مسند أحمد

24. تتمة مسند الأنصار

முஸ்னது அஹ்மத்

24. ததிம்மா முஸ்னதுல் அன்ஸார் (அன்ஸாரிகளின் முஸ்னத் தொடர்ச்சி)

حديث زيد بن خالد الجهني
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸ்கள்
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ خَيْرُ الشَّهَادَةِ مَا شَهِدَ بِهَا صَاحِبُهَا قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"சாட்சியங்களில் மிகச் சிறந்தது, சாட்சி கூறுபவர் தன்னிடம் சாட்சியம் கேட்கப்படுவதற்கு முன்பாகவே (முன்வந்து) சாட்சியம் அளிப்பதாகும் (அதாவது, பாதிக்கப்பட்டவருக்குத் தனது சாட்சியம் பற்றித் தெரியாதபோது அல்லது அல்லாஹ்வின் உரிமைகள் சம்பந்தப்பட்ட விஷயங்களில் தாமாக முன்வந்து சாட்சியம் கூறுவதாகும்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ هِشَامٍ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تَمْنَعُوا إِمَاءَ اللهِ الْمَسَاجِدَ وَلْيَخْرُجْنَ تَفِلَاتٍ
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் அடியார்களான பெண்களைப் பள்ளிவாசல்களுக்குச் (செல்வதிலிருந்து) நீங்கள் தடுக்காதீர்கள்; மேலும், அவர்கள் (நறுமணம் பூசாதவர்களாக) புறப்பட்டுச் செல்லட்டும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حِبَّانَ عَنْ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَشْجَعَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ تُوُفِّيَ يَوْمَ خَيْبَرَ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ فَتَغَيَّرَ وُجُوهُ النَّاسِ مِنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّ صَاحِبَكُمْغَلَّ فِي سَبِيلِ اللهِ فَفَتَّشْنَا مَتَاعَهُ فَوَجَدْنَا خَرَزًا مِنْ خَرَزِ يَهُودَ مَا يُسَاوِي دِرْهَمَيْنِ
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அஷ்ஜாஃ குலத்தைச் சேர்ந்த நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் ஒருவர் கைபர் போரின்போது மரணமடைந்தார். இது குறித்து நபி (ஸல்) அவர்களிடம் தெரிவிக்கப்பட்ட போது, "உங்கள் தோழருக்காக நீங்களே (ஜனாஸாத்) தொழுகையை நிறைவேற்றுங்கள்" என்று கூறினார்கள். இதைக் கேட்ட மக்களின் முகங்கள் (அதிர்ச்சியாலும் கவலையாலும்) மாறின. அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக உங்கள் தோழர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் (பெறப்பட்ட போர்ச் செல்வத்தில்) மோசடி செய்துவிட்டார்" என்று கூறினார்கள். நாங்கள் அவருடைய பொருட்களைச் சோதனையிட்டோம். அப்போது இரண்டு திர்ஹம்களுக்குக் கூட மதிப்புப் பெறாத, யூதர்களின் பாசி மணிகளில் ஒன்றை (அவர் திருடி மறைத்து வைத்திருந்ததை) நாங்கள் கண்டெடுத்தோம்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عَطَاءٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مَنْ فَطَّرَ صَائِمًا كَانَ لَهُ أَوْ كُتِبَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ الصَّائِمِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَجْرِ الصَّائِمِ شَيْئًا وَمَنْ جَهَّزَ غَازِيًا فِي سَبِيلِ اللهِ كَانَ لَهُ أَوْ كُتِبَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ الْغَازِي فِي أَنَّهُ لَا يَنْقُصُ مِنْ أَجْرِ الْغَازِي شَيْئًا
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் ஒரு நோன்பாளிக்கு நோன்பு திறக்க (உணவு) அளிக்கிறாரோ, அவருக்கு அந்த நோன்பாளிக்குக் கிடைக்கும் நற்கூலி போன்றே கிடைக்கும் (அல்லது எழுதப்படும்). இதனால் அந்த நோன்பாளியின் நற்கூலியில் இருந்து எதுவும் குறைந்துவிடாது. மேலும், எவர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் (போரிடும்) அறப்போராளிக்குத் தேவையான (போர்) ஏற்பாடுகளைச் செய்து கொடுக்கிறாரோ, அவருக்கும் அந்த அறப்போராளிக்குக் கிடைக்கும் நற்கூலி போன்றே கிடைக்கும் (அல்லது எழுதப்படும்). இதனால் அந்த அறப்போராளியின் நற்கூலியில் இருந்து எதுவும் குறைந்துவிடாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلُّوا فِي بُيُوتِكُمْ وَلَا تَتَّخِذُوهَا قُبُورًا
ஜைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்கள் வீடுகளில் (உபரியான தொழுகைகளைத்) தொழுங்கள்; அவற்றை (தொழுகை நடைபெறாத) மயானங்களாக ஆக்கிவிடாதீர்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي لَبِيدٍ عَنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ حَنْطَبٍ عَنْ خَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ جَاءَنِي جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مُرْ أَصْحَابَكَ فَلْيَرْفَعُوا أَصْوَاتَهُمْ بِالتَّلْبِيَةِ فَإِنَّهَا مِنْ شَعَائِرِ الْحَجِّ
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் என்னிடம் வந்து, 'முஹம்மதே! உங்களது தோழர்களைத் (மற்றும் உங்களுடன் இருப்பவர்களைத்) தல்பியா கூறும்போது தங்கள் சப்தங்களை உயர்த்தும்படிக் கட்டளையிடுங்கள். ஏனெனில், நிச்சயமாக அது ஹஜ்ஜின் (புனிதமான) அடையாளங்களில் உள்ளதாகும்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَأَبُو النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تَسُبُّوا الدِّيكَ فَإِنَّهُ يَدْعُو إِلَى الصَّلَاةِ قَالَ أَبُو النَّضْرِ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ سَبِّ الدِّيكِ وَقَالَ إِنَّهُ يُؤَذِّنُ بِالصَّلَاةِ
ஜைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"சேவலைத் திட்டாதீர்கள்; ஏனெனில், அது (மக்களைத்) தொழுகைக்கு அழைக்கிறது."

(மற்றொரு அறிவிப்பாளரான) அபூ அந்நள்ரு (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சேவலைத் திட்டுவதைத் தடைசெய்தார்கள்; மேலும், 'அது தொழுகைக்கு அழைப்பு விடுக்கிறது' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده جيد
قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ قَيْسٍ أَخْبَرَهُ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَ لَأَرْمُقَنَّ اللَّيْلَةَ صَلَاةَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَتَوَسَّدْتُ عَتَبَتَهُ أَوْ فُسْطَاطَهُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ طَوِيلَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُمَا دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا ثُمَّ أَوْتَرَ فَذَلِكَ ثَلَاثَ عَشْرَةَ قَالَ عَبْدُ اللهِ وحَدَّثَنَا مُصْعَبٌ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ قَيْسِ بْنِ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ عَبْدَ الرَّحْمَنِ فِي حَدِيثِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ وَالصَّوَابُ مَا رَوَى مُصْعَبٌ عَنْ أَبِيهِ وَكَذَا حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ قَيْسِ بْنِ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ وَالصَّوَابُ مَا قَالَ مُصْعَبٌ ومَعْنٌ عَنْ أَبِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فِيهِ عَنْ أَبِيهِ وَهِمَ فِيهِ
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"இன்றிரவு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் (இரவுத்) தொழுகையை நான் (உன்னிப்பாகக்) கவனிப்பேன்" என்று (எனக்குள்) தீர்மானித்தேன். அதற்காக, அன்னாரின் (வீட்டு) வாசற்படியை அல்லது கூடாரத்தை நான் தலையணையாகக் கொண்டு (படுத்துக் காத்திருந்தேன்).

அப்போது அவர்கள் (முதலில்) சுருக்கமாக இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர், மிக நீண்ட இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பிறகு, அதற்கு முன் தொழுத (நீண்ட) இரண்டு ரக்அத்களை விடக் குறைவான (நீளமுடைய) இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பிறகு, அதற்கு முன் தொழுததை விடக் குறைவான இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பிறகு, அதற்கு முன் தொழுததை விடக் குறைவான இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பிறகு, அதற்கு முன் தொழுததை விடக் குறைவான இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர் வித்ரு தொழுதார்கள். ஆக, அவை மொத்தம் பதின்மூன்று (ரக்அத்கள்) ஆகும்.

(இந்த ஹதீஸின் அறிவிப்பாளர் தொடர் குறித்து இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் குறிப்பிடுகையில்:) அப்துல்லாஹ் பின் அபீபக்ர் தனது தந்தை வழியாக, அப்துல்லாஹ் பின் கைஸ் பின் மக்ரமா வழியாக, ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிப்பதே சரியானது. முஸஅப் மற்றும் மஃன் ஆகியோர் இவ்வாறே அறிவித்துள்ளனர். அப்துர் ரஹ்மான் என்பவர் தனது அறிவிப்பில் (தந்தை என்ற விபரத்தைக் குறிப்பிடாமல்) தவறிழைத்துவிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَرْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنِي بُسْرُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ الْجُهَنِيُّ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مَنْ جَهَّزَ غَازِيًا فَقَدْ غَزَا وَمَنْ خَلَفَ غَازِيًا فِي أَهْلِهِ بِخَيْرٍ فَقَدْ غَزَا
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் (இறைவழியில்) அறப்போருக்குச் செல்பவருக்குத் தேவையான (போர்) ஏற்பாடுகளைச் செய்து கொடுக்கிறாரோ, அவரும் அறப்போர் புரிந்தவராவார். மேலும், யார் அறப்போருக்குச் சென்றவரின் குடும்பத்தாரை (அவர் இல்லாத நேரத்தில்) நல்ல முறையில் (பொறுப்பேற்றுப்) பராமரிக்கிறாரோ, அவரும் அறப்போர் புரிந்தவராவார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا رِبْعِيٌّ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ هِشَامٍ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تَمْنَعُوا إِمَاءَ اللهِ الْمَسَاجِدَ وَلْيَخْرُجْنَ تَفِلَاتٍ
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் அடியார்களான பெண்களைப் பள்ளிவாசல்களுக்குச் (செல்வதிலிருந்து) நீங்கள் தடுக்காதீர்கள். மேலும், அவர்கள் நறுமணம் பூசாதவர்களாக (அலங்காரமின்றி)ப் புறப்பட்டுச் செல்லட்டும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ قُرَادٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَمْرَةَعَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ الشُّهَدَاءِ؟ الَّذِي يَأْتِي بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا أَوْ يُخْبِرُ بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"சாட்சிகளில் மிகச் சிறந்தவரைப் பற்றி நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கட்டுமா? அவர், தன்னிடம் சாட்சியம் கோரப்படுவதற்கு முன்பாகவே (முன்வந்து) தன் சாட்சியத்தைக் கொண்டுவருபவர் அல்லது தன்னிடம் சாட்சியம் கோரப்படுவதற்கு முன்பாகவே தன் சாட்சியத்தைத் தெரிவிப்பவர் ஆவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ قَالَ فَكَانَ زَيْدٌ يَرُوحُ إِلَى الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ بِمَوْضِعِ قَلَمِ الْكَاتِبِ مَا تُقَامُ صَلَاةٌ إِلَّا اسْتَاكَ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"என் சமுதாயத்திற்குச் சிரமமாகிவிடும் (என்ற அச்சம்) மட்டும் இல்லாவிட்டால், ஒவ்வொரு தொழுகையின்போதும் பல் துலக்க (மிஸ்வாக் செய்ய) அவர்களுக்கு நான் (கட்டாயக் கடமையாக) கட்டளையிட்டிருப்பேன்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

(இதனை அறிவிக்கும் அபூசலமா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:) ஸைத் (ரலி) அவர்கள், எழுதுபவர் தமது பேனாவைச் செருகி வைக்கும் இடமான தமது காதின் மீது மிஸ்வாக்கைச் செருகியவாறே பள்ளிவாசலுக்குச் செல்வார்கள். எந்தவொரு தொழுகை (க்காக இகாமத்) சொல்லப்பட்டாலும், தொழுவதற்கு முன்பாக அவர்கள் பல் துலக்காமல் இருந்ததில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مَوْلًى لِجُهَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَنْهَى عَنِ النُّهْبَةِ وَالْخُلْسَةِ
ஸைத் பின் காலித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கொள்ளையடிப்பதையும் (அதாவது பிறர் பார்த்திருக்கும் போதே பலவந்தமாகப் பறிப்பதையும்), (பிறர் பொருளைப்) பறித்தோடுவதையும் (அதாவது உரிமையாளர் கவனிக்காத நேரத்தில் சட்டென்று பறித்துச் செல்வதையும்) தடை செய்வதை நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي فُدَيْكٍ حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللهِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ سُئِلَ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ بَاغِيهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ وَإِلَّا فَاعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ كُلْهَا فَإِنْ جَاءَ بَاغِيهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் (லுக்தா) பற்றிக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அதைப் பற்றி ஓராண்டு காலம் (மக்களிடையே) அறிவிப்புச் செய். அதைத் தேடி அதன் உரிமையாளர் வந்தால், அவரிடம் அதனை ஒப்படைத்து விடு. இல்லையெனில் (அறிவிப்பு காலம் முடிந்த பிறகு) அப்பொருள் இருந்த உறையையும் (பாத்திரம் அல்லது பை) அதன் கட்டுக் கயிற்றையும் (நன்கு) அடையாளம் தெரிந்து வைத்துக்கொள். பிறகு, அதனை நீ (உனது தேவைக்காகப்) பயன்படுத்திக் கொள். (அதன் பிறகு எப்போதாவது) அதைத் தேடி அதன் உரிமையாளர் வந்தால் (அதற்குரிய ஈடாகவோ அல்லது அப்பொருளையோ) அவரிடம் கொடுத்து விடு" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنِي أُبَيُّ بْنُ عَبَّاسِ بْنِ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ حَدَّثَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ الْجُهَنِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ خَيْرُ الشُّهُودِ مَنْ أَدَّى شَهَادَتَهُ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "சாட்சிகளில் மிகச் சிறந்தவர், (பாதிக்கப்பட்டவர் அல்லது நீதிபதி போன்றோரால்) தன்னிடம் சாட்சியம் கோரப்படுவதற்கு முன்பாகவே (உண்மையை நிலைநாட்டத் தானாக முன்வந்து) தமது சாட்சியத்தை அளிப்பவரே ஆவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنِي يَعْقُوبُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ قَالَ يَحْيَى وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ قُرَيْشٌ وَالْأَنْصَارُ وَأَسْلَمُ وَغِفَارٌ أَوْ غِفَارٌ وَأَسْلَمُ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَشْجَعَ وَجُهَيْنَةَأَوْ جُهَيْنَةَ وَأَشْجَعَ حُلَفَاءُ مَوَالِيَّ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللهِ وَلَا رَسُولِهِ مَوْلًى
ஸைத் பின் காலித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"குறைஷியர், அன்சாரிகள், அஸ்லம், கிஃபார் (அல்லது கிஃபார், அஸ்லம்) மற்றும் அஷ்ஜஉ, ஜுஹைனா (அல்லது ஜுஹைனா, அஷ்ஜஉ) ஆகிய (குலத்த)வர்கள் (எனது) ஒப்பந்த நண்பர்களும் (மற்றும்) நேசர்களும் ஆவர். அல்லாஹ் மற்றும் அவனது தூதரைத் தவிர அவர்களுக்கு வேறு எந்தப் பாதுகாவலரும் இல்லை" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ مَسَّ فَرْجَهُ فَلْيَتَوَضَّأْ
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "யார் தமது மர்மஸ்தானத்தை (நேரடியாகத்) தொடுகிறாரோ, அவர் (மீண்டும்) உளூச் செய்து கொள்ளட்டும்" என்று கூற நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عُمَارَةُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ طُعْمَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي أَصْحَابِهِ غَنَمًا لِلضَّحَايَا فَأَعْطَانِي عَتُودًا جَذَعًا مِنَ الْمَعْزِ قَالَ فَجِئْتُهُ بِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّهُ جَذَعٌ قَالَ ضَحِّ بِهِ فَضَحَّيْتُ بِهِ
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தோழர்களுக்கு உளுஹிய்யா (குர்பானி) கொடுப்பதற்காக ஆடுகளைப் பங்கிட்டார்கள். அப்போது எனக்கு (மேயத் தொடங்கிய) ஒரு வயது நிரம்பாத இளம் வெள்ளாட்டுக் குட்டியை (ஜதஃ - எனும் பருவத்தைச் சேர்ந்ததை) வழங்கினார்கள். அதை நான் அவர்களிடம் கொண்டு வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது (குர்பானிக்குரிய வயது முதிர்ச்சி அடையாத) ஒரு வயது நிரம்பாத குட்டியாக (ஜதஃ) இருக்கிறதே?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "இதையே குர்பானி கொடுப்பீராக!" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே நான் அதைக் குர்பானி கொடுத்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ الدَّرَاوَرْدِيِّعَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ صَلَّى سَجْدَتَيْنِ لَا يَسْهُو فِيهِمَا غَفَرَ اللهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
ஸைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் (உள்ளச்சத்துடன்) இரண்டு ரக்அத்கள் (தொழுகையில்) எவ்விதக் கவனச்சிதறலும் (மறதியும்) இன்றித் தொழுகிறாரோ, அவருடைய முந்தைய பாவங்களை அல்லாஹ் மன்னிப்பான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حديث أبي الدرداء
அபூ தர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸ்கள்
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عُمَرَ الدِّمَشْقِيِّ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ قَالَتْ حَدَّثَنِي أَبُو الدَّرْدَاءِ أَنَّهُ سَجَدَ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ إِحْدَى عَشْرَةَ سَجْدَةً مِنْهُنَّ النَّجْمُ
அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் (கூறியதாக அவர்களின் மனைவி உம்முத் தர்தா (ரலி) அவர்கள்) அறிவிக்கிறார்கள்:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (குர்ஆன் ஓதும்போது செய்ய வேண்டிய) பதினொரு ஸஜ்தாக்கள் செய்துள்ளேன். அவற்றில் 'அந்-நஜ்ம்' (அத்தியாயத்தில் வரும் ஸஜ்தாவும்) ஒன்றாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي زَكَرِيَّا الْخُزَاعِيِّ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّكُمْ تُدْعَوْنَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِأَسْمَائِكُمْ وَأَسْمَاءِ آبَائِكُمْ فَأَحْسِنُوا أَسْمَاءَكُمْ
அபூ தர்தா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக மறுமை நாளில் நீங்கள் உங்களுடைய பெயர்களாலும், உங்களின் தந்தையரின் பெயர்களாலும் அழைக்கப்படுவீர்கள். எனவே, உங்களுடைய பெயர்களை அழகானவையாக (நல்ல அர்த்தம் கொண்டவையாக) அமைத்துக் கொள்ளுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عِصَامُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ الْغَسَّانِيُّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ الثَّقَفِيِّ عَنْ بِلَالِ بْنِ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ حُبُّكَ الشَّيْءَ يُعْمِي وَيُصِمُّ قَالَ وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو الْيَمَانِ لَمْ يَرْفَعْهُ وَرَفَعَهُ الْقُرْقُسَانِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ
அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு பொருளின் மீது நீர் கொள்ளும் நேசம், (அப்பொருளின் குறைகளைக் காண முடியாமல் உம்மைக்) குருடராகவும் (அதைப் பற்றிய அறிவுரைகளைச் செவிமடுக்க முடியாமல்) செவிடராகவும் ஆக்கிவிடுகிறது."

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: இதனை அபுல் யமான் அவர்களும் நமக்கு அறிவித்தார்கள், ஆனால் அவர்கள் இதனை 'மர்ஃபூஉ' ஆக (நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் நேரடிக் கூற்றாகக்) குறிப்பிடவில்லை. எனினும் முஹம்மத் பின் முஸ்அப் அல்குர்குசானீ அவர்கள் இதனை 'மர்ஃபூஉ' ஆகக் குறிப்பிட்டுள்ளார்கள்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عِصَامُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ اللهِ عَنْ ضَمْرَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ رِفْقُهُ فِي مَعِيشَتِهِ
அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு மனிதர் தனது வாழ்வாதாரத்தில் (செலவினங்களில்) மென்மையைக் கையாள்வது (மற்றும் மிதமாக நடப்பது) அவரது மார்க்கப் புரிதலின் (அறிவின்) அடையாளமாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُبَيْدِ اللهِ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي سَفَرٍ وَإِنَّ أَحَدَنَا لَيَضَعُ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ مِنْ شِدَّةِ الْحَرِّ وَمَا مِنَّا صَائِمٌ إِلَّارَسُولُ اللهِ ﷺ وَعَبْدُ اللهِ بْنُ رَوَاحَةَ
அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம். கடுமையான வெப்பத்தின் காரணமாக எங்களில் ஒருவர் (வெயிலின் தாக்கத்தைத் தாங்க முடியாமல்) தமது கையைத் தலையின் மீது வைத்துக் கொள்ளும் அளவிற்கு (வெயில் கொளுத்தியது). அப்போது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும், அப்துல்லாஹ் பின் ரவாஹா (ரலி) அவர்களும் தவிர எங்களில் வேறு யாரும் நோன்பாளியாக இருக்கவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ ثَابِتٍ أَوْ عَنْ أَبِي ثَابِتٍ أَنَّ رَجُلًا دَخَلَ مَسْجِدَ دِمَشْقَ فَقَالَ اللهُمَّ آنِسْ وَحْشَتِي وَارْحَمْ غُرْبَتِي وَارْزُقْنِي جَلِيسًا صَالِحًا فَسَمِعَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ فَقَالَ لَئِنْ كُنْتَ صَادِقًا لَأَنَا أَسْعَدُ بِمَا قُلْتَ مِنْكَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺﷺ يَقُولُ {فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِنَفْسِهِ} [فاطر 32] يَعْنِي الظَّالِمَ يُؤْخَذُ مِنْهُ فِي مَقَامِهِ ذَلِكَ فَذَلِكَ الْهَمُّ وَالْحَزَنُ {وَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ} [فاطر 32] قَالَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا {وَمِنْهُمْ سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ بِإِذْنِ اللهِ} [فاطر 32] قَالَ الَّذِينَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ
அபுத்தர்தா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் டமாஸ்கஸ் பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்து, "அல்லாஹும்ம ஆனிஸ் வஹ்ஷதீ, வர்ஹம் ஃகுர்பதீ, வர்ஸுக்னீ ஜலீஸன் ஸாலிஹா" (யா அல்லாஹ்! எனது தனிமையின் அச்சத்தைப் போக்கி இனிமையாக்குவாயாக, வெளியூரில் அந்நியனாக இருக்கும் என் மீது கருணை புரிவாயாக, எனக்கு ஒரு நல்ல சாலிஹான தோழரை வழங்குவாயாக) என்று பிரார்த்தனை செய்தார்.

அதனைக் கேட்ட அபுத்தர்தா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நீர் (உமது பிரார்த்தனையில்) உண்மையாளராக இருந்தால், நீர் கூறியதைக் கொண்டு உம்மை விட நானே அதிகம் மகிழ்ச்சியடைகிறேன். ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பின்வரும் குர்ஆன் வசனத்தை ஓதி) கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்:

'ஃபமின்ஹும் தாலிமுன் லினஃப்ஸிஹ்' (அவர்களில் தமக்குத் தாமே அநீதியிழைத்துக் கொண்டோரும் உளர் - பாத்திர் 35:32). அதாவது, அநீதியிழைத்தவன் அவனது அந்த (மறுமை) நிற்குமிடத்திலேயே (விசாரணைக்காகப்) பிடிக்கப்படுவான்; அதுவே அவனுக்கு ஏற்படும் கவலையும் துக்கமுமாகும் (அதுவே அவனது பாவங்களுக்குப் பரிகாரமாகவும் அமையும்).

'வமின்ஹும் முக்தஸித்' (அவர்களில் நடுநிலையாளர்களும் உளர்). (இதற்கு விளக்கம் கூறுகையில் நபியவர்கள்) 'அவர்கள் மிக எளிதாகக் கேள்வி கணக்குக் கேட்கப்படுவார்கள்' என்று கூறினார்கள்.

'வமின்ஹும் ஸாபிகுன் பில்கைராதி பி-இத்னில்லாஹ்' (அவர்களில் அல்லாஹ்வின் அனுமதியைக் கொண்டு நன்மைகளில் முந்திக்கொண்டோரும் உளர்). (இதற்கு விளக்கம் கூறுகையில் நபியவர்கள்) 'அவர்கள் எவ்விதக் கேள்வி கணக்குமின்றிச் சொர்க்கத்தில் நுழைவார்கள்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ حَيَّانَ الدِّمَشْقِيِّ أَخْبَرَتْنِي أُمُّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فِي الْيَوْمِ الْحَارِّ الشَّدِيدِ الْحَرِّ حَتَّى إِنَّ الرَّجُلَ لَيَضَعُ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ مِنْ شِدَّةِ الْحَرِّ وَمَا فِي الْقَوْمِ صَائِمٌ إِلَّا رَسُولُ اللهِ ﷺ وَعَبْدُ اللهِ بْنُ رَوَاحَةَ
அபுத்தர்தா (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் அவர்களது பயணங்களில் ஒன்றில், மிகக் கடுமையான வெப்பம் நிலவிய ஒரு நாளில் இருந்தோம். வெப்பத்தின் கடுமையால் ஒருவர் தனது கையைத் தன் தலையின் மீது வைத்துக் கொள்ளும் அளவிற்கு (வெப்பம் மிகக் கடுமையாக) இருந்தது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களையும், அப்துல்லாஹ் பின் ரவாஹா (ரழி) அவர்களையும் தவிர எங்களில் வேறு எவரும் நோன்பு நோற்றிருக்கவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ الْقُرْدُوسِيُّ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ رَجُلٍ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ إِعْطَاءِ السُّلْطَانِ قَالَ مَا آتَاكَ اللهُ مِنْهُ مِنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ وَلَا إِشْرَافٍ فَخُذْهُ وَتَمَوَّلْهُ قَالَ وَقَالَ الْحَسَنُ رَحِمَهُ اللهُ لَا بَأْسَ بِهَا مَا لَمْ تَرْحَلْ إِلَيْهَا أَوْ تَشَرَّفْ لَهَا
அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஆட்சியாளர் (சுல்தான்) வழங்கும் (பொருள் அல்லது நிதி) குறித்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "நீங்கள் (யாரிடமும்) கேட்காமலும், (பேராசையுடன் கூடிய) எவ்வித எதிர்பார்ப்பும் கொள்ளாமலும் அதிலிருந்து எதை அல்லாஹ் உங்களுக்கு வழங்குகிறானோ, அதை நீங்கள் பெற்றுக்கொள்ளுங்கள்; அதை உங்களது செல்வமாக ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

மேலும் ஹஸன் (அல்-பஸரீ - ரஹிமஹுல்லாஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அதற்காக நீங்கள் (தேடிப்) பயணம் மேற்கொள்ளாமலோ அல்லது அதை (பேராசையுடன்) எதிர்பார்த்து நிற்காமலோ இருக்கும் வரை, அதனைப் பெற்றுக்கொள்வதில் எந்தத் தவறுமில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْهَا يَوْمًا أَبُو الدَّرْدَاءِ مُغْضَبًا فَقَالَتْ مَا لَكَ؟ فَقَالَ وَاللهِ مَا أَعْرِفُ فِيهِمْ شَيْئًا مِنْ أَمْرِ مُحَمَّدٍ ﷺ إِلَّا أَنَّهُمْ يُصَلُّونَ جَمِيعًا
உம்முத் தர்தா (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

ஒருநாள் அபூதர்தா (ரழி) அவர்கள் (தமது வீட்டிற்குள்) கோபமாக நுழைந்தார்கள். நான், "உங்களுக்கு என்ன நேர்ந்தது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இவர்கள் (ஜமாஅத்தாகத்) தொழுவதைத் தவிர, முஹம்மத் (ஸல்) அவர்களின் (மார்க்க) விவகாரங்களில் எதனையும் இவர்களிடம் நான் காணவில்லை" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ مَعْدَانَ أَوْ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَاءَ فَأَفْطَرَ قَالَ فَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ؟ فَقَالَ أَنَا صَبَبْتُ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ وَضُوءَهُ
அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் வாந்தியெடுத்தார்கள்; (அதன் காரணமாகத்) தமது நோன்பை முறித்துவிட்டார்கள்.

(இதனை அறிவிக்கும் மஃதான் கூறுகிறார்:) நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களின் பள்ளிவாசலில் சவ்பான் (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்து இது குறித்துக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(உண்மைதான்,) நான் தான் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களுக்கு (அதன்பின்) அங்கத்தூய்மை (உளூ) செய்வதற்காகத் தண்ணீர் ஊற்றினேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ سَعِيدٍ حَدَّثَنِي مَوْلَى ابْنِ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي بَحْرِيَّةَ وحَدَّثَنَا مَكِّيٌّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ أَبِي بَحْرِيَّةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ قَالَ مَكِّيٌّ وَأَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ وَأَرْفَعِهَا فِيدَرَجَاتِكُمْ وَخَيْرٍ لَكُمْ مِنْ إِعْطَاءِ الذَّهَبِ وَالْوَرِقِ وَخَيْرٍ لَكُمْ مِنْ أَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ فَتَضْرِبُوا أَعْنَاقَهُمْ وَيَضْرِبُوا أَعْنَاقَكُمْ قَالُوا وَذَلِكَ مَا هُوَ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ ذِكْرُ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ
அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தோழர்களிடம்), "உங்கள் செயல்களில் மிகச் சிறந்ததையும், (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான மக்கீ அவர்கள் பின்வரும் வார்த்தைகளைக் கூடுதலாகக் குறிப்பிடுகிறார்கள்:) உங்கள் பேரரசனான (இறைவனிடம்) மிகவும் தூய்மையானதையும், உங்கள் அந்தஸ்துகளை (மறுமையில்) மிகவும் உயர்த்தக்கூடியதையும், தங்கம் மற்றும் வெள்ளியைத் தர்மமாக வழங்குவதை விட உங்களுக்குச் சிறந்ததையும், நீங்கள் உங்கள் எதிரிகளைச் சந்தித்து அவர்களின் கழுத்துகளை நீங்கள் வெட்டுவதையும் உங்கள் கழுத்துகளை அவர்கள் வெட்டுவதையும் (அதாவது போர்க்களத்தில் அறப்போர் புரிவதையும்) விட உங்களுக்கு மிகச் சிறந்த ஒன்றையும் நான் உங்களுக்குத் தெரிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபித்தோழர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அது என்ன?" என்று கேட்டார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வை நினைவுகூர்வது (திக்ரு செய்வது) ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ رَأَى امْرَأَةً مُجِحًّا عَلَى بَابِ فُسْطَاطٍ أَوْ طَرَفِ فُسْطَاطٍ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَعَلَّ صَاحِبَهَا يُلِمُّ بِهَا قَالُوا نَعَمْ قَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَلْعَنَهُ لَعْنَةً تَدْخُلُ مَعَهُ فِي قَبْرِهِ كَيْفَ يُوَرِّثُهُ وَهُوَ لَا يَحِلُّ لَهُ؟ وَكَيْفَ يَسْتَخْدِمُهُ وَهُوَ لَا يَحِلُّ لَهُ؟
அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு கூடாரத்தின் வாசலில் அல்லது கூடாரத்தின் ஒரு ஓரத்தில் (நிறைமாதக்) கர்ப்பிணியான ஒரு பெண்ணைக் கண்டார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இவளது எஜமான் (இவள் கர்ப்பமாக இருக்கும் நிலையிலேயே) இவளுடன் உடலுறவு கொள்கிறானா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு (அங்கிருந்த) மக்கள், "ஆம்" என்றனர்.

அப்போது நபியவர்கள், "அவனுடன் அவனது மண்ணறை (கப்ரு) வரை செல்லக்கூடிய ஒரு சாபத்தால் அவனைச் சபிக்க நான் எண்ணினேன். (அக்குழந்தை) அவனுக்கு (வாரிசாக) ஆகுமானதாக இல்லாத நிலையில், அவன் எப்படி அதனைத் தன் வாரிசாக ஆக்க முடியும்? மேலும், (அக்குழந்தை) அவனுக்கு (அடிமையாக) ஆகுமானதாக இல்லாத நிலையில் எப்படி அதனைத் தனக்கு வேலைக்காரனாகப் பயன்படுத்திக் கொள்ள முடியும்?" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنِي زِيَادُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدِيثًا يَرْفَعُهُ إِلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ يَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ قَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ يَعْنِي حَدِيثَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَمَكِّيٍّ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ
அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் (நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக) அறிவிக்கிறார்கள்:

(நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள்,) "உங்கள் செயல்களில் மிகச் சிறந்ததை நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். பின்னர் அவர் (அறிவிப்பாளர்) அந்த ஹதீஸை (முழுமையாகக்) குறிப்பிட்டார். (அதாவது, ஸியாத் பின் அபீ ஸியாத் என்பவரிடமிருந்து அப்துல்லாஹ் பின் ஸயீத், அவரிடமிருந்து யஹ்யா பின் ஸயீத் மற்றும் மக்கீ ஆகியோர் அறிவிக்கும் ஹதீஸைக் குறிப்பிட்டார்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِأَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ أَيَعْجَبُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ فِي لَيْلَةٍ قَالُوا كَيْفَ يُطِيقُ ذَلِكَ أَوْ مَنْ يُطِيقُ ذَلِكَ؟ قَالَ قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ
அபுத் தர்தா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள், "உங்களில் ஒருவரால் ஓர் இரவில் குர்ஆனின் மூன்றில் ஒரு பகுதியை ஓத இயலாதா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு (நபித்தோழர்கள்), "அதற்கு எப்படிச் சக்தியுடையவராக முடியும்? அல்லது யாருக்கு அதற்கான சக்தி இருக்கிறது?" என்று கேட்டார்கள். (அதற்கு) நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அது) 'குல் ஹுவல்லாஹு அஹத்' (எனும் அத்தியாயம்) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ سَأَلْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ عَنِ الضَّبُعِ فَكَرِهَهَا فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ قَوْمَكَ يَأْكُلُونَهُ قَالَ لَا يَعْلَمُونَ فَقَالَ رَجُلٌ عِنْدَهُ سَمِعْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ نَهَى عَنْ كُلِّ ذِي نُهْبَةٍ وَكُلِّذِي خَطْفَةٍ وَكُلِّ ذِي نَابٍ مِنَ السِّبَاعِ قَالَ سَعِيدٌ صَدَقَ
அப்துல்லாஹ் பின் யஸீத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் ஸயீத் பின் அல்-முஸய்யிப் (ரஹ்) அவர்களிடம் கழுதைப்புலியை (உண்பது) குறித்துக் கேட்டேன். அவர்கள் அதனை (உண்பதை) வெறுத்தார்கள். அப்போது நான் அவர்களிடம், "நிச்சயமாக உங்களுடைய சமூகத்தினர் (குறைஷிகள்) அதனை உண்கிறார்களே!" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "அவர்களுக்கு (இதன் தடை குறித்த மார்க்கச் சட்டம்) தெரியவில்லை" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அப்போது அவருக்கு அருகிலிருந்த ஒரு மனிதர், "அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களைக் குறித்து அறிவித்ததை நான் கேட்டிருக்கிறேன்: '(பிறரிடமிருந்து பகிரங்கமாகப்) பறிக்கப்பட்டவை, (வேகமாகப்) பிடுங்கப்பட்டவை மற்றும் வேட்டையாடும் விலங்குகளில் கோரைப்பற்கள் உடையவை ஆகிய அனைத்திற்கும் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தடை விதித்தார்கள்'" என்று கூறினார்.

(இதைக் கேட்ட) ஸயீத் (ரஹ்) அவர்கள், "இவர் உண்மையே கூறினார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ صَفْوَانَ قَالَ وَكَانَتْ تَحْتَهُ الدَّرْدَاءُ قَالَ أَتَيْتُ الشَّامَ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ فَلَمْ أَجِدْهُ وَوَجَدْتُ أُمَّ الدَّرْدَاءِ فَقَالَتْ تُرِيدُ الْحَجَّ الْعَامَ؟ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ فَقَالَتْ فَادْعُ لَنَا بِخَيْرٍ فَإِنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ يَقُولُ إِنَّ دَعْوَةَ الْمُسْلِمِ مُسْتَجَابَةٌ لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ عِنْدَ رَأْسِهِ مَلَكٌ مُوَكَّلٌ كُلَّمَا دَعَا لِأَخِيهِ بِخَيْرٍ قَالَ آمِينَ وَلَكَ بِمِثْلٍ فَخَرَجْتُ إِلَى السُّوقِ فَأَلْقَى أَبَا الدَّرْدَاءِ فَقَالَ لِي مِثْلَ ذَلِكَ يَأْثُرُهُ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ
சஃப்வான் பின் அப்தில்லாஹ் பின் சஃப்வான் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள் (இவர்களின் மனைவியாக அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்களின் மகள் 'தர்தா' இருந்தார்):

நான் ஷாம் தேசத்திற்குச் சென்றபோது, அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்களின் இல்லத்திற்குச் சென்றேன். அங்கே நான் அவர்களைக் காணவில்லை; (மாறாக) உம்முத்தர்தா (ரலி) அவர்களைக் கண்டேன். அவர்கள் (என்னிடம்), "நீங்கள் இந்த ஆண்டு ஹஜ் செய்ய நாடுகிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம்" என்றேன்.

அதற்கவர்கள், "அவ்வாறாயின் எங்களுக்காக நன்மையை வேண்டிப் பிரார்த்தியுங்கள். ஏனெனில், நபி (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு கூறுவார்கள்:

'ஒரு முஸ்லிம் தனது சகோதரனுக்காக (அவர் அருகில் இல்லாத நிலையில்) அவரது மறைவில் செய்யும் பிரார்த்தனை அங்கீகரிக்கப்படுகிறது. பிரார்த்தனை செய்பவரின் தலைமாட்டில் (இதற்காகவே) நியமிக்கப்பட்ட ஒரு வானவர் இருப்பார். அவர் தனது சகோதரனுக்காக நன்மையை வேண்டிப் பிரார்த்திக்கும் போதெல்லாம், அந்த வானவர் "ஆமீன்! (இறைவா அங்கீகரிப்பாயாக!) உமக்கும் அது போன்றே கிடைக்கட்டும்" என்று கூறுவார்'."

(சஃப்வான் கூறுகிறார்:) பின்னர், நான் வெளியே சந்தைக்குச் சென்றபோது அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்தேன். அவர்களும் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக இதே செய்தியை என்னிடம் தெரிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَيَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ صَفْوَانَ قَالَ يَزِيدُ ابْنُ عَبْدِ اللهِ فَذَكَرَهُ
ஸஃப்வான் (பின் அப்தில்லாஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
(முந்தைய ஹதீஸில் உள்ளவாறே) அதே செய்தியை அவரும் குறிப்பிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ مِغْوَلٍ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي عُمَرَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ نَزَلَ بِأَبِي الدَّرْدَاءِ رَجُلٌ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ مُقِيمٌ فَنَسْرَحَ أَمْ ظَاعِنٌ فَنَعْلِفَ؟ قَالَ بَلْ ظَاعِنٌ قَالَ فَإِنِّي سَأُزَوِّدُكَ زَادًا لَوْ أَجِدُ مَا هُوَ أَفْضَلُ مِنْهُ لَزَوَّدْتُكَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ ذَهَبَ الْأَغْنِيَاءُ بِالدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ نُصَلِّي وَيُصَلُّونَ وَنَصُومُ وَيَصُومُونَ وَيَتَصَدَّقُونَ وَلَا نَتَصَدَّقُ قَالَ أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى شَيْءٍ إِنْ أَنْتَ فَعَلْتَهُ لَمْ يَسْبِقْكَ أَحَدٌ كَانَ قَبْلَكَ وَلَمْ يُدْرِكْكَ أَحَدٌ بَعْدَكَ إِلَّا مَنْ فَعَلَ الَّذِي تَفْعَلُ دُبُرَ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ تَسْبِيحَةً وَثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ تَحْمِيدَةً وَأَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ تَكْبِيرَةً
அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்களிடம் (விருந்தினராகத்) தங்கினார். அப்போது அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள், "நீங்கள் (இங்கேயே தங்கி) வசிக்கப் போகிறீர்களா? (அப்படியானால் உங்கள் வாகனத்தை மேய்ச்சலுக்கு) அனுப்பி விடுகிறோம். அல்லது (இப்போதே) புறப்படப் போகிறீர்களா? (அப்படியானால் பயணத்திற்காக உங்கள் வாகனத்திற்கு) நாங்கள் தீவனம் அளிக்கிறோம்" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அம்மனிதர், "நான் புறப்படப் போகிறேன்" என்றார்.

அப்போது அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அப்படியானால், நான் உங்களுக்கு ஒரு (சிறந்த) பயண வழியுணவை வழங்குகிறேன். இதை விடச் சிறந்த ஒன்றை நான் பெற்றிருந்தால், அதையே உங்களுக்கு வழங்கியிருப்பேன். (ஒருமுறை) நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! செல்வந்தர்கள் இம்மை மற்றும் மறுமையின் (நன்மைகளைத்) தட்டிச் சென்று விடுகிறார்கள். நாங்கள் தொழுவதைப் போன்றே அவர்களும் தொழுகிறார்கள்; நாங்கள் நோன்பு நோற்பதைப் போன்றே அவர்களும் நோற்கிறார்கள்; (ஆனால்) அவர்கள் தர்மம் செய்கிறார்கள், எங்களால் தர்மம் செய்ய முடிவதில்லை' என்று கூறினேன்."

"அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'நான் உங்களுக்கு ஒரு விஷயத்தைக் கற்றுத் தரட்டுமா? அதனை நீங்கள் செய்தால், உங்களுக்கு முன் சென்ற எவரும் (நன்மையில்) உங்களை முந்த முடியாது; உங்களுக்குப் பின் வருபவர் எவரும் உங்களை அடைய முடியாது; நீங்கள் செய்வதைப் போன்று அவர்களும் செய்தாலே தவிர! (அது என்னவென்றால்) ஒவ்வொரு தொழுகைக்குப் பின்னரும் முப்பத்து மூன்று முறை 'சுப்ஹானல்லாஹ்' (அல்லாஹ் தூயவன்), முப்பத்து மூன்று முறை 'அல்ஹம்துலில்லாஹ்' (புகழ் அனைத்தும் அல்லாஹ்வுக்கே), மற்றும் முப்பத்து நான்கு முறை 'அல்லாஹு அக்பர்' (அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்) என்று கூறுவதாகும்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنِي زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ حَدَّثَنِي السَّائِبُ بْنُ حُبَيْشٍ الْكَلَاعِيُّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ قَالَ قَالَ لِي أَبُو الدَّرْدَاءِ أَيْنَ مَسْكَنُكَ؟ قَالَ قُلْتُ فِي قَرْيَةٍ دُونَ حِمْصَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَا مِنْ ثَلَاثَةٍ فِي قَرْيَةٍ لَا يُؤَذَّنُ وَلَا تُقَامُ فِيهِمُ الصَّلَاةُ إِلَّا اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطَانُ فَعَلَيْكَ بِالْجَمَاعَةِ فَإِنَّ الذِّئْبَ يَأْكُلُ الْقَاصِيَةَ
அபுத் தர்ஃதா (ரலி) அவர்கள் (மஃதான் பின் அபீ தல்ஹா என்பவரிடம்), "உமது இருப்பிடம் எங்கே உள்ளது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "ஹிம்ஸ் (நகருக்கு) அருகிலுள்ள ஒரு கிராமத்தில்" என்று பதிலளித்தார். அப்போது அபுத் தர்ஃதா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்: "எந்தவொரு கிராமத்திலாவது (அல்லது பாலைவனப் பகுதியிலாவது) மூன்று பேர் வசித்து, அங்கு பாங்கு சொல்லப்படாமலும் (கூட்டாகத்) தொழுகை நிலைநாட்டப்படாமலும் இருந்தால், நிச்சயமாக ஷைத்தான் அவர்களைத் தன் ஆதிக்கத்தின்கீழ் கொண்டுவந்து விடுகிறான். எனவே, ஜமாஅத்தை (கூட்டாகத் தொழுவதை) உறுதியாகப் பற்றிப் பிடித்துக் கொள்வீராக! ஏனெனில், (மந்தையிலிருந்து பிரிந்து) தனியே செல்லும் (ஆட்டைத்) தான் ஓநாய் தின்னும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ أَيْضًا حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا السَّائِبُ بْنُ حُبَيْشٍ الْكَلَاعِيُّ فَذَكَرَهُ
ஸாயிப் பின் ஹுபைஷ் அல்கலாஈ (ரஹ்) அவர்கள் (முன்னர் கூறப்பட்ட அதே செய்தியை) அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ حَفِظَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَةِ الْكَهْفِ عُصِمَ مِنَ الدَّجَّالِ
அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"எவர் 'ஸூரத்துல் கஹ்ஃப்' (குகை) அத்தியாயத்தின் முதல் பத்து வசனங்களை மனனம் செய்கிறாரோ, அவர் தஜ்ஜாலிடமிருந்து (அவனுடைய குழப்பங்களிலிருந்து) பாதுகாக்கப்படுவார்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَأَةَ عَنْ ابْنِ نُعَيْمَانَ عَنْ بِلَالِ بْنِ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ ضَحَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ بِكَبْشَيْنِ جَذَعَيْنِ مُوجِيَيْنِ
அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஆறு மாதம் முதல் ஒரு வருடத்திற்கு உட்பட்ட) இரண்டு இளம் செம்மறியாட்டுக் கடாக்களை (அவை விதையடிக்கப்பட்ட நிலையில் இருந்தபோது) குர்பானி கொடுத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنْ يَعْلَى بْنِ نُعْمَانَ عَنْ بِلَالِ بْنِ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ ضَحَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ بِكَبْشَيْنِ جَذَعَيْنِ خَصِيَّيْنِ
அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஆறு மாதங்கள் பூர்த்தியான) காயடிக்கப்பட்ட இரண்டு இளம் செம்மறியாட்டுக் கடாக்களைக் குர்பானி கொடுத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ كَثِيرٍ قَالَ قَدِمَ رَجُلٌ مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ وَهُوَ بِدِمَشْقَ فَقَالَ مَا أَقْدَمَكَ أَيْ أَخِي؟ قَالَ حَدِيثٌ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُحَدِّثُ بِهِ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَ أَمَا قَدِمْتَ لِتِجَارَةٍ؟ قَالَ لَا قَالَ أَمَا قَدِمْتَ لِحَاجَةٍ؟قَالَ لَا قَالَ مَا قَدِمْتَ إِلَّا فِي طَلَبِ هَذَا الْحَدِيثِ؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَطْلُبُ فِيهِ عِلْمًا سَلَكَ اللهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا رِضًا لِطَالِبِ الْعِلْمِ وَإِنَّهُ لَيَسْتَغْفِرُ لِلْعَالِمِ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ حَتَّى الْحِيتَانُ فِي الْمَاءِ وَفَضْلُ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ عَلَى سَائِرِ الْكَوَاكِبِ إِنَّ الْعُلَمَاءَ هُمْ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا وَإِنَّمَا وَرِثُوا الْعِلْمَ فَمَنْ أَخَذَ بِهِ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِرٍ
மதீனாவிலிருந்து ஒரு மனிதர் (சிரியாவின்) டமாஸ்கஸில் இருந்த அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்களிடம் வந்தார். அப்போது அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள், "என் சகோதரரே! உங்களை இங்கு வரவழைத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அம்மனிதர், "நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அறிவிப்பதாக எனக்குத் தெரியவந்த ஒரு ஹதீஸைக் கேட்பதற்காகவே (மதீனாவிலிருந்து) வந்தேன்" என்றார்.

அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள், "நீங்கள் (வேறு ஏதேனும்) வியாபாரத்திற்காக வரவில்லையா?" என்று கேட்க, அவர் "இல்லை" என்றார்.

"வேறு ஏதேனும் (உலகியல்) தேவைக்காக வரவில்லையா?" என்று கேட்க, அவர் "இல்லை" என்றார்.

"இந்த ஹதீஸைத் தேடி மட்டுமே வந்தீர்களா?" என்று கேட்க, அவர் "ஆம்" என்றார்.

அப்போது அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்:

"யார் கல்வியைத் தேடி ஒரு பாதையில் பயணிக்கிறாரோ, அவருக்குச் சொர்க்கத்திற்குச் செல்லும் பாதையை அல்லாஹ் (அதன் மூலம்) எளிதாக்குகிறான். நிச்சயமாக வானவர்கள் கல்வி கற்பவரின் செயலை விரும்பி (அவருக்கு மரியாதை செய்யும் விதமாக), தங்களின் இறக்கைகளைத் தாழ்த்துகிறார்கள். நிச்சயமாக மார்க்க அறிஞருக்காக வானங்கள் மற்றும் பூமியில் உள்ளவை, தண்ணீரில் உள்ள மீன்கள் உட்பட அனைத்தும் (அல்லாஹ்விடம்) பாவமன்னிப்புத் தேடுகின்றன. மற்ற நட்சத்திரங்களை விட (பௌர்ணமி) முழு நிலவுக்கு இருக்கும் சிறப்பைப் போன்றதே, ஒரு (சாதாரண) வணக்கசாலியை விட மார்க்க அறிஞருக்கு உள்ள சிறப்பாகும். நிச்சயமாக மார்க்க அறிஞர்கள் நபிமார்களின் வாரிசுகள் ஆவர். நபிமார்கள் தீனாரையோ (தங்கக் காசு) திர்ஹமையோ (வெள்ளிக் காசு) வாரிசாக விட்டுச் செல்லவில்லை. மாறாக, அவர்கள் கல்வியை மட்டுமே வாரிசாக விட்டுச் சென்றுள்ளார்கள். எனவே, அக்கல்வியைப் பெற்றுக்கொண்டவர் (மிகவும்) முழுமையான பெரும் பாக்கியத்தைப் பெற்றுக்கொண்டார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ جَمِيلٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ أَقْبَلَ رَجُلٌ مِنَ الْمَدِينَةِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
கஸீர் பின் கைஸ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

"மதீனாவிலிருந்து ஒரு மனிதர் (திமிஷ்கு நகரில் இருந்த அபூதர்தா (ரலி) அவர்களிடம்) வந்தார்..." என்று கூறி, (முந்தைய ஹதீஸின்) அதே கருத்தை அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيَّ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلًا أَمَرَتْهُ أُمُّهُ أَوْ أَبُوهُ أَوْ كِلَاهُمَا قَالَ شُعْبَةُ يَقُولُ ذَلِكَ أَنْ يُطَلِّقَ امْرَأَتَهُ فَجَعَلَ عَلَيْهِ مِائَةَ مُحَرَّرٍ فَأَتَى أَبَا الدَّرْدَاءِ فَإِذَا هُوَ يُصَلِّي الضُّحَى يُطِيلُهَا وَصَلَّى مَا بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ أَوْفِ نَذْرَكَ وَبَرَّ وَالِدَيْكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ الْوَالِدُ أَوْسَطُ بَابِ الْجَنَّةِ فَحَافِظْ عَلَى الْوَالِدِ أَوْ اتْرُكْ
ஒரு மனிதரை அவருடைய தாயோ, தந்தையோ அல்லது அவர்கள் இருவருமோ (அவருடைய) மனைவியை விவாகரத்துச் செய்யுமாறு ஏவினர். (இதற்காக) நூறு அடிமைகளை விடுதலை செய்வதாக அவர் தம்மீது (ஒரு நேர்ச்சையாக) ஆக்கிக் கொண்டார். பின்பு அவர் அபூதர்தா (ரலி) அவர்களிடம் வந்தார். அப்போது அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் ளுஹா (முற்பகல்) தொழுகையை நீண்ட நேரம் தொழுது கொண்டிருந்தார்கள். மேலும், லுஹருக்கும் அஸ்ருக்கும் இடையிலும் அவர்கள் (கூடுதல் தொழுகைகளைத்) தொழுதார்கள். பிறகு அந்த மனிதர் அபூதர்தா (ரலி) அவர்களிடம் (தம் நிலை குறித்துக்) கேட்டார்.

அதற்கு அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள், "உமது நேர்ச்சையை நிறைவேற்றுவீராக! உமது பெற்றோருக்கு நன்மை செய்வீராக! ஏனெனில், 'பெற்றோர் என்பவர்கள் சொர்க்கத்தின் நடு வாசல் ஆவர். (விரும்பினால்) அந்தப் பெற்றோரை (அவர்களுக்குப் பணிவிடை செய்வதன் மூலம்) நீர் பேணிக் காத்துக்கொள்; அல்லது (அதை அலட்சியப்படுத்தி அந்த வாய்ப்பை) விட்டுவிடு' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நான் கேட்டிருக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَاقَ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا حَبِيبَةَ قَالَ أَوْصَى رَجُلٌ بِدَنَانِيرَ فِي سَبِيلِ اللهِ فَسُئِلَ أَبُو الدَّرْدَاءِ فَحَدَّثَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَثَلُ الَّذِي يُعْتِقُ أَوْ يَتَصَدَّقُ عِنْدَ مَوْتِهِ مَثَلُ الَّذِي يُهْدِي بَعْدَمَا يَشْبَعُ قَالَ أَبُو حَبِيبَةَ فَأَصَابَنِي مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ
அபூ ஹபீபா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

ஒருவர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் (செலவிடுவதற்காகச்) சில தீனார்களை (வழங்குமாறு) மரண சாசனம் (வஸிய்யத்) செய்தார். இது குறித்து அபூதர்தா (ரலி) அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டபோது, அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (பின்வருமாறு) அறிவித்தார்கள்:

"தமது மரணத் தருவாயில் ஓர் அடிமையை உரிமையிடுபவர் அல்லது தர்மம் செய்பவரின் உதாரணமானது, (தான்) வயிறு நிரம்பிய பின்பு (உணவை) அன்பளிப்பாக வழங்குபவரின் உதாரணத்திற்கு ஒப்பாகும்" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

(மேலும்) அபூ ஹபீபா அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "(அவர் தர்மம் செய்த அந்தத் தீனார்களில் இருந்து) சிறிதளவு எனக்கும் கிடைத்தது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي حَبِيبَةَ الطَّائِيِّ قَالَ أَوْصَى إِلَيَّ أَخِي بِطَائِفَةٍ مِنْ مَالِهِ قَالَ فَلَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَقُلْتُ إِنَّ أَخِي أَوْصَانِي بِطَائِفَةٍ مِنْ مَالِهِ فَأَيْنَ أَضَعُهُ فِي الْفُقَرَاءِ أَوْ فِي الْمُجَاهِدِينَ أَوْ فِي الْمَسَاكِينَ؟ قَالَ أَمَّا أَنَا فَلَوْ كُنْتُ لَمْ أَعْدِلْ بِالْمُجَاهِدِينَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَثَلُ الَّذِي يُعْتِقُ عِنْدَ الْمَوْتِ مَثَلُ الَّذِي يُهْدِي إِذَا شَبِعَ
அபூ ஹபீபா அத்-தாயீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
என் சகோதரர் தனது செல்வத்தின் ஒரு பகுதியை (தர்மம் செய்யுமாறு) எனக்கு மரண சாசனம் (வஸிய்யத்) செய்திருந்தார். நான் அபூதர்தா (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்து, "என் சகோதரர் தனது செல்வத்தின் ஒரு பகுதியை எனக்கு மரண சாசனம் செய்துள்ளார். அதனை நான் யாருக்குக் கொடுக்க வேண்டும்? ஏழைகளுக்கா? அறப்போராளிகளுக்கா (முஜாஹிதீன்களுக்கா)? அல்லது வறியவர்களுக்கா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள், "நானாக இருந்தால் அறப்போராளிகளுக்கு நிகராக வேறு எவரையும் கருதமாட்டேன் (அவர்களுக்கே முன்னுரிமை அளிப்பேன்). ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்: 'மரணத் தருவாயில் ஓர் அடிமையை உரிமைவிடுபவரின் (அல்லது தர்மம் செய்பவரின்) உதாரணம், தான் வயிறார உண்ட பிறகு (உணவு தேவையில்லாத நிலையில்) அன்பளிப்பு வழங்குபவரின் உதாரணத்திற்கு ஒப்பானதாகும்'" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مُعَاوِيَةَ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَفِي كُلِّ صَلَاةٍ قِرَاءَةٌ ؟ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ وَجَبَتْ هَذِهِ
அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எல்லாத் தொழுகைகளிலும் (குர்ஆன்) ஓதுதல் (அவசியமாக) உண்டா?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆம்!" என்று பதிலளித்தார்கள். அப்போது அன்சாரிகளில் ஒருவர், "(அப்படியானால்) இது கடமையாகிவிட்டது" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خُلَيْدٍالْعَصَرِيِّ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا طَلَعَتْ شَمْسٌ قَطُّ إِلَّا بُعِثَ بِجَنْبَتَيْهَا مَلَكَانِ يُنَادِيَانِ يُسْمِعَانِ أَهْلَ الْأَرْضِ إِلَّا الثَّقَلَيْنِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ هَلُمُّوا إِلَى رَبِّكُمْ فَإِنَّ مَا قَلَّ وَكَفَى خَيْرٌ مِمَّا كَثُرَ وَأَلْهَى وَلَا آبَتْ شَمْسٌ قَطُّ إِلَّا بُعِثَ بِجَنْبَتَيْهَا مَلَكَانِ يُنَادِيَانِ يُسْمِعَانِ أَهْلَ الْأَرْضِ إِلَّا الثَّقَلَيْنِ اللهُمَّ أَعْطِ مُنْفِقًا خَلَفًا وَأَعْطِ مُمْسِكًا مَالًا تَلَفًا
அபுத்தர்தா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"சூரியன் உதிக்கும்போதெல்லாம், அதன் இரு மருங்கிலும் இரண்டு வானவர்கள் அனுப்பப்படுகிறார்கள். (மனிதர்கள் மற்றும் ஜின்கள் ஆகிய) இரு பெரும் வர்க்கத்தினரைத் தவிர பூமியில் உள்ள (மற்ற) அனைவரும் செவியுறுமாறு அவர்கள் சப்தமிட்டு அழைக்கிறார்கள்: 'மக்களே! உங்கள் இறைவனின் பக்கம் வாருங்கள். ஏனெனில், (உங்களை இறைநினைவை விட்டும்) பராக்காக்கக்கூடிய (மற்றும் வழிகெடுக்கக்கூடிய) ஏராளமான செல்வத்தை விட, (உங்களுக்குப்) போதுமானதாக இருக்கும் குறைந்த செல்வமே சிறந்ததாகும்.'

மேலும், சூரியன் மறையும்போதெல்லாம், அதன் இரு மருங்கிலும் இரண்டு வானவர்கள் அனுப்பப்படுகிறார்கள். (மனிதர்கள் மற்றும் ஜின்கள் ஆகிய) இரு பெரும் வர்க்கத்தினரைத் தவிர பூமியில் உள்ள (மற்ற) அனைவரும் செவியுறுமாறு அவர்கள் சப்தமிட்டு அழைக்கிறார்கள்: 'யா அல்லாஹ்! (நல்வழியில்) செலவு செய்பவருக்கு (அதற்குப்) பகரத்தை வழங்குவாயாக! (செலவு செய்யாமல் கஞ்சத்தனமாகத்) தடுத்து வைப்பவனின் செல்வத்தை அழித்து விடுவாயாக!'"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ بْنُ فَضَالَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ أَبِي حَلْبَسٍ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ اللهَ فَرَغَ إِلَى كُلِّ عَبْدٍ مِنْ خَلْقِهِ مِنْ خَمْسٍ مِنْ أَجَلِهِ وَعَمَلِهِ وَمَضْجَعِهِ وَأَثَرِهِ وَرِزْقِهِ
அபூ தர்தா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ் தனது படைப்புகளிலுள்ள ஒவ்வொரு அடியாருக்கும் ஐந்து விஷயங்களை (முன்கூட்டியே) தீர்மானித்து முடித்துவிட்டான். (அவை:) அவனது ஆயுட்காலம், அவனது செயல், அவனது படுக்கை (மரணிக்கும் இடம்), அவனது சுவடுகள் (நடமாட்டம்) மற்றும் அவனது வாழ்வாதாரம் ஆகியவையாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ يَحْيَى الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ صُبَيْحٍ الْمُرِّيُّ قَاضِي الْبَلْقَاءِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُبَيْدِ اللهِ أَنَّهُ سَمِعَ أُمَّ الدَّرْدَاءِ تُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ فَرَغَ اللهُ إِلَى كُلِّ عَبْدٍ مِنْ خَمْسٍ مِنْ أَجَلِهِ وَرِزْقِهِ وَأَثَرِهِ وَشَقِيٍّ أَمْسَعِيدٍ
அபுத் தர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஒவ்வொரு அடியாரைப் பற்றியும் ஐந்து விஷயங்களை (விதித்து) அல்லாஹ் முடித்துவிட்டான். (அவை:) அவனது ஆயுள், அவனது வாழ்வாதாரம், அவனது சுவடுகள் (அவன் உலகில் விட்டுச் செல்லும் செயல்கள் அல்லது காலடித் தடங்கள்), அவன் (மறுமையில்) துர்பாக்கியசாலியா அல்லது நற்பாக்கியசாலியா என்பனவாகும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامٍ حَدَّثَنَا شَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ غَنْمٍ أَنَّهُ زَارَ أَبَا الدَّرْدَاءِ بِحِمْصَ فَمَكَثَ عِنْدَهُ لَيَالِيَ فَأَمَرَ بِحِمَارِهِ فَأُوكِفَ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ مَا أَرَانِي إِلَّا مُتَّبِعَكَ فَأَمَرَ بِحِمَارِهِ فَأُسْرِجَ فَسَارَا جَمِيعًا عَلَى حِمَارَيْهِمَا فَلَقِيَا رَجُلًا شَهِدَ الْجُمُعَةَ بِالْأَمْسِ عِنْدَ مُعَاوِيَةَ بِالْجَابِيَةِ فَعَرَفَهُمَا الرَّجُلُ وَلَمْ يَعْرِفَاهُ فَأَخْبَرَهُمَا خَبَرَ النَّاسِ ثُمَّ إِنَّ الرَّجُلَ قَالَ وَخَبَرٌ آخَرُ كَرِهْتُ أَنْ أُخْبِرَكُمَا أُرَاكُمَا تَكْرَهَانِهِ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ فَلَعَلَّ أَبَا ذَرٍّ نُفِيَ قَالَ نَعَمْ وَاللهِ فَاسْتَرْجَعَ أَبُو الدَّرْدَاءِ وَصَاحِبُهُ قَرِيبًا مِنْ عَشْرِ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ ارْتَقِبْهُمْ وَاصْطَبِرْ كَمَا قِيلَ لِأَصْحَابِ النَّاقَةِ اللهُمَّ إِنْ كَذَّبُوا أَبَا ذَرٍّ فَإِنِّي لَا أُكَذِّبُهُ اللهُمَّ وَإِنْ اتَّهَمُوهُ فَإِنِّي لَا أَتَّهِمُهُ اللهُمَّ وَإِنْ اسْتَغَشُّوهُ فَإِنِّي لَا أَسْتَغِشُّهُ فَإِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَأْتَمِنُهُ حِينَ لَا يَأْتَمِنُ أَحَدًا وَيُسِرُّ إِلَيْهِ حِينَ لَا يُسِرُّ إِلَى أَحَدٍ أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ أَبِي الدَّرْدَاءِ بِيَدِهِ لَوْ أَنَّ أَبَا ذَرٍّ قَطَعَ يَمِينِي مَاأَبْغَضْتُهُ بَعْدَ الَّذِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَا أَظَلَّتِ الْخَضْرَاءُ وَلَا أَقَلَّتْ الْغَبْرَاءُ مِنْ ذِي لَهْجَةٍ أَصْدَقَ مِنْ أَبِي ذَرٍّ
அப்துர்ரஹ்மான் பின் கன்ம் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் ஹிம்ஸ் (நகரில்) அபூதர்தா (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்தேன். அவரிடம் சில இரவுகள் தங்கியிருந்தேன். (நான் புறப்படத் தயாரானபோது) எனது கழுதையைத் தயார் செய்யுமாறு கூறினேன்; அதற்குச் சேணம் பூட்டப்பட்டது. அப்போது அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள், "நானும் உங்களைப் பின்தொடர்ந்து (சிறிது தூரம் வழிஅனுப்ப) வருவேன் என்றே கருதுகிறேன்" என்று கூறிவிட்டு, தமது கழுதையைத் தயார் செய்யுமாறு கூறினார்கள்; அதற்கும் சேணம் பூட்டப்பட்டது.

பின்னர் நாங்கள் இருவரும் எங்கள் கழுதைகளில் ஒன்றாகப் பயணித்தோம். அப்போது (நேற்று) ஜாபியா எனும் இடத்தில் முஆவியா (ரலி) அவர்களுடன் ஜும்ஆ (தொழுகையில்) கலந்துகொண்ட ஒரு மனிதரைச் சந்தித்தோம். அந்த மனிதர் எங்களை அடையாளம் கண்டுகொண்டார், ஆனால் நாங்கள் அவரை அடையாளம் காணவில்லை. அவர் மக்களுடைய செய்திகளை எங்களுக்குத் தெரிவித்தார். பின்னர் அந்த மனிதர், "இன்னொரு செய்தியும் உள்ளது. அதை உங்களுக்குச் சொல்வதற்கு நான் விரும்பவில்லை; ஏனெனில், அதை நீங்கள் இருவரும் வெறுப்பீர்கள் என நான் நினைக்கிறேன்" என்று கூறினார்.

அதற்கு அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள், "ஒருவேளை அபூதர் (ரலி) (மதீனாவிலிருந்து ரப்ஃதா எனும் இடத்திற்கு) வெளியேற்றப்பட்டு விட்டாரா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அந்த மனிதர், "ஆம்! அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக!" என்றார். இதைக் கேட்ட அபூதர்தா (ரலி) அவர்களும், அவருடைய தோழரும் (அதாவது நானும்) சுமார் பத்து முறை 'இன்னா லில்லாஹி வ இன்னா இலைஹி ராஜிஊன்' (நிச்சயமாக நாம் அல்லாஹ்வுக்கே உரியவர்கள், அவனிடமே நாம் திரும்பிச் செல்பவர்கள்) என்று கூறினோம்.

பின்னர் அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள், "(ஸாலிஹ் நபியுடைய) ஒட்டகத்தின் தோழர்களுக்கு (வேதனை வருவதற்கு முன்) கூறப்பட்டதைப் போல, 'அவர்களைக் கவனித்துக் கொண்டிருப்பீராக, மேலும் பொறுமையைக் கடைப்பிடிப்பீராக!' (அல்குர்ஆன் 54:27) என்று கூறினார்கள்.

(தொடர்ந்து அவர்கள் பின்வருமாறு பிரார்த்தித்தார்கள்:) "இறைவா! அவர்கள் அபூதர்ரைப் பொய்யரெனக் கருதினாலும், நான் அவரைப் பொய்யரெனக் கருதமாட்டேன். இறைவா! அவர்கள் அவர் மீது குற்றம் சுமத்தினாலும், நான் அவர் மீது குற்றம் சுமத்தமாட்டேன். இறைவா! அவர்கள் அவரை (சமூகத்தின் மீது) அக்கறையற்றவர் எனக் கருதினாலும், நான் அவரை அப்படி கருதமாட்டேன். ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வேறு யாரையும் நம்பாத (முக்கியமான) நேரத்திலும் அவரை நம்பினார்கள்; வேறு யாரிடமும் ரகசியத்தைப் பகிராத நேரத்திலும் அவரிடம் தங்களின் ரகசியத்தைப் பகிர்ந்தார்கள்."

"அபூதர்தாவின் உயிர் எவன் கைவசம் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக! அபூதர் என் வலது கையைத் துண்டித்தாலும், நான் அவரை வெறுக்க மாட்டேன். ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பின்வருமாறு கூறுவதை நான் கேட்டுள்ளேன்: 'அபூதர்ரை விட அதிக உண்மையான பேச்சுடைய எவருக்கும் இந்த வானம் நிழலளிக்கவில்லை; இந்தப் பூமி சுமக்கவுமில்லை!'"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَرْطَاةَ قَالَ سَمِعْتُ جُبَيْرَ بْنَ نُفَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ فُسْطَاطُ الْمُسْلِمِينَ يَوْمَ الْمَلْحَمَةِ الْغُوطَةُ إِلَى جَانِبِ مَدِينَةٍ يُقَالُ لَهَا دِمَشْقُ
அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"மாபெரும் போர் (அல்-மல்ஹமா) நடைபெறும் நாளில், முஸ்லிம்களின் பாசறை (தலைமையகம் அல்லது தங்குமிடம்), 'டமாஸ்கஸ்' (திமஷ்க்) என்று அழைக்கப்படும் நகரத்தின் அருகில் உள்ள 'அல்-கூதா' எனும் இடத்தில் அமைந்திருக்கும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ قَالَ أَتَى رَجُلٌ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَقَالَ إِنَّ امْرَأَتِي بِنْتُ عَمِّي وَأَنَا أُحِبُّهَا وَإِنَّ وَالِدَتِي تَأْمُرُنِي أَنْ أُطَلِّقَهَا فَقَالَ لَا آمُرُكَ أَنْ تُطَلِّقَهَا وَلَا آمُرُكَ أَنْ تَعْصِيَ وَالِدَتَكَ وَلَكِنْ أُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ إِنَّ الْوَالِدَةَ أَوْسَطُ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ فَإِنْ شِئْتَ فَأَمْسِكْ وَإِنْ شِئْتَ فَدَعْ
அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் அபூதர்தா (ரலி) அவர்களிடம் வந்து, "என் மனைவி எனது தந்தையின் சகோதரருடைய மகள் (ஆவாள்); நான் அவளை நேசிக்கிறேன். ஆனால், அவளை விவாகரத்துச் செய்யுமாறு என் தாய் எனக்குக் கட்டளையிடுகிறார்" என்று கூறினார்.

அதற்கு அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உன் மனைவியை விவாகரத்துச் செய்யுமாறு நான் உனக்குக் கட்டளையிட மாட்டேன்; (அதே சமயம்) உன் தாய்க்கு மாறுசெய்யுமாறும் நான் உனக்குக் கட்டளையிட மாட்டேன். ஆயினும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து நான் கேட்ட ஒரு ஹதீஸை உனக்கு அறிவிக்கிறேன்:

'தாய் என்பவர் சொர்க்கத்தின் வாசல்களில் (மிகச் சிறந்த) நடு வாசல் ஆவார். எனவே, நீ விரும்பினால் (அவருக்குப் பணிவிடை செய்து அந்த வாசலைத்) தக்கவைத்துக் கொள்; அல்லது (அலட்சியம் செய்து அதனைப்) போக்கிக் கொள்!' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ اللَّيْثِيُّ أَبُو ضَمْرَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللهِ الْأَزْدِيِّ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ قَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِنَفْسِهِ وَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ بِإِذْنِ اللهِ} [فاطر 32] فَأَمَّا الَّذِينَ سَبَقُوا بِالْخَيْرَاتِ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَأَمَّا الَّذِينَ اقْتَصَدُوا فَأُولَئِكَ يُحَاسَبُونَ حِسَابًا يَسِيرًا وَأَمَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَأُولَئِكَ الَّذِينَيُحَاسَبُونَ فِي طُولِ الْمَحْشَرِ ثُمَّ هُمُ الَّذِينَ تَلَافَاهُمُ اللهُ بِرَحْمَتِهِ فَهُمُ الَّذِينَ يَقُولُونَ {الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ} [فاطر 34] إِلَى قَوْلِهِ {لُغُوبٌ} [فاطر 35]
அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பின்வருமாறு) கூற நான் கேட்டுள்ளேன்: மாண்பும் வல்லமையும் மிக்க அல்லாஹ் (குர்ஆனில் இவ்வாறு) கூறுகிறான்: "பின்னர், நமது அடியார்களில் எவர்களை நாம் தேர்ந்தெடுத்தோமோ அவர்களை இவ்வேதத்திற்கு வாரிசுகளாக்கினோம். அவர்களில் தமக்குத் தாமே அநீதியிழைத்துக் கொண்டவர்களும் உண்டு; அவர்களில் நடுநிலையானவர்களும் உண்டு; மேலும், அவர்களில் அல்லாஹ்வின் அனுமதியைக் கொண்டு நற்செயல்களில் முந்திக் கொண்டவர்களும் உண்டு." (அல்குர்ஆன் 35:32).

இதில் நற்செயல்களில் முந்திக் கொண்டவர்கள் எவ்விதக் கணக்கு விசாரணையும் இன்றி சுவனத்தில் நுழைவார்கள். நடுநிலையாகச் செயல்பட்டவர்களிடம் இலகுவான முறையில் கணக்கு விசாரிக்கப்படும். ஆனால் தமக்குத் தாமே அநீதியிழைத்துக் கொண்டவர்கள், (மறுமை நாளில்) மஹ்ஷர் பெருவெளியின் நீண்ட நேர (நிறுத்தப்படுதலில்) கணக்கு விசாரிக்கப்படுவார்கள். பின்னர் அல்லாஹ் தனது அருளால் அவர்களை (மன்னித்து) அரவணைத்துக் கொள்வான்.

அப்போது அவர்கள், "எங்களை விட்டு கவலையை நீக்கிய அல்லாஹ்வுக்கே அனைத்துப் புகழும். நிச்சயமாக எங்கள் இறைவன் மிகவும் மன்னிப்பவனாகவும், நன்றியை ஏற்பவனாகவும் இருக்கிறான்" (அல்குர்ஆன் 35:34) என்பது முதல், "(அங்கு எங்களுக்கு எவ்வித) சோர்வும் (ஏற்படாது)" (அல்குர்ஆன் 35:35) என்பது வரை (உள்ள வசனங்களைக்) கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ مُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ الْجُهَنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ فَقَالَ بِالصِّحَّةِ لَا بِالْمَرَضِ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ إِنَّ الصُّدَاعَ وَالْمَلِيلَةَ لَا تَزَالُ بِالْمُؤْمِنِ وَإِنَّ ذَنْبَهُ مِثْلُ أُحُدٍ فَمَا يَدَعُهُ وَعَلَيْهِ مِنْ ذَلِكَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ
அனஸ் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) (அவர்களின் தந்தை வழிப் பாட்டனார்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அவர் அபூதர்தா (ரலி) அவர்களிடம் சென்றபோது, (அவரை வாழ்த்தும் விதமாக) 'நோயின்றி ஆரோக்கியமாக இருங்கள்' என்று கூறினார். அதற்கு அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்:

'ஒரு முஃமினுக்கு (இறைநம்பிக்கையாளருக்கு) உஹத் மலையளவு பாவங்கள் இருந்தாலும், (அவருக்கு ஏற்படும்) தலைவலியும் காய்ச்சலும் (அல்லது உடல் நடுக்கமும்) அவரைத் தொடர்ந்து பீடித்துக் கொண்டே இருக்கும். இறுதியில் அவரிடம் (அந்தப் பாவங்களில்) ஒரு கடுகளவு கூட எஞ்சியிருக்காத நிலையில் (அவரைத் தூய்மைப்படுத்திய பிறகே) அவை அவரை விட்டு விலகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حَرْبِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ لَبِسَ ثِيَابَهُ وَمَسَّ طِيبًا إِنْ كَانَ عِنْدَهُ ثُمَّ مَشَى إِلَى الْجُمُعَةِ وَعَلَيْهِ السَّكِينَةُ وَلَمْ يَتَخَطَّ أَحَدًا وَلَمْ يُؤْذِهِ وَرَكَعَ مَا قُضِيَ لَهُ ثُمَّ انْتَظَرَ حَتَّى يَنْصَرِفَ الْإِمَامُ غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَ الْجُمُعَتَيْنِ 21730 حَدَّثَنَا مَكِّيٌّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حَرْبِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ جَلَسَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَوْمًا عَلَى الْمِنْبَرِفَخَطَبَ النَّاسَ وَتَلَا آيَةً وَإِلَى جَنْبِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَقُلْتُ لَهُ يَا أُبَيُّ مَتَى أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ؟ قَالَ فَأَبَى أَنْ يُكَلِّمَنِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَبَى أَنْ يُكَلِّمَنِي حَتَّى نَزَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ لِي أُبَيٌّ مَا لَكَ مِنْ جُمُعَتِكَ إِلَّا مَا لَغَيْتَ فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللهِ ﷺ جِئْتُهُ فَأَخْبَرْتُهُ فَقُلْتُ أَيْ رَسُولَ اللهِ إِنَّكَ تَلَوْتَ آيَةً وَإِلَى جَنْبِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَسَأَلْتُهُ مَتَى أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ؟ فَأَبَى أَنْ يُكَلِّمَنِي حَتَّى إِذَا نَزَلْتَ زَعَمَ أُبَيٌّ أَنَّهُ لَيْسَ لِي مِنْ جُمُعَتِي إِلَّا مَا لَغَيْتُ؟ فَقَالَ صَدَقَ أُبَيٌّ فَإِذَا سَمِعْتَ إِمَامَكَ يَتَكَلَّمُ فَأَنْصِتْ حَتَّى يَفْرُغَ
அபுத்தர்தா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எவர் வெள்ளிக்கிழமையன்று குளித்துவிட்டு, (தனது) ஆடைகளை அணிந்து, தன்னிடம் நறுமணம் இருந்தால் அதைப் பூசிக்கொண்டு, பின்னர் (மிக்க) அமைதியுடனும் நிதானத்துடனும் ஜும்ஆவிற்கு நடந்து சென்று, (மக்களின் தோள்களைத்) தாண்டிச் செல்லாமலும், எவருக்கும் தொந்தரவு கொடுக்காமலும் இருந்து, தமக்கு (தொழுவதற்கு) விதிக்கப்பட்ட அளவு தொழுதுவிட்டு, பின்னர் இமாம் (உரையை முடித்துத்) திரும்பும் வரை காத்திருக்கிறாரோ, அவருக்கு அந்த இரு வெள்ளிக்கிழமைகளுக்கு இடைப்பட்ட (சிறு பாவங்கள்) மன்னிக்கப்படும்."

மேலும், அபுத்தர்தா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
ஒருநாள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மிம்பரின் மீது அமர்ந்து மக்களுக்கு உரையாற்றினார்கள். அப்போது ஒரு (குர்ஆன்) வசனத்தை ஓதிக்காட்டினார்கள். என் அருகில் உபை பின் கஅப் (ரழி) அவர்கள் இருந்தார்கள். நான் அவர்களிடம், "உபை அவர்களே! இந்த வசனம் எப்போது அருளப்பட்டது?" என்று கேட்டேன். ஆனால், அவர் என்னிடம் பேச மறுத்துவிட்டார். மீண்டும் நான் அவரிடம் கேட்டேன், அப்போதும் அவர் என்னிடம் பேச மறுத்துவிட்டார். இறுதியாக, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மிம்பரிலிருந்து) கீழே இறங்கினார்கள். அப்போது உபை (ரழி) என்னிடம், "உமது ஜும்ஆவில் (நீர் பேசிய அந்த) வீணான பேச்சைத் தவிர உமக்கு வேறு எந்த (நன்மையும்) கிடைக்கவில்லை" என்று கூறினார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையை முடித்துத்) திரும்பியதும், நான் அவர்களிடம் சென்று (நடந்ததை) தெரிவித்தேன். "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தாங்கள் ஒரு வசனத்தை ஓதிக்காட்டினீர்கள், என் அருகில் உபை பின் கஅப் இருந்தார். நான் அவரிடம் 'இந்த வசனம் எப்போது அருளப்பட்டது?' என்று கேட்டேன். ஆனால் தாங்கள் மிம்பரிலிருந்து இறங்கும் வரை அவர் என்னிடம் பேச மறுத்துவிட்டார். மேலும், என் ஜும்ஆவில் வீணான பேச்சைத் தவிர எனக்கு வேறு எந்த (நன்மையும்) இல்லை என்று உபை கூறுகிறார்!" என்றேன்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உபை உண்மையைத் தான் சொல்லியிருக்கிறார். உமது இமாம் (உரையாற்றப்) பேசுவதை நீர் செவியுற்றால், அவர் (உரையை) முடிக்கும் வரை நீர் வாய்மூடி மௌனமாக இருப்பீராக" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ وَعَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ أَبْغُونِي ضُعَفَاءَكُمْ فَإِنَّكُمْ إِنَّمَا تُرْزَقُونَ وَتُنْصَرُونَ بِضُعَفَائِكُمْ
அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"உங்களிலுள்ள பலவீனமானவர்களை (தேடி) என்னிடம் அழைத்து வாருங்கள். ஏனெனில், உங்களிலுள்ள பலவீனமானவர்கள் மூலமாகவே (அவர்களுடைய பிரார்த்தனை மற்றும் தூய்மையான எண்ணத்தினால்) உங்களுக்கு வாழ்வாதாரம் வழங்கப்படுகிறது; (எதிரிகளுக்கு எதிராக) வெற்றியும் அளிக்கப்படுகிறது" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் செவியுற்றேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا بَقِيَّةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُمَرَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ شَيْخٍ يُكَنَّى أَبَا عَبْدِ الصَّمَدِ قَالَ سَمِعْتُ أُمَّ الدَّرْدَاءِ تَقُولُ كَانَ أَبُو الدَّرْدَاءِ إِذَا حَدَّثَ حَدِيثًا تَبَسَّمَ فَقُلْتُ لَا يَقُولُ النَّاسُ إِنَّكَ أَيْ أَحْمَقُ؟ فَقَالَ مَا رَأَيْتُ أَوْ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يُحَدِّثُ حَدِيثًا إِلَّا تَبَسَّمَ
உம்முத் தர்தா (ரழி) அவர்கள் (கூறியதாக அபு அப்திஸ் ஸமத் என்பவர்) அறிவிக்கிறார்கள்:

அபுத் தர்தா (ரழி) அவர்கள் (ஒரு) ஹதீஸைக் கூறினால் (அப்போது) புன்னகைப்பார்கள். அப்போது நான் (அவர்களிடம்), "மக்கள் உங்களை (அதிகமாகச் சிரிப்பதால்) முட்டாள் என்று கூற மாட்டார்களா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு ஹதீஸைக் கூறும்போது புன்னகைப்பவர்களாகவே தவிர (வேறெந்த நிலையிலும்) நான் அவர்களைப் பார்த்ததில்லை அல்லது (அவர்கள் அவ்வாறு செய்வதைச்) செவியுற்றதில்லை" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَاقِدٍ حَدَّثَنِي بُسْرُ بْنُ عُبَيْدِ اللهِ حَدَّثَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ إِذْ رَأَيْتُ عَمُودَ الْكِتَابِ احْتُمِلَ مِنْ تَحْتِ رَأْسِي فَظَنَنْتُ أَنَّهُ مَذْهُوبٌ بِهِ فَأَتْبَعْتُهُ بَصَرِي فَعُمِدَ بِهِ إِلَى الشَّامِ أَلَا وَإِنَّ الْإِيمَانَ حِينَ تَقَعُ الْفِتَنُ بِالشَّامِ
அபூதர்தா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் உறங்கிக் கொண்டிருந்தபோது, வேதத்தின் தூண் (குர்ஆன் மற்றும் இஸ்லாமிய வாழ்வியல் நெறிமுறை) என் தலைக்குக் கீழிருந்து தூக்கிச் செல்லப்படுவதைக் கண்டேன். அது (என்னை விட்டு முற்றிலுமாக) கொண்டு செல்லப்பட்டுவிடுமோ என்று நான் எண்ணினேன். எனவே, எனது பார்வையால் அதனைப் பின்தொடர்ந்தேன். அப்போது அது ஷாம் தேசத்தை (சிரியா, பாலஸ்தீனம் உள்ளிட்ட பகுதிகளை) நோக்கிக் கொண்டு செல்லப்பட்டது. அறிந்து கொள்ளுங்கள்! குழப்பங்கள் (ஃபித்னாக்கள்) தோன்றும் காலத்தில் ஈமான் (இறைநம்பிக்கை) ஷாம் தேசத்தில் (பாதுகாப்பாக) இருக்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَابِتِ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ عَنْ أَبِي الْعَذْرَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَجِلُّوا اللهَ يَغْفِرْ لَكُمْ قَالَ ابْنُ ثَوْبَانَ يَعْنِي أَسْلِمُوا
அபூதர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வைக் கண்ணியப்படுத்துங்கள் (அவனை மகத்துவப்படுத்துங்கள்); அவன் உங்களை மன்னிப்பான்."

இப்னு சவ்பான் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "இதற்கு (அவனுக்கு) முற்றிலும் கீழ்ப்படியுங்கள் (இஸ்லாத்தை ஏற்றுக் கொள்ளுங்கள்) என்பது பொருளாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُمَرَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ الصَّمَدِ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ قَالَتْ كَانَ أَبُو الدَّرْدَاءِ لَا يُحَدِّثُ بِحَدِيثٍ إِلَّا تَبَسَّمَ فِيهِ فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَخْشَى أَنْ يُحَمِّقَكَ النَّاسُ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَايُحَدِّثُ بِحَدِيثٍ إِلَّا تَبَسَّمَ
உம்முத் தர்தா (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அபுத் தர்தா (ரழி) அவர்கள் எந்தவொரு (நபிகளாரின்) செய்தியைக் கூறினாலும் அதில் புன்னகைக்காமல் இருந்ததில்லை. எனவே, நான் அவர்களிடம், "(எப்போதும் சிரித்துக்கொண்டே பேசுவதால்) மக்கள் உங்களை அறிவிலியாகக் கருதிவிடுவார்களோ என நான் அஞ்சுகிறேன்" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எந்தவொரு செய்தியைக் கூறினாலும் புன்னகைக்காமல் இருந்ததில்லை" என்று (பதிலளித்தார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا زَبَّانُ عَنْ سَهْلِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّهُ أَتَاهُ عَائِدًا فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ لِأَبِي بَعْدَ أَنْ سَلَّمَ عَلَيْهِ بِالصِّحَّةِ لَا بِالْوَجَعِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ يَقُولُ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَا يَزَالُ الْمَرْءُ الْمُسْلِمُ بِهِ الْمَلِيلَةُ وَالصُّدَاعُ وَإِنَّ عَلَيْهِ مِنَ الْخَطَايَا لَأَعْظَمَ مِنْ أُحُدٍ حَتَّى يَتْرُكَهُ وَمَا عَلَيْهِ مِنَ الْخَطَايَا مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ
சஹ்ல் பின் முஆத் (ரஹ்) அவர்கள் தமது தந்தை (முஆத் பின் அனஸ் - ரழி) வழியாக அறிவிக்கிறார்கள்:

(என் தந்தை நோயுற்றிருந்தபோது) அபுத்தர்தா (ரழி) அவர்கள் அவரை நலம் விசாரிக்க வந்தார்கள். அபுத்தர்தா (ரழி) அவர்கள் என் தந்தைக்கு முகமன் (ஸலாம்) கூறிய பின்னர், "ஆரோக்கியம் உண்டாகட்டும், நோய் (வலி) அல்ல" என்று மூன்று முறை கூறினார்கள். பின்னர் அபுத்தர்தா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்: 'ஒரு முஸ்லிமான மனிதருக்கு உஹுத் மலையை விடப் பெரிய அளவில் பாவங்கள் இருந்தாலும் சரி, அவருக்கு (உடல் சூடு அல்லது எலும்பைப் பிடிக்கும்) காய்ச்சலும் தலைவலியும் தொடர்ந்து ஏற்பட்டுக் கொண்டே இருந்தால், அவரிடம் கடுகளவு பாவம் கூட எஞ்சியிராத நிலையில் (அவரது பாவங்கள் மன்னிக்கப்பட்டு) அந்த நோய் அவரை விட்டு விலகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنَا أَوَّلُ مَنْ يُؤْذَنُ لَهُ بِالسُّجُودِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يُؤْذَنُ لَهُ أَنْ يَرْفَعَ رَأْسَهُ فَأَنْظُرَ إِلَى بَيْنِ يَدَيَّ فَأَعْرِفَ أُمَّتِي مِنْ بَيْنِ الْأُمَمِ وَمِنْ خَلْفِي مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَمِينِي مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ شِمَالِي مِثْلُ ذَلِكَ فَقَالَرَجُلٌ يَا رَسُولَ اللهِ كَيْفَ تَعْرِفُ أُمَّتَكَ مِنْ بَيْنِ الْأُمَمِ فِيمَا بَيْنَ نُوحٍ إِلَى أُمَّتِكَ؟ قَالَ هُمْ غُرٌّ مُحَجَّلُونَ مِنْ أَثَرِ الْوُضُوءِ لَيْسَ أَحَدٌ كَذَلِكَ غَيْرَهُمْ وَأَعْرِفُهُمْ أَنَّهُمْ يُؤْتَوْنَ كُتُبَهُمْ بِأَيْمَانِهِمْ وَأَعْرِفُهُمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ ذُرِّيَّتُهُمْ
அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மறுமை நாளில் (அல்லாஹ்வின் முன்னிலையில்) முதன்முதலில் ஸஜ்தா செய்வதற்கு அனுமதிக்கப்படுபவர் நானே ஆவேன். (அவ்வாறே) ஸஜ்தாவிலிருந்து தலையை உயர்த்துவதற்கும் முதன்முதலில் அனுமதிக்கப்படுபவர் நானே ஆவேன். (தலை உயர்த்திய) பிறகு நான் எனக்கு முன்னால் பார்ப்பேன்; (அப்போது) மற்ற சமுதாயத்தினருக்கு மத்தியில் எனது சமுதாயத்தினரை நான் அடையாளம் கண்டுகொள்வேன். அவ்வாறே என் பின்பக்கமும், என் வலப்பக்கமும், என் இடப்பக்கமும் (பார்த்து அவர்களை அடையாளம் கண்டுகொள்வேன்)."

அப்போது ஒரு மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நூஹ் (அலை) அவர்களின் சமுதாயம் முதல் உங்களது சமுதாயம் வரையிலான (ஏராளமான) சமுதாயங்களுக்கு மத்தியில் உங்களது சமுதாயத்தினரை நீங்கள் எவ்வாறு அடையாளம் கண்டுகொள்வீர்கள்?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்கள் உளூச் செய்ததன் அடையாளமாக (அவர்களின் முகங்கள் மற்றும் கை, கால்கள்) பிரகாசமானவர்களாக (குர்ருன் முஹஜ்ஜலூன்) இருப்பார்கள். அவர்களைத் தவிர வேறு எவரும் அவ்வாறு இருக்க மாட்டார்கள். மேலும், அவர்களின் (செயல்) ஏடுகள் அவர்களின் வலது கைகளில் வழங்கப்படும் என்பதைக் கொண்டும் அவர்களை நான் அடையாளம் கண்டுகொள்வேன். அவர்களின் சந்ததியினர் (சிறு பிள்ளைகள்) அவர்களுக்கு முன்னால் விரைந்து செல்வார்கள் என்பதைக் கொண்டும் அவர்களை நான் அடையாளம் கண்டுகொள்வேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَاهُ يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ شَكَّ فِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ أَوْ أَبَا الدَّرْدَاءِ قَالَ يَحْيَى فَيَقُولُ فَأَعْرِفُهُمْ أَنَّ نُورَهُمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ
அபூ தர் (ரலி) அல்லது அபூதர்தா (ரலி) - (அறிவிப்பாளர் யஹ்யா பின் இஸ்ஹாக் இதில் சந்தேகம் கொண்டுள்ளார்) - அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:) "நான் அவர்களை (மறுமை நாளில் எனது சமுதாயத்தினரை) அறிந்துகொள்வேன். (ஏனெனில்) நிச்சயமாக அவர்களுடைய ஒளி அவர்களுக்கு முன்னாலும் அவர்களின் வலப்புறத்திலும் விரைந்து சென்று கொண்டிருக்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَعْمَرُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا ذَرٍّ وَأَبَا الدَّرْدَاءِ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنَا أَوَّلُ مَنْ يُؤْذَنُ لَهُ فِي السُّجُودِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
அபூதர் (ரலி) மற்றும் அபுத்தர்தா (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(மறுமை நாளில்) ஸுஜூது (சிரவணக்கம்) செய்வதற்கு முதலாவதாக அனுமதி வழங்கப்படுபவன் நானே ஆவேன்."

பின்னர், (முன்பு கூறப்பட்ட ஹதீஸின்) அதே கருத்தை அறிவிப்பாளர் (தொடர்ந்து) குறிப்பிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ مِنْ أَبِي ذَرٍّ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ إِنِّي لَأَعْرِفُ أُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ بَيْنِ الْأُمَمِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللهِ وَكَيْفَ تَعْرِفُ أُمَّتَكَ؟ قَالَ أَعْرِفُهُمْ يُؤْتَوْنَ كُتُبَهُمْ بِأَيْمَانِهِمْ وَأَعْرِفُهُمْ بِسِيمَاهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ وَأَعْرِفُهُمْ بِنُورِهِمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ
அபுதர் (ரலி) மற்றும் அபுத்தர்தா (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மறுமை நாளில் (மற்ற) சமுதாயங்களுக்கு மத்தியில் எனது சமுதாயத்தினரை நான் நிச்சயமாக அடையாளம் கண்டுகொள்வேன்."

அப்போது (நபித்தோழர்கள்), "அல்லாஹ்வின் நபியே! உங்கள் சமுதாயத்தினரை நீங்கள் எவ்வாறு அடையாளம் கண்டுகொள்வீர்கள்?" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அவர்கள்) தங்களுடைய வலது கைகளில் தங்களுடைய (செயல்) குறிப்பேடுகள் வழங்கப்படுவதைக் கொண்டு அவர்களை நான் அடையாளம் கண்டுகொள்வேன். ஸஜ்தா (வணக்கத்தின் போது நெற்றி தரையில் பட்டதன்) விளைவாக அவர்களின் முகங்களில் தோன்றும் அடையாளத்தை வைத்து அவர்களை நான் அடையாளம் கண்டுகொள்வேன். மேலும், அவர்களுக்கு முன்பாகப் பிரகாசித்துச் செல்லும் அவர்களுடைய ஒளியை (நூர்) வைத்தும் அவர்களை நான் அடையாளம் கண்டுகொள்வேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ الْغَسَّانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ حَكِيمُ بْنُ عُمَيْرٍ وحَبِيبُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا يَدَعُ رَجُلٌ مِنْكُمْ أَنْ يَعْمَلَ لِلَّهِ أَلْفَ حَسَنَةٍ حِينَ يُصْبِحُ يَقُولُ سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ مِائَةَ مَرَّةٍ فَإِنَّهُ أَلْفُ حَسَنَةٍ فَإِنَّهُ لَنْ يَعْمَلَ إِنْ شَاءَ اللهُ مِثْلَ ذَلِكَ فِي يَوْمٍ مِنَ الذُّنُوبِ وَيَكُونُ مَا عَمِلَ مِنْ خَيْرٍ سِوَى ذَلِكَ وَافِرًا
அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் எவரும் காலைப் பொழுதை அடையும்போது அல்லாஹ்வுக்காக ஆயிரம் நன்மைகளைச் செய்வதைக் கைவிட வேண்டாம். (அதாவது) அவர் 'சுப்ஹானல்லாஹி வபிஹம்திஹி' (அல்லாஹ்வைப் போற்றிப் புகழ்ந்து துதிக்கிறேன்) என்று நூறு முறை கூறட்டும். நிச்சயமாக அது (அவருக்கு) ஆயிரம் நன்மைகளாகும். மேலும், இன்ஷா அல்லாஹ் (அல்லாஹ் நாடினால்) அந்த ஒரு நாளில் அதற்கு நிகரான (ஆயிரம்) பாவங்களை அவர் செய்யமாட்டார். இதைத் தவிர அவர் செய்யும் மற்ற நற்செயல்கள் அனைத்தும் அவருக்கு (கூடுதல்) நன்மைகளாக அமையும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حديث أسامة بن زيد حب رسول الله ﷺ
அல்லாஹ்வின் தூதரின் (ஸல்) நேசர் உஸாமா இப்னு ஜைத் (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُقْبَةَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ أَنَّهُ سَأَلَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ قَالَ قُلْتُ أَخْبِرْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمْ عَشِيَّةَ رَدِفْتَ رَسُولَ اللهِ ﷺ؟ قَالَ جِئْنَا الشِّعْبَ الَّذِي يُنِيخُ فِيهِ النَّاسُ لِلْمَغْرِبِ فَأَنَاخَ رَسُولُ اللهِ ﷺ نَاقَتَهُ ثُمَّ بَالَ مَا قَالَ أَهْرَاقَ الْمَاءَ ثُمَّ دَعَا بِالْوَضُوءِ فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا لَيْسَ بِالْبَالِغِ جِدًّا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ الصَّلَاةَ قَالَ الصَّلَاةُ أَمَامَكَ قَالَ فَرَكِبَ حَتَّى قَدِمَ الْمُزْدَلِفَةَ فَأَقَامَ الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَنَاخَ النَّاسُ فِي مَنَازِلِهِمْ وَلَمْ يَحُلُّوا حَتَّى أَقَامَ الْعِشَاءَ فَصَلَّى ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ قَالَ فَقُلْتُ كَيْفَ فَعَلْتُمْ حِينَ أَصْبَحْتُمْ؟ قَالَ رَدِفَهُ الْفَضْلُبْنُ عَبَّاسٍ وَانْطَلَقْتُ أَنَا فِي سُبَّاقِ قُرَيْشٍ عَلَى رِجْلَيَّ
குரைப் (ரஹ்) அவர்கள் உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் நீங்கள் (ஒரே வாகனத்தில்) அமர்ந்து பயணித்த அந்த மாலையில் (அரஃபாவிலிருந்து திரும்பும்போது) என்ன செய்தீர்கள் என எனக்குத் தெரிவியுங்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு உஸாமா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மக்கள் மஃக்ரிப் தொழுகைக்காகத் தமது ஒட்டகங்களை மண்டியிடச் செய்யும் ஒரு கணவாய்க்கு (மலைப்பாதைக்கு) நாங்கள் வந்தோம். (அங்கே) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது ஒட்டகத்தை மண்டியிடச் செய்தார்கள். பின்னர் சிறுநீர் கழித்தார்கள். (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) அவர் 'நீர் ஊற்றினார்கள்' (என்ற மறைமுகமான வார்த்தையை) கூறவில்லை, (மாறாக 'சிறுநீர் கழித்தார்கள்' என்றே கூறினார்). பின்னர் உளூச் செய்வதற்காகத் தண்ணீர் கொண்டுவரக் கூறி உளூச் செய்தார்கள். அந்த உளூ (உறுப்புகளை முழுமையாக மும்முறை கழுவாமல்) மிக இலகுவானதாக (சுருக்கமானதாக) இருந்தது. அப்போது நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! தொழுகை(க்கான நேரம் வந்துவிட்டதே)!' என்றேன். அதற்கு அவர்கள், 'தொழுகை உமக்கு முன்னால் (முஸ்தலிஃபாவில்) உள்ளது' என்றார்கள்.

பிறகு, (அவர்கள்) மீண்டும் வாகனத்தில் ஏறி முஸ்தலிஃபாவை வந்தடைந்தார்கள். அங்கு மஃக்ரிப் தொழுகையை நிலைநிறுத்தினார்கள். பின்னர் மக்கள் தங்களின் தங்குமிடங்களில் ஒட்டகங்களை மண்டியிடச் செய்தார்கள். இஷாத் தொழுகைக்கு இகாமத் சொல்லப்பட்டு, அதை அவர்கள் தொழும் வரைக்கும் மக்கள் (வாகனங்களிலிருந்து) தங்களின் சுமைகளை இறக்கிவைக்கவில்லை. (இஷாவைத் தொழுது முடிந்த) பின்னரே மக்கள் சுமைகளை இறக்கி வைத்தார்கள்."

குரைப் (ரஹ்) அவர்கள், "காலை விடிந்த போது (முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து மினாவிற்குச் செல்லும்போது) நீங்கள் என்ன செய்தீர்கள்?" என்று (உஸாமாவிடம்) கேட்டேன் என்றார்கள்.

அதற்கு உஸாமா (ரலி) அவர்கள், "(அப்போது) ஃபள்ல் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (அவர்களது வாகனத்தில்) அமர்ந்து பயணித்தார்கள். நான் முந்திக்கொண்டு செல்லும் குரைஷிக் கூட்டத்தாரோடு காலார நடந்தே சென்றேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا رِبَا فِيمَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ قَالَ يَعْنِي إِنَّمَا الرِّبَا فِي النَّسِاءِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"கையோடு கை (உடனடியாக) மாறும் (பரிமாற்றங்களில்) வட்டி இல்லை."

(அறிவிப்பாளர்) கூறுகிறார்: அதாவது, "நிச்சயமாக வட்டி என்பது (பரிமாற்றத்தில் ஏற்படும்) காலதாமதத்தில்தான் (Riba al-Nasi'ah) உள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي عَمْرُ بْنُ الْحَكَمِ عَنْ مَوْلَى قُدَامَةَ بْنِ مَظْعُونٍ عَنْ مَوْلَى أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ انْطَلَقَ مَعَ أُسَامَةَ إِلَى وَادِي الْقُرَى يَطْلُبُ مَالًا لَهُ وَكَانَ يَصُومُ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ وَيَوْمَ الْخَمِيسِ فَقَالَ لَهُ مَوْلَاهُ لِمَ تَصُومُ يَوْمَ الْإِثْنَيْنِ وَيَوْمَ الْخَمِيسِ وَأَنْتَ شَيْخٌ كَبِيرٌ قَدْ رَقَقْتَ؟ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَصُومُ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ وَيَوْمَ الْخَمِيسِ فَسُئِلَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّ أَعْمَالَ النَّاسِ تُعْرَضُ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ وَيَوْمَ الْخَمِيسِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்களின் (விடுதலை செய்யப்பட்ட) அடிமை அறிவிக்கிறார்:

நான் உஸாமா (ரலி) அவர்களுடன், அவர்களுக்குச் சொந்தமான ஒரு சொத்தைத் தேடி (பெறுவதற்காக) 'வாதியல் குரா' எனும் பகுதிக்குச் சென்றேன். அவர்கள் திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் நோன்பு நோற்பவர்களாக இருந்தார்கள்.

அப்போது (அவர்களுடைய) அடிமை அவர்களிடம், "நீங்கள் முதியவராகவும், (உடல்) தளர்வடைந்தவராகவும் இருக்கும் நிலையில் ஏன் திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் நோன்பு நோற்கிறீர்கள்?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு உஸாமா (ரலி) அவர்கள், "நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் நோன்பு நோற்பவர்களாக இருந்தார்கள். அது குறித்து அவர்களிடம் கேட்கப்பட்ட போது, 'நிச்சயமாக மனிதர்களின் செயல்கள் (ஒவ்வொரு வாரமும்) திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் (அல்லாஹ்விடம்) சமர்ப்பிக்கப்படுகின்றன' என்று கூறினார்கள்" எனப் பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا هُشَيْمُ بْنُ بَشِيرٍ حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ عَنْ أَبِي ظِبْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ يُحَدِّثُ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلَى الْحُرَقَةِ مِنْ جُهَيْنَةَ قَالَ فَصَبَّحْنَاهُمْ فَقَاتَلْنَاهُمْ فَكَانَ مِنْهُمْ رَجُلٌ إِذَا أَقْبَلَ الْقَوْمُ كَانَ مِنْ أَشَدِّهِمْ عَلَيْنَا وَإِذَا أَدْبَرُوا كَانَ حَامِيَتَهُمْ قَالَ فَغَشِيتُهُ أَنَا وَرَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ قَالَ فَلَمَّا غَشِينَاهُ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ فَكَفَّ عَنْهُ الْأَنْصَارِيُّ وَقَتَلْتُهُ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ يَا أُسَامَةُ أَقَتَلْتَهُ بَعْدَ مَا قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ؟ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّمَا كَانَ مُتَعَوِّذًا مِنَ الْقَتْلِ فَكَرَّرَهَا عَلَيَّحَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ أَسْلَمْتُ إِلَّا يَوْمَئِذٍ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களை ஜுஹைனா கோத்திரத்தாரின் ‘அல்-ஹுரகா’ எனும் பகுதிக்கு அனுப்பி வைத்தார்கள். நாங்கள் அதிகாலையிலேயே அவர்களைச் சென்றடைந்து போரிட்டோம். அப்படையினரில் ஒரு மனிதர் இருந்தார்; அக்கூட்டத்தினர் முன்னேறி வரும்போது எங்கள் மீது தாக்குதல் நடத்துவதில் மிகவும் உக்கிரமானவராக அவர் இருந்தார்; அவர்கள் பின்வாங்கும் போது அவர்களுக்குப் பாதுகாப்பாக (பின்னணியிலிருந்து) அரணாக நின்றார். நானும் அன்சாரித் தோழர் ஒருவரும் அவரைச் சூழ்ந்து கொண்டோம். நாங்கள் அவரை வீழ்த்த நெருங்கிய போது அவர், "லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்" (அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு இறைவனில்லை) என்று கூறினார். உடனே அந்த அன்சாரி அவரைத் தாக்குவதிலிருந்து விலகிக் கொண்டார். ஆனால், நான் (அவர் உயிருக்கு பயந்துதான் கூறுகிறார் என்று கருதி) அவரைக் கொன்றுவிட்டேன்.

இச்செய்தி நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு எட்டியது. அவர்கள், "உஸாமாவே! அவர் 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' என்று கூறிய பிறகும் அவரை நீர் கொன்றீரா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர் கொல்லப்படுவதிலிருந்து தப்பிப்பதற்காகவே (பாதுகாப்புத் தேடி) அவ்வாறு கூறினார்" என்றேன். ஆனால், நபி (ஸல்) அவர்கள் அதையே என்னிடம் திரும்பத் திரும்பக் கூறிக் கொண்டிருந்தார்கள். எந்த அளவிற்கென்றால், (இஸ்லாத்தை ஏற்பது அதற்கு முந்தைய பாவங்களை அழித்துவிடும் என்பதால்) ‘அன்றைய தினத்தில் தான் நான் இஸ்லாத்தை ஏற்றிருக்கக் கூடாதா!’ என்று நான் ஆசைப்படும் அளவிற்கு (அவர்கள் அதைக் கேட்டுக்கொண்டே இருந்தார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا تَرَكْتُ بَعْدِي فِتْنَةً أَضَرَّ عَلَى أُمَّتِي مِنَ النِّسَاءِ عَلَى الرِّجَالِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எனக்குப் பின்னால், (எனது சமுதாயத்தில் உள்ள) ஆண்களுக்குப் பெண்களை விட அதிகத் தீங்கு விளைவிக்கக் கூடிய எந்தவொரு சோதனையையும் (ஃபித்னாவையும்) நான் விட்டுச் செல்லவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ لَا يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ وَلَا الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"முஸ்லிம் (ஒருவர்) காஃபிருக்கு (இறைமறுப்பாளருக்கு) வாரிசாக மாட்டார்; காஃபிர் (இறைமறுப்பாளர் ஒருவர்) முஸ்லிமுக்கு வாரிசாக மாட்டார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَشْرَفَ عَلَى أُطُمٍ مِنْ آطَامِ الْمَدِينَةِ فَقَالَ هَلْ تَرَوْنَ مَا أَرَى إِنِّي لَأَرَى مَوَاقِعَ الْفِتَنِخِلَالَ بُيُوتِكُمْ كَمَوَاقِعِ الْقَطْرِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி ((ஸல்)) அவர்கள் மதீனாவின் கோட்டைகளில் (உயர்ந்த கட்டிடங்களில்) ஒன்றின் மீது ஏறி (அங்கிருந்து கீழே) பார்த்தவாறு, “நான் காண்பதை நீங்கள் காண்கிறீர்களா? மழைத்துளிகள் (பரவலாக) விழுவதைப் போன்று, உங்கள் வீடுகளுக்கிடையே குழப்பங்கள் (ஃபித்னாக்கள்) வந்திறங்குவதை நிச்சயமாக நான் காண்கிறேன்” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَرْدَفَهُ مِنْ عَرَفَةَ فَلَمَّا أَتَى الشِّعْبَ نَزَلَ فَبَالَ وَلَمْ يَقُلْ أَهْرَاقَ الْمَاءَ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا خَفِيفًا فَقُلْتُ الصَّلَاةَ فَقَالَ الصَّلَاةُ أَمَامَكَ قَالَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ حَلُّوا رِحَالَهُمْوَأَعَنْتُهُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் எனக்குத் தெரிவித்தார்கள்:

நபி ((ஸல்)) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (புறப்பட்டபோது) என்னைத் தமது வாகனத்தில் தமக்குப் பின்னால் அமர்த்திக்கொண்டார்கள். அவர்கள் ஒரு மலைப்பாதையை அடைந்தபோது, கீழே இறங்கி சிறுநீர் கழித்தார்கள். (இதைக் குறிப்பிடும்போது 'தண்ணீரை ஊற்றினார்கள்' என்று அவர் மறைமுகமாகக் கூறவில்லை). பின்னர் நான் அவர்களுக்குத் தண்ணீர் ஊற்ற, அவர்கள் சுருக்கமாக (லேசாக) அங்கசுத்தி (உளு) செய்தார்கள்.

அப்போது நான், "(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) தொழுகை(க்கான நேரமாகி விட்டதே)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "தொழுகை(க்கான இடம்) உங்களுக்கு முன்னால் (முஸ்தலிஃபாவில்) உள்ளது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

பின்னர், நபி ((ஸல்)) அவர்கள் முஸ்தலிஃபாவை வந்தடைந்து மஃக்ரிப் தொழுகையை நிறைவேற்றினார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்கள் பயணச் சுமைகளை இறக்கி வைத்தனர்; (அவர்களுக்கு) நான் உதவினேன். பின்னர் இஷா தொழுகையை நிறைவேற்றினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو يَعْنِي ابْنَ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ يَقُولُ الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ وَزْنًا بِوَزْنٍ قَالَفَلَقِيتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ أَرَأَيْتَ مَا تَقُولُ أَشَيْءٌ وَجَدْتَهُ فِي كِتَابِ اللهِ أَوْ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَ لَيْسَ بِشَيْءٍ وَجَدْتُهُ فِي كِتَابِ اللهِ أَوْ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَلَكِنْ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ الرِّبَا فِي النَّسِيئَةِ
அபூஸாலிஹ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

"தங்கத்திற்குத் தங்கம் சம எடையாக (பரிமாற்றம் செய்யப்பட வேண்டும்)" என்று அபூஸயீத் (ரலி) அவர்கள் சொல்வதை நான் கேட்டேன். பிறகு நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்து, "நீங்கள் (இது குறித்துக்) கூறும் இந்தக் கருத்தை (அதாவது ஒரே இனத்தைச் சார்ந்த பொருட்களைக் கைமாற்றாகப் பரிமாறும்போது கூடுதல் குறைவு இருக்கலாம் என்ற உங்கள் கருத்தை) அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் நீங்கள் கண்டீர்களா? அல்லது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றீர்களா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் நான் கண்டதுமில்லை; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து நான் செவியுற்றதுமில்லை. மாறாக, உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் என்னிடம், 'நிச்சயமாக வட்டி என்பது (பரிமாற்றத்தில் ஏற்படும்) தாமதத்தில்தான் (கடனாகப் பரிமாற்றம் செய்வதில்தான்) உள்ளது' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாகத் தெரிவித்தார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ يَسْأَلُ سَعْدًا عَنِ الطَّاعُونِ فَقَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَا أُحَدِّثُكَ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ إِنَّ هَذَا عَذَابٌ أَوْ كَذَا أَرْسَلَهُ اللهُ عَلَى نَاسٍ قَبْلَكُمْ أَوْ طَائِفَةٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ فَهُوَ يَجِيءُ أَحْيَانًا وَيَذْهَبُ أَحْيَانًا فَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ فَلَا تَدْخُلُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ
ஒரு மனிதர் ஸஅத் (ரலி) அவர்களிடம் 'தாஊன்' (கொள்ளை நோய்) குறித்துக் கேட்க வந்தார். அப்போது உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள், "அதைப் பற்றி நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கிறேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு கூற நான் கேட்டுள்ளேன்:

'நிச்சயமாக இது ஒரு வேதனையாகும் அல்லது (அது போன்ற) ஒரு விஷயமாகும். இதை அல்லாஹ் உங்களுக்கு முன்பிருந்த மக்கள் மீதோ அல்லது பனூ இஸ்ராயீல்களில் ஒரு சாரார் மீதோ அனுப்பினான். இது சில நேரங்களில் (மீண்டும்) வரும்; சில நேரங்களில் (மறைந்து) சென்றுவிடும். எனவே, ஒரு நிலப்பகுதியில் இது ஏற்பட்டால் (அங்குப் பரவியிருப்பதாக நீங்கள் அறிந்தால்), அங்குச் செல்லாதீர்கள். நீங்கள் இருக்கும் நிலப்பகுதியில் இது ஏற்பட்டால், அதிலிருந்து தப்பிப்பதற்காக (வெளியேறி) ஓடாதீர்கள்'."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَيْنَ تَنْزِلُ غَدًا إِنْ شَاءَ اللهُ؟ وَذَلِكَ زَمَنَ الْفَتْحِ فَقَالَ هَلْ تَرَكَ لَنَا عَقِيلٌ مِنْ مَنْزِلٍ؟ ثُمَّ قَالَ لَا يَرِثُ الْكَافِرُ الْمُؤْمِنَ وَلَا الْمُؤْمِنُ الْكَافِرَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(மக்கா) வெற்றியின் போது (நான்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இன்ஷா அல்லாஹ் நாளை தாங்கள் எங்கு தங்கப் போகிறீர்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "அகீல் நமக்காக ஏதேனும் இல்லத்தை (விற்பனை செய்யாமல்) விட்டுவைத்திருக்கிறாரா என்ன?" என்று கேட்டார்கள். பின்னர், "ஓர் இறைமறுப்பாளர் ஓர் இறைநம்பிக்கையாளருக்கு வாரிசாக மாட்டார்; ஓர் இறைநம்பிக்கையாளர் ஓர் இறைமறுப்பாளருக்கு வாரிசாக மாட்டார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ أَبُو غُصْنٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَصُومُ الْأَيَّامَ يَسْرُدُ حَتَّى يُقَالَ لَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ الْأَيَّامَ حَتَّى لَا يَكَادَ أَنْ يَصُومَ إِلَّا يَوْمَيْنِ مِنَ الْجُمُعَةِ إِنْ كَانَ فِي صِيَامِهِ وَإِلَّا صَامَهُمَا وَلَمْ يَكُنْ يَصُومُ مِنْ شَهْرٍ مِنَ الشُّهُورِ مَا يَصُومُ مِنْ شَعْبَانَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّكَ تَصُومُ لَا تَكَادُ أَنْ تُفْطِرَ وَتُفْطِرَ حَتَّى لَا تَكَادَ أَنْ تَصُومَ إِلَّا يَوْمَيْنِ إِنْ دَخَلَا فِي صِيَامِكَ وَإِلَّا صُمْتَهُمَا قَالَ أَيُّ يَوْمَيْنِ؟ قَالَ قُلْتُ يَوْمُ الِاثْنَيْنِ وَيَوْمُ الْخَمِيسِ قَالَ ذَانِكَ يَوْمَانِ تُعْرَضُ فِيهِمَا الْأَعْمَالُ عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ وَأُحِبُّ أَنْ يُعْرَضَ عَمَلِي وَأَنَا صَائِمٌ قَالَ قُلْتُ وَلَمْ أَرَكَ تَصُومُ مِنْ شَهْرٍ مِنَ الشُّهُورِ مَا تَصُومُ مِنْ شَعْبَانَ قَالَ ذَاكَ شَهْرٌ يَغْفُلُ النَّاسُ عَنْهُ بَيْنَ رَجَبٍ وَرَمَضَانَ وَهُوَ شَهْرٌ تُرْفَعُ فِيهِ الْأَعْمَالُ إِلَى رَبِّ الْعَالَمِينَفَأُحِبُّ أَنْ يُرْفَعَ عَمَلِي وَأَنَا صَائِمٌ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இனி) நோன்பை விடவே மாட்டார்கள் என்று கூறப்படும் அளவிற்குத் தொடர்ந்து நோன்பு நோற்பார்கள். (இனி) நோன்பு நோற்கவே மாட்டார்கள் என்று கூறப்படும் அளவிற்குத் தொடர்ந்து நோன்பை விட்டுவிடுவார்கள். ஆனால், வாரத்தின் இரண்டு நாட்களைத் தவிர! அந்த இரு நாட்களும் அவர்கள் (வழமையாகத்) தொடர்ந்து நோற்கும் நோன்பின் வரிசையில் அமைந்தாலும் சரி, இல்லையென்றாலும் சரி, அந்த இரண்டு நாட்களிலும் அவர்கள் நோன்பு நோற்பார்கள். மேலும், ஷஅபான் மாதத்தில் நோற்பதைப் போன்று வேறெந்த மாதத்திலும் அவர்கள் (அதிகமாக) நோன்பு நோற்றதில்லை.

நான் கேட்டேன்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் (இனி) நோன்பை விடமாட்டீர்கள் என்று சொல்லும் அளவுக்கு நோன்பு நோற்கிறீர்கள்; (இனி) நோன்பு நோற்கமாட்டீர்கள் என்று சொல்லும் அளவுக்கு நோன்பை விட்டுவிடுகிறீர்கள். ஆனால், வாரத்தின் இரண்டு நாட்கள் நீங்கள் (வழமையாகத்) தொடர்ந்து நோற்கும் நோன்பின் வரிசையில் அமைந்தாலும் சரி, இல்லையென்றாலும் சரி, அந்த இரண்டு நாட்களிலும் நீங்கள் நோன்பு நோற்கிறீர்களே!"

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "எந்த இரண்டு நாட்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.

நான், "திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமை" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அந்த இரண்டு நாட்களில்தான் அகிலங்களின் இறைவனிடம் (அடியார்களின்) செயல்கள் சமர்ப்பிக்கப்படுகின்றன. எனவே, நான் நோன்பாளியாக இருக்கும் நிலையில் எனது செயல்கள் (இறைவனிடம்) சமர்ப்பிக்கப்படுவதையே நான் விரும்புகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.

(மேலும்) நான் கேட்டேன்: "ஷஅபான் மாதத்தில் நீங்கள் (அதிகமாக) நோன்பு நோற்பதைப் போன்று வேறெந்த மாதத்திலும் நீங்கள் நோன்பு நோற்று நான் பார்த்ததில்லையே?"

அதற்கு அவர்கள், "ரஜப் மற்றும் ரமலான் மாதங்களுக்கு இடைப்பட்ட அந்த மாதம் குறித்து மக்கள் கவனக்குறைவாக இருக்கிறார்கள். அந்த மாதத்தில்தான் அகிலங்களின் இறைவனிடம் (அடியார்களின்) செயல்கள் உயர்த்தப்படுகின்றன. எனவே, நான் நோன்பாளியாக இருக்கும் நிலையில் எனது செயல்கள் உயர்த்தப்படுவதையே நான் விரும்புகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَسَمِعْتَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَذَكَرَ قِصَّةً وَلَكِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَمَّا دَخَلَ الْبَيْتَ دَعَا فِي نَوَاحِيهِ كُلِّهَا وَلَمْ يُصَلِّ فِيهِ حَتَّى خَرَجَ فَلَمَّا خَرَجَ رَكَعَ رَكْعَتَيْنِ فِي قِبَلِ الْكَعْبَةِ وَقَالَ هَذِهِ الْقِبْلَةُ
உசாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா எனும் அந்தப்) புனித இல்லத்தினுள் நுழைந்தபோது, அதன் அனைத்துப் பகுதிகளிலும் (அல்லாஹ்விடம்) பிரார்த்தனை செய்தார்கள். அங்கிருந்து வெளியேறும் வரை அவர்கள் (அதற்குள்ளே) தொழவில்லை. வெளியே வந்ததும் கஅபாவின் முன்பகுதியில் (அதனை முன்னோக்கி) இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர், "இதுவே (தொழுகைக்கான) கிப்லா ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ هَبَطْتُ وَهَبَطَ النَّاسُ مَعِي إِلَى الْمَدِينَةِ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ وَقَدْ أَصْمَتَ فَلَا يَتَكَلَّمُ فَجَعَلَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ يَصُبُّهَا عَلَيَّ أَعْرِفُ أَنَّهُ يَدْعُو لِي
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு (நோய்) கடுமையானபோது, நானும் என்னுடன் இருந்த மக்களும் (ஜுர்ஃப் எனும் இடத்திலிருந்து) மதீனாவிற்கு இறங்கி வந்தோம். நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்றேன்; அப்போது அவர்கள் (பேச இயலாத அளவுக்கு) மௌனமாக இருந்தார்கள், அவர்கள் பேசவில்லை. அவர்கள் தம் இரு கைகளையும் வானத்தை நோக்கி உயர்த்தி, பின்னர் அவற்றை என் மீது ஊற்றினார்கள் (தடவினார்கள்). (இதன் மூலம்) அவர்கள் எனக்காகப் பிரார்த்திக்கிறார்கள் (துஆ செய்கிறார்கள்) என்பதை நான் அறிந்து கொண்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَفَاضَ مِنْ عَرَفَةَ وَرَدِيفُهُ أُسَامَةُ فَجَعَلَ يَكْبَحُ رَاحِلَتَهُ حَتَّى أَنَّ ذِفْرَاهَا لَتَكَادُ أَنْ تَمَسَّ وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ أَنْ تُصِيبَ قَادِمَةَ الرَّحْلِ وَهُوَ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ وَالْوَقَارِ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ فِي إِيضَاعِ الْإِبِلِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் உஸாமா (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (முஸ்தலிஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அப்போது உஸாமா (ரலி) அவர்கள் நபியவர்களுக்குப் பின்னால் (ஒட்டகத்தில்) அமர்ந்திருந்தார்கள். (நபியவர்கள்) தமது ஒட்டகத்தின் கடிவாளத்தை (வேகத்தைக் கட்டுப்படுத்துவதற்காக) இழுத்துப் பிடித்தவாறு சென்றார்கள்; எந்தளவுக்கு என்றால், அதன் காதுகளுக்குப் பின்னாலுள்ள பகுதி (கழுத்து வளைந்து) சேணத்தின் முன்பகுதியைத் தொட்டுவிடும் அளவுக்கு -அல்லது 'சேணத்தின் முன்பகுதியைத் தொடும் அளவுக்கு' என்று (அறிவிப்பாளர்) ஹம்மாத் கூறியிருக்கலாம்-.

அப்போது அவர்கள், "மக்களே! (நடத்தையில்) அமைதியையும் நிதானத்தையும் கடைப்பிடியுங்கள்! ஏனெனில், (இப்பயணத்தின் போது) ஒட்டகங்களை வேகமாக விரட்டிச் செல்வதில் (மட்டும்) புண்ணியம் இல்லை" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَحَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا رِبَا فِيمَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"கையோடு கையாக (உடனுக்குடன் பரிமாறப்படும்) கொடுக்கல் வாங்கலில் வட்டி கிடையாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ دَخَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ عَلَى عَبْدِ اللهِ بْنِ أُبَيٍّ فِي مَرَضِهِ نَعُودُهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ ﷺ قَدْ كُنْتُ أَنْهَاكَ عَنْ حُبِّ يَهُودَ فَقَالَ عَبْدُ اللهِ فَقَدْ أَبْغَضَهُمْ أَسْعَدُ بْنُ زُرَارَةَ فَمَاتَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அப்துல்லாஹ் பின் உபை (மரணத் தருவாயில்) நோய்வாய்ப்பட்டிருந்தபோது அவனை நலம் விசாரிப்பதற்காக (நோயாளியைப் பராபரிப்பதற்காக) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் நான் சென்றேன். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் அவனிடம், "யூதர்களை நேசிப்பதை விட்டும் (அவர்களுடன் நெருக்கமான உறவு கொள்வதை விட்டும்) உன்னை நான் தடுத்திருந்தேனே!" என்று கூறினார்கள். அதற்கு அப்துல்லாஹ், "(யூதர்களை) அஸ்அத் பின் ஸுராரா அவர்கள் வெறுத்தார்; (அப்படி வெறுத்த போதிலும்) அவரும் இறந்துவிட்டாரே! (எனவே நான் அவர்களை நேசிப்பதால் என்ன குறைந்துவிடப் போகிறது?)" என்று (ஏளனமாக) கூறினான்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي الْبَيْتِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா எனும் அந்தப்) புனித இல்லத்தினுள் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ كُنْتُ رَدِيفَ رَسُولِ اللهِ ﷺ عَشِيَّةَ عَرَفَةَ قَالَ فَلَمَّا وَقَعَتِ الشَّمْسُ دَفْعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَلَمَّا سَمِعَحَطْمَةَ النَّاسِ خَلْفَهُ قَالَ رُوَيْدًا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمُ السَّكِينَةَ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِالْإِيضَاعِ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا الْتَحَمَ عَلَيْهِ النَّاسُ أَعْنَقَ فَإِذَا وَجَدَ فُرْجَةً نَصَّ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَجَمَعَ فِيهَا بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ الْآخِرَةِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(ஹஜ்ஜின் போது) அரஃபா நாளின் மாலையில் நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (ஒட்டகத்தில்) அமர்ந்து பயணித்தேன். சூரியன் மறைந்ததும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (முஸ்தலிஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். தமக்குப் பின்னால் மக்கள் (வேகமாக நடப்பதால் ஏற்படும்) சத்தத்தைக் கேட்டதும், "மக்களே! நிதானமாகச் செல்லுங்கள்; அமைதியைக் கடைப்பிடியுங்கள். ஏனெனில், (வாகனங்களை) வேகமாகச் செலுத்துவதில் நன்மையில்லை" என்று கூறினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்கள் நெரிசலாக இருக்கும்போது (தமது வாகனத்தை) மிதமான வேகத்தில் (அனக்) செலுத்துவார்கள். (பாதையில்) இடைவெளி கிடைத்தால் (சற்று) வேகமாக (நஸ்) செலுத்துவார்கள். அவர்கள் முஸ்தலிஃபாவைச் சென்றடைந்ததும், அங்கு மஃக்ரிப் மற்றும் இஷா ஆகிய இரு தொழுகைகளையும் சேர்த்துத் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللهِ ﷺ عَشِيَّةَ عَرَفَةَ فَلَمَّا وَقَعَتِ الشَّمْسُ دَفَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَلَمَّا سَمِعَ حَطْمَةَ النَّاسِ خَلْفَهُ قَالَ رُوَيْدًا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمُ السَّكِينَةَ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِالْإِيضَاعِ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا الْتَحَمَ عَلَيْهِ النَّاسُ أَعْنَقَ وَإِذَا وَجَدَ فُرْجَةً نَصَّ حَتَّى مَرَّ بِالشِّعْبِ الَّذِي يَزْعُمُ كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ أَنَّهُ صَلَّى فِيهِ فَنَزَلَ بِهِ فَبَالَ مَا يَقُولُ أَهْرَاقَ الْمَاءَ كَمَا تَقُولُونَ ثُمَّ جِئْتُهُ بِالْإِدَاوَةِ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَالَ قُلْتُ الصَّلَاةَ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ فَقَالَ الصَّلَاةُ أَمَامَكَ قَالَ فَرَكِبَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَمَا صَلَّى حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَنَزَلَ بِهَا فَجَمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ الْآخِرَةِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அரஃபா நாளின் மாலையில் நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களுக்குப் பின்னால் (ஒரே வாகனத்தில்) அமர்ந்து பயணித்தேன். சூரியன் மறைந்ததும் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் (அங்கிருந்து) புறப்பட்டார்கள். அப்போது தமக்குப் பின்னால் மக்கள் (நெருக்கடியில்) முண்டியடித்துக் கொண்டு வருவதன் சப்தத்தைக் கேட்டதும், "மக்களே! நிதானத்தைக் கடைப்பிடியுங்கள். (உங்களுக்கு) அமைதி அவசியமாகும்! ஏனெனில், (வாகனங்களை) வேகமாகச் செலுத்துவது நற்செயல் (புண்ணியம்) அல்ல" என்று கூறினார்கள்.

மக்கள் (நெருக்கமாக) ஒன்றுகூடி இருக்கும் போது அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் (தமது ஒட்டகத்தை) சாதாரண வேகத்தில் செலுத்துவார்கள். (பாதையில்) இடைவெளி கிடைத்துவிட்டால் (சற்று) வேகமாகச் செலுத்துவார்கள்.

எந்த மலைக்கணவாயில் நபி ((ஸல்)) அவர்கள் தொழுதார்கள் என்று நிறைய மக்கள் (தவறாகக்) கருதுகிறார்களோ, அந்த மலைக்கணவாயைக் கடந்தபோது அங்கு அவர்கள் (வாகனத்திலிருந்து) இறங்கிச் சிறுநீர் கழித்தார்கள். ('தண்ணீரை ஊற்றினார்கள்' என்று நீங்கள் (மறைமுகமாக/நாகரிகமாக)க் கூறுவது போன்று அவர் கூறவில்லை; 'சிறுநீர் கழித்தார்கள்' என்றே (நேரடியாகக்) குறிப்பிட்டார்).

பின்னர் நான் ஒரு தோல் பையில் தண்ணீரைக் கொண்டுவந்தேன். அதைக் கொண்டு அவர்கள் (சுருக்கமான முறையில்) உளூச் செய்தார்கள்.

அப்போது நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தொழுகை(க்கான நேரம் வந்துவிட்டதே)?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "தொழுமிடம் உனக்கு முன்னால் (முஸ்தலிஃபாவில்) உள்ளது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் வாகனத்தில் ஏறிப் புறப்பட்டார்கள்; முஸ்தலிஃபாவை அடையும் வரை அவர்கள் தொழவில்லை. அங்கு சென்றடைந்ததும் மஃக்ரிப் மற்றும் இஷா ஆகிய இரு தொழுகைகளையும் (ஒன்றாகச் சேர்த்து) தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ عَنْ سُلَيْمٍ مَوْلًى لَيْثٍ وَكَانَ قَدِيمًا قَالَ مَرَّ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ عَلَى أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَهُوَ يُصَلِّي فَحَكَاهُمَرْوَانُ قَالَ أَبُو مَعْشَرٍ وَقَدْ لَقِيَهُمَا جَمِيعًا فَقَالَ أُسَامَةُ يَا مَرْوَانُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ إِنَّ اللهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ فَاحِشٍ مُتَفَحِّشٍ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் தொழுதுகொண்டிருந்தபோது, மர்வான் பின் அல்-ஹகம் அவர்களைக் கடந்து சென்றார். அப்போது மர்வான் (உஸாமா தொழுவதைக் கேலி செய்யும் விதமாக) அவரைப் போலவே பாவனை செய்து காட்டினார். (அப்போது) உஸாமா (ரலி) அவர்கள், "மர்வான்! 'நிச்சயமாக அல்லாஹ் (இயல்பிலேயே) அருவருப்பான முறையில் நடப்பவனையும், (பிறரை இழிவுபடுத்துவதற்காகத்) திட்டமிட்டு ஆபாசமாக/அருவருப்பாகப் பேசுபவனையும் (அல்லது செயல்படுபவனையும்) நேசிப்பதில்லை' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நான் கேட்டுள்ளேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ الْمُنْكَدِرِ حَدَّثَهُ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ مَنْ سَمِعَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ يَقُولُ جَمَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِالْمُزْدَلِفَةِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஹஜ்ஜின் போது) முஸ்தலிஃபாவில் மஃரிப் மற்றும் இஷா தொழுகைகளைச் சேர்த்துத் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَيْنَ نَنْزِلُ غَدًا؟ فِي حَجَّتِهِ قَالَ وَهَلْ تَرَكَ لَنَا عَقِيلٌ مَنْزِلًا؟ ثُمَّ قَالَ نَحْنُ نَازِلُونَ غَدًا إِنْ شَاءَ اللهُ بِخَيْفِ بَنِي كِنَانَةَ يَعْنِي الْمُحَصَّبَ حَيْثُ قَاسَمَتْ قُرَيْشٌ عَلَى الْكُفْرِ وَذَلِكَ أَنَّ بَنِي كِنَانَةَ حَالَفَتْ قُرَيْشًا عَلَى بَنِي هَاشِمٍ أَنْ لَا يُنَاكِحُوهُمْ وَلَا يُبَايِعُوهُمْ وَلَا يُؤْوُوهُمْ ثُمَّ قَالَ عِنْدَ ذَلِكَ لَا يَرِثُ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ وَلَا الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَالْخَيْفُ الْوَادِي
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்ஜின்போது (மக்காவிற்குள் நுழையும் முன்) நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாம் நாளை (மக்காவில்) எங்கே தங்கப் போகிறோம்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அகீல் நமக்காக எந்த வீட்டையாவது விட்டு வைத்திருக்கிறாரா என்ன? (அபூ தாலிபின் மகனான அகீல், முஸ்லிம்கள் ஹிஜ்ரத் செய்த பிறகு மக்காவிலிருந்த அவர்களின் வீடுகளை விற்றுவிட்டதைக் குறிப்பிடுகிறார்கள்)" என்று கேட்டார்கள். பிறகு, "இன்ஷா அல்லாஹ் (அல்லாஹ் நாடினால்) நாம் நாளை பனூ கினானா குலத்தாரின் 'கைஃப்' எனும் இடத்தில் தங்குவோம். அதாவது குரைஷியர்கள் இறைமறுப்பின் மீது சத்தியம் செய்துகொண்ட (முஸ்லிம்களைப் புறக்கணிக்க ஒப்பந்தம் செய்த) 'முஹஸ்ஸப்' எனுமிடத்தில் தங்குவோம்" என்று கூறினார்கள்.

(அங்குதான்) பனூ ஹாஷிம் குலத்தாருக்கு எதிராகக் குரைஷிகளுடன் பனூ கினானா குலத்தார் கூட்டணி அமைத்துக் கொண்டனர். அதாவது, பனூ ஹாஷிம் குலத்தாருடன் திருமண உறவு வைத்துக்கொள்வதில்லை, அவர்களிடம் வியாபாரம் செய்வதில்லை, அவர்களுக்கு அடைக்கலம் தருவதில்லை என்று (ஒப்பந்தம் செய்துகொண்டனர்).

பின்னர், நபி (ஸல்) அவர்கள் அப்போது, "ஓர் இறைமறுப்பாளர் ஒரு முஸ்லிமுக்கு வாரிசாக மாட்டார்; ஒரு முஸ்லிம் ஓர் இறைமறுப்பாளருக்கு வாரிசாக மாட்டார்" என்று கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) ஸுஹ்ரீ (ரஹ்) அவர்கள், "'கைஃப்' என்றால் பள்ளத்தாக்கு (மலைகளுக்கு இடைப்பட்ட பகுதி) என்று பொருளாகும்" என்று கூறுகிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ رَكِبَ حِمَارًا عَلَيْهِ إِكَافٌ تَحْتَهُ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ وَأَرْدَفَ وَرَاءَهُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَهُوَيَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ وَذَلِكَ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ حَتَّى مَرَّ بِمَجْلِسٍ فِيهِ أَخْلَاطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الْأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ فِيهِمْ عَبْدُ اللهِ بْنُ أُبَيٍّ وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللهِ بْنُ أُبَيٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ لَا تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا فَسَلَّمَ عَلَيْهِمُ النَّبِيُّ ﷺ ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ فَدَعَاهُمْ إِلَى اللهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللهِ بْنُ أُبَيٍّ أَيُّهَا الْمَرْءُ لَا أَحْسَنَ مِنْ هَذَا إِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَلَا تُؤْذِينَا فِي مَجَالِسِنَا وَارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ فَمَنْ جَاءَكَ مِنَّا فَاقْصُصْ عَلَيْهِ قَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ رَوَاحَةَ اغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ قَالَ فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَتَوَاثَبُوا فَلَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ ﷺ يُخَفِّضُهُمْ ثُمَّ رَكِبَ دَابَّتَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ أَيْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ يُرِيدُ عَبْدَ اللهِ بْنَ أُبَيٍّ؟ قَالَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ اعْفُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللهِ وَاصْفَحْ فَوَاللهِ لَقَدْ أَعْطَاكَ اللهُ الَّذِي أَعْطَاكَ وَلَقَدْ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبُحَيْرَةِ أَنْ يُتَوِّجُوهُ فَيُعَصِّبُوهُ بِالْعِصَابَةِ فَلَمَّا رَدَّ اللهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَهُ شَرِقَ بِذَلِكَ فَذَاكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ فَعَفَا عَنْهُ النَّبِيُّ ﷺ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பத்ருப் போருக்கு முன்பு, பனூ ஹாரிஸ் பின் கஸ்ரஜ் குலத்தினரிடையே (நோயுற்றிருந்த) ஸஅத் பின் உபாதா (ரழி) அவர்களை நலம் விசாரிப்பதற்காக, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் 'ஃபதக்' (எனும் ஊரின்) விரிப்புடன் கூடிய சேணமிடப்பட்ட ஒரு கழுதையின் மீது பயணம் செய்தார்கள். தமக்குப் பின்னால் உஸாமா பின் ஸைதை அமர்த்திக் கொண்டார்கள்.

வழியில், முஸ்லிம்கள், சிலை வணங்கிகளான முஷ்ரிக்குகள் மற்றும் யூதர்கள் கலந்திருந்த ஒரு சபையைக் கடந்து சென்றார்கள். அந்தச் சபையில் அப்துல்லாஹ் பின் உபை (பின் ஸலூல்) என்பவனும் இருந்தான். (முஸ்லிமான) அப்துல்லாஹ் பின் ரவாஹா (ரழி) அவர்களும் அங்கு இருந்தார்கள். வாகனத்தினால் கிளம்பிய புழுதி அச்சபையைச் சூழ்ந்தபோது, அப்துல்லாஹ் பின் உபை தனது ஆடையால் மூக்கை மூடிக்கொண்டு, "எங்கள் மீது புழுதியைக் கிளப்பாதீர்கள்" என்று கூறினான்.

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அவர்களுக்கு சலாம் கூறினார்கள். பின்னர் வாகனத்தை நிறுத்திவிட்டுக் கீழே இறங்கி, அவர்களை அல்லாஹ்வின் பக்கம் அழைத்தார்கள்; அவர்களுக்குக் குர்ஆனையும் ஓதிக் காண்பித்தார்கள். அப்போது அப்துல்லாஹ் பின் உபை அவர்களைப் பார்த்து, "மனிதரே! நீர் சொல்வது உண்மையாகவே இருந்தாலும், இதைவிடச் சிறந்த விஷயம் வேறெதுவும் இல்லை. ஆனால் எங்கள் சபைகளில் வந்து எங்களுக்குத் தொந்தரவு தராதீர். உம்முடைய இருப்பிடத்திற்கே திரும்பிச் செல்லும். எங்களில் யார் உம்மிடம் வருகிறாரோ அவருக்கு நீர் இதை எடுத்துக் கூறும்" என்றான்.

உடனே அப்துல்லாஹ் பின் ரவாஹா (ரழி) அவர்கள், "இல்லை! அல்லாஹ்வின் தூதரே! எங்கள் சபைகளுக்கு வாருங்கள். நாங்கள் அதை விரும்புகிறோம்" என்று கூறினார்கள். இதனால் முஸ்லிம்களுக்கும், முஷ்ரிக்குகளுக்கும், யூதர்களுக்கும் இடையே கடும் வாக்குவாதம் ஏற்பட்டு, ஒருவரையொருவர் தாக்கிக்கொள்ளும் (பாயும்) அளவுக்குச் சென்றனர். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அவர்களை அமைதிப்படுத்திக் கொண்டே இருந்தார்கள். பின்னர் தமது வாகனத்தில் ஏறி, ஸஅத் பின் உபாதா (ரழி) அவர்களிடம் சென்றார்கள்.

அவர்களிடம், "ஸஅதே! அபூஹுபாப் (என்ற அப்துல்லாஹ் பின் உபை) என்ன சொன்னான் என்பதை நீங்கள் கேள்வியுறவில்லையா? அவன் இன்னின்னவாறு கூறினான்" என்று சொன்னார்கள்.

அதற்கு ஸஅத் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவனை மன்னித்து, அவனைப் பொருட்படுத்தாமல் விட்டுவிடுங்கள். அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! அல்லாஹ் உங்களுக்கு (நபித்துவத்தை) வழங்கியுள்ளான். இந்நகரத்து (மதீனாவின் ஏரிப் பகுதி) மக்கள் அவனுக்குக் கிரீடம் சூட்டி, அவனைத் தமது தலைவனாக்கிக் கொள்ள (தலைப்பாகை கட்ட) ஒருமனதாக முடிவெடுத்திருந்தார்கள். அல்லாஹ் உங்களுக்கு அளித்த சத்தியத்தின் மூலம் அது தடுக்கப்பட்டு விட்டதால், அவன் (பொறாமையால்) குமுறிக் கொண்டிருக்கிறான். நீங்கள் கண்ட அவனது செயலுக்கு இதுவே காரணம்" என்று கூறினார்கள்.

அவ்வாறே நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களும் அவனை மன்னித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَلَقَدْ اجْتَمَعَ أَهْلُ هَذِهِ الْبُحَيْرَةِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(இதற்கு முந்தைய ஹதீஸின்) அதே கருத்தை அவர் குறிப்பிட்டார். ஆயினும் அதில், "நிச்சயமாக இந்த (மதீனா எனும்) ஊர்வாசிகள் (ஒன்று) திரண்டுள்ளனர்" என்று அவர் கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ رَكِبَ حِمَارًا عَلَى إِكَافٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَرَاءَهُ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْخَزْرَجِ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ فَذَكَرَهُ وَقَالَ الْبَحْرَةِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு கழுதையின் மீது ஏறிச் சென்றார்கள். அதன் சேணத்தின் மீது ‘ஃபதக்’ (ஊரில் தயாரிக்கப்பட்ட) ஒரு போர்வை விரிக்கப்பட்டிருந்தது. அவர்கள் தமக்குப் பின்னால் உஸாமா பின் ஸைதை அமர வைத்துக் கொண்டார்கள். பத்ருப் போருக்கு முன்பு, பனூ கஸ்ரஜ் குலத்தாரில் (நோய்வாய்ப்பட்டிருந்த) ஸஅத் பின் உபாதா (ரழி) அவர்களை நலம் விசாரிப்பதற்காகவே அவர்கள் (இவ்வாறு) சென்றார்கள். பின்னர் இந்த ஹதீஸை (முழுமையாகக்) குறிப்பிட்ட அறிவிப்பாளர், அதில் ‘அல்-பஹ்ரா’ (என்ற இடத்தைக்) குறிப்பிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي عَيَّاشُ بْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ أَبَا النَّضْرِ حَدَّثَهُ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ أَخْبَرَ وَالِدَهُ سَعْدَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ فَقَالَ لَهُ إِنَّ رَجُلًا جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ إِنِّي أَعْزِلُ عَنْ امْرَأَتِي قَالَ لِمَ؟ قَالَ شَفَقًا عَلَى وَلَدِهَا أَوْ عَلَى أَوْلَادِهَا فَقَالَ إِنْ كَانَ لِذَلِكَ فَلَا مَا ضَارَّ ذَلِكَ فَارِسَ وَلَا الرُّومَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் ஸஅத் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்களிடம் கூறியதாவது:

ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "நான் எனது மனைவியிடம் 'அஸ்ல்' (புணர்ச்சியின்போது விந்துவை வெளியேற்றுதல்) செய்கிறேன்" என்று கூறினார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஏன் அப்படிச் செய்கிறாய்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர், "அவளது குழந்தைக்கு (அல்லது குழந்தைகளுக்குப் - பால் குடிக்கும் காலத்தில் மீண்டும் கர்ப்பம் தரிப்பதன் மூலம்) பாதிப்பு ஏற்பட்டுவிடுமோ என்ற பரிவினால் (அச்சத்தால்) தான்" என்று பதிலளித்தார்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "இதற்காகத்தான் (அப்படிச் செய்கிறாய்) என்றால், (அவ்வாறு செய்யத் தேவையில்லை). ஏனெனில், (பாலூட்டும் காலத்தில் கர்ப்பம் தரிப்பது) பாரசீகர்களுக்கோ ரோமானியர்களுக்கோ (அவர்களது குழந்தைகளுக்கு) எந்தத் தீங்கையும் ஏற்படுத்தவில்லை" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هَيْثَمٌ قَالَ عَبْدُ اللهِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنَ الْهَيْثَمِ بْنِ خَارِجَةَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَامُ لَمَّا نَزَلَ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ فَعَلَّمَهُ الْوُضُوءَ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ وُضُوئِهِ أَخَذَ حَفْنَةً مِنْ مَاءٍ فَرَشَّ بِهَا نَحْوَ الْفَرْجِ قَالَ فَكَانَ النَّبِيُّ ﷺ يَرُشُّ بَعْدَ وُضُوئِهِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் இறங்கி வந்து, அவர்களுக்கு உளுச் (உறுப்புகளைக் கழுவும் முறையைக்) கற்றுக் கொடுத்தார்கள். (ஜிப்ரீல் அலை அவர்கள்) உளுச் செய்து முடித்ததும், ஒரு கைப்பிடி நீரை எடுத்து (ஆடையின் மீது) மர்மஸ்தானத்தை நோக்கித் தெளித்தார்கள். (அதன் பிறகு) நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்களது உளுவுக்குப் பின் (இவ்வாறு தண்ணீர்) தெளிப்பவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْحَارِثِ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ وَعَلَيْهِ الْكَآبَةُ فَسَأَلْتُهُ مَا لَهُ؟ فَقَالَ لَمْ يَأْتِنِي جِبْرِيلُ مُنْذُ ثَلَاثٍ قَالَ فَإِذَا جِرْوُ كَلْبٍ بَيْنَ بُيُوتِهِ فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ فَبَدَا لَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَامُ فَبَهَشَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ حِينَ رَآهُ فَقَالَ لَمْ تَأْتِنِي فَقَالَ إِنَّا لَا نَدْخُلُ بَيْتًا فِيهِ كَلْبٌ وَلَا تَصَاوِيرُ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்றேன். அப்போது அவர்கள் கவலையுடன் காணப்பட்டார்கள். நான் அவர்களிடம், "தங்களுக்கு என்ன நேர்ந்தது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "மூன்று நாட்களாக ஜிப்ரீல் என்னிடம் வரவில்லை" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அவர்களின் வீடுகளுக்கு இடையே (அவர்களுக்குத் தெரியாமல்) ஒரு நாய்க்குட்டி இருந்தது. அதைக் (அங்கிருந்து அகற்றி) கொல்லும்படி அவர்கள் உத்தரவிட்டார்கள்; அவ்வாறே அது கொல்லப்பட்டது. அதன் பின்னர், ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குத் தோன்றினார்கள். அவர்களைப் பார்த்ததும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மகிழ்ச்சியுடன்) அவர்களை நோக்கி விரைந்தார்கள்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "(இத்தனை நாட்களாக) நீங்கள் என்னிடம் வரவில்லையே?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள், "நிச்சயமாக நாயும், உருவப் படங்களும் உள்ள வீட்டில் நாங்கள் (வானவர்கள்) நுழைவதில்லை" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ وَعَلَيْهِ كَآبَةٌ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَلَمْ تَأْتِنِي مُنْذُ ثَلَاثٍ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் நபி ((ஸல்)) அவர்களிடம் சென்றபோது, அவர்கள் சோகமாகக் காணப்பட்டார்கள்.

(இதன்பிறகு உஸ்மான் பின் உமர் அவர்கள் அறிவித்த ஹதீஸின் கருத்தையே அறிவிப்பாளர் குறிப்பிடுகிறார். ஆயினும் இதில்) "மூன்று நாட்களாக (வஹீ - இறைச்செய்தி) என்னிடம் வரவில்லை" என்று (நபி ((ஸல்)) அவர்கள்) கூறியதாக (கூடுதலாக) இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا جَامِعُ بْنُ شَدَّادٍ عَنْ كُلْثُومٍ الْخُزَاعِيِّ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللهِ ﷺ أَدْخِلْ عَلَيَّ أَصْحَابِي فَدَخَلُوا عَلَيْهِ فَكَشَفَ الْقِنَاعَ ثُمَّ قَالَ لَعَنَ اللهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம், "என் தோழர்களை என்னிடம் (உள்ளே) வரச் செய்யுங்கள்!" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் உள்ளே சென்றார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் (தங்கள் முகத்திலிருந்த) போர்வையை விலக்கிவிட்டு, "யூதர்கள் மற்றும் கிறிஸ்தவர்களின் மீது அல்லாஹ்வின் சாபம் உண்டாகட்டும்! (ஏனெனில்) அவர்கள் தங்கள் நபிமார்களின் மண்ணறைகளை வழிபாட்டுத் தலங்களாக (மஸ்ஜித்களாக) ஆக்கிக் கொண்டார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا قَيْسٌ عَنْ جَامِعٍ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَدَخَلُوا عَلَيْهِ وَهُوَ مُتَقَنِّعٌ بِبُرْدٍ لَهُ مَعَافِرٍ وَلَمْ يَقُلْ وَالنَّصَارَى
(ஜாமிய் என்பவர்) கூறியதாவது: "அவர்கள் அவரிடம் (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்) சென்றபோது, அவர் தமது 'மஆஃபிர்' (எனும் யெமன் நாட்டுத் தையல் வேலைப்பாடுகள் கொண்ட) போர்வையால் தம் தலையை மூடியிருந்தார்." மேலும், (இந்த அறிவிப்பில்) "கிறிஸ்தவர்கள்" என்று அவர் (அறிவிப்பாளர்) கூறவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عُثْمَانَ يُحَدِّثُ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ بَعْضُ بَنَاتِهِ أَنَّ صَبِيًّا لَهَا ابْنًا أَوْ ابْنَةً قَدِ احْتُضِرَتْ فَاشْهَدْنَا قَالَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا يَقْرَأُ السَّلَامَ وَيَقُولُ إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَمَا أَعْطَى وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ فَأَرْسَلَتْ تُقْسِمُ عَلَيْهِ فَقَامَ وَقُمْنَا فَرُفِعَ الصَّبِيُّ إِلَى حِجْرِ أَوْ فِي حِجْرِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَنَفْسُهُ تَقَعْقَعُ وَفِي الْقَوْمِ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَأُبَيٌّأَحْسِبُ فَفَاضَتْ عَيْنَا رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ مَا هَذَا يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ هَذِهِ رَحْمَةٌ يَضَعُهَا اللهُ فِي قُلُوبِ مَنْ شَاءَ مِنْ عِبَادِهِ وَإِنَّمَا يَرْحَمُ اللهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் புதல்விகளில் ஒருவர் (ஸைனப் ரலி), "எனது குழந்தை (ஆண் அல்லது பெண் குழந்தை) மரணத் தருவாயில் உள்ளது; எனவே தாங்கள் எங்களிடம் (சாட்சியாக) வர வேண்டும்" என்று கூறி ஆளனுப்பினார்.

அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (அவருக்கு) ஸலாம் கூறி, "நிச்சயமாக, அல்லாஹ் எடுத்துக்கொண்டதும் அவனுக்கே உரியது; அவன் வழங்கியதும் அவனுக்கே உரியது! அவனிடம் ஒவ்வொன்றுக்கும் ஒரு குறிப்பிட்ட தவணை உண்டு. எனவே, அவர் பொறுமையைக் கடைப்பிடித்து, (அல்லாஹ்விடம்) நற்கூலியை எதிர்பார்க்கட்டும்" என்று (பதில்) கூறி அனுப்பினார்கள்.

மீண்டும் அந்தப் புதல்வி, (அல்லாஹ்வின் மீது) சத்தியம் செய்து (தாங்கள் கண்டிப்பாக வரவேண்டும் என்று) ஆளனுப்பினார். உடனே நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்தார்கள். நாங்களும் அவர்களுடன் எழுந்து (சென்றோம்).

(அங்கு சென்றதும்) அக்குழந்தை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் மடியில் உயர்த்தப்பட்டது. அப்போது அக்குழந்தையின் உயிர் (உலர்ந்த தோற்பை சப்தமிடுவது போல்) படபடத்துக் கொண்டிருந்தது. அந்தக் கூட்டத்தில் ஸஅத் பின் உபாதா (ரலி) அவர்களும், உபை (பின் கஅப் - ரலி) அவர்களும் இருந்ததாகக் கருதுகிறேன்.

(இந்த நிலையைக் கண்ட) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் இரு கண்களிலிருந்தும் கண்ணீர் வழிந்தோடியது. அப்போது ஸஅத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது என்ன (அழுகையா)?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "இது அல்லாஹ் தன் அடியார்களின் உள்ளங்களில் தான் நாடியோருக்கு ஏற்படுத்தும் இரக்க உணர்வாகும். நிச்சயமாக, அல்லாஹ் தனது அடியார்களில் இரக்கமுடையோர் மீதுதான் இரக்கம் காட்டுகிறான்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ قُسَيْطٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ اجْتَمَعَ جَعْفَرٌ وَعَلِيٌّ وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ فَقَالَ جَعْفَرٌ أَنَا أَحَبُّكُمْ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ وَقَالَ عَلِيٌّ أَنَا أَحَبُّكُمْ إِلَى رَسُولِ اللهِﷺ وَقَالَ زَيْدٌ أَنَا أَحَبُّكُمْ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالُوا انْطَلِقُوا بِنَا إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ حَتَّى نَسْأَلَهُ فَقَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَجَاءُوا يَسْتَأْذِنُونَهُ فَقَالَ اخْرُجْ فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلَاءِ؟ فَقُلْتُ هَذَا جَعْفَرٌ وَعَلِيٌّ وَزَيْدٌ مَا أَقُولُ أَبِي قَالَ ائْذَنْ لَهُمْ وَدَخَلُوا فَقَالُوا مَنْ أَحَبُّ إِلَيْكَ؟ قَالَ فَاطِمَةُ قَالُوا نَسْأَلُكَ عَنِ الرِّجَالِ قَالَ أَمَّا أَنْتَ يَا جَعْفَرُ فَأَشْبَهَ خَلْقُكَ خَلْقِي وَأَشْبَهَ خُلُقِي خُلُقُكَ وَأَنْتَ مِنِّي وَشَجَرَتِي وَأَمَّا أَنْتَ يَا عَلِيُّ فَخَتَنِي وَأَبُو وَلَدِي وَأَنَا مِنْكَ وَأَنْتَ مِنِّي وَأَمَّا أَنْتَ يَا زَيْدُ فَمَوْلَايَ وَمِنِّي وَإِلَيَّ وَأَحَبُّ الْقَوْمِ إِلَيَّ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஜஅஃபர், அலி, ஸைத் பின் ஹாரிஸா (ரழி) ஆகியோர் (ஒருமுறை) ஒன்று கூடினர். அப்போது ஜஅஃபர் (ரழி), "உங்களில் நானே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு மிகவும் விருப்பமானவன்" என்றார். அலி (ரழி), "உங்களில் நானே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு மிகவும் விருப்பமானவன்" என்றார். ஸைத் (ரழி), "உங்களில் நானே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு மிகவும் விருப்பமானவன்" என்றார். பிறகு அவர்கள், "வாருங்கள், நாம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று (இது குறித்து) அவரிடமே கேட்போம்" என்றனர்.

உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) கூறுகிறார்கள்: அவர்கள் வந்து (நபியவர்களிடம்) அனுமதி கேட்டனர். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), "வெளியே சென்று இவர்கள் யார் என்று பார்!" என்றார்கள். நான் (பார்த்துவிட்டு), "இவர்கள் ஜஅஃபர், அலி மற்றும் ஸைத்" என்று கூறினேன். (என் தந்தை என்று நான் குறிப்பிடவில்லை). அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்களுக்கு அனுமதி கொடு" என்றார்கள்.

அவர்கள் உள்ளே நுழைந்து, "தங்களுக்கு மிகவும் விருப்பமானவர் யார்?" என்று கேட்டனர். நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஃபாத்திமா" என்றார்கள். அவர்கள், "நாங்கள் ஆண்களைப் பற்றிக் கேட்கிறோம்" என்றனர்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஒவ்வொருவரையும் நோக்கிப் பின்வருமாறு) கூறினார்கள்: "ஜஅஃபரே! உமது தோற்றம் எனது தோற்றத்தைப் போன்றது; உமது குணம் எனது குணத்தைப் போன்றது. நீர் என்னைச் சார்ந்தவர்; எனது (வம்ச) மரத்தைச் சார்ந்தவர்.

அலியே! நீர் எனது மருமகன்; எனது (பேரக்) குழந்தைகளின் தந்தை. நான் உம்மைச் சார்ந்தவன்; நீர் என்னைச் சார்ந்தவர்.

ஸைதே! நீர் எனது (உரிமை விடப்பட்ட) அடிமை; நீர் என்னைச் சார்ந்தவர்; என்னிடமே (நெருக்கமாக) இருப்பவர்; மேலும் (இந்த) மக்களில் எனக்கு மிகவும் விருப்பமானவரும் ஆவீர்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَقَالَ مَرَّةً أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ أَنَّهُ قَالَ الرِّبَا فِي النَّسِيئَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக உசாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்தார்கள்:
"(உண்மையான அல்லது கடுமையான) வட்டி என்பது தவணையில் (பரிமாற்றம் செய்வதில்) தான் உள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِأُمَيْمَةَ ابْنَةِ زَيْنَبَ وَنَفْسُهَا تَقَعْقَعُ كَأَنَّهَا فِي شَنٍّ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلِلَّهِ مَا أَعْطَى وَكُلٌّ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَدَمَعَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ لَهُ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ يَا رَسُولَ اللهِ أَتَبْكِي أَوَلَمْ تَنْهَ عَنِ الْبُكَاءِ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّمَا هِيَ رَحْمَةٌ جَعَلَهَا اللهُ فِي قُلُوبِ عِبَادِهِ وَإِنَّمَا يَرْحَمُ اللهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (அவர்களின் மகள்) ஸைனபின் பெண் குழந்தை உமைமா (மரணத் தருவாயில்) கொண்டு வரப்பட்டது. அப்போது அக்குழந்தையின் மூச்சு, காய்ந்த தோல் பையில் (ஏற்படும் சப்தத்தைப்) போன்று (மார்பில்) சப்தமிட்டு ஊசலாடிக்கொண்டிருந்தது. (அதைக் கண்ட) இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ் எடுத்துக்கொண்டதும் அவனுக்கே உரியது; அவன் வழங்கியதும் அவனுக்கே உரியது. அவனிடம் ஒவ்வொன்றுக்கும் ஒரு குறிப்பிட்ட காலக்கெடு உள்ளது" என்று கூறினார்கள். அப்போது அன்னாரின் கண்களில் இருந்து கண்ணீர் வழிந்தது.

உடனே ஸஅத் பின் உப்பாதா (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தாங்கள் அழுகிறீர்களா? (இறந்தவர்களுக்காகச் சப்தமிட்டு) அழக்கூடாது என்று தாங்கள் தடை செய்யவில்லையா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இது (அல்லாஹ்வின் மீதான அதிருப்தியால் வரும் அழுகை அல்ல, மாறாகப் படைப்பினங்கள் மீது ஏற்படும்) இரக்கமாகும்; அல்லாஹ் தனது அடியார்களின் உள்ளங்களில் இதை அமைத்துள்ளான். நிச்சயமாக அல்லாஹ் தனது அடியார்களில் இரக்கமுடையவர்கள் மீதே இரக்கம் காட்டுகிறான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ قَالَ خَرَجْتُ حَاجًّا فَدَخَلْتُ الْبَيْتَ فَلَمَّا كُنْتُ عِنْدَ السَّارِيَتَيْنِ مَضَيْتُ حَتَّى لَزِقْتُ بِالْحَائِطِ قَالَ وَجَاءَ ابْنُ عُمَرَ حَتَّى قَامَ إِلَى جَنْبِي فَصَلَّى أَرْبَعًا قَالَ فَلَمَّا صَلَّى قُلْتُ لَهُ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنَ الْبَيْتِ؟ قَالَ فَقَالَ هَاهُنَا أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّهُ صَلَّى قَالَ قُلْتُ فَكَمْ صَلَّى؟ قَالَ عَلَى هَذَا أَجِدُنِي أَلُومُ نَفْسِي أَنِّي مَكَثْتُ مَعَهُ عُمُرًا ثُمَّ لَمْ أَسْأَلْهُ كَمْ صَلَّى؟ فَلَمَّا كَانَ الْعَامُ الْمُقْبِلُ قَالَ خَرَجْتُ حَاجًّا قَالَ فَجِئْتُ فِي مَقَامِهِ قَالَ فَجَاءَ ابْنُ الزُّبَيْرِ حَتَّى قَامَ إِلَى جَنْبِي فَلَمْ يَزَلْ يُزَاحِمُنِي حَتَّى أَخْرَجَنِي مِنْهُ ثُمَّ صَلَّى فِيهِ أَرْبَعًا
அபூஷ் ஷஃதா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் ஹஜ் செய்வதற்காகப் புறப்பட்டேன். (கஅபா) ஆலயத்திற்குள் நுழைந்தேன். அங்கிருந்த இரண்டு தூண்களுக்கு அருகே நான் சென்றதும், (முன்னோக்கிச் சென்று) சுவரோடு ஒட்டி நிற்கும் அளவுக்கு முன்னேறிச் சென்றேன். அப்போது இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் வந்து, என் அருகில் நின்று நான்கு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். அவர்கள் தொழுது முடித்ததும், "அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் இந்த ஆலயத்தின் (கஅபாவின்) எந்தப் பகுதியில் தொழுதார்கள்?" என்று நான் அவர்களிடம் கேட்டேன்.

அதற்கு இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள், "சரியாக இந்த இடத்தில்தான் அவர்கள் தொழுதார்கள் என்று உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) எனக்குத் தெரிவித்தார்" என்றார்கள்.

"அவர்கள் எத்தனை ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்?" என்று நான் கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "இது குறித்து என்னை நானே குறைபட்டுக் கொள்கிறேன். நான் என் வாழ்நாள் முழுவதும் அவருடன் (உஸாமாவுடன்) இருந்தும், நபியவர்கள் எத்தனை ரக்அத்கள் தொழுதார்கள் என்று அவரிடம் கேட்காமல் விட்டுவிட்டேனே!" என்று கூறினார்கள்.

அடுத்த ஆண்டு வந்தபோது, நான் மீண்டும் ஹஜ் செய்வதற்காகப் புறப்பட்டேன். (முந்தைய ஆண்டு இப்னு உமர் நின்ற) அதே இடத்திற்கு வந்து நின்றேன். அப்போது இப்னுஸ் ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் வந்து என் அருகில் நின்றார்கள். அவர்கள் என்னை அந்த இடத்திலிருந்து வெளியேற்றும் வரை முண்டியடித்து நெரித்தார்கள். பின்னர், அந்த இடத்தில் அவர்கள் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي الدَّسْتُوَائِيَّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ بْنِ ثَوْبَانَ أَنَّ مَوْلَى قُدَامَةَ بْنِ مَظْعُونٍ حَدَّثَهُ أَنَّ مَوْلَى أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ حَدَّثَهُ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ كَانَ يَخْرُجُ فِي مَالٍ لَهُ بِوَادِي الْقُرَى فَيَصُومُ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ فَقُلْتُ لَهُ لِمَ تَصُومُ فِي السَّفَرِ وَقَدْ كَبِرْتَ وَرَقَقْتَ؟ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَصُومُ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ لِمَ تَصُومُ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ؟ قَالَ إِنَّ الْأَعْمَالَ تُعْرَضُ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ وَيَوْمَ الْخَمِيسِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமை (மௌலா) அறிவிக்கிறார்:

உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் 'வாதில் குரா' எனும் இடத்திலுள்ள தமது சொத்தைப் (பராமரிக்கப்) பார்ப்பதற்காகப் புறப்பட்டுச் செல்வார்கள். (அப்பயணத்தின்போது) அவர்கள் திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் நோன்பு நோற்பதை வழக்கமாகக் கொண்டிருந்தார்கள். நான் அவர்களிடம், "நீங்கள் முதியவராகவும் பலவீனமானவராகவும் இருக்கும் நிலையில், பயணத்தில் ஏன் நோன்பு நோற்கிறீர்கள்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு உஸாமா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் நோன்பு நோற்பார்கள். நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் ஏன் திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் நோன்பு நோற்கிறீர்கள்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'நிச்சயமாக (அல்லாஹ்விடம் அடியார்களின்) செயல்கள் திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் தான் சமர்ப்பிக்கப்படுகின்றன' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّعَنْ أُسَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قُمْتُ عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا عَامَّةُ مَنْ دَخَلَهَا الْمَسَاكِينُ وَإِذَا أَصْحَابُ الْجَدِّ وَقَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَغَيْرُهُ إِلَّا أَصْحَابَ الْجَدِّ مَحْبُوسُونَ إِلَّا أَصْحَابَ النَّارِ فَقَدْ أُمِرَ بِهِمْ إِلَى النَّارِ وَقُمْتُ عَلَى بَابِ النَّارِ فَإِذَا عَامَّةُ مَنْ يَدْخُلُهَا النِّسَاءُ
உஸாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் சொர்க்கத்தின் வாசலில் நின்றேன். (அப்போது) அதில் நுழைந்தவர்களில் பெரும்பாலானவர்கள் ஏழைகளாகவே இருந்தனர். செல்வந்தர்கள் (மற்றும் அந்தஸ்து உடையவர்கள் கணக்குக் கேட்பதற்காகத்) தடுத்து வைக்கப்பட்டிருந்தனர். ஆயினும், (அவர்களில்) நரகத்திற்குரியவர்கள் (யாரோ அவர்கள்) நரகத்திற்குச் செல்லும்படி (ஏற்கனவே) கட்டளையிடப்பட்டு விட்டனர். நான் நரகத்தின் வாசலில் நின்றேன். (அப்போது) அதில் நுழைந்தவர்களில் பெரும்பாலானவர்கள் பெண்களாகவே இருந்தனர்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سُئِلَ أُسَامَةُ عَنْ سَيْرِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَأَنَا شَاهِدٌ قَالَ كَانَ سَيْرُهُ الْعَنَقَ فَإِذَا وَجَدَ فَجْوَةً نَصَّ وَالنَّصُّ فَوْقَ الْعَنَقِ وَأَنَا رَدِيفُهُ
உஸாமா (ரலி) அவர்களிடம், "விடைபெறும் ஹஜ்ஜின் போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் பயண வேகம் எவ்வாறிருந்தது?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு உஸாமா (ரலி) கூறினார்கள்:

"அவர்களின் பயண வேகம் மிதமானதாக ('அனக்') இருந்தது. (கூட்டமில்லாத) ஒரு இடைவெளியைக் கண்டால் (வாகனத்தின் வேகத்தை) அதிகரிப்பார்கள் ('நஸ்' செய்வார்கள்). 'நஸ்' என்பது மிதமான வேகத்தை ('அனக்') விடச் சற்று அதிகமானதாகும். அப்போது நான் அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்திருந்தேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قِيلَ لِأُسَامَةَ أَلَا تُكَلِّمُ عُثْمَانَ؟ فَقَالَ إِنَّكُمْ تَرَوْنَ أَنْ لَا أُكَلِّمَهُ إِلَّا سَمْعَكُمْ إِنِّي لَأُكَلِّمُهُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ مَا دُونَ أَنْ أَفْتَتِحَ أَمْرًا لَا أُحِبُّ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ افْتَتَحَهُ وَاللهِ لَا أَقُولُ لِرَجُلٍ إِنَّكَ خَيْرُ النَّاسِ وَإِنْ كَانَ أَمِيرًا بَعْدَ إِذْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ قَالُوا وَمَا سَمِعْتَهُ يَقُولُ؟ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ يُجَاءُ بِالرَّجُلِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْقَى فِي النَّارِ فَتَنْدَلِقُ بِهِ أَقْتَابُهُ فَيَدُورُ بِهَا فِي النَّارِ كَمَا يَدُورُ الْحِمَارُ بِرَحَاهُ فَيُطِيفُ بِهِ أَهْلُ النَّارِ فَيَقُولُونَ يَا فُلَانُ مَا لَكَ؟ مَا أَصَابَكَ؟ أَلَمْ تَكُنْ تَأْمُرُنَا بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَانَا عَنِ الْمُنْكَرِ؟ فَقَالَ كُنْتُ آمُرُكُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَلَا آتِيهِ وَأَنْهَاكُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَآتِيهِ
உஸாமா (ரலி) அவர்களிடம், "நீங்கள் (கலீஃபா) உஸ்மான் (ரலி) அவர்களிடம் (மக்களின் நிலைமைகுறித்து) பேசக் கூடாதா?" என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "உங்களுக்குக் கேட்கும்படி நான் பேசினால் மட்டுமே, நான் அவரிடம் பேசுவதாக நீங்கள் நினைக்கிறீர்களா? நிச்சயமாக, நான் ஒரு விவகாரத்தை (குழப்பத்தின் வாசலை) முதலில் திறந்துவைப்பவனாக இருக்க விரும்பாததால், எனக்கும் அவருக்குமிடையே (இரகசியமாகவே) நான் அவரிடம் பேசுகிறேன்.

அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதைச் செவியுற்ற பிறகு, ஒரு மனிதர் ஆட்சியாளராகவே இருந்தாலும் அவரிடம், 'நீங்கள்தான் மனிதர்களில் சிறந்தவர்' என்று (முகஸ்துதிக்காக) நான் கூற மாட்டேன்."

அப்போது மக்கள், "நபி (ஸல்) அவர்கள் என்ன கூறுவதை நீங்கள் செவியுற்றீர்கள்?" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு உஸாமா (ரலி) கூறினார்கள்: நான் நபி (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு கூறுவதைச் செவியுற்றுள்ளேன்: "மறுமை நாளில் ஒரு மனிதன் கொண்டுவரப்பட்டு நரக நெருப்பில் வீசப்படுவான். அப்போது அவனது குடல்கள் (வயிற்றிலிருந்து) சரிந்து வெளியே விழும். கழுதை செக்கைச் சுற்றி வருவதைப் போல, அவன் தன் குடல்களோடு நரகத்தில் சுற்றி வருவான். அப்போது நரகவாசிகள் அவனைச் சூழ்ந்துகொண்டு, 'இன்னாரே! உமக்கு என்ன நேர்ந்தது? (உலகில்) நீர் எங்களுக்கு நன்மையை ஏவி, தீமையைத் தடுத்துக் கொண்டிருக்கவில்லையா?' என்று கேட்பார்கள். அதற்கு அவன், 'நான் உங்களுக்கு நன்மையை ஏவினேன்; ஆனால், அதை நான் (பின்பற்றிச்) செய்யவில்லை. நான் உங்களைத் தீமையிலிருந்து தடுத்தேன்; ஆனால், அதை நான் (தவிர்க்காமல்) செய்தேன்!' என்று கூறுவான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنِي وَكِيعٌ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلَى قَرْيَةٍ يُقَالُلَهَا أُبْنَى فَقَالَ ائْتِهَا صَبَاحًا ثُمَّ حَرِّقْ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை 'உப்னா' என்று அழைக்கப்படும் ஒரு கிராமத்திற்கு (படைத் தளபதியாக) அனுப்பினார்கள். அப்போது அவர்கள், "அக்கிராமத்திற்கு அதிகாலையில் சென்று, பின்னர் (அங்குள்ள எதிரிகளின் இலக்குகளை) எரியூட்டுவீராக!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنِ ابْنِ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ أَبَاهُ أُسَامَةَ قَالَ كَسَانِي رَسُولُ اللهِ ﷺ قُبْطِيَّةً كَثِيفَةً كَانَتْ مِمَّا أَهْدَاهَا دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ فَكَسَوْتُهَا امْرَأَتِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا لَكَ لَمْ تَلْبَسِ الْقُبْطِيَّةَ؟ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ كَسَوْتُهَا امْرَأَتِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللهِ ﷺ مُرْهَا فَلْتَجْعَلْ تَحْتَهَا غِلَالَةً إِنِّي أَخَافُ أَنْ تَصِفَ حَجْمَ عِظَامِهَا
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், திஹ்யா அல்-கல்பீ (ரழி) தமக்கு அன்பளிப்பாக வழங்கிய தடிமனான (எகிப்தியத் தயாரிப்பான) 'குப்திய்யா' எனும் ஆடையொன்றை எனக்கு அணியக் கொடுத்தார்கள். நான் அதை (எனது பயன்பாட்டிற்குப் பதிலாக) எனது மனைவிக்கு அணியக் கொடுத்துவிட்டேன்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம், "உமக்கு என்ன நேர்ந்தது? அந்த 'குப்திய்யா' ஆடையை நீர் ஏன் அணியவில்லை?" என்று கேட்டார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அதை நான் எனது மனைவிக்கு அணியக் கொடுத்துவிட்டேன்" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அதன் அடியில் ஒரு உள்ளாடையை (உடல் தெரியாதவாறு) அணிந்துகொள்ளுமாறு அவளிடம் கட்டளையிடுவீராக! ஏனெனில், அந்த ஆடை அவளது உடலமைப்பை (எலும்புகளின் பருமனை) வெளிக்காட்டிவிடுமோ என நான் அஞ்சுகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا تَمِيمَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ يُحَدِّثُهُ أَبُو عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ كَانَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ يَأْخُذُنِي فَيُقْعِدُنِي عَلَى فَخِذِهِ وَيُقْعِدُ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ عَلَى فَخِذِهِ الْأُخْرَى ثُمَّ يَضُمُّنَا ثُمَّ يَقُولُ اللهُمَّ ارْحَمْهُمَا فَإِنِّي أَرْحَمُهُمَا
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னைத் தூக்கித் தமது ஒரு தொடையிலும், ஹஸன் பின் அலீ (ரழி) அவர்களைத் தமது மறு தொடையிலும் அமர்த்திக் கொள்வார்கள். பின்னர் எங்கள் இருவரையும் (தம் நெஞ்சோடு) அணைத்துக் கொண்டு, "அல்லாஹும்மர்ஹம்ஹுமா ஃபஇன்னீ அர்ஹமுஹுமா" (யா அல்லாஹ்! இவர்கள் இருவர் மீதும் நீ கருணை புரிவாயாக! ஏனெனில், நான் இவர்கள் இருவர் மீதும் கருணை காட்டுகிறேன்) என்று பிரார்த்திப்பார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَسَانِي رَسُولُ اللهِ ﷺ قُبْطِيَّةً كَثِيفَةً مِمَّا أَهْدَاهَا لَهُ دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ فَكَسَوْتُهَا امْرَأَتِي فَقَالَ مَا لَكَ لَمْ تَلْبَسِ الْقُبْطِيَّةَ قُلْتُ كَسَوْتُهَا امْرَأَتِي فَقَالَ مُرْهَا فَلْتَجْعَلْ تَحْتَهَا غِلَالَةً فَإِنِّيأَخَافُ أَنْ تَصِفَ عِظَامَهَا
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

திஹ்யா அல்கல்பி (ரலி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு அன்பளிப்பாக வழங்கிய தடிமனான 'குப்திய்யா' (எகிப்தியத் துணி) ஆடை ஒன்றை நபி (ஸல்) அவர்கள் எனக்கு அணிவித்தார்கள் (வழங்கினார்கள்). நான் அதனை என் மனைவிக்கு உடுத்துவதற்காகக் கொடுத்துவிட்டேன்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), "உமக்கு என்ன நேர்ந்தது? நீர் ஏன் அந்தக் குப்திய்யா ஆடையை அணியவில்லை?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நான், "அதை என் மனைவிக்கு உடுத்துவதற்காகக் கொடுத்துவிட்டேன்" என்று கூறினேன்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "அந்த (ஆடைக்கு) அடியில் ஓர் உள்ளாடையை (கிலாலா) அணியும்படி அவளுக்குக் கட்டளையிடுவீராக! ஏனெனில், அது அவளது எலும்புகளின் (உடலமைப்பின்) அளவை வர்ணித்துவிடுமோ (வெளிப்படுத்திக் காட்டிவிடுமோ) என நான் அஞ்சுகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَرْسَلَتْ ابْنَةُ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّ ابْنِي يُقْبَضُ فَأْتِنَا فَأَرْسَلَ يُقْرِأُ السَّلَامَ وَيَقُولُ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلِلَّهِ مَا أَعْطَى وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى قَالَ فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ تُقْسِمُ عَلَيْهِ لَيَأْتِيَنَّ قَالَ فَقَامَ وَقُمْنَا مَعَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَأُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَسَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ قَالَ فَأَخَذَ الصَّبِيَّ وَنَفْسُهُ تَقَعْقَعُ قَالَ فَدَمَعَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللهِ مَا هَذَا؟ قَالَ هَذِهِ رَحْمَةٌ جَعَلَهَا اللهُ فِي قُلُوبِ عِبَادِهِ وَإِنَّمَا يَرْحَمُ اللهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களின் மகள் (ஸைனப் - ரலி), "என் மகன் (மரணத் தறுவாயில்) உயிர் கைப்பற்றப்படும் நிலையில் இருக்கிறான்; எனவே தாங்கள் எங்களிடம் வாருங்கள்" என்று (செய்தி சொல்லி) ஆள் அனுப்பினார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், அவருக்கு ஸலாம் கூறி, "நிச்சயமாக அல்லாஹ் எடுத்துக் கொண்டதும் அவனுக்கே உரியது; அவன் வழங்கியதும் அவனுக்கே உரியது. அவனிடத்தில் ஒவ்வொரு பொருளுக்கும் ஒரு குறிப்பிட்ட தவணை (காலக்கெடு) உள்ளது. (எனவே அவர் பொறுமையைக் கடைப்பிடித்து நன்மையை எதிர்பார்க்கட்டும்)" என்று (ஆறுதல் கூறித் திரும்பச் சொல்லுமாறு) ஆள் அனுப்பினார்கள்.

மீண்டும் அவர், "தாங்கள் அவசியம் வர வேண்டும்" என்று (அல்லாஹ்வின் மீது) சத்தியம் செய்து ஆள் அனுப்பினார்கள். உடனே நபி (ஸல்) அவர்கள் (புறப்பட) எழுந்தார்கள். அவர்களுடன் நாங்களும், முஆத் பின் ஜபல் (ரலி), உபை பின் கஅப் (ரலி), ஸஅத் பின் உபாதா (ரலி) ஆகியோரும் (புறப்பட்டுச்) சென்றோம்.

(அங்கு சென்றதும்) அக்குழந்தையை நபி (ஸல்) அவர்கள் (தம் கையில்) வாங்கினார்கள்; அப்போது அக்குழந்தையின் உயிர் (உலர்ந்த தோற்பை சப்தமிடுவதைப் போல்) மூச்சுத் திணறி ஊசலாடிக் கொண்டிருந்தது. இதைக் கண்ட நபி (ஸல்) அவர்களின் இரு கண்களிலிருந்தும் கண்ணீர் வழிந்தது.

அப்போது ஸஅத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது என்ன? (தாங்களே அழலாமா?)" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "இது அல்லாஹ் தன் அடியார்களின் உள்ளங்களில் ஏற்படுத்தியிருக்கும் கருணையாகும். நிச்சயமாக, அல்லாஹ் தன் அடியார்களில் கருணையுடையோர் மீதே கருணை காட்டுகிறான்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَجَّاجِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ أَرْدَفَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَوْمَ عَرَفَةَ حَتَّى دَخَلَ الشِّعْبَ ثُمَّ أَهْرَاقَ الْمَاءَ وَتَوَضَّأَ ثُمَّ رَكِبَ وَلَمْ يُصَلِّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

அரஃபா நாளில் (அரஃபாவிலிருந்து முஸ்தலிஃபா நோக்கிச் செல்லும்போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உஸாமா (ரலி) அவர்களைத் தமக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்த்திக்கொண்டார்கள். அவர்கள் ஒரு மலைக்கணவாயை அடைந்ததும் (சிறுநீர் கழித்து) நீரை ஊற்றினார்கள்; பின்னர் (சுருக்கமான முறையில்) உளூச் செய்தார்கள். பிறகு (மீண்டும்) வாகனத்தில் ஏறினார்கள்; (அங்கு மக்ரிப்) தொழவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ أَخْبَرَنِي ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أُسَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَصُومُ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ
உஸாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் (வழமையாக) நோன்பு நோற்பவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزِّبْرِقَانِ أَنَّ رَهْطًا مِنْ قُرَيْشٍ مَرَّ بِهِمْ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَهُمْ مُجْتَمِعُونَ فَأَرْسَلُوا إِلَيْهِ غُلَامَيْنِ لَهُمْ يَسْأَلَانِهِ عَنِ الصَّلَاةِ الْوُسْطَى فَقَالَ هِيَ الْعَصْرُ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلَانِ مِنْهُمْ فَسَأَلَاهُ فَقَالَ هِيَ الظُّهْرُ ثُمَّ انْصَرَفَا إِلَى أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ فَسَأَلَاهُ فَقَالَ هِيَ الظُّهْرُ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالْهَجِيرِ وَلَا يَكُونُ وَرَاءَهُ إِلَّا الصَّفُّ وَالصَّفَّانِ مِنَ النَّاسِ فِي قَائِلَتِهِمْ وَفِي تِجَارَتِهِمْ فَأَنْزَلَ اللهُ تَعَالَى {حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلَاةِ الْوُسْطَى وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ} [البقرة 238] قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَيَنْتَهِيَنَّ رِجَالٌ أَوْ لَأُحَرِّقَنَّ بُيُوتَهُمْ
குறைஷியர்களில் ஒரு குழுவினர் ஒன்றுகூடி இருந்தபோது, அவர்களைக் கடந்து ஸைத் பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் சென்றார்கள். அப்போது அக்குழுவினர் 'ஸலாத்துல் வுஸ்தா' (நடுத்தரத் தொழுகை) பற்றி அவரிடம் கேட்பதற்காகத் தங்களின் இரண்டு சிறுவர்களை அவரிடம் அனுப்பினார்கள். அதற்கு ஸைத் (ரலி) அவர்கள், "அது அஸர் தொழுகையாகும்" என்று (முதலில்) பதிலளித்தார்கள். பின்னர் அக்குழுவினரிலிருந்து இரண்டு மனிதர்கள் எழுந்து சென்று அவரிடம் (நேரடியாகக்) கேட்டனர். அதற்கு அவர்கள், "அது ளுஹர் தொழுகையாகும்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அந்த இரு மனிதர்களும் உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்களிடம் சென்று (இதுபற்றிக்) கேட்டார்கள். அவர்களும், "அது ளுஹர் தொழுகையாகும்" என்று பதிலளித்துவிட்டுப் (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நண்பகலின் கடும் வெப்பத்தில் ளுஹர் தொழுவிப்பார்கள். மக்கள் (தங்கள் வீடுகளில்) பகல் தூக்கத்திலும், (தங்கள் சந்தைகளில்) வியாபாரத்திலும் ஈடுபட்டிருப்பதால், அவர்களுக்குப் பின்னால் (தொழுவதற்கு) ஒன்று அல்லது இரண்டு வரிசை மக்களே இருப்பார்கள். அப்போதுதான் அல்லாஹு தஆலா, **"தொழுகைகளையும், குறிப்பாக நடுத்தரத் தொழுகையையும் (முறைப்படிப் பேணி) பாதுகாத்துக் கொள்ளுங்கள்; மேலும், அல்லாஹ்வுக்குப் பணிந்து நின்றவர்களாகத் தொழுங்கள்"** (அல்பகரா 2:238) என்ற வசனத்தை அருளினான்."

(மேலும் உஸாமா (ரலி) அவர்கள்) கூறினார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "மக்கள் (ஜமாஅத் தொழுகைக்கு வராமல் இருப்பதிலிருந்து) நிச்சயமாக விலகிக் கொள்ள வேண்டும்; இல்லையெனில், நான் அவர்களின் வீடுகளை நிச்சயமாக எரித்துவிடுவேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ أُسَامَةَ أَنَّهُ حَدَّثَهُ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللهِ ﷺ حِينَ أَفَاضَ مِنْ عَرَفَاتٍ فَلَمْ تَرْفَعْ رَاحِلَتُهُ رِجْلَهَا عَادِيَةً حَتَّى بَلَغَ جَمْعًا
உஸாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாத்திலிருந்து (முஸ்தலிஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்ட போது, நான் அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்து பயணித்தேன். அவர்கள் ஜம்உ (எனும் முஸ்தலிஃபா)வைச் சென்றடையும் வரை, அவர்களது வாகனம் (வேகமாக ஓடுவதற்காகத்) தன் கால்களை (சாதாரணமாக ஓடுவதைப் போல்) உயர்த்தவில்லை (மாறாக, அவர்கள் நிதானத்தைக் கடைப்பிடித்தார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قِيلَ لِأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ يُؤْتَى بِالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ يُطَاعُ فِي مَعَاصِي اللهِ تَعَالَى فَيُقْذَفُ فِي النَّارِ فَتَنْدَلِقُ بِهِ أَقْتَابُهُ فَيَسْتَدِيرُ فِيهَا كَمَا يَسْتَدِيرُ الْحِمَارُ فِي الرَّحَا فَيَأْتِي عَلَيْهِ أَهْلُ طَاعَتِهِ مِنَ النَّاسِ فَيَقُولُونَ أَيْ فُلَ أَيْنَ مَا كُنْتَ تَأْمُرُنَا بِهِ؟ فَيَقُولُ إِنِّي كُنْتُ آمُرُكُمْ بِأَمْرٍ وَأُخَالِفُكُمْ إِلَى غَيْرِهِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்:

"அல்லாஹ்வுக்கு மாறுசெய்யும் (பாவமான) காரியங்களில் (மக்களால்) கீழ்ப்படியப்பட்ட ஒரு மனிதன் (மறுமை நாளில்) கொண்டுவரப்பட்டு நரகத்தில் வீசப்படுவான். அப்போது அவனுடைய குடல்கள் (வயிற்றிலிருந்து) சரிந்து வெளியே விழும். செக்கைச் சுற்றி வரும் கழுதையைப் போன்று, அவன் (தனது குடல்களைச் சுற்றியே) நரகத்தில் சுற்றி வருவான். அப்போது (உலகில்) அவனுக்குக் கீழ்ப்படிந்து நடந்த மக்கள் அவனிடம் வந்து, 'ஓ இன்னாரே! நீங்கள் எங்களுக்கு (நன்மையை) ஏவிக்கொண்டிருந்தவை எங்கே? (உமது போதனைகளால் எங்களுக்குக் கிடைத்த பலன் உமக்கு ஏன் கிடைக்கவில்லை?)' என்று கேட்பார்கள். அதற்கு அவன், 'நிச்சயமாக நான் உங்களுக்கு ஒரு காரியத்தை (நன்மையை) ஏவிவிட்டு, அதற்கு மாற்றமாக நான் வேறு ஒன்றைச் செய்து வந்தேன் (நன்மையை ஏவினேன் ஆனால் நான் அதைச் செய்யவில்லை; தீமையைத் தடுத்தேன் ஆனால் நானே அதைச் செய்தேன்)' என்று கூறுவான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ قَيْسٍ الْمَأْرِبِيُّ قَالَ سَأَلْتُ عَطَاءً عَنِ الدِّينَارِ بِالدِّينَارِ وَبَيْنَهُمَا فَضْلٌ وَالدِّرْهَمِ بِالدِّرْهَمِ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُحِلُّهُ فَقَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ إِنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَدِّثُ بِمَا لَمْ يَسْمَعْ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَبَلَغَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي لَمْ أَسْمَعْهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَلَكِنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَّرَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَيْسَ الرِّبَا إِلَّا فِي النَّسِيئَةِ أَوْ النَّظِرَةِ
ஒரு தீனாருக்குப் பகரமாக மற்றொரு தீனாரையும், ஒரு திர்ஹமுக்குப் பகரமாக மற்றொரு திர்ஹத்தையும் அவற்றுக்கிடையே ஏற்றத்தாழ்வுடன் (கூடுதல் குறைவுடன்) பரிமாற்றம் செய்வதை இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் ஆகுமானதாகக் (ஹலால்) கருதி வந்தார்கள்.

அப்போது இப்னு ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள், "நிச்சயமாக இப்னு அப்பாஸ், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தாம் செவியுறாத ஒன்றை (ஹதீஸாக) அறிவிக்கிறார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

இச்செய்தி இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களுக்கு எட்டியபோது அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக நான் அதனை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (நேரடியாகச்) செவியுறவில்லை. மாறாக, உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்களே என்னிடம், 'வட்டி (ரிபா) என்பது (பரிமாற்றத்தில்) தவணை வைப்பதிலோ அல்லது காலதாமதப்படுத்துவதிலோ (நிஸீஆ) தான் உள்ளது' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو قَطَنٍ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ أُسَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ صَلَّى فِي الْكَعْبَةِ
உஸாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவிற்குள் (மக்கா வெற்றியின் போது) தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ أَخْبَرَنَا قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ يُحَدِّثُ سَعْدًا أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ إِذَا سَمِعْتُمْ بِالطَّاعُونِ بِأَرْضٍ فَلَا تَدْخُلُوهَا وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا مِنْهَا قَالَ قُلْتُ أَنْتَ سَمِعْتَهُ يُحَدِّثُ سَعْدًا وَهُوَ لَا يُنْكِرُ؟ قَالَ نَعَمْ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் ஸஅத் (ரலி) அவர்களிடம் அறிவித்ததாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஓர் ஊரில் கொள்ளை நோய் (பிளேக்) பரவியிருப்பதாக நீங்கள் கேள்விப்பட்டால், அந்த ஊருக்குள் நுழையாதீர்கள். நீங்கள் இருக்கும் ஓர் ஊரில் அந்நோய் பரவினால், (அந்நோயிலிருந்து தப்பிக்கும் நோக்கத்தில்) அங்கிருந்து நீங்கள் வெளியேறாதீர்கள்."

(இந்த ஹதீஸின் துணை அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) நான், "உஸாமா (ரலி) அவர்கள் இதை ஸஅத் (ரலி) அவர்களிடம் அறிவித்ததை நீங்கள் செவியுற்றபோது, ஸஅத் அதனை மறுக்கவில்லையா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "ஆம் (அவர் அதனை மறுக்கவில்லை)" என்று பதிலளித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ حَدَّثَنِي أَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِأُمَيْمَةَ بِنْتِ زَيْنَبَ وَنَفْسُهَا تَقَعْقَعُ كَأَنَّهَا فِي شَنٍّ فَقَالَ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلِلَّهِ مَا أَعْطَى وَكُلٌّ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى قَالَ فَدَمَعَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ لَهُ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ يَا رَسُولَ اللهِ أَتَبْكِي أَوَلَمْ تَنْهَ عَنِ الْبُكَاءِ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّمَا هِيَ رَحْمَةٌ جَعَلَهَا اللهُ فِي قُلُوبِ عِبَادِهِ وَإِنَّمَا يَرْحَمُ اللهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (அவர்களின் பேத்தியான) உமைமா பின்த் ஸைனப் கொண்டுவரப்பட்டார். (அப்போது மரணத் தருவாயில் இருந்த) அக்குழந்தையின் உயிர், ஒரு பழைய (காய்ந்த) தோல் பைக்குள் (ஏதோ ஒன்று) சலசலப்பதைப் போன்று ஊசலாடிக் கொண்டிருந்தது.

அப்போது அவர்கள், "அல்லாஹ் எடுத்ததும் அவனுக்குரியதே; அவன் கொடுத்ததும் அவனுக்குரியதே! (அவனிடம்) ஒவ்வொன்றுக்கும் ஒரு குறிப்பிட்ட காலக்கெடு உண்டு" என்று கூறினார்கள்.

(இதைக் கூறிய) பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் இரு கண்களிலிருந்தும் கண்ணீர் வடிந்தது. அப்போது ஸஅத் பின் உபாதா (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தாங்கள் அழுகிறீர்களா? (மரணத்திற்காக) அழுவதை தாங்கள் தடுத்திருக்கவில்லையா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இது (அல்லாஹ்வின் மீதான அதிருப்தியால் வரும் அழுகை அல்ல, மாறாக) அல்லாஹ் தனது அடியார்களின் உள்ளங்களில் ஏற்படுத்தியிருக்கும் இரக்கமாகும். நிச்சயமாக அல்லாஹ் தனது அடியார்களில் இரக்கமுடையவர்களுக்கே இரக்கம் காட்டுகிறான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قَالُوا لَهُ أَلَا تَدْخُلُ عَلَى هَذَا الرَّجُلِ فَتُكَلِّمُهُ؟ قَالَ فَقَالَ أَلَا تَرَوْنَ أَنِّي لَا أُكَلِّمُهُ إِلَّا أُسْمِعُكُمْ؟ وَاللهِ لَقَدْ كَلَّمْتُهُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ مَا دُونَ أَنْ أَفْتَحَ أَمْرًا لَا أُحِبُّ أَنْ أَكُونَ أَنَا أَوَّلَ مَنْ فَتَحَهُ وَلَا أَقُولُ لِرَجُلٍ أَنْ يَكُونَ عَلَيَّ أَمِيرًا إِنَّهُ خَيْرُ النَّاسِ بَعْدَ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ يُؤْتَى بِالرَّجُلِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْقَى فِي النَّارِ فَتَنْدَلِقُ أَقْتَابُ بَطْنِهِ فَيَدُورُ بِهَا فِي النَّارِ كَمَا يَدُورُ الْحِمَارُ بِالرَّحَى قَالَ فَيَجْتَمِعُ أَهْلُ النَّارِ إِلَيْهِ فَيَقُولُونَ يَا فُلَانُ أَمَا كُنْتَ تَأْمُرُنَا بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَانَا عَنِ الْمُنْكَرِ؟ قَالَ فَيَقُولُ بَلَى قَدْ كُنْتُ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَلَا آتِيهِ وَأَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَآتِيهِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

சிலர் அவர்களிடம், "நீங்கள் இந்த மனிதரிடம் (ஆட்சியாளரான உஸ்மான் (ரலி) அவர்களிடம்) சென்று (அறிவுரை) பேசக் கூடாதா?" என்று கேட்டனர். அதற்கு அவர்கள், "நான் உங்களுக்குக் கேட்கும்படி (வெளிப்படையாகப்) பேசினால் தவிர, நான் அவரிடம் பேசுவதே இல்லை என்று நீங்கள் கருதுகிறீர்களா? அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நான் (குழப்பம் எனும்) ஒரு வாசலைத் திறந்து வைக்கும் முதல் ஆளாக இருக்க விரும்பாத நிலையில், எனக்கும் அவருக்கும் இடையில் (தனிமையில்) நான் அவரிடம் பேசியுள்ளேன். எனக்குத் தலைவராக இருக்கும் ஒருவரை, அவர் தான் மக்களில் மிகச் சிறந்தவர் என்று (முகஸ்துதிக்காக) நான் ஒருபோதும் கூற மாட்டேன்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பின்வருமாறு) கூற நான் கேட்டதற்குப் பிறகு (அவ்வாறு கூற மாட்டேன்).

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மறுமை நாளில் ஒரு மனிதன் கொண்டு வரப்பட்டு நரகத்தில் வீசப்படுவான். அவனது வயிற்றின் குடல்கள் சரிந்து வெளியே விழும். செக்கைச் சுற்றுகின்ற கழுதையைப் போல் அவன் நரகத்தில் (தனது குடல்களைச் சுமந்தபடி) சுற்றிச் சுற்றி வருவான். அப்போது நரகவாசிகள் அவனிடம் ஒன்று கூடி, 'இன்னாரே! நீர் எங்களுக்கு நன்மையை ஏவி, தீமையைத் தடுத்துக் கொண்டிருக்கவில்லையா?' என்று கேட்பார்கள். அதற்கு அவன், 'ஆம், நான் நன்மையை ஏவினேன், ஆனால் நான் அதைச் செய்யவில்லை; மேலும், தீமையைத் தடுத்தேன், ஆனால் நானே அதைச் செய்து வந்தேன்' என்று கூறுவான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ قَالَ خَرَجْتُ حَاجًّا فَجِئْتُ حَتَّى دَخَلْتُ الْبَيْتَ فَلَمَّا كُنْتُ بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ مَضَيْتُ حَتَّى لَزِقْتُ بِالْحَائِطِ فَجَاءَ ابْنُ عُمَرَ فَصَلَّى إِلَى جَنْبِي فَصَلَّى أَرْبَعًا فَلَمَّا صَلَّى قُلْتُلَهُ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنَ الْبَيْتِ؟ قَالَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّهُ صَلَّى هَاهُنَا فَقُلْتُ كَمْ صَلَّى؟ قَالَ عَلَى هَذَا أَجِدُنِي أَلُومُ نَفْسِي أَنِّي مَكَثْتُ مَعَهُ عُمْرًا لَمْ أَسْأَلْهُ كَمْ صَلَّى؟ ثُمَّ حَجَجْتُ مِنَ الْعَامِ الْمُقْبِلِ فَجِئْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي مَقَامِهِ فَجَاءَ ابْنُ الزُّبَيْرِ حَتَّى قَامَ إِلَى جَنْبِي وَلَمْ يَزَلْ يُزَاحِمُنِي حَتَّى أَخْرَجَنِي مِنْهُ ثُمَّ صَلَّى فِيهِ أَرْبَعًا
அபூ ஷஅஸா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் ஹஜ் செய்வதற்காகப் புறப்பட்டு வந்து, (கஅபா) ஆலயத்தினுள் நுழைந்தேன். இரண்டு தூண்களுக்கிடையே நான் இருந்தபோது, சற்று முன்னால் சென்று சுவரோடு ஒட்டி நின்றேன். அப்போது இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் வந்து, என் பக்கத்தில் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்.

அவர்கள் தொழுது முடித்ததும் நான் அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவினுள் எங்கு தொழுதார்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(நபி (ஸல்) அவர்கள்) இங்குதான் தொழுதார்கள் என்று உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) எனக்குத் தெரிவித்தார்கள்" என்றார்கள்.

நான், "அவர்கள் எத்தனை ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள், "இதுகுறித்து நான் என்னையே குறைபட்டுக் கொள்கிறேன். அவருடன் (உஸாமாவுடன்) நீண்ட காலம் நான் இருந்தும், (நபி (ஸல்) அவர்கள்) எத்தனை ரக்அத்கள் தொழுதார்கள் என்று அவரிடம் நான் கேட்காமல் விட்டுவிட்டேனே!" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், அடுத்த ஆண்டு நான் ஹஜ் செய்தேன். நான் வந்து, (முந்தைய ஆண்டு இப்னு உமர் நின்ற) அதே இடத்தில் நின்றேன். அப்போது இப்னு ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் வந்து எனக்குப் பக்கத்தில் நின்றார்கள். அவர் என்னை அந்த இடத்திலிருந்து வெளியேற்றும் வரை என்னோடு முண்டியடித்துக் கொண்டே இருந்தார். பின்னர் அவர் அந்த இடத்தில் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுதார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ سَرِيَّةً إِلَى الْحُرَقَاتِ فَنَذِرُوا بِنَا فَهَرَبُوا فَأَدْرَكْنَا رَجُلًا فَلَمَّا غَشِينَاهُ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ فَضَرَبْنَاهُ حَتَّى قَتَلْنَاهُ فَعَرَضَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ فَذَكَرْتُهُ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ مَنْ لَكَ بِلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ؟ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّمَا قَالَهَا مَخَافَةَ السِّلَاحِ وَالْقَتْلِ فَقَالَ أَلَا شَقَقْتَ عَنْ قَلْبِهِ حَتَّى تَعْلَمَ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ أَمْ لَا مَنْ لَكَ بِلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ؟ قَالَ فَمَا زَالَ يَقُولُ ذَلِكَ حَتَّى وَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أُسْلِمْ إِلَّا يَوْمَئِذٍ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களை (ஜுஹைனா கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த) 'ஹுரகாத்' என்ற இடத்திற்கு ஒரு படைப்பிரிவாக அனுப்பினார்கள். (எங்கள் வருகையை) முன்கூட்டியே அறிந்துகொண்ட அவர்கள் தப்பியோடிவிட்டனர். அப்போது, நாங்கள் ஒருவரைப் பின்தொடர்ந்து சென்று அவரைச் சூழ்ந்துகொண்டோம். உடனே அவர், "லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்" (அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை) என்று கூறினார். ஆயினும், (அவர் உயிருக்கு பயந்துதான் கூறுகிறார் என்று கருதி) நாங்கள் அவரைத் தாக்கிக் கொன்றுவிட்டோம்.

இதனால் என் மனதில் ஒருவித உறுத்தல் ஏற்பட்டது. எனவே, நான் இதைப் பற்றி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "மறுமை நாளில் 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' என்ற வார்த்தை (உனக்கு எதிராக) வரும்போது உன்னை யார் காப்பாற்றுவார்?" என்று கேட்டார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர் ஆயுதத்திற்கும் மரணத்திற்கும் பயந்துதான் அவ்வாறு கூறினார்" என்றேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அவர் இதற்காகத்தான் சொன்னாரா அல்லது இல்லையா என்பதை அறிந்துகொள்ள அவரது இதயத்தை நீ பிளந்து பார்த்தாயா? மறுமை நாளில் 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' என்ற வார்த்தை (உனக்கு எதிராக) வரும்போது உன்னை யார் காப்பாற்றுவார்?" என்று கேட்டார்கள்.

"இன்றைய தினத்திற்கு முன்பு நான் இஸ்லாத்தை ஏற்காமல் (இன்று புதிதாக இஸ்லாத்தை ஏற்றிருந்தால் இப்பாவம் மன்னிக்கப்பட்டிருக்குமே என்று) இருந்திருக்கக் கூடாதா!" என்று நான் ஏங்கும் அளவிற்கு, நபியவர்கள் இதையே திரும்பத் திரும்பக் கூறிக்கொண்டிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَفَاضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْ عَرَفَةَ وَأَنَا رَدِيفُهُ فَجَعَلَ يَكْبَحُ رَاحِلَتَهُ حَتَّى أَنَّ ذِفْرَاهَا لَتَكَادُ تُصِيبُ قَادِمَةَ الرَّحْلِ وَهُوَ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمُ السَّكِينَةَ وَالْوَقَارَ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ فِي إِيضَاعِ الْإِبِلِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (முஸ்தலிஃபா நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அப்போது நான் அவர்களுக்குப் பின்னால் (அதே வாகனத்தில்) அமர்ந்திருந்தேன். அவர்கள் தமது வாகனத்தை (வேகமாகச் செல்ல விடாமல் கடிவாளத்தை இழுத்து) அடக்கினார்கள். எந்த அளவிற்கென்றால், அந்த ஒட்டகத்தின் கழுத்துப் பகுதி (தலை) சேணத்தின் முன்பகுதியைத் தொட்டுவிடும் அளவுக்கு (அதைக் கட்டுப்படுத்தினார்கள்). மேலும் அவர்கள், "மக்களே! அமைதியையும் நிதானத்தையும் கடைப்பிடியுங்கள். ஏனெனில், ஒட்டகங்களை வேகமாக விரட்டிச் செல்வதில் (மட்டும்) புண்ணியம் (நன்மை) இல்லை" என்று கூறிக் கொண்டே வந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنِ ابْنِ عَمٍّ لِأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ يُقَالُ لَهُ عِيَاضٌ وَكَانَتْ بِنْتُ أُسَامَةَ تَحْتَهُ قَالَذُكِرَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ رَجُلٌ خَرَجَ مِنْ بَعْضِ الْأَرْيَافِ حَتَّى إِذَا كَانَ قَرِيبًا مِنَ الْمَدِينَةِ بِبَعْضِ الطَّرِيقِ أَصَابَهُ الْوَبَاءُ قَالَ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ النَّاسَ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ لَا يَطْلُعَ عَلَيْنَا نِقَابُهَا يَعْنِي الْمَدِينَةَ وَحَدَّثَنَاهُ الْهَاشِمِيُّ وَيَعْقُوبُ وَقَالَا جَمِيعًا إِنَّهُ سَمِعَ أُسَامَةَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்களின் தந்தையின் சகோதரர் மகனான இயாள் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள் (உஸாமா (ரலி) அவர்களின் மகள் இவருக்கு மனைவியாக இருந்தார்):

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் ஒரு மனிதரைப் பற்றித் தெரிவிக்கப்பட்டது. அவர் ஏதோ ஒரு கிராமப்புறத்திலிருந்து புறப்பட்டு, மதீனாவிற்கு அருகேயுள்ள ஒரு வழியை அடைந்தபோது, அவரைப் பெருந்தொற்று (கொள்ளை நோய்) தாக்கியது. (இந்தச் செய்தி) மக்களை அச்சத்தில் ஆழ்த்தியது. அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக அது (அந்த நோய்), இதன் (அதாவது மதீனாவின்) மலைப்பாதைகளைக் கடந்து (மதீனாவிற்குள் நுழைந்து) நம்மிடம் வராது என நான் நம்புகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنِ ابْنِ عَمٍّ لِأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ يُقَالُ لَهُ عِيَاضٌ وَكَانَتْ بِنْتُ أُسَامَةَ عِنْدَهُ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ عِيَاضُ بْنُ ضَمْرِيِّ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களின் தந்தையின் சகோதரர் மகனான (பங்காளி) 'இயாழ்' என்பவரிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுகிறது:

உஸாமா (ரழி) அவர்களின் மகள் அவரிடம் (மனைவியாக) இருந்தார். அவர் (இதற்கு முந்தைய) ஹதீஸைப் போன்றே இதையும் குறிப்பிட்டார்.

அபூ அப்திர்ரஹ்மான் (இமாம் அஹ்மதின் மகன்) கூறுகிறார்: சில (அறிவிப்பாளர்கள்) இவரை 'இயாழ் பின் ளம்ரீ' என்று குறிப்பிட்டுள்ளனர்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ هَذَا الْوَبَاءَ رِجْزٌ أَهْلَكَ اللهُ بِهِ الْأُمَمَ قَبْلَكُمْ وَقَدْ بَقِيَ مِنْهُ فِي الْأَرْضِ شَيْءٌ يَجِيءُ أَحْيَانًا وَيَذْهَبُ أَحْيَانًا فَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ فَلَا تَخْرُجُوا مِنْهَا وَإِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ فِي أَرْضٍ فَلَا تَأْتُوهَا
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக இந்தக் கொள்ளைநோய் (அல்-வபாஉ) ஒரு வேதனையாகும் (அல்லது தண்டனையாகும்). இதைக் கொண்டு அல்லாஹ் உங்களுக்கு முந்தைய சமுதாயத்தினரை அழித்தான். அதில் சிறிது பூமியில் இன்னும் எஞ்சியுள்ளது; அது சில நேரங்களில் (மீண்டும்) வருகிறது, சில நேரங்களில் (மறைந்து) போகிறது. ஆகவே, ஒரு பகுதியில் (அல்லது ஊரில்) அது பரவிவிட்டால் (அங்கிருந்து தப்பித்துச் செல்வதற்காக) அங்கிருந்து நீங்கள் வெளியேறாதீர்கள். ஒரு பகுதியில் அது பரவியிருப்பதை நீங்கள் கேள்விப்பட்டால் அங்குச் செல்லாதீர்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ سَمِعَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ يُحَدِّثُ سَعْدًا أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ ذَكَرَ هَذَا الْوَجَعَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் ஸஅத் (ரழி) அவர்களிடம் (பின்வருமாறு) அறிவித்ததை ஆமிர் பின் ஸஅத் (ரஹ்) அவர்கள் செவியுற்றார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் இந்த (பிளேக் போன்ற தொற்று) நோயைப் பற்றிக் குறிப்பிட்டார்கள். பின்னர் அந்த ஹதீஸை (முழுமையாகத்) தொடர்ந்து கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ وَعَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ وَلَا يَرِثُ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஒரு முஸ்லிம் ஓர் இறைமறுப்பாளருக்கு (காஃபிருக்கு) வாரிசாக மாட்டார்; ஓர் இறைமறுப்பாளர் ஒரு முஸ்லிமுக்கு வாரிசாக மாட்டார்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وَرَوْحٌ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّمَا أُمِرْتُمْ بِالطَّوَافِ وَلَمْ تُؤْمَرُوا بِالدُّخُولِ قَالَ لَمْ يَكُنْ يَنْهَى عَنْ دُخُولِهِ وَلَكِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَمَّا دَخَلَ الْبَيْتَ دَعَا فِي نَوَاحِيهِ كُلِّهَا وَلَمْ يُصَلِّ فِيهِ حَتَّى خَرَجَ فَلَمَّا خَرَجَ رَكَعَ رَكْعَتَيْنِ فِي قِبَلِ الْكَعْبَةِ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَقَالَ هَذِهِ الْقِبْلَةُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"நீங்கள் (கஅபாவைச் சுற்றி) தவாஃப் செய்யவே கட்டளையிடப்பட்டுள்ளீர்கள்; (அதற்குப் பதிலாக) அதனுள் நுழைய நீங்கள் கட்டளையிடப்படவில்லை."

(இதனை அறிவிக்கும்) அதாஃ (ரஹ்) அவர்கள் (கூறுகிறார்கள்):
அவர் (இப்னு அப்பாஸ்) அதனுள் நுழைவதைத் தடை செய்யவில்லை. ஆனால் அவர் (பின்வருமாறு) கூற நான் செவியுற்றேன்: "உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா எனும் அந்த) வீட்டிற்குள் நுழைந்தபோது, அதன் அனைத்துப் பகுதிகளிலும் (அல்லாஹ்விடம்) பிரார்த்தனை செய்தார்கள். அவர்கள் அதிலிருந்து வெளியேறும் வரை அதனுள் (தொழுகை) தொழவில்லை. அவர்கள் வெளியே வந்ததும் கஅபாவிற்கு முன்னால் (அதனை முன்னோக்கி) இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்."

(அறிவிப்பாளர்) அப்துர் ரஸ்ஸாக் (ரஹ்) அவர்கள் (கூறுகிறார்கள்): "இதுவே கிப்லா" என்று (நபி (ஸல்) அவர்கள்) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أُسَامَةَ قَالَ أَشْرَفَ النَّبِيُّ ﷺ عَلَى أُطُمٍ مِنْ آطَامِ الْمَدِينَةِ فَقَالَ هَلْ تَرَوْنَ مَا أَرَى؟ قَالُوا لَا قَالَ إِنِّي لَأَرَى الْفِتَنَ تَقَعُ خِلَالَ بُيُوتِكُمْ كَوَقْعِ الْمَطَرِ
உஸாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிலுள்ள கோட்டைகளில் (உயர்ந்த கட்டிடங்களில்) ஒன்றின் மீது ஏறி நின்று (பார்த்தவாறு), "நான் காண்பதை நீங்கள் காண்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு (அங்கிருந்த) மக்கள், "இல்லை" என்றார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "மழை (துளிகள்) பொழிவதைப் போன்று உங்கள் வீடுகளுக்கிடையே குழப்பங்கள் (ஃபித்னாக்கள்) வந்து விழுவதை நிச்சயமாக நான் காண்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو وَيَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا سَمِعْتُمْ بِالطَّاعُونِ بِأَرْضٍ فَلَا تَدْخُلُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ وَأَنْتُمْ بِأَرْضٍ فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
ஓர் ஊரில் கொள்ளை நோய் (பிளேக்) பரவியிருப்பதாக நீங்கள் கேள்விப்பட்டால், (அந்நோய் பரவாமல் தடுப்பதற்காக) அங்குச் செல்லாதீர்கள். நீங்கள் இருக்கும் ஓர் ஊரில் அந்நோய் பரவினால், அதிலிருந்து தப்பிப்பதற்காக (மட்டும்) அங்கிருந்து வெளியேறாதீர்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَرْدَفَهُ مِنْ عَرَفَةَ قَالَ فَقَالَ النَّاسُ سَيُخْبِرُنَا صَاحِبُنَا مَا صَنَعَ قَالَ قَالَ أُسَامَةُ لَمَّا دَفَعَ مِنْ عَرَفَةَ فَوَقَفَ كَفُّ رَأْسِ رَاحِلَتِهِ حَتَّى أَصَابَ رَأْسُهَا وَاسِطَةَ الرَّحْلِ أَوْ كَادَ يُصِيبُهُ يُشِيرُ إِلَى النَّاسِ بِيَدِهِ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ حَتَّى أَتَى جَمْعًا ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ قَالَ فَقَالَ النَّاسُ يُخْبِرُنَا صَاحِبُنَا بِمَا صَنَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ الْفَضْلُ لَمْ يَزَلْ يَسِيرُ سَيْرًا لَيِّنًا كَسَيْرِهِ بِالْأَمْسِ حَتَّى أَتَى عَلَى وَادِي مُحَسِّرٍ فَدَفَعَ فِيهِ حَتَّى اسْتَوَتْ بِهِ الْأَرْضُ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (முஸ்தலிஃபாவிற்குப்) புறப்பட்டபோது, தங்களுக்குப் பின்னால் என்னை (வாகனத்தில்) அமர்த்திக்கொண்டார்கள். அப்போது மக்கள், "(நபி (ஸல்) அவர்கள் வழியில்) என்ன செய்தார்கள் என்பதை நம் தோழர் (உஸாமா) நமக்கு அறிவிப்பார்" என்று (தங்களுக்குள்) பேசிக்கொண்டனர்.

உஸாமா (ரலி) கூறினார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து புறப்பட்டபோது, (வேகத்தைக் கட்டுப்படுத்துவதற்காகத்) தமது ஒட்டகத்தின் தலையை(க் கடிவாளத்தால்) இழுத்துப் பிடித்தார்கள். எந்த அளவிற்கென்றால், ஒட்டகத்தின் தலை சேணத்தின் முன்பகுதியைத் தொட்டுவிடும் அளவுக்கு அல்லது தொடுவது போல் இருந்தது. மேலும், மக்களை நோக்கித் தமது கையால் சைகை செய்தவாறு "அமைதி! அமைதி! அமைதி! (நிதானத்தைக் கடைபிடியுங்கள்)" என்று கூறினார்கள். இவ்வாறு அவர்கள் 'ஜம்உ' (எனும் முஸ்தலிஃபா) வந்தடைந்தார்கள்.

பின்னர், (முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து மினா நோக்கிச் செல்லும்போது) ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களைத் தங்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்த்திக்கொண்டார்கள். அப்போதும் மக்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்ன செய்தார்கள் என்பதை நம் தோழர் (ஃபழ்ல்) நமக்கு அறிவிப்பார்" என்று பேசிக்கொண்டனர்.

அதற்கு ஃபழ்ல் (ரலி) அவர்கள், "நபி (ஸல்) அவர்கள் முஹஸ்ஸிர் பள்ளத்தாக்கை வந்தடையும் வரை நேற்றைய தினத்தைப் போன்றே (அரஃபாவிலிருந்து முஸ்தலிஃபா சென்றது போன்றே) மெதுவான பயணத்திலேயே தொடர்ந்து சென்றார்கள். முஹஸ்ஸிர் பள்ளத்தாக்கை அடைந்ததும் (அவ்விடத்தை விரைவாகக் கடப்பதற்காகத்) தமது வாகனத்தை வேகப்படுத்தினார்கள். இறுதியில் (பள்ளத்தாக்கைக் கடந்து) தட்டையான பூமியை வந்தடைந்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عُثْمَانَعَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ لَا يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒரு முஸ்லிம், (இறந்துபோன) ஒரு காஃபிருக்கு (இறைமறுப்பாளருக்கு) வாரிசாக மாட்டார் (அவரது சொத்தில் பங்கு பெறமாட்டார்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَالِكٌ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ ح وَحَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ مَالِكٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ دَفَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْ عَرَفَةَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالشِّعْبِ نَزَلَ فَبَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَلَمْ يُسْبِغِ الْوُضُوءَ فَقُلْتُ لَهُ الصَّلَاةَ فَقَالَ الصَّلَاةُ أَمَامَكَ فَرَكِبَ فَلَمَّا جَاءَ الْمُزْدَلِفَةَ نَزَلَ فَتَوَضَّأَ فَأَسْبَغَ الْوُضُوءَ ثُمَّ أُقِيمَتِ الصَّلَاةُ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَنَاخَ كُلُّ إِنْسَانٍ بَعِيرَهُ فِي مَنْزِلِهِ ثُمَّ أُقِيمَتِ الصَّلَاةُ فَصَلَّاهَا وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (முஸ்தலிஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். (வழியில்) ஒரு மலைக் கணவாயை அடைந்ததும், (வாகனத்திலிருந்து) இறங்கிச் சிறுநீர் கழித்தார்கள். பின்பு உளூச் செய்தார்கள்; ஆனால், உளூவை முழுமையாகச் செய்யவில்லை (சுருக்கமாகச் செய்தார்கள்). நான் அவர்களிடம், "(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) தொழுகை (நேரம் வந்துவிட்டதே, தொழ வேண்டாமா?)" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "தொழுகை (தொழும் இடம்) உங்களுக்கு முன்னால் (முஸ்தலிஃபாவில்) உள்ளது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

பிறகு (மீண்டும்) வாகனத்தில் ஏறினார்கள். முஸ்தலிஃபாவை வந்தடைந்ததும், (வாகனத்திலிருந்து) இறங்கி (மீண்டும்) முழுமையாக உளூச் செய்தார்கள். பின்பு, தொழுகைக்கு இகாமத் சொல்லப்பட்டு மஃக்ரிப் தொழுதார்கள். பிறகு மக்கள் ஒவ்வொருவரும் தத்தம் ஒட்டகத்தைத் தாங்கள் தங்கும் இடங்களில் படுக்க வைத்தனர். பின்னர் (இஷா) தொழுகைக்கு இகாமத் சொல்லப்பட்டு, அதையும் தொழுதார்கள். இவ்விரண்டு தொழுகைகளுக்கும் இடையே அவர்கள் வேறெந்த (சுன்னத்) தொழுகையையும் தொழவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّمَا الرِّبَا فِي النَّسَاءِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக வட்டி என்பது (கடனைத் திருப்பிச் செலுத்துவதற்கான) கால அவகாசத்தை நீட்டிப்பதில்தான் (நஸீஆ) உள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ بْنِ ثَوْبَانَ أَنَّ مَوْلَى قُدَامَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ مَوْلًى لِأُسَامَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ كَانَ يَخْرُجُ إِلَى مَالِهِ بِوَادِي الْقُرَى فَيَصُومُ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ فَقُلْتُ لَهُ لِمَ تَصُومُ فِي السَّفَرِ وَقَدْ كَبِرْتَ وَرَقَقْتَ؟ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَصُومُ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّكَ تَصُومُ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ فَقَالَ إِنَّ الْأَعْمَالَ تُعْرَضُ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்களின் (விடுதலை செய்யப்பட்ட) அடிமை கூறுகிறார்:

உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் 'வாதில் குரா' எனும் இடத்திலுள்ள தமது சொத்திற்கு (தோட்டத்திற்கு)ப் பயணம் மேற்கொள்ளும்போது, திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் நோன்பு நோற்பார்கள். நான் அவர்களிடம், "நீங்கள் முதியவராகவும், உடல் மெலிந்தவராகவும் (பலவீனமாகவும்) உள்ள நிலையில், பயணத்திலும் ஏன் நோன்பு நோற்கிறீர்கள்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு உஸாமா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் நோன்பு நோற்பார்கள். நான் அவர்களிடம், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில் நோன்பு நோற்கிறீர்களே (அதன் காரணம் என்ன)?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'நிச்சயமாக, திங்கள் மற்றும் வியாழக்கிழமைகளில்தான் (அடியார்களின்) செயல்கள் (அல்லாஹ்விடம்) சமர்ப்பிக்கப்படுகின்றன' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ ذَكْوَانَ قَالَ أَرْسَلَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قُلْ لَهُ فِي الصَّرْفِ أَسَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ مَا لَمْ نَسْمَعْ؟ أَوْ قَرَأْتَ فِي كِتَابِ اللهِ مَا لَمْ نَقْرَأْ؟ قَالَ بِكُلٍّ لَا أَقُولُ وَلَكِنِّي سَمِعْتُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا رِبًا إِلَّا فِي الدَّيْنِ أَوْ قَالَ فِي النَّسِيئَةِ
தக்வான் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

அபூஸயீத் அல்குத்ரீ (ரலி) அவர்கள் என்னை இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் அனுப்பி, “(பணப்) பரிமாற்றம் (ஸர்ஃப் - ஒரே இனத்தைச் சார்ந்த தங்கம் அல்லது வெள்ளியை வெவ்வேறு எடைகளில் கைமாற்றாகப் பரிமாறிக் கொள்வது) குறித்து அவரிடம் கேளுங்கள்: 'நாங்கள் செவியுறாத எதையாவது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து நீங்கள் செவியுற்றீர்களா? அல்லது அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் நாங்கள் ஓதாத எதையாவது நீங்கள் ஓதியுள்ளீர்களா?' என்று கேட்கச் சொன்னார்கள்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், “(நீங்கள் குறிப்பிட்ட) அவ்விரண்டிலும் நான் எதையும் கூறவில்லை (அதாவது குர்ஆனிலோ அல்லது நேரடியாக நபியிடமோ நான் இதைக் கேட்கவில்லை). மாறாக, உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்க நான் செவியுற்றுள்ளேன்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ‘கடனாகக் கொடுப்பதில் (தவணை முறையில் திருப்பிச் செலுத்துவதில்) தவிர வேறு வட்டி இல்லை’ அல்லது ‘காலதாமதமாகக் கொடுப்பதில் (பரிமாற்றத்தில் ஏற்படும் தாமதத்தில்) தவிர வேறு வட்டி இல்லை’ என்று கூறினார்கள்” எனப் பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ قَالَ كُنْتُ بِالْمَدِينَةِ فَبَلَغَنِي أَنَّ الطَّاعُونَ بِالْكُوفَةِ قَالَ فَذَكَرَ لِي عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ فَقُلْتُ مَنْ يُحَدِّثُهُ؟ قَالَ فَقَالُوا عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ وَكَانَ غَائِبًا قَالَ فَلَقِيتُ إِبْرَاهِيمَ بْنَ سَعْدٍ قَالَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَسَمِعْتُ أُسَامَةَ يُحَدِّثُ سَعْدًا أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ إِنَّ هَذَا الْوَجَعَ رِجْسٌ وَعَذَابٌ أَوْ بَقِيَّةُ عَذَابٍ حَبِيبٌ يَشُكُّ فِيهِ عُذِّبَ بِهِ نَاسٌ قَبْلَكُمْ فَإِذَا كَانَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا مِنْهَا وَإِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ فِي أَرْضٍ فَلَا تَدْخُلُوهَا قَالَ فَقُلْتُ لَهُ آنْتَ سَمِعْتَ أُسَامَةَ يُحَدِّثُ سَعْدًا فَلَمْ يُنْكِرْ؟ قَالَ نَعَمْ
ஹபீப் இப்னு அபீ ஸாபித் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் மதீனாவில் இருந்தபோது, கூஃபாவில் கொள்ளைநோய் (பரவியிருப்பதாக) எனக்குச் செய்தி கிடைத்தது. அப்போது அதாஉ இப்னு யஸார் (ரஹ்) அவர்களும் மதீனாவாசிகளில் ஒருவருக்கு மேற்பட்டோரும் இந்த ஹதீஸை என்னிடம் குறிப்பிட்டனர். "இதை அறிவிப்பவர் யார்?" என்று நான் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஆமிர் இப்னு ஸஅத் (ரலி) அவர்கள் (அறிவிக்கிறார்கள்)" என்று கூறினர். அவர் (அப்போது மதீனாவில்) இருக்கவில்லை. பிறகு நான் இப்ராஹீம் இப்னு ஸஅத் அவர்களைச் சந்தித்து இது குறித்துக் கேட்டேன்.

அதற்கு அவர் (இப்ராஹீம்) கூறியதாவது:
உஸாமா (ரலி) அவர்கள் ஸஅத் (ரலி) அவர்களிடம் (பின்வருமாறு) அறிவிப்பதை நான் கேட்டேன்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக இந்த (கொள்ளை) நோய் ஒரு அசுத்தமும் (வேதனையும்) ஆகும், அல்லது வேதனையின் எஞ்சிய பகுதியாகும் (இதில் அறிவிப்பாளர் ஹபீப் அவர்களுக்கு ஐயம் ஏற்பட்டுள்ளது). உங்களுக்கு முன்னிருந்த மக்கள் இதன் மூலம் தண்டிக்கப்பட்டனர். எனவே, ஒரு பூமியில் (அந்நோய்) இருக்கும்போது நீங்கள் அங்கு இருந்தால், அங்கிருந்து (தப்பிப்பதற்காக) வெளியேறாதீர்கள். ஒரு பூமியில் அது இருப்பதாக நீங்கள் கேள்விப்பட்டால், அங்கு நுழையாதீர்கள்."

(இதைக் கேட்ட) நான் அவரிடம், "உஸாமா (ரலி) அவர்கள் ஸஅத் (ரலி) அவர்களிடம் இதைக் கூறுவதை நீங்கள் கேட்டீர்களா? அவர் (ஸஅத்) அதை மறுக்கவில்லையா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "ஆம் (அவர் மறுக்கவில்லை)" என்று பதிலளித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ قَالَ قِيلَ لِأُسَامَةَ أَلَا تُكَلِّمُ هَذَا؟ قَالَ قَدْ كَلَّمْتُهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ يُجَاءُ بِرَجُلٍ فَيُطْرَحُ فِي النَّارِ فَيَطْحَنُ فِيهَا كَطَحْنِ الْحِمَارِ بِرَحَاهُ فَيُطِيفُ بِهِ أَهْلُ النَّارِ فَيَقُولُونَ يَا فُلَانُ أَلَسْتَ كُنْتَ تَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ؟ فَيَقُولُ إِنِّي كُنْتُ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَلَا أَفْعَلُهُ وَأَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَأَفْعَلُهُ قَالَ شُعْبَةُ وَحَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أُسَامَةَ بِنَحْوٍ مِنْهُ إِلَّا أَنَّهُ زَادَ فِيهِ فَتَنْدَلِقُ أَقْتَابُ بَطْنِهِ
உஸாமா (ரலி) அவர்களிடம், "நீங்கள் இவரிடம் (தலைவரிடம் அறிவுரை) பேசக்கூடாதா?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர் கூறினார்: "நான் அவரிடம் (இரகசியமாகப்) பேசிவிட்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் செவியுற்றுள்ளேன்:

'மறுமை நாளில் ஒரு மனிதர் கொண்டு வரப்பட்டு நரகத்தில் வீசப்படுவார். (அப்போது) அவருடைய வயிற்றின் குடல்கள் வெளியே சரிந்து விழும். செக்கினைச் சுற்றி வரும் கழுதையைப் போல அவர் அதனுள் (தனது குடல்களைச் சுற்றியே) சுற்றி வருவார். அப்போது நரகவாசிகள் அவரைச் சூழ்ந்துகொண்டு, "இன்னாரே! உமக்கு என்ன நேர்ந்தது? நீங்கள் (உலகில்) நன்மையை ஏவி, தீமையைத் தடுத்துக் கொண்டிருக்கவில்லையா?" என்று கேட்பார்கள். அதற்கு அவர், "நான் நன்மையை ஏவி வந்தேன், ஆனால் அதை நான் (பின்பற்றிச்) செயல்படுத்தவில்லை; தீமையைத் தடுத்து வந்தேன், ஆனால் (நானே) அதையே செய்து வந்தேன்!" என்று கூறுவார்.'

ஷுஅபா (ரஹ்) கூறுகிறார்: மன்சூர் என்பவர் அபூ வாயில் வழியாக உஸாமா (ரலி) அவர்களிடமிருந்து இதே போன்றதொரு செய்தியை எனக்கு அறிவித்தார். அதில், "(நரகத்தில் வீசப்படும் போது) அவருடைய வயிற்றின் குடல்கள் வெளியே சரிந்து விழும்" என்பது கூடுதலாக இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا يَرِثُ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ وَلَا يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு முஸ்லிமுக்கு இறைமறுப்பாளர் (காஃபிர்) வாரிசாக மாட்டார்; ஒரு இறைமறுப்பாளருக்கு முஸ்லிம் வாரிசாக மாட்டார் (அதாவது, மதம் மாறுபட்டால் அவர்களுக்குள் சொத்துரிமை கிடையாது)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عَطَاءٌ قَالَ قَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ كُنْتُ رَدِيفَ رَسُولِ اللهِ ﷺ بِعَرَفَاتٍ فَرَفَعَ يَدَيْهِ يَدْعُو فَمَالَتْ بِهِ نَاقَتُهُ فَسَقَطَ خِطَامُهَا قَالَ فَتَنَاوَلَ الْخِطَامَ بِإِحْدَى يَدَيْهِ وَهُوَ رَافِعٌ يَدَهُ الْأُخْرَى
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"அரஃபா (மைதானத்தில்) நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (ஒட்டகத்தில்) அமர்ந்திருந்தேன். அப்போது அவர்கள் தம் இரு கைகளையும் உயர்த்திப் பிரார்த்தனை செய்துகொண்டிருந்தார்கள். (அந்த நேரத்தில்) அவர்களது ஒட்டகம் ஒருபுறம் சாய்ந்ததால், அதன் கடிவாளம் (கீழே) விழுந்தது. உடனே அவர்கள் தமது ஒரு கையை உயர்த்திய நிலையிலேயே, (மறு)கையால் அந்தக் கடிவாளத்தைப் பிடித்துக்கொண்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ حِينَ خَرَجَ مِنَ الْبَيْتِ أَقْبَلَ بِوَجْهِهِ نَحْوَ الْبَابِ فَقَالَ هَذِهِ الْقِبْلَةُ هَذِهِ الْقِبْلَةُ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா) ஆலயத்திலிருந்து வெளியேறியபோது நான் அவர்களைப் பார்த்தேன். அவர்கள் தமது முகத்தை (அதன்) வாசல் நோக்கித் திருப்பி, "இதுதான் கிப்லா! இதுதான் கிப்லா!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ أُسَامَةُ دَخَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ الْبَيْتَ فَجَلَسَ فَحَمِدَ اللهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَكَبَّرَ وَهَلَّلَ ثُمَّ قَامَ إِلَى مَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْبَيْتِ فَوَضَعَ صَدْرَهُ عَلَيْهِ وَخَدَّهُ وَيَدَيْهِ قَالَ ثُمَّ كَبَّرَ وَهَلَّلَ وَدَعَا ثُمَّ فَعَلَ ذَلِكَ بِالْأَرْكَانِ كُلِّهَا ثُمَّ خَرَجَ فَأَقْبَلَ عَلَى الْقِبْلَةِ وَهُوَ عَلَى الْبَابِ فَقَالَ هَذِهِ الْقِبْلَةُ هَذِهِ الْقِبْلَةُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
உஸாமா (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (கஅபா) ஆலயத்திற்குள் நுழைந்தேன். அவர்கள் (அங்கு) அமர்ந்து, அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து, அவனைத் துதித்தார்கள். மேலும், தக்பீர் ('அல்லாஹு அக்பர்' - அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்) மற்றும் தஹ்லீல் ('லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' - அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை) கூறினார்கள். பின்னர் தங்களுக்கு முன்னால் இருந்த ஆலயத்தின் (சுவர்) பகுதியை நோக்கி எழுந்து, அதன் மீது தமது நெஞ்சையும், தமது கன்னத்தையும், தமது இரு கைகளையும் வைத்தார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் தக்பீர் மற்றும் தஹ்லீல் கூறிவிட்டுப் பிரார்த்தனை செய்தார்கள். பின்னர், (ஆலயத்தின்) அனைத்து மூலைகளிலும் அவ்வாறே செய்தார்கள். பிறகு, (ஆலயத்தை விட்டு) வெளியே வந்து, அதன் வாசலில் நின்றவாறு கிப்லாவை (கஅபாவை) முன்னோக்கினார்கள். அப்போது, "இதுவே கிப்லா! இதுவே கிப்லா!" என்று இரண்டு அல்லது மூன்று முறை கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أُسَامَةَ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ وَجَّهَهُ وِجْهَةً فَقُبِضَ النَّبِيُّ ﷺ فَسَأَلَهُ أَبُو بَكْرٍ مَا الَّذِي عَهِدَ إِلَيْكَ؟ قَالَ عَهِدَ إِلَيَّ أَنْ أُغِيرَ عَلَى أُبْنَى صَبَاحًا ثُمَّ أُحَرِّقَ
உஸாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் (உஸாமா (ரலி) ஆகிய) அவரை ஒரு திசையை நோக்கி (படையெடுத்துச் செல்ல) அனுப்பி வைத்தார்கள். (அப்பயணம் தொடங்கும் முன்பே) நபி (ஸல்) அவர்கள் மரணமடைந்தார்கள். (அதன்பின்பு) அபூபக்கர் (ரலி) அவர்கள் அவரிடம், "நபி (ஸல்) அவர்கள் உங்களுக்கு என்ன உறுதிமொழி (கட்டளை) வழங்கினார்கள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "காலையில் 'உப்னா' (எனும் ஊரின்) மீது தாக்குதல் நடத்தவும், பின்னர் (அப்பகுதியைத்) தீயிடவும் எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ قُمْتُ عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا عَامَّةُ مَنْ يَدْخُلُهَا الْفُقَرَاءُ إِلَّا أَنَّ أَصْحَابَ الْجَدِّ مَحْبُوسُونَ إِلَّا أَهْلَ النَّارِ فَقَدْ أُمِرَ بِهِمْ إِلَى النَّارِ وَوَقَفْتُ عَلَى بَابِ النَّارِ فَإِذَا عَامَّةُ مَنْ دَخَلَهَا النِّسَاءُ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் சொர்க்கத்தின் வாசலில் நின்றேன். (அப்போது) அதில் நுழைந்தவர்களில் பெரும்பாலோர் ஏழைகளாகவே இருந்தனர். செல்வந்தர்கள் (விசாரணைக்காகத்) தடுத்து வைக்கப்பட்டிருந்தனர். ஆயினும், (அவர்களில்) நரகத்திற்கு உரியவர்கள் (ஏற்கனவே) நரகத்திற்குச் செல்லும்படி கட்டளையிடப்பட்டிருந்தனர். மேலும், நான் நரகத்தின் வாசலில் நின்றேன். (அப்போது) அதில் நுழைந்தவர்களில் பெரும்பாலோர் பெண்களாகவே இருந்தனர்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَشْعَثَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمُسْتَحْجِمُ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"ஹிஜாமா (இரத்தம் உறிஞ்சி) எடுப்பவர் மற்றும் ஹிஜாமா செய்து கொள்பவர் (ஆகிய இருவரின்) நோன்பும் முறிந்துவிட்டது" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ يُحَدِّثُ سَعْدًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا كَانَ الطَّاعُونُ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ لَيْسَ بِهَا فَلَا تَدْخُلُوهَا وَإِذَا كَانَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا مِنْهَا
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் ஸஅத் (ரழி) அவர்களிடம் (பின்வருமாறு) அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு பகுதியில் கொள்ளை நோய் (தாஊன்) பரவியிருக்க, நீங்கள் அங்கு இல்லை என்றால், அந்தப் பகுதிக்குள் நீங்கள் நுழைய வேண்டாம். நீங்கள் இருக்கும் ஒரு பகுதியில் அந்நோய் பரவினால், (அதிலிருந்து தப்பித்து ஓடும் நோக்கில்) அங்கிருந்து நீங்கள் வெளியேற வேண்டாம்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ يَأْخُذُنِي وَالْحَسَنُ فَيَقُولُ اللهُمَّ إِنِّي أُحِبُّهُمَا فَأَحِبَّهُمَا قَالَ يَحْيَى قَالَ التَّيْمِيُّ كُنْتُ أُحَدِّثُ بِهِ فَدَخَلَنِي مِنْهُ فَقُلْتُ أَنَا أُحَدِّثُ بِهِ مُنْذُ كَذَا وَكَذَا فَوَجَدْتُهُ مَكْتُوبًا عِنْدِي
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் என்னையும், ஹஸன் (ரலி) அவர்களையும் (தம் மடியில் அல்லது அணைத்து) எடுத்துக்கொள்வார்கள். பிறகு, "யா அல்லாஹ்! நிச்சயமாக நான் இவர்கள் இருவரையும் நேசிக்கிறேன்; எனவே, நீயும் இவர்கள் இருவரையும் நேசிப்பாயாக!" என்று (பிரார்த்தனை) கூறுவார்கள்.

யஹ்யா (பின் ஸயீத்) கூறுகிறார்: (சுலைமான்) அத்தய்மீ கூறினார்: "நான் இந்த ஹதீஸை அறிவித்து வந்தேன். (ஒரு கட்டத்தில்) இது குறித்து எனக்கு (சிறு சந்தேகம் போன்ற) ஒன்று ஏற்பட்டது. அப்போது நான், 'இவ்வளவு காலமாக நான் இதனை அறிவித்து வருகிறேனே' என்று (எனக்குள்) கூறிக்கொண்டேன். பின்னர் அது என்னிடம் (எனது குறிப்பேட்டில்) எழுதப்பட்டிருப்பதைக் கண்டேன் (அதன் மூலம் எனது சந்தேகம் நீங்கியது)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ وَإِسْمَاعِيلُ عَنِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَا تَرَكْتُ فِي النَّاسِ بَعْدِي فِتْنَةً أَضَرَّ عَلَى الرِّجَالِ مِنَ النِّسَاءِ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எனக்குப் பிறகு (மக்களிடையே) ஆண்களுக்கு, பெண்களை விட அதிகத் தீங்கு விளைவிக்கக் கூடிய (மார்க்க ரீதியான) எந்தவொரு சோதனையையும் (ஃபித்னாவையும்) நான் விட்டுச் செல்லவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عَطَاءٌ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ دَخَلَ هُوَ وَرَسُولُ اللهِ ﷺ الْبَيْتَ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَجَافَ الْبَابَ وَالْبَيْتَ إِذْ ذَاكَ عَلَى سِتَّةِ أَعْمِدَةٍ فَمَضَى حَتَّى أَتَى الْأُسْطُوَانَتَيْنِ اللَّتَيْنِ تَلِيَانِ الْبَابَ بَابَ الْكَعْبَةِ فَجَلَسَ فَحَمِدَ اللهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَسَأَلَهُ وَاسْتَغْفَرَهُ ثُمَّ قَامَ حَتَّى أَتَى مَا اسْتَقْبَلَ مِنْ دُبُرِ الْكَعْبَةِ فَوَضَعَ وَجْهَهُ وَجَسَدَهُ عَلَى الْكَعْبَةِ فَحَمِدَ اللهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَسَأَلَهُ وَاسْتَغْفَرَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ حَتَّى أَتَى كُلَّ رُكْنٍ مِنْ أَرْكَانِ الْبَيْتِ فَاسْتَقْبَلَهُ بِالتَّكْبِيرِ وَالتَّهْلِيلِ وَالتَّسْبِيحِ وَالثَّنَاءِ عَلَى اللهِ وَالِاسْتِغْفَارِ وَالْمَسْأَلَةِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَارِجًا مِنَ الْبَيْتِ مُسْتَقْبِلَ وَجْهِ الْكَعْبَةِ ثُمَّ انْصَرَفَفَقَالَ هَذِهِ الْقِبْلَةُ هَذِهِ الْقِبْلَةُ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அவரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் (கஅபா எனும்) இறையில்லத்திற்குள் நுழைந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் பிலால் (ரலி) அவர்களுக்குக் கட்டளையிட, அவர் (கஅபாவின்) கதவை அடைத்தார். அக்காலத்தில் (கஅபா எனும்) அந்த இல்லம் ஆறு தூண்கள் கொண்டதாக இருந்தது. நபி (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவின் கதவிற்கு அடுத்துள்ள இரண்டு தூண்களுக்கு அருகே (சென்று) அமர்ந்தார்கள். (அங்கு) அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து போற்றினார்கள்; அவனிடம் (தேவைகளைக் கேட்டுப்) பிரார்த்தித்தார்கள்; அவனிடம் பாவமன்னிப்புத் தேடினார்கள்.

பின்னர் (அங்கிருந்து) எழுந்து, கஅபாவின் பின்பகுதியை (உட்புறச் சுவரை) நோக்கிச் சென்று, தமது முகத்தையும் உடலையும் கஅபாவின் (சுவரில்) வைத்தார்கள். (அங்கும்) அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து போற்றினார்கள்; அவனிடம் பிரார்த்தித்தார்கள்; அவனிடம் பாவமன்னிப்புத் தேடினார்கள்.

பிறகு (அங்கிருந்து) திரும்பி, இறையில்லத்தின் ஒவ்வொரு மூலைக்கும் சென்று, அதை முன்னோக்கி (நின்று) தக்பீர் (அல்லாஹ்வைப் பெருமைப்படுத்துதல்), தஹ்லீல் (அல்லாஹ்வின் ஏகத்துவத்தைச் சான்று பகர்தல்), தஸ்பீஹ் (அல்லாஹ்வைத் துதித்தல்) ஆகியவற்றைக் கூறினார்கள்; மேலும், அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து, அவனிடம் பாவமன்னிப்புத் தேடி, பிரார்த்தனை செய்தார்கள்.

பின்னர், இறையில்லத்திலிருந்து வெளியே வந்து கஅபாவின் முகப்பை முன்னோக்கியவாறு (கஅபாவிற்கு) வெளியே இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பிறகு (மக்களை நோக்கித்) திரும்பி, "இதுவே கிப்லா! இதுவே கிப்லா!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَمَّا دَفَعَ أَوْ أَفَاضَ مِنْ عَرَفَةَ فَأَتَى النَّقْبَ الَّذِي يَنْزِلُهُ الْأُمَرَاءُ وَالْخُلَفَاءُ قَالَ فَبَالَ فَأَتَيْتُهُ بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا حَسَنًا بَيْنَ الْوُضُوءَيْنِ ثُمَّ رَكِبَ رَاحِلَتَهُ قُلْتُ الصَّلَاةَ يَا نَبِيَّ اللهِ قَالَ الصَّلَاةُ أَمَامَكَ قَالَ فَأَتَى جَمْعًا فَأَقَامَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ لَمْ يَحُلَّ بَقِيَّةُ النَّاسِ حَتَّى أَقَامَ فَصَلَّى الْعِشَاءَ
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (மினாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டபோது, தலைவர்களும் கலீஃபாக்களும் தங்கும் (மலைப்) பாதைக்கு வந்தார்கள். (அங்கு) அவர்கள் சிறுநீர் கழித்தார்கள். நான் அவர்களுக்குத் தண்ணீர் கொண்டு வந்தேன். அவர்கள் (முழுமையான மற்றும் சுருக்கமான ஆகிய) இரண்டு வகை உளுக்களுக்கு இடைப்பட்ட (மிதமான) முறையில் அழகாக உளு (அங்கசுத்தி) செய்தார்கள்.

பிறகு, தங்களது வாகனத்தில் ஏறினார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் நபியே! தொழுகை (நேரமாகிவிட்டதே)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "தொழுகை (தொழும் இடம்) உனக்கு முன்னால் (முஸ்தலிஃபாவில்) உள்ளது" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, அவர்கள் 'ஜம்உ' (எனும் முஸ்தலிஃபா) பகுதிக்கு வந்தார்கள். (அங்கு) இகாமத் சொல்லப்பட்டு மஃக்ரிப் தொழுகையைத் தொழுதார்கள். பிறகு, மக்கள் தங்களது (பயண) மூட்டைகளை அவிழ்ப்பதற்கு முன்னரே (மீண்டும்) இகாமத் சொல்லப்பட்டு இஷா தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ وَالثَّوْرِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ أُسَامَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ ﷺ مِنْ عَرَفَةَ فَلَمَّا بَلَغَ قَالَ مَعْمَرٌ الشِّعْبَ وَقَالَ الثَّوْرِيُّ النَّقْبَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
உஸாமா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் அரஃபாவிலிருந்து (முஸ்தலிஃபா நோக்கிப்) புறப்பட்டோம். அவர்கள் (ஓர் இடத்தை) அடைந்தபோது... (எனத் தொடரும் இந்த ஹதீஸை அறிவிக்கையில்), அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான மஅமர் (ரஹ்) அவர்கள் (அந்த இடத்திற்கு) 'அஷ்-ஷிஅப்' (மலைப்பாதை) என்றும், மற்றொரு அறிவிப்பாளரான (ஸுஃப்யான்) அத்-தவ்ரீ (ரஹ்) அவர்கள் 'அந்-நக்ப்' (குறுகலான மலைப்பாதை) என்றும் குறிப்பிட்டுள்ளனர். (மற்றபடி), முந்தைய ஹதீஸின் அதே கருத்தையே (இங்கும்) அறிவித்துள்ளார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ أُسَامَةَ فَسُئِلَ عَنْ مَسِيرِ النَّبِيِّ ﷺ حِينَ دَفَعَ مِنْ عَرَفَةَ فَقَالَ كَانَ يَسِيرُ الْعَنَقَ فَإِذَا وَجَدَ فَجْوَةً نَصَّ يَعْنِي فَوْقَ الْعَنَقِ
உர்வா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் உஸாமா (ரலி) அவர்களின் அருகில் அமர்ந்திருந்தேன். அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (முஸ்தலிஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டபோது எவ்வாறு பயணித்தார்கள் என்று அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு உஸாமா (ரலி) அவர்கள், "நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் 'அனக்' (மிதமான வேகம்) எனும் வேகத்தில் பயணித்தார்கள். (கூட்டத்தில்) ஏதேனும் இடைவெளியைக் கண்டால் 'நஸ்' (வேகத்தை அதிகரித்தல்) செய்வார்கள். அதாவது மிதமான வேகத்தை விட சற்று விரைவாகப் பயணிப்பார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنِ ابْنِ ذَرٍّ عَنْ مُجَاهِدٍعَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَفَاضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَعَلَيْهِ السَّكِينَةُ وَأَمَرَهُمْ بِالسَّكِينَةِ
உசாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அரஃபாவிலிருந்து முஸ்தலிஃபா நோக்கித்) திரும்பியபோது, அவர்கள் மீது அமைதி நிலவியது; மேலும், (அவ்வாறே) அமைதியைக் கடைப்பிடிக்குமாறு மக்களுக்கும் கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حديث خارجة بن الصلت عن عمه
காரிஜா பின் அஸ்-ஸல்த் தனது பெரியப்பாவிடமிருந்து அறிவிக்கும் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ زَكَرِيَّا وَوَكِيعٌ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا قَالَ يَحْيَى فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنِي عَامِرٌ عَنْ خَارِجَةَ بْنِ الصَّلْتِ قَالَ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ عَنْ عَمِّهِ أَنَّهُ أَتَى رَسُولَ اللهِ ﷺ ثُمَّ أَقْبَلَ رَاجِعًا مِنْ عِنْدِهِ فَمَرَّ عَلَى قَوْمٍ عِنْدَهُمْ رَجُلٌ مَجْنُونٌ مُوثَقٌ بِالْحَدِيدِ فَقَالَ أَهْلُهُ إِنَّا قَدْ حُدِّثْنَا أَنَّ صَاحِبَكُمْ هَذَا قَدْ جَاءَ بِخَيْرٍ فَهَلْ عِنْدَهُ شَيْءٌ يُدَاوِيهِ؟ قَالَ فَرَقَيْتُهُ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ قَالَ وَكِيعٌ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ كُلَّ يَوْمٍ مَرَّتَيْنِ فَبَرَأَ فَأَعْطَوْنِي مِائَةَ شَاةٍ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ خُذْهَا فَلَعَمْرِي مَنْ أَكَلَ بِرُقْيَةِ بَاطِلٍ لَقَدْ أَكَلْتَ بِرُقْيَةِ حَقٍّ
காரிஜா பின் அஸ்-ஸல்த் (ரஹ்) அவர்கள் தனது சிறிய தந்தை (அலாக்கா பின் ஸஹார்) வாயிலாக அறிவிக்கிறார்கள்:

(அவரது சிறிய தந்தை கூறினார்:) நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்துவிட்டு, பின்னர் அவர்களிடமிருந்து திரும்பி வந்து கொண்டிருந்தேன். (அப்போது) ஒரு கூட்டத்தாரைக் கடந்து சென்றேன். அவர்களிடம் இரும்பினால் (சங்கிலியால்) கட்டப்பட்ட ஒரு பைத்தியக்கார மனிதர் இருந்தார். அந்த (பைத்தியக்கார) மனிதரின் குடும்பத்தார், "நிச்சயமாக உங்கள் தோழர் (முஹம்மது (ஸல்)) நன்மையைக் கொண்டு வந்திருக்கிறார் என்று எங்களுக்குச் சொல்லப்பட்டுள்ளது. எனவே, இவருக்குச் சிகிச்சையளிக்க (குணப்படுத்த) உங்களிடம் ஏதேனும் (மருந்து அல்லது ஓதுதல்) உள்ளதா?" என்று கேட்டனர்.

நான் அவருக்கு 'ஃபாத்திஹத்துல் கிதாப்' (அல்-ஃபாத்திஹா சூராவை) ஓதி (ருக்யா) செய்தேன். (மூன்று நாட்கள், ஒவ்வொரு நாளும் இரண்டு முறை வீதம் ஓதினேன் என்று வகீஃ தனது அறிவிப்பில் குறிப்பிடுகிறார்).

அவர் (அந்தப் பைத்தியம் நீங்கி) குணமடைந்தார். எனவே, அவர்கள் எனக்கு நூறு ஆடுகளை (அன்பளிப்பாகக்) கொடுத்தார்கள். நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, அவர்களுக்கு (நடந்ததை) அறிவித்தேன்.

(அதற்கு) அவர்கள், "அவற்றை நீ எடுத்துக்கொள். என் வாழ்வின் மீது சத்தியமாக! எவர் வீணான (தவறான) ருக்யாவின் மூலம் (பொருள் ஈட்டி) உண்கிறாரோ (அவர் குற்றவாளி); ஆனால் நீ உண்மையான (சரியான) ருக்யாவின் மூலம் (ஈட்டி) உண்டிருக்கிறாய்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ خَارِجَةَ بْنِ الصَّلْتِ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ ﷺ فَأَتَيْنَا عَلَى حَيٍّ مِنَ الْعَرَبِ فَقَالُوا نُبِّئْنَا أَنَّكُمْ جِئْتُمْ مِنْ عِنْدِ هَذَا الرَّجُلِ بِخَيْرٍ فَهَلْ عِنْدَكُمْ دَوَاءٌ أَوْ رُقْيَةٌ؟ فَإِنَّ عِنْدَنَا مَعْتُوهًا فِي الْقُيُودِ قَالَ فَقُلْنَا نَعَمْ قَالَ فَجَاءُوا بِالْمَعْتُوهِ فِي الْقُيُودِ قَالَ فَقَرَأْتُ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ غُدْوَةً وَعَشِيَّةً أَجْمَعُ بُزَاقِي ثُمَّ أَتْفُلُ قَالَ فَكَأَنَّمَا نَشِطَ مِنْ عِقَالٍ قَالَ فَأَعْطَوْنِي جُعْلًا فَقُلْتُ لَا حَتَّى أَسْأَلَ النَّبِيَّ ﷺ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ كُلْ لَعَمْرِي مَنْ أَكَلَ بِرُقْيَةِ بَاطِلٍ لَقَدْ أَكَلْتَ بِرُقْيَةِ حَقٍّ
காரிஜா பின் அஸ்-ஸல்த் (ரஹ்) அவர்களின் சிறிய தந்தை (அலாக்கா பின் ஸஹார்) அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (திரும்பி) வரும்போது ஓர் அரபுக் கூட்டத்தாரிடம் வந்தோம். அப்போது அவர்கள், "நீங்கள் இந்த மனிதரிடமிருந்து [நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து] நன்மையைக் கொண்டு வந்திருக்கிறீர்கள் என்று எங்களுக்குத் தெரிவிக்கப்பட்டுள்ளது. எனவே, உங்களிடம் ஏதாவது மருந்தோ அல்லது 'ருக்யா' (குர்ஆன் வசனங்களை ஓதிப் பார்க்கும் முறையோ) இருக்கிறதா? ஏனெனில், எங்களிடம் சங்கிலியால் விலங்கிடப்பட்ட நிலையில் ஒரு பைத்தியக்காரர் (மனநலம் பாதிக்கப்பட்டவர்) இருக்கிறார்" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நாங்கள், "ஆம், (இருக்கிறது)" என்று கூறினோம். உடனே அவர்கள் விலங்கிடப்பட்ட அந்தப் பைத்தியக்காரரைக் கொண்டு வந்தார்கள்.

நான் அவர் மீது மூன்று நாட்கள் காலையும் மாலையும் 'சூரத்துல் ஃபாத்திஹா'வை ஓதி, (ஒவ்வொரு முறையும்) எனது உமிழ்நீரைச் சேர்த்து (அவர் மீது) இலேசாகத் துப்பினேன். (மூன்று நாட்களுக்குப் பின்) அவர் கட்டப்பட்டிருந்த கயிற்றிலிருந்து அவிழ்த்து விடப்பட்டவரைப் போல (முழுமையாகக் குணமாகி) எழுந்தார்.

இதற்காக அவர்கள் எனக்குக் கூலி (நூறு ஆடுகளைப் பரிசாக) கொடுத்தார்கள். நான், "நபி (ஸல்) அவர்களிடம் (இது குறித்துக்) கேட்கும் வரை இதை நான் வாங்க மாட்டேன்" என்று கூறினேன்.

பின்னர் நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் இது பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அதை நீர் சாப்பிடுவீராக (எடுத்துக் கொள்வீராக)! எனது வாழ்நாளின் மீது சத்தியமாக! தவறான (ஷிர்க் கலந்த) ருக்யாவின் மூலம் கூலி பெற்றுச் சாப்பிடுபவர்கள் (பலர்) இருக்கிறார்கள்; ஆனால், நீரோ உண்மையான (குர்ஆனிய) ருக்யாவின் மூலமே கூலி பெற்றுச் சாப்பிட்டீர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حديث الأشعث بن قيس الكندي
அஷ்அத் பின் கைஸ் அல்-கிந்தி (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்கள்.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ فَقَالَ الْأَشْعَثُ فِيَّ وَاللهِ كَانَ ذَلِكَ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَلَكَ بَيِّنَةٌ؟ قُلْتُ لَا فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ احْلِفْ فَقُلْتُ يَارَسُولَ اللهِ إِذَنْ يَحْلِفُ فَيَذْهَبُ بِمَالِي فَأَنْزَلَ اللهُ تَعَالَى {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا} [آل عمران 77] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
அப்துல்லாஹ் (இப்னு மஸ்ஊத் - ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"முஸ்லிமான ஒரு மனிதரின் செல்வத்தை (அநியாயமாகப்) பறித்துக் கொள்வதற்காக, எவர் (தான் கூறுவது பொய் என்று தெரிந்தே) ஒரு பொய்சத்தியம் செய்கிறாரோ, அவர் அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும்போது அவன் அவர் மீது கடும் கோபமுற்றிருப்பான்."

(இதைக் கேட்ட) அல்-அஷ்அஸ் (இப்னு கைஸ் - ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! இந்த வசனம் என் விஷயத்தில்தான் (அருளப்பட்டது). எனக்கும் ஒரு யூதருக்கும் இடையே ஒரு நிலம் (தொடர்பான சர்ச்சை) இருந்தது. அவர் (எனது உரிமையை) மறுத்துவிட்டார். எனவே, நான் அவரை நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கொண்டு சென்றேன்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), 'உன்னிடம் (உன் நிலத்திற்குரிய) சான்று ஏதேனும் உள்ளதா?' என்று கேட்டார்கள். நான் 'இல்லை' என்றேன். பிறகு அந்த யூதரிடம், 'நீ சத்தியம் செய்' என்று கூறினார்கள். அப்போது நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அவர் பொய்யராக இருந்தால்) அவர் சத்தியம் செய்துவிட்டு எனது செல்வத்தை (நிலத்தை) அபகரித்துச் சென்றுவிடுவாரே?' என்று கேட்டேன்.

அப்போது அல்லாஹ் (பின்வரும்) திருக்குர்ஆன் வசனத்தை அருளினான்:
'நிச்சயமாக எவர்கள் அல்லாஹ்வின் உடன்படிக்கையையும், தம் சத்தியங்களையும் சொற்ப விலைக்கு விற்கிறார்களோ...' என்று தொடங்கும் (ஆல இம்ரான் 3:77) வசனத்தை இறுதிவரை அருளினான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سَلْمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ زِيَادِ بْنِ كُلَيْبٍ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا يَشْكُرُ اللهَ مَنْ لَا يَشْكُرُ النَّاسَ
அஷ்அஸ் பின் கைஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மனிதர்களுக்கு நன்றி செலுத்தாதவன் (உண்மையில்) அல்லாஹ்வுக்கும் நன்றி செலுத்துபவனாக மாட்டான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَقِيلِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ هَيْضَمٍ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ فِي وَفْدٍ لَا يَرَوْنَ أَنِّي أَفْضَلُهُمْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّا نَزْعُمُ أَنَّكُمْ مِنَّا قَالَ نَحْنُ بَنُو النَّضْرِ بْنُ كِنَانَةَ لَا نَقْفُو أُمَّنَا وَلَا نَنْتَفِي مِنْ أَبِينَا قَالَ فَكَانَ الْأَشْعَثُ يَقُولُ لَا أُوتَى بِرَجُلٍ نَفَى قُرَيْشًا مِنَ النَّضْرِ بْنِ كِنَانَةَ إِلَّا جَلَدْتُهُ الْحَدَّ
அஷ்அஸ் பின் கைஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் ஒரு தூதுக்குழுவினருடன் (கிந்தா கோத்திரத்தாருடன்) சென்றேன். (அப்போது) என்னைத் தங்களை விடச் சிறந்தவராக அக்குழுவினர் கருதியிருக்கவில்லை. (அங்கு) நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் எங்களைச் சேர்ந்தவர் (கிந்தா கோத்திரத்தைச் சேர்ந்தவர்) என்று நாங்கள் கருதுகிறோம்" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நாங்கள் நள்ர் பின் கினானாவின் சந்ததியினராவோம். நாங்கள் எங்கள் தாயின் மீது (தவறான பரம்பரை குறித்து) அவதூறு கூற மாட்டோம்; எங்கள் தந்தையை (எங்கள் பரம்பரையை) நாங்கள் மறுக்கவும் மாட்டோம்" என்று கூறினார்கள்.

(இதன் பிறகு) அஷ்அஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுவார்கள்: "குரைஷியரை நள்ர் பின் கினானாவின் சந்ததியினர் இல்லை என்று மறுக்கும் எவரொருவர் என்னிடம் கொண்டுவரப்பட்டாலும், அவருக்கு நான் (அவதூறுக்கான) கசையடித் தண்டனையை (ஹத்) உறுதியாக நிறைவேற்றுவேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مُجَالِدٌ عَنِ الشَّعْبِيِّ حَدَّثَنَا الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي وَفْدِ كِنْدَةَ فَقَالَ لِي هَلْ لَكَ مِنْ وَلَدٍ؟ قُلْتُ غُلَامٌ وُلِدَ لِي فِي مَخْرَجِي إِلَيْكَ مِنَ ابْنَةِ جَمْدٍ وَلَوَدِدْتُ أَنَّ مَكَانَهُ شَبِعَ الْقَوْمُ قَالَ لَا تَقُولَنَّ ذَلِكَ فَإِنَّ فِيهِمْ قُرَّةَ عَيْنٍ وَأَجْرًا إِذَا قُبِضُوا ثُمَّ لَئِنْ قُلْتَ ذَاكَ إِنَّهُمْ لَمَجْبَنَةٌ مَحْزَنَةٌ إِنَّهُمْ لَمَجْبَنَةٌ مَحْزَنَةٌ
அஷ்அஸ் பின் கைஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் 'கிந்தா' (Kinda) கோத்திரத்தாரின் தூதுக்குழுவில் (உறுப்பினராக) இடம்பெற்று அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களிடம் வந்தேன். அப்போது அவர்கள் என்னிடம், "உமக்குக் குழந்தைகள் உண்டா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நான், "நான் உங்களிடம் (புறப்பட்டு) வந்துகொண்டிருந்த வேளையில், ஜம்தின் மகளுக்கு (என் மனைவிக்கு) எனக்கு ஒரு ஆண் குழந்தை பிறந்தது. அந்தக் குழந்தைக்குப் பதிலாக (அவன் பிறந்த மகிழ்ச்சியைக் கொண்டாடுவதை விட) என் கூட்டத்தார் (பசியின்றி) வயிறார உணவருந்தியிருக்கலாம் என்றே நான் விரும்புகிறேன்" என்று கூறினேன்.

அதற்கு நபியவர்கள், "அவ்வாறு கூறாதீர்! நிச்சயமாக அவர்கள் (குழந்தைகள்) கண் குளிர்ச்சியானவர்கள் (மகிழ்ச்சி அளிப்பவர்கள்) ஆவர்; அவர்கள் (சிறு வயதிலேயே) இறக்க நேரிட்டால் (அதற்காகப் பெற்றோர் பொறுமை காக்கும்போது அவர்களுக்கு மறுமையில் நற்)கூலியும் உண்டு. இருப்பினும், நீர் (அவர்களின் சுமையைக் கருதி) அவ்வாறு கூறுவதானால், நிச்சயமாக அவர்கள் (பெற்றோரைப் போர்க்களத்திற்குச் செல்லவிடாமல் தடுத்துக்) கோழைகளாகவும், (அவர்களுக்கு ஏதேனும் நேர்ந்துவிடுமோ எனப் பெற்றோரை எப்போதும்) கவலையடையச் செய்பவர்களாகவும் ஆக்கக்கூடியவர்களே! நிச்சயமாக அவர்கள் கோழைகளாகவும் கவலையடையச் செய்பவர்களாகவும் ஆக்கக்கூடியவர்களே!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ الطُّفَيْلِ الْبَكَّائِيُّ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ صَبْرًا يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالًا وَهُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لَقِيَ اللهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ وَإِنَّ تَصْدِيقَهَا لَفِي الْقُرْآنِ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا} [آل عمران 77] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ فَخَرَجَ الْأَشْعَثُ وَهُوَ يَقْرَؤُهَا قَالَ فِيَّ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ إِنَّ رَجُلًا ادَّعَى رَكِيًّا لِي فَاخْتَصَمْنَا إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ شَاهِدَاكَ أَوْ يَمِينُهُ فَقُلْتُ أَمَا إِنَّهُ إِنْ حَلَفَ حَلَفَ فَاجِرًا فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ مَنْ حَلَفَ عَلَىيَمِينٍ صَبْرًا يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالًا لَقِيَ اللهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ
அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்வூத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவரொருவர் ஒரு செல்வத்தை (முறைகேடாக) அடைவதற்காக, தான் (அதில்) பொய்யன் என்று தெரிந்தே (நீதிமன்றத்தால் கட்டாயப்படுத்தப்படும்) ஒரு சத்தியத்தைச் செய்கிறாரோ, அவர் அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும்போது அவன் அவர் மீது கடும் கோபத்தில் இருப்பான். இதனை உறுதிப்படுத்தும் வசனம் குர்ஆனில் உள்ளது: 'நிச்சயமாக எவர்கள் அல்லாஹ்வின் உடன்படிக்கையையும் தங்களுடைய சத்தியங்களையும் சொற்ப விலைக்கு விற்கிறார்களோ...' (ஆல இம்ரான் 3:77) - அந்த வசனத்தின் இறுதி வரை."

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) அப்போது அஷ்அஸ் (ரலி) அவர்கள் புறப்பட்டு வந்து, அந்த வசனத்தை ஓதிக்கொண்டே, "இந்த வசனம் என் விஷயத்தில்தான் அருளப்பட்டது" என்று கூறிவிட்டு (பின்வருமாறு) விளக்கினார்கள்:
"ஒரு மனிதர் என்னுடைய ஒரு கிணற்றுக்குச் சொந்தம் கொண்டாடினார். எனவே, நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (வழக்கைக் கொண்டு) சென்றோம். அப்போது அவர்கள் (என்னிடம்), 'உனது இரு சாட்சிகள் (வேண்டும்); அல்லது அவனது சத்தியம் (இருக்க வேண்டும்)' என்று கூறினார்கள். அதற்கு நான், 'அவன் சத்தியம் செய்தால், (நிச்சயமாகப்) பொய்ச் சத்தியம் செய்துவிடுவானே!' என்றேன். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், 'எவரொருவர் ஒரு செல்வத்தை (அநியாயமாகப்) பெறுவதற்காக (நீதிமன்றத்தால் கட்டாயப்படுத்தப்படும்) ஒரு சத்தியத்தைச் செய்கிறாரோ, அவர் அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும்போது அவன் அவர் மீது கடும் கோபத்தில் இருப்பான்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ دَخَلَ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ ؟ فَأَخْبَرُوهُ فَقَالَ الْأَشْعَثُ صَدَقَ فِيَّ نَزَلَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ خُصُومَةٌ فِي أَرْضٍ فَخَاصَمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ أَلَكَ بَيِّنَةٌ؟ قُلْتُ لَا قَالَ فَيَمِينُهُ قَالَ قُلْتُ إِذَنْ يَحْلِفَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ صَبْرًا لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ وَهُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لَقِيَ اللهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ قَالَ فَنَزَلَتْ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا} [آل عمران 77]
அபூவாயில் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

அஷ்அஸ் பின் கைஸ் (ரலி) அவர்கள் (எங்களிடம்) வந்து, "அபூ அப்துர்ரஹ்மான் (அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்வூத்) உங்களுக்கு என்ன (ஹதீஸை) அறிவிக்கிறார்?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள் அந்த ஹதீஸை அவரிடம் தெரிவித்தார்கள். அப்போது அஷ்அஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அவர் உண்மையே கூறினார். (உண்மையில்) என்னைப் பற்றியே இது (இந்த வசனம்) அருளப்பட்டது. எனக்கும் ஒரு மனிதருக்கும் இடையே ஒரு நிலம் தொடர்பாக வழக்கு இருந்தது. நான் அந்த வழக்கை நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கொண்டு சென்றேன். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), 'உன்னிடம் (உனது உரிமைக்கான) சான்று ஏதும் உள்ளதா?' என்று கேட்டார்கள். நான் 'இல்லை' என்றேன். நபி (ஸல்) அவர்கள், '(அப்படியானால்) அவன் (எதிராளி) சத்தியம் செய்ய வேண்டும்' என்று கூறினார்கள். அதற்கு நான், '(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) அவ்வாறாயின், அவன் (பொய்) சத்தியம் செய்து (என் நிலத்தை எடுத்துக்) கொள்வானே!' என்றேன்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'யார் ஒரு முஸ்லிமான மனிதரின் செல்வத்தை (அநியாயமாகப்) பறித்துக் கொள்வதற்காக, தான் (அதில்) பொய்யனாக இருந்துகொண்டு (அதிகாரப்பூர்வமான) ஒரு சத்தியத்தைச் செய்கிறாரோ, அவர் அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும்போது அவன் அவர் மீது கடும் கோபமுற்ற நிலையில் இருப்பான்' என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, "நிச்சயமாக யார் அல்லாஹ்வின் உடன்படிக்கையையும், தங்களுடைய சத்தியங்களையும் அற்ப விலைக்கு விற்கிறார்களோ..." (திருக்குர்ஆன் 3:77) எனும் வசனம் அருளப்பட்டது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرْدُوسٍ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ صَبْرًا لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ وَهُوَ فِيهَا كَاذِبٌ لَقِيَ اللهَ وَهُوَ أَجْذَمُ
அஷ்அஸ் பின் கைஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஒரு முஸ்லிமான மனிதரின் செல்வத்தை (அநியாயமாகப்) பறிப்பதற்காக, எவர் (நீதிமன்றத்தில் அல்லது அதிகாரியின் முன்னிலையில்) ஒரு பொய்ச் சத்தியத்தைச் செய்கிறாரோ, அவர் (மறுமையில்) அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும்போது (தொழுநோய் பிடித்து) உறுப்புகள் துண்டிக்கப்பட்டவராக (அல்லது நன்மைகள் ஏதுமற்றவராக)ச் சந்திப்பார்" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي وَائِلٍعَنْ عَبْدِ اللهِ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ كَاذِبًا لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ رَجُلٍ أَوْ قَالَ أَخِيهِ لَقِيَ اللهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ وَأُنْزِلَ تَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي الْقُرْآنِ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ} [آل عمران 77] إِلَى {عَذَابٌ أَلِيمٌ} [آل عمران 77] قَالَ فَلَقِيَنِي الْأَشْعَثُ فَقَالَ مَا حَدَّثَكُمْ عَبْدُ اللهِ الْيَوْمَ؟ قَالَ قُلْتُ لَهُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فِيَّ أُنْزِلَتْ
அப்துல்லாஹ் (இப்னு மஸ்ஊத் - ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஒரு மனிதரின் (அல்லது தன் சகோதரரின்) செல்வத்தை (அநியாயமாகப்) பறிப்பதற்காக, எவர் ஒரு பொய்ச் சத்தியம் செய்கிறாரோ, அவர் அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும் போது, அல்லாஹ் அவர் மீது (கடும்) கோபமடைந்த நிலையில் இருப்பான்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

இதனை உறுதிப்படுத்தும் விதமாக அல்லாஹ் திருக்குர்ஆனில், "நிச்சயமாக எவர்கள் அல்லாஹ்வின் உடன்படிக்கையையும், தங்களுடைய சத்தியங்களையும் அற்ப விலைக்கு விற்கின்றார்களோ, அவர்களுக்கு மறுமையில் யாதொரு நற்பேறும் இல்லை..." என்பது முதல் "...(அவர்களுக்குத்) துன்புறுத்தும் வேதனையும் உண்டு" (ஆல இம்ரான் 3:77) என்பது வரையிலான வசனத்தை அருளினான்.

(இதனை அறிவிக்கும் அபூவாஇல் (ரஹ்) கூறுகிறார்:) பின்னர் அஷ்அஸ் (இப்னு கைஸ் - ரழி) அவர்கள் என்னைச் சந்தித்து, "இன்று அப்துல்லாஹ் உங்களுக்கு என்ன (ஹதீஸ்) கூறினார்?" என்று கேட்டார். நான் அவரிடம், "இன்ன இன்னவாறு (நபியவர்கள் கூறியதாகக்) கூறினார்" என்று சொன்னேன். அதற்கு அஷ்அஸ் (ரழி) அவர்கள், "(உண்மையில்) இந்த வசனம் என்னைப் பற்றியே (எனது விவகாரத்திலேயே) அருளப்பட்டது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنِي عَقِيلُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ أَخْبَرَنَا عَقِيلُ بْنُ طَلْحَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ هَيْصَمٍ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ أَنَّهُ قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ فِي وَفْدٍ مِنْ كِنْدَةَ قَالَ عَفَّانُ لَا يَرَوْنِي أَفْضَلَهُمْ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّا نَزْعُمُ أَنَّكَ مِنَّا؟ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ نَحْنُ بَنُو النَّضْرِ بْنُ كِنَانَةَ لَا نَقْفُو أُمَّنَا وَلَا نَنْتَفِي مِنْ أَبِينَا قَالَ قَالَ الْأَشْعَثُ فَوَاللهِ لَا أَسْمَعُ أَحَدًا نَفَى قُرَيْشًا مِنَ النَّضْرِ بْنِ كِنَانَةَ إِلَّا جَلَدْتُهُ الْحَدَّ
அஷ்அஸ் பின் கைஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் கிந்தா குலத்தாரின் தூதுக்குழுவில் (ஒருவனாக) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தேன். (அந்தக் குழுவினர் என்னை தங்களில் சிறந்தவனாகக் கருதவில்லை). நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் எங்களைச் சேர்ந்தவர் என்று நாங்கள் கருதுகிறோம் (என்று கூறினேன்)."

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நாங்கள் நள்ர் பின் கினானாவின் சந்ததியினர் ஆவோம். நாங்கள் எங்கள் தாயின் மீது (அவதூறு கூறி அவளது கற்பை) குறை கூறமாட்டோம்; எங்கள் தந்தையை (விட்டு விலகி அவரை) மறுக்கவும் மாட்டோம்" என்று கூறினார்கள்.

அஷ்அஸ் (ரலி) அவர்கள் (தொடர்ந்து) கூறுகிறார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! குறைஷியர்களை நள்ர் பின் கினானாவின் பரம்பரையிலிருந்து வந்தவர்கள் என்பதை எவரேனும் மறுத்துப் பேசுவதை நான் செவியுற்றால், அவருக்கு (அவதூறு கூறியதற்கான குற்றவியல் தண்டனையான) 'ஹத்'தை நான் நிறைவேற்றுவேன் (அதாவது கசையடி கொடுப்பேன்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ شَرِيكٍ الْعَامِرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَدِيٍّ الْكِنْدِيِّ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ أَشْكَرَ النَّاسِ لِلَّهِ أَشْكَرُهُمْ لِلنَّاسِ
அஷ்அஸ் பின் கைஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக மக்களில் அல்லாஹ்வுக்கு மிகவும் அதிகமாக நன்றி செலுத்துபவர் யாரெனில், (பிற) மனிதர்களுக்கு மிகவும் அதிகமாக நன்றி செலுத்துபவரே ஆவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ ابْنِ شُبْرُمَةَ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا يَشْكُرُاللهَ مَنْ لَا يَشْكُرُ النَّاسَ
அஷ்அத் பின் கைஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மனிதர்களுக்கு நன்றி செலுத்தாதவர், அல்லாஹ்வுக்கு (உண்மையாக) நன்றி செலுத்தியவர் ஆகமாட்டார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ ثَلَاثَةَ أَحَادِيثَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ اقْتَطَعَ مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِغَيْرِ حَقٍّ لَقِيَ اللهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ قَالَ فَجَاءَ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ؟ قَالَ فَحَدَّثْنَاهُ قَالَ فِيَّ كَانَ هَذَا الْحَدِيثُ خَاصَمْتُ ابْنَ عَمٍّ لِي إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي بِئْرٍ كَانَتْ لِي فِي يَدِهِ فَجَحَدَنِي فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بَيِّنَتُكَ أَنَّهَا بِئْرُكَ وَإِلَّا فَيَمِينُهُ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ مَا لِي بَيَّنَهٌ وَإِنْ تَجْعَلْهَا بِيَمِينِهِ تَذْهَبْ بِئْرِي إِنَّ خَصْمِي امْرُؤٌ فَاجِرٌ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ اقْتَطَعَ مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِغَيْرِ حَقٍّ لَقِيَ اللهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ قَالَ وَقَرَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ هَذِهِ الْآيَةَ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللهِ} الْآيَةَ [آل عمران 77]
அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்வூத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யார் ஒரு முஸ்லிமான மனிதரின் பொருளை எந்த உரிமையுமின்றி (அநியாயமாக) அபகரித்துக் கொள்கிறாரோ, அவர் அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும்போது, அல்லாஹ் அவர் மீது கோபமடைந்த நிலையில் சந்திப்பார்."

அப்போது அல்-அஷ்அஸ் பின் கைஸ் (ரலி) அவர்கள் அங்கு வந்து, "அபூஅப்துர்ரஹ்மான் (இப்னு மஸ்வூத்) உங்களுக்கு என்ன ஹதீஸ் அறிவிக்கிறார்?" என்று கேட்டார்கள். நாங்கள் அந்த ஹதீஸை அவரிடம் கூறினோம்.

அதற்கு அவர் கூறினார்: "இந்த ஹதீஸ் என் விஷயத்தில் தான் (கூறப்பட்டது/அருளப்பட்டது). எனக்கும் எனது தந்தையின் சகோதரருடைய மகனுக்கும் (பங்காளிக்கும்) இடையே ஒரு கிணறு தொடர்பாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வழக்கு இருந்தது. எனக்குச் சொந்தமான அந்தக் கிணறு அவரது கைவசம் இருந்தது. அவர் (அது எனக்குரியது என்பதை) மறுத்துவிட்டார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), 'அது உனது கிணறு என்பதற்கான சாட்சியத்தை நீ கொண்டு வர வேண்டும்; இல்லையெனில், அவன் (எதிர்தரப்பினர்) சத்தியம் செய்ய வேண்டும்' என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னிடம் சாட்சியம் ஏதுமில்லை. நீங்கள் அவனையே சத்தியம் செய்யச் சொன்னால், என் கிணறு போய்விடும் (அவன் பொய்சத்தியம் செய்து அதை அபகரித்துக்கொள்வான்). நிச்சயமாக எனது வழக்காடி ஒரு பாவச் செயல் புரிபவன் (துணிந்து பொய் சொல்பவன்) ஆவான்' என்று கூறினேன்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "யார் ஒரு முஸ்லிமான மனிதரின் பொருளை எந்த உரிமையுமின்றி (அநியாயமாக) அபகரித்துக் கொள்கிறாரோ, அவர் அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும்போது, அல்லாஹ் அவர் மீது கோபமடைந்த நிலையில் சந்திப்பார்" என்று கூறினார்கள்.

மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் "நிச்சயமாக எவர்கள் அல்லாஹ்வின் உடன்படிக்கையையும் தங்களுடைய சத்தியங்களையும் சொற்ப விலைக்கு விற்கிறார்களோ..." (3:77) என்ற இந்த வசனத்தை இறுதிவரை ஓதிக்காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا كُرْدُوسٌ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ أَنَّ رَجُلًا مِنْ كِنْدَةَ وَرَجُلًا مِنْ حَضْرَمَوْتَ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي أَرْضٍ بِالْيَمَنِ فَقَالَ الْحَضْرَمِيُّ يَا رَسُولَ اللهِ أَرْضِي اغْتَصَبَهَا هَذَا وَأَبُوهُ فَقَالَ الْكِنْدِيُّ يَا رَسُولَ اللهِ أَرْضِي وَرِثْتُهَا مِنْ أَبِي فَقَالَ الْحَضْرَمِيُّ يَا رَسُولَ اللهِ اسْتَحْلِفْهُ أَنَّهُ مَا يَعْلَمُ أَنَّهَا أَرْضِي وَأَرْضُ وَالِدِي وَالَّذِي اغْتَصَبَهَا أَبُوهُ فَتَهَيَّأَ الْكِنْدِيُّ لِلْيَمِينِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّهُ لَا يَقْتَطِعُ عَبْدٌ أَوْ رَجُلٌ بِيَمِينِهِ مَالًا إِلَّا لَقِيَ اللهَ يَوْمَ يَلْقَاهُ وَهُوَ أَجْذَمُ فَقَالَ الْكِنْدِيُّ هِيَ أَرْضُهُ وَأَرْضُ وَالِدِهِ
அஷ்அஸ் பின் கைஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கின்றார்கள்:

கின்தா (குலத்தைச்) சேர்ந்த ஒரு மனிதரும், ஹள்ரமௌத் (பகுதியைச்) சேர்ந்த ஒரு மனிதரும் யெமனில் உள்ள ஒரு நிலம் தொடர்பாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வழக்காடினர்.

அப்போது ஹள்ரமிய் (ஹள்ரமௌத் வாசி), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (நிச்சயமாக) அது எனது நிலமாகும். இவரும் இவரது தந்தையும் அதனை அபகரித்துக் கொண்டனர்" என்று கூறினார்.

அதற்குக் கின்திய் (கின்தா வாசி), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அது) எனது நிலமாகும். அதனை எனது தந்தையிடமிருந்து நான் வாரிசாகப் பெற்றேன்" என்று கூறினார்.

அப்போது ஹள்ரமிய், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! 'அது எனது நிலம் மற்றும் எனது தந்தையின் நிலம் என்பதையும், அதனை அபகரித்தவர் இவருடைய தந்தைதான் என்பதையும் இவர் அறியமாட்டார்' என இவரைச் சத்தியம் செய்யச் சொல்லுங்கள்" என்று கூறினார்.

ஆகவே, கின்திய் சத்தியம் செய்வதற்குத் தயாரானார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "எந்தவொரு அடியாரும் அல்லது மனிதரும் தனது (பொய்ச்) சத்தியத்தின் மூலம் (பிறருடைய) செல்வத்தை அபகரித்துக் கொள்வாரானால், அவர் அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும் (மறுமை) நாளில் கை துண்டிக்கப்பட்டவராக (அல்லது நன்மைகள் அற்றவராக) அவனைச் சந்திப்பார்" என்று கூறினார்கள்.

உடனே கின்திய், "அது அவருடைய நிலம்தான்; அவருடைய தந்தையின் நிலம்தான்!" என்று (உண்மையை ஒப்புக்கொண்டு) கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حديث خزيمة بن ثابت
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்கள்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ شَدَّادٍ الْأَعْرَجِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ نَهَى أَنْ يَأْتِيَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ فِي دُبُرِهَا
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் தன் மனைவியிடம் அவளது பின்துவாரத்தில் (மலவாசல் வழியாக) உடலுறவு கொள்வதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَقُولُ يَمْسَحُ الْمُسَافِرُ عَلَى الْخُفَّيْنِ ثَلَاثَ لَيَالٍ وَالْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"பயணி (தனது) தோல் காலுறைகள் (குஃப்) மீது மூன்று இரவுகள் (மற்றும் மூன்று பகல்கள்) மஸஹ் செய்யலாம்; உள்ளூரில் தங்கியிருப்பவர் ஒரு பகல் மற்றும் ஓர் இரவு (மட்டும்) மஸஹ் செய்யலாம்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَابْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ وَحَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ لِلْمُقِيمِ وَثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهُنَّ لِلْمُسَافِرِ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் 'குஃப்' (தோல் காலுறை) மீது மஸஹ் செய்வது (ஈரக்கையால் தடவுவது) பற்றிக் குறிப்பிடுகையில், "உள்ளூரில் இருப்பவருக்கு (முக்கீம்) ஒரு பகலும் ஒரு இரவும் (கால அவகாசம்) ஆகும்; பயணியாக இருப்பவருக்கு (முஸாஃபிர்) மூன்று பகல்களும் அவற்றின் இரவுகளும் ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيَّ يُحَدِّثُ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ قَالَ شُعْبَةُ أَحْسَبُهُ قَالَ وَلَيَالِيهُنَّ لِلْمُسَافِرِ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள், "பயணி காலுறைகள் (குஃப்ஃபுகள்) மீது மஸஹ் செய்வதற்கு மூன்று நாட்கள் (அவகாசம் உள்ளது)" என்று கூறினார்கள். ("மூன்று நாட்களும் அதன் இரவுகளும் என்று நபிகளார் கூறியதாகவே நான் கருதுகிறேன்" என அறிவிப்பாளர் ஷுஃபா குறிப்பிடுகிறார்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ هَرَمِيِّ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ الْعَبْسِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا يَسْتَحْيِي اللهُ مِنَ الْحَقِّ لَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَعْجَازِهِنَّ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ் சத்தியத்தை (எடுத்துரைக்க) வெட்கப்படுவதில்லை; பெண்களின் பின்துவாரத்தில் (மலவாசல் வழியாக) நீங்கள் (உடலுறவு கொள்ள) அணுகாதீர்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ أَخْبَرَنَا الْحَجَّاحُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ هَرَمِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டது போன்றே) இதுவும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ خُزَيْمَةَ الْمُزَنِيِّ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ ذَكَرَ الِاسْتِطَابَةَ فَقَالَ ثَلَاثَةُ أَحْجَارٍ لَيْسَ فِيهَا رَجِيعٌ
குஸைமா பின் தாபித் அல்-அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (மலஜலம் கழித்த பின்) தூய்மைப்படுத்திக் கொள்வதைப் (இஸ்திதாபா) பற்றிக் குறிப்பிட்டபோது, "(அதில்) சாணம் இல்லாத மூன்று கற்களைக் கொண்டு (சுத்தப்படுத்திக் கொள்ள வேண்டும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الصَّمَدِ الْعَمِّيُّ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَزِيدَ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ امْسَحُوا عَلَى الْخِفَافِ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَوْ اسْتَزَدْنَاهُ لَزَادَنَا
குஸைமா பின் ஸாபித் அல்-அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(பயணத்தில் இருக்கும்போது உங்கள் தோல்) காலுறைகள் (குஃப்ஸ்) மீது மூன்று நாட்களுக்கு மஸ்ஹ் செய்து கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள். (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) நாங்கள் அவர்களிடம் (நாட்களை) அதிகரித்துக் கேட்டிருந்தால், அவர்கள் எங்களுக்கு அதை அதிகரித்துக் கொடுத்திருப்பார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ إِنَّ اللهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ لَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَدْبَارِهِنَّ
குஸைமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக, சத்தியத்தை (உரைப்பதற்கு) அல்லாஹ் வெட்கப்படுவதில்லை. நீங்கள் பெண்களிடம் (மனைவியரிடம்) அவர்களின் பின் துவாரத்தில் (உடலுறவு கொள்ள) அணுகாதீர்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ سَمِعَهُ يُحَدِّثُ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ سَأَلْنَا النَّبِيَّ ﷺ عَنِ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَرَخَّصَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيَهُنَّ وَالْمُقِيمِ يَوْمًا وَلَيْلَةً قَالَ عَبْدُ اللهِ قَالَ أَبِي سَمِعْتُهُ مِنْ سُفْيَانَ مَرَّتَيْنِ يَذْكُرُ لِلْمُقِيمِ وَلَوْ أَطْنَبَ السَّائِلُ فِي مَسْأَلَتِهِ لَزَادَهُمْ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் 'குஃப்' (தோல் காலுறை) மீது மஸஹ் செய்வது (ஈரக்கையால் தடவுவது) பற்றிக் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், பயணியாக இருப்பவருக்கு மூன்று பகல்களும் மூன்று இரவுகளும், உள்ளூரில் தங்கியிருப்பவருக்கு ஒரு பகலும் ஒரு இரவும் என அனுமதியளித்தார்கள்.

அப்துல்லாஹ் (இமாம் அஹ்மதின் மகன்) கூறுகிறார்: என் தந்தை (இமாம் அஹ்மத்) கூறினார்கள்: "உள்ளூரில் தங்கியிருப்பவருக்கான (சலுகையைப்) பற்றி சுஃப்யான் இரண்டு முறை குறிப்பிடுவதை நான் கேட்டேன்."

(மேலும் குஸைமா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:) "கேள்வி கேட்டவர் தமது கேள்வியில் (அவகாசத்தை) மேலும் நீட்டித்துக் கேட்டிருந்தால், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அதை அவர்களுக்கு இன்னும் அதிகப்படுத்திக் கொடுத்திருப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍعَنْ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالُوا قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الطَّاعُونُ رِجْزٌ أَوْ عَذَابٌ عُذِّبَ بِهِ قَوْمٌ فَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا مِنْهَا وَإِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَدْخُلُوا عَلَيْهِ
சஅத் பின் மாலிக் (ரலி), குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) மற்றும் உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"கொள்ளைநோய் (தாஊன்) என்பது ஒரு வேதனையாகும்; அல்லது (உங்களுக்கு முந்தைய) ஒரு சமுதாயத்திற்கு அளிக்கப்பட்ட தண்டனையாகும். நீங்கள் இருக்கும் ஓர் ஊரில் அது பரவினால், (அங்கிருந்து தப்பிச் செல்லும் நோக்கத்தில்) அங்கிருந்து நீங்கள் வெளியேற வேண்டாம். ஓர் ஊரில் அது பரவியிருப்பதாக நீங்கள் கேள்விப்பட்டால், அந்த ஊருக்குள் நீங்கள் நுழைய வேண்டாம்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِي خُزَيْمَةَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي الِاسْتِنْجَاءِ ثَلَاثَةُ أَحْجَارٍ لَيْسَ فِيهَا رَجِيعٌ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"இஸ்திஞ்ஜா (மலஜலம் கழித்துச் சுத்தப்படுத்துதல்) செய்வதற்கு மூன்று கற்களைப் (பயன்படுத்த வேண்டும்). அவற்றில் சாணம் (விலங்குகளின் காய்ந்த மலம்) இருக்கக் கூடாது" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَمَّادٍ وَمَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ جَعَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثًا وَلِلْمُقِيمِ يَوْمًا وَلَيْلَةً
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், (தோல் உறைகள் மீது மஸஹ் செய்வதற்குப்) பயணிக்கு மூன்று (நாட்கள் மற்றும் மூன்று இரவுகள்) எனவும், உள்ளூர்வாசிக்கு ஒரு பகல் மற்றும் ஓர் இரவு எனவும் நிர்ணயித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍالْمَدِينِيُّ يَعْنِي الْخَطْمِيَّ قَالَ سَمِعْتُ عُمَارَةَ بْنَ عُثْمَانَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ يُحَدِّثُ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّهُ رَأَى فِي مَنَامِهِ أَنَّهُ يُقَبِّلُ النَّبِيَّ ﷺ فَأَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ فَنَاوَلَهُ النَّبِيُّ ﷺ فَقَبَّلَ جَبْهَتَهُ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தாம் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களை முத்தமிடுவதாகக் கனவு கண்டார்கள். பின்னர், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து அக்கனவைப் பற்றித் தெரிவித்தார்கள். உடனே, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (அக்கனவை நனவாக்கும் விதமாக) தம்மை (அவருக்கு நெருக்கமாக) ஆக்கிக் கொடுக்க, அவர் (நபியவர்களின்) நெற்றியில் முத்தமிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الْخَطْمِيُّ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ أَبَاهُ قَالَ رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنِّي أَسْجُدُ عَلَى جَبْهَةِ النَّبِيِّ ﷺ فَأَخْبَرْتُ بِذَلِكَ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَقَالَ إِنَّ الرُّوحَ لَتَلْقَى الرُّوحَ وَأَقْنَعَ النَّبِيُّ ﷺ رَأْسَهُ هَكَذَا فَوَضَعَ جَبْهَتَهُ عَلَى جَبْهَةِ النَّبِيِّ ﷺ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் கனவில் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் நெற்றியின் மீது சஜ்தா (சிரம் பணிதல்) செய்வதைப் போன்று கண்டேன். இதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் நான் தெரிவித்தேன். அதற்கு அவர்கள், "நிச்சயமாக (உறக்கத்தின் போது) ஓர் ஆன்மா, (மற்றோர்) ஆன்மாவைச் சந்திக்கிறது" என்று கூறினார்கள். மேலும், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (அவர் கண்ட கனவை நனவாக்கும் பொருட்டு) தமது தலையை இவ்வாறு (பின்னோக்கிச்) சாய்த்துக் கொடுத்தார்கள். அப்போது அவர் (குஸைமா) தமது நெற்றியை நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் நெற்றியின் மீது வைத்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ وَابْنُ لَهِيعَةَ قَالَا حَدَّثَنَا حَسَّانُ مَوْلَى مُحَمَّدِ بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ هَرَمِيِّ بْنِ عَمْرٍو الْخَطْمِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ صَاحِبِ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺقَالَ إِنَّ اللهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ لَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَدْبَارِهِنَّ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழரான குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ் உண்மையை(க் கூறுவதற்கோ அல்லது தெளிவுபடுத்துவதற்கோ) வெட்கப்படுவதில்லை. பெண்களின் பின் துவாரம் வழியாக அவர்களிடம் (உடலுறவு கொள்ள) வராதீர்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ ابْنِ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ أَصَابَ ذَنْبًا أُقِيمَ عَلَيْهِحَدُّ ذَلِكَ الذَّنْبِ فَهُوَ كَفَّارَتُهُ
ஹுஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவரேனும் ஒரு பாவத்தைச் செய்து, அந்தப் பாவத்திற்கான மார்க்கத் தண்டனை (ஹத்) அவருக்கு (இவ்வுலகிலேயே) நிறைவேற்றப்பட்டால், அதுவே அவருக்கு (மறுமையில் அந்தப் பாவத்திற்கான) குற்றப்பரிகாரமாக (கஃப்பாராவாக) அமைந்துவிடும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى الْأَشْيَبُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ الْأَنْصَارِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ يَأْتِي الشَّيْطَانُ الْإِنْسَانَ فَيَقُولُ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ؟ فَيَقُولُ اللهُ ثُمَّ يَقُولُ مَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ؟ فَيَقُولُ اللهُ حَتَّى يَقُولَ مَنْ خَلَقَ اللهَ؟ فَإِذَا وَجَدَ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ فَلْيَقُلْ آمَنْتُ بِاللهِ وَرَسُولِهِ
குஸைமா பின் ஸாபித் அல்-அன்ஸாரி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஷைத்தான் மனிதனிடம் வந்து, 'வானங்களைப் படைத்தது யார்?' என்று கேட்பான். அதற்கு அவன் (அந்த மனிதன்), 'அல்லாஹ்' என்று கூறுவான். பிறகு ஷைத்தான், 'பூமியைப் படைத்தது யார்?' என்று கேட்பான். அதற்கும் அவன், 'அல்லாஹ்' என்று கூறுவான். (இவ்வாறே தொடர்ந்து கேட்டு) இறுதியில் அவன், 'அல்லாஹ்வைப் படைத்தது யார்?' என்று கேட்பான். உங்களில் எவருக்கேனும் இத்தகைய (வீணான ஊசலாட்டம்) ஏற்பட்டால், அவர் 'ஆமன்து பில்லாஹி வ ரஸூலிஹி' (அல்லாஹ்வின் மீதும், அவனது தூதர் மீதும் நான் நம்பிக்கை கொள்கிறேன்) என்று கூறட்டும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ وَحَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

காலுரைகள் (குஃப்) மீது மஸஹ் செய்வது (ஈரக்கையால் தடவுவது) குறித்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"பயணிக்கு மூன்று பகல்களும் அவற்றின் இரவுகளுமாகும்; உள்ளூரில் தங்கியிருப்பவருக்கு (முக்கீம்) ஒரு பகலும் ஓர் இரவுமாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டது போன்றே) இதேபோன்று அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنِ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍالْأَنْصَارِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مِثْلَهُ
ஹுஸைமா பின் ஸாபித் அல்அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப்) போன்றே கூறினார்கள். (அதாவது, பிரயாணி மற்றும் ஊரில் இருப்பவர் காலுறைகள் மீது மஸஹ் செய்வதற்கான கால அவகாசம் குறித்து முந்தைய செய்தியில் இடம்பெற்ற அதே கருத்தை இங்கும் குறிப்பிட்டார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ جَعَلَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثًا وَلِلْمُقِيمِ يَوْمًا وَلَيْلَةً قَالَ وَايْمُ اللهِ لَوْ مَضَى السَّائِلُ فِي مَسْأَلَتِهِ لَجَعَلَهَا خَمْسًا وَقَالَ أَبُو نُعَيْمٍ يَوْمٌ لِلْمُقِيمِ
ஹுஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"(காலுறைகளின் மீது மஸ்ஹு செய்வதற்கான காலவரையறையாக) பயணிகளுக்கு மூன்று (நாட்கள் மற்றும் மூன்று இரவுகள்) ஆகவும், உள்ளூரில் தங்கியிருப்பவருக்கு ஒரு பகல் மற்றும் ஓர் இரவாகவும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நிர்ணயித்தார்கள். (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! கேள்வி கேட்டவர் (காலவரையறையை அதிகரிக்குமாறு) தம் கேள்வியை மேலும் தொடர்ந்திருந்தால், அதனை ஐந்து (நாட்கள்) ஆக அவர்கள் ஆக்கியிருப்பார்கள்."

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) அபூநுஐம் அவர்களின் அறிவிப்பில் "உள்ளூரில் தங்கியிருப்பவருக்கு ஒரு நாள்" என இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ خُزَيْمَةَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ عَنْ أَبِيهِ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ سُئِلَ عَنِ الِاسْتِطَابَةِ فَقَالَ ثَلَاثَةُ أَحْجَارٍ لَيْسَ فِيهَا رَجِيعٌ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (மலஜலம் கழித்த பின்) தூய்மைப்படுத்துவது (இஸ்திதாபா) குறித்துக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "(அதில்) சாணம் இல்லாத மூன்று கற்கள் (இருக்க வேண்டும்/பயன்படுத்தப்பட வேண்டும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يُونُسُ وَخَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ مَا زَالَ جَدِّي كَافًّا سِلَاحَهُ يَوْمَ الْجَمَلِ حَتَّى قُتِلَ عَمَّارٌ بِصِفِّينَ فَسَلَّ سَيْفَهُ فَقَاتَلَ حَتَّى قُتِلَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ تَقْتُلُ عَمَّارًا الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ
முஹம்மத் பின் உமாரா பின் குஸைமா பின் ஸாபித் அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

எனது பாட்டனார் (குஸைமா பின் ஸாபித் - ரலி) ஜமல் போர் நடந்த நாளில் (முஸ்லிம்களுக்கு இடையிலான போர் என்பதால்) தமது ஆயுதத்தைப் பயன்படுத்தாமல் (போரில் ஈடுபடுவதைத்) தவிர்த்து வந்தார்கள். ஸிப்பீன் போரில் அம்மார் (ரலி) அவர்கள் கொல்லப்படும் வரை (அவ்வாறே இருந்தார்கள்). பின்னர் (அம்மார் கொல்லப்பட்டதைக் கண்டதும்), தமது வாளை உருவி (அலி - ரலி - அவர்களின் பக்கம் நின்று) தாமும் கொல்லப்படும் வரை போரிட்டார்கள். (அப்போது) "அம்மாரை வரம்புமீறிய ஒரு கூட்டமே (அல்-ஃபிஅதுல் பாகியா) கொல்லும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன் என அவர் (எனது பாட்டனார்) கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ أَنَّ عُبَيْدَ اللهِ بْنَ الْحُصَيْنِ الوالبي حَدَّثَهُ أَنَّ هَرَمِيَّ بْنَ عَبْدِ اللهِ الْوَاقِفِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ خُزَيْمَةَ بْنَ ثَابِتٍ الْخَطْمِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا يَسْتَحْيِي اللهُ مِنَ الْحَقِّ لَا يَسْتَحْيِي اللهُ مِنَ الْحَقِّ ثَلَاثًا لَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَعْجَازِهِنَّ
குஸைமா பின் ஸாபித் அல்-கத்மீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "சத்தியத்தைக் கூறுவதற்கு அல்லாஹ் வெட்கப்படுவதில்லை" என்று மூன்று முறை கூறிவிட்டு, "பெண்களின் பின்துவாரம் வழியாக அவர்களிடம் நீங்கள் (உடலுறவு கொள்ள) செல்லாதீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي حَكَمٌ وَحَمَّادٌ سَمِعَا إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ رَخَّصَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيَهُنَّ لِلْمُسَافِرِ وَيَوْمًا وَلَيْلَةً لِلْمُقِيمِ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (காலுறைகள் மீது மஸஹ் செய்வதற்கு) பயணியாக இருப்பவருக்கு மூன்று பகல்களும் அவற்றின் இரவுகளும், உள்ளூரில் தங்கியிருப்பவருக்கு ஒரு பகலும் ஒரு இரவும் சலுகை வழங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِعَنِ ابْنِ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ مَنْ أَصَابَ ذَنْبًا أُقِيمَ عَلَيْهِ حَدُّ ذَلِكَ الذَّنْبِ فَهُوَ كَفَّارَتُهُ
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"எவரேனும் ஒரு பாவத்தைச் செய்து, அந்தப் பாவத்திற்குரிய (மார்க்கச் சட்டப்படியான) தண்டனை அவருக்கு (இவ்வுலகிலேயே) நிறைவேற்றப்பட்டால், அதுவே அப்பாவத்திற்கான பரிகாரமாக அமைந்துவிடும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْمُثَنَّي حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللهِ الدَّسْتُوَائِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ عُقْبَةَ بْنِ عَمْرٍو الْأَنْصَارِيِّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُوتِرُ أَوَّلَ اللَّيْلِ وَأَوْسَطَهُ وَآخِرَهُ
அபூமஸ்வூத் உக்பா பின் அம்ர் அல்அன்ஸாரி (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரவின் ஆரம்பப் பகுதியிலும், அதன் நடுப்பகுதியிலும், அதன் இறுதிப் பகுதியிலும் வித்ரு (தொழுகையைத்) தொழுபவர்களாக இருந்தார்கள் (அதாவது, இந்த மூன்று நேரங்களிலும் அவர்கள் வித்ரு தொழுதுள்ளார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الْخَطْمِيُّ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ أَبَاهُ قَالَ رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنِّي أَسْجُدُ عَلَى جَبْهَةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَأَخْبَرْتُ بِذَلِكَ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَقَالَ إِنَّ الرُّوحَ لَيَلْقَى الرُّوحَ وَأَقْنَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ رَأْسَهُ هَكَذَا فَوَضَعَ جَبْهَتَهُ عَلَى جَبْهَةِ النَّبِيِّ ﷺ
ஹுஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் கனவில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் நெற்றியின் மீது சிரம் பணிவது (ஸஜ்தா செய்வது) போன்று கண்டேன். அதை நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தெரிவித்தேன். அப்போது அவர்கள், "நிச்சயமாக (உறக்கத்தின் போது) ஓர் ஆன்மா, (மற்றொரு) ஆன்மாவைச் சந்திக்கிறது" என்று கூறினார்கள். பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அக்கனவை நனவாக்கும் விதமாக) தமது தலையை இவ்வாறு (சற்றே பின்புறமாகச்) சாய்த்துக் கொடுத்தார்கள்; அப்போது அவர் (ஹுஸைமா) தமது நெற்றியை நபி (ஸல்) அவர்களின் நெற்றியின் மீது வைத்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ فِي الِاسْتِنْجَاءِ أَمَا يَجِدُ أَحَدُكُمْثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ؟ قَالَ وَأَخْبَرَنِي رَجُلٌ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ ثَلَاثَةُ أَحْجَارٍ لَيْسَ فِيهِنَّ رَجِيعٌ
நபி (ஸல்) அவர்கள் இஸ்திஞ்சா (மலம், ஜலம் கழித்த பின் சுத்தம் செய்வது) குறித்துக் கூறுகையில், "உங்களில் ஒருவருக்கு (சுத்தம் செய்வதற்கு) மூன்று கற்கள் கிடைக்காதா?" என்று கேட்டார்கள்.

மேலும், குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"(சுத்தம் செய்வதற்கு) மூன்று கற்கள் (தேவை), அவற்றில் 'ரஜீஃ' (விலங்குகளின் காய்ந்த சாணம்) இருக்கக்கூடாது" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِيمَعْشَرٍ عَنِ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ لِلْمُسَافِرِ وَيَوْمٌ وَلَيْلَةٌ لِلْمُقِيمِ
குஸைமா பின் ஸாபித் அல்அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(தோல் காலுறைகள் மீது மஸஹ் செய்வதற்கு) பயணிக்கு மூன்று பகல்களும் மூன்று இரவுகளும், உள்ளூரில் தங்கியிருப்பவருக்கு (முகீம்) ஒரு பகலும் ஓர் இரவும் (கால அவகாசம்) ஆகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ جَعَلَ النَّبِيُّ ﷺ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لِلْمُسَافِرِ وَيَوْمًا وَلَيْلَةً لِلْمُقِيمِ وَايْمُ اللهِ لَوْ مَضَى السَّائِلُ فِي مَسْأَلَتِهِ لَجَعَلَهَا خَمْسًا
குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (காலுறைகள் மீது மஸஹ் செய்வதற்கான கால அவகாசத்தை) பயணிக்கு மூன்று நாட்களாகவும், உள்ளூரில் தங்கியிருப்பவருக்கு ஒரு பகல் மற்றும் ஒரு இரவாகவும் நிர்ணயித்தார்கள். அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! கேள்வி கேட்டவர் தமது கேள்வியை (மேலும் தொடர்ந்து) கேட்டிருந்தால், அதனை அவர்கள் ஐந்து (நாட்கள்) வரை ஆக்கியிருப்பார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ هُوَ ابْنُ فَارِسٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ ابْنِ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيِّ صَاحِبِ الشَّهَادَتَيْنِ عَنْ عَمِّهِ أَنَّ خُزَيْمَةَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ رَأَى فِي الْمَنَامِ أَنَّهُسَجَدَ عَلَى جَبْهَةٍ فَأَخْبَرَ النَّبِيَّ ﷺ بِذَلِكَ فَاضْطَجَعَ لَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَقَالَ صَدِّقْ رُؤْيَاكَ فَسَجَدَ عَلَى جَبْهَةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ
ஹுஸைமா பின் ஸாபித் அல்-அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் (அறிவிக்கிறார்கள்):

(அவர்கள்) தமது கனவில் (நபியவர்களின்) நெற்றியின் மீது ஸஜ்தா செய்வதாகக் கண்டார்கள். இது குறித்து அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் தெரிவித்தார்கள். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்காகச் சாய்ந்து படுத்துக்கொண்டு, "உமது கனவை (செயல் வடிவில்) மெய்ப்படுத்துவீராக!" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே, அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் நெற்றியின் மீது ஸஜ்தா செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي عُمَارَةُ بْنُ خُزَيْمَةَ الْأَنْصَارِيُّ أَنَّ عَمَّهُ حَدَّثَهُ وَهُوَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ ابْتَاعَ فَرَسًا مِنْ أَعْرَابِيٍّ فَاسْتَتْبَعَهُ النَّبِيُّ ﷺ لِيَقْضِيَهُ ثَمَنَ فَرَسِهِ فَأَسْرَعَ النَّبِيُّ ﷺ الْمَشْيَ وَأَبْطَأَ الْأَعْرَابِيُّ فَطَفِقَ رِجَالٌ يَعْتَرِضُونَ الْأَعْرَابِيَّ فَيُسَاوِمُونَ بِالْفَرَسِ لَا يَشْعُرُونَ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ ابْتَاعَهُ حَتَّى زَادَ بَعْضُهُمُ الْأَعْرَابِيَّ فِي السَّوْمِ عَلَى ثَمَنِ الْفَرَسِ الَّذِي ابْتَاعَهُ بِهِ النَّبِيُّ ﷺ فَنَادَى الْأَعْرَابِيُّ النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ مُبْتَاعَا هَذَا الْفَرَسَ فَابْتَعْهُ وَإِلَّا بِعْتُهُ فَقَامَ النَّبِيُّ ﷺ حِينَ سَمِعَ نِدَاءَ الْأَعْرَابِيِّ فَقَالَ أَوَلَيْسَ قَدْ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ؟ قَالَ الْأَعْرَابِيُّ لَا وَاللهِ مَا بِعْتُكَ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ بَلَى قَدْ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ فَطَفِقَ النَّاسُ يَلُوذُونَ بِالنَّبِيِّ ﷺ وَالْأَعْرَابِيِّ وَهُمَا يَتَرَاجَعَانِ فَطَفِقَ الْأَعْرَابِيُّ يَقُولُ هَلُمَّ شَهِيدًا يَشْهَدُ أَنِّي بَايَعْتُكَ فَمَنْ جَاءَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ قَالَ لِلْأَعْرَابِيِّ وَيْلَكَ إِنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَمْ يَكُنْ لِيَقُولَ إِلَّا حَقًّا حَتَّى جَاءَ خُزَيْمَةُ لِمُرَاجَعَةِ النَّبِيِّ ﷺ وَمُرَاجَعَةِ الْأَعْرَابِيِّ فَطَفِقَ الْأَعْرَابِيُّ يَقُولُ هَلُمَّ شَهِيدًايَشْهَدُ أَنِّي بَايَعْتُكَ قَالَ خُزَيْمَةُ أَنَا أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَايَعْتَهُ فَأَقْبَلَ النَّبِيُّ ﷺ عَلَى خُزَيْمَةَ فَقَالَ بِمَ تَشْهَدُ؟ فَقَالَ بِتَصْدِيقِكَ يَا رَسُولَ اللهِ فَجَعَلَ النَّبِيُّ ﷺ شَهَادَةَ خُزَيْمَةَ شَهَادَةَ رَجُلَيْنِ
நபித்தோழரான தமது சிறிய தந்தை அறிவிப்பதாக உமாரா பின் குஸைமா அல்-அன்சாரி (ரஹ்) கூறுகிறார்:

நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் ஒரு கிராமவாசியிடமிருந்து ஒரு குதிரையை விலைக்கு வாங்கினார்கள். (அதன் பிறகு) அக்குதிரைக்கான விலையை வழங்குவதற்காக (தம்முடன் வருமாறு) அக்கிராமவாசியை நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் பின்தொடரச் செய்தார்கள். நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் வேகமாக நடந்தார்கள்; ஆனால் அக்கிராமவாசியோ மெதுவாக நடந்தார்.

அப்போது (வழியில்) சிலர் அக்கிராமவாசியை இடைமறித்து, நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் அக்குதிரையை ஏற்கனவே வாங்கிவிட்டதை அறியாதவர்களாக, அக்குதிரைக்கு விலை பேசத் தொடங்கினர். அவர்களில் சிலர், நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் வாங்கிய விலையை விட அதிகமான விலையை அக்கிராமவாசிக்கு (ஆசைகாட்டி) வழங்க முன்வந்தனர்.

உடனே அக்கிராமவாசி நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்களை உரக்க அழைத்து, 'நீர் இந்தக் குதிரையை வாங்குவதாக இருந்தால் (இப்போதே விலையைக் கொடுத்து) வாங்கிக் கொள்ளும்; இல்லையெனில் நான் இதை (மற்றவர்களுக்கு) விற்றுவிடுவேன்' என்று கூறினார். அக்கிராமவாசியின் அழைப்பைக் கேட்டதும் நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் நின்று, 'நான் உன்னிடமிருந்து இதை ஏற்கனவே வாங்கிவிட்டேன் அல்லவா?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அக்கிராமவாசி, 'இல்லை, அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நான் உங்களுக்கு இதை விற்கவில்லை' என்று கூறினான்.

அதற்கு நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள், 'இல்லை, நிச்சயமாக நான் உன்னிடமிருந்து இதை வாங்கிவிட்டேன்' என்று கூறினார்கள். அவர்கள் இருவரும் (இது குறித்து) விவாதித்துக் கொண்டிருந்தபோது மக்கள் நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்களையும் அக்கிராமவாசியையும் சூழ்ந்து கொண்டனர். அப்போது அக்கிராமவாசி, 'நான் உமக்கு (இதை) விற்றேன் என்பதற்குச் சாட்சி சொல்லக்கூடிய ஒரு சாட்சியைக் கொண்டு வாரும்' என்று கூறத் தொடங்கினான். அங்கு வந்த முஸ்லிம்கள் அக்கிராமவாசியிடம், 'உனக்குக் கேடு உண்டாகட்டும்! நிச்சயமாக நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் உண்மையைத் தவிர வேறெதையும் கூறமாட்டார்கள்' என்று கூறினர்.

நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்களுக்கும் அக்கிராமவாசிக்கும் இடையிலான விவாதம் தொடர்ந்து கொண்டிருந்தபோது குஸைமா (ரலி) அவர்கள் அங்கு வந்தார்கள். அப்போதும் அக்கிராமவாசி, 'நான் உமக்கு (இதை) விற்றேன் என்பதற்குச் சாட்சி சொல்லக்கூடிய ஒரு சாட்சியைக் கொண்டு வாரும்' என்று கூறிக் கொண்டிருந்தார். அப்போது குஸைமா (ரலி) அவர்கள், 'நீர் இக்குதிரையை அவருக்கு (நிச்சயமாக) விற்றுவிட்டீர் என்பதற்கு நான் சாட்சி கூறுகிறேன்' என்றார்கள்.

நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் குஸைமா (ரலி) அவர்களை நோக்கி, 'நீர் எதன் அடிப்படையில் சாட்சி கூறுகிறீர்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு குஸைமா (ரலி) அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்களின் (வார்த்தையின்) உண்மைத்தன்மையை (நான் முழுமையாக நம்பியிருப்பதன்) அடிப்படையில் (சாட்சி கூறுகிறேன்)' என்றார்கள்.

இதையடுத்து, நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் குஸைமா (ரலி) அவர்களின் ஒரு சாட்சியத்தை இரண்டு ஆண்களின் சாட்சியத்திற்குச் சமமாக ஆக்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سَكَنُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو الْحَسَنِ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا صَالِحٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْأَخْضَرِ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُمَارَةُ بْنُ خُزَيْمَةَ أَنَّ خُزَيْمَةَ رَأَى فِي الْمَنَامِ أَنَّهُ يَسْجُدُ عَلَى جَبْهَةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ فَأَتَى خُزَيْمَةُ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَأَخْبَرَهُ قَالَ فَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ قَالَ لَهُ صَدِّقْ رُؤْيَاكَ فَسَجَدَ عَلَى جَبْهَةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ
குஸைமா (ரலி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் நெற்றியின் மீது தாம் ஸுஜூது (சிரவணக்கம்) செய்வதாகக் கனவு கண்டார்கள்.

பின்னர், குஸைமா (ரலி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து அ(க்கனவி)னைத் தெரிவித்தார்கள்.

அப்போது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமது முதுகின் மீது) சாய்ந்து படுத்துக்கொண்டு, "உமது கனவை மெய்ப்படுத்துவீராக!" என்று (அவரிடம்) கூறினார்கள்.

உடனே, குஸைமா (ரலி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் நெற்றியின் மீது ஸுஜூது செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيِّ وَخُزَيْمَةُ الَّذِي جَعَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ شَهَادَتَهُ شَهَادَةَ رَجُلَيْنِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عُمَارَةُ بْنُ خُزَيْمَةَ عَنْ عَمِّهِ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّ خُزَيْمَةَ بْنَ ثَابِتٍ رَأَى فِي النَّوْمِ أَنَّهُ يَسْجُدُ عَلَى جَبْهَةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَجَاءَ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَذَكَرَ ذَلِكَ فَاضْطَجَعَ لَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَسَجَدَ عَلَى جَبْهَتِهِ
உமாரா பின் குஸைமா பின் ஸாபித் அல்-அன்சாரி (ரஹ்) அவர்களின் சிறிய தந்தை (இவர் ஒரு நபித்தோழராவார்) அறிவிக்கிறார்: (இந்தக் குஸைமா என்பவர்தான் எவருடைய சாட்சியத்தை இரண்டு ஆண்களின் சாட்சியத்திற்கு நிகராக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஆக்கினார்களோ அவரே ஆவார்).

குஸைமா பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள், தாம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் நெற்றியின் மீது சஜ்தா செய்வதாகக் கனவு கண்டார்கள். பின்னர், அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து அ(க்கனவி)தைக் கூறினார்கள். உடனே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்காக (அக்கனவை நனவாக்கும் பொருட்டு) படுத்துக் கொண்டார்கள். (பின்னர்) அவர் நபியவர்களின் நெற்றியின் மீது சஜ்தா செய்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حديث أبي بشير الأنصاري
அபூ பஷீர் அல்-அன்சாரீ (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَبِيبٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي بَشِيرٍ وَابْنَةَ أَبِي بَشِيرٍ يُحَدِّثَانِ عَنْ أَبِيهِمَا عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ فِي الْحُمَّى أَبْرِدُوهَا بِالْمَاءِ فَإِنَّهَا مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ
அபூபஷீர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

காய்ச்சல் குறித்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அதனை (காய்ச்சலைத்) தண்ணீரைக் கொண்டு குளிர்விப்பீர்களாக! ஏனெனில், அது நரகத்தின் (கடுமையான) வெப்பத்தின் ஒரு பகுதியாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ أَنَّ أَبَا بَشِيرٍ الْأَنْصَارِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ رَسُولًا لَا يَبْقَيَنَّ فِي رَقَبَةِ بَعِيرٍ قِلَادَةٌ مِنْ وَتَرٍ وَلَا قِلَادَةٌ إِلَّا قُطِعَتْ قَالَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَالنَّاسُ فِي مِيَاهِهِمْ
அபூபஷீர் அல்-அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு தூதரை அனுப்பி, "எந்த ஒட்டகத்தின் கழுத்திலும் வில்லின் நாணால் செய்யப்பட்ட மாலையோ (கண் திருஷ்டிக்காகக் கட்டப்பட்டவை) அல்லது வேறு எந்த மாலையோ அறுக்கப்படாமல் விடப்படக் கூடாது" என்று அறிவிக்கச் செய்தார்கள்.

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) இஸ்மாயீல் கூறுகிறார்: "மக்கள் தங்களது நீர்நிலைகளில் (தங்கியிருந்தபோது இந்த அறிவிப்பு செய்யப்பட்டது) என்று அவர் (மாலிக்) கூறியதாக நான் கருதுகிறேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنِي حَبَّانُ بْنُ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدٍ وَأَبِي بَشِيرٍ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ صَلَّى بِهِمْ ذَاتَ يَوْمٍ فَمَرَّتْ امْرَأَةٌ بِالْبَطْحَاءِ فَأَشَارَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللهِﷺ أَنْ تَأَخَّرِي فَرَجَعَتْ حَتَّى صَلَّى ثُمَّ مَرَّتْ
அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) மற்றும் அபூ பஷீர் அல்-அன்சாரி (ரழி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருநாள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களுக்குத்) தொழுவித்துக் கொண்டிருந்தார்கள். அப்போது 'பத்ஹா' (எனும் திறந்தவெளிப் பள்ளத்தாக்கு) பகுதியில் ஒரு பெண் (தொழுபவர்களுக்குக் குறுக்கே) செல்ல முற்பட்டார். அவரைப் பின்வாங்குமாறு (அல்லது அங்கேயே நிற்குமாறு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சைகை செய்தார்கள். எனவே, அவர் (நபி ஸல் அவர்கள் தொழுது முடிக்கும் வரை) பின்வாங்கிச் சென்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள் தொழுது முடித்த பின்னரே, அப்பெண் (அவ்விடத்தைக்) கடந்து சென்றார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ عَبْدُ اللهِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ هَارُونَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ نَافِعٍ قَالَ رَآنِي أَبُو بَشِيرٍ الْأَنْصَارِيُّ صَاحِبُ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَأَنَا أُصَلِّي صَلَاةَ الضُّحَى حِينَ طَلَعَتِ الشَّمْسُ فَعَابَ ذَلِكَ عَلَيَّ وَنَهَانِي ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا تُصَلُّوا حَتَّى تَرْتَفِعَ الشَّمْسُ فَإِنَّهَا تَطْلُعُ فِي قَرْنَيِ الشَّيْطَانِ
சயீத் பின் நாஃபிஃ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் சூரியன் உதயமாகிக் கொண்டிருக்கும் (சரியான அந்த) நேரத்தில் ளுஹாத் தொழுகை தொழுதுகொண்டிருந்தேன். இதனை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழரான அபூபஷீர் அல்-அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் கண்டார்கள். அதற்காக என்னை அவர்கள் கண்டித்ததுடன், (அந்நேரத்தில்) தொழுவதைத் தடுத்தார்கள். பின்னர், "சூரியன் (வானில் ஒரு ஈட்டி அளவு) உயரும் வரை நீங்கள் தொழ வேண்டாம். ஏனெனில், அது ஷைத்தானின் இரு கொம்புகளுக்கிடையே (அதாவது அவனது தலையின் இரு பக்கங்களுக்கு நேராக) தான் உதயமாகிறது" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள் எனத் தெரிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حديث هزال
ஹஸ்ஸால் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ نُعَيْمِ بنِ هَزَّالٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ فِي حِجْرِ أَبِي فَأَصَابَ جَارِيَةً مِنَ الْحَيِّ فَقَالَ لَهُ أَبِي ائْتِ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَأَخْبِرْهُ بِمَا صَنَعْتَ لَعَلَّهُ يَسْتَغْفِرُ لَكَ وَإِنَّمَا يُرِيدُ بِذَلِكَ رَجَاءَ أَنْ يَكُونَ لَهُ مَخْرَجٌ فَأَتَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَقِمْ عَلَيَّ كِتَابَاللهِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَعَادَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَقِمْ عَلَيَّ كِتَابَ اللهِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ أَتَاهُ الثَّالِثَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَقِمْ عَلَيَّ كِتَابَ اللهِ ثُمَّ أَتَاهُ الرَّابِعَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَقِمْ عَلَيَّ كِتَابَ اللهِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّكَ قَدْ قُلْتَهَا أَرْبَعَ مَرَّاتٍ فَبِمَنْ؟ قَالَ بِفُلَانَةَ قَالَ هَلْ ضَاجَعْتَهَا؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ هَلْ بَاشَرْتَهَا؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ هَلْ جَامَعْتَهَا؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ أَنْ يُرْجَمَ قَالَ فَأُخْرِجَ بِهِ إِلَى الْحَرَّةِ فَلَمَّا رُجِمَ فَوَجَدَ مَسَّ الْحِجَارَةِ جَزَعَ فَخَرَجَ يَشْتَدُّ فَلَقِيَهُ عَبْدُ اللهِ بْنُ أُنَيْسٍ وَقَدْ أَعْجَزَ أَصْحَابَهُ فَنَزَعَ لَهُ بِوَظِيفِ بَعِيرٍ فَرَمَاهُ بِهِ فَقَتَلَهُ قَالَ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ هَلَّا تَرَكْتُمُوهُ لَعَلَّهُ يَتُوبُ فَيَتُوبَ اللهُ عَلَيْهِ قَالَ هِشَامٌ فَحَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ نُعَيْمِ بْنِ هَزَّالٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لِأَبِي حِينَ رَآهُ وَاللهِ يَا هَزَّالُ لَوْ كُنْتَ سَتَرْتَهُ بِثَوْبِكَ كَانَ خَيْرًا مِمَّا صَنَعْتَ بِهِ
யஸீத் பின் நுஐம் பின் ஹஸ்ஸால் அவர்கள் தனது தந்தை (நுஐம்) வழியாக அறிவிக்கிறார்கள்:

மாஇஸ் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் எனது தந்தை (ஹஸ்ஸால்) அவர்களின் பராமரிப்பில் (வளர்ப்பில்) இருந்து வந்தார்கள். அவர் அப்பகுதியைச் சேர்ந்த ஒரு பெண்ணுடன் (விபச்சாரத்தில்) ஈடுபட்டுவிட்டார். அப்போது எனது தந்தை அவரிடம், "நீர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று, நீர் செய்ததை அவர்களிடம் தெரிவியும். ஒருவேளை அவர்கள் உமக்காக (அல்லாஹ்விடம்) பாவமன்னிப்புத் தேடலாம்" என்று கூறினார்கள். இதன் மூலம் அவருக்கு (தண்டனையிலிருந்து) தப்பிக்கும் வழி ஏதாவது கிடைக்கும் என்ற நம்பிக்கையிலேயே எனது தந்தை அவ்வாறு கூறினார்கள்.

எனவே, அவர் (மாஇஸ்) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் விபச்சாரம் செய்துவிட்டேன். எனவே, என் மீது அல்லாஹ்வின் சட்டத்தை (தண்டனையை) நிறைவேற்றுங்கள்" என்று கூறினார். நபியவர்கள் அவரைப் புறக்கணித்து (முகத்தைத் திருப்பிக்) கொண்டார்கள். மீண்டும் அவர் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் விபச்சாரம் செய்துவிட்டேன். என் மீது அல்லாஹ்வின் சட்டத்தை நிறைவேற்றுங்கள்" என்று கூறினார். அப்போதும் நபியவர்கள் அவரைப் புறக்கணித்தார்கள்.

பின்னர் அவர் மூன்றாவது முறையாக வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் விபச்சாரம் செய்துவிட்டேன். என் மீது அல்லாஹ்வின் சட்டத்தை நிறைவேற்றுங்கள்" என்றார். பிறகு நான்காவது முறையாக வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் விபச்சாரம் செய்துவிட்டேன். என் மீது அல்லாஹ்வின் சட்டத்தை நிறைவேற்றுங்கள்" என்றார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நீர் அதை நான்கு முறை கூறிவிட்டீர். யாருடன் (அவ்வாறு செய்தீர்)?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "இன்ன பெண்ணுடன்" என்று பதிலளித்தார். நபியவர்கள், "நீ அவளுடன் படுத்தாயா?" என்று கேட்டார்கள். அவர் "ஆம்" என்றார். "நீ அவளைத் தீண்டினாயா (உடல் ரீதியாக நெருங்கினாயா)?" என்று கேட்டார்கள். அவர் "ஆம்" என்றார். "நீ அவளுடன் உடலுறவு கொண்டாயா?" என்று கேட்டார்கள். அவர் "ஆம்" என்றார்.

இதையடுத்து, அவருக்குக் கல்லெறி தண்டனை (ரஜ்ம்) நிறைவேற்றுமாறு நபியவர்கள் உத்தரவிட்டார்கள். அதன்படி, அவர் 'ஹர்ரா' (எனும் கல்பாரைப் பகுதிக்கு) அழைத்துச் செல்லப்பட்டார். அவர் மீது கல்லெறியப்பட்டு, கல்லின் வலியை அவர் உணர்ந்தபோது, (வேதனையினால்) துடிதுடித்து அங்கிருந்து வேகமாக ஓடினார். அவர் தம்மோடு வந்தவர்களைப் பின்னுக்குத் தள்ளிவிட்டு வேகமாக ஓடியபோது, அப்துல்லாஹ் பின் உனைஸ் (ரலி) அவரை எதிர்கொண்டார். அவர் (அங்கிருந்த) ஒட்டகத்தின் காலெலும்பு ஒன்றை எடுத்து அவர் மீது எறிந்தார். அதில் அவர் (மாஇஸ்) இறந்துவிட்டார்.

பின்னர், அவர் (அப்துல்லாஹ் பின் உனைஸ்) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, நடந்ததைத் தெரிவித்தார். அப்போது நபியவர்கள், "நீங்கள் அவரை (ஓட) விட்டிருக்கக் கூடாதா? ஒருவேளை அவர் (மீண்டும்) தவ்பா (பாவமன்னிப்பு) செய்திருக்கலாம்; அல்லாஹ்வும் அவரது தவ்பாவை ஏற்றிருக்கலாம் அல்லவா!" என்று கூறினார்கள்.

(இந்த ஹதீஸின் ஓர் அறிவிப்பாளரான) ஹிஷாம் கூறுகிறார்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எனது தந்தை (ஹஸ்ஸாலைப்) பார்த்தபோது பின்வருமாறு கூறினார்கள்" என யஸீத் பின் நுஐம் பின் ஹஸ்ஸால் தமது தந்தை (நுஐம்) மூலம் எனக்கு அறிவித்தார்கள்:

"ஹஸ்ஸாலே! அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நீங்கள் அவருக்குச் செய்ததை (அவரை என்னிடம் அனுப்பி வைத்ததை) விட, உங்களின் ஆடையால் (அதாவது இரகசியமாக) அவரது குற்றத்தை மறைத்திருந்தால் அது உங்களுக்குச் சிறந்ததாக இருந்திருக்குமே!"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ الْعَطَّارَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ هَزَّالٍ أَنَّ هَزَّالًا كَانَ اسْتَأْجَرَ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ وَكَانَتْ لَهُ جَارِيَةٌ يُقَالُ لَهَا فَاطِمَةُ قَدْ أُمْلِكَتْ وَكَانَتْ تَرْعَىغَنَمًا لَهُمْ وَإِنَّ مَاعِزًا وَقَعَ عَلَيْهَا فَأَخْبَرَ هَزَّالًا فَخَدَعَهُ فَقَالَ انْطَلِقْ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَأَخْبِرْهُ عَسَى أَنْ يَنْزِلَ فِيكَ قُرْآنٌ فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ ﷺ فَرُجِمَ فَلَمَّا عَضَّتْهُ مَسُّ الْحِجَارَةِ انْطَلَقَ يَسْعَى فَاسْتَقْبَلَهُ رَجُلٌ بِلَحْيِ جَزُورٍ أَوْ سَاقِ بَعِيرٍ فَضَرَبَهُ بِهِ فَصَرَعَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ وَيْلَكَ يَا هَزَّالُ لَوْ كُنْتَ سَتَرْتَهُ بِثَوْبِكَ كَانَ خَيْرًا لَكَ
நுஐம் பின் ஹஸ்ஸால் (ரஹ்) அறிவிக்கிறார்கள்:

(என் தந்தை) ஹஸ்ஸால் அவர்கள் மாயிஸ் பின் மாலிக் என்பவரை (தமது வேலைக்காகக்) கூலிக்கு அமர்த்தியிருந்தார்கள். ஹஸ்ஸால் அவர்களிடம் ஃபாத்திமா என்று அழைக்கப்பட்ட ஒரு அடிமைப் பெண் இருந்தாள். அவள் (வேறொருவருக்குத்) திருமணம் செய்து வைக்கப்பட்டிருந்தாள் (அல்லது திருமண ஒப்பந்தம் செய்யப்பட்டிருந்தாள்). அவள் அவர்களுக்காக ஆடுகளை மேய்த்து வந்தாள்.

அப்போது மாயிஸ் அப்பெண்ணுடன் (விபச்சாரம் செய்து) உறவு கொண்டு விட்டார். இது குறித்து அவர் ஹஸ்ஸாலிடம் தெரிவித்தபோது, ஹஸ்ஸால் அவருக்கு (மறைமுகமாகப் பாதிப்பை ஏற்படுத்தும் விதத்தில்) ஆலோசனை வழங்கி, "நீர் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று (நடந்ததைத்) தெரிவியும். ஒருவேளை உமக்காக (அல்லாஹ்விடமிருந்து மன்னிப்பு தொடர்பான) ஒரு குர்ஆன் வசனம் அருளப்படலாம்" என்று கூறினார்.

(அவ்வாறே அவர் சென்று தம் குற்றத்தை ஒப்புக்கொண்டபோது) அவருக்குக் கல்லெறி தண்டனை (ரஜ்ம்) நிறைவேற்றுமாறு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் உத்தரவிட்டார்கள். அதன்படி அவர் கல்லெறியப்பட்டார். கற்கள் அவர் மீது பட்டு (வலியை) ஏற்படுத்தியபோது அவர் (தப்பிக்க வேண்டி) ஓடினார். அப்போது அவருக்கு எதிர்ப்பட்ட ஒரு மனிதர், அறுக்கப்பட்ட ஒட்டகத்தின் தாடை எலும்பு அல்லது ஒட்டகத்தின் கால் எலும்பால் அவரை அடித்துக் கீழே தள்ளினார் (அதில் அவர் உயிரிழந்தார்).

(இதையறிந்த) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "ஹஸ்ஸாலே! உமக்குக் கேடுதான்! உமது ஆடையால் (அதாவது உமது சொல்லால் அல்லது செயலால்) அவரை நீர் மறைத்திருந்தால், அது உமக்குச் சிறந்ததாக இருந்திருக்கும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ نُعَيْمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ أَقِمْ عَلَيَّ كِتَابَ اللهِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَمَرَ بِرَجْمِهِ فَلَمَّا مَسَّتْهُالْحِجَارَةُ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَقَالَ مَرَّةً فَلَمَّا عَضَّتْهُ جَزَعَ فَخَرَجَ يَشْتَدُّ وَخَرَجَ عَبْدُ اللهِ بْنُ أُنَيْسٍ أَوْ أَنَسُ مِنِ نَادِيهِ فَرَمَاهُ بِوَظِيفِ حِمَارٍ فَصَرَعَهُ فَأَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَحَدَّثَهُ بِأَمْرِهِ فَقَالَ هَلَّا تَرَكْتُمُوهُ لَعَلَّهُ أَنْ يَتُوبَ فَيَتُوبَ اللهُ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا هَزَّالُ لَوْ سَتَرْتَهُ بِثَوْبِكَ كَانَ خَيْرًا لَكَ
நுஐம் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மாஇஸ் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "என் மீது அல்லாஹ்வின் சட்டத்தை (தண்டனையை) நிலைநாட்டுங்கள்" என்று கூறினார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரைப் புறக்கணித்து நான்கு முறை (முகத்தைத்) திருப்பிக் கொண்டார்கள். பின்னர் அவருக்குக் கல்லெறி தண்டனை (ரஜ்ம்) நிறைவேற்றும்படி உத்தரவிட்டார்கள். அவர் மீது கற்கள் பட்டதும் —அப்துர் ரஹ்மான் அவர்கள், 'கற்களின் வலி அவரைத் தாக்கியதும்' என மற்றொரு முறை குறிப்பிட்டார்கள்— அவர் (வேதனையைத் தாங்க முடியாமல்) பதறிப்போய் வேகமாக ஓடினார்.

அப்போது அப்துல்லாஹ் பின் உனைஸ் (ரலி) —அல்லது அனஸ் (ரலி)— அவர்கள் தமது சபையிலிருந்து வெளியே வந்து, கழுதையின் கால் எலும்பைக் கொண்டு அவர் மீது எறிந்தார்கள்; அதனால் அவர் கீழே விழுந்து (உயிரிழந்தார்).

பின்னர் அவர் (அப்துல்லாஹ் பின் உனைஸ்) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து நடந்தவற்றைக் கூறினார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் அவரை விட்டுவிட்டிருக்கக் கூடாதா? ஒருவேளை அவர் (மீண்டும்) தவ்பா (பாவமன்னிப்பு) செய்திருக்கலாம்; அல்லாஹ்வும் அவருடைய தவ்பாவை ஏற்றிருக்கலாம் அல்லவா!" என்று கேட்டார்கள்.

பிறகு, (மாஇஸை நபி அவர்களிடம் அழைத்து வந்த) "ஹஸ்ஸாலே! உமது ஆடையால் அவரை நீர் மறைத்திருந்தால் (அவரது பாவத்தை வெளிப்படுத்தாமல் இருந்திருந்தால்), அது உமக்கு நன்மையாக அமைந்திருக்கும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ نُعَيْمِ بْنِ هَزَّالٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ كَانَ فِي حِجْرِهِ فَلَمَّا فَجَرَ قَالَ لَهُ ائْتِ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَأَخْبِرْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَهُ وَلَقِيَهُ يَا هَزَّالُ أَمَا لَوْ كُنْتَ سَتَرْتَهُ بِثَوْبِكَ لَكَانَ خَيْرًا مِمَّا صَنَعْتَ بِهِ
யஸீத் பின் நுஐம் பின் ஹஸ்ஸால் அவர்கள் தமது தந்தை (நுஐம்) வழியாக அறிவிக்கிறார்கள்:

மாஇஸ் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் (ஹஸ்ஸால் - ரலி அவர்களின்) பராமரிப்பில் இருந்து வந்தார்கள். மாஇஸ் அவர்கள் விபச்சாரம் செய்துவிட்டபோது, ஹஸ்ஸால் அவர்கள் அவரிடம், "நீர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று (இதைப் பற்றித்) தெரிவியும்" என்று கூறினார்கள்.

(பின்னர்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஸ்ஸாலைச் சந்தித்தபோது அவரிடம், "ஹஸ்ஸாலே! உமது ஆடையால் அவரை நீர் மறைத்து (அவரது பாவத்தை வெளியே தெரியாமல் பாதுகாத்து) இருந்திருந்தால், அது நீர் அவருக்குச் செய்ததை (அவரைப் பற்றி வெளிப்படுத்தியதை) விட உமக்கு மிகவும் சிறந்ததாக இருந்திருக்குமே!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ الْمُنْكَدِرِ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ هَزَّالٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ ذَكَرَ شَيْئًا مِنْ أَمْرِ مَاعِزٍ لِلنَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ له رَسُولُ اللهِ ﷺ لَوْ كُنْتَ سَتَرْتَهُ بِثَوْبِكَ كَانَ خَيْرًا لَكَ
ஹஸ்ஸால் (ரலி) அவர்களின் புதல்வர் தனது தந்தையிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்:

அவர் (ஹஸ்ஸால்) மாஇஸ் என்பவருடைய விவகாரம் குறித்து (அவர் செய்த தவறை) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் குறிப்பிட்டார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "நீர் உமது ஆடையால் அவரை மறைத்திருந்தால் (அதாவது அந்தத் தவறைப் பிறருக்குத் தெரியாமல் மூடி மறைத்திருந்தால்), அது உமக்குச் சிறந்ததாக இருந்திருக்கும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ الْمُنْكَدِرِ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ هَزَّالٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ لَهُ وَيْحَكَ يَا هَزَّالُ لَوْ سَتَرْتَهُ يَعْنِي مَاعِزًا بِثَوْبِكَ كَانَ خَيْرًا لَكَ
ஹஸ்ஸால் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம் (ஹஸ்ஸாலிடம்), "ஹஸ்ஸாலே! உமக்குக் கேடுதான்! நீர் அவரை (அதாவது விபச்சாரம் செய்த மாஇஸ் என்பவரை) உமது ஆடையைக் கொண்டு (அவரது பாவத்தை வெளிப்படுத்தாமல்) மறைத்திருந்தால், அது உமக்குச் சிறந்ததாக இருந்திருக்குமே!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حديث أبي واقد الليثي
அபு வாகித் அல்-லைஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ سَأَلَ أَبَا وَاقِدٍ اللَّيْثِيَّ بِمَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَقْرَأُ فِي الْعِيدِ؟ قَالَ كَانَ يَقْرَأُ بِ (قَ) وَ (اقْتَرَبَتْ)
உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரலி) அவர்கள் அபூவாக்கித் அல்லைஸீ (ரலி) அவர்களிடம், "பெருநாள் (தொழுகையில்) அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் எதனை ஓதுவார்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "(அவர்கள்) 'காஃப்' (அத்தியாயம் 50) மற்றும் 'இக்தரபத்' (அத்தியாயம் 54 - அல்-கமர் ஆகியவற்றை) ஓதுவார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ ثُمَّ الْجُنْدَعِيِّ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ أَنَّهُمْ خَرَجُوا عَنْ مَكَّةَ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ إِلَى حُنَيْنٍ قَالَ وَكَانَ لِلْكُفَّارِ سِدْرَةٌ يَعْكُفُونَ عِنْدَهَا وَيُعَلِّقُونَ بِهَا أَسْلِحَتَهُمْ يُقَالُ لَهَا ذَاتُ أَنْوَاطٍ قَالَ فَمَرَرْنَا بِسِدْرَةٍ خَضْرَاءَ عَظِيمَةٍ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللهِ اجْعَلْ لَنَا ذَاتَ أَنْوَاطٍ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قُلْتُمْ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ كَمَا قَالَ قَوْمُ مُوسَى {اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةً قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ}[الأعراف 138] إِنَّهَا السُّنَنُ لَتَرْكَبُنَّ سُنَنَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ سُنَّةً سُنَّةً
அபூவாகித் அல்-லைஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் மக்காவிலிருந்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹுனைனை நோக்கிப் புறப்பட்டோம். (அக்காலத்தில்) நிராகரிப்பாளர்களுக்கு ஒரு இலந்தை மரம் இருந்தது. அவர்கள் (அதற்கு மதிப்பளிக்கும் விதமாக) அதனிடம் தங்கியிருப்பார்கள்; மேலும் அதில் தங்கள் ஆயுதங்களைத் தொங்கவிடுவார்கள். அதற்கு 'தாது அன்வாத்' (தொங்கவிடப்படும் இடங்களைக் கொண்டது) என்று கூறப்படும்.

நாங்கள் ஒரு பெரிய, பசுமையான இலந்தை மரத்தைக் கடந்து சென்றபோது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர்களுக்கு (நிராகரிப்பாளர்களுக்கு) இருப்பதைப் போன்று எங்களுக்கும் ஒரு 'தாது அன்வாத்'தை (ஆயுதங்களைத் தொங்கவிட்டு பரகத் பெறுவதற்கான ஒரு மரத்தை) ஏற்படுத்துங்கள்" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "என் உயிர் எவன் கைவசம் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக! மூஸாவின் சமுதாயத்தினர் (மூஸாவிடம்) கேட்டதைப் போன்றே நீங்களும் கேட்டுள்ளீர்கள். (அவர்கள் மூஸாவிடம்,) '{இஜ்அல் லனா இலாஹன் கமா லஹும் ஆலிஹத்துன், கால இன்னக்கும் கவ்முன் தஜ்ஹலூன்}' (அவர்களுக்குப் பல கடவுள்கள் இருப்பதைப் போன்று எங்களுக்கும் ஒரு கடவுளை ஏற்படுத்துவீராக! அதற்கு அவர், ‘நிச்சயமாக நீங்கள் ஓர் அறிவீனமான சமுதாயமாக இருக்கிறீர்கள்’ என்று கூறினார் - அல்குர்ஆன் 7:138) என்று கேட்டார்கள். நிச்சயமாக இவை (உங்களுக்கு முன் வாழ்ந்தவர்களின்) வழிமுறைகளாகும். உங்களுக்கு முன் வாழ்ந்தவர்களின் வழிமுறைகளை நீங்கள் (அப்படியே) படிப்படியாகப் பின்பற்றுவீர்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّا بِأَرْضٍ تُصِيبُنَا بِهَا مَخْمَصَةٌ فَمَا يَحِلُّ لَنَا مِنَ الْمَيْتَةِ؟ قَالَ إِذَا لَمْ تَصْطَبِحُوا وَلَمْ تَغْتَبِقُوا وَلَمْ تَحْتَفِئُوا بَقْلًا فَشَأْنُكُمْ بِهَا
அபூவாகித் அல்-லைஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் (கடும்) பஞ்சம் நிலவும் ஒரு பகுதியில் வசிக்கிறோம். (அத்தகைய நிர்ப்பந்தச் சூழலில்) தாமாகச் செத்த விலங்குகளை (உண்பது) எங்களுக்கு எந்த அளவுக்கு ஆகுமாக்கப்பட்டுள்ளது?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு (நபிகள் நாயகம் (ஸல்)) அவர்கள், "உங்களுக்குக் காலை உணவோ, மாலை உணவோ கிடைக்கவில்லை என்றால், மேலும் (உண்பதற்கு) எந்தக் கீரையையும் (அல்லது தாவரத்தையும்) உங்களால் பறித்துக்கொள்ள முடியவில்லை என்றால், நீங்கள் அதனை (செத்ததை) பயன்படுத்திக் கொள்ளலாம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعِ بْنِ سَرْجِسَ قَالَ عُدْنَا أَبَا وَاقِدٍ الْبَكْرِيَّ وَقَالَ ابْنُ بَكْرٍ الْبَدْرِيَّ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَسَمِعَهُ يَقُولُ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ أَخَفَّ النَّاسِ صَلَاةًعَلَى النَّاسِ وَأَطْوَلَ النَّاسِ صَلَاةً لِنَفْسِهِ
அபூ வாக்கித் அல்-பக்ரி (ரலி) அவர்கள் (தமது மரணத்திற்கு முன்னதான) இறுதி நோயின் போது (அவர்களை நலம் விசாரிக்கச் சென்றவர்கள்) பின்வருமாறு கூறக் கேட்டார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள், மக்களுக்குத் (தலைமையேற்றுத்) தொழுவிக்கும் போது மக்களில் மிகச் சுருக்கமாகத் தொழுவிப்பவர்களாகவும், தமக்காகத் (தனியாகத்) தொழுதுகொள்ளும் போது மக்களில் மிக நீண்டதாகத் தொழுபவர்களாகவும் இருந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سِنَانِ بْنِ أَبِي سِنَانٍ الدِّيلِيِّ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ خَرَجَنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ قِبَلَ حُنَيْنٍ فَمَرَرْنَا بِسِدْرَةٍ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ اجْعَلْ لَنَا هَذِهِ ذَاتَ أَنْوَاطٍ كَمَا لِلْكُفَّارِ ذَاتُ أَنْوَاطٍ وَكَانَ الْكُفَّارُ يَنُوطُونَ سِلَاحَهُمْ بِسِدْرَةٍ وَيَعْكُفُونَ حَوْلَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ اللهُ أَكْبَرُ هَذَا كَمَا قَالَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ لِمُوسَى {اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةً} [الأعراف 138] إِنَّكُمْ تَرْكَبُونَ سُنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ
அபூ வாக்கித் அல்-லைஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹுனைன் (போர்க்களத்தை) நோக்கிப் புறப்பட்டோம். (வழியில்) நாங்கள் ஓர் இலந்தை மரத்தைக் கடந்து சென்றோம். (அப்போது) நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நிராகரிப்பாளர்களுக்கு 'தாத் அன்வாத்' (எனும் மரம்) இருப்பதைப் போன்று, எங்களுக்கும் இந்த மரத்தை 'தாத் அன்வாத்' ஆக ஆக்கித் தாருங்கள்" என்று கேட்டேன். (நிராகரிப்பாளர்கள் ஓர் இலந்தை மரத்தில் தங்களது ஆயுதங்களைத் தொங்கவிட்டு, (பரகத்தை எதிர்பார்த்து) அதைச் சுற்றி தங்கியிருப்பது வழக்கம்).

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹு அக்பர்! (அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்). இது, இஸ்ரவேலர்கள் மூஸாவிடம், ‘(மூஸாவே!) அவர்களுக்குப் பல தெய்வங்கள் இருப்பதைப் போன்று எங்களுக்கும் ஒரு தெய்வத்தை ஏற்படுத்துவீராக!’ என்று கேட்டதைப் போன்றே (உங்களுடைய இந்தக் கூற்றும்) அமைந்துள்ளது. நிச்சயமாக நீங்கள் உங்களுக்கு முன் சென்றவர்களின் வழிமுறைகளை (அப்படியே) பின்பற்றுவீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٌ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ أَنَّهُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّا بِأَرْضٍ تُصِيبُنَا بِهَا الْمَخْمَصَةُ فَمَتَى تَحِلُّ لَنَا الْمَيْتَةُ؟ قَالَ إِذَا لَمْ تَصْطَبِحُوا وَلَمْ تَغْتَبِقُوا وَلَمْ تَحْتَفِئُوا فَشَأْنُكُمْ بِهَا
அபூவாகித் அல்-லைஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(நபித்தோழர்களில்) சிலர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் கடும் பசிப் பஞ்சம் நிலவும் ஒரு பகுதியில் (வசிக்கிறோம்) இருக்கிறோம்; எனவே, (தாமாகச்) செத்த பிராணிகளை (உண்பது) எங்களுக்கு எப்போது ஆகுமானதாகும்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உங்களுக்குக் காலை உணவும் கிடைக்கவில்லை, மாலை உணவும் கிடைக்கவில்லை, மேலும் (பசியைப் போக்குவதற்காக நிலத்திலிருந்து) எவ்விதத் தாவரத்தையும் (வேர்களையும்) உங்களால் பிடுங்க முடியவில்லை என்ற (கடுமையான) நிலை ஏற்படும்போது, நீங்கள் அவற்றை (செத்த பிராணிகளை) உண்ணலாம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سِنَانِ بْنِ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ إِلَى حُنَيْنٍ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ مَعْمَرٍ وَمَعْمَرٌ أَتَمُّ حَدِيثًا
அபூவாகித் அல்-லைஸீ (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹுனைன் (போரை) நோக்கிப் புறப்பட்டோம்.

(பிறகு அவர்) மஅமர் அறிவித்த ஹதீஸின் கருத்தையே குறிப்பிட்டார். மேலும், "மஅமர் (அறிவித்த) ஹதீஸே (விவரங்களில்) மிகவும் முழுமையானதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَحَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ دِينَارٍ قَالَ عَبْدُ الصَّمَدِ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمَدِينَةَ وَبِهَا نَاسٌ يَعْمِدُونَ إِلَى أَلْيَاتِ الْغَنَمِ وَأَسْنِمَةِ الْإِبِلِ فَيَجُبُّونَهَا فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا قُطِعَ مِنَ الْبَهِيمَةِ وَهِيَ حَيَّةٌ فَهُوَ مَيْتَةٌ
அபூவாகித் அல்-லைஸீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிற்கு வருகை தந்தபோது, அங்குள்ள மக்கள் செம்மறியாடுகளின் கொழுப்பு வால்களையும் ஒட்டகங்களின் திமில்களையும் (அவை உயிருடன் இருக்கும்போதே) வெட்டி எடுப்பவர்களாக இருந்தனர். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஒரு பிராணி உயிருடன் இருக்கும்போது அதிலிருந்து வெட்டி எடுக்கப்படும் (உறுப்பு) எதுவோ அது செத்ததாகும் (தானாக செத்த பிராணியின் இறைச்சிக்கு சமமாகும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمَدِينَةَ وَالنَّاسُ يَجُبُّونَ أَسْنِمَةَ الْإِبِلِ وَيَقْطَعُونَ أَلْيَاتِ الْغَنَمِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا قُطِعَ مِنَ الْبَهِيمَةِ وَهِيَ حَيَّةٌ فَهِيَ مَيْتَةٌ
அபூவாகித் அல்லைஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிற்கு வந்தபோது, மக்கள் (உயிருள்ள) ஒட்டகங்களின் திமில்களையும் (உயிருள்ள) செம்மறியாடுகளின் கொழுப்பு வால்களையும் (உணவிற்காக) வெட்டி எடுப்பவர்களாக இருந்தனர். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஒரு விலங்கு உயிருடன் இருக்கும்போது அதிலிருந்து வெட்டி எடுக்கப்படும் (உறுப்பு) எதுவோ அது செத்ததாகும் (அதாவது பிணமாகக் கருதப்பட்டு உண்ணத் தகாததாகும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ لِنِسَائِهِ فِي حَجَّتِهِ هَذِهِ ثُمَّ ظُهُورَ الْحُصُرِ
அபூவாகித் அல்லைஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது (விடைபெறும்) ஹஜ்ஜின் போது தம் மனைவியரிடம், "(உங்களுக்குரிய ஹஜ்) இதுதான்; பிறகு (உங்கள் வீடுகளிலுள்ள) பாய்களின் முதுகுகளைப் (பற்றிக்கொள்ளுங்கள் - அதாவது வீட்டிலேயே தங்கிவிடுங்கள்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ كُنَّا نَأْتِي النَّبِيَّ ﷺ إِذَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ فَيُحَدِّثُنَا فَقَالَ لَنَا ذَاتَ يَوْمٍ إِنَّ اللهَ قَالَ إِنَّا أَنْزَلْنَا الْمَالَ لِإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَلَوْ كَانَ لِابْنِ آدَمَ وَادٍ لَأَحَبَّ أَنْ يَكُونَ إِلَيْهِ ثَانٍ وَلَوْ كَانَ لَهُ وَادِيَانِ لَأَحَبَّ أَنْ يَكُونَ إِلَيْهِمَا ثَالِثٌ وَلَا يَمْلَأُ جَوْفَ ابْنِ آدَمَ إِلَّا التُّرَابُ ثُمَّ يَتُوبُ اللهُ عَلَى مَنْ تَابَ
அபூவாகித் அல்லைஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு வஹீ (இறைச்செய்தி) அருளப்படும்போது நாங்கள் அவர்களிடம் செல்வோம்; அப்போது அவர்கள் அதை எங்களுக்கு அறிவிப்பார்கள். அவ்வாறு ஒருநாள் அவர்கள் எங்களிடம் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ் கூறினான்: 'நிச்சயமாக, தொழுகையை நிலைநாட்டுவதற்காகவும் ஜகாத்தை வழங்குவதற்காகவுமே நாம் செல்வத்தை இறக்கியருளினோம். ஆதாமுடைய மகனுக்கு (மனிதனுக்கு) ஒரு பள்ளத்தாக்கு (நிறைய செல்வம்) இருந்தால், அவனுக்கு இரண்டாவதாக ஒரு பள்ளத்தாக்கு கிடைக்க வேண்டும் என அவன் விரும்புவான். அவனுக்கு இரண்டு பள்ளத்தாக்குகள் இருந்தால், அவற்றுடன் மூன்றாவதாக ஒன்றும் கிடைக்க வேண்டும் என அவன் விரும்புவான். ஆதாமுடைய மகனின் வயிற்றை (பேராசையை) மண்ணைத் தவிர (மரணம் வரை) வேறு எதுவும் நிரப்பாது. பின்னர், யார் (தனது பேராசைக்காக) பாவமன்னிப்பு கோருகிறாரோ அவரின் பாவமன்னிப்பை அல்லாஹ் ஏற்றுக்கொள்கிறான்'."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَرْبٌ يَعْنِي ابْنَ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حَدِيثِ أَبِي مُرَّةَ أَنَّ أَبَا وَاقِدٍ اللَّيْثِيَّ حَدَّثَهُ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ إِذْ مَرَّ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ فَجَاءَ أَحَدُهُمْ فَوَجَدَ فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ وَجَلَسَ الْآخَرُ مِنْ وَرَائِهِمْ وَانْطَلَقَ الثَّالِثُ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَبَرِ هَؤُلَاءِ النَّفَرِ؟ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ أَمَّا الَّذِي جَاءَ فَجَلَسَ فَأَوَى فَآوَاهُ اللهُ وَالَّذِي جَلَسَ مِنْ وَرَائِكُمْ فَاسْتَحْيَافَاسْتَحْيَا اللهُ مِنْهُ وَأَمَّا الَّذِي انْطَلَقَ فَرَجُلٌ أَعْرَضَ فَأَعْرَضَ اللهُ عَنْهُ
அபூவாகித் அல்-லைஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (பள்ளியில்) இருந்தபோது, மூன்று நபர்கள் (அவ்வழியே) கடந்து சென்றனர். அவர்களில் ஒருவர் (கல்விச்) சபையின் வட்டத்தில் ஒரு இடைவெளியைக் கண்டு அதில் அமர்ந்து கொண்டார். மற்றொருவர் அவர்களுக்குப் பின்னால் (வெட்கப்பட்டு) அமர்ந்து கொண்டார். மூன்றாமவரோ (அங்கிருந்து) சென்றுவிட்டார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இந்த மூவரைப் பற்றிய செய்தியை உங்களுக்கு நான் தெரிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு (தோழர்களாகிய) அவர்கள், "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே! (தெரிவியுங்கள்)" என்றார்கள்.

அப்போது நபியவர்கள் கூறினார்கள்: "(சபைக்கு வந்து இடைவெளியில்) அமர்ந்தவர், (அல்லாஹ்வின் பக்கம்) ஒதுங்கினார்; அல்லாஹ் அவருக்கு இடமளித்தான் (அருள் புரிந்தான்). உங்களுக்குப் பின்னால் அமர்ந்தவர் (முன்னே வருவதற்கு அல்லது சபையைத் தொந்தரவு செய்ய) வெட்கப்பட்டார்; அதனால் அல்லாஹ்வும் அவரிடம் வெட்கப்பட்டான் (அவரைத் தண்டிக்காமல் மன்னித்தான்). திரும்பிச் சென்றவரோ (சபையைப்) புறக்கணித்தார்; அதனால் அல்லாஹ்வும் அவரைப் புறக்கணித்துவிட்டான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ سَرْجِسَ قَالَ عُدْنَا أَبَا وَاقِدٍ الْكِنْدِيَّ فِي مَرَضِهِ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَخَفَّ النَّاسِ صَلَاةً بِالنَّاسِ وَأَطْوَلَ النَّاسِ صَلَاةً لِنَفْسِهِ
நஃபிஃ பின் சர்ஜிஸ் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நாங்கள் அபூவாக்கித் அல்-கிந்தி (ரழி) அவர்களை, அவர்கள் மரணமடைவதற்குக் காரணமான நோயால் பாதிக்கப்பட்டிருந்தபோது நலம் விசாரிக்கச் சென்றோம். அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், மக்களுக்கு (இமாமாக நின்று) தொழுகை நடத்தும் போது மக்களில் மிகச் சுருக்கமாகத் தொழுவிப்பவர்களாகவும், தமக்காக (தனியாகத்) தொழும் போது மக்களில் மிக நீண்ட நேரம் தொழுபவர்களாகவும் இருந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ سَرْجِسَ قَالَ عُدْنَا أَبَا وَاقِدٍ الْكِنْدِيَّ قَالَ ابْنُ بَكْرٍ الْبَدْرِيَّ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
நாஃபிஃ பின் சர்ஜிஸ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அபூவாக்கித் அல்-கிந்தி (ரலி) —அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான இப்னு பக்ர் அவர்கள் (அவரை) 'அல்-பத்ரீ' (பத்ருப் போரில் கலந்துகொண்டவர்) என்று குறிப்பிடுகிறார்கள்— அவர்கள் மரணமடைவதற்குக் காரணமாக அமைந்த நோயின்போது, அவர்களை நாங்கள் உடல்நலம் விசாரிக்கச் சென்றோம். அப்போது அவர்கள் (பின்வரும்) ஹதீஸைக் குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النُّوشَجَانِ وَهُوَ أَبُو جَعْفَرٍ السُّوَيْدِيُّ حَدَّثَنَا الدَّرَاوَرْدِيُّ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنِ ابْنِ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ لِأَزْوَاجِهِ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ هَذِهِ ثُمَّ ظُهُورَ الْحُصُرِ
அபூவாக்கித் அல்-லைஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் விடைபெறும் ஹஜ்ஜின்போது தம் மனைவியரிடம், "இந்த (ஹஜ்ஜே உங்களுக்குப் போதுமானது); பின்னர் (உங்கள் வீடுகளிலுள்ள) பாய்களின் முதுகுகளே (உங்களுக்குரியது - அதாவது இனி வீடுகளிலேயே தங்கியிருங்கள்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يُونُسُ وَسُرَيْجٌ قَالَا حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ سَأَلَنِي عُمَرُ عَمَّا قَرَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي صَلَاةِ الْعِيدَيْنِ؟ قَالَ سُرَيْجٌ بِمَ قَرَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي صَلَاةِ الْخُرُوجِ؟ قَالَ فَقُلْتُ قَرَأَ اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ وَق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ
அபூவாகித் அல்-லைஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உமர் (ரலி) அவர்கள் என்னிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு பெருநாள் தொழுகைகளில் என்ன ஓதுவார்கள்?" என்று கேட்டார்கள். (அறிவிப்பாளர்) சுரைஜ் (தம் அறிவிப்பில்), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பெருநாளுக்காகத் திடலுக்குப்) புறப்பட்டுச் செல்லும் தொழுகையில் எதனை ஓதுவார்கள்?" என்று (கேட்டதாகக்) குறிப்பிட்டுள்ளார்.

அதற்கு நான், "அவர்கள் 'இக்தரபத்திஸ் ஸாஅத்து வன்ஷக்கல் கமர்' (சூரத்துல் கமர்) என்பதையும், 'காஃப் வல் குர்ஆனில் மஜீத்' (சூரத்து காஃப்) என்பதையும் ஓதுவார்கள்" என்று பதிலளித்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ سَرْجِسَ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ صَاحِبِ النَّبِيِّ ﷺ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ أَخَفَّ النَّاسِ صَلَاةً عَلَى النَّاسِ وَأَدْوَمَهُ عَلَى نَفْسِهِ
நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழரான அபூவாகித் அல்-லைஸீ (ரழி) அவர்கள் மரணித்த (இறுதி) நோயின் போது (நாஃபிஃ இப்னு ஸர்ஜிஸ்) அவர்களிடம் சென்றார். அப்போது அவர் (அபூவாகித்) கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்களுக்குத் (தொழுகை நடத்தும் போது) மனிதர்களிலேயே மிகவும் இலகுவாகத் (தொழுவிப்பவர்களாகவும்), தமக்காகத் (தனித்துத் தொழும் போது) அதனை மிகவும் நீட்டிப்பவர்களாகவும் (தொடர்ச்சியாகப் பேணுபவர்களாகவும்) இருந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حديث سفيان بن أبي زهير
ஸுஃப்யான் பின் அபீ ஜுஹைர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَنِ اقْتَنَى كَلْبًا لَا يُغْنِي مِنْ زَرْعٍ أَوْ ضَرْعٍ نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ قَالَ السَّائِبُ فَقُلْتُ لِسُفْيَانَ أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَ نَعَمْ وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ
சுஃப்யான் பின் அபீ ஸுஹைர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"விவசாயம் அல்லது கால்நடை(ப் பாதுகாப்பு)க்குப் பயன்படாத ஒரு நாயை எவர் வளர்க்கிறாரோ, அவரது நற்செயல்களிலிருந்து (நன்மைகளிலிருந்து) ஒவ்வொரு நாளும் ஒரு 'கீராத்' அளவு குறைந்துவிடும்."

ஸாயிப் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: நான் சுஃப்யான் (ரலி) அவர்களிடம், "இதை நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (நேரடியாகச்) செவியுற்றீர்களா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஆம்! இந்தப் பள்ளிவாசலின் இறைவன் மீது சத்தியமாக!" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ خُصَيْفَةَ أَنَّ بُسْرَ بْنَ سَعِيدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ فِي مَجْلِسِ اللَّيْثِيِّينَ يَذْكُرُونَ أَنَّ سُفْيَانَ أَخْبَرَهُمْ أَنَّ فَرَسَهُ أَعْيَتْ بِالْعَقِيقِ وَهُوَ فِي بَعْثٍ بَعَثَهُمْ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَرَجَعَ إِلَيْهِ يَسْتَحْمِلُهُ فَزَعَمَ سُفْيَانُ كَمَا ذَكَرُوا أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ خَرَجَ مَعَهُ يَبْتَغِي لَهُ بَعِيرًا فَلَمْ يَجِدْهُ إِلَّا عِنْدَ أَبِي جَهْمِ بْنِ حُذَيْفَةَ الْعَدَوِيِّ فَسَامَهُ لَهُ فَقَالَ لَهُ أَبُو جَهْمٍ لَا أَبِيعُكَهُ يَا رَسُولَ اللهِ وَلَكِنْ خُذْهُ فَاحْمِلْ عَلَيْهِ مَنْ شِئْتَ فَزَعَمَ أَنَّهُ أَخَذَهُ مِنْهُ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى إِذَا بَلَغَ بِئْرَ الْأَهَابِ زَعَمَ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ يُوشِكُ الْبُنْيَانُ أَنْ يَأْتِيَ هَذَا الْمَكَانَ وَيُوشِكُ الشَّامُ أَنْ يُفْتَحَ فَيَأْتِيَهُ رِجَالٌ مِنْ أَهْلِ هَذَا الْبَلَدِ فَيُعْجِبَهُمْ رِيفُهُ وَرَخَاؤُهُ وَالْمَدِينَةُ خَيْرٌ لَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ ثُمَّ يُفْتَحُ الْعِرَاقُ فَيَأْتِي قَوْمٌ يَبُسُّونَ فَيَتَحَمَّلُونَ بِأَهْلِيهِمْ وَمَنْ أَطَاعَهُمْ وَالْمَدِينَةُ خَيْرٌ لَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ دَعَا لِأَهْلِ مَكَّةَ وَإِنِّي أَسْأَلُ اللهَ أَنْ يُبَارِكَ لَنَا فِي صَاعِنَا وَأَنْ يُبَارِكَ لَنَا فِي مُدِّنَا مِثْلَ مَا بَارَكَ لِأَهْلِ مَكَّةَ
சுஃப்யான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் அனுப்பிய ஒரு படைப்பிரிவில் நான் (உறுப்பினராகச்) சென்றிருந்தபோது, 'அகீக்' என்னுமிடத்தில் எனது குதிரை களைப்படைந்துவிட்டது. எனவே, (பயணத்தைத் தொடர) ஒரு வாகனத்தைக் கேட்பதற்காக நான் நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்களிடம் திரும்பி வந்தேன். எனக்காக ஒரு ஒட்டகத்தைத் தேடி நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் என்னுடன் வெளியே வந்தார்கள். அபூஜஹ்ம் பின் ஹுதைஃபா அல்-அதவீ என்பவரிடமே தவிர வேறெங்கும் ஒட்டகம் கிடைக்கவில்லை. நபியவர்கள் அவருடன் அந்த ஒட்டகத்திற்கு விலை பேசினார்கள்.

அதற்கு அபூஜஹ்ம், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் இதை உங்களுக்கு விற்க மாட்டேன். மாறாக, இதனை (இலவசமாகவே) எடுத்துக்கொள்ளுங்கள். இதில் நீங்கள் விரும்பியவர்களை ஏற்றிக்கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார். அவரிடமிருந்து அதனைப் பெற்றுக்கொண்டு நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் புறப்பட்டார்கள்.

'பிஃர் அல்-அஹாப்' (அஹாப் கிணறு) என்ற இடத்தை அடைந்ததும், நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"இந்த இடம் வரை கட்டடங்கள் (மதீனாவின் விரிவாக்கம்) வரும் காலம் நெருங்கிவிட்டது. மேலும் ஷாம் தேசம் வெற்றி கொள்ளப்படவுள்ளது. அப்போது இவ்வூரைச் (மதீனாவைச்) சேர்ந்த மக்கள் அங்கே செல்வார்கள். அதன் செழுமையும் வளமும் அவர்களைக் கவர்ந்து கொள்ளும். ஆனால், அவர்கள் அறிந்திருந்தால் மதீனாவே அவர்களுக்குச் சிறந்ததாகும். பின்னர் ஈராக் தேசம் வெற்றி கொள்ளப்படும். அப்போது சில மக்கள் (தங்கள் வாகனங்களை வேகமாக) விரட்டியபடி வந்து, தங்கள் குடும்பத்தாரையும் தங்களுக்குக் கீழ்ப்படிந்தவர்களையும் அங்கே (குடியேற) அழைத்துச் செல்வார்கள். ஆனால், அவர்கள் அறிந்திருந்தால் மதீனாவே அவர்களுக்குச் சிறந்ததாகும்."

(பின்னர் நபியவர்கள் பின்வருமாறு பிரார்த்தித்தார்கள்:)
"நிச்சயமாக இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் மக்காவாசிகளுக்காக (அருள்வளம் வேண்டிப்) பிரார்த்தனை செய்தார்கள். நான் அல்லாஹ்விடம் வேண்டுகிறேன்: மக்காவாசிகளுக்கு அவன் பரக்கத் (அருள்வளம்) அளித்ததைப் போன்று, எங்களது 'ஸாஉ' (முகத்தல்) அளவையிலும் எங்களது 'முத்' அளவையிலும் எங்களுக்கும் (மதீனாவாசிகளுக்கும்) பரக்கத் வழங்குவாயாக!"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ الْبَهْزِيِّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ يُفْتَحُ الْيَمَنُ فَيَأْتِي قَوْمٌ يَبُسُّونَ فَيَتَحَمَّلُونَ بِأَهْلِيهِمْ وَمَنْ أَطَاعَهُمْ وَالْمَدِينَةُ خَيْرٌ لَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ ثُمَّ يُفْتَحُ الشَّامُ فَيَأْتِيَ قَوْمٌ يَبِسُونُ فَيَتَحَمَّلُونَ بِأَهْلِيهِمْ وَمْنِ أَطَاعَهُمْ وَالْمَدِينَةُ خَيْرٌ لَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ
சுஃப்யான் பின் அபீ ஸுஹைர் அல்-பஹ்ஸீ (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்:
"ஏமன் நாடு வெற்றி கொள்ளப்படும். அப்போது (அங்குள்ள வசதிகளைக் கேள்விப்பட்டு) சிலர் (தங்கள் வாகனங்களை) விரட்டியபடி வந்து, தம் குடும்பத்தாரையும் தங்களுக்குக் கட்டுப்பட்டவர்களையும் ஏற்றிக்கொண்டு (அங்கு குடியேறச்) செல்வார்கள். ஆனால், அவர்கள் (மதீனாவின் சிறப்பை) அறிந்திருந்தால் மதீனாவே அவர்களுக்குச் சிறந்ததாகும். பிறகு ஷாம் நாடு வெற்றி கொள்ளப்படும். அப்போதும் சிலர் (தங்கள் வாகனங்களை) விரட்டியபடி வந்து, தம் குடும்பத்தாரையும் தங்களுக்குக் கட்டுப்பட்டவர்களையும் ஏற்றிக்கொண்டு (அங்கு குடியேறச்) செல்வார்கள். ஆனால், அவர்கள் (மதீனாவின் சிறப்பை) அறிந்திருந்தால் மதீனாவே அவர்களுக்குச் சிறந்ததாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ يُفْتَحُ الْيَمَنُ فَيَأْتِي قَوْمٌ يَبُسُّونَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
ஸுஃப்யான் பின் அபீ ஸுஹைர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "யெமன் வெற்றி கொள்ளப்படும். அப்போது ஒரு கூட்டத்தார் (தங்கள் குடும்பத்தினரையும் தங்களுக்குக் கட்டுப்பட்டவர்களையும் அங்கு வருமாறு) தூண்டியவர்களாக (மதீனாவிலிருந்து வெளியேறி) வருவார்கள்..." என்று கூறக் கேட்டேன். (இவ்வாறு கூறிவிட்டு அறிவிப்பாளர்) முழு ஹதீஸையும் குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ قَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ أُخْبِرْتُ أَنَّهُ بِالْمَوْسِمِ فَأَتَيْتُهُ فَسَأَلْتُهُ فَأَخْبَرَنِي فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ تَفْتَحُونَ الشَّامَ فَيَجِيءُ أَقْوَامٌ يَبُسُّونَ قَالَ كُلُّهَا فَتَحُوا وَقَالَ يَبُسُّونَ
அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
சுஃப்யான் பின் அபீ ஸுஹைர் (ரலி) அவர்கள் ஹஜ்ஜின் போது (மக்காவில்) இருப்பதாக எனக்குத் தெரிவிக்கப்பட்டது. எனவே, நான் அவரிடம் சென்று (ஹதீஸ் குறித்துக்) கேட்டேன். அப்போது அவர் எனக்கு அறிவித்தார்: நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்:
"நீங்கள் ஷாம் (சிரியா உள்ளிட்ட பகுதிகளை) வெற்றி கொள்வீர்கள். அப்போது சில மக்கள் (தங்கள் குடும்பத்தினரையும் கால்நடைகளையும்) ஓட்டியவாறு (அங்கு குடியேற) வருவார்கள்."

(இதன் அறிவிப்பாளர்) கூறுகிறார்: "அவர்கள் (அந்தப் பகுதிகள்) அனைத்தையும் வெற்றி கொண்டனர்." மேலும் அவர், "யபுஸ்ஸூன்" (என்றால் விரைவாக ஓட்டிச் செல்பவர்கள்) என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ سُفْيَانَ بْنَ أَبِي زُهَيْرٍ وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ شَنُوءَةَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ يُحَدِّثُ نَاسًا مَعَهُ عِنْدَ بَابِ الْمَسْجِدِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنِ اقْتَنَى كَلْبًا لَا يُغْنِي عَنْهُ زَرْعًا وَلَا ضَرْعًا نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ قَالَ أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَ إِي وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ
சாயிப் பின் யஸீத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் 'ஷனூஆ' குலத்தைச் சேர்ந்த சுஃப்யான் பின் அபீ ஸுஹைர் (ரலி) அவர்கள், பள்ளிவாசலின் வாசலில் தம்முடன் இருந்த மக்களிடம் பின்வருமாறு கூறுவதை நான் செவியுற்றேன்:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டுள்ளேன்: 'விவசாயத்திற்கோ (பயிர்களுக்கோ), கால்நடைப் பாதுகாப்பிற்கோ (பால் தரும் விலங்குகளுக்கோ) பயன்படாத நாயை எவர் வளர்க்கிறாரோ, அவரது (நற்)செயல்களிலிருந்து ஒவ்வொரு நாளும் ஒரு 'கீராத்' அளவு (நன்மை) குறைக்கப்படும்'."

(இதைக் கேட்ட) நான், "நீங்கள் இதனை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்தா செவியுற்றீர்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஆம்! இந்தப் பள்ளிவாசலின் (மஸ்ஜிதுன் நபவியின்) இறைவன் மீது சத்தியமாக!" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حديث أبي عبد الرحمن سفينة مولى رسول الله ﷺ
அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ அவர்களின் விடுதலை பெற்ற அடிமையான அபூ அப்திர் ரஹ்மான் ஸஃபீனா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸ்கள்.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُمْهَانَ ح وَعَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي حَمَّادٌ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ جُمْهَانَ عَنْ سَفِينَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ الْخِلَافَةُ ثَلَاثُونَ عَامًا ثُمَّ يَكُونُ بَعْدَ ذَلِكَ الْمُلْكُ قَالَ سَفِينَةُ أَمْسِكْ خِلَافَةَ أَبِي بَكْرٍ سَنَتَيْنِ وَخِلَافَةَ عُمَرَ عَشْرَ سِنِينَ وَخِلَافَةَ عُثْمَانَ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ سَنَةً وَخِلَافَةَ عَلِيٍّ سِتَّ سِنِينَ
சபீனா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"(நேர்வழி நின்ற) கிலாஃபத் முப்பது ஆண்டுகள் (நீடிக்கும்). அதன் பிறகு (வாரிசுரிமை அடிப்படையிலான) மன்னராட்சி ஏற்படும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்.

(இதைக் கூறிவிட்டு) சபீனா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அபூபக்ர் (ரலி) அவர்களின் கிலாஃபத் இரண்டு ஆண்டுகள், உமர் (ரலி) அவர்களின் கிலாஃபத் பத்து ஆண்டுகள், உஸ்மான் (ரலி) அவர்களின் கிலாஃபத் பன்னிரண்டு ஆண்டுகள், அலி (ரலி) அவர்களின் கிலாஃபத் ஆறு ஆண்டுகள் என (இவற்றை ஒன்றாகக்) கணக்கிட்டுக் கொள்ளுங்கள் (மொத்தம் முப்பது ஆண்டுகள்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَلِيٍّ يَعْنِي ابْنَ مُبَارَكٍ عَنْ يَحْيَى عَنْ سَفِينَةَ أَنَّ رَجُلًا أَشَاطَ نَاقَتَهُ بِجِذْلٍ فَسَأَلَ النَّبِيَّ ﷺ فَأَمَرَهُمْ بِأَكْلِهَا
ஸபீனா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் (உயிர் பிரியும் நிலையில் இருந்த) தனது பெண் ஒட்டகத்தை ஒரு (கூர்மையான) மரத்துண்டால் அறுத்தார். பின்னர், அவர் (அவ்வாறு அறுக்கப்பட்டது ஆகுமானதா என்று) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் அதைப் பற்றிக் கேட்டார். அப்போது அதனை உண்ணும்படி அவர்களுக்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِجُمْهَانَ عَنْ سَفِينَةَ أَنَّهُ كَانَ يَحْمِلُ شَيْئًا كَثِيرًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْتَ سَفِينَةُ
ஸஃபீனா (ரலி) அவர்கள் (ஒரு பயணத்தின் போது) ஏராளமான பொருட்களைச் சுமந்து கொண்டிருந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "நீர் (ஒரு) கப்பல் (ஸஃபீனா) ஆவீர்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُمْهَانَ قَالَ سَمِعْتُ سَفِينَةَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلًا ضَافَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَصَنَعُوا لَهُ طَعَامًا فَقَالَتْ فَاطِمَةُ لَوْ دَعْونَا رَسُولَ اللهِ ﷺ فَأَكَلَ مَعَنَا فَأَرْسَلُوا إِلَيْهِ فَجَاءَ فَأَخَذَ بِعِضَادَتَيِ الْبَابِ فَإِذَا قِرَامٌ قَدْ ضُرِبَ بِهِ فِي نَاحِيَةِ الْبَيْتِ فَلَمَّا رَآهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ رَجَعَ فَقَالَتْ فَاطِمَةُ لِعَلِيٍّ اتْبَعْهُ فَقُلْ لَهُ مَا رَجَعَكَ؟ فَتَبِعَهُ فَقَالَ مَا رَجَعَكَ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ إِنَّهُ لَيْسَ لِي أَوْ لَيْسَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَدْخُلَ بَيْتًا مُزَوَّقًا
ஸஃபீனா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் அலி பின் அபீ தாலிப் (ரலி) அவர்களிடம் விருந்தினராக வந்தார். அவருக்காக அவர்கள் உணவு தயாரித்தார்கள். அப்போது ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்கள், "நாம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை அழைத்தால், அவர்கள் நம்முடன் சேர்ந்து உணவருந்துவார்களே!" என்று கூறினார்கள். எனவே, (நபியவர்களை அழைப்பதற்காக) ஆளனுப்பினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்து, கதவின் இரு நிலைகளையும் (சட்டங்களையும்) பிடித்தார்கள். அப்போது, வீட்டின் ஒரு பகுதியில் சித்திர வேலைப்பாடு செய்யப்பட்ட (மெல்லிய) திரைச்சீலை கட்டப்பட்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். அதைப் பார்த்ததும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உள்ளே நுழையாமல்) திரும்பிச் சென்றுவிட்டார்கள்.

உடனே ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்கள் அலி (ரலி) அவர்களிடம், "அவர்களைப் பின்தொடர்ந்து சென்று, 'தாங்கள் ஏன் திரும்பிச் சென்றீர்கள்?' என்று கேளுங்கள்" என்றார்கள். அலி (ரலி) அவர்கள் நபியவர்களைப் பின்தொடர்ந்து சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் ஏன் திரும்பிச் சென்றீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபியவர்கள், "அலங்கரிக்கப்பட்ட (ஆடம்பரமான) வீட்டுக்குள் நுழைவது எனக்கு – அல்லது ஒரு நபிக்கு – தகுதியானதல்ல" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنِي حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُمْهَانَ حَدَّثَنِي سَفِينَةُ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ الْخِلَافَةُ ثَلَاثُونَ عَامًا ثُمَّ الْمُلْكُ فَذَكَرَهُ
ஸஃபீனா அபூஅப்துர்ரஹ்மான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"கிலாஃபத் (நேர்வழி நின்ற கிலாஃபத்) முப்பது ஆண்டுகள் (நீடிக்கும்), பின்னர் மன்னராட்சி (ஏற்படும்)" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன். (பின்னர் அறிவிப்பாளர் ஹதீஸின் எஞ்சிய பகுதியைத் தொடர்ந்தார்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عِمْرَانَ النَّخْلِيِّ عَنْ مَوْلًى لِأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فِي سَفَرٍ فَانْتَهَيْنَا إِلَى وَادٍ قَالَ فَجَعَلْتُ أَعْبُرُ النَّاسَ أَوْ أَحْمِلُهُمْ قَالَ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا كُنْتَ الْيَوْمَ إِلَّا سَفِينَةً أَوْ مَا أَنْتَ إِلَّا سَفِينَةٌ قِيلَ لِشَرِيكٍ هُوَ سَفِينَةُ مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ
உம்மு ஸலமா (ரலி) அவர்களின் விடுபட்ட அடிமை (ஸஃபீனா) அறிவிக்கிறார்:

நான் ஒரு பயணத்தில் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தேன். நாங்கள் ஒரு பள்ளத்தாக்கைச் சென்றடைந்தோம். அப்போது நான், மக்களை (அப்பள்ளத்தாக்கைக்) கடக்கச் செய்தேன்; அல்லது (அவர்களின் உடமைகளைச்) சுமந்து சென்றேன். அப்போது என்னிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இன்று நீர் ஒரு கப்பல் (ஸஃபீனா) தவிர வேறில்லை" அல்லது "நீர் ஒரு கப்பல் தவிர வேறில்லை" என்று (அவரது பேருதவியைப் பாராட்டி) கூறினார்கள்.

(இந்த ஹதீஸை அறிவிக்கும்) ஷரீக் என்பவரிடம், "அவர்தான் உம்மு ஸலமா (ரலி) அவர்களின் விடுபட்ட அடிமையான ஸஃபீனா ஆவார்" என்று கூறப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا عَفَّانُ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ جُمْهَانَ عَنْ سَفِينَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي سَفَرٍ فَكُلَّمَا أَعْيَابَعْضُ الْقَوْمِ أَلْقَى عَلَيَّ سَيْفَهُ وَتُرْسَهُ وَرُمْحَهُ حَتَّى حَمَلْتُ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا كَثِيرًا فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ أَنْتَ سَفِينَةُ
சஃபீனா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம். (அப்பயணத்தில்) மக்களில் எவரேனும் சோர்வடைந்துவிட்டால், அவர் தமது வாளையும், கேடயத்தையும், ஈட்டியையும் என் மீது (சுமையாகப்) போட்டுவிடுவார். அவ்வாறு நான் அதிலிருந்து ஏராளமான (பொருட்களைச்) சுமந்தேன். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீர் (ஒரு) சஃபீனா (கப்பல்)!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُمْهَانَ حَدَّثَنَا سَفِينَةُ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ رَجُلًا أَضَافَهُ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَصَنَعَ لَهُ طَعَامًا فَقَالَتْ فَاطِمَةُ لَوْ دَعَوْنَا رَسُولَ اللهِ ﷺ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي كَامِلٍ فَدَعَوْهُ فَجَاءَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى عِضَادَتَيِ الْبَابِ فَرَأَى قِرَامًا فِي نَاحِيَةِ الْبَيْتِ فَرَجَعَ فَقَالَتْ فَاطِمَةُ لِعَلِيٍّ الْحَقْهُ فَقُلْ لَهُ مَا رَجَعَكَ يَا رَسُولَ اللهِ؟ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ لِي أَنْ أَدْخُلَ بَيْتًا مُزَوَّقًا
சஃபீனா அபூஅப்துர்ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அலி பின் அபீதாலிப் (ரழி) அவர்கள் ஒரு மனிதருக்கு விருந்தளித்தார்கள். (அதற்காக) அவர் உணவு தயாரித்தார்கள். அப்போது ஃபாத்திமா (ரழி) அவர்கள், "நாம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களையும் அழைத்தால் (நன்றாக இருக்குமே)!" என்று கூறினார்கள்.

(அபூ காமில் அறிவிக்கும் ஹதீஸைப் போன்றே இதிலும் இடம்பெற்றுள்ளது:)

அவ்வாறே அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை அழைத்தார்கள். அவர்கள் (அங்கு) வந்து, (நுழைவாயிலின்) இரு கதவு நிலைகளின் மீது தமது கைகளை வைத்தார்கள். அப்போது வீட்டின் ஒரு பகுதியில் (வண்ணப் படங்கள் அல்லது அலங்காரங்கள் கொண்ட மெல்லிய) திரைச்சீலையைக் கண்டார்கள். உடனே, (உள்ளே நுழையாமல்) திரும்பிச் சென்றார்கள்.

அப்போது ஃபாத்திமா (ரழி) அவர்கள் அலி (ரழி) அவர்களிடம், "அவர்களைப் பின்தொடர்ந்து சென்று, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! தாங்கள் திரும்பிச் சென்றதற்குக் காரணம் என்ன?' என்று கேளுங்கள்" என்றார்கள். (அவ்வாறே அலி (ரழி) அவர்கள் கேட்டபோது) அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அலங்கரிக்கப்பட்ட (ஆடம்பரமான) வீட்டிற்குள் நுழைவது எனக்குத் தகுதியானதல்ல" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُمْهَانَ عَنْ سَفِينَةَ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَعْتَقَتْنِي أُمُّ سَلَمَةَ وَاشْتَرَطَتْ عَلَيَّ أَنْ أَخْدُمَ النَّبِيَّ ﷺ مَا عَاشَ
ஸஃபீனா அபூஅப்திர்ரஹ்மான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உம்மு ஸலமா (ரலி) அவர்கள் என்னை (அடிமைத்தளையிலிருந்து) விடுதலை செய்தார்கள். மேலும், (அல்லாஹ்வின் தூதர்) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் உயிருடன் இருக்கும் காலமெல்லாம் அவர்களுக்கு நான் பணிவிடை செய்ய வேண்டும் என எனக்கு நிபந்தனையும் விதித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا حَشْرَجُ بْنُ نُبَاتَةَ الْعَبْسِيُّ كُوفِيٌّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُمْهَانَ حَدَّثَنِي سَفِينَةُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْخِلَافَةُ فِي أُمَّتِي ثَلَاثُونَ سَنَةً ثُمَّ مُلْكًا بَعْدَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ لِي سَفِينَةُ أَمْسِكْ خِلَافَةَ أَبِي بَكْرٍ وَخِلَافَةَ عُمَرَ وَخِلَافَةَ عُثْمَانَ وَأَمْسِكْ خِلَافَةَ عَلِيٍّ قَالَ فَوَجَدْنَاهَا ثَلَاثِينَ سَنَةً ثُمَّ نَظَرْتُ بَعْدَ ذَلِكَ فِي الْخُلَفَاءِ فَلَمْ أَجِدْهُ يَتَّفِقُ لَهُمْ ثَلَاثُونَ قُلْتُ لِسَعِيدٍ أَيْنَ لَقِيتَ سَفِينَةَ؟ قَالَ لَقِيتُهُ بِبَطْنِ نَخْلَةَ فِي زَمَنِ الْحَجَّاجِ فَأَقَمْتُ عِنْدَهُ ثَمَانِ لَيَالٍ أَسْأَلُهُ عَنْ أَحَادِيثِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ قُلْتُ لَهُ مَا اسْمُكَ؟ قَالَ مَا أَنَا بِمُخْبِرِكَ سَمَّانِي رَسُولُ اللهِ ﷺ سَفِينَةَ قُلْتُ وَلِمَ سَمَّاكَ سَفِينَةَ؟ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَمَعَهُ أَصْحَابُهُ فَثَقُلَ عَلَيْهِمْ مَتَاعُهُمْ فَقَالَ لِي ابْسُطْ كِسَاءَكَ فَبَسَطْتُهُ فَجَعَلُوا فِيهِ مَتَاعَهُمْ ثُمَّ حَمَلُوهُ عَلَيَّ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللهِ ﷺ احْمِلْ فَإِنَّمَا أَنْتَ سَفِينَةُ فَلَوْ حَمَلْتُ يَوْمَئِذٍ وِقْرَ بَعِيرٍ أَوْ بَعِيرَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ أَوْ أَرْبَعَةٍ أَوْ خَمْسَةٍ أَوْ سِتَّةٍ أَوْ سَبْعَةٍ مَا ثَقُلَ عَلَيَّ إِلَّا أَنْ تَجْفُو
ஸஃபீனா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எனது சமுதாயத்தில் கிலாஃபத் (ஆட்சி) முப்பது ஆண்டுகள் நீடிக்கும். அதன் பிறகு அது மன்னராட்சியாக (மாறிவிடும்)."

பின்னர் ஸஃபீனா (ரலி) அவர்கள் (தம்மிடம் இதனைச் செவியேற்ற சயீத் பின் ஜும்ஹான் என்பவரிடம்), "அபூபக்ர், உமர், உஸ்மான் மற்றும் அலி (ரலி) ஆகியோரின் கிலாஃபத்தைக் கணக்கிட்டுக் கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

(சயீத் கூறுகிறார்:) நாங்கள் அதனைக் கணக்கிட்ட போது அது (சரியாக) முப்பது ஆண்டுகளாக இருப்பதைக் கண்டோம். அதன் பிறகு வந்த கலீஃபாக்களின் (ஆட்சிக் காலங்களை) நான் கவனித்தேன்; அது அவர்களுக்கு முப்பது ஆண்டுகளாக அமையவில்லை.

(சயீத் பின் ஜும்ஹானின் மாணவர் ஹஷ்ரஜ் கூறுகிறார்:) நான் சயீத்திடம், "நீங்கள் ஸஃபீனா (ரலி) அவர்களை எங்கே சந்தித்தீர்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கவர், "ஹஜ்ஜாஜின் காலத்தில் 'பத்னு நக்லா' எனும் இடத்தில் அவரைச் சந்தித்தேன். அவரிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களின் ஹதீஸ்களைக் கேட்டறிந்தவாறு எட்டு இரவுகள் அவருடன் தங்கியிருந்தேன்" என்று பதிலளித்தார்.

மேலும் (சயீத் கூறுகிறார்:) நான் அவரிடம் (ஸஃபீனாவிடம்), "உங்கள் (இயற்பெயர்) என்ன?" என்று கேட்டேன். அதற்கவர், "அதை நான் உங்களுக்குச் சொல்ல மாட்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் எனக்கு 'ஸஃபீனா' என்று பெயரிட்டார்கள்" என்றார். நான், "அவர்கள் ஏன் உங்களுக்கு ஸஃபீனா என்று பெயரிட்டார்கள்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கவர் கூறினார்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் (ஒரு பயணத்திற்காகப்) புறப்பட்டார்கள். அவர்களுடன் அவர்களின் தோழர்களும் இருந்தனர். அவர்களின் பயணப் பொருட்கள் அவர்களுக்கு அதிகச் சுமையாகிவிட்டன.

"அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் என்னிடம், 'உமது விரிப்பை விரிப்பீராக!' என்றார்கள். நான் அதை விரித்தேன். அவர்கள் தங்களின் பயணப் பொருட்களை அதில் வைத்தார்கள். பின்னர் (அனைத்தையும் ஒன்றாகக் கட்டி) அதை என் மீது ஏற்றினார்கள்.

"அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் என்னிடம், 'சுமந்து செல்வீராக! நிச்சயமாக நீர் ஒரு ஸஃபீனா (கப்பல்) ஆவீர்' என்று கூறினார்கள்.

"அன்றைய தினம் நான் ஒன்று, இரண்டு, மூன்று, நான்கு, ஐந்து, ஆறு அல்லது ஏழு ஒட்டகங்களின் சுமையைச் சுமந்திருந்தாலும், (அச்சுமை சமநிலை தவறி) அது சரிந்து விழாத வரை, அது எனக்கு ஒரு சுமையாகவே தெரிந்திருக்காது!"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا حَشْرَجٌ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ جُمْهَانَعَنْ سَفِينَةَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ أَلَا إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ نَبِيٌّ قَبْلِي إِلَّا حَذَّرَ الدَّجَّالَ أُمَّتَهُ وَهُوَ أَعْوَرُ عَيْنِهِ الْيُسْرَى بِعَيْنِهِ الْيُمْنَى ظُفْرَةٌ غَلِيظَةٌ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ يَخْرُجُ مَعَهُ وَادِيَانِ أَحَدُهُمَا جَنَّةٌ وَالْآخَرُ نَارٌ فَنَارُهُ جَنَّةٌ وَجَنَّتُهُ نَارٌ مَعَهُ مَلَكَانِ مِنَ الْمَلَائِكَةِ يُشْبِهَانِ نَبِيَّيْنِ مِنَ الْأَنْبِيَاءِ لَوْ شِئْتُ سَمَّيْتُهُمَا بِأَسْمَائِهِمَا وَأَسْمَاءِ آبَائِهِمَا وَاحِدٌ مِنْهُمَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ وَذَلِكَ فِتْنَةٌ فَيَقُولُ الدَّجَّالُ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ؟ أَلَسْتُ أُحْيِي وَأُمِيتُ؟ فَيَقُولُ لَهُ أَحَدُ الْمَلَكَيْنِ كَذَبْتَ مَا يَسْمَعُهُ أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ إِلَّا صَاحِبُهُ فَيَقُولُ لَهُ صَدَقْتَ فَيَسْمَعُهُ النَّاسُ فَيَظُنُّونَ إِنَّمَا يُصَدِّقُ الدَّجَّالَ وَذَلِكَ فِتْنَةٌ ثُمَّ يَسِيرُ حَتَّى يَأْتِيَ الْمَدِينَةَ فَلَا يُؤْذَنُ لَهُ فِيهَا فَيَقُولُ هَذِهِ قَرْيَةُ ذَلِكَ الرَّجُلِ ثُمَّ يَسِيرُ حَتَّى يَأْتِيَ الشَّامَ فَيُهْلِكُهُ اللهُ عِنْدَ عَقَبَةِ أَفِيقَ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் அடிமையாக இருந்து (பின்னர்) விடுதலை செய்யப்பட்ட ஸஃபீனா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு உரை நிகழ்த்திய போது கூறினார்கள்:

"அறிந்து கொள்ளுங்கள்! எனக்கு முன் வந்த எந்த நபியும் தஜ்ஜாலைக் குறித்துத் தம் சமுதாயத்தாரை எச்சரிக்காமல் இருந்ததில்லை. அவன் இடது கண் குருடானவன்; அவனது வலது கண்ணில் தடிமனான ஒரு சதைப் படலம் இருக்கும். அவனது இரண்டு கண்களுக்கு இடையே 'காஃபிர்' (இறைமறுப்பாளன்) என்று எழுதப்பட்டிருக்கும். அவனுடன் இரண்டு பள்ளத்தாக்குகள் (புறப்படும் போது) வெளியாகும். அவற்றில் ஒன்று சொர்க்கம், மற்றொன்று நரகம். (உண்மையில்) அவனது நரகம் சொர்க்கமாகும்; அவனது சொர்க்கம் நரகமாகும்.

அவனுடன் வானவர்களில் இருவர் இருப்பார்கள். அவர்கள் இரு நபிமார்களைப் போன்று (தோற்றத்தில்) காட்சியளிப்பார்கள். நான் நாடினால் அந்த இருவரின் பெயர்களையும், அவர்களின் தந்தையரின் பெயர்களையும் கூறுவேன். அவர்களில் ஒருவர் அவனது வலதுபுறமும், மற்றொருவர் அவனது இடதுபுறமும் இருப்பார்கள். இது (மக்களுக்கு) ஒரு சோதனையாகும்.

அப்போது தஜ்ஜால், 'நான் உங்கள் இறைவன் அல்லவா? நான் உயிர் கொடுக்கிறேன்; மரணிக்கச் செய்கிறேன் அல்லவா?' என்று கேட்பான். அவனிடம் அந்த இரு வானவர்களில் ஒருவர், 'நீ பொய் சொல்கிறாய்' என்று கூறுவார். அவர் கூறுவதை மக்களில் யாரும் செவியுற மாட்டார்கள்; அவருடைய தோழரான (மற்றொரு வானவர்) தவிர!

அப்போது அவர் (அந்த இரண்டாவது வானவர் முதலாவது வானவரைப் பார்த்து), 'நீர் உண்மையே கூறினீர்' என்று சொல்வார். இதனை மக்கள் செவியுறுவார்கள். (ஆனால்) அவர் தஜ்ஜாலைத்தான் உண்மையாளன் என்று கூறுவதாக மக்கள் (தவறாக) எண்ணிக் கொள்வார்கள். இதுவும் ஒரு சோதனையாகும்.

பிறகு அவன் தொடர்ந்து பயணித்து மதீனாவிற்கு வருவான். ஆனால், அங்கு அவனுக்கு (நுழைய) அனுமதி அளிக்கப்படாது. அப்போது அவன், 'இது அந்த மனிதரின் (முஹம்மது நபியின்) ஊராகும்' என்று கூறுவான். பிறகு அவன் தொடர்ந்து பயணித்து ஷாம் (சிரியா) தேசத்திற்கு வருவான். அங்கு 'அஃபீக்' கணவாய் அருகே அல்லாஹ் அவனை அழித்து விடுவான்."
ஹதீஸ் தரம் : ழயீஃப் (பலவீனமானது)
ضعيف
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنِي أَبُو رَيْحَانَةَ وَسَمَّاهُ عَلِيٌّ عَبْدَ اللهِ بْنَ مَطَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَفِينَةُ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يُوَضِّئُهُ الْمُدُّ وَيَغْسِلُهُ الصَّاعُ مِنَ الْجَنَابَةِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸஃபீனா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு 'முத்' (சுமார் 650 மி.லி அளவுள்ள) நீரைக் கொண்டு உளு (சிறு தொடக்கிலிருந்து நீங்கும் அங்கத் தூய்மை) செய்வார்கள். மேலும், ஒரு 'ஸாஉ' (சுமார் 2.5 லிட்டர் முதல் 3 லிட்டர் வரையிலான அளவுள்ள) நீரைக் கொண்டு ஜனாபத் (எனும் பெருந்தொடக்கு) குளிப்பைக் குளிப்பார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبُو رَيْحَانَةَ عَنْ سَفِينَةَ صَاحِبِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺيَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ وَيَتَطَهَّرُ بِالْمُدِّ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழரான ஸஃபீனா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு 'ஸாஉ' (சுமார் 2.5 முதல் 3 லிட்டர் வரையிலான அளவு) தண்ணீரைக் கொண்டு குளிப்பவர்களாகவும், ஒரு 'முத்' (சுமார் 600 முதல் 750 மில்லி வரையிலான அளவு) தண்ணீரைக் கொண்டு (உளூச் செய்து) தூய்மை பெறுபவர்களாகவும் இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُمْهَانَ عَنْ سَفِينَةَ قَالَ كُنَّا فِي سَفَرٍ قَالَ فَكَانَ كُلَّمَا أَعْيَا رَجُلٌ أَلْقَى عَلَيَّ ثِيَابَهُ تُرْسًا أَوْ سَيْفًا حَتَّى حَمَلْتُ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا كَثِيرًا قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ أَنْتَ سَفِينَةُ
ஸபீனா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நாங்கள் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம். (அப்பயணத்தின் போது) எவரேனும் ஒருவர் சோர்வடையும் போதெல்லாம், அவர் தனது ஆடை, கேடயம் அல்லது வாளை என்மீது (சுமப்பதற்காகப்) போட்டுவிடுவார். இவ்வாறு நான் ஏராளமான பொருட்களைச் சுமந்தேன். (இதைக் கண்ட) நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீர் ஒரு ஸபீனா (கப்பல்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ جُمْهَانَ حَدَّثَنِي سَفِينَةُ أَنَّ رَجُلًا ضَافَ عَلِيًّا فَصَنَعَ لَهُ طَعَامًا فَقَالَتْفَاطِمَةُ لِعَلِيٍّ لَوْ دَعَوْتَ النَّبِيَّ ﷺ فَأَكَلَ مَعَنَا فَدَعَوْنَاهُ فَجَاءَ فَأَخَذَ بِعِضَادَتَيِ الْبَابِ وَقَدْ ضَرَبْنَا قِرَامًا فِي نَاحِيَةِ الْبَيْتِ فَلَمَّا رَآهُ رَجَعَ قَالَتْ فَاطِمَةُ لِعَلِيٍّ الْحَقْهُ فَانْظُرْ مَا رَجَعَهُ؟ قَالَ مَا رَدَّكَ يَا نَبِيَّ اللهِ؟ قَالَ لَيْسَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَدْخُلَ بَيْتًا مُزَوَّقًا
ஸபீனா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் அலி (ரழி) அவர்களிடம் விருந்தினராக வந்தார். (அவருக்காக) அலி (ரழி) அவர்கள் உணவு தயாரித்தார்கள். அப்போது ஃபாத்திமா (ரழி) அவர்கள் அலி (ரழி) அவர்களிடம், "நீங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களை அழைத்தால் (அவர்களும்) நம்முடன் சேர்ந்து உணவருந்துவார்களே!" என்று கூறினார்கள்.

அவ்வாறே நாங்கள் அவர்களை அழைத்தோம். அவர்கள் வந்து வீட்டின் (இரு) கதவு நிலைப்படிகளையும் பிடித்துக் கொண்டார்கள். (அப்போது) நாங்கள் வீட்டின் ஒரு மூலையில் ஒரு (வண்ணத்) திரையைத் தொங்கவிட்டிருந்தோம். அதைக் கண்டதும் நபி (ஸல்) அவர்கள் (உள்ளே நுழையாமல்) திரும்பிச் சென்றுவிட்டார்கள்.

(உடனே) ஃபாத்திமா (ரழி) அவர்கள் அலி (ரழி) அவர்களிடம், "அவர்களைப் பின்தொடர்ந்து சென்று, அவர்கள் திரும்பிச் செல்லக் காரணம் என்னவென்று பாருங்கள்" என்றார்கள்.

(அலி (ரழி) அவர்கள் சென்று,) "அல்லாஹ்வின் நபியே! தாங்கள் திரும்பிச் செல்லக் காரணம் என்ன?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அலங்கரிக்கப்பட்ட (ஆடம்பரமான) ஒரு வீட்டிற்குள் நுழைவது எந்தவொரு நபிக்கும் தகுதியானதல்ல" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ بِمَعْنَاهُ قَالَ إِنَّهُ لَيْسَ لِي أَوْ قَالَ لَيْسَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَدْخُلَ بَيْتًا مُزَوَّقًا
நிச்சயமாக (ஆடம்பரமான முறையில்) அலங்கரிக்கப்பட்ட ஒரு வீட்டிற்குள் நுழைவது எனக்குத் தகுதியானதல்ல" அல்லது "ஒரு நபிக்குத் தகுதியானதல்ல" என்று (நபி -ஸல்- அவர்கள்) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حديث سعيد بن سعد بن عبادة
ஸயீத் இப்னு ஸஅத் இப்னு உபாதா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸ்கள்
حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ قَالَ كَانَ بَيْنَ أَبْيَاتِنَا إِنْسَانٌ مُخْدَجٌ ضَعِيفٌ لَمْ يُرَعْ أَهْلُ الدَّارِ إِلَّا وَهُوَ عَلَى أَمَةٍ مِنْ إِمَاءِ الدَّارِ يَخْبُثُ بِهَا وَكَانَ مُسْلِمًا فَرَفَعَ شَأْنَهُ سَعْدٌ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ اضْرِبُوهُ حَدَّهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّهُ أَضْعَفُ مِنْ ذَلِكَ إِنْ ضَرَبْنَاهُ مِائَةً قَتَلْنَاهُ قَالَ فَخُذُوا لَهُ عِثْكَالًا فِيهِ مِائَةُ شِمْرَاخٍ فَاضْرِبُوهُ بِهِ ضَرْبَةً وَاحِدَةً وَخَلُّوا سَبِيلَهُ
ஸயீத் பின் ஸஅத் பின் உப்பாதா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

எங்கள் குடியிருப்பில் (உடல்) குறைபாடுடைய, பலவீனமான ஒரு மனிதர் இருந்தார். (ஒருமுறை) அந்த வீட்டின் அடிமைப் பெண்களில் ஒருத்தியுடன் அவர் தகாத (விபச்சார) செயலில் ஈடுபட்டிருந்ததை வீட்டுக்காரர்கள் எதிர்பாராத விதமாக கண்டார்கள். அவர் ஒரு முஸ்லிமாக இருந்தார். எனவே, ஸஅத் (ரழி) அவர்கள் அவரது விவகாரத்தை அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களிடம் கொண்டு சென்றார்கள்.

அப்போது நபியவர்கள், "அவனுக்குரிய (மார்க்கச் சட்டப்படியான) குற்றத்தண்டனையை (ஹத்து) நிறைவேற்றுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவன் அதைவிடவும் (தண்டனையைத் தாங்குவதை விடவும்) மிகவும் பலவீனமானவன். நாங்கள் அவனுக்கு நூறு அடிகள் கொடுத்தால், (நிச்சயமாக) அவனை நாங்கள் கொன்றுவிடுவோம்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு நபியவர்கள், "அப்படியானால், நூறு சிறு குச்சிகள் கொண்ட ஒரு பேரீச்சங் குலையின் மட்டையை (ஈர்க்குகளை) எடுத்துக் கொள்ளுங்கள். அதைக் கொண்டு அவனை ஒரேயொரு முறை அடியுங்கள்; பின்னர் அவனை விட்டுவிடுங்கள்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ قَالَ مَرَّ عُمَرُ بِحَسَّانَ وَهُوَ يُنْشِدُ فِي الْمَسْجِدِ فَلَحَظَ إِلَيْهِ قَالَ كُنْتُ أُنْشِدُ وَفِيهِ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقَالَ سَمِعْتَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ أَجِبْ عَنِّي اللهُمَّ أَيِّدْهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ؟ قَالَ نَعَمْ
சயீத் பின் அல்முஸய்யப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

ஹஸ்ஸான் (ரலி) அவர்கள் பள்ளிவாசலில் கவிதை பாடிக்கொண்டிருந்தபோது, உமர் (ரலி) அவர்கள் அவரைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது உமர் (ரலி) அவர்கள், ஹஸ்ஸான் (ரலி) அவர்களைக் (கண்டிக்கும் விதமாகப்) பார்த்தார்கள்.

உடனே ஹஸ்ஸான் (ரலி) அவர்கள், "(இப்பள்ளிவாசலில்) உங்களை விடச் சிறந்தவர் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) இருந்தபோதே நான் இதில் கவிதை பாடியிருக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள். பின்னர் (ஹஸ்ஸான் ரலி அவர்கள்) அபூஹுரைரா (ரலி) அவர்களின் பக்கம் திரும்பி, " 'என் சார்பாக (எதிரிகளுக்குப்) பதிலளியுங்கள்; இறைவா! இவருக்கு ரூஹுல் குதுஸ் (எனும் ஜிப்ரீல்) மூலம் நீ வலுவூட்டுவாயாக!' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (எனக்காகக்) கூறியதை நீங்கள் செவியுற்றிருக்கின்றீர்களா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அபூஹுரைரா (ரலி) அவர்கள், "ஆம் (நான் செவியுற்றிருக்கிறேன்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ مَرَّ عُمَرُ عَلَى حَسَّانَ وَهُوَ يُنْشِدُ الشِّعْرَ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ فِي مَسْجِدِ رَسُولِ اللهِ ﷺ تُنْشِدُ الشِّعْرَ؟ قَالَ قَدْ كُنْتُ أُنْشِدُ وَفِيهِ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ أَوْ كُنْتُ أُنْشِدُ فِيهِ وَفِيهِ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ
யஹ்யா பின் அப்திர்ரஹ்மான் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஹஸ்ஸான் (ரலி) அவர்கள் பள்ளிவாசலில் கவிதை பாடிக்கொண்டிருந்தபோது, உமர் (ரலி) அவர்கள் அவர்களைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது உமர் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் பள்ளிவாசலிலா கவிதை பாடுகிறீர்?" என்று (ஆட்சேபித்துக்) கேட்டார்கள். அதற்கு ஹஸ்ஸான் (ரலி) அவர்கள், "உங்களை விடச் சிறந்தவர் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) இருந்தபோதே நான் இதில் கவிதை பாடியிருக்கிறேன்" அல்லது "நான் இதில் கவிதை பாடியிருக்கிறேன், அப்போது உங்களை விடச் சிறந்தவர் (அங்கே) இருந்தார்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ قَالَ مَرَّ عُمَرُ عَلَى حَسَّانَ وَهُوَ يُنْشِدُ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ مَهْ قَالَ لَهُ حَسَّانُ قَدْ كُنْتُ أُنْشِدُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ قَالَ فَانْصَرَفَ عُمَرُ وَهُوَ يَعْرِفُ أَنَّهُ يُرِيدُ رَسُولَ اللهِ ﷺ
ஸயீத் பின் அல்-முஸய்யிப் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பள்ளிவாசலில் ஹஸ்ஸான் (ரலி) அவர்கள் கவிதை பாடிக்கொண்டிருந்தபோது, உமர் (ரலி) அவர்கள் அவர்களைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது (கவிதை பாடுவதை ஆட்சேபிக்கும் வகையில்) உமர் (ரலி) அவர்கள், "நிறுத்துங்கள்!" என்றார்கள்.

அதற்கு ஹஸ்ஸான் (ரலி) அவர்கள், "உங்களை விடச் சிறந்தவர் (அல்லாஹ்வின் தூதர் - ஸல் - அவர்கள் இங்கு) இருந்தபோதே நான் (இங்கு) கவிதை பாடியுள்ளேன்" என்று பதிலளித்தார்கள். அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களையே குறிப்பிடுகிறார் என்பதைப் புரிந்துகொண்ட உமர் (ரலி) அவர்கள் (மறுபேச்சின்றி அங்கிருந்து) திரும்பிச் சென்றுவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ ابْنِ الْمُسَيِّبِ قَالَ أَنْشَدَ حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَهُوَ فِي الْمَسْجِدِ فَمَرَّ بِهِ عُمَرُ فَلَحَظَهُ فَقَالَ حَسَّانُ وَاللهِ لَقَدْ أَنْشَدْتُ فِيهِ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ فَخَشِيَ أَنْ يَرْمِيَهُ بِرَسُولِ اللهِ ﷺ فَجَازَ وَتَرَكَهُ
ஸயீத் பின் அல்முஸய்யிப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

ஹஸ்ஸான் பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் பள்ளிவாசலில் (கவிதை) பாடிக்கொண்டிருந்தார்கள். அப்போது உமர் (ரலி) அவர்கள் அதைக் கடந்து சென்றபோது, அவரை(க் கண்டிக்கும் விதமாகக்) கூர்ந்து நோக்கினார்கள். உடனே ஹஸ்ஸான் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! உங்களை விடச் சிறந்தவர் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) இருந்தபோதே நான் இதில் (பள்ளிவாசலில் கவிதை) பாடியிருக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள். (ஹஸ்ஸான்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைத் (தமக்கு ஆதாரமாகக்) காட்டுவாரோ என உமர் (ரலி) அவர்கள் அஞ்சினார்கள். எனவே, (உமர் ரலி அவர்கள்) அவரை (எதுவும் கூறாமல்) விட்டுவிட்டுக் கடந்து சென்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حديث عمير مولى آبي اللحم
ஆபி அல்-லஹ்மின் மவ்லா உமைர் (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ حَدَّثَنِي عُمَيْرٌ مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ قَالَ شَهِدْتُ خَيْبَرَ مَعَ سَادَتِي فَكَلَّمُوا فِيَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَأَمَرَنِي فَقُلِّدْتُ سَيْفًا فَإِذَا أَنَا أَجُرُّهُ فَأُخْبِرَ أَنِّي مَمْلُوكٌ فَأَمَرَ لِي بِشَيْءٍ مِنْ خُرْثِيِّ الْمَتَاعِ
ஆபி அல்-லஹ்ம் என்பவரின் அடிமையான உமைர் (ரலி) அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் எனது எஜமானர்களுடன் கைபர் (போரில்) கலந்துகொண்டேன். அவர்கள் என்னைப் பற்றி (நான் போரில் பங்கேற்க அனுமதி கோரி) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் பேசினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அனுமதி அளித்து) எனக்கு உத்தரவிட, எனக்கு ஒரு வாள் அணிவிக்கப்பட்டது. (நான் சிறியவனாக இருந்ததால்) நான் அதனைத் தரையில் இழுத்தபடியே சென்றேன். அப்போது நான் ஓர் அடிமை என்பது நபி (ஸல்) அவர்களுக்குத் தெரிவிக்கப்பட்டது. எனவே, (போரில் கிடைத்த) இதரப் பொருட்களிலிருந்து (சாதாரணமான) சிலவற்றை எனக்கு வழங்கும்படி அவர்கள் உத்தரவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا رِبْعِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخُو إِسْمَاعِيلَ ابْنِ عُلَيَّةَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ خَيْرًا قَالَ وَكَانَ يَفْضُلُ عَلَى إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْمُهَاجِرِعَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ قَالَ شَهِدْتُ مَعَ سَادَتِي خَيْبَرَ فَأَمَرَ بِي رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقُلِّدْتُ سَيْفًا فَإِذَا أَنَا أَجُرُّهُ قَالَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ عَبْدٌ مَمْلُوكٌ قَالَ فَأَمَرَ لِي بِشَيْءٍ مِنْ خُرْثِيِّ الْمَتَاعِ قَالَ وَعَرَضْتُ عَلَيْهِ رُقْيَةً كُنْتُ أَرْقِي بِهَا الْمَجَانِينَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ اطْرَحْ مِنْهَا كَذَا وَكَذَا وَارْقِ بِمَا بَقِيَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ زَيْدٍ وَأَدْرَكْتُهُ وَهُوَ يَرْقِي بِهَا الْمَجَانِينَ
அபில் லஹ்ம் அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான உமைர் (ரலி) அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் எனது எஜமானர்களுடன் கைபர் போரில் கலந்துகொண்டேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உத்தரவின் பேரில் எனக்கு ஒரு வாள் அணிவிக்கப்பட்டது; (நான் சிறியவனாக இருந்ததால்) அதைத் தரையில் இழுத்தவாறே சென்றேன். அப்போது நபியவர்களிடம், "இவர் ஓர் அடிமை" என்று கூறப்பட்டது. எனவே, (போர்ப் பொருட்களில் இருந்து முழுமையான பங்கைத் தராமல்) சில சாதாரணப் பொருட்களை (வீட்டு உபயோகப் பொருட்கள் போன்றவற்றை) எனக்கு வழங்கும்படி அவர்கள் உத்தரவிட்டார்கள்.

மேலும், அறியாமைக் காலத்தில் (ஜாஹிலிய்யாவில்) மனநலம் பாதிக்கப்பட்டவர்களுக்கு ஓதிப் பார்ப்பதற்காக (ருக்யா செய்வதற்காக) நான் பயன்படுத்திய சில வாசகங்களை நபியவர்களிடம் சமர்ப்பித்தேன். அதற்கு நபியவர்கள், "இதில் இன்னின்ன (இணைவைப்புக் கருத்துக்கள் கொண்ட) வார்த்தைகளை நீக்கிவிடு! மீதமுள்ளவற்றைக் கொண்டு ஓதிப்பார்" என்று கூறினார்கள்.

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) முஹம்மத் பின் ஸைத் கூறுகிறார்:
உமைர் (ரலி) அவர்கள் மனநலம் பாதிக்கப்பட்டவர்களுக்கு அந்த வாசகங்களைக் கொண்டு ஓதிப் பார்ப்பதை நான் கண்டிருக்கிறேன்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا رِبْعِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَمِّهِ وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَيْرًا مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ قَالَ أَقْبَلْتُ مَعَ سَادَتِينُرِيدُ الْهِجْرَةَ حَتَّى إِذَا دَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ قَالَ فَدَخَلُوا الْمَدِينَةَ وَخَلَّفُونِي فِي ظُهُورِهِمْ قَالَ قَالَ فَأَصَابَنِي مَجَاعَةٌ شَدِيدَةٌ قَالَ فَمَرَّ بِي بَعْضُ مَنْ يَخْرُجُ مِنَ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا لِي لَوْ دَخَلْتَ الْمَدِينَةَ فَأَصَبْتَ مِنْ ثَمَرِ حَوَائِطِهَا فَدَخَلْتُ حَائِطًا فَقَطَعْتُ مِنْهُ قِنْوَيْنِ فَأَتَانِي صَاحِبُ الْحَائِطِ فَأَتَى بِي إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ وَأَخْبَرَهُ خَبَرِي وَعَلَيَّ ثَوْبَانِ فَقَالَ لِي أَيُّهُمَا أَفْضَلُ؟ فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى أَحَدِهِمَا فَقَالَ خُذْهُ وَأَعْطِي صَاحِبَ الْحَائِطِ الْآخَرَ وَخَلَّى سَبِيلِي
ஆபி அல்-லஹ்ம் அவர்களின் அடிமையான உமைர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் எனது எஜமானர்களுடன் ஹிஜ்ரத் செய்யும் நோக்கத்தில் புறப்பட்டு வந்தேன். நாங்கள் மதீனாவை நெருங்கிய போது, அவர்கள் என்னை அவர்களின் (வாகனங்கள் மற்றும் சுமைகளுக்குப் பொறுப்பாகப்) பின்னால் விட்டுவிட்டு மதீனாவிற்குள் சென்றனர்.

அப்போது எனக்குக் கடுமையான பசி ஏற்பட்டது. மதீனாவிலிருந்து வெளியே வந்த சிலர் என்னைக் கடந்து சென்றனர். அவர்கள் என்னிடம், "நீ மதீனாவிற்குள் சென்றால், அங்குள்ள தோட்டங்களில் இருந்து பழங்களைப் பெறலாமே!" என்று கூறினார்கள்.

எனவே, நான் ஒரு தோட்டத்திற்குள் நுழைந்து, அங்கிருந்து இரண்டு பேரீச்சங் குலைகளைப் பறித்தேன். அப்போது அத்தோட்டத்தின் உரிமையாளர் அங்கு வந்து, என்னை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் பிடித்துச் சென்றார்; என்னைப் பற்றிய (திருடியது குறித்த) விவரத்தையும் அவர்களிடம் தெரிவித்தார்.

நான் அப்போது இரண்டு ஆடைகளை அணிந்திருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம், "இவ்விரண்டில் எது சிறந்தது?" என்று கேட்டார்கள். நான் அவற்றில் ஒன்றை நோக்கிக் கைகாட்டினேன்.

அப்போது அவர்கள், "அதை (சிறந்ததை) நீ வைத்துக்கொள். மற்றதை (பரிகாரமாக) இத்தோட்டத்தின் உரிமையாளரிடம் கொடுத்துவிடு" என்று கூறிவிட்டு என்னை விடுவித்துவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ عَنْ آبِي اللَّحْمِ أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللهِ ﷺ عِنْدَ أَحْجَارِ الزَّيْتِ يَسْتَسْقِي وَهُوَ مُقْنِعٌ بِكَفَّيْهِ يَدْعُو
ஆபீ லஹ்ம் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'அஹ்ஜாருஸ் ஸைத்' (எனும் மதீனாவிலுள்ள ஒரு) இடத்தில் மழை வேண்டிப் பிரார்த்தனை (இஸ்திஸ்கா) செய்ததை நான் பார்த்தேன். அப்போது அவர்கள் தமது இரு உள்ளங்கைகளையும் (முகத்திற்கு நேராக) உயர்த்திப் பிரார்த்தனை (துஆ) செய்துகொண்டிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ قَالَ ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ عَنِ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللهِ ﷺ يَسْتَسْقِي عِنْدَ أَحْجَارِ الزَّيْتِ قَرِيبًا مِنَ الزَّوْرَاءِ قَائِمًا يَدْعُو يَسْتَسْقِي رَافِعًا كَفَّيْهِ لَا يُجَاوِزُ بِهِمَا رَأْسَهُ مُقْبِلٌ بِبَاطِنِ كَفَّيْهِ إِلَى وَجْهِهِ
ஆபி அல்லஹ்ம் என்பவரின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான உமைர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'ஸவ்ரா' (மதீனாவின் கடைவீதிக்கு அருகிலுள்ள ஒரு இடம்) எனும் இடத்திற்கு அருகிலுள்ள 'அஹ்ஜாருஸ் ஸைத்' (மதீனாவிலுள்ள ஒரு பகுதி) என்னுமிடத்தில் நின்றவாறு மழை வேண்டிப் பிரார்த்திப்பதை நான் பார்த்தேன். அவர்கள் மழை வேண்டித் தமது இரு கைகளையும் உயர்த்திப் பிரார்த்தித்தார்கள். அப்போது அவர்கள் தமது கைகளைத் தம் தலைக்கு மேலாக உயர்த்தவில்லை; மேலும், தமது உள்ளங்கைகளைத் (உள்ளங்கைகளின் உட்புறத்தை) தம் முகத்தை நோக்கிப் பிடித்தவாறு பிரார்த்தித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ رَجُلٍ وَ عُمَرَ بْنِمَالِكٍ عَنِ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللهِ ﷺ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
ஆபி அல்-லஹ்ம் (ரலி) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான உமைர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தாம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பார்த்ததாகக் கூறிவிட்டு, (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப்) போன்றே இதையும் குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حديث عمرو بن الحمق الخزاعي
அம்ரு இப்னு அல்-ஹமிக் அல்-குஸாஈ (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்கள்
حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ شَدَّادٍ قَالَ كُنْتُ أَقُومُ عَلَى رَأْسِ الْمُخْتَارِ فَلَمَّا تَبَيَّنْتُ كِذَابَتَهُ هَمَمْتُ وَايْمُ اللهِ أَنْ أَسُلَّ سَيْفِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ حَتَّى ذَكَرْتُ حَدِيثًا حَدَّثَنِيهِ عَمْرُو بْنُ الْحَمِقِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ أَمَّنَ رَجُلًا عَلَى نَفْسِهِ فَقَتَلَهُ أُعْطِيَ لِوَاءَ الْغَدْرِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
ரிஃபாஆ பின் ஷத்தாத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:
நான் முக்தாரின் (அல்-தகஃபீயின்) தலையருகே (அவனுக்குப் பாதுகாவலனாக) நின்றுகொண்டிருந்தேன். அவனுடைய பொய்கள் (அவன் தன்னை நபி என்று வாதிட்டது போன்ற பொய்கள்) எனக்குத் தெளிவாகத் தெரிந்தபோது, அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! எனது வாளை உருவி அவனது கழுத்தை வெட்ட நான் நாடினேன். அப்போது அம்ரு பின் அல்-ஹமிக் (ரலி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்த ஒரு ஹதீஸ் என் நினைவுக்கு வந்தது.

அம்ரு பின் அல்-ஹமிக் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எவரேனும் ஒரு மனிதனின் உயிருக்கு அடைக்கலம் (பாதுகாப்பு) அளித்துவிட்டு, பிறகு அவனைக் கொன்றுவிட்டால், மறுமை நாளில் அவனுக்குத் துரோகத்தின் கொடி வழங்கப்படும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى الْقَارِئُ أَبُو عُمَرَ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا السُّدِّيُّعَنْ رِفَاعَةَ الْفِتْيَانِيِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى الْمُخْتَارِ فَأَلْقَى لِي وِسَادَةً وَقَالَ لَوْلَا أَنَّ أَخِي جِبْرِيلَ قَامَ عَنْ هَذِهِ لَأَلْقَيْتُهَا لَكَ قَالَ فَأَرَدْتُ أَنْ أَضْرِبَ عُنُقَهُ فَذَكَرْتُ حَدِيثًا حَدَّثَنِيهِ أَخِي عَمْرُو بْنُ الْحَمِقِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَيُّمَا مُؤْمِنٍ أَمَّنَ مُؤْمِنًا عَلَى دَمِهِ فَقَتَلَهُ فَأَنَا مِنَ الْقَاتِلِ بَرِيءٌ
ரிஃபாஆ அல்-ஃபித்யானி (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் முக்தார் (பின் அபீ உபைதிடம்) சென்றேன். அவர் (நான் அமர்வதற்காக) எனக்கு ஒரு தலையணையைப் போட்டார். மேலும், "என் சகோதரர் ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் இதில் அமர்ந்து (சற்றுமுன்) எழுந்திருக்கவில்லை என்றால், இதனை நான் உங்களுக்காக (அமரும்படி) போட்டிருப்பேன்" என்று கூறினார்.

(அவர் இவ்வாறு பொய்யாகக் கூறியதைக் கேட்ட) நான் அவரது கழுத்தை வெட்ட நாடினேன். அப்போது என் சகோதரர் அம்ர் பின் அல்-ஹமிக் (ரலி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்த ஒரு ஹதீஸ் என் நினைவுக்கு வந்தது. அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எந்தவொரு இறைநம்பிக்கையாளரும் (முஃமினும்) மற்றொரு இறைநம்பிக்கையாளருக்கு அவரது உயிருக்கு உத்தரவாதம் (அபயம்) அளித்த பின்பு, அவரைக் கொலை செய்தால், அக்கொலையாளிக்கும் எனக்கும் எவ்விதச் சம்பந்தமுமில்லை (அவனை விட்டும் நான் விலகியவன் ஆவேன்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ حَدَّثَنِيعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ شَدَّادٍ قَالَ كُنْتُ أَقُومُ عَلَى رَأْسِ الْمُخْتَارِ فَلَمَّا عَرَفْتُ كَذِبَهُ هَمَمْتُ أَنْ أَسُلَّ سَيْفِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ فَذَكَرْتُ حَدِيثًا حَدَّثَنَاهُ عَمْرُو بْنُ الْحَمِقِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ أَمَّنَ رَجُلًا عَلَى نَفْسِهِ فَقَتَلَهُ أُعْطِيَ لِوَاءَ الْغَدْرِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
ரிஃபாஆ பின் ஷத்தாத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் முக்தார் (அல்-தகஃபீ) என்பவருக்கு அருகில் (அவரது பாதுகாவலராக) நின்றுகொண்டிருந்தேன். அவனது பொய்களை (அவன் இறைச்செய்தி வருவதாகக் கூறிய பொய்வாதங்களை) நான் அறிந்துகொண்டபோது, எனது வாளை உருவி அவனது கழுத்தை வெட்ட எண்ணினேன். அப்போது, அம்ர் பின் அல்-ஹமிக் (ரலி) அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்த ஒரு ஹதீஸ் என் நினைவுக்கு வந்தது. 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டுள்ளேன்' என்று அம்ர் பின் அல்-ஹமிக் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"யாரேனும் ஒரு மனிதருக்கு அவரது உயிருக்கு அபயம் (பாதுகாப்பு) அளித்துவிட்டு, பின்னர் அவரைக் கொலை செய்தால், மறுமை நாளில் அவருக்குத் துரோகத்தின் கொடி (அடையாளமாக) வழங்கப்படும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَمِقِ الْخُزَاعِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ إِذَا أَرَادَ اللهُ بِعَبْدٍ خَيْرًا اسْتَعْمَلَهُ قِيلَ وَمَا اسْتَعْمَلَهُ؟ قَالَ يُفْتَحُ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ بَيْنَ يَدَيْ مَوْتِهِ حَتَّى يَرْضَى عَنْهُ مَنْ حَوْلَهُ
அம்ர் இப்னு அல்-ஹமிக் அல்-குஸாயீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்:
“அல்லாஹ் ஒரு அடியானுக்கு நன்மையை நாடினால், அவனைப் பயன்படுத்திக் கொள்கிறான்” என்று கூறினார்கள். (அப்போது அங்கிருந்தவர்களால்) “அவனைப் பயன்படுத்திக் கொள்வது என்றால் என்ன?” என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு நபியவர்கள், “அவரது மரணத்திற்கு முன்னதாக (அல்லாஹ்) அவருக்கு ஒரு நற்செயலை(ச் செய்யும் வாய்ப்பைத்) திறந்து விடுகிறான்; அதன் மூலம் அவரைச் சுற்றியிருப்பவர்கள் அவர் மீது திருப்தியடைகின்றனர்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَسْعُودِ بْنِ الْحَكَمِ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ أَمَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَبْدَ اللهِ بْنَ حُذَافَةَ السَّهْمِيَّ أَنْ يَرْكَبَ رَاحِلَتَهُ أَيَّامَ مِنًى فَيَصِيحَ فِي النَّاسِ لَا يَصُومَنَّ أَحَدٌ فَإِنَّهَا أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ قَالَ فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ عَلَى رَاحِلَتِهِ يُنَادِي بِذَلِكَ
நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் ஒருவர் அறிவிக்கிறார்:

"மினாவின் நாட்களில் (அய்யாமுத் தஷ்ரீக் காலங்களில்) அப்துல்லாஹ் பின் ஹுதாஃபா அஸ்-ஸஹ்மீ (ரலி) அவர்களைத் தமது வாகனத்தில் ஏறிச் சென்று மக்களிடையே, 'எவரும் (இன்று) நோன்பு நோற்க வேண்டாம்; ஏனெனில், இவை உண்பதற்கும் பருகுவதற்குமான (மற்றும் அல்லாஹ்வை நினைவு கூர்வதற்குமான) நாட்களாகும்' என்று சத்தமாக அறிவிப்புச் செய்யும்படி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள். அவர் தமது வாகனத்தின் மீது அமர்ந்தவாறு அவ்வாறு அறிவிப்புச் செய்வதை நான் பார்த்தேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَ أَبُوهُ أَحَدَ الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَامَ يَوْمَئِذٍ خَطِيبًا فَحَمِدَ اللهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ الَّذِينَ قُتِلُوا يَوْمَ أُحُدٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّكُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ تَزِيدُونَ وَإِنَّ الْأَنْصَارَ لَا يَزِيدُونَ وَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا أَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ فَإِنَّهُمْ قَدْ قَضَوْا الَّذِي عَلَيْهِمْ وَبَقِيَ الَّذِي لَهُمْ
நபித்தோழர்களில் ஒருவர் அறிவிக்கிறார்:

அன்றைய தினம் (நபி (ஸல்) அவர்கள் மரணமடைவதற்குச் சற்று முன்னதாக) நபி (ஸல்) அவர்கள் உரையாற்றுவதற்காக எழுந்து நின்றார்கள். அல்லாஹ்வைப் போற்றிப் புகழ்ந்தார்கள். மேலும், உஹுத் போரில் கொல்லப்பட்ட தியாகிகளுக்காக (ஷுஹதாக்களுக்காக) பாவமன்னிப்புத் தேடினார்கள். பிறகு பின்வருமாறு கூறினார்கள்:

"முஹாஜிர்களின் கூட்டத்தினரே! நிச்சயமாக நீங்கள் (எண்ணிக்கையில்) பெருகிக் கொண்டே இருக்கிறீர்கள். ஆனால், அன்சாரிகள் (எண்ணிக்கையில்) பெருகுவதில்லை. மேலும், அன்சாரிகள் நான் அடைக்கலம் புகுந்த என்னுடைய அந்தரங்கமான (இரகசியங்களைப் பாதுகாக்கும்) உற்ற தோழர்கள் ஆவர். எனவே, அவர்களில் கண்ணியமானவர்களை நீங்கள் கண்ணியப்படுத்துங்கள்; அவர்களில் தவறு செய்பவர்களின் பிழைகளைப் பொறுத்துக்கொள்ளுங்கள். ஏனெனில், அவர்கள் தம்மீது கடமையாக இருந்ததை (இஸ்லாமியப் பணிகளை) முழுமையாக நிறைவேற்றி விட்டார்கள்; (இனி) அவர்களுக்குச் சேர வேண்டிய (நற்பலன்களும் உரிமைகளும்) மட்டுமே மீதமுள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حديث بشير ابن الخصاصية السدوسي
பஷீர் இப்னுல் கஸாஸிய்யா அஸ்-ஸதூஸீ (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عَمْرٍو يَعْنِي الرَّقِّيَّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ حَدَّثَنَا جَبَلَةُ بْنُ سُحَيْمٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى الْعَبْدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ السَّدُوسِيَّ يَعْنِي ابْنَ الْخَصَاصِيَّةِ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ لِأُبَايِعَهُ قَالَ فَاشْتَرَطَ عَلَيَّ شَهَادَةَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنْ أُقِيمَ الصَّلَاةَ وَأَنْ أُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ وَأَنْ أَحُجَّ حَجَّةَ الْإِسْلَامِ وَأَنْ أَصُومَ شَهْرَ رَمَضَانَ وَأَنْ أُجَاهِدَ فِي سَبِيلِ اللهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَمَّا اثْنَتَانِ فَوَاللهِ مَا أُطِيقُهُمَا الْجِهَادُ وَالصَّدَقَةُ فَإِنَّهُمْ زَعَمُوا أَنَّهُ مَنْ وَلَّى الدُّبُرَ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللهِ فَأَخَافُ إِنْ حَضَرْتُ تِلْكَ جَشِعَتْ نَفْسِي وَكَرِهَتِ الْمَوْتَ وَالصَّدَقَةُ فَوَاللهِ مَا لِي إِلَّا غُنَيْمَةٌ وَعَشْرُ ذَوْدٍ هُنَّ رَسَلُ أَهْلِي وَحَمُولَتُهُمْ قَالَ فَقَبَضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَدَهُ ثُمَّ حَرَّكَ يَدَهُ ثُمَّ قَالَ فَلَا جِهَادَ وَلَا صَدَقَةَ فَبِمَ تَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِذًا؟ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَنَا أُبَايِعُكَ قَالَ فَبَايَعْتُهُ عَلَيْهِنَّ كُلِّهِنَّ
ஸதூஸீ (எனும்) இப்னுல் கஸாஸிய்யா (ரலி) அவர்கள் (கூறியதாக அபுல் முஸன்னா அல்-அப்தி) அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் பைஅத் (விசுவாசப் பிரமாணம்) செய்வதற்காக வந்தேன். அப்போது அவர்கள் என்னிடம் (பின்வரும்) நிபந்தனைகளை விதித்தார்கள்: 'அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை என்றும், முஹம்மத் (ஸல்) அவர்கள் அவனுடைய அடியாரும் தூதரும் ஆவார்கள் என்றும் சாட்சி கூறுவது; தொழுகையை நிலைநிறுத்துவது; ஸகாத் வழங்குவது; இஸ்லாத்தின் (கடமையான) ஹஜ் செய்வது; ரமழான் மாதத்தில் நோன்பு நோற்பது; மற்றும் அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஜிஹாத் (அறப்போர்) செய்வது' ஆகியவையாகும்.

அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (இவற்றில்) இரண்டு காரியங்களைச் செய்வதற்கு எனக்குச் சக்தி இல்லை என்று அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாகக் கூறுகிறேன். (அவை) ஜிஹாத் மற்றும் ஸதகா (தர்மம்) ஆகும். ஏனெனில், (போர்க்களத்திலிருந்து) புறமுதுகு காட்டி ஓடுபவர் அல்லாஹ்வின் கோபத்திற்கு ஆளாகிறார் என்று (மக்கள்) கூறுகிறார்கள். எனவே, நான் (போர்க்களத்தில்) கலந்துகொள்ளும்போது, என் மனம் (உலக வாழ்வின் மீது) ஆசை கொண்டு மரணத்தை வெறுத்து (ஓடி) விடுமோ என நான் அஞ்சுகிறேன். தர்மத்தைப் பொறுத்தவரை, அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! என்னிடம் ஒரு சிறிய ஆட்டு மந்தையும், எனது குடும்பத்தாரின் (பால் தேவைக்காகவும்) சுமைகளைச் சுமப்பதற்காகவும் பயன்படும் பத்து ஒட்டகங்களையும் தவிர வேறெதுவும் இல்லை" என்று கூறினேன்.

(இதைக் கேட்டதும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கையைச் சுருக்கிக்கொண்டார்கள். பிறகு தமது கையை அசைத்தவாறு, "ஜிஹாத்தும் இல்லை, தர்மமும் இல்லை என்றால், பிறகு எதை வைத்து நீர் சொர்க்கத்தில் நுழைவீர்?" என்று கேட்டார்கள்.

(உடனே) நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் உங்களிடம் (அனைத்திற்கும்) பைஅத் செய்கிறேன்" என்று கூறினேன். அவ்வாறே அந்த நிபந்தனைகள் அனைத்தின் பேரிலும் நான் அவர்களிடம் பைஅத் செய்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنِي الْأَسْوَدُ بْنُ شَيْبَانَ عَنْ خَالِدِ بْنِ سُمَيْرٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ بَشِيرِ ابْنِ الْخَصَاصِيَّةِ بَشِيرِ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ رَأَى رَجُلًا يَمْشِي فِي نَعْلَيْنِ بَيْنَ الْقُبُورِ فَقَالَ يَا صَاحِبَ السِّبْتِيَّتَيْنِ أَلْقِهِمَا
பஷீர் இப்னுல் கஸாஸிய்யா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதர் மண்ணறைகளுக்கு (கப்ருகளுக்கு) இடையே (இரண்டு) காலணிகளை அணிந்து கொண்டு நடப்பதைக் கண்டார்கள். அப்போது, "பதனிடப்பட்ட தோலாலான (இரு) காலணிகளை உடையவரே! அவற்றை (கழற்றி) எறிந்து விடுவீராக!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ إِيَادِ بْنِ لَقِيطٍ سَمِعْتُ إِيَادَ بْنَ لَقِيطٍ يَقُولُ سَمِعْتُ لَيْلَى امْرَأَةَ بَشِيرٍ أَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ ﷺ أَصُومُ يَوْمَ الْجُمُعَةِوَلَا أُكَلِّمُ ذَلِكَ الْيَوْمَ أَحَدًا؟ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ لَا تَصُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِلَّا فِي أَيَّامٍ هُوَ أَحَدُهَا أَوْ فِي شَهْرٍ وَأَمَّا أَنْ لَا تُكَلِّمَ أَحَدًا فَلَعَمْرِي لَأَنْ تَكَلَّمَ بِمَعْرُوفٍ وَتَنْهَى عَنْ مُنْكَرٍ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَسْكُتَ
பஷீர் (ரலி) அவர்களின் மனைவி லைலா (ரலி) அறிவிக்கிறார்கள்:

பஷீர் (ரலி) அவர்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம், "நான் வெள்ளிக்கிழமையன்று நோன்பு நோற்று, அன்றைய தினம் யாரிடமும் பேசாமல் இருக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் நோற்கும் (தொடர்ச்சியான) சில நாட்களில் வெள்ளிக்கிழமையும் ஒரு நாளாக அமைந்தாலோ, அல்லது ஒரு மாதத்தின் (தொடர்) நோன்பாகவோ இருந்தாலே தவிர, வெள்ளிக்கிழமையன்று (மட்டும் தனியாக) நோன்பு நோற்க வேண்டாம். இன்னும், (அன்றைய தினம்) யாரிடமும் பேசாமல் இருப்பதைப் பொறுத்தவரை, என் வாழ்நாளின் மீது சத்தியமாக! நீங்கள் மௌனமாக இருப்பதை விட, நன்மையானதைப் பேசி, தீமையைத் தடுப்பதே மிகவும் சிறந்ததாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدُ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ إِيَادٍ حَدَّثَنَا إِيَادٌ يَعْنِي ابْنَ لَقِيطٍ عَنْ لَيْلَى امْرَأَةِ بَشِيرٍ قَالَتْ أَرَدْتُ أَنْ أَصُومَ يَوْمَيْنِ مُوَاصِلَةًفَمَنَعَنِي بَشِيرٌ وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ نَهَى عَنْهُ وَقَالَ يَفْعَلُ ذَلِكَ النَّصَارَى وَقَالَ عَفَّانُ يَفْعَلُ ذَلِكَ النَّصَارَى وَلَكِنْ صُومُوا كَمَا أَمَرَكُمُ اللهُ وَأَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ فَإِذَا كَانَ اللَّيْلُ فَأَفْطِرُوا
பஷீர் (ரழி) அவர்களின் மனைவி லைலா (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் (இரவில் நோன்பு துறக்காமல்) தொடர்ந்து இரண்டு நாட்கள் நோன்பு நோற்க நாடினேன். அப்போது பஷீர் (ரழி) அவர்கள் என்னைத் தடுத்துவிட்டு, "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இதைத் (தொடர் நோன்பை) தடை செய்துள்ளார்கள். மேலும், 'கிறிஸ்தவர்கள்தாம் இவ்வாறு செய்வார்கள்' என்று (நபி (ஸல்) அவர்கள்) கூறினார்கள்" என்று கூறினார்.

(அறிவிப்பாளர் அஃப்ஃபான் அவர்களின் அறிவிப்பில் பின்வருமாறு இடம்பெற்றுள்ளது:)
"(நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:) கிறிஸ்தவர்கள்தாம் இவ்வாறு செய்வார்கள். மாறாக, அல்லாஹ் உங்களுக்குக் கட்டளையிட்டவாறு நீங்கள் நோன்பு நோற்று, இரவு வரும் வரை நோன்பை முழுமையாக்குங்கள். இரவு வந்துவிட்டால் (நோன்பைத்) துறந்து விடுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ إِيَادِ بْنِ لَقِيطٍ الشَّيْبَانِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ لَيْلَى امْرَأَةِ بَشِيرِ ابْنِ الْخَصَاصِيَّةِ عَنْ بَشِيرٍ قَالَ وَكَانَ قَدْ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ قَالَ اسْمُهُ زَحْمٌ فَسَمَّاهُ النَّبِيُّ ﷺ بَشِيرًا
பஷீர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
(அவர் இஸ்லாத்தை ஏற்பதற்காக) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்திருந்தார். (அப்போது) அவரது பெயர் 'ஸஹ்ம்' (நெரிசல் அல்லது சிரமம் என்று பொருள்) என்பதாக இருந்தது. எனவே, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு 'பஷீர்' (நற்செய்தி சொல்பவர்) என்று பெயர் சூட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حديث عبد الله بن حنظلة ابن الراهب أبي عامر الغسيل غسيل الملائكة
வானவர்களால் குளிப்பாட்டப்பட்டவரான (கஸீலுல் மலாயிகா) அபூ ஆமிர் அர்-ராஹிபின் புதல்வர் அப்துல்லாஹ் இப்னு ஹன்ழலா (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ حَنْظَلَةَ غَسِيلِ الْمَلَائِكَةِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ دِرْهَمٌ رِبًا يَأْكُلُهُ الرَّجُلُ وَهُوَ يَعْلَمُ أَشَدُّ مِنْ سِتَّةٍ وَثَلَاثِينَ زَنْيَةً
வானவர்களால் குளிப்பாட்டப்பட்ட (கஸீலுல் மலாயிகா) அப்துல்லாஹ் பின் ஹன்ழலா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஒரு மனிதன் (அது) வட்டி என்று தெரிந்திருந்தும், அதிலிருந்து ஒரு திர்ஹம் (அளவு) வட்டியை உண்பது (அனுபவிப்பது), முப்பத்தாறு முறை விபச்சாரம் செய்வதை விட (அல்லாஹ்விடம்) மிகவும் கொடியதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ழயீஃப் (பலவீனமானது)
ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ ابْنِ حَنْظَلَةَ بْنِ الرَّاهِبِعَنْ كَعْبٍ قَالَ لَأَنْ أَزْنِيَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ زَنْيَةً أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ آكُلَ دِرْهَمَ رِبًا يَعْلَمُ اللهُ أَنِّي أَكَلْتُهُ حِينَ أَكَلْتُهُ رِبًا
கஅப் (அல்-அஹ்பார்) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நான் அதனை உண்ணும்போது அது வட்டிதான் என்று தெரிந்தே உண்டேன் என்பதை அல்லாஹ் அறிவான் என்ற நிலையில், ஒரு திர்ஹம் வட்டியை நான் உண்பதை விட, முப்பத்து மூன்று முறை விபச்சாரம் செய்வது எனக்கு (மிகவும்) விருப்பமானதாகும் (அதாவது வட்டியின் பாவம் விபச்சாரத்தை விடக் கொடியது)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ حَنْظَلَةَ بْنِ الرَّاهِبِ أَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ وَقَدْ بَالَ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ النَّبِيُّ ﷺ حَتَّى قَالَ بِيَدِهِ إِلَى الْحَائِطِ يَعْنِي أَنَّهُ تَيَمَّمَ
அப்துல்லாஹ் பின் ஹன்ழலா பின் அர்ராஹிப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் சிறுநீர் கழித்திருந்த (சுத்தமில்லாத) நிலையில் ஒரு மனிதர் அவர்களுக்கு ஸலாம் கூறினார். அப்போது, (அல்லாஹ்வின் திருப்பெயரைத் தூய்மையின்றி உச்சரிக்க விரும்பாததால்) சுவற்றில் தமது கையால் (தட்டித்) தயம்மும் செய்யும் வரை நபி (ஸல்) அவர்கள் அவருக்குப் பதில் ஸலாம் கூறவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ الْأَنْصَارِيُّ ثُمَّ الْمَازِنِيُّ مَازِنُ بَنِي النَّجَّارِ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لَهُ أَرَأَيْتَ وُضُوءَ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا كَانَ أَوْ غَيْرَ طَاهِرٍ عَمَّ هُوَ؟ فَقَالَ حَدَّثَتْهُ أَسْمَاءُ بِنْتُ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي عَامِرِ الْغَسِيلِ حَدَّثَهَا أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ أُمِرَ بِالْوُضُوءِ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا كَانَ أَوْ غَيْرَ طَاهِرٍ فَلَمَّا شَقَّ ذَلِكَ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أُمِرَ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَوُضِعَ عَنْهُ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ
முஹம்மத் பின் யஹ்யா பின் ஹப்பான் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் உபைதுல்லாஹ் பின் அப்தில்லாஹ் பின் உமர் (ரஹ்) அவர்களிடம், "அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் தூய்மையுடன் இருந்தாலும் இல்லாவிட்டாலும் ஒவ்வொரு தொழுகைக்கும் உளூச் செய்கிறார்களே, இது எதனால்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு உபைதுல்லாஹ், "அஸ்மா பின்த் ஸைத் பின் அல்கத்தாப் (ரலி) அவர்கள் தமக்கு (அப்துல்லாஹ் பின் உமருக்கு) பின்வருமாறு அறிவித்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்:

அப்துல்லாஹ் பின் ஹன்ழலா பின் அபீ ஆமிர் அல்கஸீல் (ரலி) அவர்கள் (அஸ்மாவிடம்) அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், (தாம் ஏற்கனவே) தூய்மையுடன் இருந்தாலும் இல்லாவிட்டாலும் ஒவ்வொரு தொழுகைக்கும் (புதிதாக) உளூச் செய்யும்படி (ஆரம்பத்தில்) கட்டளையிடப்பட்டிருந்தார்கள். இது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குச் சிரமமாக மாறியபோது, ஒவ்வொரு தொழுகையின்போதும் 'மிஸ்வாக்' (பல் துலக்குதல்) செய்யும்படி அவர்களுக்குக் கட்டளையிடப்பட்டது. மேலும், (உளூ முறியும்) அசுத்தம் ஏற்பட்டால் தவிர (மற்ற நேரங்களில் ஒவ்வொரு தொழுகைக்கும் புதிதாக உளூச் செய்ய வேண்டும் என்ற கட்டளை) அவர்களிடமிருந்து நீக்கப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حديث مالك بن عبد الله الخثعمي
மாலிக் இப்னு அப்துல்லாஹ் அல்-கஸ்அமீ (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَهُوَ أَبُو إِبْرَاهِيمَ الْمُعَقِّبُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيَّ حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ حَيَّانَ الْأَسَدِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِشْرٍ الْخُزَاعِيِّ عَنْ خَالِهِ مَالِكِ بْنِ عَبْدِ اللهِ قَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَلَمْ أُصَلِّ خَلْفَ إِمَامٍ كَانَ أَوْجَزَ مِنْهُ صَلَاةً فِي تَمَامِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ
மாலிக் பின் அப்தில்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (ஒரு) அறப்போரில் பங்கேற்றேன். ருகூஉ மற்றும் ஸஜ்தாவை (அதன் கடமைகளை) முழுமையாக நிறைவேற்றிய நிலையில், அவர்களை விட மிகச் சுருக்கமாகத் தொழுகை நடத்தும் எந்த ஓர் இமாமுக்குப் பின்னாலும் நான் தொழுததில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جَابِرٍ أَنَّ أَبَا الْمُصَبِّحِ الْأَوْزَاعِيَّ حَدَّثَهُمْ قَالَ بَيْنَا نَسِيرُ فِي دَرْبِ قَلَمْيَةَ إِذْ نَادَى الْأَمِيرَ مَالِكَ بْنَ عَبْدِ اللهِ الْخَثْعَمِيَّ رَجُلًا يَقُودُ فَرَسَهُ فِي عِرَاضِ الْجَبَلِ يَا أَبَا عَبْدِ اللهِ أَلَا تَرْكَبُ؟ قَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنِ اغْبَرَّتْ قَدَمَاهُ فِي سَبِيلِ اللهِ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ فَهُمَا حَرَامٌ عَلَى النَّارِ
அபூ அல்-முஸப்பிஹ் அல்-அவ்ஸாயீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நாங்கள் 'கலமியா' (ரோமானிய எல்லைப் பகுதியில் உள்ள ஒரு கணவாய்) எனும் பாதையில் சென்று கொண்டிருந்தோம். அப்போது தளபதி மாலிக் பின் அப்துல்லாஹ் அல்-கஸ்அமீ அவர்கள், மலையின் ஒரு புறமாகத் தமது குதிரையை நடத்திச் சென்ற ஒரு மனிதரை சப்தமிட்டு அழைத்து, "அபூ அப்துல்லாஹ்வே! நீங்கள் குதிரையில் ஏறிக்கொள்ளக் கூடாதா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அந்த மனிதர் (நபித்தோழர் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்கள்), "பகலின் ஒரு சிறு பொழுதேனும் அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போரில்/மார்க்கப் பணிக்காக) எவருடைய இரு பாதங்களில் புழுதி படுகிறதோ, அந்தப் பாதங்களை நரக நெருப்பு தீண்டுவது ஹராமாகும் (தடுக்கப்பட்டதாகும்) என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் செவியுற்றுள்ளேன்" என்று பதிலளித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الشُّعَيْثِيُّ عَنْ لَيْثِ بْنِ الْمُتَوَكِّلِ عَنْ مَالِكِ بْنِ عَبْدِ اللهِ الْخَثْعَمِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنِ اغْبَرَّتْ قَدَمَاهُ فِي سَبِيلِ اللهِ حَرَّمَهُ اللهُ عَلَى النَّارِ
மாலிக் பின் அப்துல்லாஹ் அல்-கஸ்அமீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போரிலோ அல்லது நற்செயல்களுக்காகவோ ஈடுபட்டுள்ளபோது) எவருடைய இரு பாதங்களில் புழுதி படிகிறதோ, அவருக்கு அல்லாஹ் நரக நெருப்பைத் தடை செய்து விடுகிறான் (அவரை நரகத்தை விட்டும் பாதுகாப்பான்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ حَيَّانَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ الْخُزَاعِيُّ عَنْ خَالِهِ مَالِكِ بْنِ عَبْدِ اللهِ قَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَمَا صَلَّيْتُ خَلْفَ إِمَامٍ يَؤُمُّ النَّاسَ أَخَفَّ صَلَاةً مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ
மாலிக் பின் அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (ஒரு) போரில் கலந்து கொண்டேன். மக்களுக்குத் தலைமை தாங்கித் தொழுகை நடத்தும் எந்த ஓர் இமாமுக்குப் பின்னாலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை விட மிகச் சுருக்கமான (அதே சமயம் முழுமையான) தொழுகையை நான் தொழுததில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حديث هلب الطائي
ஹுல்ப் அத்தாயீ (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ مُظَفَّرُ بْنُ مُدْرِكٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي قَبِيصَةُ بْنُ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّ مِنَ الطَّعَامِ طَعَامًا أَتَحَرَّجُ مِنْهُ فَقَالَ لَا يَخْتَلِجَنَّ فِي نَفْسِكَ شَيْءٌ ضَارَعْتَ فِيهِ النَّصْرَانِيَّةَ
ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் (ஒரு கேள்வி) கேட்டார். (அப்போது) "நிச்சயமாக உணவுகளில் சில உணவுகள் (உண்பதற்கு) நான் தயக்கம் கொள்கிறேன்" என்று அவர் கூறினார். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "உமது உள்ளத்தில் (உணவு விஷயத்தில்) எந்தவொரு சந்தேகமும் ஊசலாட வேண்டாம்; (அவ்வாறு தேவையற்ற முறையில் உணவுகளைத் தடுத்துக் கொள்வதில்) நீர் கிறிஸ்தவத்தை ஒத்தவராகி விடுவீர்" என்று கூறியதை நான் செவியுற்றேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ عَنْ طَعَامِ النَّصَارَى فَقَالَ لَا يَخْتَلِجَنَّ فِي صَدْرِكَ طَعَامٌ ضَارَعْتَ فِيهِ النَّصْرَانِيَّةَ
ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கிறிஸ்தவர்களின் உணவைப் பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "எந்தவொரு உணவைக் குறித்தும் உமது உள்ளத்தில் சந்தேகம் (தடுமாற்றம்) எழ வேண்டாம்; (அவ்வாறு சந்தேகம் கொள்வதன் மூலம்) நீர் கிறிஸ்தவ மார்க்கத்திற்கு (அவர்கள் சுயமாக ஏற்படுத்திக்கொண்ட கட்டுப்பாடுகளுக்கு) ஒப்பாகிவிட வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ يَنْصَرِفُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ يَسَارِهِ وَرَأَيْتُهُ قَالَ يَضَعُ هَذِهِ عَلَى صَدْرِهِ وَصَفَّ يَحْيَى الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى فَوْقَ الْمِفْصَلِ
ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையை முடித்துத் திரும்பும்போது) தமது வலப்பக்கமாகவும் இடப்பக்கமாகவும் திரும்புவதை நான் பார்த்திருக்கிறேன். மேலும், அவர்கள் (தொழுகையில்) இதைத் (தமது கைகளைத்) தமது நெஞ்சின் மீது வைப்பதையும் நான் பார்த்துள்ளேன்.

(இதனை அறிவிக்கும்) யஹ்யா அவர்கள், (நபி (ஸல்) அவர்கள் செய்ததை விளக்குவதற்காகத்) தமது வலது கையை இடது கையின் (மணிக்கட்டு) மூட்டின் மீது வைத்துச் செய்து காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ الْهُلْبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ وَاضِعًا يَمِينَهُ عَلَى شِمَالِهِ فِي الصَّلَاةِ وَرَأَيْتُهُ يَنْصَرِفُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ
ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையில் தமது வலது (கையை) இடது (கையின்) மீது வைத்திருக்கக் கண்டேன். மேலும், அவர்கள் (தொழுகையை முடித்துத் திரும்பும்போது) தமது வலது புறமாகவும் இடது புறமாகவும் திரும்புவதையும் நான் கண்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْوَرَكَانِيُّ حَدَّثَنَاشَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ طَعَامِ النَّصَارَى فَقَالَ لَا يَخْتَلِجَنَّ أَوْ لَا يَحِيكَنَّ فِي صَدْرِكَ طَعَامٌ ضَارَعْتَ فِيهِ النَّصْرَانِيَّةَ وَقَالَ وَكَانَ يَنْصَرِفُ عَنْ يَسَارِهِ وَعَنْ يَمِينِهِ وَيَضَعُ إِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الْأُخْرَى
ஹுல்ப் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கிறிஸ்தவர்களின் உணவைப் பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "எந்தவொரு உணவைப் பற்றியும் உமது உள்ளத்தில் எவ்வித சந்தேகமும் —அல்லது சஞ்சலமும்— கொள்ள வேண்டாம்; (அவ்வாறு வீணாகச் சந்தேகிப்பதன் மூலம்) நீர் (அவர்களின் மிகைத்த பேணுதலில்) கிறிஸ்தவத்திற்கு ஒப்பாகிவிடுவீர்" என்று கூறினார்கள்.

மேலும் (ஹுல்ப் (ரழி) அவர்கள்) கூறினார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகை முடிந்து திரும்பும்போது) தமது இடதுபுறமாகவும் வலதுபுறமாகவும் திரும்புபவர்களாக இருந்தார்கள். மேலும், (தொழுகையில்) தமது ஒரு கையை மற்றொரு கையின் மீது வைப்பவர்களாகவும் இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَاأَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ أَخْبَرَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ قَبِيصَةَ بْنَ هُلْبٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ وَذَكَرَ الصَّدَقَةَ قَالَ لَا يَجِيئَنَّ أَحَدُكُمْ بِشَاةٍ لَهَا يُعَارٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் தர்மம் (ஸதகா) பற்றிக் குறிப்பிட்டபோது, "உங்களில் எவரும் மறுமை நாளில் கத்திக்கொண்டிருக்கும் ஓர் ஆட்டைச் (சுமந்தவராக) கொண்டு வந்துவிட வேண்டாம்" என்று கூறுவதை நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى بْنِ صُبَيْحٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ الْهُلْبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ ﷺ عَنْ طَعَامِ النَّصَارَى فَقَالَ لَا يَحِيكَنَّ فِي صَدْرِكَ طَعَامٌ ضَارَعْتَ فِيهِ النَّصْرَانِيَّةَ قَالَ وَرَأَيْتُهُ يَضَعُ إِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الْأُخْرَىقَالَ وَرَأَيْتُهُ يَنْصَرِفُ عَنْ يَمِينِهِ وَمَرَّةً عَنْ شِمَالِهِ
ஹுல்ப் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் கிறிஸ்தவர்களின் உணவைப் பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(சந்தேகத்தினால்) உமது உள்ளத்தில் உறுத்தலை ஏற்படுத்தும் எந்த உணவும் உம்மை (மார்க்க ரீதியாக) கிறிஸ்தவர்களுக்கு ஒப்பானவராக ஆக்கிவிட வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.

மேலும் அவர் கூறினார்: நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையில்) தமது ஒரு கையின் மீது மற்றொரு கையை வைப்பதை நான் பார்த்தேன். மேலும், அவர்கள் (தொழுகையை முடித்துத் திரும்பும்போது) தமது வலது புறமாகவும், சில வேளைகளில் தமது இடது புறமாகவும் திரும்புவதையும் நான் பார்த்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ عَنْ طَعَامِ النَّصَارَى قَالَ لَا يَخْتَلِجَنَّ فِي صَدْرِكَ طَعَامٌ ضَارَعْتَ فِيهِ نَصْرَانِيَّةً
கபீஸா பின் ஹுல்ப் (ரஹ்) அவர்கள் தம் தந்தை (ஹுல்ப் - ரழி) அவர்கள் கூறுவதாக அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கிறிஸ்தவர்களின் உணவைப் பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(அடிப்படை ஆதாரமின்றி) எந்த உணவைப் பற்றியும் உமது உள்ளத்தில் சஞ்சலம் (சந்தேகம்) எழ வேண்டாம்; (அவ்வாறு வீணாகச் சஞ்சலம் கொள்வதன் மூலம்) நீர் கிறிஸ்தவ (மார்க்கத்தின் அதீத பேணுதலை அல்லது துறவற) நடைமுறையை ஒத்தவராகி விடாதீர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنِي غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَنْصَرِفُ عَنْ شِقَّيْهِ
ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையை முடித்துவிட்டுத்) தமது இரு பக்கங்களிலும் (வலது மற்றும் இடது புறமாகத்) திரும்புவதை நான் பார்த்துள்ளேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ النَّرْسِيُّ وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَؤُمُّنَا فَيَأْخُذُ شِمَالَهُ بِيَمِينِهِ وَكَانَ يَنْصَرِفُ عَنْ جَانِبَيْهِ جَمِيعًا عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ
ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்குத் தலைமை தாங்கித் தொழுவிப்பார்கள். அப்போது அவர்கள் (தொழுகையில் நிற்கும்போது) தமது வலது கையால் இடது கையைப் பிடித்துக் கொள்வார்கள். மேலும், அவர்கள் (தொழுகையை முடித்துத் திரும்பும்போது) தமது வலது மற்றும் இடது ஆகிய இரண்டு பக்கங்களிலுமே திரும்புவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَؤُمُّنَا فَيَأْخُذُ شِمَالَهُ بِيَمِينِهِ وَكَانَ يَنْصَرِفُ عَنْ جَانِبَيْهِ جَمِيعًا
ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்குத் தொழுவிப்பவர்களாக இருந்தார்கள். (அப்போது) அவர்கள் தங்களின் இடது கையை வலது கையால் பிடித்துக் கொள்வார்கள். மேலும், (தொழுகையை முடித்துவிட்டுத் திரும்பும் போது) தங்களின் இரு பக்கங்களிலும் (வலது மற்றும் இடது என இரு புறங்களிலும்) திரும்புபவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا مُحْرِزُ بْنُ عَوْنِ بْنِ أَبِي عَوْنٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ رَفَعَهُ قَالَ كُلُّ مَا ضَارَعْتَ فِيهِ النَّصْرَانِيَّةَ فَلَا يَحِيكَنَّ فِي صَدْرِكَ
ஹுல்ப் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(கிறிஸ்தவர்களின் உணவை) நீர் உண்பீராக! அதில் கிறிஸ்தவர்களுக்கு ஒப்பாகிவிடுகிறோமே என்பது குறித்து உமது உள்ளத்தில் எவ்வித சலனமும் (சந்தேகமும்) எழ வேண்டாம்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي أَبُو مُحَمَّدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ يَحْيَى بْنُ عَبْدَويِّهٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكٍ قَالَ سَمِعْتُ قَبِيصَةَ بْنَ هُلْبٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ ﷺ وَذَكَرَ الصَّدَقَةَ فَقَالَ لَا يَجِيئَنَّ أَحَدُكُمْ بِشَاةٍ لَهُ رُغَاءٌ قَالَ يَقُولُ يَصِيحُ
ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தர்மம் (மற்றும் ஸகாத்) பற்றிக் குறிப்பிட்டபோது, "உங்களில் எவரும் (தர்மப் பொருட்களில் மோசடி செய்துவிட்டு, மறுமை நாளில்) கத்தியவாறு இருக்கும் ஒரு ஆட்டைத் (தன் பிடரியில் சுமந்தபடி) கொண்டு வர வேண்டாம்" என்று கூறுவதை நான் கேட்டேன். ('ருகாஉ' என்பதற்கு) 'சத்தமிடுவது' என்று (அறிவிப்பாளர்) கூறுகிறார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدَوَيْهِ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ الْهُلْبِيُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَكَانَ يَنْصَرِفُ عَلَى شِقَّيْهِ
அல்-ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தொழுதிருக்கிறேன். அவர்கள் (தொழுகையை முடித்த பின்பு) தமது இரு புறங்களிலும் (வலது மற்றும் இடது பக்கமாகத்) திரும்புபவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ قَبِيصَةَ بْنَ الْهُلْبِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَرَأَى رَسُولَ اللهِ ﷺ يَنْصَرِفُ عَنْ شِقَّيْهِ
ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தொழுதேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையை முடித்துத் திரும்பும்போது) தமது இருபுறமும் (வலது மற்றும் இடது பக்கமாகத்) திரும்புவதை நான் பார்த்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ وَهُوَ أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكٍ قَالَ سَمِعْتُ قَبِيصَةَ بْنَ هُلْبٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ ذَكَرَ الصَّدَقَةَ فَقَالَ لَا يَجِيئَنَّ أَحَدُكُمْ بِشَاةٍ لَهَا يُعَارٌ
ஹுல்ப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தர்மம் (ஸதகா - அதன் முக்கியத்துவம் மற்றும் அதில் மோசடி செய்வது) பற்றிக் குறிப்பிட்டபோது, "உங்களில் எவரும் (மறுமை நாளில் தான் மோசடி செய்த அல்லது ஸகாத் கொடுக்காத) கத்துகின்ற ஆட்டுடன் (தன் பிடரியில் சுமந்தவாறு) வந்துவிட வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ الطَّائِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَنْصَرِفُ مَرَّةً عَنْ يَمِينِهِوَمَرَّةً عَنْ شِمَالِهِ
ஹுல்ப் அத்-தாயீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையை முடித்துவிட்டுத் திரும்பும்போது) சில நேரங்களில் தமது வலதுபுறமாகவும், சில நேரங்களில் தமது இடதுபுறமாகவும் திரும்பிச் செல்வதை நான் பார்த்திருக்கிறேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ الطَّائِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا انْفَتَلَ مِنَ الصَّلَاةِ انْفَتَلَ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ
ஹுல்ப் அத்தாயீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையை முடித்துத் (திரும்பி அமரும்போது) திரும்புவார்கள்; (சில நேரங்களில்) தமது வலப் பக்கமாகவும் (சில நேரங்களில்) தமது இடப் பக்கமாகவும் திரும்புவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حديث مطر بن عكامس
மதர் பின் அக்காமிஸ் (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ مَطَرِ بْنِ عُكَامِسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا قَضَى اللهُ مِيتَةَ عَبْدٍ بِأَرْضٍ جَعَلَ لَهُ إِلَيْهَا حَاجَةً
மதர் பின் உகாமிஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ் ஓர் அடியாருக்கு ஒரு குறிப்பிட்ட பூமியில் மரணத்தை விதித்திருந்தால், (அவர்) அங்கு செல்வதற்கான ஒரு தேவையையும் (அல்லது காரணத்தையும்) அவருக்கு அவன் ஏற்படுத்தி விடுகிறான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْوَرَكَانِيُّ حَدَّثَنَا حُدَيْجٌ أَبُو سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ مَطَرِ بْنِ عُكَامِسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا يُقَدَّرُ لِأَحَدٍ يَمُوتُ بِأَرْضٍ إِلَّا حُبِّبَتْ إِلَيْهِ وَجُعِلَ لَهُ إِلَيْهَا حَاجَةٌ
மத்தர் பின் உகாமிஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒருவர் எந்தப் பூமியில் (இடத்தில்) மரணிக்க வேண்டும் என்று (அல்லாஹ்வினால்) விதிக்கப்பட்டுள்ளதோ, அந்தப் பூமி அவருக்கு விருப்பமானதாக ஆக்கப்படும்; மேலும், அங்கு (அவர் செல்வதற்கு) ஒரு தேவையும் அவருக்கு ஏற்படுத்தப்படும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حديث ميمون بن سنباذ
மைமூன் இப்னு ஸன்பாத் (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ صَاحِبُ الْبَصْرِيِّ سُلَيْمَانُ بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ يُقَالُ لَهُ مَيْمُونُ بْنُ سُنْبَاذَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَوَامُ أُمَّتِي بِشِرَارِهَا قَالَهَا ثَلَاثًا
நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் ஒருவரான மைமூன் பின் சுன்பாத் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "என் சமுதாயத்தின் நிலைத்தன்மை (மற்றும் அதன் விவகாரங்கள் சீராக நடப்பது) அதன் தீயவர்களைக் கொண்டே அமையும் (அதாவது, அவர்களின் தீய செயல்களைத் தடுப்பதன் மூலமோ அல்லது அவர்கள் மூலமாகவோ அல்லாஹ் மார்க்கத்திற்கு உதவி செய்வான்)" என்று கூறினார்கள். இதை அவர்கள் மூன்று முறை கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حديث معاذ بن جبل
முஆத் இப்னு ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸ்கள்
فِي سَنَةِ ثَمَانٍ وَعِشْرِينَ وَمِائَتَيْنِحَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّهُ لَمَّا رَجَعَ مِنَ الْيَمَنِ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ رَأَيْتُ رِجَالًا بِالْيَمَنِ يَسْجُدُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ أَفَلَا نَسْجُدُ لَكَ؟ قَالَ لَوْ كُنْتُ آمِرًا بَشَرًا يَسْجُدُ لِبَشَرٍ لَأَمَرْتُ الْمَرْأَةَ أَنْ تَسْجُدَ لِزَوْجِهَا
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் (கூறினார்கள்):
(நான்) ஏமனிலிருந்து (மதீனாவிற்குத்) திரும்பியபோது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஏமனில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் ஸஜ்தா (சிரவணக்கம்) செய்வதை நான் பார்த்தேன். (ஆகவே,) நாங்களும் உங்களுக்கு ஸஜ்தா செய்யக் கூடாதா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஒரு மனிதன் மற்றொரு மனிதனுக்கு ஸஜ்தா செய்ய வேண்டும் என்று நான் (மார்க்க ரீதியாகக்) கட்டளையிடுவதாக இருந்தால், ஒரு பெண்ணைத் தன் கணவனுக்கு ஸஜ்தா செய்யும்படி கட்டளையிட்டிருப்பேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ظَبْيَانَ يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ مِنَ الْأَنْصَارِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَقْبَلَ مُعَاذٌ مِنَ الْيَمَنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي رَأَيْتُ رِجَالًا فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அவர்கள் ஏமனிலிருந்து (திரும்பி) வந்தபோது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் (அங்கு சில) மனிதர்களைப் பார்த்தேன்..." என்று கூறிவிட்டு, (முந்தைய ஹதீஸின்) அதே கருத்தைக் குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَهُ يَا مُعَاذُ أَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (முஆத் (ரலி) அவர்களிடம்), "முஆதே! (உம்மால் ஏதேனும்) ஒரு தீமை (செய்யப்பட்டுவிட்டால்), அதைத் தொடர்ந்து ஒரு நன்மையைச் செய்வீராக! அது அத்தீமையை அழித்துவிடும். மேலும், மக்களிடம் நற்குணத்துடன் நடந்துகொள்வீராக!" என்று கூறியதாக முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ يَعْنِي ابْنَ مَوْهَبٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ قَالَ عِنْدَنَا كِتَابُ مُعَاذٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ إِنَّمَا أَخَذَ الصَّدَقَةَ مِنَ الْحِنْطَةِ وَالشَّعِيرِ وَالزَّبِيبِ وَالتَّمْرِ
மூஸா பின் தல்ஹா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

எங்களிடம் (யமன் நாட்டுக்கு அனுப்பப்பட்ட) முஆத் (ரலி) அவர்களின் கடிதம் உள்ளது. அதில், நபி (ஸல்) அவர்கள் கோதுமை, வாற்கோதுமை (பார்லி), உலர்திராட்சை மற்றும் பேரீச்சம்பழம் ஆகியவற்றிலிருந்து மட்டுமே ஸதகாவை (ஜகாத்தை) வசூலித்தார்கள் (என்று குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلَى قُرًى عَرَبِيَّةٍ فَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ حَظَّ الْأَرْضِ وقَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ يَعْنِي عَنْ سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِالْأَسْوَدِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ يَعْنِي فِي حَدِيثِ مُعَاذٍ هَذَا
முஆத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை அரபு கிராமங்களுக்கு (நிர்வாகியாக/வசூலிப்பவராக) அனுப்பி வைத்தார்கள். மேலும், நிலத்தின் (விளைச்சலில் உரிய) பங்கை (ஸகாத்தாக/உஷ்ராக) வசூலிக்கும்படி எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ؟ قَالَ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ تَعْبُدُوهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا قَالَ فَهَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ إِذَا هُمْ فَعَلُوا ذَلِكَ؟ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ لَا يُعَذِّبُهُمْ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்து சென்று கொண்டிருந்தேன். அப்போது அவர்கள், "முஆதே! அடியார்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அவனை (மட்டுமே) வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது (என்பதே அந்த உரிமையாகும்)" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, "அவர்கள் அவ்வாறு செய்துவிட்டால் (அதாவது ஷிர்க் செய்யாமல் அவனை மட்டும் வணங்கினால்), அல்லாஹ்விடம் அடியார்களுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அவர்களை அவன் தண்டிக்காமல் (சுவனத்தில் அனுமதிப்பதே) ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنِ النَّهَّاسِ بْنِ قَهْمٍ حَدَّثَنِي شَدَّادٌ أَبُو عَمَّارٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ سِتٌّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ مَوْتِي وَفَتْحُ بَيْتِ الْمَقْدِسِ وَمَوْتٌ يَأْخُذُ فِي النَّاسِ كَقُعَاصِ الْغَنَمِ وَفِتْنَةٌ يَدْخُلُ حَرْبُهَا بَيْتَ كُلِّ مُسْلِمٍ وَأَنْ يُعْطَى الرَّجُلُ أَلْفَ دِينَارٍ فَيَتَسَخَّطَهَا وَأَنْ تَغْدِرَ الرُّومُ فَيَسِيرُونَ فِي ثَمَانِينَ بَنْدًا تَحْتَ كُلِّ بَنْدٍ اثْنَا عَشَرَ أَلْفًا
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மறுமை நாளின் அடையாளங்களில் ஆறு காரியங்கள் (நிகழும்):
1. எனது மரணம்.
2. பைத்துல் முகத்திஸ் (ஜெருசலேம்) வெற்றி கொள்ளப்படுதல்.
3. ஆடுகளைத் தாக்கும் 'குஆஸ்' (எனும் கொள்ளை நோயைப்) போன்று, மக்களிடையே (பரவி) அவர்களைப் பலிகொள்ளும் ஒரு மரணம்.
4. ஒவ்வொரு முஸ்லிமின் வீட்டிற்குள்ளும் (அதன் பாதிப்பு) நுழையக்கூடிய ஒரு குழப்பம் (ஃபித்னா).
5. ஒரு மனிதருக்கு ஆயிரம் தீனார்கள் (தர்மமாகவோ அல்லது ஊதியமாகவோ) வழங்கப்பட்டாலும், அவர் (அது போதாது என்று) அதிருப்தி அடையும் நிலை.
6. ரோமர்கள் (உடன்படிக்கையை மீறித்) துரோகம் செய்து, எண்பது கொடிகளின் கீழ் (உங்களை நோக்கிப் படையெடுத்து) வருவார்கள்; ஒவ்வொரு கொடியின் கீழும் பன்னிரண்டாயிரம் (வீரர்கள்) இருப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَتَيْنَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ فَقُلْنَا حَدِّثْنَا مِنْ غَرَائِبِ حَدِيثِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ نَعَمْ كُنْتُ رِدْفَهُ عَلَى حِمَارٍ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ؟ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ إِنَّ حَقَّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا قَالَ ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ إِذَا هُمْ فَعَلُوا ذَلِكَ؟ قَالَ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் அபூர்வமான (மக்களிடையே அதிகம் பரவாத) ஹதீஸ்களில் சிலவற்றை எங்களுக்கு அறிவியுங்கள்" என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "ஆம் (அறிவிக்கிறேன்). நான் ஒரு கழுதையின் மீது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (ஒரே வாகனத்தில்) அமர்ந்து பயணித்துக் கொண்டிருந்தேன்.

அப்போது அவர்கள், 'முஆத் பின் ஜபலே!' என்று அழைத்தார்கள். நான், 'லப்பைக் (இதோ உங்கள் அழைப்பிற்குப் பணிவுடன் பதிலளிக்கிறேன்), அல்லாஹ்வின் தூதரே!' என்றேன்.

'அடியார்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்குள்ள உரிமை என்னவென்று உமக்குத் தெரியுமா?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்' என்றேன்.

'அடியார்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்குள்ள உரிமை என்னவெனில், அவர்கள் அவனையே வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணை கற்பிக்கக் கூடாது என்பதாகும்' என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் அவர்கள், 'முஆதே!' என்று அழைத்தார்கள். நான், 'லப்பைக், அல்லாஹ்வின் தூதரே!' என்றேன்.

'அடியார்கள் அவ்வாறு (இணைவைக்காமல் வணங்கி) நடந்து கொண்டால், அல்லாஹ்வின் மீது அடியார்களுக்குள்ள உரிமை என்னவென்று உமக்குத் தெரியுமா?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்' என்றேன்.

அதற்கு அவர்கள், '(மறுமையில்) அவர்களை அவன் தண்டிக்காமல் (சுவனத்தில் அனுமதிப்பதே) ஆகும்' என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللهِ عَلَى عِبَادِهِ؟ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ؟ أَنْ يَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا يُعَذِّبَهُمْ قَالَ مَعْمَرٌ فِي حَدِيثِهِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ؟ قَالَ دَعْهُمْ يَعْمَلُوا
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்து பயணித்துக் கொண்டிருந்தேன். அப்போது அவர்கள், "அடியார்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்று பதிலளித்தேன். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்கள் அல்லாஹ்வை (மட்டுமே) வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது என்பதே (அந்த உரிமை) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.

மேலும் அவர்கள், "அவர்கள் அவ்வாறு (இணையில்லாமல் வணங்கிச்) செயல்பட்டால், அல்லாஹ்விடம் அடியார்களுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா? அவர்களை மன்னிப்பதும், அவர்களைத் தண்டிக்காமல் இருப்பதுமே (அந்த உரிமை) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர்) மஃமர் தம்முடைய அறிவிப்பில் குறிப்பிடுகிறார்:
(முஆத் ஆகிய) நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! மக்களுக்கு இந்த நற்செய்தியை நான் அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்களை விட்டுவிடுங்கள்; அவர்கள் (நற்செயல்களைத் தொடர்ந்து) செய்யட்டும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنِ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ مُعَاذٍ بِنَحْوِهِ
முஆத் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டது) போன்றே இதுவும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي رَزِينٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى بَابٍ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ؟ قَالَ وَمَا هُوَ؟ قَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), "சொர்க்கத்தின் வாசல்களில் ஒரு வாசலை நான் உனக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நான், "அது என்ன (அல்லாஹ்வின் தூதரே)?" என்று கேட்டேன். நபி (ஸல்) அவர்கள், "லா ஹவ்ல வலா குவ்வத்த இல்லா பில்லாஹ்" (அல்லாஹ்வின் உதவியின்றி எம்மாற்றமும் இல்லை, எந்த ஆற்றலும் இல்லை) என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا أَبُو الطُّفَيْلِ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي سَفْرَةٍ سَافَرَهَا وَذَلِكَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَجَمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ قُلْتُ مَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ؟ قَالَ أَرَادَ أَنْ لَا تُحْرَجَ أُمَّتُهُ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு பயணத்தை மேற்கொண்டார்கள், அது தபூக் போரின்போது (நிகழ்ந்தது). அப்போது அவர்கள் லுஹ்ர் மற்றும் அஸ்ர் (தொழுகைகளை)யும், மஃரிப் மற்றும் இஷா (தொழுகைகளை)யும் ஒன்றிணைத்துத் தொழுதார்கள். (அபூ துஃபைல் ஆகிய) நான், "அவர்களை அவ்வாறு செய்யத் தூண்டியது எது?" என்று (முஆத் பின் ஜபல் அவர்களிடம்) கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "தமது சமுதாயத்திற்கு (உம்மத்திற்கு) எந்தச் சிரமமும் ஏற்பட்டுவிடக் கூடாது என அவர்கள் நாடினார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ هِصَّانَ بْنِ الْكَاهِلِ قَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ الْجَامِعَ بِالْبَصْرَةِ فَجَلَسْتُ إِلَى شَيْخٍ أَبْيَضِ الرَّأْسِ وَاللِّحْيَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَا مِنْ نَفْسٍ تَمُوتُ وَهِيَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللهِ يَرْجِعُ ذَاكَ إِلَى قَلْبٍ مُوقِنٍ إِلَّا غَفَرَ اللهُ لَهَا قُلْتُ لَهُ أَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ مُعَاذٍ؟ فَكَأَنَّ الْقَوْمَ عَنَّفُونِي قَالَ لَا تُعَنِّفُوهُ وَلَا تُؤَنِّبُوهُ دَعُوهُ نَعَمْ أَنَا سَمِعْتُ ذَاكَ مِنْ مُعَاذٍ يُذَبِّرُهُ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ مَرَّةً يَأْثُرُهُ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ قُلْتُ لِبَعْضِهِمْ مَنْ هَذَا؟ قَالَ هَذَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَمُرَةَ
ஹிஸ்ஸான் பின் அல்காஹில் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் பஸராவில் உள்ள ஜாமிஆ (பெரிய) பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்தேன். அங்கு தலைமுடியும் தாடியும் நரைத்திருந்த ஒரு முதியவரின் (ஷைக்) அருகில் அமர்ந்தேன். அவர், "முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து எனக்கு (பின்வருமாறு) அறிவித்தார்கள்" என்று கூறினார்:

"எந்தவொரு ஆன்மாவும், அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை என்றும், நிச்சயமாக நான் (முஹம்மது) அல்லாஹ்வின் தூதர் என்றும் சாட்சி கூறிய நிலையில் மரணித்து, அந்தச் சாட்சியம் (சந்தேகத்திற்கு இடமற்ற) உறுதியான உள்ளத்திலிருந்து வெளிப்பட்டிருந்தால், அல்லாஹ் அந்த ஆன்மாவை மன்னிக்காமல் இருப்பதில்லை" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

நான் அவரிடம், "நீங்கள் இதனை முஆத் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து (நேரடியாகச்) செவியுற்றீர்களா?" என்று கேட்டேன். (அவரது நம்பகத்தன்மையை நான் கேள்வி கேட்டதாகக் கருதி) அங்கிருந்த மக்கள் என்னைக் கடிந்துகொண்டனர்.

அப்போது அவர், "அவரைக் கடிந்துகொள்ளாதீர்கள்; அவரைத் திட்டாதீர்கள்; அவரை விட்டுவிடுங்கள்" என்று கூறிவிட்டு (என்னிடம்), "ஆம், நான் இதனை முஆத் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றேன்; அவர் இதனை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (நினைவு கூர்ந்து/பதிவு செய்து) அறிவித்தார்" என்று கூறினார். (இஸ்மாயீல் எனும் அறிவிப்பாளர் ஒருமுறை 'அறிவித்தார்' என்ற பொருளில் 'யஃஸுருஹு' என்ற வார்த்தையைப் பயன்படுத்தினார்).

பிறகு நான் அங்கிருந்த சிலரிடம், "இவர் யார்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "இவர் (நபித்தோழர்) அப்துர் ரஹ்மான் பின் ஸமுரா (ரலி) ஆவார்" என்று கூறினர்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ يُونُسَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ هِصَّانَ بْنِ الْكَاهِلِ قَالَ وَكَانَ أَبُوهُ كَاهِنًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فِي إِمَارَةِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَإِذَا شَيْخٌ أَبْيَضُ الرَّأْسِ وَاللِّحْيَةِ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
ஹிஸ்ஸான் பின் அல்காஹில் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள் (அவரது தந்தை அறியாமைக் காலத்தில் -ஜாஹிலிய்யா- ஒரு ஜோதிடராக இருந்தார்):

"உஸ்மான் பின் அஃப்பான் (ரலி) அவர்களின் ஆட்சிக் காலத்தில் நான் (கூஃபாவின்) பள்ளிவாசலுக்குள் சென்றேன். அப்போது அங்கே, தலைமுடியும் தாடியும் நரைத்த (வெண்மையான) ஒரு முதியவர், முஆத் (ரலி) அவர்கள் வாயிலாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (நபிமொழியை) அறிவித்துக் கொண்டிருந்தார். பின்னர் அவர் அந்த ஹதீஸைக் கூறினார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنِ الْحَجَّاجِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي عُثْمَانَ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا هِصَّانُ بْنُ الْكَاهِنِ الْعَدَوِيُّ قَالَ جَلَسْتُ مَجْلِسًا فِيهِ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَمُرَةَ وَلَا أَعْرِفُهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا عَلَى الْأَرْضِ نَفْسٌ تَمُوتُ لَا تُشْرِكُ بِاللهِ شَيْئًا تَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللهِ ﷺ يَرْجِعُ ذَاكُمْ إِلَى قَلْبٍ مُوقِنٍ إِلَّا غُفِرَ لَهَا قَالَ قُلْتُ أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ؟ قَالَ فَعَنَّفَنِي الْقَوْمُ فَقَالَ دَعُوهُ فَإِنَّهُ لَمْ يُسِئِ الْقَوْلَ نَعَمْ أَنَا سَمِعْتُهُ مِنْ مُعَاذٍ زَعَمَ أَنَّهُ سَمِعَهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ
அப்துர்ரஹ்மான் பின் ஸமுரா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்காதவராகவும், நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று சாட்சி கூறியவராகவும் இருந்து, அ(ந்தச் சாட்சியமான)து உறுதியான நம்பிக்கைகொண்ட உள்ளத்திலிருந்து வெளிப்பட்ட நிலையில், பூமியில் மரணிக்கின்ற எந்த ஓர் ஆத்மாவும் (பாவங்கள்) மன்னிக்கப்படாமல் இருப்பதில்லை" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

(இதைக் கேட்ட ஹிஸ்ஸான் பின் அல்-காஹின்,) "இதை நீங்கள் முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து (நேரடியாகச்) செவியுற்றீர்களா?" என்று கேட்டார். (அப்போது அங்கிருந்த) மக்கள் அவரைக் கடிந்துகொண்டனர். (அதற்கு அப்துர்ரஹ்மான் பின் ஸமுரா (ரழி)) அவர்கள், "அவரை விட்டுவிடுங்கள்; அவர் தவறாக ஒன்றும் கூறிவிடவில்லை. ஆம்! நான் இதை முஆதிடமிருந்துதான் செவியுற்றேன். அவர் இதனை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றதாகக் கூறினார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ هِصَّانَ بْنِ الْكَاهِلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ عَنْ مُعَاذٍ مِثْلَهُ نَحْوَ قَوْلِهِ
அப்துர்ரஹ்மான் பின் ஸமுரா (ரலி) அவர்கள், முஆத் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டுள்ளதைப்) போன்றே (அதன் கருத்தை ஒட்டி) அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءَ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْعَيْذيِّ أَوِ الْخَوْلَانِيِّ قَالَ جَلَسْتُ مَجْلِسًا فِيهِ عِشْرُونَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ وَإِذَا فِيهِمْ شَابٌّ حَدِيثُ السِّنِّ حَسَنُ الْوَجْهِ أَدْعَجُ الْعَيْنَيْنِ أَغَرُّ الثَّنَايَا فَإِذَا اخْتَلَفُوا فِي شَيْءٍ فَقَالَ قَوْلًا انْتَهَوْا إِلَى قَوْلِهِ فَإِذَا هُوَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ جِئْتُ فَإِذَا هُوَ يُصَلِّي إِلَى سَارِيَةٍ قَالَ فَحَذَفَ مِنْ صَلَاتِهِ ثُمَّ احْتَبَى فَسَكَتَ قَالَ فَقُلْتُ وَاللهِ إِنِّي لَأُحِبُّكَ مِنْ جَلَالِ اللهِ قَالَ أَللَّهِ؟ قَالَ قُلْتُ أَللَّهِ قَالَ فَإِنَّمِنَ الْمُتَحَابِّينَ فِي اللهِ فِيمَا أَحْسَبُ أَنَّهُ قَالَ فِي ظِلِّ اللهِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ ثُمَّ لَيْسَ فِي بَقِيَّتِهِ شَكٌّ يَعْنِي فِي بَقِيَّةِ الْحَدِيثِ يُوضَعُ لَهُمْ كَرَاسِي مِنْ نُورٍ يَغْبِطُهُمْ بِمَجْلِسِهِمْ مِنَ الرَّبِّ عَزَّ وَجَلَّ النَّبِيُّونَ وَالصِّدِّيقُونَ وَالشُّهَدَاءُ قَالَ فَحَدَّثْتُهُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ فَقَالَ لَا أُحَدِّثُكَ إِلَّا مَا سَمِعْتُ عَنْ لِسَانِ رَسُولِ اللهِ ﷺ حَقَّتْ مَحَبَّتِي لِلْمُتَحَابِّينَ فِيَّ وَحَقَتْ مَحَبَّتِي للمتزاورينَ في وَحَقَّتْ مَحَبَّتي لِلْمُتَبَاذِلِينَ فِيَّ وَحَقَّتْ مَحَبَّتِي لِلْمُتَصَافِينَ فِيَّ الْمُتَوَاصِلِينَ شَكَّ شُعْبَةُ فِي الْمُتَوَاصِلِينَ أَوِ الْمُتَزَاوِرِينَ
அபூ இத்ரீஸ் அல்-கவ்லானீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்கள் இருபது பேர் வீற்றிருந்த ஒரு சபையில் அமர்ந்திருந்தேன். அப்போது அவர்களிடையே இளமையான, அழகான முகமும், கருமையான கண்களும், ஒளிரும் பற்களும் கொண்ட ஒரு இளைஞர் இருந்தார். அவர்கள் ஏதேனும் ஒரு விஷயத்தில் கருத்து வேறுபாடு கொள்ளும்போது, அந்த இளைஞர் ஒரு கருத்தைக் கூறினால், அவர்கள் அனைவரும் அவரது கருத்தை ஏற்று அங்கேயே (அந்த விவாதத்தை) முடித்துக் கொள்வார்கள். அவர் முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) ஆவார்கள்.

மறுநாள் நான் வந்தபோது, அவர் ஒரு தூணை நோக்கித் தொழுது கொண்டிருந்ததைக் கண்டேன். அவர் தனது தொழுகையைச் சுருக்கமாக முடித்துக்கொண்டு, முழங்கால்களைக் கட்டியவாறு (இஹ்திபா நிலையில்) அமைதியாக அமர்ந்தார். நான் அவரிடம், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! அல்லாஹ்வின் கண்ணியத்திற்காக நான் உங்களை நேசிக்கிறேன்" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் மீதா (சத்தியமாக)?" என்று கேட்டார். நான், "அல்லாஹ்வின் மீதே சத்தியமாக!" என்றேன்.

அப்போது அவர் கூறினார்: "(அல்லாஹ்விற்காக ஒருவரையொருவர் நேசிப்பவர்கள் பற்றி அவர் பின்வருமாறு கூறியதாக நான் எண்ணுகிறேன்:) 'அல்லாஹ்வின் நிழலைத் தவிர வேறு நிழல் இல்லாத (மறுமை) நாளில், அல்லாஹ்விற்காக ஒருவரையொருவர் நேசிப்பவர்கள் அவனது நிழலில் இருப்பார்கள்'."

ஹதீஸின் மீதிப் பகுதியில் எனக்கு எந்தச் சந்தேகமும் இல்லை. (அவர் திட்டவட்டமாகக் கூறினார்:) "அவர்களுக்காக ஒளியாலான சிம்மாசனங்கள் (இருக்கைகள்) அமைக்கப்படும். கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க இறைவனுக்கு நெருக்கமாக அவர்கள் வீற்றிருக்கும் அந்தச் சிறப்பைக் கண்டு, நபிமார்களும், சித்தீக்கீன்களும் (உண்மையாளர்களும்), தியாகிகளும் (ஷஹீத்களும்) ஆசைப்படுவார்கள் (பொறாமையற்ற ஏக்கம் கொள்வார்கள்)."

(அபூ இத்ரீஸ் (ரஹ்) கூறுகிறார்:) பின்னர் நான் இந்தச் செய்தியை உபாதா பின் அஸ்-ஸாமித் (ரலி) அவர்களிடம் கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் நாவிலிருந்து செவியுற்றதை மட்டுமே உமக்கு அறிவிக்கிறேன். (அல்லாஹ் கூறுவதாக நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:)

'எனக்காக ஒருவரையொருவர் நேசிப்பவர்களுக்கு எனது அன்பு உறுதியாகிவிட்டது (கடமையாகிவிட்டது).
எனக்காக ஒருவரையொருவர் சந்தித்துக் கொள்பவர்களுக்கு எனது அன்பு உறுதியாகிவிட்டது.
எனக்காக ஒருவருக்கொருவர் (தங்கள் செல்வங்களை) அர்ப்பணிப்பவர்களுக்கு எனது அன்பு உறுதியாகிவிட்டது.
எனக்காக உளத்தூய்மையோடு நட்புக் கொள்பவர்களுக்கும், எனக்காக உறவைப் பேணிச் சேர்ந்து வாழ்பவர்களுக்கும் எனது அன்பு உறுதியாகிவிட்டது'."

(அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான ஷுஅபா (ரஹ்) அவர்கள், இங்கு 'அல்-முதவாஸிலீன்' (உறவைப் பேணுபவர்கள்) என்ற வார்த்தை இடம்பெற்றதா அல்லது 'அல்-முதஸாவிரீன்' (சந்தித்துக் கொள்பவர்கள்) என்ற வார்த்தை இடம்பெற்றதா என்பதில் சந்தேகம் அடைந்துள்ளார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ صَادِقًا مِنْ قَلْبِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ أَسْأَلْ قَتَادَةَ أَنَّهُ سَمِعَهُ عَنْ أَنَسٍ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"எவரொருவர் 'அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை என்றும், முஹம்மத் (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்றும்' தமது உள்ளத்திலிருந்து உண்மையாகச் சாட்சி கூறிய நிலையில் மரணிக்கிறாரோ, அவர் சொர்க்கத்தில் நுழைவார்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

(இதனை அறிவிக்கும் ஷுஃபா (ரஹ்) அவர்கள், "கதாதா அவர்கள் இதனை அனஸ் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து (நேரடியாகச்) செவியுற்றாரா என்று நான் அவரிடம் கேட்கவில்லை" என்று குறிப்பிடுகிறார்கள்.)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ؟ فَقَالَ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يَعْبُدُوا اللهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ؟ قَالَ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), "முஆதே! அடியார்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்றேன். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்கள் அல்லாஹ்வையே வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது (என்பதே அந்த உரிமையாகும்)" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், "அவர்கள் அவ்வாறு (தவ்ஹீதுடன்) நடந்து கொண்டால், அல்லாஹ்விடம் அவர்களுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்றேன். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்களை அவன் வேதனை செய்யாமல் (தண்டிக்காமல்) இருப்பதேயாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي حَكِيمٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيلِيِّ قَالَ كَانَ مُعَاذٌ بِالْيَمَنِ فَارْتَفَعُوا إِلَيْهِ فِي يَهُودِيٍّ مَاتَ وَتَرْكَ أَخَاهُ مُسْلِمًا فَقَالَ مُعَاذٌ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ يَزِيدُ وَلَا يَنْقُصُ فَوَرَّثَهُ
அபுல் அஸ்வத் அத்-தீலீ (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

முஆத் (ரலி) அவர்கள் எமனில் (ஆளுநராக) இருந்தபோது, ஒரு யூதர் இறந்து, (வாரிசாக) ஒரு முஸ்லிம் சகோதரரை விட்டுச் சென்றது தொடர்பான ஒரு வழக்கு அவர்களிடம் கொண்டு வரப்பட்டது. அப்போது முஆத் (ரலி) அவர்கள், "நிச்சயமாக இஸ்லாம் (சிறப்பையும் உரிமைகளையும்) அதிகரிக்குமே தவிர, (அவற்றைக்) குறைவுபடுத்தாது" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நான் செவியுற்றிருக்கிறேன் என்று கூறிவிட்டு, அந்த முஸ்லிம் சகோதரருக்கு (இறந்த அந்த யூதரின்) வாரிசுரிமைச் சொத்தை வழங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رَدِيفَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ؟ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ؟ قَالَ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்து சென்று கொண்டிருந்தேன். அப்போது அவர்கள், "அடியார்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்று கூறினேன். அவர்கள், "(அடியார்கள்) அவனையே வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது (என்பதே அந்த உரிமையாகும்)" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அவர்கள், "அவர்கள் அவ்வாறு செயல்பட்டால், அடியார்களுக்கு அல்லாஹ்வின் மீது உள்ள உரிமை என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "அவர்களை அவன் வேதனைப்படுத்தாமல் இருப்பதே (அடியார்களுக்கு அவன் வழங்கியுள்ள உரிமையாகும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي عَوْنٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَمْرِو ابْنِ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ نَاسٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ حِينَ بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ كَيْفَ تَصْنَعُ إِنْ عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ؟ قَالَ أَقْضِي بِمَا فِي كِتَابِ اللهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللهِ؟ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي لَا آلُو قَالَ فَضَرَبَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صَدْرِي ثُمَّ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللهِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை ஏமனுக்கு (ஆளுநராகவும் நீதிபதியாகவும்) அனுப்பியபோது, "உன்னிடம் ஒரு (சட்டச் சிக்கல் அல்லது) வழக்கு வந்தால் நீ எவ்வாறு தீர்ப்பு வழங்குவாய்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் (குர்ஆனில்) உள்ளதைக் கொண்டு தீர்ப்பு வழங்குவேன்" என்றேன்.

"(அதற்கான தெளிவான தீர்வு) அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் இல்லாவிட்டால் என்ன செய்வாய்?" என்று கேட்டார்கள்.

"அல்லாஹ்வுடைய தூதரின் சுன்னாவைக் (நபிவழியைக்) கொண்டு தீர்ப்பளிப்பேன்" என்றேன்.

"(அதற்கான தீர்வு) அல்லாஹ்வின் தூதரின் சுன்னாவிலும் இல்லாவிட்டால் என்ன செய்வாய்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நான், "எனது சுயசிந்தனையைப் பயன்படுத்தி (குர்ஆன் மற்றும் சுன்னாவின் அடிப்படையில் இஜ்திஹாத் செய்து) முடிவெடுப்பேன்; (சரியான முடிவை எட்டுவதற்கான) முயற்சியில் எவ்விதக் குறையும் வைக்க மாட்டேன்" என்றேன்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எனது நெஞ்சில் (மகிழ்ச்சியுடன்) தட்டிவிட்டு, "அல்ஹம்து லில்லாஹில்லதீ வஃப்பக ரஸூல ரஸூலில்லாஹி லிமா யுர்தீ ரஸூலல்லாஹ்" (அல்லாஹ்வின் தூதரைத் திருப்திப்படுத்தும் விஷயத்திற்கு, அல்லாஹ்வின் தூதருடைய தூதருக்கு - முஆதிற்கு - நல்வாய்ப்பை வழங்கிய அல்லாஹ்வுக்கே எல்லாப் புகழும்) என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا رَمْلَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَوْجَبَ ذُو الثَّلَاثَةِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذٌ وَذُو الِاثْنَيْنِ؟ قَالَ وَذُو الِاثْنَيْنِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "மூன்று (குழந்தைகளை இழந்து பொறுமை காத்த)வருக்கு (சொர்க்கம்) கட்டாயமாகிவிட்டது" என்று கூறினார்கள். அப்போது முஆத் (ரலி) அவர்கள், "(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) இரண்டு (குழந்தைகளை இழந்த)வருக்குமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "இரண்டு (குழந்தைகளை இழந்த)வருக்கும் தான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ لَهُ يَا مُعَاذُ بْنَ جَبَلٍ قَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ لَا يَشْهَدُ عَبْدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ ثُمَّ يَمُوتُ عَلَى ذَلِكَ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ قَالَ قُلْتُأَفَلَا أُحَدِّثُ النَّاسَ؟ قَالَ لَا إِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلُوا عَلَيْهِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) தமக்கு அறிவித்ததாக அனஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

(ஒருமுறை) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (முஆத் (ரலி) அவர்களைப் பார்த்து), "முஆத் பின் ஜபலே!" என்று அழைத்தார்கள். அதற்கு முஆத் (ரலி), "லப்பைக் யா ரசூலல்லாஹ் வ ஸஅதை(க்)" (அல்லாஹ்வின் தூதரே! இதோ உங்கள் அழைப்பிற்குப் பதிலளித்து ஆஜராகிவிட்டேன், தங்களின் கட்டளைக்குக் கீழ்ப்படிந்து மகிழ்ச்சியடைகிறேன்) என்று பதிலளித்தார்.

(அப்போது) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "எந்தவொரு அடியாராவது 'அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய வேறு இறைவன் யாருமில்லை' என்று சாட்சி கூறி, பிறகு அதே (நம்பிக்கையோடு) மரணித்தால், அவர் சொர்க்கத்தில் நுழைந்தே தீருவார்" என்று கூறினார்கள்.

(உடனே முஆத் (ரலி) அவர்கள்), "நான் இதனை மக்களுக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு (நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள்), "வேண்டாம்; (நற்செயல்கள் செய்வதை விட்டுவிட்டு) மக்கள் இதன் மீதே (மட்டும்) பாரஞ்சாட்டி (நம்பிக்கை வைத்து) விடுவார்கள் என நான் அஞ்சுகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ لَمْ يَأْمُرْنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي أَوْقَاصِ الْبَقَرِ شَيْئًا
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
மாடுகளின் 'அவ்காஸ்' (ஸகாத் கடமையாகும் இரு வரம்புகளுக்கு இடைப்பட்ட எண்ணிக்கை) விஷயத்தில் எதையும் (ஸகாத்தாக வசூலிக்குமாறு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எனக்குக் கட்டளையிடவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ مُعَاذٍ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் (மூலம்) அறிவிக்கப்படும் இந்த ஹதீஸிலும் (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப்) போன்றே இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ وَأَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ جَمَعَ النَّبِيُّ ﷺ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தபூக் போரின்போது (பயணத்தில் இருந்த நிலையில்) ளுஹர் மற்றும் அஸர் தொழுகைகளையும், மஃரிப் மற்றும் இஷா தொழுகைகளையும் இணைத்துத் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ بَعَثَهُ النَّبِيُّ ﷺ إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ كُلِّ ثَلَاثِينَ مِنَ الْبَقَرِ تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَمُسِنَّةً وَمِنْ كُلِّ حَالِمٍ دِينَارًا أَوْ عِدْلَهُ مَعَافِرَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னை (முஆத் பின் ஜபலை) ஏமனுக்கு (ஆளுநராகவும் நீதிபதியாகவும்) அனுப்பியபோது, ஒவ்வொரு முப்பது மாடுகளுக்கும் ஒரு வயது நிரம்பிய (இரண்டாம் வயதில் நுழைந்த) ஓர் ஆண் கன்று அல்லது ஒரு பெண் கன்றையும், ஒவ்வொரு நாற்பது மாடுகளுக்கும் இரண்டு வயது நிரம்பிய (மூன்றாம் வயதில் நுழைந்த) ஒரு பசுவையும் (ஸகாத்தாக) வசூலிக்கும்படி எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். மேலும், (அங்குள்ள வேற்று மதத்தவர்களில்) பருவமடைந்த ஒவ்வொருவரிடமிருந்தும் (ஜிஸ்யா வரியாக) ஒரு தீனாரையோ அல்லது அதற்கு நிகரான மதிப்புடைய 'மஆஃபிர்' (எனும் ஏமன் நாட்டுத் துணி) ஆடைகளையோ வசூலிக்கும்படியும் கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ يُخَامِرَ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ حَدَّثَهُمْ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ قَاتَلَ فِي سَبِيلِ اللهِ مِنْ رَجُلٍ مُسْلِمٍ فُوَاقَ نَاقَةٍ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَمَنْ سَأَلَ اللهَ الْقَتْلَ مِنْ عِنْدِ نَفْسِهِ صَادِقًا ثُمَّ مَاتَ أَوْ قُتِلَ فَلَهُ أَجْرُ شَهِيدٍ وَمَنْ جُرِحَ جُرْحًا فِي سَبِيلِ اللهِ أَوْ نُكِبَ نَكْبَةً فَإِنَّهَا تَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَغَرِّ مَا كَانَتْ لَوْنُهَا كَالزَّعْفَرَانِ وَرِيحُهَا كَالْمِسْكِ وَمَنْ جُرِحَ جُرْحًا فِي سَبِيلِ اللهِ فَعَلَيْهِ طَابَعُ الشُّهَدَاءِ قَالَ أَبِي وقَالَ حَجَّاجٌ وَرَوْحٌ كَأَعَزِّ وَقَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ كَأَغَرِّ وَهَذَا الصَّوَابُ إِنْ شَاءَ اللهُ
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்:
"எந்த ஒரு முஸ்லிமான மனிதர், அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஒரு ஒட்டகத்தின் பால் கறக்கும் (இரு தடவைகளுக்கு இடையிலான) சிறு நேரமளவு அறப்போர் புரிகிறாரோ, அவருக்குச் சொர்க்கம் கடமையாகிவிட்டது. யார் அல்லாஹ்விடம் தன் மனதார உண்மையுடன் உயிர்த்தியாகத்தை (ஷஹாதத்தை) வேண்டி, பின்னர் (இயற்கையாக) மரணமடைகிறாரோ அல்லது (போர்க்களத்தில்) கொல்லப்படுகிறாரோ, அவருக்கு ஒரு ஷஹீதின் (உயிர்த்தியாகியின்) கூலி உண்டு. யார் அல்லாஹ்வின் பாதையில் காயமடைகிறாரோ அல்லது ஏதேனும் பாதிப்புக்கு உள்ளாகிறாரோ, அக்காயம் மறுமை நாளில் அது (உலகில்) ஏற்பட்டதை விட மிகவும் பிரகாசமான நிலையில் வரும். அதன் நிறம் குங்குமப்பூவைப் போன்றும், அதன் நறுமணம் கஸ்தூரியைப் போன்றும் இருக்கும். அல்லாஹ்வின் பாதையில் காயமடைந்தவர் மீது ஷஹீத்களின் முத்திரை பதிக்கப்பட்டிருக்கும்."

என் தந்தை (இமாம் அஹ்மத்) கூறினார்: ஹஜ்ஜாஜ் மற்றும் ரவ்ஹ் ஆகியோர் இதனை 'க-அஅஸ்ஸி' (كَأَعَزِّ - மிகவும் கண்ணியமான) என்று அறிவித்துள்ளனர். அப்துர் ரஸ்ஸாக் 'க-அகர்ரி' (كَأَغَرِّ - மிகவும் பிரகாசமான) என்று அறிவித்துள்ளார். இன்ஷா அல்லாஹ், இதுவே (அப்துர் ரஸ்ஸாக் கூறியதே) சரியானதாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ الْعَدَوِيِّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ قَالَ قَدِمَ عَلَى أَبِي مُوسَى مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِالْيَمَنِ فَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُقَالَ مَا هَذَا؟ قَالَ رَجُلٌ كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ ثُمَّ تَهَوَّدَ وَنَحْنُ نُرِيدُهُ عَلَى الْإِسْلَامِ مُنْذُ قَالَ أَحْسَبُهُ شَهْرَيْنِ فَقَالَ وَاللهِ لَا أَقْعُدُ حَتَّى تَضْرِبُوا عُنُقَهُ فَضُرِبَتْ عُنُقُهُ فَقَالَ قَضَى اللهُ وَرَسُولُهُ أَنَّ مَنْ رَجَعَ عَنْ دَيْنِهِ فَاقْتُلُوهُ أَوْ قَالَ مَنْ بَدَّلَ دَيْنَهُ فَاقْتُلُوهُ
அபூ புர்தா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் யெமனில் இருந்த அபூமூஸா (ரலி) அவர்களிடம் வந்தார்கள். அப்போது அபூமூஸா (ரலி) அவர்களுக்கு அருகில் ஒரு மனிதர் (கட்டப்பட்ட நிலையில்) இருந்தார்.

முஆத் (ரலி) அவர்கள், "இவர் யார்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அபூமூஸா (ரலி) அவர்கள், "இவர் யூதராக இருந்து இஸ்லாத்தைத் தழுவி, மீண்டும் யூதராகவே மாறிவிட்டவர் ஆவார். சுமார் இரண்டு மாதங்களாக இவரை நாங்கள் மீண்டும் இஸ்லாத்திற்குத் திரும்பும்படி (தவ்பா செய்யும்படி) அழைத்துக் கொண்டிருக்கிறோம்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு முஆத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நீங்கள் இவருடைய கழுத்தை வெட்டாத (மரண தண்டனையை நிறைவேற்றாத) வரை நான் உட்கார மாட்டேன்" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே அவருடைய கழுத்து வெட்டப்பட்டது.

பின்னர் முஆத் (ரலி) அவர்கள், "'எவர் தனது மார்க்கத்திலிருந்து திரும்பி விடுகிறாரோ அவரைக் கொன்று விடுங்கள்' -அல்லது 'எவர் தனது மார்க்கத்தை மாற்றிக்கொள்கிறாரோ அவரைக் கொன்று விடுங்கள்'- என்று அல்லாஹ்வும் அவனது தூதரும் தீர்ப்பளித்துள்ளார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فِي سَفَرٍ فَأَصْبَحْتُ يَوْمًا قَرِيبًا مِنْهُ وَنَحْنُ نَسِيرُ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ وَيُبَاعِدُنِي مِنَ النَّارِ قَالَ لَقَدْ سَأَلْتَ عَنْ عَظِيمٍ وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ يَسَّرَهُ اللهُ عَلَيْهِ تَعْبُدُ اللهَ وَلَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ ثُمَّ قَالَ أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى أَبْوَابِ الْخَيْرِ؟ الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ وَصَلَاةُ الرَّجُلِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ ثُمَّ قَرَأَ {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ} [السجدة 16] حَتَّى بَلَغَ{يَعْمَلُونَ} [السجدة 17]ثُمَّ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكَ بِرَأْسِ الْأَمْرِ وَعَمُودِهِ وَذُرْوَةِ سَنَامِهِ؟ فَقُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ رَأْسُ الْأَمْرِ الْإِسْلَامُ وَعَمُودُهُ الصَّلَاةُ وَذِرْوَةُ سَنَامِهِ الْجِهَادُ ثُمَّ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكَ بِمِلَاكِ ذَلِكَ كُلِّهِ؟ فَقُلْتُ لَهُ بَلَى يَا نَبِيَّ اللهِ فَأَخَذَ بِلِسَانِهِ فَقَالَ كُفَّ عَلَيْكَ هَذَا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ وَإِنَّا لَمُؤَاخَذُونَ بِمَا نَتَكَلَّمُ بِهِ؟ فَقَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا مُعَاذُ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ أَوْ قَالَ عَلَى مَنَاخِرِهِمْ إِلَّا حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ؟
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தேன். நாங்கள் (பயணத்தில்) சென்று கொண்டிருக்கும் போது, ஒரு நாள் காலையில் நான் அவர்களுக்கு அருகில் (நெருக்கமாக) சென்றேன். அப்போது நான், "அல்லாஹ்வின் நபியே! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்து, நரகத்தை விட்டு என்னைத் தூரமாக்கும் ஒரு (நற்)செயலை எனக்குக் கூறுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "நீர் ஒரு மாபெரும் விஷயத்தைப் பற்றி என்னிடம் கேட்டுள்ளீர். ஆயினும், அல்லாஹ் யாருக்கு அதை எளிதாக்குகிறானோ அவருக்கு அது மிகவும் எளிமையானதாகும். (அவை:) நீர் அல்லாஹ்வை (மட்டுமே) வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது. தொழுகையை நிலைநாட்ட வேண்டும். ஜகாத் கொடுக்க வேண்டும். ரமழானில் நோன்பு நோற்க வேண்டும். மேலும் (கஃபதுல்லாஹ் எனும்) இறை இல்லத்தை ஹஜ் செய்ய வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் அவர்கள், "நன்மையின் வாசல்களை நான் உமக்குக் காட்டட்டுமா? நோன்பு (பாவங்களிலிருந்து காக்கும்) ஒரு கேடயமாகும். தர்மம் (தண்ணீர் நெருப்பை அணைப்பதைப் போலப்) பாவங்களை அழித்துவிடும். மேலும், இரவின் நடுப்பகுதியில் ஒரு மனிதன் தொழும் தொழுகையும் (நன்மையின் வாசலாகும்)" என்று கூறிவிட்டு, பின்னர் (குர்ஆனின்) "அவர்களுடைய விலாப்புறங்கள் படுக்கைகளிலிருந்து ஒதுங்கியிருக்கும்..." (32:16) என்று தொடங்கி "...அவர்கள் செய்து கொண்டிருந்த (நற்)செயல்களுக்குக் கூலியாக" (32:17) என்பது வரை ஓதிக்காட்டினார்கள்.

பின்னர் அவர்கள், "அனைத்துக் காரியங்களின் (மார்க்கத்தின்) தலைப்பகுதி, அதன் தூண் மற்றும் அதன் உச்சந்தலை (சிகரம்) ஆகியவற்றை நான் உமக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நான், "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அறிவியுங்கள்)" என்றேன். அவர்கள், "அனைத்துக் காரியங்களின் தலைப்பகுதி இஸ்லாம் (அல்லாஹ்வுக்கு அடிபணிதல்), அதன் தூண் தொழுகை, அதன் உச்சந்தலை (சிகரம்) ஜிஹாத் (இறைவழியில் அறப்போர் புரிதல்) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், "இவை அனைத்திற்கும் ஆதாரமாக (அடிப்படையாக) விளங்கும் ஒன்றை உமக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம், அல்லாஹ்வின் நபியே! (அறிவியுங்கள்)" என்றேன். அவர்கள் தங்களது நாவைப் பிடித்துக் கொண்டு, "இதனை உமக்குக் கட்டுப்படுத்திக் கொள்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் பேசுபவற்றுக்காகவும் (மறுமையில்) தண்டிக்கப்படுவோமா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "முஆதே! உமது தாய் உம்மை இழக்கட்டும்! (இது அரபியில் வியப்பை வெளிப்படுத்தப் பயன்படுத்தப்படும் ஒரு மரபுத்தொடர்). மக்கள் நரக நெருப்பில் முகங்குப்புற — அல்லது மூக்குப்பார — விழச் செய்யப்படுவது, அவர்களது நாவுகள் அறுவடை செய்த (தீய பேச்சுகளின்) விளைவினால் அன்றி வேறெதனால்?" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي الْوَرْدِ يَعْنِي ابْنَ ثُمَامَةَ ح وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي الْوَرْدِ بْنِ ثُمَامَةَ جَمِيعًا عَنِ اللَّجْلَاجِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ ﷺ بِرَجُلٍ وَهُوَ يَقُولُ اللهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الصَّبْرَ فَقَالَ قَدْ سَأَلْتَ الْبَلَاءَ فَسَلِ اللهَ الْعَافِيَةَ قَالَ وَمَرَّ بِرَجُلٍ يَقُولُ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ قَالَ قَدْ اسْتُجِيبَ لَكَ فَسَلْ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதரைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது அவர், "யா அல்லாஹ்! நான் உன்னிடம் பொறுமையைக் கேட்கிறேன்" (அல்லாஹும்ம இன்னீ அஸ்அலுக்கஸ் ஸப்ர்) என்று (பிரார்த்தித்துக்) கொண்டிருந்தார். (அதைக் கேட்ட) நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீ (இதன் மூலம் உனக்குச்) சோதனையைக் கேட்டுவிட்டாய். எனவே, அல்லாஹ்விடம் 'ஆஃபியா'வை (நலத்தையும் பாதுகாப்பையும்)க் கேள்!" என்று கூறினார்கள்.

(மேலும்,) நபி (ஸல்) அவர்கள் (வேறொரு) மனிதரைக் கடந்து சென்றார்கள். அவர், "கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்கவனே!" (யா தல் ஜலாலி வல் இக்ராம்) என்று (கூறிக்) கொண்டிருந்தார். (அப்போது) நபி (ஸல்) அவர்கள், "உனது பிரார்த்தனை ஏற்கப்பட்டுவிட்டது; எனவே, (உனக்கு வேண்டியதைக்) கேள்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّ طَاوُسًا أَخْبَرَهُ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قَالَ لَسْتُ آخُذُ فِي أَوْقَاصِ الْبَقَرِ شَيْئًا حَتَّى آتِيَ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَإِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ لَمْ يَأْمُرْنِي فِيهَا بِشَيْءٍ قَالَ ابْنُ بَكْرٍ لَسْتُ بِآخِذٍ فِي الْأَوْقَاصِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (திரும்பிச்) செல்லும் வரை, மாடுகளின் (ஜகாத் வரம்புகளுக்கு) இடைப்பட்ட எண்ணிக்கையிலிருந்து (அவ்காஸ்) எதையும் (ஜகாத்தாக) எடுக்க மாட்டேன். ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அது குறித்து எனக்கு எந்தக் கட்டளையும் பிறப்பிக்கவில்லை."

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) இப்னு பக்ர் அவர்கள் (தம் அறிவிப்பில்), "நான் அவ்காஸிலிருந்து எதையும் எடுக்க மாட்டேன்" என்று (முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாகக்) குறிப்பிட்டுள்ளார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده جيد
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ أُتِيَ مُعَاذٌ بِوَقَصِ الْبَقَرِ وَالْعَسَلِ فَقَالَ لَمْ يَأْمُرْنِي النَّبِيُّ ﷺ فِيهِمَا بِشَيْءٍ قَالَ سُفْيَانُ الْأَوْقَاصُ مَا دُونَ الثَّلَاثِينَ
முஆத் (ரழி) அவர்களிடம் (ஸகாத் வசூலிப்பதற்காக) பசுக்களின் 'வகஸ்' (எண்ணிக்கையில் சேராதவை) மற்றும் தேன் ஆகியவை கொண்டுவரப்பட்டன. அப்போது அவர்கள், "நபி (ஸல்) அவர்கள் இவ்விரண்டின் விஷயத்தில் (ஸகாத் கடமை என்பது குறித்து) எனக்கு எந்தக் கட்டளையும் பிறப்பிக்கவில்லை" என்று கூறினார்கள்.

சுஃப்யான் கூறுகிறார்: 'அவ்காஸ்' ('வகஸ்' என்பதன் பன்மைச் சொல்) என்பது (பசுக்களின் எண்ணிக்கையில் ஸகாத் கடமையாவதற்குத் தேவையான) முப்பதுக்கும் குறைவான எண்ணிக்கையாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَابِطٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ الْأَوْدِيِّ قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ الْيَمَنَ رَسُولُ رَسُولِ اللهِ ﷺ مِنَ السَّحَرِ رَافِعًا صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ أَجَشَّ الصَّوْتِ فَأُلْقِيَتْ عَلَيْهِ مَحَبَّتِي فَمَا فَارَقْتُهُ حَتَّى حَثَوْتُ عَلَيْهِ التُّرَابَ بِالشَّامِ مَيِّتًا رَحِمَهُ اللهُ ثُمَّ نَظَرْتُ إِلَى أَفْقَهِ النَّاسِ بَعْدَهُ فَأَتَيْتُ عَبْدَ اللهِ بْنَ مَسْعُودٍ فَقَالَ لِي كَيْفَ أَنْتَ إِذَا أَتَتْ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ لِغَيْرِ مِيقَاتِهَا ؟ قَالَ فَقُلْتُ مَا تَأْمُرُنِي إِنْ أَدْرَكَنِي ذَلِكَ؟ قَالَ صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا وَاجْعَلْ ذَلِكَ مَعَهُمْ سُبْحَةً
அம்ர் இப்னு மைமூன் அல்-அவ்தீ (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தூதராக முஆத் இப்னு ஜபல் (ரலி) அவர்கள் எமன் நாட்டிற்கு எங்களிடம் வந்தார்கள். ஸஹர் நேரத்தில் அவர்கள் (கரகரப்பான) கம்பீரமான குரலில் சப்தத்தை உயர்த்தித் தக்பீர் முழங்கியவாறு வந்தார்கள். அப்போது அவர் மீது எனது உள்ளத்தில் பேரன்பு ஏற்பட்டது. அவர் மரணித்து, ஷாம் (சிரியா) தேசத்தில் அவர் மீது நான் (கப்ரில்) மண்ணை அள்ளிப் போடும் வரை அவரை விட்டு நான் பிரியவே இல்லை. அல்லாஹ் அவருக்கு அருள்புரிவானாக!

அதன் பிறகு, (முஆத் ரலி அவர்களுக்குப் பின்) மக்களில் மார்க்க அறிவில் (ஃபிக்ஹ்) மிகச் சிறந்தவர் யார் என்று நான் தேடிப் பார்த்தேன். (அதன் அடிப்படையில்) அப்துல்லாஹ் இப்னு மஸ்வூத் (ரலி) அவர்களிடம் வந்தேன். அப்போது அவர்கள் என்னிடம், "தொழுகையை அதற்குரிய (சரியான) நேரத்தில் தொழாமல் (தாமதப்படுத்தும்) ஆட்சியாளர்கள் உங்களிடம் வந்தால் உங்கள் நிலை எப்படி இருக்கும்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நான், "அந்தக் காலத்தை நான் அடைந்தால் (நான் என்ன செய்ய வேண்டும் என) எனக்கு நீங்கள் என்ன கட்டளையிடுகிறீர்கள்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "தொழுகையை அதற்குரிய (ஆரம்ப) நேரத்தில் நீங்கள் தொழுதுகொள்ளுங்கள்! பின்னர் அவர்களுடன் (ஜமாஅத்தாகச்) சேர்ந்து தொழுவதை உபரியான (நஃபிலான) தொழுகையாக ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள்!" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ عَامِرٍ الْأَسْلَمِيُّ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ اسْتَعِيذُوا بِاللهِ مِنْ طَمَعٍ يَهْدِي إِلَى طَبْعٍ وَمِنْ طَمَعٍ يَهْدِي إِلَى غَيْرِ مَطْمَعٍ وَمِنْ طَمَعٍ حَيْثُ لَا طَمَعَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களிடம் கூறினார்கள்:
"(உள்ளத்தில் முத்திரையிடப்பட்டு) இழிவுக்கு இட்டுச் செல்லும் பேராசையிலிருந்தும், (கிடைக்க வாய்ப்பில்லாத) பேராசை கொள்ளத் தகாதவற்றின் பால் இட்டுச் செல்லும் பேராசையிலிருந்தும், பேராசைக்குச் சிறிதும் இடமில்லாத (சாத்தியமற்ற) காரியங்களில் பேராசை கொள்வதிலிருந்தும் அல்லாஹ்விடம் பாதுகாப்புத் தேடுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْعَنِ الْمَضَاجِعِ} [السجدة 16] قَالَ قِيَامُ الْعَبْدِ مِنَ اللَّيْلِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "{ததஜாஃபா ஜுனூபுஹும் அனில் மழாஜிஇ}" [அல்குர்ஆன் 32:16] (அவர்களுடைய விலாக்கள் படுக்கைகளிலிருந்து விலகியிருக்கும்) என்ற (வசனத்தைப் பற்றி), "இது ஓர் அடியார் இரவில் (வணக்கத்திற்காக) எழுந்து நிற்பதைக் குறிக்கும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَوْبَانَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عُمْرَانُ بَيْتِ الْمَقْدِسِ خَرَابُ يَثْرِبَ وَخَرَابُ يَثْرِبَ خُرُوجُ الْمَلْحَمَةِ وَخُرُوجُ الْمَلْحَمَةِ فَتْحُ الْقُسْطَنْطِينِيَّةِ وَفَتْحُ الْقُسْطَنْطِينِيَّةِ خُرُوجُ الدَّجَّالِ ثُمَّ ضَرَبَ عَلَى فَخِذِهِ أَوْ عَلَى مَنْكِبِهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذَا لَحَقٌّ كَمَا أَنَّكَ قَاعِدٌ وَكَانَ مَكْحُولٌ يُحَدِّثُ بِهِ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ يَخَامِرَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"பைத்துல் முகத்தஸ் (ஜெருசலேம்) செழித்தோங்குவது யஸ்ரிப் (மதீனா) பாழடைவதாகும். யஸ்ரிப் பாழடைவது மாபெரும் போர் (அல்-மல்ஹமா) ஏற்படுவதாகும். மாபெரும் போர் ஏற்படுவது குஸ்துன்தீனிய்யா (கான்ஸ்டான்டிநோபிள்) வெற்றி கொள்ளப்படுவதாகும். குஸ்துன்தீனிய்யா வெற்றி கொள்ளப்படுவது தஜ்ஜால் வெளிப்படுவதாகும்."

பின்னர், நபி (ஸல்) அவர்கள் (முஆத் ஆகிய) அவரது தொடையின் மீதோ அல்லது தோள்பட்டையின் மீதோ தட்டிவிட்டு, "நீர் (இங்கு) அமர்ந்திருப்பது எவ்வாறு உண்மையோ, அவ்வாறே இதுவும் (நிகழ்வது) முற்றிலும் உண்மையாகும்" என்று கூறினார்கள்.

(மக்ஹூல் என்பார் ஜுபைர் பின் நுஃபைர், மாலிக் பின் யகாமிர் ஆகியோர் வழியாக முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் மூலமாக நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து இதே போன்றதொரு செய்தியை அறிவித்துள்ளார்.)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يُونُسُ فِي تَفْسِيرِ شَيْبَانَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ وَحَدَّثَ شَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍعَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ يُبْعَثُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ جُرْدًا مُرْدًا مُكَحَّلِينَ بَنِي ثَلَاثِينَ سَنَةً
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மறுமை நாளில் இறைநம்பிக்கையாளர்கள் (உடலில் தேவையற்ற) முடிகளற்றவர்களாகவும், (முகத்தில்) தாடியற்ற (இளைஞர்களாகவும்), (இயற்கையிலேயே) கண்களில் சுர்மா தீட்டப்பட்டவர்களாகவும், முப்பது (அல்லது முப்பத்தி மூன்று) வயதுடையவர்களாகவும் எழுப்பப்படுவார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مَلِيحٍ الْهُذَلِيِّ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَا كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا نَزَلَ مَنْزِلًا كَانَ الَّذِي يَلِيهِ الْمُهاجرين قَالَ فَنَزَلْنَا مَنْزِلًا فَقَامَ النَّبِيُّ ﷺ وَنَحْنُ حَوْلَهُ قَالَ فَتَعَارَرْتُ مِنَ اللَّيْلِ أَنَا وَمُعَاذٌ فَنَظَرْنَا قَالَ فَخَرَجْنَا نَطْلُبُهُ إِذْ سَمِعْنَا هَزِيزًا كَهَزِيزِ الْأَرْحَاءِ إِذْ أَقْبَلَ فَلَمَّا أَقْبَلَ نَظَرَ قَالَ مَا شَأْنُكُمْ؟ قَالُوا انْتَبَهْنَا فَلَمْ نَرَكَ حَيْثُ كُنْتَ خَشِينَا أَنْ يَكُونَ أَصَابَكَ شَيْءٌ جِئْنَا نَطْلُبُكَ قَالَ أَتَانِي آتٍ فِي مَنَامِي فَخَيَّرَنِي بَيْنَ أَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ نِصْفُ أُمَّتِيأَوْ شَفَاعَةً فَاخْتَرْتُ لَهُمُ الشَّفَاعَةَ فَقُلْنَا فَإِنَّا نَسْأَلُكَ بِحَقِّ الْإِسْلَامِ وَبِحَقِّ الصُّحْبَةِ لَمَا أَدْخَلْتَنَا الْجَنَّةَ قَالَ فَاجْتَمَعَ عَلَيْهِ النَّاسُ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ مَقَالَتِنَا وَكَثُرَ النَّاسُ فَقَالَ إِنِّي أَجْعَلُ شَفَاعَتِي لِمَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللهِ شَيْئًا
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) மற்றும் அபூமூஸா (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்கேனும் தங்கிப் முகாமிட்டால், அவர்களுக்கு மிக நெருக்கமாக முஹாஜிர்களே தங்குவார்கள். (அபூமூஸா (ரலி) கூறுகிறார்:) ஒருமுறை நாங்கள் ஓர் இடத்தில் முகாமிட்டிருந்தோம். நபி (ஸல்) அவர்கள் அங்கே தங்கியிருந்தார்கள்; நாங்கள் அவர்களைச் சுற்றி இருந்தோம். இரவில் நானும் முஆதும் விழித்தெழுந்து பார்த்தபோது, (நபி (ஸல்) அவர்களைக் காணவில்லை). உடனே அவர்களைத் தேடி நாங்கள் வெளியேறினோம்.

அப்போது, திருகைக் கல் சுழலும் சத்தம் போன்றதொரு பேரொலியை நாங்கள் கேட்டோம். பின்னர், நபி (ஸல்) அவர்கள் (எங்களை நோக்கி) வந்தார்கள். அவர்கள் வந்ததும் எங்களைப் பார்த்து, "உங்களுக்கு என்ன நேர்ந்தது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நாங்கள், "நாங்கள் விழித்தபோது, நீங்கள் தங்கியிருந்த இடத்தில் உங்களைக் காணவில்லை. உங்களுக்கு ஏதேனும் தீங்கு நேர்ந்திருக்குமோ என்று அஞ்சி உங்களைத் தேடி வந்தோம்" என்று கூறினோம்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "என் உறக்கத்தில் (இறைவனிடமிருந்து) ஒருவர் (வானவர்) என்னிடம் வந்து, எனது சமுதாயத்தாரில் பாதிப் பேர் (கேள்வி கணக்கின்றி) சொர்க்கத்தில் நுழைவது அல்லது (மறுமையில் என் சமுதாயத்தாருக்காக) நான் பரிந்துரை (ஷஃபாஅத்) செய்வது ஆகிய இரண்டில் ஒன்றைத் தேர்ந்தெடுத்துக்கொள்ளும்படி எனக்கு உரிமை வழங்கினார். நான் அவர்களுக்காகப் பரிந்துரை செய்வதையே தேர்ந்தெடுத்தேன்" என்று கூறினார்கள்.

உடனே நாங்கள், "இஸ்லாத்தின் உரிமையைக் கொண்டும், உங்களின் தோழர்கள் என்ற உரிமையைக் கொண்டும் நாங்கள் உங்களிடம் கேட்கிறோம்; (உங்கள் பரிந்துரையின் மூலம்) எங்களைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்யுங்கள்" என்று கூறினோம்.

பின்னர் மக்கள் நபி (ஸல்) அவர்களைச் சுற்றிக் கூடிவிட்டனர். நாங்கள் கூறியதைப் போலவே மக்களும் அவர்களிடம் கேட்கத் தொடங்கினர். மக்கள் கூட்டம் அதிகமாகிவிட்டது. அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்காமல் (தவ்ஹீதுடன்) மரணிக்கின்ற அனைவருக்காகவுமே நான் எனது பரிந்துரையை ஆக்குகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ ابْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَحْرُسُهُ أَصْحَابُهُ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
அபூமூஸா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு, அவர்களது தோழர்கள் பாதுகாப்பு அளித்து வந்தார்கள்..." என்று (அறிவிப்பாளர்) கூறிவிட்டு, (இதற்கு முந்தைய) ஹதீஸைப் போன்றே இதையும் குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَنْبَأَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ فِي النَّوْمِ كَأَنِّي مُسْتَيْقِظٌ أَرَى رَجُلًا نَزَلَ مِنَ السَّمَاءِ عَلَيْهِ بُرْدَانِ أَخْضَرَانِ نَزَلَ عَلَى جِذْمِ حَائِطٍ مِنَ الْمَدِينَةِ فَأَذَّنَ مَثْنَى مَثْنَى ثُمَّ جَلَسَ ثُمَّ أَقَامَ فَقَالَ مَثْنَى مَثْنَى قَالَ نِعْمَ مَا رَأَيْتَ عَلِّمْهَا بِلَالًا قَالَ قَالَ عُمَرُ قَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ ذَلِكَ وَلَكِنَّهُ سَبَقَنِي
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அன்சாரிகளைச் சேர்ந்த ஒருவர் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, “நான் தூக்கத்தில், விழித்திருப்பதைப் போன்ற உணர்வில் (ஒரு தெளிவான) கனவைக் கண்டேன். பச்சை நிறத்திலான இரண்டு ஆடைகளை அணிந்த ஒரு மனிதர் வானத்திலிருந்து கீழே இறங்கி வருவதைக் கண்டேன். அவர் மதீனாவிலுள்ள ஒரு சுவரின் (எஞ்சிய பகுதியின்) மீது இறங்கினார். பின்பு அவர் (பாங்கின் வாசகங்களை) ஈரீரண்டாகக் கூறி அதான் (பாங்கு) சொன்னார். பின்னர் (சிறிது நேரம்) அமர்ந்தார். பிறகு (எழுந்து, இகாமத்தின் வாசகங்களை) ஈரீரண்டாகக் கூறி இகாமத் சொன்னார்” என்று தெரிவித்தார்.

(இதைக் கேட்ட) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், “நீங்கள் மிகச் சிறந்ததொரு கனவைக் கண்டிருக்கிறீர்கள். இதனை பிலாலுக்குக் கற்றுக் கொடுங்கள்” என்று கூறினார்கள்.

அப்போது உமர் (ரலி) அவர்கள், “நானும் இதைப் போன்றதொரு கனவைக் கண்டேன், ஆனால் அவர் (இச்செய்தியைச் சொல்வதில்) என்னை முந்திவிட்டார்” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ لَقِيَ اللهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا يُصَلِّي الْخَمْسَ وَيَصُومُ رَمَضَانَ غُفِرَ لَهُ قُلْتُ أَفَلَا أُبَشِّرُهُمْ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ دَعْهُمْ يَعْمَلُوا
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "எவர் அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்காத நிலையில் (மரணத்திற்குப் பின்) அவனைச் சந்திக்கிறாரோ, மேலும் ஐவேளைத் தொழுகைகளை (முறைப்படி) நிறைவேற்றி, ரமழான் மாதத்தில் நோன்பும் நோற்கிறாரோ அவர் (அவரது பாவங்கள்) மன்னிக்கப்படுவார்."

அப்போது நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! மக்களுக்கு இந்த நற்செய்தியை நான் தெரிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(வேண்டாம்,) அவர்களை விட்டுவிடுங்கள்; அவர்கள் (இன்னும் அதிகமாக நற்செயல்களைச்) செய்யட்டும்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ نَبِيَّ اللهِ ﷺ قَالَ إِنَّ الشَّيْطَانَ ذِئْبُ الْإِنْسَانِ كَذِئْبِ الْغَنَمِ يَأْخُذُ الشَّاةَ الْقَاصِيَةَ وَالنَّاحِيَةَ فَإِيَّاكُمْ وَالشِّعَابَ وَعَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ وَالْعَامَّةِ وَالْمَسْجِدِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் நபி ((ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக ஷைத்தான் மனிதனுக்கு (ஆடுகளுக்குரிய) ஓநாயைப் போன்றவனாவான். (மந்தையிலிருந்து) விலகித் தூரமாகச் செல்லும் மற்றும் ஒதுங்கி நிற்கும் ஆட்டைப் பிடித்துக்கொள்ளும் ஓநாயைப் போன்று (அவன் இருக்கிறான்). எனவே, நீங்கள் (மலைச் சந்துக்களில்/பிரிவுகளில்) பிரிந்து செல்வதை விட்டும் எச்சரிக்கையாக இருங்கள். நீங்கள் ஜமாஅத்துடனும் (சமூகக் கூட்டமைப்புடனும்), பொதுமக்களுடனும், பள்ளிவாசலுடனும் (இணைந்திருப்பதை) பற்றிப் பிடித்துக் கொள்ளுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ وَإِسْحَاقُ يَعْنِي ابْنَ عِيسَى أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ قَالَ دَخَلْتُ مَسْجِدَ دِمَشْقِ بالشَّامِ فَإِذَا أَنَا بِفَتًى بَرَّاقِ الثَّنَايَا وَإِذَا النَّاسُ حَوْلَهُ إِذَا اخْتَلَفُوا فِي شَيْءٍ أَسْنَدُوهُ إِلَيْهِ وَصَدَرُوا عَنْ رَأْيِهِ فَسَأَلْتُ عَنْهُ فَقِيلَ هَذَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ هَجَّرْتُ فَوَجَدْتُهُ قَدْ سَبَقَنِي بِالْهَجِيرِ وَقَالَ إِسْحَاقُ بِالتَّهْجِيرِ وَوَجَدْتُهُ يُصَلِّي فَانْتَظَرْتُهُ حَتَّى إِذَا قَضَى صَلَاتَهُ جِئْتُهُ مِنْ قِبَلِ وَجْهِهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ وَاللهِ إِنِّي لَأُحِبُّكَ لِلَّهِ فَقَالَ أَللَّهِ؟ فَقُلْتُ أَللَّهِ فَقَالَ أَللَّهِ؟ فَقُلْتُ أَللَّهِ فَأَخَذَ بِحُبْوَةِ رِدَائِي فَجَبَذَنِي إِلَيْهِ وَقَالَ أَبْشِرْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ قَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ وَجَبَتْ مَحَبَّتِي لِلْمُتَحَابِّينَ فِيَّ وَالْمُتَجَالِسِينَفِيَّ وَالْمُتَزَاوِرِينَ فِيَّ وَالْمُتَبَاذِلِينَ فِيَّ
அபூ இத்ரீஸ் அல்-கவ்லானீ (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் ஷாம் நாட்டில் உள்ள டமாஸ்கஸ் பள்ளிவாசலுக்குச் சென்றேன். அங்கே பிரகாசமான முன்பற்களைக் கொண்ட (புன்னகை தவழும் முகமுடைய) ஓர் இளைஞரைக் கண்டேன். மக்கள் அவரைச் சூழ்ந்திருந்தனர். அவர்களுக்குள் ஏதேனும் ஒரு விஷயத்தில் கருத்து வேறுபாடு ஏற்பட்டால், அதை அவரிடமே கொண்டு சென்றனர்; அவரது முடிவை (அப்படியே) ஏற்றுக்கொண்டனர்.

நான் அவரைப் பற்றி மக்களிடம் விசாரித்தேன். அதற்கு, "இவர்தான் முஆத் பின் ஜபல் (ரலி)" என்று கூறப்பட்டது.

மறுநாள், நான் (ளுஹர் தொழுகைக்காக) மிக முன்கூட்டியே பள்ளிவாசலுக்குப் புறப்பட்டுச் சென்றேன். ஆனால், எனக்கு முன்பாகவே அவர் அங்கு வந்து (தொழுது கொண்டு) இருப்பதைக் கண்டேன். அவர் தமது தொழுகையை முடிக்கும் வரை நான் காத்திருந்தேன். பின்னர் அவருக்கு நேர்முன்னால் சென்று, அவருக்கு ஸலாம் கூறினேன்.

பின்பு அவரிடம், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நான் உங்களை அல்லாஹ்வுக்காக நேசிக்கிறேன்" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அவர், "(உண்மையாகவே) அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாகவா?" என்று கேட்டார். நான், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாகத்தான்!" என்றேன். மீண்டும் அவர், "(உண்மையாகவே) அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாகவா?" என்று கேட்டார். நான், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாகத்தான்!" என்றேன்.

அப்போது அவர் எனது மேலாடையின் (நடுப்பகுதியைப்) பிடித்து, தன்பக்கம் என்னை இழுத்துக்கொண்டு கூறினார்: "உங்களுக்கு நற்செய்தி உண்டாகட்டும்! ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்:

'வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் கூறுகிறான்: எனக்காக ஒருவரையொருவர் நேசிப்போருக்கும், எனக்காக ஒன்றாக அமர்ந்திருப்போருக்கும், எனக்காக ஒருவரையொருவர் சந்தித்துக் கொள்வோருக்கும், எனக்காக ஒருவருக்கொருவர் (தமது செல்வங்களைச்) செலவு செய்வோருக்கும் எனது நேசம் (அவர்களுக்குக் கிடைப்பது) உறுதியாகிவிட்டது.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ الْأَسْوَدُ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ الْمُتَحَابُّونَ فِي اللهِ فِي ظِلِّ الْعَرْشِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வுக்காக ஒருவரையொருவர் நேசித்துக் கொள்பவர்கள், மறுமை நாளில் (அல்லாஹ்வின்) அர்ஷின் (சிம்மாசனத்தின்) நிழலில் இருப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ النَّزَّالِ أَوِ النَّزَّالَ بْنَ عُرْوَةَ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ شُعْبَةُ فَقُلْتُ لَهُ سَمِعَهُ مِنْ مُعَاذٍ؟ قَالَ لَمْ يَسْمَعْهُ مِنْهُ وَقَدْ أَدْرَكَهُ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ فَذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ مَعْمَرٍ عَنْ عَاصِمٍ قَالَ الْحَكَمُ وَسَمِعْتُهُ مِنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் (கூறியதாக) அறிவிக்கப்படுவதாவது:

(முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்யும் (மற்றும் நரகத்திலிருந்து அப்புறப்படுத்தும்) ஒரு செயலை எனக்குக் கூறுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

பின்னர், ஆஸிம் (ரஹ்) அவர்கள் வாயிலாக மஅமர் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸைப் போன்றே (இதன் மீதிப் பகுதியையும் அறிவிப்பாளர்) குறிப்பிட்டார்.

அல்-ஹகம் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இதனை நான் மைமூன் பின் அபீ ஷபீப் என்பவரிடமிருந்தும் செவியுற்றேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْحُصَيْنُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذٍ قَالَ كَانَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللهِ ﷺ إِذَا سُبِقَ الرَّجُلُ بِبَعْضِ صَلَاتِهِ سَأَلَهُمْ فَأَوْمَئُوا إِلَيْهِ بِالَّذِي سُبِقَ بِهِ مِنَ الصَّلَاةِ فَيَبْدَأُ فَيَقْضِي مَا سُبِقَ ثُمَّ يَدْخُلُ مَعَ الْقَوْمِ فِي صَلَاتِهِمْفَجَاءَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَالْقَوْمُ قُعُودٌ فِي صَلَاتِهِمْ فَقَعَدَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَامَ فَقَضَى مَا كَانَ سُبِقَ بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اصْنَعُوا كَمَا صَنَعَ مُعَاذٌ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில், ஒரு மனிதர் தனது தொழுகையின் ஒரு பகுதியைத் தவறவிட்டுவிட்டால் (தாமதமாக வந்தால்), அவர் (அங்கிருப்பவர்களிடம் எத்தனை ரக்அத்கள் முடிந்துள்ளன என்று) கேட்பார். அவர்கள் அவருக்குத் தவறவிட்ட தொழுகையின் அளவைச் சைகை மூலம் காட்டுவார்கள். உடனே அவர் (தாம்) தவறவிட்டதை (முதலில்) தொழுது முடித்துவிட்டு, பிறகு மக்களுடன் அவர்களின் தொழுகையில் இணைந்து கொள்வார்.

(ஒருமுறை) முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் வந்தபோது, மக்கள் தங்கள் தொழுகையில் (அத்தஹிய்யாத் இருப்பில்) அமர்ந்த நிலையில் இருந்தார்கள். உடனே அவரும் (அவர்களுடன் சேர்ந்து) அமர்ந்துவிட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையை முடித்து) ஓய்வு பெற்றதும், முஆத் (ரலி) அவர்கள் எழுந்து தாம் தவறவிட்ட பகுதியைத் தொழுது முடித்தார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "முஆத் செய்ததைப் போன்றே நீங்களும் செய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده جيد
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ أَبِي عَرِيبٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ لَنَا مُعَاذٌ فِي مَرَضِهِ قَدْ سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ شَيْئًا كُنْتُ أَكْتُمُكُمُوهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ كَانَ آخِرُ كَلَامِهِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

முஆத் (ரலி) அவர்கள் தமக்கு நோய் ஏற்பட்டிருந்தபோது (மரணத் தருவாயில்) எங்களிடம் கூறினார்கள்: "நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து ஒரு செய்தியைச் செவியுற்றேன்; (இதுவரை மக்கள் தவறாக விளங்கி அமல்களை விட்டுவிடுவார்களோ என்ற அச்சத்தினால்) அதனை உங்களுக்குத் தெரிவிக்காமல் மறைத்து வைத்திருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: 'எவருடைய இறுதி வார்த்தை லா இலாஹ இல்லல்லாஹ் (வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை) என்று இருக்கிறதோ, அவருக்குச் சொர்க்கம் கடமையாகிவிட்டது (நிச்சயமாகிவிட்டது)'."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْأَعْمَشَ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ وَاللهِ إِنَّ عُمَرَ فِي الْجَنَّةِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي حُمْرَالنَّعَمِ وَإِنَّكُمْ تَفَرَّقْتُمْ قَبْلَ أَنْ أُخْبِرَكُمْ لِمَ قُلْتُ ذَاكَ؟ ثُمَّ حَدَّثَهُمُ الرُّؤْيَا الَّتِي رَأَى النَّبِيُّ ﷺ فِي شَأْنِ عُمَرَ قَالَ وَرُؤْيَا النَّبِيِّ ﷺ حَقٌّ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நிச்சயமாக உமர் (ரலி) சொர்க்கத்தில் இருக்கிறார். (நான் ஏன் அவ்வாறு கூறினேன் என்பதை உங்களுக்கு அறிவிப்பதற்கு முன்பாக நீங்கள் கலைந்து செல்வதை, எனக்குச் சிவப்பு ஒட்டகங்கள் -அதாவது பெரும் செல்வம்- கிடைப்பதாக இருந்தாலும் நான் விரும்ப மாட்டேன்.)"

பின்னர், உமர் (ரலி) அவர்களைக் குறித்து நபி (ஸல்) அவர்கள் கண்ட கனவை அவர்களுக்கு (மக்களுக்கு) அறிவித்தார்கள். மேலும், "நபி (ஸல்) அவர்களின் கனவு உண்மையானதாகும்" என்று (முஆத் ரலி) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ لَا يَرُوحُ حَتَّى يُبْرِدَ يَجْمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் தபூக் போரின் போது, (வெப்பம் தணிந்து) குளிர்ச்சியாகும் வரை (பயணத்திற்காகப்) புறப்பட மாட்டார்கள்; (அவ்வாறு புறப்படும்போது) லுஹ்ர் மற்றும் அஸர் தொழுகைகளையும், மஃரிப் மற்றும் இஷா தொழுகைகளையும் சேர்த்துத் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ بَعَثَنِي النَّبِيُّ ﷺ إِلَى الْيَمَنِ وَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِنْ كُلِّ حَالِمٍ دِينَارًا أَوْ عِدْلَهُ مَعَافِرَ وَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ بَقَرَةً مُسِنَّةً وَمِنْ ثَلَاثِينَ بَقَرَةً تَبِيعًا حَوْلِيًّا وَأَمَرَنِي فِيمَا سَقَتِ السَّمَاءُ الْعُشْرَ وَمَا سُقِيَ بِالدَّوَالِي نِصْفَ الْعُشْرِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னை ஏமன் நாட்டிற்கு அனுப்பி வைத்தார்கள். (அங்குள்ள முஸ்லிமல்லாதவர்களில்) பருவமடைந்த ஒவ்வொருவரிடமிருந்தும் (ஜிஸ்யாவாக) ஒரு தீனாரையோ அல்லது அதற்கு நிகரான மதிப்புடைய 'மஆஃபிர்' எனப்படும் (ஏமன் நாட்டுத் துணி வகையையோ) வசூலிக்குமாறு எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்.

மேலும், (மாடுகளுக்கான ஜகாத்தாக) ஒவ்வொரு நாற்பது மாடுகளுக்கும் 'முசின்னா' எனப்படும் (மூன்றாம் ஆண்டில் அடியெடுத்து வைத்த ஒரு பசுவையும்), முப்பது மாடுகளுக்கு 'தபீஉ' எனப்படும் (ஓராண்டு நிரம்பிய ஒரு கன்றையும்) வசூலிக்குமாறு கட்டளையிட்டார்கள்.

மேலும், வானம் (மழை) பொழிந்து பாசனம் பெறும் விளைச்சலில் 'உஷ்ர்' எனப்படும் பத்தில் ஒரு பங்கும், வாளிகள் (மற்றும் நீர் இறைக்கும் கருவிகள்) மூலம் நீர் இறைக்கப்பட்டு பாசனம் பெறும் விளைச்சலில் 'நிஸ்ஃபுல் உஷ்ர்' எனப்படும் பத்தில் பாதிப் பங்கும் (அதாவது இருபதில் ஒரு பங்கும் ஜகாத்தாக) வசூலிக்குமாறும் எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ جَهَّزَ غَازِيًا أَوْ خَلَفَهُ فِي أَهْلِهِ بِخَيْرٍ فَإِنَّهُ مَعَنَا
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எவர் ஓர் அறப்போராளிக்கு (போருக்குச் செல்வதற்கான) தளவாடங்களைச் சித்தப்படுத்திக் கொடுக்கிறாரோ, அல்லது (அவர் சென்ற பின்) அவரது குடும்பத்தினரை நல்ல முறையில் கவனித்துக் கொள்கிறாரோ, அவர் (மறுமையில்/வெகுமதியில்) நம்முடன் இருப்பார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رَدِيفَ النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ لِي يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ؟ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُقَالَ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا أَتَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ؟ قَالَ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ يُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்து சென்று கொண்டிருந்தேன். அப்போது அவர்கள் என்னிடம், "முஆதே! அடியார்கள் மீதுள்ள அல்லாஹ்வின் உரிமை என்னவென்று உமக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்றேன். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்கள் அவனையே வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது (என்பதே அந்த உரிமையாகும்)" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், "அவ்வாறு அவர்கள் செயல்பட்டால் (அதாவது இணைவைக்காமல் அல்லாஹ்வை மட்டும் வணங்கினால்), அல்லாஹ்வின் மீது அடியார்களுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உமக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்றேன். நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அவர்களைத் தண்டிக்காமல்) அவர்களைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَحَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ قَالَ حَسَنٌ فِي حَدِيثِهِ أخبرنا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ قَالَ الْحَسَنُ الْهُذَلِيِّ عَنْ رَوْحِ بْنِ عَابِدٍ عَنْ أَبِي الْعَوَّامِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ ﷺ عَلَى جَمَلٍ أَحْمَرَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ قُلْتُ لَبَّيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ؟ قَالَ فَقُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَهَا ثَلَاثًا فَقُلْتُ ذَلِكَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ حَقُّهُ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ؟ فَقُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَهَا ثَلَاثًا وَقُلْتُ ذَلِكَ ثَلَاثًا فَقَالَ حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ أَنْ يَغْفِرَ لَهُمْ وَأَنْ يُدْخِلَهُمُ الْجَنَّةَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்களுக்குப் பின்னால் ஒரு சிவப்பு நிற ஒட்டகத்தில் (ஒரே வாகனத்தில்) அமர்ந்து பயணம் செய்துகொண்டிருந்தேன். அப்போது அவர்கள், "முஆதே!" என்று அழைத்தார்கள். நான், "லப்பைக்" (இதோ வந்துவிட்டேன், உங்கள் கட்டளைக்குக் கீழ்ப்படிந்து காத்திருக்கிறேன்) என்று பதிலளித்தேன்.

அவர்கள், "அடியார்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்கு இருக்கும் உரிமை (கடமை) என்னவென்று உமக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கு அறிந்தவர்கள்" என்று கூறினேன். இவ்வாறு அவர்கள் மூன்று முறை கேட்டார்கள்; நானும் மூன்று முறையும் அவ்வாறே பதிலளித்தேன். பின்னர் அவர்கள், "அவர்கள் அவனையே வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணை கற்பிக்கக் கூடாது என்பதே அடியார்கள் மீது அவனுக்கு (அல்லாஹ்வுக்கு) இருக்கும் உரிமையாகும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் அவர்கள், "அவர்கள் அவ்வாறு (இணை வைக்காமல் வணங்கி) செயல்பட்டால், அல்லாஹ்வின் மீது அடியார்களுக்கு இருக்கும் உரிமை என்னவென்று உமக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கு அறிந்தவர்கள்" என்று கூறினேன். இதையும் அவர்கள் மூன்று முறை கேட்டார்கள்; நானும் மூன்று முறையும் அவ்வாறே பதிலளித்தேன். அப்போது அவர்கள், "அவர்கள் அவ்வாறு செயல்பட்டால், அவன் அவர்களை மன்னிப்பதும், அவர்களைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வதுமே அல்லாஹ்வின் மீது அவர்களுக்குள்ள (அல்லாஹ்வே வழங்கிய) உரிமையாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَحُسْنٌ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي رَزِينٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِحِمَارٍ قَدْ شُدَّ عَلَيْهِ بَرْذَعَةٌ إِلَّا أَنَّ حَسَنًا جَمَعَ الْإِسْنَادَيْنِ فِي حَدِيثِهِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் (முந்தைய ஹதீஸைப் போன்றே) அறிவிக்கிறார்கள்.

ஆயினும், (அதில்) "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் ஒரு கழுதை கொண்டு வரப்பட்டது; அதன் மீது ஒரு சேணம் (சணல் துணி போன்ற விரிப்பு) கட்டப்பட்டிருந்தது" என்று இடம்பெற்றுள்ளது. மேலும், (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) ஹஸன் என்பவர் தனது அறிவிப்பில் இரண்டு (அறிவிப்பாளர்) தொடர்களையும் இணைத்துக் கூறியுள்ளார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ وَيَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ وَهُوَ ابْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي بَحْرِيَّةَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ قَالَ الْغَزْوُ غَزْوَانِ فَأَمَّا مَنْ ابْتَغَى وَجْهَ اللهِ وَأَطَاعَ الْإِمَامَ وَأَنْفَقَ الْكَرِيمَةَ وَيَاسَرَ الشَّرِيكَ وَاجْتَنَبَ الْفَسَادَ فَإِنَّ نَوْمَهُ وَنُبْهَهُ أَجْرٌ كُلُّهُ وَأَمَّا مَنْ غَزَا فَخْرًا وَرِيَاءً وَسُمْعَةً وَعَصَى الْإِمَامَ وَأَفْسَدَ فِي الْأَرْضِ فَإِنَّهُ لَمْ يَرْجِعْ بِالْكَفَافِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அறப்போர் (என்பது) இரண்டு வகைகளாகும்: எவர் அல்லாஹ்வின் பொருத்தத்தை நாடி, (முறையான) தலைவருக்குக் கீழ்ப்படிந்து, (தனது) சிறந்த செல்வத்தைச் செலவழித்து, (தனது) தோழரிடம் மென்மையாக நடந்து, குழப்பங்களைத் தவிர்க்கிறாரோ, நிச்சயமாக அவருடைய உறக்கமும் விழிப்பும் முழுவதும் நற்கூலியாகவே அமையும்.

ஆனால், எவர் பெருமைக்காகவும், முகஸ்துதிக்காகவும், (மக்களிடையே) புகழுக்காகவும் அறப்போர் செய்து, (முறையான) தலைவருக்கு மாறுசெய்து, பூமியில் குழப்பத்தை ஏற்படுத்துகிறாரோ, நிச்சயமாக அவர் (நன்மையும் தீமையும் சமமான நிலையில்) லாப நட்டமின்றித் திரும்ப மாட்டார் (மாறாக, பாவத்தைச் சுமந்தவராகவே திரும்புவார்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ وَيَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي بَحْرِيَّةَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ سُئِلَ عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ فَقَالَ هِيَ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ أَوْ فِي الْخَامِسَةِ أَوْ فِي الثَّالِثَةِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் ‘லைலத்துல் கத்ர்’ (கண்ணியமிக்க) இரவு குறித்துக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அது (ரமலானின்) கடைசிப் பத்து (இரவுகளில்) உள்ளது; அல்லது (அவற்றில்) ஐந்தாவது (இரவிலோ) அல்லது மூன்றாவது (இரவிலோ) உள்ளது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى قَالَ عَبْدُ اللهِ قَالَ وَحَدَّثَنَاهُ الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ مُعَاذٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ لَنْ يَنْفَعَ حَذَرٌ مِنْ قَدَرٍ وَلَكِنَّ الدُّعَاءَ يَنْفَعُ مِمَّا نَزَلَ وَمِمَّا لَمْ يَنْزِلْ فَعَلَيْكُمْ بِالدُّعَاءِ عِبَادَ اللهِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(அல்லாஹ்வின்) விதியைத் தடுப்பதற்கு எந்த முன்னெச்சரிக்கையும் (முயற்சியும்) பயனளிக்காது. ஆனால், துஆ (பிரார்த்தனை) என்பது (ஏற்கனவே) இறங்கிய (ஏற்பட்டுவிட்ட) துன்பங்களுக்கும், (இன்னும்) இறங்காத (ஏற்படாத) துன்பங்களுக்கும் பயனளிக்கும். எனவே, அல்லாஹ்வின் அடியார்களே! நீங்கள் துஆ (பிரார்த்தனை) செய்வதை (உறுதியாகப்) பற்றிக்கொள்ளுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ وَأَبُو الْيَمَانِ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ سُفْيَانَ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ قُطَيْبٍ السَّكُونِيِّ عَنْ أَبِي بَحْرِيَّةَ قَالَ أَبُو الْمُغِيرَةِ فِي حَدِيثِهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمَلْحَمَةُالْعُظْمَى وَفَتْحُ الْقُسْطَنْطِينِيَّةِ وَخُرُوجُ الدَّجَّالِ فِي سَبْعَةِ أَشْهُرٍ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(இறுதிக்காலத்தின்) மாபெரும் போர் (அல்-மல்ஹமதுல் உழ்மா), கான்ஸ்டான்டினோபிளின் வெற்றி மற்றும் தஜ்ஜால் வெளிப்படுதல் (ஆகியவை) ஏழு மாதங்களுக்குள் (நடைபெறும்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ضَمْرَةُ بْنُ حَبِيبٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"விருத்தசேதனம் செய்யப்பட்ட (ஆண், பெண் ஆகிய இருவரின்) உறுப்புகளும் ஒன்றையொன்று கடந்துவிட்டால் (அதாவது உடலுறவு நிகழ்ந்துவிட்டால்), குளிப்பு (குஸ்ல்) கடமையாகிவிடுகிறது" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنِي عَطِيَّةُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ الْجِهَادُ عَمُودُ الْإِسْلَامِ وَذُرْوَةُ سَنَامِهِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"ஜிஹாத் (இறைவழியில் அறப்போர் புரிவது) இஸ்லாத்தின் தூணாகும்; மேலும் அது அதன் (ஒட்டகத்தின் திமில் போன்ற) மிக உயர்ந்த சிகரமுமாகும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَحَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي ظَبْيَةَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَبِيتُ عَلَى ذِكْرِ اللهِ طَاهِرًا فَيَتَعَارَّ مِنَ اللَّيْلِ فَيَسْأَلُ اللهَ خَيْرًا مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ قَالَ حَسَنٌ فِي حَدِيثِهِ قَالَ ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ فَقَدِمَ عَلَيْنَا هَاهُنَا فَحَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ أَظُنُّهُ عَنَى أَبَا ظَبْيَةَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"எந்தவொரு முஸ்லிமும் தூய்மையான நிலையில் (உளூவுடன்) அல்லாஹ்வை நினைவுகூர்ந்தவாறு (திக்ரு செய்தபடி) உறங்கச் சென்று, பின்னர் இரவில் (திடீரென) விழித்தெழுந்து, இம்மை மற்றும் மறுமையின் விவகாரங்களில் ஏதேனும் ஒரு நன்மையையும் அல்லாஹ்விடம் கேட்டால், அதனை அல்லாஹ் அவருக்கு வழங்காமல் இருப்பதில்லை (நிச்சயமாக வழங்குகிறான்)" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

(ஹசன் தனது அறிவிப்பில் குறிப்பிடுகிறார்: ஸாபித் அல்-புனானி கூறுகையில், "அவர் (அபு ழப்யா) இங்கே எங்களிடம் வந்து, முஆத் (ரலி) அவர்கள் வழியாக இந்த ஹதீஸை அறிவித்தார்" என்றார். அபு ஸலமா கூறும்போது, "அவர் (ஸாபித் அல்-புனானி) அபு ழப்யாவையே குறிப்பிடுகிறார் என்று நான் எண்ணுகிறேன்" என்றார்.)
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٍ قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو ظَبْيَةَ فَحَدَّثَنَا فَذَكَرَ مِثْلَ هَذَا الْحَدِيثِ
தாபித் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
"அபூ ழப்யா அவர்கள் எங்களிடம் வந்தார்கள். அவர் எங்களுக்கு (ஹதீஸை) அறிவித்தபோது, (முந்தைய) இந்த ஹதீஸைப் போன்றே அவரும் குறிப்பிட்டார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ مَالِكِ بْنِ يَخَامِرَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَنْ قَاتَلَ فِيسَبِيلِ اللهِ فُوَاقَ نَاقَةٍ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَفُوَاقُ نَاقَةٍ قَدْرُ مَا تُدِرُّ لَبَنَهَا لِمَنْ حَلَبَهَا
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போரில்) ஒரு ஒட்டகத்தின் பால் கறக்கும் நேர அளவேனும் போரிடுகிறாரோ, அவருக்குச் சொர்க்கம் கடமையாகி விடுகிறது. 'ஒட்டகத்தின் பால் கறக்கும் நேர அளவு' (ஃபுவாக்) என்பது, பால் கறப்பவருக்கு அந்த ஒட்டகம் (மீண்டும்) பாலைச் சுரக்கத் தேவைப்படும் (மிகக் குறுகிய கால) நேரமாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ ذُرْوَةُ سَنَامِ الْإِسْلَامِ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللهِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"இஸ்லாத்தின் (ஒட்டகத்தின் திமில் போன்ற) மிக உயர்ந்த சிகரம் அல்லாஹ்வின் பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) செய்வதாகும்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ حَدَّثَنِي رَاشِدُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ لَمَّا بَعَثَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلَى الْيَمَنِ خَرَجَ مَعَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُوصِيهِ وَمُعَاذٌ رَاكِبٌ وَرَسُولُ اللهِ ﷺ يَمْشِي تَحْتَ رَاحِلَتِهِ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ يَا مُعَاذُ إِنَّكَ عَسَى أَنْ لَا تَلْقَانِي بَعْدَ عَامِي هَذَا وَلَعَلَّكَ أنَ تَمُرَّ بِمَسْجِدِي هَذَا وَقَبْرِي فَبَكَى مُعَاذٌ جَشَعًا لِفِرَاقِ رَسُولِ اللهِ ﷺ ثُمَّ الْتَفَتَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ نَحْوَ الْمَدِينَةِ فَقَالَ إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِي الْمُتَّقُونَ مَنْ كَانُوا وَحَيْثُ كَانُوا
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முஆதை யெமன் நாட்டுக்கு (ஆளுநராக) அனுப்பி வைத்தபோது, அவருக்கு அறிவுரை வழங்குவதற்காக அவருடன் புறப்பட்டார்கள். அப்போது முஆத் (வாகனத்தில்) அமர்ந்து பயணித்துக் கொண்டிருக்க, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரது வாகனத்திற்கு கீழே (தரையிறங்கி) நடந்து வந்தார்கள்.

(அறிவுரை கூறி) முடித்ததும் நபி (ஸல்) அவர்கள், "முஆதே! எனது இந்த வருடத்திற்குப் பிறகு நீங்கள் என்னைச் சந்திக்க முடியாமல் போகலாம். (ஒருவேளை) எனது இந்தப் பள்ளிவாசலையும், எனது கப்ரையும் (மண்ணறையையும்) நீங்கள் கடந்து செல்லக்கூடும்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பிரியப் போகிறோம் என்ற (பிரிவுத் துயரத்தின்) அதிர்ச்சியால் முஆத் (ரலி) அவர்கள் அழுதார்கள்.

பின்னர், (நபி அவர்கள்) மதீனாவை நோக்கித் தங்கள் முகத்தைத் திருப்பி, "நிச்சயமாக மக்களில் எனக்கு மிகவும் நெருக்கமானவர்கள் (யாரெனில்), அவர்கள் யாராக இருந்தாலும், எங்கிருந்தாலும் (இறையச்சமுடைய) முத்தகீன்களே ஆவர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ حَدَّثَنِي أَبُو زِيَادٍ يَحْيَى بْنُ عُبَيْدٍ الْغَسَّانِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ قُطَيْبٍعَنْ مُعَاذٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ بَعَثَنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ لَعَلَّكَ أَنْ تَمُرَّ بِقَبْرِي وَمَسْجِدِي وَقَدْ بَعَثْتُكَ إِلَى قَوْمٍ رَقِيقَةٍ قُلُوبُهُمْ يُقَاتِلُونَ عَلَى الْحَقِّ مَرَّتَيْنِ فَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مِنْهُمْ مَنْ عَصَاكَ ثُمَّ يَعُودُ إِلَى الْإِسْلَامِ حَتَّى تُبَادِرَ الْمَرْأَةُ زَوْجَهَا وَالْوَلَدُ وَالِدَهُ وَالْأَخُ أَخَاهُ فَانْزِلْ بَيْنَ الْحَيَّيْنِ السَّكُونَ وَالسَّكَاسِكَ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை யெமன் தேசத்திற்கு அனுப்பி வைத்தபோது பின்வருமாறு கூறினார்கள்:

"(முஆதே!) ஒருவேளை எனது கப்ரையும் (மண்ணறையையும்), எனது பள்ளிவாசலையுமே நீ கடந்து செல்வாய் (அதாவது நான் மரணித்த பிறகு நீ திரும்பி வருவாய்). நான் உன்னை மென்மையான இதயங்களைக் கொண்ட ஒரு கூட்டத்தாரிடம் அனுப்பியுள்ளேன். அவர்கள் சத்தியத்திற்காக இருமுறை போரிடுவார்கள். ஆகவே, அவர்களில் உனக்குக் கீழ்ப்படிபவர்களைக் கொண்டு, உனக்கு மாறு செய்பவர்களுக்கு எதிராக நீ போரிடுவாயாக. பின்னர் அவர்கள் (அனைவரும்) இஸ்லாத்தின் பக்கம் திரும்புவார்கள்; எந்த அளவிற்கென்றால், ஒரு பெண் தன் கணவனையும், ஒரு பிள்ளை தன் தந்தையையும், ஒரு சகோதரன் தன் சகோதரனையும் (நன்மையில் அல்லது இஸ்லாத்தை ஏற்பதில்) முந்திக்கொண்டு விரைவார்கள். எனவே, அஸ்-ஸகூன் மற்றும் அஸ்-ஸகாஸிக் ஆகிய இரு கோத்திரத்தாருக்கும் இடையே நீ தங்குவாயாக!"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ السَّكُونِيِّ أَنَّ مُعَاذًا لَمَّا بَعَثَهُ النَّبِيُّ ﷺ خَرَجَ مَعَهُ النَّبِيُّ ﷺ يُوصِيهِوَمُعَاذٌ رَاكِبٌ وَرَسُولُ اللهِ ﷺ يَمْشِي تَحْتَ رَاحِلَتِهِ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ يَا مُعَاذُ إِنَّكَ عَسَى أَنْ لَا تَلْقَانِي بَعْدَ عَامِي هَذَا وَلَعَلَّكَ أَنْ تَمُرَّ بِمَسْجِدِي وَقَبْرِي فَبَكَى مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ جَشَعًا لِفِرَاقِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ لَا تَبْكِ يَا مُعَاذُ لَلْبُكَاءُ أَوْ إِنَّ الْبُكَاءَ مِنَ الشَّيْطَانِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்களை (யெமனுக்கு ஆளுநராக) நபி (ஸல்) அவர்கள் அனுப்பி வைத்தபோது, அவருக்கு அறிவுரைகள் வழங்குவதற்காக அவருடன் (மதீனாவின் எல்லை வரை) வெளியே வந்தார்கள். முஆத் (ரலி) அவர்கள் வாகனத்தில் அமர்ந்திருக்க, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரது வாகனத்தின் கீழே (அருகாமையில்) நடந்து வந்தார்கள்.

(அறிவுரைகள் வழங்கி) முடித்ததும் நபி (ஸல்) அவர்கள், "முஆதே! எனது இந்த ஆண்டிற்குப் பிறகு ஒருவேளை நீங்கள் என்னைச் சந்திக்க முடியாமல் போகலாம். (நான் மரணித்த பிறகு) நீங்கள் எனது பள்ளிவாசலையும் எனது கப்ரையும் (மண்ணறையையும்) கடந்து செல்லக்கூடும்" என்று கூறினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பிரியப் போகிறோம் என்ற (பயத்தாலும்) பெருந்துயரத்தாலும் முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் பெரிதும் அழுதார்கள்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "முஆதே! அழ வேண்டாம். ஏனெனில், (பொறுமையிழந்து கதறி) அழுவது - அல்லது நிச்சயமாக (அத்தகைய) அழுகை - ஷைத்தானிடமிருந்தே ஏற்படுகிறது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ الْغَسَّانِيُّ عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ أَقْوَامٌ إِخْوَانُ الْعَلَانِيَةِ أَعْدَاءُ السَّرِيرَةِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللهِ وَكَيْفَ يَكُونُ ذَلِكَ؟ قَالَ ذَلِكَ بِرَغْبَةِ بَعْضِهِمْ مِنْ بَعْضٍ وَرَهْبَةِ بَعْضِهِمْ مِنْ بَعْضٍ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"இறுதிக்காலத்தில் (சில) கூட்டத்தினர் இருப்பார்கள். அவர்கள் வெளிப்படையாகச் சகோதரர்களாகவும், அந்தரங்கத்தில் (உள்ளுக்குள்) எதிரிகளாகவும் இருப்பார்கள்."

அப்போது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அது எவ்வாறு (சாத்தியமாகும்)?" என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், "அவர்களில் ஒருவர் மற்றவரிடம் (உலக ஆதாயங்களை) விரும்புவதாலும், ஒருவர் மற்றவரைக் கண்டு (தமது நலன்களுக்குப் பாதிப்பு ஏற்படும் என) அஞ்சுவதாலுமே (இந்த நிலை ஏற்படும்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي الْوَرْدِ عَنِ اللَّجْلَاجِ حَدَّثَنِي مُعَاذٌ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَتَى عَلَى رَجُلٍ وَهُوَ يُصَلِّي وَهُوَ يَقُولُ فِي دُعَائِهِ اللهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الصَّبْرَ قَالَ سَأَلْتَ الْبَلَاءَ فَسَلِ اللهَ الْعَافِيَةَ قَالَ وَأَتَى عَلَى رَجُلٍ وَهُوَ يَقُولُ اللهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ تَمَامَ نِعْمَتِكَ فَقَالَ ابْنَ آدَمَ هَلْ تَدْرِي مَا تَمَامُ النِّعْمَةِ؟ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ دَعْوَةٌ دَعَوْتُ بِهَا أَرْجُو بِهَا الْخَيْرَ قَالَ فَإِنَّ تَمَامَ النِّعْمَةِ فَوْزٌ مِنَ النَّارِ وَدُخُولُ الْجَنَّةِ وَأَتَى عَلَى رَجُلٍ وَهُوَ يَقُولُ يَا ذَا الْجِلَالِ وَالْإِكْرَامِ فَقَالَ قَدْ اسْتُجِيبَ لَكَ فَسَلْ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுதுகொண்டிருந்த ஒரு மனிதரைக் கடந்து சென்றார்கள். அவர் தனது துஆவில், "யா அல்லாஹ்! நான் உன்னிடம் பொறுமையைக் கேட்கிறேன்" (அல்லாஹும்ம இன்னீ அஸ்அலுக்கஸ் ஸப்ர்) என்று பிரார்த்தித்துக் கொண்டிருந்தார். அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "நீ (பொறுமையைக் கடைப்பிடிக்க வேண்டிய சூழலை உருவாக்கும்) சோதனையைக் கேட்கிறாய்; எனவே, அல்லாஹ்விடம் 'ஆஃபியா'வை (நலனை மற்றும் பாதுகாப்பை)க் கேள்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, நபியவர்கள் மற்றொரு மனிதரைக் கடந்து சென்றார்கள். அவர், "யா அல்லாஹ்! உனது அருட்கொடையின் முழுமையை நான் உன்னிடம் கேட்கிறேன்" (அல்லாஹும்ம இன்னீ அஸ்அலுக்க தமாம நிஃமதிக்) என்று பிரார்த்தித்துக் கொண்டிருந்தார். அப்போது நபியவர்கள், "ஆதமின் மகனே! அருட்கொடையின் முழுமை என்றால் என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (இது ஒரு) பிரார்த்தனை, இதன் மூலம் நான் நன்மையை எதிர்பார்த்தே இவ்வாறு பிரார்த்தித்தேன்" என்றார். நபியவர்கள், "நிச்சயமாக, நரகத்திலிருந்து வெற்றியடைவதும் (ஈடேற்றம் பெறுவதும்) சுவனத்தில் நுழைவதுமே அருட்கொடையின் முழுமையாகும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், மற்றொரு மனிதரைக் கடந்து சென்றார்கள். அவர், "மகத்துவமும் கண்ணியமும் உடையவனே!" (யா தல் ஜலாலி வல் இக்ராம்) என்று (அல்லாஹ்வை அழைத்து)க் கொண்டிருந்தார். அப்போது நபியவர்கள், "உனது (அழைப்பு) ஏற்கப்பட்டுவிட்டது; எனவே (உனக்கு வேண்டியதைக்) கேள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي حَكِيمٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ قَالَ أُتِيَ مُعَاذٌ بِيَهُودِيٍّ وَارِثُهُ مُسْلِمٌ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ أَوْ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْإِسْلَامُ يَزِيدُ وَلَا يَنْقُصُ فَوَرَّثَهُ
அபுல் அஸ்வத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

முஆத் (ரலி) அவர்களிடம் (இறந்துபோன) ஒரு யூதரின் (சொத்து விவகாரம்) கொண்டு வரப்பட்டது. அவருடைய வாரிசாக ஒரு முஸ்லிம் இருந்தார். அப்போது முஆத் (ரலி) அவர்கள், "இஸ்லாம் (சிறப்பையும் நன்மைகளையும்) அதிகரிக்குமே தவிர, (எதனையும்) குறைப்பதில்லை" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன் (அல்லது "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு கூறினார்கள்") என்று கூறிவிட்டு, அந்த முஸ்லிமுக்கு (அந்த யூதரின் சொத்திலிருந்து) வாரிசுரிமை வழங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَهُوَ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَتَيْنَا مُعَاذًا فَقُلْنَا حَدِّثْنَا مِنْ غَرَائِبِ حَدِيثِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ فَقَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ ﷺ عَلَى حِمَارٍ فَقَالَ يَا مُعَاذُ فَقُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ؟ قَالَ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا فَهَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ؟ قَالَ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நாங்கள் முஆத் (ரழி) அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் (அதிகம் அறியப்படாத) அபூர்வமான ஹதீஸ்களில் ஒன்றையாவது எங்களுக்கு அறிவியுங்கள்" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு முஆத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நான் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் ஒரு கழுதையின் மீது (ஒரே வாகனத்தில்) அமர்ந்து பயணம் செய்து கொண்டிருந்தேன். அப்போது அவர்கள், "முஆதே!" என்று அழைத்தார்கள்.

நான், "லப்பைக் (இதோ ஆஜராகிவிட்டேன், உங்கள் கட்டளைக்குக் காத்திருக்கிறேன்) அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றேன்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "அடியார்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உமக்குத் தெரியுமா?" எனக் கேட்டார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்றேன்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அடியார்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்றால், அவர்கள் அவனையே வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணைவைக்கக் கூடாது என்பதாகும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், "அவர்கள் இவ்வாறு (தவ்ஹீதுடன்) நடந்துகொண்டால், அல்லாஹ்வின் மீது அடியார்களுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உமக்குத் தெரியுமா?" எனக் கேட்டார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்றேன்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்கள் இவ்வாறு நடந்துகொண்டால், அல்லாஹ் அவர்களை வேதனைப்படுத்தாமல் (மன்னித்து சுவனத்தில் அனுமதிப்பதே) அல்லாஹ்வின் மீது அடியார்களுக்கு உள்ள உரிமையாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْمَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَوْصِنِي قَالَ اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ أَوْ أَيْنَمَا كُنْتَ قَالَ زِدْنِي قَالَ أَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا قَالَ زِدْنِي قَالَ خَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு அறிவுரை கூறுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு (நபிகள் நாயகம் (ஸல்)) அவர்கள், "நீர் எங்கு இருந்தாலும் (மறைவிலும் வெளிப்படையிலும்) அல்லாஹ்வை அஞ்சிக் கொள்" என்று கூறினார்கள். நான், "எனக்கு இன்னும் (அறிவுரைகளை) அதிகப்படுத்துங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஒரு தீமையைச் செய்துவிட்டால், (உடனே) அதனைத் தொடர்ந்து ஒரு நன்மையைச் செய்; அந்த நன்மை அத்தீமையை அழித்துவிடும்" என்று கூறினார்கள். நான் (மீண்டும்), "எனக்கு இன்னும் அதிகப்படுத்துங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "மக்களிடம் நற்குணத்துடன் நடந்துகொள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو يَعْنِي ابْنَ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللهِ يَقُولُ أَخْبَرَنَا مَنْ شَهِدَ مُعَاذًا حِينَ حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ يَقُولُ اكْشِفُوا عَنِّي سَجْفَ الْقُبَّةِ أُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَقَالَ مَرَّةً أُخْبِرُكُمْ بِشَيْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمُوهُ إِلَّا أَنْ تَتَّكِلُوا سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ مُخْلِصًا مِنْ قَلْبِهِ أَوْ يَقِينًا مِنْ قَلْبِهِ لَمْ يَدْخُلِ النَّارَأَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَقَالَ مَرَّةً دَخَلَ الْجَنَّةَ وَلَمْ تَمَسَّهُ النَّارُ
ஜாபிர் பின் அப்தில்லாஹ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

முஆத் (ரலி) அவர்களுக்கு மரணத் தருவாய் நெருங்கியபோது, அவர்கள் கூறியதாக (அங்கு) உடனிருந்தவர் எங்களுக்குப் பின்வருமாறு அறிவித்தார்:
"என் மீதிருக்கும் கூடாரத்தின் திரையை விலக்குங்கள். நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து கேட்ட ஒரு செய்தியை உங்களுக்கு அறிவிக்கிறேன்" என்று முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: இதையே மற்றொரு முறை குறிப்பிடுகையில் முஆத் (ரலி) அவர்கள் பின்வருமாறு கூறினார்கள்:)
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து கேட்ட ஒரு செய்தியை உங்களுக்கு அறிவிக்கிறேன். நீங்கள் (இதன் மீதே) முழுமையாகச் சார்ந்து (நற்செயல்களைக் கைவிட்டு) விடுவீர்கள் என்பதைத் தவிர, வேறெதுவும் இதை உங்களுக்கு அறிவிக்காமல் இருக்க என்னைத் தடுக்கவில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: 'எவர் தனது உள்ளத்திலிருந்து மனத்தூய்மையுடன் - அல்லது உள்ளப்பூர்வமான உறுதியுடன் - அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய வேறு இறைவன் யாருமில்லை என்று சாட்சி கூறுகிறாரோ அவர் நரகத்தில் நுழைய மாட்டார்; அல்லது அவர் சொர்க்கத்தில் நுழைவார்'."

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: இதையே வேறொரு முறை குறிப்பிடுகையில் முஆத் (ரலி) அவர்கள்,) "அவர் சொர்க்கத்தில் நுழைவார், நரகம் அவரைத் தீண்டாது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي عَوْنٍ الثَّقَفِيِّ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ رِجَالٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ كَيْفَ تَقْضِي؟ قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللهِ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللهِ
முஆத் (ரலி) அவர்களின் தோழர்கள் சிலர் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் முஆத் (ரலி) அவர்களை யெமன் நாட்டுக்கு அனுப்பி வைத்தபோது, "(உங்களிடம் ஒரு வழக்கு வந்தால்) எவ்வாறு தீர்ப்பு வழங்குவீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு முஆத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் வேதத்தைக் கொண்டு தீர்ப்பு வழங்குவேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

"(அதற்கான தீர்வு) அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் இல்லாவிட்டால் (என்ன செய்வீர்கள்)?" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கேட்டார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் தூதருடைய சுன்னாவைக் (வழிமுறையைக்) கொண்டு (தீர்ப்பளிப்பேன்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.

"(அதற்கான தீர்வு) அல்லாஹ்வின் தூதருடைய சுன்னாவிலும் இல்லாவிட்டால் (என்ன செய்வீர்கள்)?" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கேட்டார்கள்.

"எனது சுயசிந்தனையைப் பயன்படுத்தி (குர்ஆன் மற்றும் சுன்னாவின் அடிப்படையில்) இஜ்திஹாத் (ஆய்வு) செய்வேன், (அதில் எவ்விதக் குறைவும் வைக்கமாட்டேன்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அப்போது ரசூல் (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதருடைய தூதருக்கு (அல்லாஹ்வின் தூதர் விரும்பியவாறு) வழிகாட்டிய அல்லாஹ்வுக்கே எல்லாப் புகழும்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ جَمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
(மதீனாவிலிருந்து புறப்பட்ட) தபூக் போரின் போது நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் லுஹர் மற்றும் அஸர் (தொழுகைகளை)யும், மக்ரிப் மற்றும் இஷா (தொழுகைகளை)யும் (ஒன்றாகச்) சேர்த்துத் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ مُعَاذٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ عَلَى مَنَاخِرِهِمْ فِي جَهَنَّمَ إِلَّا حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ؟ ‍
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(முஆதே!) உன்னை உனது தாய் இழக்கட்டும்! (இது அரபு வழக்கில் ஒருவரின் கவனத்தை ஈர்க்க அல்லது ஆச்சரியத்தை வெளிப்படுத்தப் பயன்படுத்தப்படும் ஒரு மரபுத்தொடராகும்). மக்களின் நாவுகள் அறுவடை செய்த (தீய)வற்றைத் தவிர வேறு எது அவர்களை நரகத்தில் அவர்களின் மூக்குகளின் (முகங்களின்) மீது விழச் செய்யும்?"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ الْخَوْلَانِيِّ قَالَ أَتَيْتُ مَسْجِدَ أَهْلِ دِمَشْقَ فَإِذَا حَلْقَةٌ فِيهَا كُهُولٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ وَإِذَا شَابٌّ فِيهِمْ أَكْحَلُالْعَيْنِ بَرَّاقُ الثَّنَايَا كُلَّمَا اخْتَلَفُوا فِي شَيْءٍ رَدُّوهُ إِلَى الْفَتَى فَتًى شَابٌّ قَالَ قُلْتُ لِجَلِيسٍ لِي مَنْ هَذَا؟ قَالَ هَذَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ قَالَ فَجِئْتُ مِنَ الْعَشِيِّ فَلَمْ يَحْضُرُوا قَالَ فَغَدَوْتُ مِنَ الْغَدِ قَالَ فَلَمْ يَجِيئُوا فَرُحْتُ فَإِذَا أَنَا بِالشَّابِّ يُصَلِّي إِلَى سَارِيَةٍ فَرَكَعْتُ ثُمَّ تَحَوَّلْتُ إِلَيْهِ قَالَ فَسَلَّمَ فَدَنَوْتُ مِنْهُ فَقُلْتُ إِنِّي لَأُحِبُّكَ فِي اللهِ قَالَ فَمَدَّنِي إِلَيْهِ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ؟ قُلْتُ إِنِّي لَأُحِبُّكَ فِي اللهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ الْمُتَحَابُّونَ فِي اللهِ عَلَى مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ فِي ظِلِّ الْعَرْشِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ قَالَ فَخَرَجْتُ حَتَّى لَقِيتُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ فَذَكَرْتُ لَهُ حَدِيثَ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَحْكِي عَنْ رَبِّهِ يَقُولُ حَقَّتْ مَحَبَّتِي لِلْمُتَحَابِّينَ فِيَّ وَحَقَّتْ مَحَبَّتِي لِلْمُتَبَاذِلِينَ فِيَّ وَحَقَّتْ مَحَبَّتِي لِلْمُتَزَاوِرِينَ فِيَّ وَالْمُتَحَابُّونَ فِي اللهِ عَلَى مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ فِي ظِلِّ الْعَرْشِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ
அபூமுஸ்லிம் அல்-கவ்லானீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் டமாஸ்கஸ் (மக்களின்) பள்ளிவாசலுக்குச் சென்றேன். அங்கே ஒரு (கல்வி) சபையில் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் (ஸஹாபாக்களில்) முதியவர்கள் சிலர் அமர்ந்திருந்தனர். அவர்களுக்கு மத்தியில் கண்களில் (இயற்கையாகவே) சுர்மா தீட்டியது போன்றவரும், பளபளப்பான முற்பற்களைக் கொண்டவருமான ஓர் இளைஞர் இருந்தார். அவர்கள் ஏதேனும் ஒரு விஷயத்தில் கருத்து வேறுபாடு கொள்ளும்போதெல்லாம், அதனை அந்த இளைஞரிடமே (தீர்ப்புக்காகக்) கொண்டு சென்றனர். அவர் (மிகவும்) இளமையான வாலிபராக இருந்தார். நான் என் அருகில் அமர்ந்திருந்தவரிடம், "இவர் யார்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "இவர்தான் முஆத் பின் ஜபல் (ரலி)" என்று கூறினார்.

அன்று மாலை நான் (அவரைச் சந்திக்க) அங்கு சென்றேன்; அவர்கள் வந்திருக்கவில்லை. மறுநாள் காலையிலும் சென்றேன்; அவர்கள் வரவில்லை. பின்னர் (மதியத்திற்குப் பின்) நான் சென்றபோது, அந்த இளைஞர் ஒரு தூணை நோக்கித் தொழுது கொண்டிருப்பதைக் கண்டேன். நானும் (தொழுதுவிட்டு), அவரை நோக்கித் திரும்பினேன். அவர் ஸலாம் கொடுத்து (தொழுகையை முடித்ததும்) அவரை நெருங்கி, "நிச்சயமாக நான் உங்களை அல்லாஹ்வுக்காக நேசிக்கிறேன்!" என்று கூறினேன். அவர் என்னை தம் பக்கம் (ஆடையைப் பிடித்து) இழுத்து, "என்ன சொன்னீர்கள்?" என்று கேட்டார். நான் மீண்டும், "நான் உங்களை அல்லாஹ்வுக்காக நேசிக்கிறேன்" என்று கூறினேன்.

அப்போது முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வுக்காக ஒருவரையொருவர் நேசிப்பவர்கள், அவனது (அர்ஷின்) நிழலைத் தவிர வேறு நிழல் இல்லாத அந்த (மறுமை) நாளில், அர்ஷின் நிழலில் ஒளியினாலான மேடைகள் மீது வீற்றிருப்பார்கள்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்.

(அபூமுஸ்லிம் கூறுகிறார்:) பின்பு நான் (அங்கிருந்து) வெளியேறி உபாதா பின் அஸ்-ஸாமித் (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்தேன். அவர்களிடம் முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) கூறிய ஹதீஸைத் தெரிவித்தேன்.

அப்போது உபாதா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம் இறைவனைப் பற்றிக் கூறும்போது (ஹதீஸ் குத்ஸியில்) பின்வருமாறு கூறியதை நான் கேட்டிருக்கிறேன்:

(அல்லாஹ் கூறுகிறான்:) "எனக்காக ஒருவரையொருவர் நேசிப்பவர்களுக்கும், எனக்காக ஒருவருக்கொருவர் (தமது செல்வத்தையும் உழைப்பையும்) அர்ப்பணிப்பவர்களுக்கும், எனக்காக ஒருவரையொருவர் சந்தித்துக் கொள்பவர்களுக்கும் எனது நேசம் உறுதியாகிவிட்டது. மேலும், அல்லாஹ்வுக்காக ஒருவரையொருவர் நேசிப்பவர்கள், அவனது நிழலைத் தவிர வேறு நிழல் இல்லாத அந்த நாளில் அர்ஷின் நிழலில் ஒளியினாலான மேடைகள் மீது வீற்றிருப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا أَبُو الْمَلِيحِ حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنْ عَطَاءٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْلِمٍ قَالَ دَخَلْتُ مَسْجِدَ حِمْصَ فَإِذَا حَلْقَةٌ فِيهَا اثْنَانِ وَثَلَاثُونَ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَفِيهِمْ فَتًى شَابٌّ أَكْحَلُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
அபூமுஸ்லிம் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நான் ஹிம்ஸ் (நகரப்) பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்தேன். அங்கே ஒரு (கல்வி) சபையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் முப்பத்து இரண்டு பேர் (அமர்ந்து) இருந்தார்கள். அவர்களுக்கிடையே (இயற்கையிலேயே) சுர்மா தீட்டப்பட்டது போன்ற கண்களை உடைய ஓர் இளைஞரும் இருந்தார்... என்று (அபூமுஸ்லிம்) கூறிவிட்டு (முழு) ஹதீஸையும் அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أخبرَنَا حَرِيزٌ يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا رَاشِدُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ السَّكُونِيِّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ رَقَبْنَا رَسُولَ اللهِ ﷺ فِي صَلَاةِ الْعِشَاءِ فَاحْتَبَسَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنْ لَنْ يَخْرُجَ وَالْقَائِلُ مِنَّا يَقُولُ قَدْ صَلَّى وَلَنْ يَخْرُجَ فَخَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللهِ ظَنَنَّا أَنَّكَ لَنْ تَخْرُجَ وَالْقَائِلُ مِنَّا يَقُولُ قَدْ صَلَّى وَلَنْ يَخْرُجَ فَقَالَرَسُولُ اللهِ ﷺ أَعْتِمُوا بِهَذِهِ الصَّلَاةِ؛ فَقَدْ فُضِّلْتُمْ بِهَا عَلَى سَائِرِ الْأُمَمِ وَلَمْ تُصَلِّهَا أُمَّةٌ قَبْلَكُمْ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் இஷா தொழுகைக்காக (பள்ளியில்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை எதிர்பார்த்துக் காத்திருந்தோம். அவர்கள் (தமது இல்லத்திலிருந்து) வெளியே வரமாட்டார்கள் என்று நாங்கள் எண்ணும் அளவுக்கு (நேரத்தைத்) தாமதமாக்கினார்கள். எங்களில் சிலர், "அவர்கள் (தனியாகத்) தொழுதுவிட்டார்கள், இனி (ஜமாஅத் தொழுகைக்காக) வரமாட்டார்கள்" என்றும் கூறிக் கொண்டிருந்தனர். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பள்ளிக்கு) வெளியே வந்தார்கள். நாங்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் வரமாட்டீர்கள் என்று நாங்கள் எண்ணினோம்; எங்களில் சிலர், நீங்கள் தொழுதுவிட்டீர்கள், இனி வரமாட்டீர்கள் என்றும் கூறிக் கொண்டிருந்தனர்" என்று சொன்னோம். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இத்தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தி (இரவின் இருளில்) தொழுங்கள்; ஏனெனில், மற்ற எல்லாச் சமுதாயங்களை விடவும் இத்தொழுகையின் மூலம் நீங்கள் சிறப்பிக்கப்பட்டுள்ளீர்கள். உங்களுக்கு முன்னிருந்த எந்தச் சமுதாயமும் இதனைத் தொழுததில்லை" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ يَعْنِي ابْنَ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ السَّكُونِيِّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُ إِنَّا رَقَبْنَا النَّبِيَّ ﷺ يَعْنِي انْتَظَرْنَاهُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நாங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களை எதிர்பார்த்தோம் (அதாவது, அவர்களுக்காகக் காத்திருந்தோம்)."

(இவ்வாறு கூறிவிட்டு, இதற்கு முந்தைய ஹதீஸின்) அதே கருத்தை அவர் குறிப்பிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ النَّزَّالِ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ خَلِيًّا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ قَالَ بَخٍ لَقَدْ سَأَلْتَ عَنْ عَظِيمٍ وَهُوَ يَسِيرٌ عَلَى مَنْ يَسَّرَهُ اللهُ عَلَيْهِ تُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَلْقَى اللهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا أَوَلَا أَدُلُّكَ عَلَى رَأْسِ الْأَمْرِ وَعَمُودِهِ وَذُرْوَةِ سَنَامِهِ؟ أَمَّا رَأْسُ الْأَمْرِ فَالْإِسْلَامُ فَمَنْ أَسْلَمَ سَلِمَ وَأَمَّا عَمُودُهُ فَالصَّلَاةُ وَأَمَّا ذُرْوَةُ سَنَامِهِ فَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللهِ أَوَلَا أَدُلُّكَ عَلَى أَبْوَابِ الْخَيْرِ؟ الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ وَقِيَامُ الْعَبْدِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ يُكَفِّرُ الْخَطَايَا وَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ} [السجدة 16] أَوَلَا أَدُلُّكَ عَلَى أَمْلَكِ ذَلِكَ لَكَ كُلِّهِ؟ قَالَ فَأَقْبَلَ نَفَرٌ قَالَ فَخَشِيتُ أَنْ يَشْغَلُوا عَنِّي رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ شُعْبَةُ أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ قَوْلُكَ أَوَلَا أَدُلُّكَ عَلَى أَمْلَكِ ذَلِكَ لَكَ كُلِّهِ؟ قَالَ فَأَشَارَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِيَدِهِ إِلَى لِسَانِهِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ وَإِنَّا لَنُؤَاخَذُ بِمَا نَتَكَلَّمُ بِهِ؟ قَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ مُعَاذُ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ عَلَى مَنَاخِرِهِمْ إِلَّا حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ؟ قَالَ شُعْبَةُ قَالَ لِيَ الْحَكَمُ وحَدَّثَنِي بِهِ مَيْمُونُ بْنُ أَبِي شَبِيبٍ وقَالَ الْحَكَمُ سَمِعْتُهُ مِنْهُ مُنْذُ أَرْبَعِينَ سَنَةً
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தபூக் போரிலிருந்து திரும்பிக் கொண்டிருந்தோம். நான் அவர்களைத் தனிமையில் (மற்றவர்கள் இல்லாத நிலையில்) கண்டபோது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்யும் ஒரு செயலை எனக்குச் சொல்லுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "சபாஷ்! (மிக நன்று!) நீங்கள் ஒரு மகத்தான விஷயத்தைப் பற்றித்தான் கேட்டுள்ளீர்கள். ஆயினும், அல்லாஹ் யாருக்கு அதனை எளிதாக்குகிறானோ அவருக்கு அது எளிதானதே! கடமையாக்கப்பட்ட தொழுகையை நீங்கள் நிலைநாட்ட வேண்டும்; கடமையான ஸகாத்தை நிறைவேற்ற வேண்டும்; அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்காத நிலையில் (மரணத்தின் போது) அவனை நீங்கள் சந்திக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், "இந்தக் காரியத்தின் (மார்க்கத்தின்) தலைப்பகுதி, அதன் தூண் மற்றும் அதன் திமில் உச்சி (சிகரம்) குறித்து உங்களுக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். மேலும், "காரியத்தின் தலைப்பகுதி இஸ்லாம் ஆகும். இஸ்லாத்தை ஏற்றவர் (இம்மையிலும் மறுமையிலும்) ஈடேற்றம் பெறுவார். அதன் தூண் தொழுகையாகும். அதன் திமில் உச்சி அல்லாஹ்வின் பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) செய்வதாகும்" என்று கூறினார்கள்.

தொடர்ந்து, "நன்மையின் வாசல்களைப் பற்றி உங்களுக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா? நோன்பு (பாவங்களிலிருந்து காக்கும்) ஒரு கேடயமாகும். தர்மமும், ஓர் அடியான் இரவின் மையப்பகுதியில் நின்று வணங்குவதும் (தஹஜ்ஜுத்) பாவங்களை அழித்துவிடும்" என்று கூறிவிட்டு, பின்வரும் வசனத்தை ஓதிக்காட்டினார்கள்:

"(உண்மையான முஃமின்கள் எத்தகையவர்கள் என்றால்,) அவர்களுடைய விலாப்புறங்கள் படுக்கைகளிலிருந்து விலகி இருக்கும்; அவர்கள் பயத்தோடும் எதிர்பார்ப்போடும் தங்கள் இறைவனைப் பிரார்த்திப்பார்கள்; மேலும் நாம் அவர்களுக்கு வழங்கியவற்றிலிருந்து அவர்கள் (நல்வழியில்) செலவிடுவார்கள்" (திருக்குர்ஆன் 32:16).

பின்னர், "இவை அனைத்தையும் உங்கள் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருக்கக் கூடிய (அடிப்படையான) ஒன்றை உங்களுக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அப்போது (அங்கு) ஒரு கூட்டத்தினர் வந்தனர். அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை என்னை விட்டுத் (தங்கள் பக்கம் பேச்சில்) திருப்புவார்களோ என நான் அஞ்சினேன்.

உடனே நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! 'இவை அனைத்தையும் உங்கள் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருக்கக் கூடிய ஒன்றை உங்களுக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?' என்று கூறினீர்களே! (அது எது?)" என்று கேட்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கையால் தங்களது நாவைச் சுட்டிக்காட்டினார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் பேசுவதையெல்லாமா (குற்றமாகப்) பிடிக்கப்படுவோம்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "உன் தாய் உன்னை இழக்கட்டும் முஆதே! (அரபு வழக்கில் இது ஆச்சரியத்தை வெளிப்படுத்தும் சொல்லாகும்). மனிதர்கள் நரக நெருப்பில் முகங்குப்புற (அல்லது மூக்கின் வழியாக) விழத் தள்ளப்படுவதற்கு, அவர்களின் நாவுகள் அறுத்தெறிந்த (பேசிய தீய) வார்த்தைகளைத் தவிர வேறு ஏதேனும் காரணம் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள்.

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான ஷுஅபா கூறுகிறார்: "இதை மய்மூன் பின் அபீ ஷபீப் எனக்கு அறிவித்தார் என்று ஹகம் என்னிடம் கூறினார். மேலும், நாற்பது ஆண்டுகளுக்கு முன்பே இதை நான் அவரிடமிருந்து செவியுற்றேன் என்றும் ஹகம் கூறினார்").
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي رَمْلَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مُعَاذٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ أَوْجَبَ ذُو الثَّلَاثَةِ فَقَالَ مُعَاذٌ وَذُو الِاثْنَيْنِ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ وَذُو الِاثْنَيْنِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "(பருவமடையாமல் இறந்துபோன) மூன்று குழந்தைகளை உடையவருக்கு (சொர்க்கம்) உறுதியாகிவிட்டது" என்று கூறினார்கள். அப்போது முஆத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (பருவமடையாமல் இறந்துபோன) இரண்டு குழந்தைகளை உடையவருக்கா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபியவர்கள், "இரண்டு குழந்தைகளை உடையவருக்கும்தான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِالْمَكِّيِّ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَامِرِ بْنِ وَاثِلَةَ أَنَّ مُعَاذًا أَخْبَرَهُ أَنَّهُمْ خَرَجُوا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ عَامَ تَبُوكَ فَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَجْمَعُ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ قَالَ وَأَخَّرَ الصَّلَاةَ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ دَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّكُمْ سَتَأْتُونَ غَدًا إِنْ شَاءَ اللهُ عَيْنَ تَبُوكَ وَإِنَّكُمْ لَنْ تَأْتُوهَا حَتَّى يَضْحَى النَّهَارُ فَمَنْ جَاءَهَا فَلَا يَمَسَّ مِنْ مَائِهَا شَيْئًا حَتَّى آتِيَ فَجِئْنَا وَقَدْ سَبَقَنَا إِلَيْهَا رَجُلَانِ وَالْعَيْنُ مِثْلُ الشِّرَاكِ تَبِضُّ بِشَيْءٍ مِنْ مَاءٍ فَسَأَلَهُمَا رَسُولُ اللهِ ﷺ هَلْ مَسِسْتُمَا مِنْ مَائِهَا شَيْئًا؟ فَقَالَا نَعَمْ فَسَبَّهُمَا رَسُولُ اللهِ ﷺ وَقَالَ لَهُمَا مَا شَاءَ اللهُ أَنْ يَقُولَ ثُمَّ غَرَفُوا بِأَيْدِيهِمْ مِنَ الْعَيْنِ قَلِيلًا قَلِيلًا حَتَّى اجْتَمَعَ فِي شَيْءٍ ثُمَّ غَسَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِيهِ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ ثُمَّ أَعَادَهُ فِيهَا فَجَرَتِ الْعَيْنُ بِمَاءٍ كَثِيرٍ فَاسْتَقَى النَّاسُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُوشِكُ يَا مُعَاذُ إِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ أَنْ تَرَى مَا هَاهُنَا قَدْ مَلَأَ جِنَانًا
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கின்றார்கள்:

நாங்கள் தபூக் (போர் நடைபெற்ற) ஆண்டில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (போருக்காகப்) புறப்பட்டோம். அப்போது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் லுஹ்ர் மற்றும் அஸர் தொழுகைகளையும், மஃக்ரிப் மற்றும் இஷா தொழுகைகளையும் (ஒன்றாகச் சேர்த்துத்) தொழுபவர்களாக இருந்தார்கள். (ஒருநாள்) அவர்கள் தொழுகையைப் பிற்படுத்தினார்கள்; பிறகு (தமது கூடாரத்திலிருந்து) வெளியே வந்து லுஹ்ரையும் அஸரையும் சேர்த்துத் தொழுதார்கள். பின்னர் (கூடாரத்திற்குள்) சென்றார்கள்; மீண்டும் வெளியேந்து மஃக்ரிபையும் இஷாவையும் சேர்த்துத் தொழுதார்கள்.

பிறகு, "இன்ஷா அல்லாஹ் (அல்லாஹ் நாடினால்), நாளை நீங்கள் தபூக் நீர்ஊற்றைச் சென்றடைவீர்கள்; முற்பகல் நேரம் ஆகும் வரை நீங்கள் அதைச் சென்றடைய மாட்டீர்கள். உங்களில் அங்கு (முன்னதாகச்) செல்பவர், நான் வரும் வரை அந்த நீரில் எதையும் தொடக் கூடாது" என்று கூறினார்கள்.

நாங்கள் அங்கு சென்றபோது, (எங்களுக்கு முன்பே) இரண்டு நபர்கள் முந்திக்கொண்டு அங்கு சென்றுவிட்டனர். அந்த நீர்ஊற்று, (செருப்பின்) வாரைப் போன்று (மிக மெல்லியதாக) சிறிதளவு நீரைச் கசியவிட்டுக் கொண்டிருந்தது. அவ்விருவரிடமும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் இருவரும் இதன் நீரில் எதையேனும் தொட்டீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "ஆம்" என்றார்கள். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்விருவரையும் (கடுமையாகக்) கடிந்து கொண்டார்கள்; மேலும், அல்லாஹ் நாடிய (கடுமையான) வார்த்தைகளைக் கூறி அவர்களை (எச்சரித்துத்) திட்டினார்கள்.

பின்னர், அவர்கள் அந்த நீர்ஊற்றிலிருந்து தமது கைகளால் சிறுகச் சிறுக நீரை மொண்டு, (ஒரு பாத்திரத்தில்) சேகரித்தனர். பிறகு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அந்த நீரில் தமது முகத்தையும் இரு கைகளையும் கழுவிவிட்டு, (அந்த நீரை) மீண்டும் அந்த ஊற்றிலேயே ஊற்றினார்கள். உடனே அந்த நீர்ஊற்று ஏராளமான நீரோடு பெருக்கெடுத்து ஓடியது. மக்கள் (தங்களுக்குத் தேவையான) நீரை எடுத்துக் கொண்டனர்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "முஆதே! உனது ஆயுள் நீளுமானால், இப்பகுதி முழுவதும் சோலைகளாக (தோட்டங்களாக) நிரம்பியிருப்பதை நீ விரைவில் காண்பாய்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ أَنَّ أَبَا الطُّفَيْلِ أَخْبَرَهُ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ أَخْبَرَهُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَقَالَ تَبِضُّ بِشَيْءٍ مِنْ مَاءٍ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் (முந்தைய ஹதீஸின்) அதே கருத்தைக் குறிப்பிட்டு, "(அந்த நீரூற்றிலிருந்து) சிறிதளவு தண்ணீர் கசிந்து கொண்டிருந்தது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ أَنَّ عُبَيْدَ اللهِ بْنَ زَحْرٍ حَدَّثَهُ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ أَبِي عَيَّاشٍ قَالَ قَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنْ شِئْتُمْ أَنْبَأْتُكُمْ مَا أَوَّلُ مَا يَقُولُ اللهُ لِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَا أَوَّلُ مَا يَقُولُونَ لَهُ؟ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ إِنَّ اللهَ يَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ هَلْ أَحْبَبْتُمْ لِقَائِي؟ فَيَقُولُونَ نَعَمْ يَا رَبَّنَا فَيَقُولُ لِمَ؟ فَيَقُولُونَ رَجَوْنَا عَفْوَكَ وَمَغْفِرَتَكَ فَيَقُولُ قَدْ وَجَبَتْ لَكُمْ مَغْفِرَتِي
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நீங்கள் விரும்பினால், மறுமை நாளில் அல்லாஹ் இறைநம்பிக்கையாளர்களிடம் முதன்முதலாகச் சொல்லவிருப்பதையும், அவர்கள் அவனிடம் முதன்முதலாகச் சொல்லவிருப்பதையும் நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கிறேன்."

நாங்கள், "ஆம்! அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அறிவியுங்கள்)" என்றோம்.

அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ் இறைநம்பிக்கையாளர்களிடம், 'என்னைச் சந்திப்பதை (மரணத்திற்குப் பின் என்னிடம் வருவதை) நீங்கள் விரும்பினீர்களா?' என்று கேட்பான்.
அதற்கு அவர்கள், 'ஆம்! எங்கள் இறைவா!' என்று பதிலளிப்பார்கள்.
அப்போது அல்லாஹ், 'ஏன்?' என்று கேட்பான்.
அதற்கு அவர்கள், 'நாங்கள் உனது மன்னிப்பையும் (தண்டனையிலிருந்து விலக்களிக்கப்படுவதையும்) பாவமன்னிப்பையும் (குற்றங்கள் மறைக்கப்படுவதையும்) எதிர்பார்த்தோம்' என்று கூறுவார்கள்.
அப்போது அல்லாஹ், 'எனது பாவமன்னிப்பு உங்களுக்கு உறுதியாகிவிட்டது (கடமையாகிவிட்டது)' என்று கூறுவான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي حُسَيْنٍ حَدَّثَنِي شَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ وَهُوَ الَّذِي بَعَثَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِلَى الشَّامِ يُفَقِّهُ النَّاسَ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ حَدَّثَهُ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ رَكِبَ يَوْمًا عَلَى حِمَارٍ لَهُ يُقَالُ لَهُ يَعْفُورٌ رَسَنُهُ مِنْ لِيفٍ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ ﷺ ارْكَبْ يَا مُعَاذُ فَقُلْتُ سِرْ يَا رَسُولَ اللهِ فَقَالَ ارْكَبْ فَرَدَفْتُهُ فَصُرِعَ الْحِمَارُ بِنَا فَقَامَ النَّبِيُّ ﷺ يَضْحَكُ وَقُمْتُ أَذْكُرُ مِنْ نَفْسِي أَسَفًا ثُمَّ فَعَلَ ذَلِكَ الثَّانِيَةَ ثُمَّ الثَّالِثَةَ فَرَكِبَ وَسَارَ بِنَا الْحِمَارُ فَأَخْلَفَ يَدَهُ فَضَرَبَ ظَهْرِي بِسَوْطٍ مَعَهُ أَوْ عَصًا ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذُ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ؟ فَقُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا قَالَ ثُمَّ سَارَ مَا شَاءَ اللهُ ثُمَّ أَخْلَفَ يَدَهُ فَضَرَبَ ظَهْرِي فَقَالَ يَا مُعَاذُ يَا ابْنَ أُمِّ مُعَاذٍ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ إِذَا هُمْ فَعَلُوا ذَلِكَ؟ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ أَنْ يُدْخِلَهُمُ الْجَنَّةَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒருநாள் பேரீச்சை நாரால் ஆன கடிவாளம் கொண்ட, 'யஅஃபூர்' என்று அழைக்கப்படும் தங்களின் கழுதையின் மீது ஏறிப் பயணித்தார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "முஆதே! (நீரும் இதில்) ஏறிக்கொள்ளும்" என்று கூறினார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தாங்கள் (மட்டும்) செல்லுங்கள்" என்றேன். அவர்கள் (மீண்டும்), "ஏறிக்கொள்ளும்" என்று கூறினார்கள்.

ஆகவே, நான் அவர்களுக்குப் பின்னால் ஏறிக்கொண்டேன். அப்போது கழுதை (எங்கள் பாரம் தாங்காமல்) தடுமாறி, நாங்களும் கீழே விழுந்தோம். நபி (ஸல்) அவர்கள் (சாதாரணமாக எடுத்துக்கொண்டு) சிரித்தபடியே எழுந்தார்கள். நான் (நபி அவர்களும் கீழே விழக் காரணமாகிவிட்டேனே என்ற) வருத்தத்துடன் எழுந்தேன். பிறகு இரண்டாவது முறையும், மூன்றாவது முறையும் அவ்வாறே நடந்தது. பின்னர் நாங்கள் இருவரும் ஏறிக்கொண்டோம்; கழுதை எங்களைச் சுமந்துகொண்டு சென்றது.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்களின் கையைப் பின்னால் நீட்டி, தம்மிடமிருந்த சாட்டையால் அல்லது குச்சியால் எனது முதுகில் (கவனத்தை ஈர்ப்பதற்காக மென்மையாகத்) தட்டி, "முஆதே! அடியார்களின் மீது அல்லாஹ்வுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உமக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கு அறிந்தவர்கள்" என்றேன். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அடியார்களின் மீது அல்லாஹ்வுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்றால், அவர்கள் அவனையே வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது என்பதாகும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், அல்லாஹ் நாடிய நேரம் வரை கழுதை சென்றது. மீண்டும் நபி (ஸல்) அவர்கள் தம் கையைப் பின்னால் நீட்டி என் முதுகில் தட்டி, "முஆதே! முஆதின் தாயின் மகனே! அடியார்கள் அவ்வாறு (அல்லாஹ்வுக்கு இணைவைக்காமல்) நடந்துகொண்டால், அல்லாஹ்வின் மீது அடியார்களுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உமக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கு அறிந்தவர்கள்" என்றேன். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்கள் அவ்வாறு நடந்துகொண்டால், அல்லாஹ் அவர்களைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வதே அல்லாஹ்வின் மீது அடியார்களுக்கு உள்ள உரிமையாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنِي بَقِيَّةُ حَدَّثَنِي ضُبَارَةُ بْنُ عَبْدِ اللهِ عَنْ دُوَيْدِ بْنِ نَافِعٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ لَهُ يَا مُعَاذُ أَنْ يَهْدِيَ اللهُ عَلَى يَدَيْكَ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "முஆதே! உமது மூலமாக (உமது முயற்சியால்) இணைவைப்பவர்களில் ஒரு மனிதருக்கு அல்லாஹ் நேர்வழி காட்டுவது, (அக்கால அரபிகளிடம் பெரும் செல்வமாகக் கருதப்பட்ட) சிவப்பு நிற ஒட்டகங்கள் உமக்குக் கிடைப்பதை விட உமக்குச் சிறந்ததாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ أَوْصَانِي رَسُولُ اللهِ ﷺ بِعَشْرِ كَلِمَاتٍ قَالَ لَا تُشْرِكْ بِاللهِ شَيْئًا وَإِنْ قُتِلْتَ وَحُرِّقْتَ وَلَا تَعُقَّنَّ وَالِدَيْكَ وَإِنْ أَمَرَاكَ أَنْ تَخْرُجَ مِنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ وَلَا تَتْرُكَنَّ صَلَاةً مَكْتُوبَةً مُتَعَمِّدًا؛ فَإِنَّ مَنْ تَرَكَ صَلَاةً مَكْتُوبَةً مُتَعَمِّدًا فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ ذِمَّةُ اللهِ وَلَا تَشْرَبَنَّ خَمْرًا؛ فَإِنَّهُ رَأْسُ كُلِّ فَاحِشَةٍ وَإِيَّاكَ وَالْمَعْصِيَةَ؛فَإِنَّ بِالْمَعْصِيَةِ حَلَّ سَخَطُ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِيَّاكَ وَالْفِرَارَ مِنَ الزَّحْفِ وَإِنْ هَلَكَ النَّاسُ وَإِذَا أَصَابَ النَّاسَ مُوتَانٌ وَأَنْتَ فِيهِمْ فَاثْبُتْ وَأَنْفِقْ عَلَى عِيَالِكَ مِنْ طَوْلِكَ وَلَا تَرْفَعْ عَنْهُمْ عَصَاكَ أَدَبًا وَأَخِفْهُمْ فِي اللهِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எனக்குப் பத்து (முக்கியமான) அறிவுரைகளை வழங்கினார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்:

1. நீ கொல்லப்பட்டாலும் அல்லது (நெருப்பில் இட்டு) எரிக்கப்பட்டாலும் அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்காதே.

2. உன் குடும்பத்தை விட்டும் உன் செல்வத்தை விட்டும் உன்னை வெளியேறும்படி உன் பெற்றோர் கட்டளையிட்டாலும், அவர்களுக்கு நீ மாறுசெய்யாதே (அவர்களுக்குத் துன்பம் தராதே).

3. கடமையாக்கப்பட்ட தொழுகையை வேண்டுமென்றே விட்டுவிடாதே; ஏனெனில், கடமையாக்கப்பட்ட தொழுகையை வேண்டுமென்றே விட்டுவிடுகிறவரை விட்டும் அல்லாஹ்வின் பாதுகாப்புப் பொறுப்பு நீங்கிவிடுகிறது.

4. ஒருபோதும் மது அருந்தாதே; ஏனெனில் அதுவே அனைத்து மானக்கேடான (மற்றும் தீய) செயல்களுக்கும் ஆணிவேராகும்.

5. அல்லாஹ்வுக்கு மாறுசெய்வதை (பாவம் செய்வதை) விட்டும் உன்னை எச்சரிக்கிறேன்; ஏனெனில், பாவத்தின் காரணமாகவே வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வின் கோபம் (அடியான் மீது) இறங்குகிறது.

6. (போரில் உன்னுடன் இருப்பவர்கள்) மக்கள் அனைவரும் அழிந்தாலும் சரி, போர்க்களத்திலிருந்து புறமுதுகிட்டு ஓடுவதை விட்டும் உன்னை எச்சரிக்கிறேன்.

7. மக்களிடையே பெருமரணங்கள் (கொள்ளை நோய் போன்றவை) ஏற்பட்டு, நீ அவர்களிடையே இருந்தால் (அங்கிருந்து தப்பித்து ஓடாமல்) அங்கேயே உறுதியாக இரு.

8. உன் வசதிக்கேற்ப (உன் சக்திக்கு உட்பட்டு) உன் குடும்பத்தாருக்காகச் செலவிடு.

9. அவர்களுக்கு ஒழுக்கத்தைக் கற்றுக்கொடுப்பதற்காக உன் பிரம்பை அவர்களை விட்டும் அகற்றிவிடாதே (அதாவது கண்டிப்பைக் கைவிடாதே).

10. மேலும், அல்லாஹ்வின் விஷயத்தில் (அவனுக்குப் பயந்து நடக்கும்படி) அவர்களுக்கு அச்சத்தை ஏற்படுத்து.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنِ الْوَالِبِيِّ صَدِيقٌ لِمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ النَّاسِ شَيْئًا فَاحْتَجَبَ عَنْ أُولِي الضَّعَفَةِ وَالْحَاجَةِ احْتَجَبَ اللهُ عَنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் மக்களின் விவகாரங்களில் ஏதேனும் ஒன்றிற்குப் பொறுப்பாளியாகி, (அவர்களில் உள்ள) பலவீனமானவர்களிடமிருந்தும் தேவையுடையவர்களிடமிருந்தும் (அவர்கள் தன்னை அணுக முடியாதவாறு) தன்னை மறைத்துக் கொள்கிறாரோ, மறுமை நாளில் அல்லாஹ் அவரிடமிருந்து தன்னை மறைத்துக் கொள்வான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الْبَرَاءُ الْغَنَوِيُّ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ {أَصْحَابُ الْيَمِينِ} [الواقعة 27] {وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ} [الواقعة 41] فَقَبَضَ بِيَدَيْهِ قَبْضَتَيْنِ فَقَالَ هَذِهِ فِي الْجَنَّةِ وَلَا أُبَالِي وَهَذِهِ فِي النَّارِ وَلَا أُبَالِي
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் "{அஸ்ஹாபுல் யமீன்} (வலப்பக்கத்தவர்கள்)" (அல்குர்ஆன் 56:27) மற்றும் "{வ அஸ்ஹாபுஷ் ஷிமால்} (இன்னும் இடப்பக்கத்தவர்கள்)" (அல்குர்ஆன் 56:41) ஆகிய இந்த வசனங்களை ஓதினார்கள். பின்னர், (அல்லாஹ் ஆதிமனிதர் ஆதமின் முதுகிலிருந்து அவரது சந்ததிகளை வெளிப்படுத்தியதைச் சுட்டிக்காட்டும் விதமாக) தமது இரு கைகளாலும் இரு பிடியாகப் பிடித்து (சைகை செய்து) காட்டி, "(அல்லாஹ் கூறுவான்:) இவர்கள் சொர்க்கத்திற்கு உரியவர்கள்; (அதைப் பற்றி) நான் பொருட்படுத்தமாட்டேன். இவர்கள் நரகத்திற்கு உரியவர்கள்; (அதைப் பற்றி) நான் பொருட்படுத்தமாட்டேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا شَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍ حَدَّثَنَا عَائِذُ اللهِ بْنُ عَبْدِ اللهِ أَنَّ مُعَاذًا قَدِمَ عَلَيْهِمُ الْيَمَنِ فَلَقِيَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ خَوْلَانَ مَعَهَا بَنُونَ لَهَا اثْنَا عَشَرَ فَتَرَكَتْ أَبَاهُمْ فِي بَيْتِهَا أَصْغَرُهُمُ الَّذِي قَدِ اجْتَمَعَتْ لِحْيَتُهُ فَقَامَتْ فَسَلَّمَتْ عَلَى مُعَاذٍ وَرَجُلَانِ مِنْ بَنِيهَا يُمْسِكَانِ بِضَبْعَيْهَا فَقَالَتْ مَنْ أَرْسَلَكَ أَيُّهَا الرَّجُلُ؟ قَالَ لَهَا مُعَاذٌ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَتِ الْمَرْأَةُ أَرْسَلَكَ رَسُولُ اللهِ ﷺوَأَنْتَ رَسُولُ رَسُولِ اللهِ ﷺ ‍؟ أَفَلَا تُخْبِرُنِي يَا رَسُولَ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ فَقَالَ لَهَا مُعَاذٌ سَلِينِي عَمَّا شِئْتِ قَالَتْ حَدِّثْنِي مَا حَقُّ الْمَرْءِ عَلَى زَوْجَتِهِ؟ قَالَ لَهَا مُعَاذٌ تَتَّقِي اللهَ مَا اسْتَطَاعَتْ وَتَسْمَعُ وَتُطِيعُ قَالَتْ أَقْسَمْتُ بِاللهِ عَلَيْكَ لَتُحَدِّثَنِّي مَا حَقُّ الرَّجُلِ عَلَى زَوْجَتِهِ؟ قَالَ لَهَا مُعَاذٌ أَوَ مَا رَضِيتِ أَنْ تَسْمَعِي وَتُطِيعِي وَتَتَّقِي اللهَ؟ قَالَتْ بَلَى وَلَكِنْ حَدِّثْنِي مَا حَقُّ الْمَرْءِ عَلَى زَوْجَتِهِ؛ فَإِنِّي تَرَكْتُ أَبَا هَؤُلَاءِ شَيْخًا كَبِيرًا فِي الْبَيْتِ؟ فَقَالَ لَهَا مُعَاذٌ وَالَّذِي نَفْسُ مُعَاذٍ فِي يَدِهِ لَوْ أَنَّكِ تَرْجِعِينَ إِذَا رَجَعْتِ إِلَيْهِ فَوَجَدْتِ الْجُذَامَ قَدْ خَرَقَ لَحْمَهُ وَخَرَقَ مَنْخِرَيْهِ فَوَجَدْتِ مَنْخِرَيْهِ يَسِيلَانِ قَيْحًا وَدَمًا ثُمَّ أَلْقَمْتِيهِمَا فَاكِ لِكَيْ مَا تَبْلُغِي حَقَّهُ مَا بَلَغْتِ ذَلِكَ أَبَدًا
முஆத் (ரலி) அவர்கள் யெமனுக்கு (ஆளுநராக) வந்திருந்தபோது, அவர்களை 'கவ்லான்' (எனும் கோத்திரத்தைச்) சேர்ந்த ஒரு பெண் சந்தித்தார். அவருடன் அவருடைய பன்னிரண்டு மகன்களும் இருந்தனர். அப்பெண், அந்த மகன்களின் தந்தையைத் தனது வீட்டில் விட்டு வந்திருந்தார். அந்த மகன்களில் மிகவும் இளையவருக்குக் கூட முழுமையான தாடி வளர்ந்திருந்தது.

அப்பெண் எழுந்து நின்று முஆத் (ரலி) அவர்களுக்கு ஸலாம் கூறினார். அவரது மகன்களில் இருவர் அப்பெண்ணின் இரு புஜங்களையும் (ஆதரவாகப்) பிடித்துக் கொண்டிருந்தனர். அப்பெண், "மனிதரே! உங்களை அனுப்பியது யார்?" என்று கேட்டார். அதற்கு முஆத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை அனுப்பினார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அப்பெண், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உங்களை அனுப்பினார்களா? அப்படியானால் நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதருடைய தூதரா? அல்லாஹ்வின் தூதருடைய தூதரே! எனக்கு (ஒரு செய்தியைத்) தெரிவிக்க மாட்டீர்களா?" என்று கேட்டார். முஆத் (ரலி) அவர்கள், "நீங்கள் விரும்பியதை என்னிடம் கேளுங்கள்" என்றார்கள்.

"ஒரு கணவனுக்குத் தன் மனைவியின் மீதுள்ள உரிமை என்ன என்பதை எனக்குக் கூறுங்கள்" என்று அப்பெண் கேட்டார். அதற்கு முஆத் (ரலி) அவர்கள், "அவள் தன்னால் இயன்றவரை அல்லாஹ்வை அஞ்சி நடக்க வேண்டும்; மேலும் (கணவனுக்குச்) செவிசாய்த்துக் கீழ்ப்படிய வேண்டும்" என்றார்கள்.

அப்பெண், "நான் உங்கள் மீது அல்லாஹ்வின் பெயரால் சத்தியமிட்டுக் கேட்கிறேன், ஒரு கணவனுக்குத் தன் மனைவியின் மீதுள்ள உரிமை என்ன என்பதை (இன்னும் விளக்கமாக) எனக்கு நீங்கள் கூற வேண்டும்" என்றார். முஆத் (ரலி) அவர்கள், "(அவருக்குச்) செவிசாய்த்துக் கீழ்ப்படிவதும் அல்லாஹ்வை அஞ்சி நடப்பதும் உங்களுக்குத் திருப்தியளிக்கவில்லையா?" என்று கேட்டார்கள்.

அப்பெண், "ஆம் (அது போதுமானதுதான்), ஆனால் ஒரு கணவனுக்குத் தன் மனைவியின் மீதுள்ள உரிமை என்ன என்பதை எனக்குக் கூறுங்கள். ஏனெனில், இவர்களின் தந்தையை முதிர்ந்த வயோதிகராக வீட்டில் (தனியாக) நான் விட்டு வந்திருக்கிறேன்" என்று கூறினார்.

அதற்கு முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "முஆதின் உயிர் எவன் கைவசம் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக! நீங்கள் (வீட்டிற்குத்) திரும்பிச் செல்லும்போது, தொழுநோய் அவரது சதையையும் மூக்கையும் சிதைத்து விட்டிருப்பதைக் கண்டு, அவரது மூக்கிலிருந்து சீழும் இரத்தமும் வடிவதைக் கண்டு, (அவரைச் சுத்தப்படுத்துவதற்காக) உங்கள் வாயால் அவரது மூக்கைக் கவ்வி (அவற்றை உறிஞ்சி எடுத்தாலும்), அவருக்கான உரிமையை நீங்கள் ஒருபோதும் (முழுமையாக) நிறைவேற்றியவராக மாட்டீர்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ مَوْلَى عَبْدِ اللهِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ أَنَّهُ بَلَغَهُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا عَمِلَ آدَمِيٌّ عَمَلًا قَطُّ أَنْجَى لَهُ مِنْ عَذَابِ اللهِ مِنْ ذِكْرِ اللهِ وقَالَ مُعَاذٌ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ وَأَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ وَأَرْفَعِهَا فِي دَرَجَاتِكُمْ؟ وَخَيْرٍ لَكُمْ مِنْ تَعَاطِي الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَمِنْ أَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ غَدًا فَتَضْرِبُوا أَعْنَاقَهُمْ وَيَضْرِبُوا أَعْنَاقَكُمْ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ ذِكْرُ اللهِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் வேதனையிலிருந்து (ஒரு) மனிதனைக் காப்பாற்றுவதில், அல்லாஹ்வை நினைவு கூருவதை (திக்ரு செய்வதை) விடச் சிறந்த எந்தவொரு செயலையும் அவன் ஒருபோதும் செய்ததில்லை."

மேலும், முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உங்களுடைய செயல்களில் மிகவும் சிறந்ததும், உங்களின் பேரரசனிடம் (அல்லாஹ்விடம்) மிகவும் தூய்மையானதும், உங்களுடைய அந்தஸ்துகளில் மிகவும் உயர்ந்ததும் எதுவென நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கட்டுமா? (அது) நீங்கள் தங்கத்தையும் வெள்ளியையும் (தர்மமாகப்) பகிர்ந்து கொடுப்பதை விட உங்களுக்குச் சிறந்ததாகும். மேலும், நீங்கள் உங்கள் எதிரிகளைச் சந்தித்து, அவர்களின் கழுத்துகளை நீங்கள் வெட்டுவதையும், உங்கள் கழுத்துகளை அவர்கள் வெட்டுவதையும் (அதாவது போர்க்களத்தில் வீரமரணம் அடைவதையும்) விட உங்களுக்கு மிகவும் சிறந்ததாகும்" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு (தோழர்கள்), "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அறிவியுங்கள்)" என்றனர்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அதுதான்) அல்லாஹ்வை நினைவுகூருதல் (திக்ரு செய்தல்) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي ابْنَ بُرْقَانَ حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ الْخَوْلَانِيِّ قَالَ دَخَلْتُ مَسْجِدَ حِمْصَ فَإِذَا فِيهِ نَحْوٌ مِنْ ثَلَاثِينَ كَهْلًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ فَإِذَا فِيهِمْ شَابٌّ أَكْحَلُ الْعَيْنَيْنِ بَرَّاقُ الثَّنَايَا سَاكِتٌ فَإِذَا امْتَرَى الْقَوْمُ فِي شَيْءٍ أَقْبَلُوا عَلَيْهِ فَسَأَلُوهُ فَقُلْتُ لِجَلِيسٍ لِي مَنْ هَذَا؟ قَالَ هَذَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ فَوَقَعَ لَهُ فِي نَفْسِي حُبٌّ فَكُنْتُ مَعَهُمْ حَتَّى تَفَرَّقُوا ثُمَّ هَجَّرْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَإِذَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ قَائِمٌ يُصَلِّي إِلَى سَارِيَةٍ فَسَكَتَ لَا يُكَلِّمُنِي فَصَلَّيْتُ ثُمَّ جَلَسْتُ فَاحْتَبَيْتُ بِرِدَائِي ثُمَّ جَلَسَ فَسَكَتَ لَا يُكَلِّمُنِي وَسَكَتُّ لَا أُكَلِّمُهُ ثُمَّ قُلْتُ وَاللهِ إِنِّي لَأُحِبُّكَ قَالَ فِيمَ تُحِبُّنِي؟ قَالَ قُلْتُ فِي اللهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَأَخَذَ بِحُبْوَتِي فَجَرَّنِي إِلَيْهِ هُنَيَّةً ثُمَّ قَالَ أَبْشِرْ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ الْمُتَحَابُّونَ فِي جَلَالِي لَهُمْ مَنَابِرُ مِنْ نُورٍ يَغْبِطُهُمُ النَّبِيُّونَ وَالشُّهَدَاءُ 10 قَالَ فَخَرَجْتُ فَلَقِيتُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ فَقُلْتُ يَا أَبَا الْوَلِيدِ لَا أُحَدِّثُكَ بِمَا حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ فِي الْمُتَحَابِّينَ قَالَ فَأَنَا أُحَدِّثُكَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ يَرْفَعُهُ إِلَى الرَّبِّ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ حَقَّتْمَحَبَّتِي لِلْمُتَحَابِّينَ فِيَّ وَحَقَّتْ مَحَبَّتِي لِلْمُتَزَاوِرِينَ فِيَّ وَحَقَّتْ مَحَبَّتِي لِلْمُتَبَاذِلِينَ فِيَّ وَحَقَّتْ مَحَبَّتِي لِلْمُتَوَاصِلِينَ فِيَّ
அபூ முஸ்லிம் அல்-கவ்லானீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் ஹிம்ஸ் (Hims) நகரப் பள்ளிவாசலுக்குச் சென்றேன். அங்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் சுமார் முப்பது முதியவர்கள் (அமர்ந்திருந்தனர்). அவர்களுக்கிடையே, (இயல்பாகவே) மையிட்டதைப் போன்ற (அழகான) கண்களும், பளபளப்பான முன்பற்களும் கொண்ட ஓர் இளைஞர் அமைதியாக அமர்ந்திருந்தார். மக்களுக்கு ஏதேனும் ஒரு விஷயத்தில் கருத்து வேறுபாடு ஏற்பட்டால், அவர்கள் உடனடியாக அவரிடம் (சென்று விளக்கம்) கேட்டனர்.

எனக்கு அருகில் அமர்ந்திருந்தவரிடம், "இவர் யார்?" என்று நான் கேட்டேன். அதற்கு அவர், "இவர் (தான்) முஆத் பின் ஜபல்" என்று பதிலளித்தார். உடனே, என் மனதில் அவர் மீது (அல்லாஹ்வுக்காக) அன்பு ஏற்பட்டது. அவர்கள் கலைந்து செல்லும் வரை நான் அவர்களுடனேயே இருந்தேன்.

பின்னர் (மற்றொரு நாள்) முன்கூட்டியே நான் பள்ளிவாசலுக்குச் சென்றேன். அங்கு முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் ஒரு தூணை நோக்கித் தொழுதுகொண்டிருந்ததைக் கண்டேன். அவர் (தொழுகையில் இருந்ததால்) என்னிடம் ஏதும் பேசாமல் மௌனமாக இருந்தார். நான் தொழுதுவிட்டு, என் மேலாடையால் முழங்கால்களைச் சேர்த்துச் சுற்றிக் கட்டியவாறு (இஹ்திபா நிலையில்) அமர்ந்தேன். பின்னர் அவரும் (தொழுகையை முடித்து) அமர்ந்தார். அப்போதும் அவர் என்னிடம் பேசாமல் மௌனமாக இருந்தார்; நானும் அவரிடம் பேசாமல் மௌனமாக இருந்தேன்.

பின்னர் நான், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நான் உங்களை நேசிக்கிறேன்" என்றேன்.

அதற்கு அவர், "எதற்காக என்னை நேசிக்கிறீர்?" என்று கேட்டார்.

"அல்லாஹ் தபாரக்க வதஆலாவுக்காகவே (அவனது திருப் பொருத்தத்திற்காகவே) உங்களை நேசிக்கிறேன்" என்று நான் கூறினேன்.

அப்போது அவர், (நான் முழங்கால்களைச் சுற்றிக் கட்டியிருந்த) எனது ஆடையைப் பிடித்துத் தம்மை நோக்கிச் சற்றே இழுத்து, "நீர் கூறுவது உண்மையாக இருந்தால், உமக்கு நற்செய்தி உண்டாகட்டும்! 'எனது மகிமைக்காக ஒருவரையொருவர் நேசிப்பவர்களுக்கு ஒளியாலான மேடைகள் வழங்கப்படும். அவர்களின் அந்தஸ்தைக் கண்டு நபிமார்களும் தியாகிகளும் (ஷுஹதாக்களும்) ஆசைப்படுவார்கள் (அதாவது பொறாமையற்ற வியப்பு அடைவார்கள்)' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்" என்றார்.

(அபூ முஸ்லிம் அல்-கவ்லானீ (ரஹ்) அவர்கள் தொடர்ந்தார்கள்:)
பின்னர் நான் (பள்ளிவாசலில் இருந்து) வெளியே வந்தபோது, உபாதா பின் அஸ்-ஸாமித் (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்தேன். அவரிடம், "அபுல் வலீதே! அல்லாஹ்வுக்காக ஒருவரையொருவர் நேசிப்பது குறித்து முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்த ஒரு செய்தியை நான் உங்களுக்குத் தெரிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அஸ்ஸ வஜல் (வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க) தம் இறைவனிடமிருந்து அறிவித்த (ஹதீஸ் குத்ஸியான) செய்தியை நான் உமக்குத் தெரிவிக்கிறேன்.

இறைவன் கூறுகிறான்: 'எனக்காக ஒருவரையொருவர் நேசிப்பவர்களுக்கும், எனக்காக ஒருவரையொருவர் சந்தித்துக் கொள்பவர்களுக்கும், எனக்காக ஒருவருக்கொருவர் (தமது பொருளைச்) செலவு செய்துகொள்பவர்களுக்கும், எனக்காகத் தமக்கிடையே உறவைப் பேணிக்கொள்பவர்களுக்கும் எனது அன்பு உறுதியாகிவிட்டது' என்று (அல்லாஹ்வின் தூதர்) கூறினார்கள்" என்றார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ الْخَفَّافُ الْعِجْلِيُّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ يُبْعَثُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ جُرْدًا مُرْدًا مُكَحَّلِينَ بَنِي ثَلَاثِينَ سَنَةً
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மறுமை நாளில் இறைநம்பிக்கையாளர்கள் (உடலில்) உரோமங்களற்றவர்களாகவும், (முகத்தில்) தாடியற்ற (இளமைத் தோற்றம் கொண்ட)வர்களாகவும், (இயற்கையாகவே) கண்களில் சுர்மா தீட்டப்பட்டவர்களாகவும், முப்பது வயதுடையவர்களாகவும் எழுப்பப்படுவார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ عَنْ رَجَاءٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَطْلُبُهُ فَقِيلَ لِي خَرَجَ قَبْلُ قَالَ فَجَعَلْتُ لَا أَمُرُّ بِأَحَدٍ إِلَّا قَالَ مَرَّ قَبْلُ حَتَّى مَرَرْتُ فَوَجَدْتُهُ قَائِمًا يُصَلِّي قَالَ فَجِئْتُ حَتَّى قُمْتُ خَلْفَهُ قَالَ فَأَطَالَ الصَّلَاةَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِلَقَدْ صَلَّيْتَ صَلَاةً طَوِيلَةً فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنِّي صَلَّيْتُ صَلَاةَ رَغْبَةٍ وَرَهْبَةٍ سَأَلْتُ اللهَ ثَلَاثًا فَأَعْطَانِي اثْنَتَيْنِ وَمَنَعَنِي وَاحِدَةً سَأَلْتُهُ أَنْ لَا يُهْلِكَ أُمَّتِي غَرَقًا فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يُظْهِرَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا لَيْسَ مِنْهُمْ فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يَجْعَلَ بَأْسَهُمْ بَيْنَهُمْ فَرَدَّهَا عَلَيَّ
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைத் தேடி வந்தேன். அப்போது என்னிடம், "அவர்கள் சற்று முன்புதான் (வெளியே) சென்றார்கள்" என்று கூறப்பட்டது. நான் (வழியில்) சென்றபோது, நான் கடந்து சென்ற ஒவ்வொருவரும் "அவர்கள் சற்று முன்புதான் கடந்து சென்றார்கள்" என்றே கூறினர். இறுதியில், நான் அவர்களை அடைந்தபோது, அவர்கள் நின்று தொழுதுகொண்டிருப்பதைக் கண்டேன்.

நான் (சென்று) அவர்களுக்குப் பின்னால் நின்றுகொண்டேன். அவர்கள் அத்தொழுகையை மிக நீளமாகத் தொழுதார்கள். அவர்கள் தொழுகையை முடித்ததும் நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் மிக நீண்ட ஒரு தொழுகையைத் தொழுதீர்களே?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக நான், (அல்லாஹ்வின் மீதான) ஆதரவும் அச்சமும் நிறைந்த ஒரு தொழுகையைத் தொழுதேன். (அதில்) நான் அல்லாஹ்விடம் மூன்று (கோரிக்கைகளை)க் கேட்டேன். அவற்றில் இரண்டை அவன் எனக்கு அளித்தான்; ஒன்றை எனக்கு மறுத்துவிட்டான்.

என் சமுதாயத்தினர் (உம்மத்தினர்) வெள்ளத்தில் மூழ்கி அழிந்துவிடக்கூடாது என்று நான் அவனிடம் வேண்டினேன்; அதனை அவன் எனக்கு அளித்தான். அவர்கள் அல்லாத (வெளியிலிருந்து வரும்) எதிரிகள் அவர்கள் மீது ஆதிக்கம் செலுத்தக் கூடாது என நான் அவனிடம் வேண்டினேன்; அதனையும் அவன் எனக்கு அளித்தான். அவர்களுக்கு மத்தியிலான சண்டையும் பகைமையும் அவர்களுக்குள்ளேயே இருக்கக்கூடாது என நான் அவனிடம் வேண்டினேன்; ஆனால் அதை அவன் எனக்கு மறுத்துவிட்டான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَهُ يَا مُعَاذُ مَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் வாயிலாக அனஸ் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முஆத் (ரலி) அவர்களிடம், "முஆதே! அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணைவைக்காத நிலையில் (தவ்ஹீதுடன்) யார் மரணிக்கிறாரோ அவர் (நிச்சயமாக) சொர்க்கத்தில் நுழைவார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو وَهَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ وَهْبٍ وَقَالَ هَارُونُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ وَقَالَ حَيْوَةُ عَنِ ابْنِ أَبِي حَبِيبٍ وَقَالَ مُعَاوِيَةُ عَنْ حَيْوَةَ عَنْ يَزِيدَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَكَمِ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ أُصَدِّقُ أَهْلَ الْيَمَنِ وَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِنَ الْبَقَرِ مِنْ كُلِّ ثَلَاثِينَ تَبِيعًا قَالَ هَارُونُ وَالتَّبِيعُ الْجَذَعُ أَوِ الْجَذَعَةُ وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةً قَالَ فَعَرَضُوا عَلَيَّ أَنْ آخُذَ مِنَ الْأَرْبَعِينَ قَالَ هَارُونُ مَا بَيْنَ الْأَرْبَعِينَ والْخَمْسِينَ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

யெமன்வாசிகளிடம் (ஸகாத்) வசூலிப்பதற்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை அனுப்பினார்கள். மேலும், ஒவ்வொரு முப்பது மாடுகளுக்கும் ஒரு 'தபீஉ'வை (ஸகாத்தாக) எடுக்கும்படி எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். (அறிவிப்பாளர்) ஹாரூன் கூறுகிறார்: 'தபீஉ' என்பது (ஒரு வயது நிரம்பிய) 'ஜதஃ' (ஆண் கன்று) அல்லது 'ஜதஆ' (பெண் கன்று) ஆகும். மேலும், ஒவ்வொரு நாற்பது மாடுகளுக்கும் ஒரு 'முஸின்னா'வை (இரண்டு வயது நிரம்பிய பசுவை) எடுக்கும்படியும் (கட்டளையிட்டார்கள்).

(முஆத் (ரலி) அவர்கள்) கூறினார்கள்: அவர்கள் (யெமன்வாசிகள்) நாற்பதிலிருந்து (ஐம்பது வரையிலான எண்ணிக்கைக்கு இடைப்பட்டவற்றிற்கும் ஸகாத்) எடுக்குமாறு என்னிடம் முன்வைத்தார்கள். (அறிவிப்பாளர்) ஹாரூன் (கூறுகையில்): "நாற்பதுக்கும் ஐம்பதுக்கும் இடைப்பட்ட (எண்ணிக்கையைப் பற்றி இது குறிக்கிறது)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ أَبِي مُنِيبٍ الْأَحْدَبِ قَالَ خَطَبَ مُعَاذٌ بِالشَّامِ فَذَكَرَ الطَّاعُونَ فَقَالَ إِنَّهَا رَحْمَةُ رَبِّكُمْ وَدَعْوَةُ نَبِيِّكُمْ وَقَبْضُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ اللهُمَّ أَدْخِلْ عَلَى آلِ مُعَاذٍ نَصِيبَهُمْ مِنْ هَذِهِ الرَّحْمَةِ ثُمَّ نَزَلَ مِنْ مَقَامِهِ ذَلِكَ فَدَخَلَ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ {الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ} [البقرة 147] فَقَالَ مُعَاذٌ {سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللهُ مِنَ الصَّابِرِينَ} [الصافات 102]
அபூ முனீப் அல்-அஹ்தப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

முஆத் (ரலி) அவர்கள் ஷாமில் (சிரியாவில்) உரை நிகழ்த்திய போது 'தாঊன்' (பிளேக் எனும் கொள்ளை) நோயைப் பற்றிக் குறிப்பிட்டார்கள். அப்போது அவர்கள், "நிச்சயமாக இது (முஃமின்களுக்கு) உங்கள் இறைவனின் அருளாகும்; உங்கள் நபியின் பிரார்த்தனையாகும்; உங்களுக்கு முன் வாழ்ந்த நல்லடியார்களின் உயிர்களைக் கைப்பற்றிய (முறையு)மாகும். யா அல்லாஹ்! இந்த அருளில் (ஷஹாதத் எனும் தியாக மரணத்தில்) இருந்து முஆதின் குடும்பத்தாருக்குரிய பங்கை வழங்குவாயாக!" என்று பிரார்த்தித்தார்கள்.

பின்னர், அவர்கள் தாம் நின்றிருந்த அந்த இடத்திலிருந்து இறங்கி, (பிளேக் நோயால் பாதிக்கப்பட்டிருந்த தம் மகன்) அப்துர் ரஹ்மான் பின் முஆத் அவர்களிடம் சென்றார்கள். அப்போது அப்துர் ரஹ்மான், "(உயிரைக் கைப்பற்றுவது தொடர்பான இந்தச்) சத்தியம் உமது இறைவனிடமிருந்தே வருகிறது; எனவே, (அல்லாஹ்வின் விதியில்) சந்தேகம் கொள்பவர்களில் நீரும் ஒருவராக ஆகிவிட வேண்டாம்" (அல்குர்ஆன் 2:147) என்று கூறினார்.

அதற்கு முஆத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ் நாடினால் என்னை நீங்கள் (இச்சோதனையில்) பொறுமையாளர்களில் ஒருவனாகக் காண்பீர்கள்" (அல்குர்ஆன் 37:102) என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذٍ قَالَ اسْتَبَّ رَجُلَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ ﷺ فَغَضِبَ أَحَدُهُمَا حَتَّى أَنَّهُ لَيُخَيَّلُ إِلَيَّ أَنَّ أَنْفَهُ لَيَتَمَزَّعُ مِنَ الْغَضَبِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَوْ يَقُولُهَا هَذَا الْغَضْبَانُ لَذَهَبَ عَنْهُ الْغَضَبُ اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு அருகில் இருவர் ஒருவரையொருவர் திட்டிக் கொண்டனர். அவர்களில் ஒருவருக்குக் (கடுமையான) கோபம் ஏற்பட்டது. கோபத்தின் மிகுதியால் அவரது மூக்கு (கிழிந்து) வெடித்துவிடுமோ என்று நான் எண்ணும் அளவிற்கு அவர் (மிகக் கடுமையான) கோபத்திற்கு உள்ளானார்.

அப்போது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக எனக்கு ஒரு வார்த்தை தெரியும். கோபத்தில் இருக்கும் இந்த மனிதர் அதைக் கூறினால், அவரை விட்டுக் கோபம் நீங்கிவிடும். (அது) 'அல்லாஹும்ம இன்னீ அவூது பிக்க மினஷ் ஷைத்தானிர் ரஜீம்' (யா அல்லாஹ்! விரட்டப்பட்ட/சபிக்கப்பட்ட ஷைத்தானை விட்டும் நான் உன்னிடம் பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன்) என்பதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ صَلَّى الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ وَحَجَّ الْبَيْتَ وَصَامَ رَمَضَانَ وَلَا أَدْرِي أَذَكَرَ الزَّكَاةَ أَمْ لَا؟ كَانَ حَقًّا عَلَى اللهِ أَنْ يَغْفِرَ لَهُ إِنْ هَاجَرَ فِي سَبِيلِهِ أَوْ مَكَثَ بِأَرْضِهِ الَّتِي وُلِدَ بِهَا فَقَالَ مُعَاذٌ يَا رَسُولَ اللهِأَفَأُخْبِرُ النَّاسَ؟ قَالَ ذَرِ النَّاسَ يَا مُعَاذُ فِي الْجَنَّةِ مِائَةُ دَرَجَةٍ مَا بَيْنَ كُلِّ دَرَجَتَيْنِ مِائَةُ سَنَةٍ وَالْفِرْدَوْسُ أَعْلَى الْجَنَّةِ وَأَوْسَطُهَا وَمِنْهَا تَفَجَّرُ أَنْهَارُ الْجَنَّةِ فَإِذَا سَأَلْتُمُ اللهَ فَاسْأَلُوهُ الْفِرْدَوْسَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் ஐவேளைத் தொழுகைகளைத் (தவறாமல்) தொழுது, (கஃபதுல்லாஹ் எனும்) இறையில்லத்திற்குச் சென்று ஹஜ் செய்து, ரமழான் மாதத்தில் நோன்பு நோற்கிறாரோ - (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: ஸகாத்தைப் பற்றி நபி (ஸல்) அவர்கள் குறிப்பிட்டார்களா இல்லையா என்று எனக்குத் தெரியவில்லை) - அவர் (அல்லாஹ்வின் பாதையில்) ஹிஜ்ரத் (புலம்பெயர்ந்து) சென்றாலும் சரி, அல்லது தான் பிறந்த மண்ணிலேயே தங்கிவிட்டாலும் சரி, அவரை மன்னிப்பது அல்லாஹ்வின் மீது கடமையாகிவிடுகிறது (அதாவது அல்லாஹ் அதைத் தன்மீது ஒரு வாக்குறுதியாக ஆக்கிக்கொண்டான்)."

அப்போது முஆத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் மக்களுக்கு (இந்த நற்செய்தியை) அறிவித்துவிடட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "முஆதே! மக்களை (அவர்கள் போக்கிலேயே) விட்டுவிடுங்கள் (ஏனெனில் அவர்கள் இதையே நம்பி நற்செயல்களில் பின்தங்கிவிடக்கூடும்). சொர்க்கத்தில் நூறு படித்தரங்கள் உள்ளன. ஒவ்வொரு இரு படித்தரங்களுக்கும் இடையிலான தூரம் நூறு ஆண்டுகால (பயணத்) தொலைவாகும். 'ஃபிர்தவ்ஸ்' என்பது சொர்க்கத்தின் மிக உயர்ந்ததும், அதன் மையப்பகுதியுமாகும். அங்கிருந்துதான் சொர்க்கத்தின் ஆறுகள் உற்பத்தியாகிப் பாய்கின்றன. ஆகவே, நீங்கள் அல்லாஹ்விடம் (சொர்க்கத்தைக்) கேட்டால் 'ஃபிர்தவ்ஸ்' (எனும் உயர்தரச் சொர்க்கத்தையே) கேளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا مَسَرَّةُ بْنُ مَعْبَدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عُبَيْدِ اللهِ قَالَ قَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ سَتُهَاجِرُونَ إِلَى الشَّامِ فَيُفْتَحُ لَكُمْ وَيَكُونُ فِيكُمْ دَاءٌ كَالدُّمَّلِ أَوْ كَالْحَرَّةِ يَأْخُذُ بِمَرَاقِّ الرَّجُلِ يَسْتَشْهِدُ اللهُ بِهِ أَنْفُسَهُمْ وَيُزَكِّي بِهِ أَعْمَالَهُمْ اللهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ سَمِعَهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَأَعْطِهِ هُوَ وَأَهْلَ بَيْتِهِ الْحَظَّ الْأَوْفَرَ مِنْهُ فَأَصَابَهُمُ الطَّاعُونُ فَلَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ أَحَدٌ فَطُعِنَ فِي أُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ فَكَانَ يَقُولُ مَا يَسُرُّنِي أَنَّ لِي بِهَا حُمْرَ النَّعَمِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் செவியுற்றேன்: "நீங்கள் (எதிர்காலத்தில்) ஷாம் தேசத்திற்குப் புலம்பெயர்ந்து (ஹிஜ்ரத் செய்து) செல்வீர்கள். அது உங்களுக்கு வெற்றி கொள்ளப்படும். மேலும், அங்கு உங்களிடையே கொப்புளத்தைப் போன்ற அல்லது (நெருப்பினால் ஏற்படும்) எரிச்சலுடன் கூடிய கொப்புளத்தைப் போன்ற ஒரு (கொள்ளை) நோய் ஏற்படும். அது மனிதனின் (அடிவயிற்றின்) மென்மையான பகுதியைத் தாக்கும். அதன் மூலம் அல்லாஹ் அவர்களின் உயிர்களுக்கு வீரமரணத்தின் (ஷஹாதத்) அந்தஸ்தை வழங்குவான். மேலும், அதன் மூலம் அவர்களின் செயல்களைத் தூய்மைப்படுத்துவான்."

(இவ்வாறு அறிவித்துவிட்டு முஆத் (ரலி) அவர்கள் பின்வருமாறு பிரார்த்தனை செய்தார்கள்:)
"யா அல்லாஹ்! முஆத் பின் ஜபலாகிய நான் இதனை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றேன் என்பதை நீ அறிந்திருந்தால், எனக்கும் என் குடும்பத்தினருக்கும் இதில் மிக நிறைவான பங்கை வழங்குவாயாக!"

அவ்வாறே அவர்களை அந்தப் பிளேக் (தாஊன்) நோய் தாக்கியது; (அவரது குடும்பத்தாரில்) அவர்களில் எவரும் எஞ்சவில்லை. பின்னர் (முஆத் (ரலி) அவர்களின்) ஆள்காட்டி விரலிலும் அந்த நோய் தாக்கியது. அப்போது அவர், "இதற்குப் பகரமாக எனக்குச் சிவப்பு ஒட்டகங்கள் (அக்காலத்தின் மிக உயர்ந்த செல்வம்) கிடைப்பது கூட எனக்கு மகிழ்ச்சியைத் தராது (மாறாக இந்த நோயின் மூலம் கிடைக்கும் நன்மையே எனக்குப் பெரும் மகிழ்ச்சி)" என்று கூறலானார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ انْتَسَبَ رَجُلَانِ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى عَهْدِ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَامُ أَحَدُهُمَا مُسْلِمٌ وَالْآخَرُ مُشْرِكٌ فَانْتَسَبَ الْمُشْرِكُ فَقَالَ أَنَا فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ حَتَّى بَلَغَ تِسْعَةَ آبَاءٍ ثُمَّ قَالَ لِصَاحِبِهِ انْتَسِبْ لَا أُمَّ لَكَ قَالَ أَنَا فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ وَأَنَا بَرِيءٌ مِمَّا وَرَاءَ ذَلِكَ فَنَادَى مُوسَى النَّاسَ فَجَمَعَهُمْ ثُمَّ قَالَ قَدْ قُضِيَبَيْنَكُمَا أَمَّا الَّذِي انْتَسَبَ إِلَى تِسْعَةِ آبَاءٍ فَأَنْتَ فَوْقَهُمُ الْعَاشِرُ فِي النَّارِ وَأَمَّا الَّذِي انْتَسَبَ إِلَى أَبَوَيْهِ فَأَنْتَ امْرُؤٌ مِنْ أَهْلِ الْإِسْلَامِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மூஸா (அலை) அவர்களின் காலத்தில் பனூ இஸ்ராயீல்களைச் சேர்ந்த இருவர் தங்களின் வம்சாவளியைக் கூறி (பெருமை பாராட்டி)க் கொண்டனர். அவர்களில் ஒருவர் முஸ்லிம், மற்றவர் முஷ்ரிக் (இணைவைப்பவர்). அந்த முஷ்ரிக் தன் வம்சாவளியைக் கூறும்போது, "நான் இன்னாரின் மகன் இன்னார்" என ஒன்பது மூதாதையர்கள் வரை (எண்ணிக்) கூறினார். பிறகு தனது தோழரைப் பார்த்து, "உனக்குத் தாய் இல்லாது போக! (இழிவானவனே!) நீ உன் வம்சாவளியைக் கூறு" என்றார்.

அதற்கு அவர், "நான் இன்னாரின் மகன் இன்னார் ஆவேன்; அதற்கு அப்பால் உள்ள (இணைவைப்பாளர்களான மூதாதையர்களை) விட்டும் நான் விலகிக் கொள்கிறேன்" என்று கூறினார்.

பின்னர் மூஸா (அலை) அவர்கள் மக்களை அழைத்து ஒன்றுசேர்த்தார்கள். பிறகு, "உங்கள் இருவருக்கும் இடையே (அல்லாஹ்வினால்) தீர்ப்பு வழங்கப்பட்டுவிட்டது. ஒன்பது மூதாதையர்கள் வரை வம்சாவளியைக் கூறியவனே! (நரகத்திலிருக்கும்) அவர்களுக்கு மேலே பத்தாவது ஆளாக நீ நரகத்தில் இருக்கிறாய். தனது இரு (முஸ்லிம்) பெற்றோர்கள் வரை மட்டுமே வம்சாவளியைக் கூறியவரே! நீர் இஸ்லாமியர்களில் உள்ள ஒருவராவீர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي الطَّحَّانَ حَدَّثَنَا يَحْيَى التَّيْمِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا مِنْ مُسْلِمَيْنِ يُتَوَفَّى لَهُمَا ثَلَاثَةٌ إِلَّا أَدْخَلَهُمَا اللهُ الْجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَتِهِ إِيَّاهُمَا فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ أَوْ اثْنَانِ؟ قَالَ أَوْ اثْنَانِ قَالُوا أَوْ وَاحِدٌ؟ قَالَ أَوْ وَاحِدٌ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ السِّقْطَ لَيَجُرُّ أُمَّهُ بِسَرَرِهِ إِلَى الْجَنَّةِ إِذَا احْتَسَبَتْهُ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எந்த ஒரு முஸ்லிம் இருவருக்கு (தம்பதியினருக்கு) மூன்று (குழந்தைகள்) இறந்துவிடுகிறார்களோ, அல்லாஹ் அவர்கள் மீது கொண்ட தனது கருணையின் சிறப்பால் அவர்கள் இருவரையும் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வான்."
அப்போது (அங்கிருந்தவர்கள்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இரண்டு (குழந்தைகள் இறந்தாலுமா)?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "இரண்டு (குழந்தைகள் இறந்தாலும்) தான்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
மீண்டும் அவர்கள், "ஒரு (குழந்தை இறந்தாலுமா)?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "ஒரு (குழந்தை இறந்தாலும்) தான்" என்று கூறினார்கள்.
பின்னர் நபி (ஸல்) அவர்கள், "என் உயிர் எவன் கைவசம் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக! குறைப் பிரசவத்தில் விழுந்த சிசுவின் இழப்பிற்காக (அதன் தாய் அல்லாஹ்விடம்) நற்கூலியை எதிர்பார்த்துப் (பொறுமை) காத்தால், அச்சிசு தன் தொப்புள் கொடியால் தன் தாயைச் சொர்க்கத்திற்கு இழுத்துச் செல்லும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَقَدْ قَالَ حَمَّادٌ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لِمُعَاذٍ
அனஸ் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் முஆத் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்காத நிலையில் (தவ்ஹீதுடன்) மரணிக்கிறாரோ, அவர் சொர்க்கத்தில் நுழைவார்."

(அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) ஹம்மாத் கூறுகிறார்கள்: "நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முஆத் (ரலி) அவர்களிடம் (இவ்வாறு) கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ قَالَ كُنْتُ أَنَا وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ وَثَابِتٌ فَحَدَّثَ عَاصِمٌ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي ظَبْيَةَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَبِيتُ عَلَى ذِكْرِ اللهِ طَاهِرًا فَيَتَعَارَّ مِنَ اللَّيْلِ فَيَسْأَلُ اللهَ خَيْرًا مِنَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ إِلَّا أَعْطَاهُ فَقَالَ ثَابِتٌ قَدِمَ عَلَيْنَا فَحَدَّثَنَا هَذَا الْحَدِيثَ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا يَعْنِي أَبَا ظَبْيَةَ قُلْتُ لِحَمَّادٍ عَنْ مُعَاذٍ؟ قَالَ عَنْ مُعَاذٍ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எந்தவொரு முஸ்லிமும் தூய்மையான நிலையில் (உளூவுடன்) அல்லாஹ்வை நினைவுகூர்ந்தவாறு (திக்ரு செய்தபடி) உறங்கச் சென்று, இரவில் (திடீரென) விழிப்படைந்து, இம்மை மற்றும் மறுமையின் நன்மையை அல்லாஹ்விடம் கேட்டால், அதனை அல்லாஹ் அவருக்கு வழங்காமல் இருப்பதில்லை."

தாபித் கூறுகிறார்: "அவர் (அபூ ழப்யா) எங்களிடம் வந்து இந்த ஹதீஸை அறிவித்தார்; நான் அவரை அபூ ழப்யாவாகவே அறிவேன்." நான் ஹம்மாதிடம், "இது முஆத் (ரலி) வாயிலாகவா (அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "(ஆம்) முஆத் (ரலி) வாயிலாகத் தான்" என்றார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ عَهِدَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي خَمْسٍ مَنْ فَعَلَ مِنْهُنَّ كَانَ ضَامِنًا عَلَى اللهِ مَنْ عَادَ مَرِيضًا أَوْ خَرَجَ مَعَ جَنَازَةٍ أَوْ خَرَجَ غَازِيًا فِي سَبِيلِ اللهِ أَوْ دَخَلَ عَلَى إِمَامٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ تَعْزِيرَهُ وَتَوْقِيرَهُ أَوْ قَعَدَ فِي بَيْتِهِ فَيَسْلَمُ النَّاسُ مِنْهُ وَيَسْلَمُ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஐந்து விஷயங்கள் குறித்து எங்களுக்கு அறிவுறுத்தினார்கள். அவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றைச் செய்பவர் அல்லாஹ்வின் பொறுப்பில் (அவனது பாதுகாப்பிலும் அருளிலும்) ஆகிவிடுகிறார். (அவை:)

நோயாளியை நலம் விசாரிப்பவர்; அல்லது ஜனாஸாவில் (இறுதி ஊர்வலத்தில்) கலந்துகொண்டு செல்பவர்; அல்லது அல்லாஹ்வின் பாதையில் அறப்போர் புரிவதற்காகப் புறப்படுபவர்; அல்லது ஓர் ஆட்சியாளரிடம் (அவருக்கு) வலுசேர்க்கவும் (ஆதரவளிக்கவும்) அவரைக் கண்ணியப்படுத்தும் நோக்கத்துடனும் செல்பவர்; அல்லது மக்கள் தன்னால் (தீங்கிலிருந்து) பாதுகாப்பாக இருக்கவும், தானும் (மக்களின் தீங்கிலிருந்து) பாதுகாப்பாக இருக்கும் வகையிலும் தனது வீட்டிலேயே தங்கியிருப்பவர்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَامِرِ بْنِ وَاثِلَةَ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ زَيْغِ الشَّمْسِ أَخَّرَ الظُّهْرَ حَتَّى يَجْمَعَهَا إِلَى الْعَصْرِ يُصَلِّيهِمَا جَمِيعًا وَإِذَا ارْتَحَلَ بَعْدَ زَيْغِ الشَّمْسِ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ سَارَ وَكَانَ إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ الْمَغْرِبِ أَخَّرَ الْمَغْرِبَ حَتَّى يُصَلِّيَهَا مَعَ الْعِشَاءِ وَإِذَا ارْتَحَلَ بَعْدَ الْمَغْرِبِ عَجَّلَ الْعِشَاءَ فَصَلَّاهَا مَعَ الْمَغْرِبِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தபூக் போரின் போது, சூரியன் உச்சி சாய்வதற்கு (ஸவாலுக்கு) முன் பயணத்தைத் தொடங்கினால், லுஹர் தொழுகையை அஸர் தொழுகையின் நேரம் வரை தாமதப்படுத்தி (ஜம்உ தஃகீர் செய்து), இரண்டையும் ஒன்றாகச் சேர்த்துத் தொழுவார்கள். சூரியன் உச்சி சாய்ந்த பின் பயணத்தைத் தொடங்கினால், லுஹரையும் அஸரையும் (லுஹர் நேரத்திலேயே) ஒன்றாகச் சேர்த்துத் தொழுதுவிட்டு (ஜம்உ தக்தீம் செய்து), பின்னர் பயணத்தைத் தொடர்வார்கள்.

அதேபோன்று, மஃக்ரிப் (நேரம் வருவதற்கு) முன் பயணத்தைத் தொடங்கினால், மஃக்ரிப் தொழுகையை இஷாவுடன் சேர்த்துத் தொழும் வரை தாமதப்படுத்துவார்கள். மஃக்ரிப் (நேரம் வந்த) பின் பயணத்தைத் தொடங்கினால், இஷா தொழுகையை முற்படுத்தி, அதனை மஃக்ரிபுடன் சேர்த்துத் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده جيد
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ عَبْدُ اللهِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ هَارُونَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ التَّنُوخِيِّ قَاضِي إِفْرِيقِيَّةَ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قَدِمَ الشَّامَ وَأَهْلُ الشَّامِ لَا يُوتِرُونَ فَقَالَ لِمُعَاوِيَةَ مَا لِي أَرَى أَهْلَ الشَّامِ لَا يُوتِرُونَ؟ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ وَوَاجِبٌ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ؟ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ زَادَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ صَلَاةً وَهِيَ الْوِتْرُ وَقْتُهَا مَا بَيْنَ الْعِشَاءِ إِلَى طُلُوعِ الْفَجْرِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் ஷாம் (சிரியா) பகுதிக்கு வந்தார்கள். (அப்போது) ஷாம் வாசிகள் வித்ருத் தொழுகையைத் தொழுவதில்லை (என்பதைக் கண்டார்கள்). எனவே, அவர்கள் முஆவியா (ரலி) அவர்களிடம், "ஷாம் வாசிகள் வித்ருத் தொழுகையைத் தொழாமல் இருப்பதை நான் ஏன் காண்கிறேன்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு முஆவியா (ரலி) அவர்கள், "அது அவர்கள் மீது கடமையா (வாஜிபா)?" என்று கேட்டார்கள்.

முஆத் (ரலி) அவர்கள், "ஆம்! 'வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க என் இறைவன் எனக்கு ஒரு தொழுகையைக் கூடுதலாகத் தந்துள்ளான். அதுதான் வித்ருத் தொழுகையாகும். அதன் நேரம் இஷாவிற்கும் ஃபஜ்ரு (உதயத்திற்கும்) இடைப்பட்ட காலமாகும்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்" என்று (பதிலளித்தார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ حَدَّثَهُ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا رَدِيفُ رَسُولِ اللهِ ﷺ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا آخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذُ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذُ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذُ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللهِ وَسَعْدَيْكَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ؟ قَالَ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا قَالَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذُ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ فَهَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ؟ قُلْتُ اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் தமக்குக் கூறியதாக அனஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் (ஒரு பயணத்தின் போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் ஒரே வாகனத்தில் அமர்ந்து சென்று கொண்டிருந்தேன். எனக்கும் அவர்களுக்குமிடையே ஒட்டகச் சேணத்தின் பின்பகுதியைத் தவிர வேறெந்த இடைவெளியும் இருக்கவில்லை. அப்போது அவர்கள், "முஆதே!" என்று அழைத்தார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இதோ (உங்கள் அழைப்பிற்குப்) பணிந்து காத்திருக்கிறேன்; இதோ (உங்கள் கட்டளைகளை ஏற்று) மகிழ்கிறேன்" என்றேன்.

பிறகு, சிறிது நேரம் பயணித்தார்கள். மீண்டும் "முஆத் பின் ஜபலே!" என்று அழைத்தார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இதோ பணிந்து காத்திருக்கிறேன்; இதோ மகிழ்கிறேன்" என்றேன்.

மீண்டும் சிறிது நேரம் பயணித்துவிட்டு, "முஆத் பின் ஜபலே!" என்று அழைத்தார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இதோ பணிந்து காத்திருக்கிறேன்; இதோ மகிழ்கிறேன்" என்றேன்.

அப்போது அவர்கள், "அடியார்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்கு உள்ள உரிமை என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதருமே நன்கு அறிந்தவர்கள்" என்றேன். அவர்கள், "அடியார்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்கு உள்ள உரிமை யாதெனில், அவர்கள் அவனையே வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணை கற்பிக்கக் கூடாது" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு சிறிது நேரம் பயணித்தார்கள். மீண்டும் "முஆத் பின் ஜபலே!" என்று அழைத்தார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இதோ பணிந்து காத்திருக்கிறேன்; இதோ மகிழ்கிறேன்" என்றேன். அவர்கள், "அடியார்கள் இவ்வாறு (இணைவைக்காமல் வணங்கி) நடந்து கொண்டால், அடியார்களுக்கு அல்லாஹ்விடம் உள்ள உரிமை என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதருமே நன்கு அறிந்தவர்கள்" என்றேன். அதற்கு, "அவர்களைத் தண்டிக்காமல் (சுவனத்தில் அனுமதிப்பதே) அடியார்களுக்கு அல்லாஹ்விடம் உள்ள உரிமையாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ عَنْ مُعَاذٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ نَحْوَهُ أَوْ مِثْلَهُ
அனஸ் (ரலி) அவர்கள் முஆத் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப்) போன்றே அல்லது அதைப் போலவே கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللهِ ﷺ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا آخِرَةُ الرَّحْلِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்து சென்றேன். எனக்கும் அவர்களுக்குமிடையே (ஒட்டகச்) சேணத்தின் பின்பகுதியைத் தவிர வேறெதுவும் (இடைவெளியாக) இருக்கவில்லை. (பிறகு முந்தைய ஹதீஸில் உள்ளதைப்) போன்றே அவர் (முழுச் செய்தியையும்) குறிப்பிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي رَزِينٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى بَابٍ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ؟ قَالَ قُلْتُ بَلَى قَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), "சொர்க்கத்தின் வாசல்களில் ஒரு வாசலை நான் உனக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நான், "ஆம் (அறிவியுங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதரே!)" என்றேன். அவர்கள், "லா ஹவ்ல வலா குவ்வத்த இல்லா பில்லாஹ் (அல்லாஹ்வின் உதவியின்றி எம்மாற்றமும் இல்லை, எவ்வித ஆற்றலும் இல்லை)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي أَبُو عَوْنٍ قَالَ سَمِعْتُ الْحَارِثَ بْنَ عَمْرٍو ابْنَ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ نَاسٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍعَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ لِمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ حِينَ بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ فَذَكَرَ كَيْفَ تَقْضِي إِنْ عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ؟ قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللهِ؟ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي سَنَةِ رَسُولِ اللهِ؟ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلَا آلُو قَالَ فَضَرَبَ صَدْرِي فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللهِ ﷺ لِمَا يُرْضِي رَسُولَهُ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் என்னை யெமன் நாட்டுக்கு (ஆளுநராகவும் நீதிபதியாகவும்) அனுப்பியபோது, "உன்னிடம் (தீர்ப்பு வழங்க வேண்டிய) ஏதேனும் ஒரு வழக்கு வந்தால் நீ எவ்வாறு தீர்ப்பு வழங்குவாய்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வின் வேதத்தைக் (குர்ஆனைக்) கொண்டு தீர்ப்பு வழங்குவேன்" என்றேன்.

"அது அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் இல்லாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் தூதருடைய சுன்னாவைக் (வழிமுறையைக்) கொண்டு தீர்ப்பு வழங்குவேன்" என்றேன்.

"அது அல்லாஹ்வின் தூதருடைய சுன்னாவிலும் இல்லாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நான், "எனது சுய அறிவைப் பயன்படுத்தி (இஜ்திஹாத் செய்து) ஆய்ந்து முடிவெடுப்பேன்; அதற்கான முயற்சியில் நான் எந்தக் குறையும் வைக்க மாட்டேன்" என்றேன்.

அப்போது நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் எனது நெஞ்சில் தட்டிக் கொடுத்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரைத் திருப்திப்படுத்தும் (சரியான) விஷயத்திற்கு, அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களின் தூதருக்கு (முஆத் ஆகிய எனக்கு) வழிகாட்டிய அல்லாஹ்வுக்கே எல்லாப் புகழும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ لَا تُؤْذِي امْرَأَةٌ زَوْجَهَا فِي الدُّنْيَا إِلَّا قَالَتْ زَوْجَتُهُ مِنَ الْحُورِ الْعِينِ لَا تُؤْذِيهِ قَاتَلَكِ اللهُ؛ فَإِنَّمَا هُوَ عِنْدَكِ دَخِيلٌ يُوشِكُ أَنْ يُفَارِقَكِ إِلَيْنَا
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"இவ்வுலகில் ஒரு மனைவி தன் கணவனைத் துன்புறுத்தும் போதெல்லாம், (மறுமையில்) அவனது மனைவியாக இருக்கப்போகும் ‘ஹூருல் ஈன்’ (எனும் சுவர்க்கப் பெண்), ‘அவனைத் துன்புறுத்தாதே! அல்லாஹ் உன்னை அழிப்பானாக! (அதாவது உனது இச்செயலை அல்லாஹ் கண்டிப்பானாக!) அவன் உன்னிடம் (தற்போது) ஒரு தற்காலிக விருந்தாளியாகவே இருக்கிறான். விரைவில் அவன் உன்னைப் பிரிந்து எங்களிடம் வந்துவிடுவான்’ என்று (அவளை நோக்கி) கூறுகிறாள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللهِ ﷺ مَفَاتِيحُ الْجَنَّةِ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம், "சொர்க்கத்தின் திறவுகோல்கள் (என்பது), அல்லாஹ்வைத் தவிர (வணக்கத்திற்குரிய) இறைவன் வேறு யாருமில்லை என்று சாட்சி கூறுவதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمِ ابْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا} [السجدة 16] قَالَ قِيَامُ الْعَبْدِ مِنَ اللَّيْلِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "{ததஜாஃபா ஜுனூபுஹும் அனில் மழாஜிஇ யத்ஊன ரப்பஹும் கவஃபன் வ தமஅன்}" [தங்கள் இறைவனை அச்சத்தோடும், (அவனது அருளைப் பெறும்) ஆசையோடும் பிரார்த்திப்பதற்காக அவர்களுடைய விலாப்புறங்கள் படுக்கைகளை விட்டும் விலகியிருக்கும் - அஸ்-ஸஜ்தா 32:16] (என்ற வசனத்தை ஓதிவிட்டு), "(இதன் பொருள்) ஓர் அடியார் இரவில் (வணக்கத்திற்காக) நின்று நிலைப்பதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمِيرَةَ قَالَ لَمَّا حَضَرَ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ الْمَوْتُ قِيلَ لَهُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَوْصِنَا قَالَ أَجْلِسُونِي فَقَالَ إِنَّ الْعِلْمَ وَالْإِيمَانَ مَكَانَهُمَا مَنِابْتَغَاهُمَا وَجَدَهُمَا يَقُولُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَالْتَمِسُوا الْعِلْمَ عِنْدَ أَرْبَعَةِ رَهْطٍ عِنْدَ عُوَيْمِرٍ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَعِنْدَ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ وَعِنْدَ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعِنْدَ عَبْدِ اللهِ بْنِ سَلَامٍ الَّذِي كَانَ يَهُودِيًّا ثُمَّ أَسْلَمَ؛ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ إِنَّهُ عَاشِرُ عَشَرَةٍ فِي الْجَنَّةِ
யஸீத் பின் அமீரா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்களுக்கு மரணம் நெருங்கிய போது, அவர்களிடம், "அபூ அப்துர் ரஹ்மான் (முஆத் பின் ஜபல்) அவர்களே! எங்களுக்கு உபதேசம் செய்யுங்கள்" என்று கூறப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், "என்னை உட்கார வையுங்கள்" என்று கூறினார்கள். (அவர்கள் உட்கார வைக்கப்பட்டதும்) "நிச்சயமாக கல்வியும் ஈமானும் (இறைநம்பிக்கையும்) அவற்றுக்குரிய இடங்களில் (மாறாமல்) இருக்கின்றன. யார் அவற்றைத் தேடுகிறாரோ அவர் அவற்றைக் கண்டடைவார்" என்று மூன்று முறை கூறினார்கள்.

(தொடர்ந்து அவர்கள் கூறினார்கள்:) "எனவே, நான்கு நபர்களிடம் கல்வியைத் தேடுங்கள்: (அவர்கள்) உவைமிர் எனும் அபூதர்தா, ஸல்மான் அல்-ஃபாரிஸீ, அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் மற்றும் யூதராக இருந்து பின்னர் இஸ்லாத்தை ஏற்ற அப்துல்லாஹ் பின் ஸலாம் ஆகியோர் ஆவர். ஏனெனில், 'நிச்சயமாக அவர் (அப்துல்லாஹ் பின் ஸலாம்) சொர்க்கவாசிகளான பத்து பேரில் பத்தாமவர்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ وَيُونُسُ قَالَا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنِ السَّرِيِّ بْنِ يَنْعُمَ عَنْ مَرِيحِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ لَمَّا بَعَثَ بِهِ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِيَّاكَ وَالتَّنَعُّمَ؛ فَإِنَّ عِبَادَ اللهِ لَيْسُوا بِالْمُتَنَعِّمِينَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (என்னை) யெமன் நாட்டிற்கு அனுப்பி வைத்தபோது, "(நீ) ஆடம்பர சுகபோகங்களைத் தவிர்த்துக்கொள்! ஏனெனில், நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் (உண்மையான) அடியார்கள் ஆடம்பர சுகபோகங்களில் திளைப்பவர்கள் அல்லர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍعَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ ﷺ أَوْ سَمِعَ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ يَدْخُلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ جُرْدًا مُرْدًا مُكَحَّلِينَ بَنِي ثَلَاثِينَ أَوْ ثَلَاثٍ وَثَلَاثِينَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் (இது குறித்துக்) கேட்டதாக அல்லது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (இவ்வாறு) கூறச் செவியுற்றதாக அறிவிக்கிறார்கள்:

"சொர்க்கவாசிகள் சொர்க்கத்தில் நுழையும் போது, (உடலில் தேவையற்ற) முடிகளற்றவர்களாகவும், தாடியற்ற (இளைஞர்களாக)வும், (இயற்கையாகவே) கண்களில் சுர்மா தீட்டப்பட்டவர்களாகவும், முப்பது அல்லது முப்பத்து மூன்று வயதுடையவர்களாகவும் நுழைவார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ رَجُلٍ حَدَّثَهُ يَثِقُ بِهِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ إِنَّ الشَّيْطَانَ ذِئْبُ الْإِنْسَانِ كَذِئْبِ الْغَنَمِ يَأْخُذُ الشَّاةَ الْقَاصِيَةَ وَالنَّاحِيَةَ وَإِيَّاكُمْ وَالشِّعَابَ وَعَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ وَالْعَامَّةِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக ஷைத்தான் மனிதனுக்கு ஓநாயாக இருக்கிறான்; ஆடுகளுக்கு (இருக்கும்) ஓநாயைப் போல. அது (மந்தையிலிருந்து) ஒதுங்கி இருக்கும் மற்றும் (தூரமான) ஓரத்திலிருக்கும் ஆட்டையே பிடிக்கும். (மலை) இடுக்குகளை (அதாவது தனிமையை) விட்டும் உங்களை நான் எச்சரிக்கிறேன். நீங்கள் ஜமாஅத்தையும் (கூட்டமைப்பையும்), பொதுமக்களையும் (சமூகத்தையும்) பற்றிப் பிடித்துக் கொள்ளுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنِ ابْنِ عُمَيْرٍ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذٍ قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ ﷺ صَلَاةً فَأَحْسَنَ فِيهَا الرُّكُوعَوَالسُّجُودَ وَالْقِيَامَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ هَذِهِ صَلَاةُ رَغْبَةٍ وَرَهْبَةٍ سَأَلْتُ رَبِّي فِيهَا ثَلَاثًا فَأَعْطَانِي اثْنَتَيْنِ وَلَمْ يُعْطِنِي وَاحِدَةً سَأَلْتُهُ أَنْ لَا يَقْتُلَ أُمَّتِي بِسَنَةِ جُوعٍ فَيَهْلَكُوا فَأَعْطَانِي وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ فَأَعْطَانِي وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يَجْعَلَ بَأْسَهُمْ بَيْنَهُمْ فَمَنَعَنِي
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஒருமுறை) ஒரு தொழுகையைத் தொழுதார்கள். அதில் அவர்கள் ருகூஉ, ஸுஜூது மற்றும் கியாம் (நின்ற நிலை) ஆகியவற்றை மிகச் சிறப்பாகச் செய்தார்கள். நான் அதைப் பற்றி அவர்களிடம் (குறிப்பிட்டுக்) கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "இது (இறைவனின் அருளைப் பெறும்) ஆசையும் (அவனது தண்டனை குறித்த) அச்சமும் கொண்ட தொழுகையாகும். இதில் என் இறைவனிடம் நான் மூன்று (கோரிக்கைகளை)க் கேட்டேன். இரண்டை அவன் எனக்கு வழங்கினான்; ஒன்றை எனக்கு மறுத்துவிட்டான்.

என் சமுதாயத்தைப் பஞ்சத்தால் (பசியால்) அழித்துவிடக் கூடாது என்று நான் அவனிடம் கேட்டேன்; அதை அவன் எனக்கு வழங்கினான். அவர்களுக்கு வெளியிலிருந்து (மாற்று மதத்தவர் போன்ற) ஒரு எதிரியை அவர்கள் மீது ஆதிக்கம் செலுத்தச் செய்துவிடக் கூடாது என்று நான் அவனிடம் கேட்டேன்; அதனையும் அவன் எனக்கு வழங்கினான். அவர்கள் தங்களுக்குள்ளேயே (மோதிக்கொண்டு) சண்டையிட்டுக் கொள்ளும்படி செய்துவிடக் கூடாது என்று அவனிடம் நான் கேட்டேன்; ஆனால் அதை அவன் எனக்கு மறுத்துவிட்டான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا جَهْضَمٌ يَعْنِي الْيَمَامِيَّ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا زَيْدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ وَهُوَ زَيْدُ بْنُ سَلَّامِ بْنِ أَبِي سَلَّامٍ نَسَبُهُ إِلَى جَدِّهِ أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَائِشٍ الْحَضْرَمِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ يَخَامِرَ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قَالَ احْتَبَسَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ ذَاتَ غَدَاةٍ عَنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى كِدْنَا نَتَرَاءَى قَرْنَ الشَّمْسِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ سَرِيعًا فَثُوِّبَ بِالصَّلَاةِ وَصَلَّى وَتَجَوَّزَ فِي صَلَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ كَمَا أَنْتُمْ عَلَى مَصَافِّكُمْ كَمَا أَنْتُمْ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَيْنَا فَقَالَ إِنِّي سَأُحَدِّثُكُمْ مَا حَبَسَنِي عَنْكُمُ الْغَدَاةَ إِنِّي قُمْتُ مِنَ اللَّيْلِ فَصَلَّيْتُ مَا قُدِّرَ لِي فَنَعَسْتُ فِي صَلَاتِي حَتَّى اسْتَيْقَظْتُفَإِذَا أَنَا بِرَبِّي فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَدْرِي فِيمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الْأَعْلَى؟ قُلْتُ لَا أَدْرِي يَا رَبِّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فِيمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الْأَعْلَى؟ قُلْتُ لَا أَدْرِي رَبِّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فِيمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الْأَعْلَى؟ قُلْتُ لَا أَدْرِي يا رَبِّ فَرَأَيْتُهُ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ كَتِفَيَّ حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَ أَنَامِلِهِ بَيْنَ صَدْرِي فَتَجَلَّى لِي كُلُّ شَيْءٍ وَعَرَفْتُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ فِيمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الْأَعْلَى؟ قُلْتُ فِي الْكَفَّارَاتِ قَالَ وَمَا الْكَفَّارَاتُ؟ قُلْتُ نَقْلُ الْأَقْدَامِ إِلَى الْجُمُعَاتِ وَجُلُوسٌ فِي الْمَسَاجِدِ بَعْدَ الصَّلَواتِ وَإِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عِنْدَ الْكَرِيهَاتِ قَالَ وَمَا الدَّرَجَاتُ؟ قُلْتُ إِطْعَامُ الطَّعَامِ وَلِينُ الْكَلَامِ وَالصَّلَاةُ وَالنَّاسُ نِيَامٌ قَالَ سَلْ قُلْتُ اللهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَتَرْكَ الْمُنْكَرَاتِ وَحُبَّ الْمَسَاكِينِ وَأَنْ تَغْفِرَ لِي وَتَرْحَمَنِي وَإِذَا أَرَدْتَ فِتْنَةً فِي قَوْمٍ فَتَوَفَّنِي غَيْرَ مَفْتُونٍ وَأَسْأَلُكَ حُبَّكَ وَحُبَّ مَنْ يُحِبُّكَ وَحُبَّ عَمَلٍ يُقَرِّبُنِي إِلَى حُبِّكَ وَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّهَا حَقٌّ فَادْرُسُوهَا وَتَعَلَّمُوهَا
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

ஒரு நாள் அதிகாலையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சுப்ஹுத் தொழுகைக்கு (வராமல்) எங்களைத் தடுத்து நிறுத்தினார்கள் (தாமதப்படுத்தினார்கள்). சூரியனின் விளிம்பு (உதிப்பதை) நாங்கள் காணும் நிலையை நெருங்கும் வரை (அவர்கள் வரவில்லை). பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் விரைவாக வெளியே வந்தார்கள். தொழுகைக்கு இகாமத் சொல்லப்பட்டது. அவர்கள் (மக்களுக்குத்) தொழுவித்தார்கள்; தங்களது தொழுகையைச் சுருக்கமாக (விரைவாக) முடித்துக் கொண்டார்கள். ஸலாம் கொடுத்ததும், "நீங்கள் உங்கள் வரிசைகளிலேயே அப்படியே இருங்கள்" என்று கூறினார்கள். பின்னர் எங்களை நோக்கித் திரும்பி, "இன்று காலை நான் உங்களிடம் வராமல் என்னைத் தாமதப்படுத்தியது எது என்பதை உங்களுக்குக் கூறுகிறேன்:

நான் இரவில் எழுந்து எனக்குத் தீர்மானிக்கப்பட்ட அளவு (தஹஜ்ஜுத்) தொழுதேன். தொழுகையிலேயே எனக்குத் தூக்கம் மேலிட்டது. பின்னர் நான் விழித்தபோது, இதோ என் இறைவன் மிக அழகான தோற்றத்தில் (எனது கனவில்) இருந்தான்.

அவன், "முஹம்மதே! மேலான சபையினர் (வானவர்கள்) எதைப் பற்றி விவாதித்துக் கொள்கிறார்கள் என்று உமக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டான். நான், "என் இறைவா! எனக்குத் தெரியாது" என்றேன்.

அவன், "முஹம்மதே! மேலான சபையினர் எதைப் பற்றி விவாதித்துக் கொள்கிறார்கள்?" என்று கேட்டான். நான், "என் இறைவா! எனக்குத் தெரியாது" என்றேன்.

அவன், "முஹம்மதே! மேலான சபையினர் எதைப் பற்றி விவாதித்துக் கொள்கிறார்கள்?" என்று கேட்டான். நான், "என் இறைவா! எனக்குத் தெரியாது" என்றேன்.

அப்போது அவன் தனது உள்ளங்கையை எனது இரு தோள்களுக்கு இடையில் வைத்ததை நான் கண்டேன். அவனது விரல் நுனிகளின் குளிர்ச்சியை எனது நெஞ்சில் நான் உணர்ந்தேன். அப்போது எனக்கு அனைத்தும் வெளிப்படையானது (தெளிவானது), நான் (அனைத்தையும்) அறிந்து கொண்டேன்.

அவன், "முஹம்மதே! மேலான சபையினர் எதைப் பற்றி விவாதித்துக் கொள்கிறார்கள்?" என்று கேட்டான். நான், "(பாவங்களை அழிக்கும்) பரிகாரங்களைப் பற்றி" என்றேன்.

அவன், "அப்பரிகாரங்கள் எவை?" என்று கேட்டான். நான், "ஜும்ஆ (வெள்ளிக்கிழமைத்) தொழுகைகளுக்காகக் கால்களை எடுத்து வைத்து (நடந்து) செல்வது, தொழுகைகளுக்குப் பிறகு பள்ளிவாசல்களில் அமர்ந்திருப்பது மற்றும் சிரமமான நேரங்களிலும் (குளிர் போன்ற காலங்களில்) முழுமையாக உளூச் செய்வது" என்று கூறினேன்.

அவன், "(அந்தஸ்துகளை உயர்த்தும்) தரங்கள் எவை?" என்று கேட்டான். நான், "உணவளிப்பது, மென்மையாகப் பேசுவது மற்றும் மக்கள் உறங்கிக் கொண்டிருக்கும் போது (இரவில்) தொழுவது" என்றேன்.

அவன், "(உமக்குத் தேவையானதைக்) கேளும்" என்றான். நான் (இவ்வாறு) பிரார்த்தித்தேன்:

"அல்லாஹும்ம இன்னீ அஸ்அலுக ஃபிஃலல் கைராத், வதர்கல் முன்கராத், வஹுப்பல் மஸாகீன், வஅன் தக்ஃபிர லீ வதர்ஹமனீ, வஇதா அரத்த ஃபித்னதன் ஃபீ கவ்மின் ஃபதவஃப்பனீ கைர மஃப்தூன். வஅஸ்அலுக ஹுப்பக, வஹுப்ப மன் யுஹிப்பக, வஹுப்ப அமலின் யுகர்ரிபுனீ இலா ஹுப்பிக."

(பொருள்: யா அல்லாஹ்! நற்செயல்களைச் செய்யவும், தீமைகளைத் துறக்கவும், ஏழைகளை நேசிக்கவும், என்னை நீ மன்னிக்கவும், எனக்கு நீ கருணை காட்டவும் உன்னிடம் வேண்டுகிறேன். ஒரு சமுதாயத்திற்கு நீ சோதனையை நாடினால், அச்சோதனையில் சிக்காத நிலையில் என்னை உன்பால் கைப்பற்றிக் கொள்வாயாக! உனது நேசத்தையும், உன்னை நேசிப்பவரின் நேசத்தையும், உனது நேசத்தின் பால் என்னை நெருங்கச் செய்யும் செயலின் நேசத்தையும் உன்னிடம் வேண்டுகிறேன்.)

(இவற்றைக் கூறிவிட்டு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக இது உண்மையானது. எனவே இதைக் கற்றுக்கொள்ளுங்கள், இதைப் பயிலுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ழயீஃப் முல்தரிப் (பலவீனமானது, குழப்பமானது)
ضعيف مضطرب
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ يَحْيَى الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْبَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ يَخَامِرَ السَّكْسَكِيِّ قَالَسَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ جُرِحَ جُرْحًا فِي سَبِيلِ اللهِ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَوْنُهُ لَوْنُ الزَّعْفَرَانِ وَرِيحُهُ رِيحُ الْمِسْكِ عَلَيْهِ طَابَعُ الشُّهَدَاءِ وَمَنْ سَأَلَ اللهَ الشَّهَادَةَ مُخْلِصًا أَعْطَاهُ اللهُ أَجْرَ شَهِيدٍ وَإِنْ مَاتَ عَلَى فِرَاشِهِ وَمَنْ قَاتَلَ فِي سَبِيلِ اللهِ فُوَاقَ نَاقَةٍ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போரில்) காயப்படுகிறாரோ அவர் மறுமை நாளில் வரும்போது, (அவரது காயத்தின்) நிறம் குங்குமப்பூவின் நிறமாகவும், அதன் வாசம் கஸ்தூரியின் வாசமாகவும் இருக்கும்; அவர் மீது ஷஹீத்களின் (உயிர்த்தியாகிகளின்) முத்திரை இருக்கும். எவர் அல்லாஹ்விடம் தூய எண்ணத்துடன் (உண்மையாகவே) ஷஹாதத்தை (உயிர்த்தியாகி ஆகும் அந்தஸ்தை) வேண்டுகிறாரோ, அவர் தமது படுக்கையிலேயே மரணித்தாலும் அல்லாஹ் அவருக்கு ஒரு ஷஹீதின் (உயிர்த்தியாகியின்) நற்கூலியை வழங்குவான். மேலும், எவர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஒரு ஒட்டகத்தைப் பால் கறக்கும் (இரு தடவைகளுக்கு இடைப்பட்ட) சிறுநேர அளவேனும் அறப்போர் புரிகிறாரோ, அவருக்குச் சொர்க்கம் கடமையாகிவிட்டது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذٍ قَالَ اسْتَبَّ رَجُلَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ ﷺ فَغَضِبَ أَحَدُهُمَافَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَوْ قَالَهَا ذَهَبَ غَضَبُهُ أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு அருகில் இரண்டு மனிதர்கள் ஒருவரையொருவர் திட்டிக் கொண்டனர். அவர்களில் ஒருவருக்குக் (கடும்) கோபம் வந்துவிட்டது. அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "எனக்கு ஒரு வார்த்தை தெரியும்; அதை இவர் கூறினால் இவருடைய கோபம் நீங்கிவிடும். (அந்த வார்த்தை:) 'அஊது பில்லாஹி மினஷ் ஷைத்தானிர் ரஜீம்' (விரட்டப்பட்ட ஷைத்தானிடமிருந்து அல்லாஹ்விடம் நான் பாதுகாப்புக் தேடுகிறேன்) என்பதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ وَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَتَى رَسُولَ اللهِ ﷺ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ مَا تَقُولُ فِي رَجُلٍ لَقِيَ امْرَأَةً لَا يَعْرِفُهَا فَلَيْسَ يَأْتِي الرَّجُلُ مِنَ امْرَأَتِهِ شَيْئًا إِلَّا قَدْ أَتَاهُ مِنْهَا غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يُجَامِعْهَا؟ قَالَ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ هَذِهِ الْآيَةَ {أَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ} [هود 114] الْآيَةَ قَالَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ ﷺ تَوَضَّأْ ثُمَّ صَلِّ قَالَ مُعَاذٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَلَهُ خَاصَّةً أَمْ لِلْمُؤْمِنِينَ عَامَّةً؟ قَالَ بَلْ لِلْمُؤْمِنِينَ عَامَّةً
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தமக்கு அறிமுகமில்லாத (அந்நியப்) பெண்ணைச் சந்தித்த ஒரு மனிதரைப் பற்றித் தாங்கள் என்ன கூறுகிறீர்கள்? ஒரு கணவன் தன் மனைவியிடம் செய்யும் (உடலுறவு அல்லாத) மற்ற அனைத்தையும் அவன் அப்பெண்ணிடம் செய்துவிட்டான்; ஆனால் அவன் அவளுடன் உடலுறவு கொள்ளவில்லை (இதற்கு என்ன பரிகாரம்?)" என்று கேட்டார்.

அப்போது கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ் இந்த வசனத்தை அருளினான்:
"(நபியே!) பகலின் இரு முனைகளிலும், இரவின் சில பகுதிகளிலும் தொழுகையை நிலைநிறுத்துவீராக! நிச்சயமாக நன்மைகள், தீமைகளை அகற்றிவிடும்." (திருக்குர்ஆன் 11:114).

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "நீர் உளூ (அங்கசுத்தி) செய்துவிட்டுத் தொழுவீராக!" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது நான் (முஆத்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது அவருக்கு மட்டும் உரிய (சிறப்புச் சட்ட)மா? அல்லது முஃமின்கள் (இறைநம்பிக்கையாளர்கள்) அனைவருக்கும் பொதுவானதா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "இல்லை, இது முஃமின்கள் அனைவருக்கும் பொதுவானதே!" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ مُعَاذٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً مُؤْمِنَةً فَهِيَ فِدَاؤُهُ مِنَ النَّارِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"எவர் ஓர் இறைநம்பிக்கைகொண்ட அடிமையை (அடிமைத்தளையிலிருந்து) விடுதலை செய்கிறாரோ, அதுவே (அந்தச் செயல்) நரக நெருப்பிலிருந்து அவரை மீட்கும் பகரமாக (ஈடாக) அமையும்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي ظَبْيَةَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَبِيتُ عَلَى ذِكْرِ اللهِ طَاهِرًا فَيَتَعَارَّ مِنَ اللَّيْلِ فَيَسْأَلُ اللهَ خَيْرًا مِنْخَيْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எந்தவொரு முஸ்லிமும் (உளூச் செய்தவராகத்) தூய்மையான நிலையில் அல்லாஹ்வை நினைவுகூர்ந்தவாறு (தூங்குவதற்காகப் படுக்கைக்குச் சென்று) உறங்கி, பின்னர் இரவில் (திடீரென) விழித்தெழுந்து, இம்மை மற்றும் மறுமையின் நன்மைகளில் ஏதேனும் ஒன்றை அல்லாஹ்விடம் கேட்டால், அதனை அல்லாஹ் அவருக்கு வழங்காமல் இருப்பதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ أَبِي رَزِينٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى بَابٍ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ؟ قُلْتُ بَلَى قَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), "சொர்க்கத்தின் வாசல்களில் ஒரு வாசலை நான் உனக்கு அறிவித்துத் தரட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம், (அல்லாஹ்வின் தூதரே! அறிவியுங்கள்)" என்றேன். அதற்கு அவர்கள், "லா ஹவ்ல வலா குவ்வத்த இல்லா பில்லாஹ் (அல்லாஹ்வின் உதவியின்றி தீமைகளிலிருந்து விலகவோ, நன்மைகள் செய்ய ஆற்றல் பெறவோ எவராலும் முடியாது)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وَرَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ يَخَامِرَ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ حَدَّثَهُ وَقَالَ رَوْحٌ حَدَّثَهُمْ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ جَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللهِ وَقَالَ رَوْحٌ قَاتَلَ فِي سَبِيلِ اللهِ مِنْ رَجُلٍ مُسْلِمٍ فُوَاقَ نَاقَةٍ فَقَدْ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَمَنْ سَأَلَ اللهَ الْقَتْلَ مِنْ عِنْدِ نَفْسِهِ صَادِقًا ثُمَّ مَاتَ أَوْ قُتِلَ فَلَهُ أَجْرُ الشُّهَدَاءِ وَمَنْ جُرِحَ جُرْحًا فِي سَبِيلِ اللهِ أَوْ نُكِبَ نَكْبَةً فَإِنَّهَا تَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَغْزَرِ مَا كَانَتْ وَقَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ كَأَغَرِ وَرَوْحٌ كَأَغْزَرِ وَحَجَّاجٌ كَأَعَزِّ مَا كَانَتْ لَوْنُهَا كَالزَّعْفَرَانِوَرِيحُهَا كَالْمِسْكِ وَمَنْ جُرِحَ فِي سَبِيلِ اللهِ فَعَلَيْهِ طَابَعُ الشُّهَدَاءِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எந்தவொரு முஸ்லிமான மனிதர், அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஒரு ஒட்டகத்தின் பால் கறக்கும் (குறுகிய) நேர அளவாவது அறப்போர் செய்கிறாரோ (அறிவிப்பாளர் ரவ்ஹ் அவர்கள் 'போரிடுகிறாரோ' எனக் குறிப்பிடுகிறார்), அவருக்குச் சொர்க்கம் உறுதியாகிவிட்டது. எவர் தமது உள்ளத்திலிருந்து உண்மையான எண்ணத்துடன் (அல்லாஹ்வின் பாதையில்) கொல்லப்படுவதை (ஷஹாதத்தை) அல்லாஹ்விடம் வேண்டுகிறாரோ, பின்னர் அவர் (இயற்கையாகத் தனது படுக்கையில்) மரணித்தாலும் அல்லது (போர்க்களத்தில்) கொல்லப்பட்டாலும் அவருக்கு உயிர்த்தியாகிகளின் (ஷுஹதாக்களின்) கூலி கிடைக்கும். எவர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஒரு காயத்தை அடைகிறாரோ அல்லது ஏதேனும் ஒரு பாதிப்புக்கு (துன்பத்திற்கு) உள்ளாகிறாரோ, அந்தக் காயம் மறுமை நாளில் அது ஏற்பட்டபோது இருந்ததை விட மிக அதிகமாக (இரத்தம் வடியக்கூடிய நிலையில்) வரும். (இதனை அப்துர் ரஸ்ஸாக் அவர்கள் 'மிகப் பிரகாசமாக' என்றும், ரவ்ஹ் அவர்கள் 'மிக அதிகமாக' என்றும், ஹஜ்ஜாஜ் அவர்கள் 'மிகப் புதியதாக' என்றும் அறிவிக்கிறார்கள்). அதன் நிறம் குங்குமப்பூவின் நிறத்தைப் போலவும், அதன் வாசம் கஸ்தூரியின் வாசத்தைப் போலவும் இருக்கும். மேலும், எவர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் காயமடைகிறாரோ அவர் மீது உயிர்த்தியாகிகளுக்கான முத்திரை (அடையாளம்) இருக்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلَى قُرًى عَرَبِيَّةٍ فَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ حَظَّ الْأَرْضِ قَالَ سُفْيَانُ حَظُّ الْأَرْضِ الثُّلُثُ وَالرُّبُعُ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை (சில) அரபு கிராமங்களுக்கு அனுப்பினார்கள். மேலும், நிலத்தின் பங்கை (விளைச்சலில் ஒரு பகுதியை வரியாக அல்லது குத்தகையாக) வசூலிக்குமாறு எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்.

"நிலத்தின் பங்கு என்பது (விளைச்சலில்) மூன்றில் ஒரு பங்கு மற்றும் நான்கில் ஒரு பங்கு ஆகும்" என்று (அறிவிப்பாளர்) சுஃப்யான் கூறுகிறார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنِ السَّرِيِّ بْنِ يَنْعُمَ عَنْ مَرِيحِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ إِيَّايَ وَالتَّنَعُّمَ؛ فَإِنَّ عِبَادَ اللهِ لَيْسُوا بِالْمُتَنَعِّمِينَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை ஏமன் நாட்டிற்கு (ஆளுநராக) அனுப்பி வைத்தபோது, "சொகுசான வாழ்க்கையை (மற்றும் ஆடம்பரத்தை) நீ எச்சரிக்கையாகத் தவிர்த்துக்கொள்! ஏனெனில், நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் (உண்மையான) அடியார்கள் சொகுசாக (மட்டுமே) வாழ்பவர்கள் அல்லர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ مُسْلِمٍ التُّجِيبِيَّ يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيُّ عَنْ الصُّنَابِحِيّعَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَخَذَ بِيَدِهِ يَوْمًا ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذُ إِنِّي لَأُحِبُّكَ فَقَالَ لَهُ مُعَاذٌ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللهِ وَأَنَا أُحِبُّكَ قَالَ أُوصِيكَ يَا مُعَاذُ لَا تَدَعَنَّ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ أَنْ تَقُولَ اللهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ قَالَ وَأَوْصَى بِذَلِكَ مُعَاذٌ الصُّنَابِحِيَّ وَأَوْصَى الصُّنَابِحِيُّ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَأَوْصَى أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ عُقْبَةَ بْنَ مُسْلِمٍ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருநாள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (எனது) கையைப் பிடித்துக்கொண்டு, "முஆதே! நிச்சயமாக நான் உன்னை நேசிக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு முஆத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தந்தையும் தாயும் தங்களுக்கு அர்ப்பணமாகட்டும்! நானும் தங்களை நேசிக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள். அப்போது நபியவர்கள், "முஆதே! நான் உனக்கு ஒரு உபதேசம் செய்கிறேன். ஒவ்வொரு தொழுகையின் முடிவிலும் (அதாவது ஸலாமிற்கு முன்போ அல்லது ஸலாமிற்குப் பின்போ), **'அல்லாஹும்ம அஇன்னீ அலா திக்ரிக்க வ ஷுக்ரிக்க வ ஹுஸ்னி இபாதத்திக்'** (பொருள்: இறைவா! உன்னை நினைவுகூரவும், உனக்கு நன்றி செலுத்தவும், உன்னை அழகிய முறையில் வழிபடவும் எனக்கு நீ உதவுவாயாக!) என்று கூறுவதை ஒருபோதும் விட்டுவிடாதே" என்று கூறினார்கள்.

(இந்த ஹதீஸை அறிவிக்கும் அறிவிப்பாளர்களுள் ஒருவரான) முஆத் (ரலி) அவர்கள் இந்த உபதேசத்தை (தான் நேசித்த) சுனாபிஹி என்பவருக்கும், சுனாபிஹி அவர்கள் அபூஅப்துர்ரஹ்மான் என்பவருக்கும், அபூஅப்துர்ரஹ்மான் அவர்கள் உக்பா பின் முஸ்லிம் என்பவருக்கும் (அவ்வாறே அன்பை வெளிப்படுத்தி) செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ إِنْ كَانَ عُمَرُ لَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ مَا رَأَى فِي يَقَظَتِهِ أَوْ نَوْمِهِ فَهُوَ حَقٌّ وَإِنَّهُ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا فِي الْجَنَّةِ إِذْ رَأَيْتُ فِيهَا دَارًا فَقُلْتُ لِمَنْ هَذِهِ؟ فَقِيلَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நிச்சயமாக உமர் (ரலி) அவர்கள் சொர்க்கவாசிகளில் ஒருவராவார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் விழித்திருக்கும் நிலையிலோ அல்லது உறங்கும் நிலையிலோ (காட்சியாகக்) காண்பவை யாவும் உண்மையானதாகும். மேலும், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்: "நான் சொர்க்கத்தில் (இருப்பதாகக் கண்டபோது) அங்கு ஒரு மாளிகையைக் கண்டேன். அப்போது நான், 'இது யாருக்கு உரியது?' என்று கேட்டேன். அதற்கு, 'உமர் பின் அல்கத்தாபுக்கு உரியது' என்று (பதில்) கூறப்பட்டது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَابِتِ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ يَخَامِرَ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عُمْرَانُ بَيْتِ الْمَقْدِسِ خَرَابُ يَثْرِبَ وَخَرَابُ يَثْرِبَ خُرُوجُ الْمَلْحَمَةِ وَخُرُوجُ الْمَلْحَمَةِ فَتْحُ الْقُسْطَنْطِينِيَّةِ وَفَتْحُ الْقُسْطَنْطِينِيَّةِ خُرُوجُ الدَّجَّالِ ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى فَخِذِ الَّذِي حَدَّثَهُ أَوْ مَنْكِبِهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذَا لَحَقٌّ كَمَا أَنَّكَ هَاهُنَا أَوْ كَمَا أَنَّكَ قَاعِدٌ يَعْنِي مُعَاذًا
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"பைத்துல் முகத்தஸ் (ஜெருசலேம்) செழித்தோங்குவது யத்ரிபின் (மதீனாவின்) பாழடைவாக இருக்கும். யத்ரிப் பாழடைவது மாபெரும் போரின் (அல்-மல்ஹமாவின்) தோற்றமாக இருக்கும். மாபெரும் போர் தோன்றுவது குஸ்துன்தீனியாவின் (கான்ஸ்டான்டினோபிளின்) வெற்றியாக இருக்கும். குஸ்துன்தீனியா வெற்றியடைவது தஜ்ஜாலின் வெளிப்பாடாக இருக்கும்."

பின்னர் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், தம்மிடம் பேசிக்கொண்டிருந்தவரின் (அதாவது முஆத் அவர்களின்) தொடையிலோ அல்லது தோளிலோ தமது கையால் தட்டிவிட்டு, "நீர் இங்கு இருப்பது (அல்லது நீர் இங்கு அமர்ந்திருப்பது) எவ்வாறு உண்மையோ, அதே போன்று நிச்சயமாக இதுவும் (நான் கூறியதும்) உண்மையாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ يَعْنِي ابْنَ بَهْرَامَ حَدَّثَنَا شَهْرٌ حَدَّثَنَا ابْنُ غَنْمٍ عَنْ حَدِيثِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ خَرَجَ بِالنَّاسِ قِبَلَ غَزْوَةِ تَبُوكَ فَلَمَّا أَنْ أَصْبَحَ صَلَّى بِالنَّاسِ صَلَاةَ الصُّبْحِ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ رَكِبُوا فَلَمَّا أَنْ طَلَعَتِ الشَّمْسُ نَعَسَ النَّاسُ عَلَى أَثَرِ الدُّلْجَةِ وَلَزِمَ مُعَاذٌ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَتْلُو أَثَرَهُ وَالنَّاسُ تَفَرَّقَتْ بِهِمْ رِكَابُهُمْ عَلَى جَوَادِّ الطَّرِيقِ تَأْكُلُ وَتَسِيرُ فَبَيْنَمَا مُعَاذٌ عَلَى أَثَرِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَنَاقَتُهُ تَأْكُلُ مَرَّةً وَتَسِيرُ أُخْرَى عَثَرَتْ نَاقَةُ مُعَاذٍ فَكَبَحَهَا بِالزِّمَامِ فَهَبَّتْ حَتَّى نَفَرَتْ مِنْهَا نَاقَةُ رَسُولِ اللهِ ﷺ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَشْفَ عَنْهُ قِنَاعَهُ فَالْتَفَتَ فَإِذَا لَيْسَ مِنَ الْجَيْشِ رَجُلٌ أَدْنَى إِلَيْهِ مِنْ مُعَاذٍ فَنَادَاهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ يَا نَبِيَّ اللهِ قَالَ ادْنُ دُونَكَ فَدَنَا مِنْهُ حَتَّى لَصِقَتْ رَاحِلَتَاهُمَا إِحْدَاهُمَا بِالْأُخْرَى فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا كُنْتُ أَحْسِبُ النَّاسَ مِنَّا كَمَكَانِهِمْ مِنَ الْبُعْدِ فَقَالَ مُعَاذٌ يَا نَبِيَّ اللهِ نَعَسَ النَّاسُ فَتَفَرَّقَتْ بِهِمْ رِكَابُهُمْ تَرْتَعُ وَتَسِيرُ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَنَا كُنْتُ نَاعِسًا فَلَمَّا رَأَى مُعَاذٌ بُشْرَى رَسُولِ اللهِ ﷺ إِلَيْهِ وَخَلْوَتَهُ لَهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ ائْذَنْ لِي أَسْأَلْكَ عَنْ كَلِمَةٍ قَدْ أَمْرَضَتْنِي وَأَسْقَمَتْنِي وَأَحْزَنَتْنِي فَقَالَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ سَلْنِي عَمَّ شِئْتَ قَالَ يَا نَبِيَّاللهِ حَدِّثْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ لَا أَسْأَلُكَ عَنْ شَيْءٍ غَيْرِهَا قَالَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ بَخٍ بَخٍ بَخٍ لَقَدْ سَأَلْتَ بِعَظِيمٍ لَقَدْ سَأَلْتَ بِعَظِيمٍ ثَلَاثًا وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ أَرَادَ اللهُ بِهِ الْخَيْرَ وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ أَرَادَ اللهُ بِهِ الْخَيْرَ وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ أَرَادَ اللهُ بِهِ الْخَيْرَ فَلَمْ يُحَدِّثْهُ بِشَيْءٍ إِلَّا قَالَهُ لَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ يَعْنِي أَعَادَهُ عَلَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ؛ حِرْصًا لِكَيْ مَا يُتْقِنَهُ عَنْهُ فَقَالَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ تُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتَعْبُدُ اللهَ وَحْدَهُ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا حَتَّى تَمُوتَ وَأَنْتَ عَلَى ذَلِكَ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللهِ أَعِدْ لِي فَأَعَادَهَا لَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍثُمَّ قَالَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ إِنْ شِئْتَ حَدَّثْتُكَ يَا مُعَاذُ بِرَأْسِ هَذَا الْأَمْرِ وَقَوَامِ هَذَا الْأَمْرِ وَذُرْوَةِ السَّنَامِ فَقَالَ مُعَاذٌ بَلَى بِأَبِي وَأُمِّي أَنْتَ يَا نَبِيَّ اللهِ فَحَدِّثْنِي فَقَالَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ إِنَّ رَأْسَ هَذَا الْأَمْرِ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِنَّ قَوَامَ هَذَا الْأَمْرِ إِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَإِنَّ ذُرْوَةَ السَّنَامِ مِنْهُ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللهِ إِنَّمَا أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَيَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَدِ اعْتَصَمُوا وَعَصَمُوا دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللهِ وَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ مَا شَحَبَ وَجْهٌ وَلَا اغْبَرَّتْ قَدَمٌ فِي عَمَلٍ تُبْتَغَى فِيهِ دَرَجَاتُ الْجَنَّةِ بَعْدَالصَّلَاةِ الْمَفْرُوضَةِ كَجِهَادٍ فِي سَبِيلِ اللهِ وَلَا ثَقُلَ مِيزَانُ عَبْدٍ كَدَابَّةٍ تَنْفُقُ لَهُ فِي سَبِيلِ اللهِ أَوْ يَحْمِلُ عَلَيْهَا فِي سَبِيلِ اللهِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தபூக் போரை நோக்கி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்களுடன் புறப்பட்டார்கள். காலைப் பொழுதை அடைந்ததும், மக்களுடன் ஸுப்ஹுத் தொழுகையை நிறைவேற்றினார்கள். பின்னர் மக்கள் தங்கள் வாகனங்களில் ஏறினார்கள். சூரியன் உதயமானபோது, (முந்தைய) இரவுப் பயணத்தின் களைப்பினால் மக்களுக்குக் கடுமையான உறக்கம் ஏற்பட்டது. முஆத் (ரலி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை (நெருக்கமாகத்) தொடர்ந்து சென்று கொண்டிருந்தார்கள். மக்களின் வாகனங்கள் பாதையின் பிரதான வழிகளில் அவர்களைப் பிரித்து, (புற்களை) மேய்ந்து கொண்டும் நடந்து கொண்டும் சென்றன.

முஆத் (ரலி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பின்தொடர்ந்து சென்று கொண்டிருக்கும்போது, அவரது ஒட்டகம் சில நேரங்களில் மேய்ந்தும், சில நேரங்களில் நடந்தும் சென்றது. அப்போது முஆத் (ரலி) அவர்களின் ஒட்டகம் நிலைதடுமாறியது. அவர் அதன் கடிவாளத்தை (கட்டுப்படுத்துவதற்காக) இறுகப் பிடித்து இழுத்தார். அது மிரண்டதால், அதைக் கண்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஒட்டகமும் மிரண்டு (ஓட முற்பட்டது).

பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது முகத்திரையை விலக்கித் திரும்பிப் பார்த்தார்கள். அப்போது படையில் முஆத் (ரலி) அவர்களை விட அவர்களுக்கு நெருக்கமாக வேறு எவரும் இருக்கவில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "முஆதே!" என்று அழைத்தார்கள். அதற்கு அவர், "லப்பைக் (இதோ ஆஜராகியுள்ளேன்) அல்லாஹ்வின் நபியே!" என்றார். நபியவர்கள், "சற்று நெருங்கி வாருங்கள்" என்று கூறினார்கள். இருவரின் வாகனங்களும் ஒன்றோடொன்று உரசிக்கொள்ளும் அளவுக்கு அவர் நெருங்கிச் சென்றார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "மக்கள் நம்மை விட்டு இவ்வளவு தொலைவில் (பின்தங்கி) இருப்பார்கள் என்று நான் நினைக்கவில்லை" என்றார்கள். முஆத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் நபியே! மக்களுக்குக் கடுமையான உறக்கம் ஏற்பட்டதால், அவர்களின் வாகனங்கள் சிதறிப்போய் மேய்ந்து கொண்டும் நடந்து கொண்டும் செல்கின்றன" என்றார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நானும் உறக்க நிலையில் தான் இருந்தேன்" என்று கூறினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தன்னிடம் காட்டிய மலர்ச்சியான முகத்தையும், தன்னோடு தனியாக (உரையாடும் வாய்ப்பு கிடைத்ததையும்) கண்ட முஆத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு மனவருத்தத்தையும், கவலையையும், தவிப்பையும் ஏற்படுத்திய (மறுமை குறித்த) ஒரு விஷயம் பற்றி உங்களிடம் கேட்க எனக்கு அனுமதியளிக்க வேண்டும்" என்றார். அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீர் விரும்பியதைக் கேளும்" என்றார்கள். அவர், "அல்லாஹ்வின் நபியே! என்னை சொர்க்கத்தில் நுழைவிக்கக்கூடிய ஒரு நற்செயலை எனக்குக் கூறுங்கள். அதைத் தவிர வேறு எதையும் நான் உங்களிடம் கேட்க மாட்டேன்" என்றார்.

அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள், "பக், பக், பக்! (ஆச்சரியம்/சிறப்பு!) நீர் ஒரு மாபெரும் விஷயத்தைப் பற்றியே கேட்டுள்ளீர்! நீர் ஒரு மாபெரும் விஷயத்தைப் பற்றியே கேட்டுள்ளீர்!" என்று மூன்று முறை கூறினார்கள். மேலும், "அல்லாஹ் எவருக்கு நன்மையை நாடுகிறானோ அவருக்கு அது மிகவும் எளிமையானதாகும்" என்றும் மூன்று முறை கூறினார்கள். அவர் அதைத் தெளிவாகப் புரிந்துகொள்ள வேண்டும் என்ற ஆர்வத்தினால், நபியவர்கள் எதைக் கூறினாலும் அதை அவருக்கு மூன்று முறை திரும்பக் கூறுவார்கள்.

அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நீர் அல்லாஹ்வையும் இறுதி நாளையும் ஈமான் (நம்பிக்கை) கொள்ள வேண்டும். ஸலாத்தை (தொழுகையை) நிலைநாட்ட வேண்டும். அல்லாஹ் ஒருவனையே நீர் வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது. இக்கொள்கையிலேயே நீர் மரணிக்கும் வரை நிலைத்திருக்க வேண்டும்." முஆத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் நபியே! இதை எனக்கு மீண்டும் கூறுங்கள்" என்று கேட்டார். நபியவர்கள் அதை அவருக்கு மூன்று முறை திரும்பக் கூறினார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள், "முஆதே! இந்த மார்க்கத்தின் தலை (அடிப்படை), அதன் தூண் மற்றும் அதன் உச்சி (சிகரம்) ஆகியவற்றை நான் உமக்குக் கூறட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். முஆத் (ரலி) அவர்கள், "ஆம், என் தந்தையும் தாயும் தங்களுக்கு அர்ப்பணமாகட்டும்! அல்லாஹ்வின் நபியே, எனக்குக் கூறுங்கள்" என்றார்.

அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த மார்க்கத்தின் தலை என்பது, 'அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை. அவன் ஏகன், அவனுக்கு இணை யாருமில்லை. மேலும் முஹம்மத் (ஸல்) அவர்கள் அவனுடைய அடியாரும் தூதருமாவார்கள்' என்று சாட்சி கூறுவதாகும். இதன் தூண் என்பது ஸலாத்தை நிலைநாட்டுவதும், ஸகாத்தை வழங்குவதுமாகும். இதன் உச்சி என்பது அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஜிஹாத் செய்வதாகும். மக்கள் ஸலாத்தை நிலைநாட்டி, ஸகாத்தை வழங்கி, 'அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு இறைவனில்லை, அவன் ஏகன், அவனுக்கு இணை யாருமில்லை; முஹம்மத் (ஸல்) அவர்கள் அவனுடைய அடியாரும் தூதருமாவார்கள்' என்று சாட்சி கூறும் வரை அவர்களுடன் போராடும்படியே நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன். அவர்கள் இதைச் செய்துவிட்டால், அவர்கள் தங்களையும், தங்களின் உயிர்களையும், தங்களின் செல்வங்களையும் (சட்டப்படியான) நியாயமான காரணமின்றிக் காப்பாற்றிக் கொள்வார்கள்; அவர்களின் விசாரணை அல்லாஹ்விடமே உள்ளது."

மேலும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "முஹம்மதின் உயிர் எவன் கைவசம் உள்ளதோ அவன் மீது சத்தியமாக! கடமையாக்கப்பட்ட ஸலாத்திற்குப் பிறகு, சொர்க்கத்தின் பதவிகளைத் தேடிச் செய்யப்படும் எந்தவொரு அமலிலும் முகம் (களைப்பால்) வாடுவதும் பாதங்கள் புழுதி படிவதும் அல்லாஹ்வின் பாதையில் செய்யப்படும் ஜிஹாதுக்கு நிகராகாது. ஒரு அடியார் அல்லாஹ்வின் பாதையில் (போருக்காக) அர்ப்பணிக்கும் ஒரு வாகனப் பிராணியைப் போலவோ அல்லது அல்லாஹ்வின் பாதையில் அவர் சுமந்து செல்லும் வாகனத்தைப் போலவோ வேறெதுவும் ஒரு அடியாரின் (நன்மைகளின்) மீஸானை (தராசை) கனமாக்குவதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ الصَّلَاةَ أُحِيلَتْ ثَلَاثَةَ أَحْوَالٍ فَذَكَرَ أَحْوَالَهَا قَطُّ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் (கூறினார்கள்):

தொழுகையானது மூன்று நிலைகளாக (மாற்றங்களுக்கு உட்பட்டு) அமைந்திருந்தது. பின்னர் அவர்கள் அந்த (மூன்று) நிலைகளையும் (விளக்கமாகக்) குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا الْمَسْعُودِيُّ قَالَ أَبُو النَّضْرِ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أُحِيلَتِ الصَّلَاةُ ثَلَاثَةَ أَحْوَالٍ وَأُحِيلَ الصِّيَامُ ثَلَاثَةَ أَحْوَالٍ فَأَمَّا أَحْوَالُ الصَّلَاةِ فَإِنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَدِمَ الْمَدِينَةَ وَهُوَ يُصَلِّي سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا إِلَى بَيْتِ الْمَقْدِسِ ثُمَّ إِنَّ اللهَ أَنْزَلَ عَلَيْهِ {قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةًتَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ} [البقرة 144] قَالَ فَوَجَّهَهُ اللهُ إِلَى مَكَّةَ قَالَ فَهَذَا حَوْلٌ قَالَ وَكَانُوا يَجْتَمِعُونَ لِلصَّلَاةِ وَيُؤْذِنُ بِهَا بَعْضُهُمْ بَعْضًا حَتَّى نَقَسُوا أَوْ كَادُوا يَنْقُسُونَ قَالَ ثُمَّ إِنَّ رَجُلًا مِنَ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ اللهِ بْنُ زَيْدٍ أَتَى رَسُولَ اللهِ ﷺ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي رَأَيْتُ فِيمَا يَرَى النَّائِمُ وَلَوْ قُلْتُ إِنِّي لَمْ أَكُنْ نَائِمًا لَصَدَقْتُ إِنِّي بَيْنَا أَنَا بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ رَأَيْتُ شَخْصًا عَلَيْهِ ثَوْبَانِ أَخْضَرَانِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَقَالَ اللهُ أَكْبَرُ اللهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ مَثْنَى مَثْنَى حَتَّى فَرَغَ مِنَ الْأَذَانِ ثُمَّ أَمْهَلَ سَاعَةً قَالَ ثُمَّ قَالَ مِثْلَ الَّذِي قَالَ غَيْرَ أَنَّهُ يَزِيدُ فِي ذَلِكَ قَدْ قَامَتِ الصَّلَاةُ قَدْ قَامَتِ الصَّلَاةُ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلِّمْهَا بِلَالًا فَلْيُؤَذِّنْ بِهَا فَكَانَ بِلَالٌ أَوَّلَ مَنْ أَذَّنَ بِهَا قَالَ وَجَاءَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّهُ قَدْ طَافَ بِي مِثْلُ الَّذِي أَطَافَ بِهِ غَيْرَ أَنَّهُ سَبَقَنِي فَهَذَانِ حَوْلَانِ قَالَ وَكَانُوا يَأْتُونَ الصَّلَاةَ وَقَدْ سَبَقَهُمْ بِبَعْضِهَا النَّبِيُّ ﷺ قَالَ فَكَانَ الرَّجُلُ يُشِيرُ إِلَى الرَّجُلِ إِذَا جَاءَ كَمْ صَلَّى؟ فَيَقُولُ وَاحِدَةً أَوْ اثْنَتَيْنِ فَيُصَلِّيهَا ثُمَّ يَدْخُلُ مَعَ الْقَوْمِ فِي صَلَاتِهِمْ قَالَ فَجَاءَ مُعَاذٌ فَقَالَ لَا أَجِدُهُ عَلَى حَالٍ أَبَدًا إِلَّا كُنْتُ عَلَيْهَا ثُمَّقَضَيْتُ مَا سَبَقَنِي قَالَ فَجَاءَ وَقَدْ سَبَقَهُ النَّبِيُّ ﷺ بِبَعْضِهَا قَالَ فَثَبَتَ مَعَهُ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلَاتَهُ قَامَ فَقَضَى فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّهُ قَدْ سَنَّ لَكُمْ مُعَاذٌ فَهَكَذَا فَاصْنَعُوا فَهَذِهِ ثَلَاثَةُ أَحْوَالٍ وَأَمَّا أَحْوَالُ الصِّيَامِ فَإِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَجَعَلَ يَصُومُ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَقَالَ يَزِيدُ فَصَامَ تِسْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا مِنْ رَبِيعِ الْأَوَّلِ إِلَى رَمَضَانَ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَصَامَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ ثُمَّ إِنَّ اللهَ فَرَضَ عَلَيْهِ الصِّيَامَ فَأَنْزَلَ اللهُ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ} [البقرة 183] إِلَى هَذِهِ الْآيَةِ {وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ} [البقرة 184] قَالَ فَكَانَ مَنْ شَاءَ صَامَ وَمَنْ شَاءَ أَطْعَمَ مِسْكِينًا فَأَجْزَأَ ذَلِكَ عَنْهُ قَالَ ثُمَّ إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْزَلَ الْآيَةَ الْأُخْرَى {شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ} [البقرة 185] إِلَى قَوْلِهِ {فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ} [البقرة 185] قَالَ فَأَثْبَتَ اللهُ صِيَامَهُ عَلَى الْمُقِيمِ الصَّحِيحِ وَرَخَّصَ فِيهِ لِلْمَرِيضِ وَالْمُسَافِرِ وَثَبَّتَ الْإِطْعَامَ لِلْكَبِيرِ الَّذِي لَا يَسْتَطِيعُ الصِّيَامَ فَهَذَانِ حَوْلَانِقَالَ وَكَانُوا يَأْكُلُونَ وَيَشْرَبُونَ وَيَأْتُونَ النِّسَاءَ مَا لَمْ يَنَامُوا فَإِذَا نَامُوا امْتَنَعُوا قَالَ ثُمَّ إِنَّ رَجُلًا مِنَ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ صِرْمَةُ ظَلَّ يَعْمَلُ صَائِمًا حَتَّى أَمْسَى فَجَاءَ إِلَى أَهْلِهِ فَصَلَّى الْعِشَاءَ ثُمَّ نَامَ فَلَمْ يَأْكُلْ وَلَمْ يَشْرَبْ حَتَّى أَصْبَحَ فَأَصْبَحَ صَائِمًا قَالَ فَرَآهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَقَدْ جَهَدَ جَهْدًا شَدِيدًا قَالَ مَا لِي أَرَاكَ قَدْ جَهَدْتَ جَهْدًا شَدِيدًا؟ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي عَمِلْتُ أَمْسِ فَجِئْتُ حِينَ جِئْتُ فَأَلْقَيْتُ نَفْسِي فَنِمْتُ وَأَصْبَحْتُ حِينَ أَصْبَحْتُ صَائِمًا قَالَ وَكَانَ عُمَرُ قَدْ أَصَابَ مِنَ النِّسَاءِ مِنْ جَارِيَةٍ أَوْ مِنْ حُرَّةٍ بَعْدَ مَا نَامَ وَأَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ} [البقرة 187] إِلَى قَوْلِهِ {ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ} [البقرة 187] وَقَالَ يَزِيدُ فَصَامَ تِسْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا مِنْ رَبِيعِ الْأَوَّلِ إِلَى رَمَضَانَ
முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தொழுகை மூன்று நிலைகளாக (கட்டங்களாக) மாற்றியமைக்கப்பட்டது, அதேபோன்று நோன்பும் மூன்று நிலைகளாக மாற்றியமைக்கப்பட்டது.

தொழுகையின் நிலைகளைப் பொறுத்தவரை: நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிற்கு வந்தபோது, பதினேழு மாதங்கள் பைத்துல் முகத்திஸை (ஜெருசலேமை) முன்னோக்கித் தொழுதார்கள். பின்னர் அல்லாஹ் அவர்களுக்குப் பின்வரும் வசனத்தை அருளினான்:
"{கத் நரா தகல்லுப வஜ்ஹிக ஃபிஸ்-ஸமா-இ ஃபலனுவல்லியன்னக கிப்லதன் தர்ழாஹா ஃபவல்லி வஜ்ஹக ஷத்ரல்-மஸ்ஜிதில்-ஹராமி வஹைத்து மா குன்த்தும் ஃபவல்லூ வுஜூஹகும் ஷத்ரஹு}" (அல்பகரா 144).
ஆகவே, அல்லாஹ் அவர்களை மக்காவை (கஃபாவை) முன்னோக்கச் செய்தான். இது ஒரு நிலையாகும்.

(இரண்டாவது நிலை:) மக்கள் தொழுகைக்காக ஒன்று கூடும்போது, ஒருவரையொருவர் தொழுகைக்கு அழைப்பார்கள். இதற்காக அவர்கள் மணியடிக்க (நாகூஸ் எனும் கிறித்தவ முறையைப் பின்பற்ற) எண்ணியிருந்தனர் அல்லது அவ்வாறு செய்யத் துணிந்தனர். இந்நிலையில், அன்சாரிகளில் அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் எனும் பெயருடைய ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தூங்குபவர் காண்பதைப் போன்ற ஒரு காட்சியை நான் கண்டேன். நான் முழுமையாகத் தூங்கவில்லை என்று கூறினாலும் நான் உண்மையையே கூறியிருப்பேன். நான் உறக்கத்திற்கும் விழிப்புக்கும் இடைப்பட்ட நிலையில் இருந்தபோது, பச்சை நிறத்திலான இரண்டு ஆடைகளை அணிந்த ஒருவரைக் கண்டேன். அவர் கிப்லாவை முன்னோக்கி நின்று, 'அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர், அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்...' என்று (பாங்கின் வாசகங்களை) இரட்டை இரட்டையாகக் கூறி பாங்கை (அதான்) முடித்தார். பின்னர் சிறிது நேரம் தாமதித்து, மீண்டும் அதே வார்த்தைகளைக் கூறினார். ஆனால், அதோடு 'கத் காமதிஸ்-ஸலாஹ், கத் காமதிஸ்-ஸலாஹ்' என்று (இகாமத்தில்) கூடுதலாகக் கூறினார்" என்றார். இதைக் கேட்ட அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இதை பிலாலுக்குக் கற்றுக் கொடுங்கள், அவர் இதைக் கொண்டு பாங்கு சொல்லட்டும்" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே, பிலால் (ரலி) இதைக் கொண்டு முதன்முதலில் பாங்கு சொன்னார்கள். அப்போது உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரலி) அவர்கள் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர் கண்ட அதே காட்சியை நானும் கண்டேன், ஆனால் அவர் முந்திக்கொண்டார்" என்று கூறினார்கள். இது இரண்டாவது நிலையாகும்.

(மூன்றாவது நிலை:) மக்கள் தொழுகைக்கு வரும்போது, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையின் ஒரு பகுதியை (ரக்அத்களை) முடித்திருப்பார்கள். அப்போது தாமதமாக வரும் ஒருவர், முன்னரே வந்தவரிடம் 'எத்தனை ரக்அத்துகள் தொழப்பட்டுள்ளன?' என்று சைகையால் கேட்பார். அவர் 'ஒன்று' அல்லது 'இரண்டு' என்று பதிலளிப்பார். தாமதமாக வந்தவர் முதலில் விடுபட்டதைத் தனியாகத் தொழுதுவிட்டு, பின்னர் மக்களுடன் ஜமாஅத் தொழுகையில் இணைந்துகொள்வார். இந்நிலையில், முஆத் (ரலி) அவர்கள் (தாமதமாக) வந்தபோது, "நான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களை எந்த நிலையில் காண்கிறேனோ, அதே நிலையில் அவர்களுடன் இணைந்து கொள்வேன். அவர்கள் தொழுகையை முடித்த பின்னர், எனக்கு விடுபட்டதை நான் நிறைவு செய்வேன்" என்று (முடிவு செய்து அவ்வாறே) கூறினார்கள். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையின் ஒரு பகுதியை முடித்திருந்த நிலையில் முஆத் (ரலி) வந்து ஜமாஅத்தில் இணைந்துகொண்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும், முஆத் (ரலி) எழுந்து தமக்கு விடுபட்டதை நிறைவு செய்தார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "முஆத் உங்களுக்கு ஒரு வழிமுறையை (சுன்னாவை) ஏற்படுத்தியுள்ளார். நீங்களும் இவ்வாறே செய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள். இவை தொழுகையின் மூன்று நிலைகளாகும்.

நோன்பின் நிலைகளைப் பொறுத்தவரை: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிற்கு வந்தபோது, ஒவ்வொரு மாதமும் மூன்று நாட்கள் நோன்பு நோற்கத் தொடங்கினார்கள். (அறிவிப்பாளர் யஸீத் கூறுகிறார்: நபியவர்கள் ரபீஉல் அவ்வல் மாதம் முதல் ரமழான் வரை பத்தொன்பது மாதங்கள், ஒவ்வொரு மாதமும் மூன்று நாட்கள் நோன்பு நோற்றார்கள். மேலும் ஆஷுரா நாளிலும் நோன்பு நோற்றார்கள்).

பின்னர் அல்லாஹ் நோன்பை அவர்கள் மீது கடமையாக்கி பின்வரும் வசனத்தை அருளினான்:
"{யா அய்யுஹல்-லதீன ஆமனூ குத்திப அலைக்குமுஸ்-ஸியாமு கமா குத்திப அலல்-லதீன மின் கப்லிகும்}" (அல்பகரா 183) என்பதிலிருந்து,
"{வ அலல்-லதீன யுத்தீகூனஹூ ஃபித்யத்துன் தஆமு மிஸ்கீன்}" (அல்பகரா 184) என்ற வசனம் வரை அருளினான்.
அப்போது, நோன்பு நோற்க விரும்பியவர்கள் நோன்பு நோற்பார்கள். நோன்பு நோற்காமல் (அதற்குப் பகரமாக) ஒரு ஏழைக்கு உணவளிக்க (ஃபித்யா கொடுக்க) விரும்பியவர்கள் அவ்வாறு செய்வார்கள்; அது அவர்களுக்குப் போதுமானதாக இருந்தது. (இது முதல் நிலையாகும்).

பின்னர் அல்லாஹ் (அஜ்ஜ வஜல்) மற்றுமொரு வசனத்தை அருளினான்:
"{ஷஹ்ரு ரமழானல்-லதீ உன்ஸில ஃபீஹில்-குர்ஆன்}" (அல்பகரா 185) என்பதிலிருந்து,
"{ஃபமன் ஷஹித மின்குமுஷ்-ஷஹ்ர ஃபல்யஸும்ஹு}" (அல்பகரா 185) என்பது வரை அருளினான்.
இதன்மூலம் ஊரில் தங்கியிருக்கும் ஆரோக்கியமானவர் மீது நோன்பை அல்லாஹ் கடமையாக்கினான். நோயாளிக்கும் பயணியாருக்கும் நோன்பை விடுவதற்குச் சலுகை அளித்தான். நோன்பு நோற்க இயலாத முதியவர்களுக்கு உணவளிப்பதை (ஃபித்யா கொடுப்பதை) உறுதி செய்தான். இது இரண்டாவது நிலையாகும்.

(மூன்றாவது நிலை:) அக்காலத்தில் மக்கள் (நோன்பு திறந்த பின்னர்) உறங்காத வரை சாப்பிடவும், குடிக்கவும், மனைவியரிடம் செல்லவும் (உடலுறவு கொள்ளவும்) அனுமதிக்கப்பட்டிருந்தார்கள். அவர்கள் உறங்கிவிட்டால், (மறுநாள் நோன்பு திறக்கும் வரை) இவையனைத்தும் தடைசெய்யப்பட்டு விடும். அன்சாரிகளில் சிர்மா எனப்படும் ஒருவர் நோன்பாளியாக பகல் முழுவதும் வேலை செய்துவிட்டு, மாலையில் தம் குடும்பத்தாரிடம் வந்தார். அவர் இஷா தொழுதுவிட்டு உறங்கிவிட்டார்; காலை வரை அவர் உண்ணவும் இல்லை, பருகவும் இல்லை. அப்படியே (மறுநாள்) நோன்பாளியாக விடிந்தார். அவரைக் கண்ட அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அவர் மிகவும் சோர்வடைந்து காணப்படுவதைப் பார்த்து, "நீங்கள் ஏன் இவ்வளவு கடுமையான சோர்வுடன் காணப்படுகிறீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் நேற்று முழுவதும் வேலை செய்துவிட்டு வந்தேன், வந்தவுடன் சோர்வால் அப்படியே உறங்கிவிட்டேன். காலை விடிந்தபோது நோன்பாளியாகவே எழுந்துவிட்டேன்" என்று கூறினார். (இதே காலகட்டத்தில்) உமர் (ரலி) அவர்கள் உறங்கிய பின்னர், தமது மனைவியிடம் (அல்லது அடிமைப் பெண்ணிடம்) உறவு கொண்டுவிட்டார். அவர் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து இதுபற்றிக் கூறினார். அப்போது அல்லாஹ் (அஜ்ஜ வஜல்) பின்வரும் வசனத்தை அருளினான்:
"{உஹில்ல லக்கும் லைலதஸ்-ஸியாமிர்-ரஃபத்து இலா நிஸாஇக்கும்}" (அல்பகரா 187) என்பதிலிருந்து,
"{தும்ம அத்திம்முஸ்-ஸியாம இலல்-லைல்}" (அல்பகரா 187) என்பது வரை அருளினான்.
(அறிவிப்பாளர் யஸீத் கூறுகிறார்: நபியவர்கள் ரபீஉல் அவ்வல் மாதம் முதல் ரமழான் வரை பத்தொன்பது மாதங்கள் நோன்பு நோற்றார்கள்). இது மூன்றாவது நிலையாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلَاةً فَأَحْسَنَ فِيهَا الْقِيَامَ وَالْخُشُوعَ وَالرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ قَالَ إِنَّهَا صَلَاةُ رَغَبٍ وَرَهَبٍ سَأَلْتُ اللهَ فِيهَا ثَلَاثًا فَأَعْطَانِي اثْنَتَيْنِ وَزَوَى عَنِّي وَاحِدَةً سَأَلْتُهُ أَنْ لَا يَبْعَثَ عَلَى أُمَّتِي عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ فَيَجْتَاحَهُمْ فَأَعْطَانِيهِ وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يَبْعَثَ عَلَيْهِمْ سَنَةً تَقْتُلُهُمْ جُوعًا فَأَعْطَانِيهِ وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يَجْعَلَ بَأْسَهُمْ بَيْنَهُمْ فَرَدَّهَا عَلَيَّ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒருமுறை தொழுதார்கள். அத்தொழுகையில் (அதன்) கியாம் (நிலை), குஷூஉ (உள்ளச்சம்), ருகூஉ (குனிதல்) மற்றும் சுஜூது (சிரவணக்கம்) ஆகியவற்றை மிக நேர்த்தியாகச் செய்தார்கள். (பின்னர்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக இது (அல்லாஹ்வின் மீதான) ஆசையும் (அவனது தண்டனை குறித்த) அச்சமும் நிறைந்த தொழுகையாகும். இதில் நான் அல்லாஹ்விடம் மூன்று (விஷயங்களை)க் கேட்டேன். அவற்றில் இரண்டை அவன் எனக்கு வழங்கினான்; ஒன்றை எனக்குத் தடுத்துவிட்டான்.

எனது சமுதாயத்தினருக்கு வெளியே இருந்து (அந்நிய) ஒரு பகைவனை அனுப்பி, அவர்களை (ஒட்டுமொத்தமாக) அழித்துவிடக் கூடாது என அவனிடம் கேட்டேன்; அதனை அவன் எனக்கு வழங்கினான். பசியால் அவர்களைக் கொன்றொழிக்கும் (பொதுவான) பஞ்சத்தை அவர்கள் மீது ஏற்படுத்தக் கூடாது என்று அவனிடம் கேட்டேன்; அதனையும் அவன் எனக்கு வழங்கினான். (ஆனால்,) அவர்களுக்கு மத்தியிலான சண்டையை அவர்களுக்குள்ளேயே ஏற்படுத்திவிடக் கூடாது என நான் அவனிடம் கேட்டேன்; அதனை அவன் எனக்கு மறுத்துவிட்டான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ حَدَّثَنِي عُقْبَةُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيُّ عَنْ الصُّنَابِحِيّ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ لَقِيَنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ يَا مُعَاذُ إِنِّي لَأُحِبُّكَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ وَأَنَا وَاللهِ أُحِبُّكَ قَالَ فَإِنِّي أُوصِيكَ بِكَلِمَاتٍ تَقُولُهُنَّ فِي كُلِّ صَلَاةٍ اللهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னைச் சந்தித்து, "முஆதே! நிச்சயமாக நான் உன்னை நேசிக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக, நானும் உங்களை நேசிக்கிறேன்" என்று கூறினேன். அப்போது அவர்கள், "ஒவ்வொரு தொழுகையிலும் (அதன் முடிவில்) பின்வரும் வார்த்தைகளைக் கூறுமாறு உனக்கு நான் அறிவுறுத்துகிறேன்:

'அல்லாஹும்ம அயின்னி அலா திக்ரிக்க, வ ஷுக்ரிக்க, வ ஹுஸ்னி இபாதத்திக்'

(பொருள்: இறைவா! உன்னை நினைவுகூரவும், உனக்கு நன்றி செலுத்தவும், உன்னை அழகிய முறையில் வணங்கவும் எனக்கு உதவுவாயாக!)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ أَبِي عَرِيبٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ ﷺ مَنْ كَانَ آخِرُ كَلَامِهِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"எவருடைய இறுதிப் பேச்சு (வார்த்தை) 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' (அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை) என்று அமைகிறதோ, அவருக்குச் சொர்க்கம் கடமையாகிவிட்டது" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ عَامِرٍ الْأَسْلَمِيُّ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ اسْتَعِيذُوا بِاللهِ مِنْ طَمَعٍ يَهْدِي إِلَى طَبْعٍ وَمِنْ طَمَعٍ فِي غَيْرِ مَطْمَعٍ وَمِنْ طَمَعٍ حَيْثُ لَا مَطْمَعَ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(உள்ளங்கள்) முத்திரையிடப்படுவதற்கு (அல்லது இழிவு நிலைக்கு) இட்டுச்செல்லும் பேராசையிலிருந்தும், (கிடைக்கச்) சாத்தியமில்லாதவற்றின் மீதான பேராசையிலிருந்தும், பேராசைப்படுவதற்கு (எந்த முகாந்திரமும்) இல்லாதவற்றின் மீதான பேராசையிலிருந்தும் அல்லாஹ்விடம் பாதுகாப்புக் கோருங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّهُ قَالَ بَعَثَنِي النَّبِيُّ ﷺ إِلَى الْيَمَنِ أَنْ آخُذَ مِنْ كُلِّ ثَلَاثِينَ مِنَ الْبَقَرِ بَقَرَةً تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً أَوْ قَالَ جَذَعًا أَوْ جَذَعَةً وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ بَقَرَةً بَقَرَةً مُسِنَّةً وَمِنْ كُلِّ حَالِمٍ دِينَارًاأَوْ عَدْلَهُ مَعَافِرَ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் என்னை ஏமன் நாட்டுக்கு (ஆளுநராகவும் நீதிபதியாகவும்) அனுப்பிவைத்தபோது, "ஒவ்வொரு முப்பது மாடுகளுக்கும் (இரண்டாம் ஆண்டில் காலடி எடுத்து வைத்த) ஒரு வயதுடைய காளைக் கன்றையோ அல்லது கிடாரிக் கன்றையோ — அல்லது 'ஜதஉ' அல்லது 'ஜதஆ'வை என அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார் — (ஸகாத்தாக) வசூலிக்குமாறும், ஒவ்வொரு நாற்பது மாடுகளுக்கும் (மூன்றாம் ஆண்டில் காலடி எடுத்து வைத்த) இரண்டு வயதுடைய ஒரு பசுவை (முஸின்னா) வசூலிக்குமாறும், பருவமடைந்த ஒவ்வொருவரிடமிருந்தும் (முஸ்லிமல்லாத குடிமக்களிடமிருந்து ஜிஸ்யாவாக) ஒரு தீனாரையோ அல்லது அதற்கு நிகரான மதிப்புடைய 'மஆஃபிர்' (எனும் ஏமன் நாட்டுத் துணி) ஆடைகளையோ வசூலிக்குமாறும்" எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ عَنْ زَبَّانَ عَنْ سَهْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ ﷺ عَنْ أَفْضَلِ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُحِبَّ لِلَّهَ وَتُبْغِضَ لِلَّهِ وَتُعْمِلَ لِسَانَكَ فِي ذِكْرِ اللهِ قَالَ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ وَأَنْ تُحِبَّ لِلنَّاسِ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ وَتَكْرَهَ لَهُمْ مَا تَكْرَهُ لِنَفْسِكَ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் "மிகச் சிறந்த ஈமான் (இறைநம்பிக்கை) எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீர் அல்லாஹ்வுக்காகவே (ஒருவரை அல்லது ஒரு செயலை) நேசிப்பதும், அல்லாஹ்வுக்காகவே (அவற்றை) வெறுப்பதும், உமது நாவை அல்லாஹ்வின் நினைவில் (திக்ரில் எப்போதும்) ஈடுபடுத்துவதுமாகும்" என்று கூறினார்கள்.

(மீண்டும்) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (இன்னும்) வேறு என்ன?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீர் உமக்காக எதை விரும்புவீரோ அதையே பிற மக்களுக்கும் விரும்புவதும், நீர் உமக்காக எதை வெறுப்பீரோ அதையே பிற மக்களுக்கும் வெறுப்பதுமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ مُعَاذٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ يَأْثُرُ عَنِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ وَجَبَتْ مَحَبَّتِي لِلَّذِينَ يَتَحَابُّونَ فِيَّ وَيَتَجَالَسُونَ فِيَّ وَيَتَبَاذَلُونَ فِيَّ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் கூறுவதாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(அல்லாஹ்வாகிய) எனக்காக ஒருவரையொருவர் நேசிப்பவர்களுக்கும், எனக்காக (மார்க்க விஷயங்களுக்காக) ஒன்றுகூடி அமர்பவர்களுக்கும், எனக்காக (உதவிகளை) ஒருவருக்கொருவர் வாரி வழங்குபவர்களுக்கும் எனது அன்பு உறுதியாகிவிட்டது (கடமையாகிவிட்டது)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا زَبَّانُ بْنُ فَائِدٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّهُ سَأَلَ رَسُولَ اللهِ ﷺ عَنْ أَفْضَلِ الْإِيمَانِ قَالَ أَفْضَلُ الْإِيمَانِ أَنْ تُحِبَّ لِلَّهِ وَتُبْغِضَ فِي اللهِ وَتُعْمِلَ لِسَانَكَ فِي ذِكْرِ قَالَ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ وَأَنْ تُحِبَّ لِلنَّاسِ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ وَتَكْرَهَ لَهُمْ مَا تَكْرَهُ لِنَفْسِكَ وَأَنْ تَقُولَ خَيْرًا أَوْ تَصْمُتَ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் (கூறினார்கள்):

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் 'மிகச்சிறந்த ஈமான் (இறைநம்பிக்கை) எது?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வுக்காகவே நீர் நேசிப்பதும், அல்லாஹ்வுக்காகவே நீர் வெறுப்பதும், உமது நாவை (அல்லாஹ்வின்) திக்ரில் (நினைவில்) ஈடுபடுத்துவதுமே மிகச்சிறந்த ஈமான் ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (இன்னும்) வேறு என்ன?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நீர் உமக்காக எதை விரும்புவீரோ அதையே (மற்ற) மக்களுக்கும் விரும்புவதும், உமக்கு எதை வெறுப்பீரோ அதையே அவர்களுக்கும் வெறுப்பதும், (பேசினால்) நன்மையானதைக் கூறுவது அல்லது மௌனமாக இருப்பதுமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ سَأُنَبِّئُكَ بِأَبْوَابٍ مِنَ الْخَيْرِ 10 الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ كَمَا يُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ وَقِيَامُ الْعَبْدِ مِنَ اللَّيْلِ ثُمَّ قَرَأَ {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ} [السجدة 16] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), "நன்மையின் வாசல்களைப் பற்றி நான் உமக்கு அறிவிக்கிறேன். நோன்பு (பாவங்களிலிருந்தும் நரக நெருப்பிலிருந்தும் பாதுகாக்கும்) ஒரு கேடயமாகும். நீர் நெருப்பை அணைப்பது போன்று, தர்மம் பாவங்களை (அழித்து) அணைத்துவிடுகிறது. மேலும், ஓர் அடியான் நள்ளிரவில் எழுந்து நின்று (தொழுவதும் நன்மையின் வாசல்களில் ஒன்றாகும்)" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், நபி (ஸல்) அவர்கள், "ததஜாஃபா ஜுனூபுஹும் அனில் மழாஜிஇ..." (அவர்களுடைய விலாப்புறங்கள் படுக்கைகளிலிருந்து விலகி இருக்கும்...) [அல்குர்ஆன் 32:16] என்று தொடங்கி அந்த வசனத்தின் இறுதி வரை ஓதிக்காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْعَبْسِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذٍ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ إِذْ سَمِعَمُنَادِيًا يَقُولُ اللهُ أَكْبَرُ اللهُ أَكْبَرُ فَقَالَ عَلَى الْفِطْرَةِ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ فَقَالَ شَهِدَ بِشَهَادَةِ الْحَقِّ قَالَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ قَالَ خَرَجَ مِنَ النَّارِ انْظُرُوا فَسَتَجِدُونَهُ إِمَّا رَاعِيًا مُعْزِبًا وَإِمَّا مُكَلِّبًا فَنَظَرُوهُ فَوَجَدُوهُ رَاعِيًا حَضَرَتْهُ الصَّلَاةُ فَنَادَى بِهَا
முஆத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்களின் பயணங்களில் ஒன்றில் இருந்தபோது, ஒரு அறிவிப்பாளர் (பாங்கு சொல்பவர்), “அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர்” என்று கூறுவதைச் செவியுற்றார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், “(இவர் இஸ்லாமிய) இயற்கை அமைப்பில் (ஃபித்ராவில்) இருக்கிறார்” என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அவர், “அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்” என்று கூறினார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், “இவர் சத்திய சாட்சியம் பகர்ந்துவிட்டார்” என்று கூறினார்கள்.

அவர், “அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதர் ரசூலுல்லாஹ்” என்று கூறினார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், “இவர் நரகத்திலிருந்து (விடுதலையாகி) வெளியேறிவிட்டார். (அவரைச் சென்று) பாருங்கள்! அவர் (மக்களிடமிருந்து விலகித்) தொலைவில் கால்நடைகளை மேய்ப்பவராகவோ அல்லது வேட்டை நாய்களை வைத்திருப்பவராகவோ இருப்பதை நீங்கள் காண்பீர்கள்” என்று கூறினார்கள்.

அவ்வாறே மக்கள் அவரைச் சென்று பார்த்தபோது, அவர் ஒரு இடையராக இருப்பதைக் கண்டார்கள். தொழுகை நேரம் வந்ததால் அதற்காக அவர் (பாங்கு சொல்லி) அழைப்பு விடுத்திருந்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍعَنْ مُعَاذٍ قَالَ لَمْ يَقُلْ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي أَوْقَاصِ الْبَقَرِ شَيْئًا
முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மாடுகளின் (ஜகாத் கடமையாகும் வரம்புகளுக்கு) இடைப்பட்ட எண்ணிக்கை (அதாவது ஒரு வரம்பிற்கும் அடுத்த வரம்பிற்கும் இடைப்பட்ட கூடுதல் எண்ணிக்கை) குறித்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஜகாத் வசூலிக்குமாறு) எதுவும் கூறவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ أَنَّ الطَّاعُونَ وَقَعَ بِالشَّامِ فَقَالَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ إِنَّ هَذَا الرِّجْزَ قَدْ وَقَعَ فَفِرُّوا مِنْهُ فِي الشِّعَابِ وَالْأَوْدِيَةِ فَبَلَغَ ذَلِكَ مُعَاذًا فَلَمْ يُصَدِّقْهُ بِالَّذِي قَالَ فَقَالَ بَلْ هُوَ شَهَادَةٌ وَرَحْمَةٌ وَدَعْوَةُ نَبِيِّكُمْ ﷺ اللهُمَّ أَعْطِ مُعَاذًا وَأَهْلَهُ نَصِيبَهُمْ مِنْ رَحْمَتِكَ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ فَعَرَفْتُ الشَّهَادَةَ وَعَرَفْتُ الرَّحْمَةَ وَلَمْ أَدْرِ مَا دَعْوَةُ نَبِيِّكُمْ حَتَّى أُنْبِئْتُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ بَيْنَمَا هُوَ ذَاتَ لَيْلَةٍ يُصَلِّي إِذْ قَالَ فِي دُعَائِهِ فَحُمَّى إِذًا أَوْ طَاعُونٌ فَحُمَّى إِذًا أَوْ طَاعُونٌ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ لَهُ إِنْسَانٌ مِنْ أَهْلِهِ يَا رَسُولَ اللهِ لَقَدْ سَمِعْتُكَ اللَّيْلَةَ تَدْعُو بِدُعَاءٍ قَالَ وَسَمِعْتَهُ؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ إِنِّي سَأَلْتُ رَبِّي أَنْ لَا يُهْلِكَ أُمَّتِي بِسَنَةٍ فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ فَيَسْتَبِيحَهُمْ فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يُلْبِسَهُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَهُمْ بَأْسَ بَعْضٍ فَأَبَى عَلَيَّ أَوْ قَالَ فَمَنَعَنِيهَا فَقُلْتُحُمَّى إِذًا أَوْ طَاعُونًا حُمَّى إِذًا أَوْ طَاعُونًا حُمَّى إِذًا أَوْ طَاعُونًا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
அபூ கிலாபா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஷாம் (சிரியா) பகுதியில் பிளேக் (கொள்ளைநோய்) பரவியது. அப்போது அம்ரு பின் அல்-ஆஸ் (ரலி) அவர்கள், "நிச்சயமாக இந்த வேதனை (கொள்ளைநோய்) வந்துவிட்டது. எனவே, இதிலிருந்து தப்பித்து மலை இடுக்குகளுக்கும், பள்ளத்தாக்குகளுக்கும் ஓடிவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

இச்செய்தி முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்களுக்கு எட்டியபோது, அம்ரு (ரலி) அவர்கள் கூறியதை அவர்கள் ஏற்கவில்லை. மாறாக, "அது ஷஹாதா (இறைவழியில் உயிர்நீத்த அந்தஸ்து) ஆகும்; ஓர் அருளாகும்; மேலும் உங்கள் நபியின் பிரார்த்தனையுமாகும்" என்று கூறிவிட்டு, "அல்லாஹும்ம அஃ(த்)தி முஆதன் வ அஹ்லஹு நஸீபஹும் மின் ரஹ்மதிக (இறைவா! முஆதுக்கும் அவருடைய குடும்பத்தாருக்கும் உனது அருளிலிருந்து அவர்களின் பங்கை வழங்குவாயாக!)" என்று பிரார்த்தித்தார்கள்.

அபூ கிலாபா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
"அது 'ஷஹாதா' என்பதையும், 'அருள்' என்பதையும் நான் அறிந்துகொண்டேன். ஆனால், 'உங்கள் நபியின் பிரார்த்தனை' என்பது என்னவென்று எனக்குத் தெரியவில்லை. பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களைக் குறித்து எனக்கு ஒரு செய்தி அறிவிக்கப்பட்டது:

அதாவது, அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் ஓர் இரவில் தொழுதுகொண்டிருந்தபோது, தமது பிரார்த்தனையில், 'ஃபஹும்மா இதன் அவ் தாஊன் (அப்படியானால் காய்ச்சல் அல்லது பிளேக் நோயைத் தருவாயாக!)' என்று மூன்று முறை கூறினார்கள்.

காலை விடிந்ததும், அவர்களின் வீட்டார் ஒருவர், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நேற்றிரவு நீங்கள் ஒரு பிரார்த்தனை செய்வதை நான் செவியுற்றேன்' என்று கூறினார். அதற்கு நபி ((ஸல்)) அவர்கள், 'அதை நீ செவியுற்றாயா?' என்று கேட்டார்கள். அவர், 'ஆம்' என்றார்.

நபி ((ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'என் சமுதாயத்தை முழுமையான பஞ்சத்தால் அழித்துவிடக் கூடாது என்று நான் என் இறைவனிடம் வேண்டினேன். அதை அவன் எனக்கு வழங்கினான். அவர்களுக்குப் புறம்பான ஒரு எதிரியை அவர்கள் மீது சாட்டி, அவர்களை முற்றிலும் வேரறுத்துவிடக் கூடாது என்றும் அவனிடம் வேண்டினேன். அதையும் அவன் எனக்கு வழங்கினான். அவர்கள் தங்களுக்குள் பல்வேறு பிரிவுகளாகப் பிரிந்து, ஒருவருக்கொருவர் மோதிக்கொண்டு வேதனையைச் சுவைக்கச் செய்யக் கூடாது என்று அவனிடம் வேண்டினேன். ஆனால், அதை அவன் எனக்கு வழங்க மறுத்துவிட்டான் (அல்லது தடுத்துவிட்டான்).

அப்போது நான், 'ஹும்மா இதன் அவ் தாஊனா (அப்படியானால் காய்ச்சல் அல்லது பிளேக் நோயைத் தருவாயாக!), ஹும்மா இதன் அவ் தாஊனா, ஹும்மா இதன் அவ் தாஊனா' என்று மூன்று முறை கூறினேன் (பிரார்த்தித்தேன்)'."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حديث أبي أمامة الباهلي الصدي بن عجلان بن عمرو ويقال: ابن وهب الباهلي، عن النبي ﷺ
அபூ உமாமா அல்-பாஹிலி ஸுதை பின் அஜ்லான் பின் அம்ரு (இவர் இப்னு வஹ்ப் அல்-பாஹிலி என்றும் அழைக்கப்படுகிறார்) அவர்கள் நபிகள் நாயகம் ﷺ அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கும் ஹதீஸ்கள்.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سُلَيْمَانَ يَعْنِي التَّيْمِيَّ عَنْ سَيَّارٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ فَضَّلَنِي رَبِّي عَلَى الْأَنْبِيَاءِ أَوْ قَالَ عَلَى الْأُمَمِ بِأَرْبَعٍ قَالَ أُرْسِلْتُ إِلَى النَّاسِ كَافَّةً وَجُعِلَتِ الْأَرْضُ كُلُّهَا لِي وَلِأُمَّتِي مَسْجِدًا وَطَهُورًا فَأَيْنَمَا أَدْرَكَتْ رَجُلًا مِنْ أُمَّتِي الصَّلَاةُ فَعِنْدَهُ مَسْجِدُهُ وَعِنْدَهُ طَهُورُهُوَنُصِرْتُ بِالرُّعْبِ مَسِيرَةَ شَهْرٍ يَقْذِفُهُ فِي قُلُوبِ أَعْدَائِي وَأَحَلَّ لَنَا الْغَنَائِمَ • حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَيَّارٍ مَوْلًى لِآلِ مُعَاوِيَةَ بِحَدِيثٍ آخَرَ وَيُقَالُ هُوَ سَيَّارٌ الشَّامِيُّ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"என் இறைவன் மற்ற நபிமார்களை விட (அல்லது 'மற்ற சமுதாயங்களை விட' என்று கூறினார்கள்) நான்கு விஷயங்களில் என்னைச் சிறப்பித்துள்ளான். (அவையாவன:) நான் மனிதகுலம் முழுமைக்கும் (தூதராக) அனுப்பப்பட்டுள்ளேன். பூமி முழுவதும் எனக்கும் எனது சமுதாயத்திற்கும் தொழுமிடமாகவும் (மஸ்ஜிதாகவும்), தூய்மைப்படுத்தும் பொருளாகவும் (தஹூர் - தயம்மும் செய்ய ஏற்றதாகவும்) ஆக்கப்பட்டுள்ளது. எனவே, எனது சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த ஒருவருக்கு எங்கு வைத்து தொழுகையின் நேரம் வந்தடைகிறதோ, அங்கேயே அவருக்கான தொழுமிடமும், தூய்மைப்படுத்தும் பொருளும் (மண்ணும்) இருக்கிறது. ஒரு மாத காலப் பயணத் தொலைவில் (எதிரிகள்) இருக்கும்போதே எனது எதிரிகளின் உள்ளங்களில் அச்சத்தை ஏற்படுத்துவதன் மூலம் எனக்கு உதவி செய்யப்பட்டுள்ளது. மேலும், எங்களுக்குப் போர்ச் செல்வங்கள் (கனீமத்) ஆகுமாக்கப்பட்டுள்ளன."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَيْمَنَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ طُوبَى لِمَنْ رَآنِي وَآمَنَ بِي وَطُوبَى لِمَنْ آمَنَ بِي وَلَمْ يَرَنِي سَبْعَ مِرَارٍ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"என்னை (நேரில்) கண்டு என் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொண்டவருக்கு 'தூபா' (எனும் சுவனத்தின் நற்பேறு) உண்டாகட்டும்! மேலும், என்னை (நேரில்) காணாமலேயே என் மீது ஈமான் கொண்டவருக்கு ஏழு முறை 'தூபா' (எனும் சுவனத்தின் நற்பேறு) உண்டாகட்டும்!"
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بَنُ يَحْيَى وَحَمَّادُ بْنُ الْجَعْدِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَيْمَنَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ أَوْ نَحْوَهُ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் (முன்னர் கூறப்பட்ட செய்தியைப்) போன்றோ அல்லது அதற்கு நிகரான ஒன்றையோ கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ وَاصِلٍ مَوْلَى أَبِي عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَنْشَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ غَزْوَةً فَأَتَيْتُهُفَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ ادْعُ اللهَ لِي بِالشَّهَادَةِ فَقَالَ اللهُمَّ سَلِّمْهُمْ وَغَنِّمْهُمْ قَالَ فَسَلِمْنَا وَغَنِمْنَا قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ غَزْوًا ثَانِيًا فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ ادْعُ اللهَ لِي بِالشَّهَادَةِ فَقَالَ اللهُمَّ سَلِّمْهُمْ وَغَنِّمْهُمْ قَالَ فَسَلَّمْنَا وَغَنِمْنَا قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ غَزْوًا ثَالِثًا فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي أَتَيْتُكَ مَرَّتَيْنِ قَبْلَ مَرَّتِي هَذِهِ فَسَأَلْتُكَ أَنْ تَدْعُوَ اللهَ لِي بِالشَّهَادَةِ فَدَعَوْتَ اللهَ أَنْ يُسَلِّمَنَا وَيُغَنِّمَنَا فَسَلِمْنَا وَغَنِمْنَا يَا رَسُولَ اللهِ فَادْعُ اللهَ لِي بِالشَّهَادَةِ فَقَالَ اللهُمَّ سَلِّمْهُمْ وَغَنِّمْهُمْ قَالَ فَسَلِمْنَا وَغَنِمْنَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ مُرْنِي بِعَمَلٍ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّوْمِ؛ فَإِنَّهُ لَا مِثْلَ لَهُ قَالَ فَمَا رُئِيَ أَبُو أُمَامَةَ وَلَا امْرَأَتُهُ وَلَا خَادِمُهُ إِلَّا صُيَّامًا قَالَ فَكَانَ إِذَا رُئِيَ فِي دَارِهِمْ دُخَانٌ بِالنَّهَارِ قِيلَ اعْتَرَاهُمْ ضَيْفٌ نَزَلَ بِهِمْ نَازِلٌ قَالَ فَلَبِثْتٌ بِذَلِكَ مَا شَاءَ اللهُ ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَمَرْتَنَا بِالصِّيَامِ فَأَرْجُو أَنْ يَكُونَ قَدْ بَارَكَ اللهُ لَنَا فِيهِ يَا رَسُولَ اللهِ فَمُرْنِي بِعَمَلٍ آخَرَ قَالَ اعْلَمْ أَنَّكَ لَنْ تَسْجُدَ لِلَّهِسَجْدَةً إِلَّا رَفَعَ اللهُ لَكَ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْكَ بِهَا خَطِيئَةً
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு போருக்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்தார்கள். நான் அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு வீரமரணப் (ஷஹாதத்) பேறு கிடைக்க அல்லாஹ்விடம் துஆச் செய்யுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், “அல்லாஹும்ம ஸல்லிம்ஹும் வ கன்னிம்ஹும்” (யா அல்லாஹ்! இவர்களைப் பாதுகாத்து, இவர்களுக்குப் போர்க்கனிமத்தை வழங்குவாயாக) என்று துஆச் செய்தார்கள். அவ்வாறே நாங்கள் பாதுகாப்பாகவும், போர்க்கனிமத்துடனும் திரும்பினோம்.

பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டாவது போருக்கு ஏற்பாடு செய்தார்கள். நான் அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு வீரமரணப் பேறு கிடைக்க அல்லாஹ்விடம் துஆச் செய்யுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கும் அவர்கள், “அல்லாஹும்ம ஸல்லிம்ஹும் வ கன்னிம்ஹும்” (யா அல்லாஹ்! இவர்களைப் பாதுகாத்து, இவர்களுக்குப் போர்க்கனிமத்தை வழங்குவாயாக) என்று துஆச் செய்தார்கள். அவ்வாறே நாங்கள் பாதுகாப்பாகவும் போர்க்கனிமத்துடனும் திரும்பினோம்.

பின்னர் மூன்றாம் முறையாகப் போருக்கு ஏற்பாடு செய்தார்கள். நான் அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் இதற்கு முன்னர் இரண்டு முறை தங்களிடம் வந்து வீரமரணத்திற்காகப் பிரார்த்திக்குமாறு கேட்டேன். ஆனால் நீங்கள் எங்களின் பாதுகாப்பிற்கும் போர்க்கனிமத்திற்கும் பிரார்த்தித்தீர்கள். நாங்களும் பாதுகாப்பாகவும் போர்க்கனிமத்துடனும் திரும்பினோம். அல்லாஹ்வின் தூதரே! (இம்முறை) எனக்கு வீரமரணப் பேறு கிடைக்க அல்லாஹ்விடம் துஆச் செய்யுங்கள்" என்று கேட்டேன். அப்போதும் அவர்கள், “அல்லாஹும்ம ஸல்லிம்ஹும் வ கன்னிம்ஹும்” (யா அல்லாஹ்! இவர்களைப் பாதுகாத்து, இவர்களுக்குப் போர்க்கனிமத்தை வழங்குவாயாக) என்று துஆச் செய்தார்கள். அவ்வாறே நாங்களும் பாதுகாப்பாகவும் போர்க்கனிமத்துடனும் திரும்பினோம்.

பின்னர் நான் அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு (சிறந்த) ஒரு நற்செயலைக் கட்டளையிடுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நீர் நோன்பைப் பற்றிக்கொள். ஏனெனில், அதற்கு நிகரானது வேறு எதுவுமில்லை" என்று கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) அதன்பிறகு அபூஉமாமா (ரலி), அவர்களின் மனைவி மற்றும் அவர்களின் பணியாளர் ஆகியோர் எப்போதும் நோன்பாளிகளாகவே காணப்பட்டனர். பகல் நேரத்தில் அவர்களின் வீட்டில் புகை காணப்பட்டால், 'அவர்களுக்கு ஏதோ விருந்தினர் வந்திருக்கிறார்கள் (அவர்களுக்குச் சமைப்பதற்காகவே அடுப்பு எரிக்கப்படுகிறது)' என்று (மக்களால்) சொல்லப்படும்.

(அபூஉமாமா (ரலி) கூறுகிறார்:) அல்லாஹ் நாடிய காலம் வரை நான் அந்த (தொடர் நோன்பு நோற்கும்) நிலையிலேயே இருந்தேன். பின்னர் நான் (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்) வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எங்களுக்கு நீங்கள் நோன்பு நோற்குமாறு கட்டளையிட்டீர்கள்; அல்லாஹ் எங்களுக்கு அதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) செய்திருக்கிறான் என நம்புகிறேன். அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு வேறு ஒரு நற்செயலையும் கட்டளையிடுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "நீர் அல்லாஹ்வுக்காக ஒரு ஸஜ்தா (சிரவணக்கம்) செய்தால், அதன் மூலமாக அல்லாஹ் உமக்கு ஒரு அந்தஸ்தை உயர்த்தாமல் இருப்பதில்லை; மேலும், அதன் மூலமாக உமது ஒரு பாவத்தை மன்னிக்காமல் இருப்பதில்லை என்பதைத் தெரிந்துகொள்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَنْشَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ غَزْوًا فَأَتَيْتُهُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ مُرْنِي بِعَمَلٍ آخُذُهُ عَنْكَ يَنْفَعُنِي اللهُ بِهِ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّوْمِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு போருக்குப் புறப்பட ஆயத்தமானார்கள். அப்போது நான் அவர்களிடம் சென்றேன்... (என முந்தைய ஹதீஸின் அதே கருத்தை அறிவிப்பாளர் குறிப்பிடுகிறார். ஆயினும், அதில் பின்வருமாறு கூறுகிறார்:)

(நான் நபியவர்களிடம்), "நான் தங்களிடமிருந்து (நேரடியாகப்) பெற்றுச் செயல்படும் வகையில், அல்லாஹ் எனக்குப் பயனளிக்கக் கூடிய ஒரு நற்செயலை எனக்குக் கட்டளையிடுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நீ நோன்பைக் கடைப்பிடிப்பாயாக! (ஏனெனில் அதற்கு நிகரானது எதுவுமில்லை)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا فِطْرُ بْنُ حَمَّادِ بْنِ وَاقِدٍ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ عَنِ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ أَوْ نَحْوَهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முந்தைய ஹதீஸைப்) போன்ற அல்லது (அதற்கு) நெருக்கமான (கருத்துள்ள) ஒரு செய்தியை (அவர்கள்) அறிவித்துள்ளார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا فِطْرُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ دِينَارٍ يَقُولُ يَقُولُ النَّاسُ مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ يَعْنِي مَالِكَ بْنَ دِينَارٍ زَاهِدٌ إِنَّمَا الزَّاهِدُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الَّذِي أَتَتْهُ الدُّنْيَا فَتَرَكَهَا
மாலிக் பின் தீனார் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

"மக்கள், 'மாலிக் பின் தீனார் ஒரு உலகப் பற்றற்றவர் (ஸாஹித்)' என்று கூறுகின்றனர். (ஆனால்) உண்மையான உலகப் பற்றற்றவர் உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் அவர்களே! (ஏனெனில்) உலகம் (செல்வமும் அதிகாரமும்) அவரைத் தேடி வந்தபோதிலும், அவர் அதனைத் துறந்துவிட்டார்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ حُصَيْنٍعَنْ سَالِمٍ أَنَّ أَبَا أُمَامَةَ حَدَّثَ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَنْ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَدَدَ مَا خَلَقَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ مِلْءَ مَا خَلَقَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ عَدَدَ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ مِلْءَ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ عَدَدَ مَا أَحْصَى كِتَابُهُ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ مِلْءَ مَا أَحْصَى كِتَابُهُ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ عَدَدَ كُلِّ شَيْءٍ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ مِلْءَ كُلِّ شَيْءٍ وَسُبْحَانَ اللهِ مِثْلَهَا فَأَعْظِمْ ذَلِكَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
எவர்,

'அல்ஹம்து லில்லாஹி அதத மா ஃகலக்,
வல்ஹம்து லில்லாஹி மில்அ மா ஃகலக்,
வல்ஹம்து லில்லாஹி அதத மா ஃபிஸ்ஸமாவாதி வல் அர்ழ்,
வல்ஹம்து லில்லாஹி மில்அ மா ஃபிஸ்ஸமாவாதி வல் அர்ழ்,
வல்ஹம்து லில்லாஹி அதத மா அஹ்ஸா கிதாபுஹு,
வல்ஹம்து லில்லாஹி மில்அ மா அஹ்ஸா கிதாபுஹு,
வல்ஹம்து லில்லாஹி அதத குல்லி ஷய்இன்,
வல்ஹம்து லில்லாஹி மில்அ குல்லி ஷய்இன்,
வஸுப்ஹானல்லாஹி மிஸ்லஹா'

என்று கூறுகிறாரோ (அவர் அளப்பரிய நன்மையை அடைவார்). எனவே, இதன் சிறப்பை மகத்தானதாகக் கருதுங்கள் (அல்லது இதனைப் பெரிதாகக் கருதி அதிகம் ஓதுங்கள்)!

(பொருள்:
அல்லாஹ் படைத்தவற்றின் எண்ணிக்கையளவு அவனுக்கே எல்லாப் புகழும்.
அவன் படைத்தவை நிரம்பும் அளவு அவனுக்கே எல்லாப் புகழும்.
வானங்கள் மற்றும் பூமியில் உள்ளவற்றின் எண்ணிக்கையளவு அவனுக்கே எல்லாப் புகழும்.
வானங்கள் மற்றும் பூமியில் உள்ளவை நிரம்பும் அளவு அவனுக்கே எல்லாப் புகழும்.
அவனது (லவ்ஹுல் மஹ்ஃபூழ் எனும்) புத்தகம் கணக்கிட்டவற்றின் எண்ணிக்கையளவு அவனுக்கே எல்லாப் புகழும்.
அவனது புத்தகம் கணக்கிட்டவை நிரம்பும் அளவு அவனுக்கே எல்லாப் புகழும்.
அனைத்துப் பொருட்களின் எண்ணிக்கையளவு அவனுக்கே எல்லாப் புகழும்.
அனைத்துப் பொருட்களும் நிரம்பும் அளவு அவனுக்கே எல்லாப் புகழும்.
மேலும், இதே அளவுகளில் 'சுப்ஹானல்லாஹ்' - அல்லாஹ் தூயவன் - (என்றும் கூறுங்கள்)).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنِ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي الْمَشَّاءِ وَهُوَ لَقِيطُ بْنُ الْمَشَّاءِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَتَحَوَّلَ خِيَارُ أَهْلِ الْعِرَاقِ إِلَى الشَّامِ وَيَتَحَوَّلَ شِرَارَ أَهْلِ الشَّامِ إِلَى الْعِرَاقِ وَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلَيْكُمْ بِالشَّامِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஈராக்வாசிகளில் சிறந்தவர்கள் ஷாம் தேசத்திற்கும், ஷாம்வாசிகளில் தீயவர்கள் ஈராக் தேசத்திற்கும் இடம்பெயரும் வரை மறுமை நாள் (கியாமத்) நிகழாது."

மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் ஷாம் தேசத்தைப் பற்றிக்கொள்ளுங்கள் (அங்கே தங்குவதை வழக்கமாக்கிக் கொள்ளுங்கள்)!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ حَدَّثَهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ؛ فَإِنَّهُ شَافِعٌ لِأَصْحَابِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ اقْرَءُوا الزَّهْرَاوَيْنِ الْبَقَرَةَ وَآلَ عِمْرَانَ؛ فَإِنَّهُمَا يَأْتِيَانِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُمَا غَمَامَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا غَيَايَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا فِرْقَانِ مِنْ طَيْرٍ صَوَافَّ يُحَاجَّانِ عَنْ أَهْلِهِمَا ثُمَّ قَالَ اقْرَءُوا الْبَقَرَةَ؛ فَإِنَّ أَخْذَهَا بَرَكَةٌ وَتَرْكَهَا حَسْرَةٌ وَلَا يَسْتَطِيعُهَا الْبَطَلَةُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்:

"நீங்கள் குர்ஆனை ஓதுங்கள்! ஏனெனில், மறுமை நாளில் அது அதன் தோழர்களுக்கு (அதை ஓதி அதன்படி நடந்தவர்களுக்கு)ப் பரிந்துரை செய்யக்கூடியதாக வரும். ஒளிரும் இரு அத்தியாயங்களான 'அல்பகரா' மற்றும் 'ஆலு இம்ரான்' ஆகியவற்றை ஓதுங்கள்! ஏனெனில், அவை மறுமை நாளில் இரண்டு மேகங்களைப் போன்றோ, அல்லது (நிழல் தரும்) இரண்டு விதானங்களைப் போன்றோ, அல்லது அணிவகுத்து (சிறகுகளை விரித்துப்) பறக்கும் இரண்டு பறவைக் கூட்டங்களைப் போன்றோ வந்து, தங்களை ஓதியவர்களுக்காக (இறைவனிடம்) வாதாடும்."

பின்னர் அவர்கள் கூறினார்கள்: "'அல்பகரா' அத்தியாயத்தை ஓதுங்கள்! ஏனெனில், அதைப் பற்றிக்கொள்வது (ஓதுவதும் அதன்படி நடப்பதும்) பரக்கத் (அருள்வளம்) ஆகும்; அதைக் கைவிடுவது கைசேதமாகும். மேலும், சூனியக்காரர்களால் (அதனை ஓதுபவர்களுக்கு எதிராக) எதனையும் செய்ய இயலாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ قَالَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
அபூஉமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கூறியதாக), (அறிவிப்பாளர் முந்தைய ஹதீஸின்) அதே கருத்தை (இங்கு) குறிப்பிட்டுள்ளார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَيْخٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ ضَحِكَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقُلْنَا مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ عَجِبْتُ مِنْ قَوْمٍ يُقَادُونَ فِي السَّلَاسِلِ إِلَى الْجَنَّةِ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒருமுறை) சிரித்தார்கள். அப்போது நாங்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது?" என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "(போர்க்களத்தில் கைதிகளாகப் பிடிக்கப்பட்டு) சங்கிலிகளால் பிணைக்கப்பட்டு (பின்னர் இஸ்லாத்தை ஏற்று) சொர்க்கத்திற்கு அழைத்துச் செல்லப்படும் ஒரு கூட்டத்தாரைக் கண்டு நான் வியப்படைகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ الضَّبِّيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا نَصْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَقُلْتُ مُرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّوْمِ؛ فَإِنَّهُ لَا عِدْلَ لَهُ ثُمَّ أَتَيْتُهُ الثَّانِيَةَ فَقَالَ لِي عَلَيْكَ بِالصِّيَامِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்யும் (ஒரு நற்)செயலை எனக்குக் கட்டளையிடுங்கள்!" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நீங்கள் நோன்பைக் கடைப்பிடியுங்கள்; ஏனெனில், அதற்கு நிகரானது (வேறு) எதுவுமில்லை" என்று கூறினார்கள். பின்னர், நான் இரண்டாவது முறையாக அவர்களிடம் சென்றபோதும், "நீங்கள் நோன்பைக் கடைப்பிடியுங்கள்" என்றே (மீண்டும்) எனக்குக் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ بَجِيرٍ حَدَّثَنَا سَيَّارٌأَنَّ أَبَا أُمَامَةَ ذَكَرَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ يَكُونُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ فِي آخِرِ الزَّمَانِ رِجَالٌ أَوْ قَالَ يَخْرُجُ رِجَالٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ فِي آخِرِ الزَّمَانِ مَعَهُمْ أَسْيَاطٌ كَأَنَّهَا أَذْنَابُ الْبَقَرِ يَغْدُونَ فِي سَخَطِ اللهِ وَيَرُوحُونَ فِي غَضَبِهِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"இறுதிக் காலத்தில் இந்தச் சமுதாயத்தில் சில மனிதர்கள் இருப்பார்கள்" (அல்லது) "இறுதிக் காலத்தில் இந்தச் சமுதாயத்திலிருந்து சில மனிதர்கள் தோன்றுவார்கள். அவர்களிடம் மாட்டின் வால்களைப் போன்ற சாட்டைகள் இருக்கும். அவர்கள் காலையில் அல்லாஹ்வின் அதிருப்தியைச் சுமந்தவர்களாகப் புறப்படுவார்கள்; மாலையில் அவனது கோபத்திற்கு ஆளானவர்களாகத் திரும்புவார்கள் (அவர்கள் அநியாயக்கார ஆட்சியாளர்களின் ஏவலாளர்களாக இருந்து மக்களைத் துன்புறுத்துவார்கள்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ بَجِيرٍ حَدَّثَنَا سَيَّارٌ قَالَجِيءَ بِرُءُوسٍ مِنْ قِبَلِ الْعِرَاقِ فَنُصِبَتْ عِنْدَ بَابِ الْمَسْجِدِ وَجَاءَ أَبُو أُمَامَةَ فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيْهِمْ فَنَظَرَ إِلَيْهِمْ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ شَرُّ قَتْلَى تَحْتَ ظِلِّ السَّمَاءِ ثَلَاثًا وَخَيْرُ قَتْلَى تَحْتَ ظِلِّ السَّمَاءِ مَنْ قَتَلُوهُ وَقَالَ كِلَابُ النَّارِ ثَلَاثًا ثُمَّ إِنَّهُ بَكَى ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُمْ فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ يَا أَبَا أُمَامَةَ أَرَأَيْتَ هَذَا الْحَدِيثَ؟ حَيْثُ قُلْتَ كِلَابُ النَّارِ شَيْءٌ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَوْ شَيْءٌ تَقُولُهُ بِرَأْيِكَ؟ قَالَ سُبْحَانَ اللهِ إِنِّي إِذًا لَجَرِيءٌ لَوْ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَين حَتَّى ذَكَرَ سَبْعاً لَخِلْتُ أَنْ لَا أَذْكُرَهُ فَقَالَ الرَّجُلُ لِأَيِّ شَيْءٍ بَكَيْتَ؟ قَالَ رَحْمَةً لَهُمْ أَوْ مِنْ رَحْمَتِهِمْ
ஈராக்கிலிருந்து (கவாரிஜ்களின்) சில (கொல்லப்பட்டவர்களின்) தலைகள் கொண்டுவரப்பட்டு, பள்ளிவாசலின் வாசலில் (காட்சிக்காக) வைக்கப்பட்டன. அப்போது அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அங்கு வந்தார்கள். பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்து இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர் வெளியே வந்து, அந்தத் தலைகளைப் பார்த்தார்கள். தம் தலையை உயர்த்தி, "வானத்தின் நிழலின் கீழ் கொல்லப்பட்டவர்களிலேயே மிகவும் கெட்டவர்கள் இவர்களே" என்று மூன்று முறை கூறினார்கள். "மேலும், வானத்தின் நிழலின் கீழ் கொல்லப்பட்டவர்களில் மிகச் சிறந்தவர்கள் இவர்களால் கொல்லப்பட்டவர்களே" என்றும் கூறினார்கள்.

தொடர்ந்து, "இவர்கள் நரகத்தின் நாய்கள்" என்று மூன்று முறை கூறினார்கள். பின்னர் அழுதுவிட்டு, அங்கிருந்து திரும்பிச் சென்றார்கள்.

அப்போது ஒருவர் அவரிடம், "அபூ உமாமாவே! 'நரகத்தின் நாய்கள்' என்று நீங்கள் கூறினீர்களே, இதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து நீங்கள் செவியேற்றீர்களா? அல்லது உங்கள் சொந்தக் கருத்தின்படி கூறுகிறீர்களா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள், "சுப்ஹானல்லாஹ்! (அப்படியானால்) நான் பெரும் துணிச்சல்காரனாகி விடுவேனே! இதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து ஒரு முறை, இரண்டு முறை என ஏழு முறை வரை மட்டுமே நான் செவியேற்றிருந்தால், இதைத் தெரிவித்திருக்கவே மாட்டேன் (மாறாக, பல முறை செவியேற்றுள்ளேன்)" என்று கூறினார்கள்.

அந்த நபர், "பின் எதற்காக அழுதீர்கள்?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள், "அவர்கள் (முஸ்லிம்களாக இருந்து வழிகேட்டிற்குச் சென்றது குறித்து) அவர்கள் மீது ஏற்பட்ட இரக்கத்தின் காரணமாக (அழுதேன்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنِ السَّفْرِ بْنِ نُسَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ لَا يَأْتِ أَحَدُكُمُ الصَّلَاةَ وَهُوَ حَاقِنٌ وَلَا يَدْخُلْ بَيْتًا إِلَّا بِإِذْنٍ وَلَا يَؤُمَّنَّ إِمَامٌ قَوْمًا فَيَخُصَّ نَفْسَهُ بِدَعْوَةٍ دُونَهُمْ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்:
"உங்களில் எவரும் (சிறுநீர் அல்லது மலம் கழிக்க வேண்டிய நிலையில் அதை) அடக்கிக் கொண்டு தொழுகைக்கு வர வேண்டாம். (பிறருடைய) வீட்டிற்குள் அனுமதியின்றி நுழைய வேண்டாம். ஒரு கூட்டத்தினருக்குத் தலைமையேற்றுத் தொழவைக்கும் இமாம், அவர்களை விட்டுவிட்டுத் தனக்காக மட்டும் பிரத்தியேகமாகப் பிரார்த்திக்க (துஆச் செய்ய) வேண்டாம்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مَنْ مَسَحَ رَأْسَ يَتِيمٍ لَمْ يَمْسَحْهُ إِلَّا لِلَّهِ كَانَ لَهُ بِكُلِّ شَعْرَةٍ مَرَّتْ عَلَيْهَا يَدُهُ حَسَنَاتٌ وَمَنْ أَحْسَنَ إِلَى يَتِيمَةٍ أَوْ يَتِيمٍ عِنْدَهُ كُنْتُ أَنَا وَهُوَ فِي الْجَنَّةِ كَهَاتَيْنِ وَقَرَنَ بَيْنَ أُصْبُعَيْهِ السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் ஓர் அனாதையின் தலையை அல்லாஹ்வுக்காக மட்டுமே (அன்புடன்) தடவிக் கொடுக்கிறாரோ, அவரது கை பட்டுச் செல்லும் ஒவ்வொரு முடியின் அளவிற்கும் அவருக்கு நன்மைகள் கிடைக்கும். மேலும், தன்னிடம் உள்ள (ஆதரவற்ற) அனாதைச் சிறுமிக்கோ அல்லது அனாதைச் சிறுவனுக்கோ எவர் உபகாரம் (மற்றும் கருணை) செய்கிறாரோ, அவரும் நானும் சொர்க்கத்தில் இந்த இரண்டைப் போன்று (நெருக்கமாக) இருப்போம்."

இவ்வாறு கூறிவிட்டு, தமது ஆட்காட்டி விரலையும் நடுவிரலையும் (ஒன்றோடொன்று) இணைத்துக் காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ عَفَّانُ أَخْبَرَنَا أَبُو غَالِبٍ
ஹஸன் இப்னு மூஸா மற்றும் அஃப்பான் ஆகியோர் (எங்களுக்குக்) கூறினார்கள்: ஹம்மாத் இப்னு ஸலமா எங்களுக்கு (ஹதீஸை) அறிவித்தார். (அவர்களில்) அஃப்பான் (கூறினார்): அபூ காலிப் எங்களுக்கு (இதனைத்) தெரிவித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي مَالِكٍ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ يُجِيرُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ بَعْضُهُمْ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"முஸ்லிம்களில் ஒருவர் (எதிரிக்கு) பாதுகாப்பு அளித்தால், அது (அனைத்து) முஸ்லிம்கள் மீதும் (செல்லுபடியாகும்/கட்டுப்படுத்தும்)" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عِصَامُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنِي صَفْوَانُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ الْخَبَائِرِيِّ وَأَبِي الْيَمَانِ الْهَوْزَنِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ إِنَّ اللهَ وَعَدَنِي أَنْ يُدْخِلَ مِنْ أُمَّتِي الْجَنَّةَ سَبْعِينَ أَلْفًا بِغَيْرِ حِسَابٍ فَقَالَ يَزِيدُ بْنُ الْأَخْنَسِ السُّلَمِيُّ وَاللهِ مَا أُولَئِكَ فِي أُمَّتِكَ إِلَّا كَالذُّبَابِ الْأَصْهَبِ فِي الذِّبَّانِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَإِنَّ رَبِّي قَدْ وَعَدَنِي سَبْعِينَ أَلْفًا مَعَ كُلِّ أَلْفٍ سَبْعُونَ أَلْفًا وَزَادَنِي ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ فَمَا سِعَةُ حَوْضِكَ يَا نَبِيَّ اللهِ؟ قَالَ كَمَا بَيْنَ عَدَنَ إِلَى عُمَانَ وَأَوْسَعَ وَأَوْسَعَ يُشِيرُ بِيَدِهِ قَالَ فِيهِ مَثْعَبَانِ مِنْ ذَهَبٍ وَفِضَّةٍ قَالَ فَمَا حَوْضُكَ يَا نَبِيَّ اللهِ؟ قَالَ مَاءٌ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنَ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مَذَاقَةً مِنَ الْعَسَلِ وَأَطْيَبُ رَائِحَةً مِنَ الْمِسْكِ مَنْ شَرِبَ مِنْهُ لَمْ يَظْمَأْ بَعْدَهَا وَلَمْ يَسْوَدَّ وَجْهُهُ أَبَدًا
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எனது சமுதாயத்தினரில் எழுபதாயிரம் பேரை (எந்தவிதக்) கேள்விக்கணக்குமின்றிச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வதாக அல்லாஹ் எனக்கு வாக்களித்துள்ளான்."

அப்போது யஸீத் பின் அல்-அக்னஸ் அஸ்-ஸுலமீ (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! உங்களது சமுதாயத்தில் இவர்களின் எண்ணிக்கை, (ஏராளமான) ஈக்களின் கூட்டத்தில் இருக்கும் (அரிதான) செந்நிற ஈயைப் போன்று (மிகக் குறைவாகவே) இருக்கிறது" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக என் இறைவன் எனக்கு (அந்த) எழுபதாயிரம் பேரில், ஒவ்வொரு ஆயிரத்துடனும் (கூடுதலாக) எழுபதாயிரம் பேரையும், (அத்துடன் இறைவனது கை) அள்ளல்களில் மூன்று அள்ளல்களையும் எனக்கு அதிகப்படுத்திக் கொடுத்துள்ளான்" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "அல்லாஹ்வின் நபியே! உங்களது (மறுமைத்) தடாகத்தின் (ஹவ்ளின்) பரப்பளவு எவ்வளவு?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "ஏடன் (நகருக்கும்) ஓமன் (நகருக்கும்) இடைப்பட்ட தூரத்தைப் போன்றதாகும். (அதைவிடப்) பரந்தது... (அதைவிடப்) பரந்தது..." என்று தமது கையால் சைகை செய்தவாறு கூறினார்கள். (தொடர்ந்து), "அதில் தங்கம் மற்றும் வெள்ளியாலான இரண்டு நீர் ஊற்றும் குழாய்கள் (மத்சபான்) உள்ளன" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "அல்லாஹ்வின் நபியே! உங்களது தடாகம் (எப்படிப்பட்டது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "(அதன்) நீர் பாலை விட அதிக வெண்மையானது; தேனை விட அதிக இனிமையானது; கஸ்தூரியை விட நறுமணம் மிக்கது. அதிலிருந்து எவர் அருந்துகிறாரோ அவர் அதன் பிறகு ஒருபோதும் தாகமடைய மாட்டார்; அவரது முகம் ஒருபோதும் கருமையடையாது" என்று (பதிலளித்தார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
قَالَ عَبْدُ اللهِ وَجَدْتُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ وَقَدْ ضَرَبَ عَلَيْهِ فَظَنَنْتُ أَنَّهُ قَدْ ضَرَبَ عَلَيْهِ؛ لِأَنَّهُ خَطَأٌ إِنَّمَا هُوَ عَنْ زَيْدٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ تَعَلَّمُوا الْقُرْآنَ؛ فَإِنَّهُ شَافِعٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَعَلَّمُوا الْبَقَرَةَ وَآلَ عِمْرَانَ تَعَلَّمُوا الزَّهْرَاوَيْنِ؛ فَإِنَّهُمَا يَأْتِيَانِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُمَا غَمَامَتَانِ أَوْ غَيَايَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا فِرْقَانِ مِنْ طَيْرٍ صَوَافَّ يُحَاجَّانِ عَنْ صَاحِبِهِمَا تَعَلَّمُوا الْبَقَرَةَ؛ فَإِنَّ تَعْلِيمَهَا بَرَكَةٌ وَتَرْكَهَا حَسْرَةٌ وَلَا يَسْتَطِيعُهَا الْبَطَلَةُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"குர்ஆனைக் கற்றுக்கொள்ளுங்கள்; ஏனெனில், மறுமை நாளில் அது (தன்னைக் கற்றவர்களுக்குப்) பரிந்துரை செய்யக்கூடியதாக வரும். 'அல்பகரா' மற்றும் 'ஆல இம்ரான்' ஆகிய இரு பிரகாசமான அத்தியாயங்களைக் (அஸ்-ஸஹ்ராவைன்) கற்றுக்கொள்ளுங்கள். ஏனெனில், அவை மறுமை நாளில் இரண்டு மேகங்களைப் போன்று, அல்லது நிழல்தரும் இரண்டு விதானங்களைப் போன்று, அல்லது அணிவகுத்துப் பறக்கும் இரண்டு பறவைக் கூட்டங்களைப் போன்று வந்து, தம்மோடு (நெருக்கமாக) இருந்தவர்களுக்காக வாதாடும். அல்பகரா அத்தியாயத்தைக் கற்றுக்கொள்ளுங்கள்; ஏனெனில், அதைக் கற்பது (மற்றும் அதன்படி நடப்பது) பரக்கத் (அபிவிருத்தி) ஆகும்; அதைக் கைவிடுவது கைசேதமாகும். மேலும், சூனியக்காரர்களால் (அல்பகராவை ஓதுபவர்களுக்கு எதிராக) எதையும் செய்ய முடியாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَتْشٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ عَنْ مُعَلَّى يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ (ح) وحَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اللهِ ﷺ وَهُوَ يَرْمِي الْجَمْرَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَيُّ الْجِهَادِ أَحَبُّ إِلَى اللهِ؟ قَالَ فَسَكَتَ عَنْهُ حَتَّى إِذَا رَمَى الثَّانِيَةَ عَرَضَ لَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَيُّ الْجِهَادِ أَحَبُّ إِلَى اللهِ؟ قَالَ فَسَكَتَ عَنْهُ ثُمَّ مَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ حَتَّى إِذَا اعْتَرَضَ فِي الْجَمْرَةِ الثَّالِثَةِ عَرَضَ لَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَيُّ الْجِهَادِ أَحَبُّ إِلَى اللهِ؟ قَالَ كَلِمَةُ حَقٍّتُقَالُ لِإِمَامٍ جَائِرٍ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஹஜ்ஜின் போது) ஜம்ராவில் கல்லெறிந்து கொண்டிருந்தபோது ஒரு மனிதர் அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வுக்கு மிகவும் விருப்பமான ஜிஹாத் (அறப்போர்) எது?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபியவர்கள் (பதிலளிக்காமல்) மௌனமாக இருந்தார்கள்.

நபியவர்கள் இரண்டாவது ஜம்ராவில் கல்லெறிந்தபோதும், அம்மனிதர் மீண்டும் நபியவர்களுக்கு முன்னே வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வுக்கு மிகவும் விருப்பமான ஜிஹாத் எது?" என்று கேட்டார். அப்போதும் நபியவர்கள் (பதிலளிக்காமல்) மௌனமாக இருந்தார்கள். பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொடர்ந்து) சென்றார்கள்.

மூன்றாவது ஜம்ராவில் கல்லெறிய ஆயத்தமானபோது (அல்லது அங்கு இருந்தபோது), மீண்டும் அவர் நபியவர்களுக்கு முன்னே வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வுக்கு மிகவும் விருப்பமான ஜிஹாத் எது?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபியவர்கள், "அநீதியிழைக்கும் ஆட்சியாளனிடம் கூறப்படும் சத்திய வார்த்தையே (மிகவும் விருப்பமான ஜிஹாதாகும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ جَدِّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ سَأَلَ رَجُلٌ النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ مَا الْإِثْمُ؟ فَقَالَ إِذَا حَكَّ فِي نَفْسِكَ شَيْءٌ فَدَعْهُ قَالَ فَمَا الْإِيمَانُ؟ قَالَ إِذَا سَاءَتْكَ سَيِّئَتُكَ وَسَرَّتْكَ حَسَنَتُكَ فَأَنْتَ مُؤْمِنٌ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "பாவம் என்றால் என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஏதேனும் ஒரு விஷயம் உனது உள்ளத்தில் (சந்தேகத்தையோ அல்லது) உறுத்தலையோ ஏற்படுத்தினால், அதை(ச் செய்வதை) விட்டுவிடு" என்று கூறினார்கள். அவர், "அப்படியானால், ஈமான் (இறைநம்பிக்கை) என்றால் என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உனது தீய செயல் உன்னை வருத்தமடையச் செய்து, உனது நற்செயல் உனக்கு மகிழ்ச்சியை அளித்தால், நீ (உண்மையான) ஒரு முஃமின் (இறைநம்பிக்கையாளர்) ஆவாய்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عُبَيْدِ اللهِ أَنَّ سُلَيْمَانَ بْنَ حَبِيبٍ حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ لَتُنْقَضَنَّ عُرَى الْإِسْلَامِ عُرْوَةً عُرْوَةً فَكُلَّمَا انْتَقَضَتْ عُرْوَةٌ تَشَبَّثَ النَّاسُ بِالَّتِي تَلِيهَا وَأَوَّلُهُنَّ نَقْضًا الْحُكْمُ وَآخِرُهُنَّ الصَّلَاةُ
அபூ உமாமா அல்பாஹிலீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"இஸ்லாத்தின் பிடிப்புகள் (ஒவ்வொரு சட்டங்களும்/கடமைகளும்) ஒவ்வொன்றாக நிச்சயமாக அவிழ்க்கப்படும். ஒரு பிடிப்பு அவிழும்போதெல்லாம், மக்கள் அதற்கு அடுத்ததாக (மிஞ்சியிருப்பதை)ப் பிடித்துக் கொள்வார்கள். அவற்றில் முதலாவதாக அவிழ்க்கப்படுவது (இஸ்லாமிய முறைப்படியான) ஆட்சி அதிகாரமாகும் (நீதி நிர்வாகமாகும்); இறுதியாக அவிழ்க்கப்படுவது தொழுகையாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده جيد
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ قَالَسَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَخْطُبُ النَّاسَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَهُوَ عَلَى الْجَدْعَاءِ وَاضِعٌ رِجْلَهُ فِي غَرْزِ الرَّحْلِ يَتَطَاوَلُ يَقُولُ أَلَا تَسْمَعُونَ؟ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ آخِرِ الْقَوْمِ مَا تَقُولُ؟ قَالَ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَصَلُّوا خَمْسَكُمْ وَصُومُوا شَهْرَكُمْ وَأَدُّوا زَكَاةَ أَمْوَالِكُمْ وَأَطِيعُوا ذَا أَمْرِكُمْ تَدْخُلُوا جَنَّةَ رَبِّكُمْ قُلْتُ لَهُ فَمُذْ كَمْ سَمِعْتَ هَذَا الْحَدِيثَ يَا أَبَا أُمَامَةَ؟ قَالَ وَأَنَا ابْنُ ثَلَاثِينَ سَنَةً
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் விடைபெறும் ஹஜ்ஜின்போது (ஹஜ்ஜத்துல் விதாஉ), 'அல்-ஜத்ஆ' எனும் (தமது) ஒட்டகத்தின் மீது அமர்ந்தவாறு மக்களுக்கு உரையாற்றுவதை நான் கேட்டேன். அப்போது அவர்கள், ஒட்டகச் சேணத்தின் அங்கவடியில் (தோலால் ஆன மிதியடியில்) தமது காலை வைத்து, (அனைவருக்கும் தெரியும் பொருட்டு) தமது உடலை உயர்த்தி எட்டிப்பார்த்தவாறு, "நீங்கள் செவியேற்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். கூட்டத்தின் இறுதியிலிருந்த ஒரு மனிதர், "நீங்கள் என்ன கூறுகிறீர்கள்?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உங்கள் இறைவனை வணங்குங்கள்; உங்களின் ஐவேளைத் தொழுகைகளை நிறைவேற்றுங்கள்; உங்களின் (ரமழான்) மாதத்தில் நோன்பு நோற்பீர்களாக; உங்கள் செல்வங்களுக்குரிய ஸகாத்தைச் செலுத்துங்கள்; உங்களின் அதிகாரமுடையவர்களுக்குக் (தலைவர்களுக்குக்) கீழ்ப்படியுங்கள்; (அவ்வாறு செய்தால்) நீங்கள் உங்கள் இறைவனின் சொர்க்கத்தில் நுழைவீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.

(இதனை அறிவிக்கும் தாபியீயான சுலைம் பின் ஆமிர் கூறுகிறார்:) நான் அவரிடம், "அபூ உமாமாவே! இந்த ஹதீஸை நீங்கள் செவியேற்று (எவ்வளவு காலம் ஆகிறது அல்லது அப்போது) உங்களுக்கு என்ன வயது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அப்போது எனக்கு முப்பது வயது" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ وَعَبْدِ الْوَهَّابِ عَنْ هِشَامٍ وَأَزْهَرَ بْنِ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ صَاحِبِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَقَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ أَبُو أُمَامَةَ الْحِمْصِيُّ صَاحِبُ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ الْوُضُوءُ يُكَفِّرُ مَا قَبْلَهُ ثُمَّ تَصِيرُ الصَّلَاةُ نَافِلَةً فَقِيلَ لَهُ أَسَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَ نَعَمْ غَيْرَ مَرَّةٍ وَلَا مَرَّتَيْنِ وَلَا ثَلَاثٍ وَلَا أَرْبَعٍ وَلَا خَمْسٍ
நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழரான அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"வுளுவானது அதற்கு முன் செய்த (சிறு) பாவங்களை அழித்துவிடுகிறது. பின்னர் (அவர் நிறைவேற்றும்) தொழுகை உபரியானதாக (நஃபிலாக) மாறிவிடுகிறது."

அப்போது அவரிடம், "இதை நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றீர்களா?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர், "ஆம்! ஒரு முறையல்ல, இரு முறையல்ல, மூன்று முறையல்ல, நான்கு முறையல்ல, ஐந்து முறையல்ல (மாறாகப் பல முறை செவியுற்றுள்ளேன்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنِي عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ الْيَمَامِيُّ عَنْ شَدَّادِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي مَجْلِسٍ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي قَدْ أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْ عَلَيَّ كِتَابَ اللهِ قَالَ فَأُقِيمَتِ الصَّلَاةُ قَالَ فَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فَلَمَّا فَرَغَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَتَبِعَهُ الرَّجُلُ وَتَبِعْتُهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْ عَلَيَّ كِتَابَ اللهِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ ﷺ أَلَيْسَ خَرَجْتَ مِنْ مَنْزِلِكَ تَوَضَّأْتَ فَأَحْسَنْتَ الْوُضُوءَ وَصَلَّيْتَ مَعَنَا؟ قَالَ الرَّجُلُ بَلَى قَالَ فَإِنَّ اللهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ حَدَّكَ أَوْ ذَنْبَكَ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு சபையில் (அமர்ந்து) இருந்தோம். அப்போது ஒரு மனிதர் அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் (தண்டனைக்குரிய) ஒரு குற்றத்தைச் செய்துவிட்டேன். எனவே, என் மீது அல்லாஹ்வின் வேதத்தின்படி (தண்டனையை) நிறைவேற்றுங்கள்" என்றார்.

அப்போது தொழுகைக்காக (இகாமத்) சொல்லப்பட்டது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள். அவர்கள் தொழுகையை முடித்துவிட்டு (பள்ளியை விட்டு) வெளியே சென்றபோது, அந்த மனிதரும் அவர்களைப் பின்தொடர்ந்து சென்றார். நானும் அவர்களைப் பின்தொடர்ந்து சென்றேன்.

அவர் (மீண்டும்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் (தண்டனைக்குரிய) ஒரு குற்றத்தைச் செய்துவிட்டேன். எனவே, என் மீது அல்லாஹ்வின் வேதத்தின்படி (தண்டனையை) நிறைவேற்றுங்கள்" என்றார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "நீர் உமது வீட்டிலிருந்து புறப்படும்போது உளூச் செய்து, அந்த உளூவை அழகிய முறையில் நிறைவேற்றிவிட்டு, எங்களுடன் சேர்ந்து தொழவில்லையா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அந்த மனிதர், "ஆம் (அல்லாஹ்வின் தூதரே! தொழுதேன்)" என்றார்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக அல்லாஹ் உமது குற்றத்தை - அல்லது உமது பாவத்தை - (உமது தொழுகையின் காரணமாக) மன்னித்துவிட்டான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ الْحَدَّادُ حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ خِرَاشٍ عَنْ حَجَّاجِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا ضَلَّ قَوْمٌ بَعْدَ هُدًى كَانُوا عَلَيْهِ إِلَّا أُوتُوا الْجَدَلَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ {مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلًا بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ} [الزخرف 58]
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நேர்வழியில் இருந்த ஒரு சமுதாயம், அவர்கள் (நேர்வழியில்) இருந்ததற்குப் பிறகு வழிகெட்டுப் போனார்கள் என்றால், அவர்களுக்கு (வீண்) தர்க்கம் செய்யும் குணம் கொடுக்கப்பட்டதாலேயே தவிர வேறில்லை."
பின்னர், அவர்கள் இந்த இறைவசனத்தை ஓதிக்காட்டினார்கள்: "(நபியே!) அவர்கள் வீண் தர்க்கத்திற்காகவே தவிர இதனை உமக்கு உதாரணமாகக் கூறவில்லை; உண்மையில் அவர்கள் பிடிவாதமாகத் தர்க்கம் செய்யும் கூட்டத்தினரே ஆவர்." (அல்குர்ஆன் 43:58).
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا يَزِيدُ هُوَ ابْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ عَنْ أَبِي الْحَصِينِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ الْأَشْعَرِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ الْحُمَّى مِنْ كِيرٍ مِنْ جَهَنَّمَ فَمَا أَصَابَ الْمُؤْمِنَ مِنْهَا كَانَ حَظَّهُ مِنَ النَّارِ
அபு உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"காய்ச்சல் என்பது நரகத்தின் (வெப்பக்) காற்றிலிருந்து (அல்லது உலையிலிருந்து) ஏற்படுவதாகும். எனவே, ஒரு முஃமினுக்கு (இறைநம்பிக்கையாளருக்கு) அதிலிருந்து ஏற்படும் பாதிப்பானது, (மறுமையில் அவர் அனுபவிக்க வேண்டிய) நரக நெருப்பிலிருந்து அவருக்குரிய பங்காக (அமைந்து, அவரைத் தூய்மைப்படுத்தி) விடுகிறது."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ جَدِّهِ مَمْطُورٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللهِ ﷺ مَا الْإِيمَانُ؟ قَالَ إِذَا سَرَّتْكَ حَسَنَتُكَ وَسَاءَتْكَ سَيِّئَتُكَ فَأَنْتَ مُؤْمِنٌ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ فَمَا الْإِثْمُ؟ قَالَ إِذَا حَاكَ فِي نَفْسِكَ شَيْءٌ فَدَعْهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "ஈமான் (இறைநம்பிக்கை) என்றால் என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "உங்களுடைய நற்செயல் உங்களுக்கு மகிழ்ச்சியை அளித்து, உங்களுடைய தீய செயல் உங்களுக்கு வருத்தத்தை (மற்றும் கவலையை) ஏற்படுத்தினால் நீங்கள் ஒரு முஃமின் (உண்மையான இறைநம்பிக்கையாளர்) ஆவீர்கள்" என்று கூறினார்கள். அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! பாவம் என்றால் என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "உங்கள் உள்ளத்தில் ஏதேனும் ஒன்று (சந்தேகத்தையோ அல்லது) உறுத்தலையோ ஏற்படுத்தினால், அதை (பாவம் என்று கருதி) விட்டுவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ أَغْبَطَ أَوْلِيَائِي عِنْدِي مُؤْمِنٌ خَفِيِفُ الْحَاذِ ذُو حَظٍّ مِنْ صَلَاةٍ أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ وَكَانَ فِي النَّاسِ غَامِضًا لَا يُشَارُ إِلَيْهِ بِالْأَصَابِعِ فَعُجِّلَتْ مَنِيَّتُهُ وَقَلَّ تُرَاثُهُ وَقَلَّتْ بَوَاكِيهِ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"என்னுடைய நேசர்களில் (மற்றும் தோழர்களில்) என்னிடத்தில் மிகவும் பொறாமைப்படத்தக்க (பாக்கியம் பெற்ற)வர் யாரெனில், (செல்வம் மற்றும் குடும்பப்) பளு குறைந்தவராகவும், தொழுகையில் (அதிகமான) பங்கினைப் பெற்றவராகவும் இருக்கும் ஒரு முஃமின் (இறைநம்பிக்கையாளர்) ஆவார். அவர் தனது இறைவனை மிக அழகிய முறையில் வணங்குவார். அவர் மக்களிடையே (அதிகம் அறியப்படாத) மறைவானவராக இருப்பார்; (புகழின் காரணமாக) அவரை நோக்கி விரல்கள் சுட்டிக்காட்டப்படாது. (இத்தகைய நிலையில் இருக்கும்போது) அவரது மரணம் விரைவாக நிகழ்ந்துவிடும்; அவர் விட்டுச்செல்லும் சொத்துகளும் குறைவாகவே இருக்கும்; அவருக்காக அழுபவர்களும் (ஒப்பாரி வைப்பவர்களும்) குறைவாகவே இருப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஷிப்ஹு மவ்ழூஃ (இட்டுக்கட்டப்பட்டதைப் போன்றது)
شبه موضوع
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ثَوْرٌ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ إِذَا فَرَغَ مِنْ طَعَامِهِ أَوْ رُفِعَتْ مَائِدَتُهُ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَمَكَفَّرٍ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்களது உணவை உண்டு முடித்ததும் அல்லது அவர்களது உணவு விரிப்பு (உணவுத் தட்டு) எடுக்கப்படும் போதும், "அல்ஹம்து லில்லாஹி கஸீரன் தய்யிபன் முபாரக்கன் ஃபீஹி, ஃகைர மகஃப்ஃபரின் வலா முவத்தஇன் வலா முஸ்தக்னன் அன்ஹு ரப்பனா" என்று கூறுவார்கள்.

(பொருள்: எங்கள் இறைவா! உனக்கே தூய்மையான, வளமிக்க, ஏராளமான புகழ்கள் அனைத்தும் உரித்தாகட்டும். (உனது இந்த அருட்கொடையானது எங்களால்) நன்றியற்ற முறையில் மறுக்கப்படாததாகவும், கைவிடப்படாததாகவும், (எப்போதும் உன்னுடைய உதவி) தேவையற்றதாகக் கருதப்படாததாகவும் (இப்புகழினை உனக்குச் சமர்ப்பிக்கிறோம்).)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا خَلَّادٌ الصَّفَّارُ سَمِعَهُ مِنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا يَحِلُّ بَيْعُالْمُغَنِّيَاتِ وَلَا شِرَاؤُهُنَّ وَلَا تِجَارَةٌ فِيهِنَّ وَأَكْلُ أَثْمَانِهِنَّ حَرَامٌ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"பாடும் பெண்களை (அடிமைப் பெண்களை) விற்பதோ, அவர்களை வாங்குவதோ, அவர்களைக் கொண்டு வியாபாரம் செய்வதோ (மார்க்கத்தில்) அனுமதிக்கப்பட்டதல்ல. மேலும், அவர்களை விற்றுப் பெறும் தொகையை (வருமானத்தை) உண்பது ஹராம் (விலக்கப்பட்டதாகும்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ سَمِعْتُ الْأَعْمَشَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُطْبَعُ الْمُؤْمِنُ عَلَى الْخِلَالِ كُلِّهَا إِلَّا الْخِيَانَةَ وَالْكَذِبَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு முஃமினிடம் (இறைநம்பிக்கையாளரிடம்) மோசடி (நம்பிக்கை துரோகம்), பொய் ஆகிய இரண்டைத் தவிர, மற்ற அனைத்து குணங்களும் (இயல்பாக) அமையலாம்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شِمْرٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍعَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا تَوَضَّأَ الرَّجُلُ الْمُسْلِمُ خَرَجَتْ ذُنُوبُهُ مِنْ سَمْعِهِ وَبَصَرِهِ وَيَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فَإِنْ قَعَدَ قَعَدَ مَغْفُورًا لَهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு முஸ்லிம் (தொழுகைக்காக) உளுச் செய்யும்போது, அவருடைய செவி, பார்வை, இரு கைகள் மற்றும் இரு கால்களிலிருந்து (அவற்றின் மூலம் செய்யப்பட்ட சிறு) பாவங்கள் வெளியேறிவிடுகின்றன. பின்னர் அவர் (உளுச் செய்து முடித்து) அமர்ந்தால், பாவங்கள் மன்னிக்கப்பட்டவராகவே அவர் அமர்கிறார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ قَتَادَةَ وَهَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْجَعْد يُحَدِّثُ قَالَ هَاشِمٌ فِي حَدِيثِهِ أَبُو الْجَعْدِ مَوْلًى لِبَنِي ضُبَيْعَةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الصُّفَّةِ تُوُفِّيَ وَتَرَكَ دِينَارًا فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَهُ كَيَّةٌ قَالَ ثُمَّ تُوُفِّيَ آخَرُ فَتَرَكَ دِينَارَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ كَيَّتَانِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அஹ்லுஸ் ஸுஃப்பாவைச் சேர்ந்த (திண்ணைத் தோழர்களில்) ஒரு மனிதர் இறந்துவிட்டார். அவர் ஒரு தீனாரை (தங்க நாணயத்தை) விட்டுச் சென்றிருந்தார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(இது அவருக்கு மறுமையில் இடப்படும்) ஒரு சூடு!" என்று கூறினார்கள். பின்னர் மற்றொருவர் இறந்தார்; அவர் இரண்டு தீனார்களை விட்டுச் சென்றிருந்தார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(இவை அவருக்கு இடப்படும்) இரண்டு சூடுகள்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ قَالَ سَمِعْتُ سَالِمًا قَالَ حَجَّاجٌ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ قَالَذُكِرَ لِي عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ امْرَأَةً أَتَتِ النَّبِيَّ ﷺ تَسْأَلُهُ وَمَعَهَا صَبِيَّانِ لَهَا فَأَعْطَاهَا ثَلَاثَ تَمَرَاتٍ فَأَعْطَتْ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا تَمْرَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّ أَحَدَ الصَّبِيَّيْنِ بَكَى قَالَ فَشَقَّتْهَا فَأَعْطَتْ كُلَّ وَاحِدٍ نِصْفًا فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حَامِلَاتٌ وَالِدَاتٌ رَحِيمَاتٌ بِأَوْلَادِهِنَّ لَوْلَا مَا يَصْنَعْنَ بِأَزْوَاجِهِنَّ لَدَخَلَتْ مُصَلِّيَاتُهُنَّ الْجَنَّةَ
அபு உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு பெண் தனது இரண்டு சிறுவர்களுடன் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து (உதவி) கேட்டாள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் அவளுக்கு மூன்று பேரீச்சம்பழங்களைக் கொடுத்தார்கள். அவள் அக்குழந்தைகள் ஒவ்வொருவருக்கும் ஒரு பேரீச்சம்பழத்தைக் கொடுத்தாள். பின்னர், அக்குழந்தைகளில் ஒருவன் (மீதமிருந்த பழத்திற்காக) அழுதான். உடனே அவள் (தன்னிடம் இருந்த மூன்றாவது பழத்தை) இரண்டாகப் பிளந்து, இருவருக்கும் ஆளுக்குப் பாதியாகக் கொடுத்தாள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(பெண்கள் கருவைச்) சுமப்பவர்கள்; (குழந்தைகளைப்) பெற்றெடுப்பவர்கள்; தங்களின் குழந்தைகள் மீது (அளவற்ற) இரக்கம் காட்டுபவர்கள் ஆவர். அவர்கள் தங்கள் கணவன்மார்களிடம் (நன்றியின்றி) நடந்துகொள்ளும் விதம் மட்டும் இல்லையென்றால், அவர்களில் தொழுகையாளிகளான பெண்கள் (தடையின்றி) நிச்சயமாகச் சொர்க்கத்தில் நுழைவார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْحِمْصِيِّ قَالَ تُوُفِّيَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الصُّفَّةِفَوُجِدَ فِي مِئْزَرِهِ دِينَارٌ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ كَيَّةٌ قَالَ ثُمَّ تُوُفِّيَ آخَرُ فَوُجِدَ فِي مِئْزَرِهِ دِينَارَانِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ كَيَّتَانِ
அபூ உமாமா அல்ஹிம்ஸீ (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அஹ்லுஸ் ஸுஃப்பாவைச் (திண்ணைத் தோழர்களைச்) சேர்ந்த ஒருவர் இறந்துவிட்டார். அவரது கீழாடையில் ஒரு தீனார் கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(இது நரக நெருப்பால் இடப்படும்) ஒரு சூடு" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு மற்றொருவர் இறந்துவிட்டார். அவரது கீழாடையில் இரண்டு தீனார்கள் கண்டுபிடிக்கப்பட்டன. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(இவை நரக நெருப்பால் இடப்படும்) இரண்டு சூடுகள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ مِثْلَهُ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் வழியாகவும் (முன்னர் கூறப்பட்ட ஹதீஸைப்) போன்றே அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الصُّفَّةِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
அபூஉமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"திண்ணைத் தோழர்களில் (அஹ்லுஸ் ஸுஃப்பா) ஒருவர் மரணமடைந்தார்" (என்று கூறிவிட்டு, அதன் பிறகு முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப் போன்றே) இதிலும் குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَيْخًا مِنْ أَهْلِ دِمَشْقَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا أُمَامَةَ الْبَاهِلِيَّ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ مِنَ اللَّيْلِ كَبَّرَ ثَلَاثًا وَسَبَّحَ ثَلَاثًا وَهَلَّلَ ثَلَاثًا ثُمَّ يَقُولُ اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ مِنْ هَمْزِهِ وَنَفْخِهِ وَشِرْكِهِ
அபூ உமாமா அல்-பாஹிலீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரவில் தொழுகையில் நுழையும்போது (தொழுகையைத் தொடங்கும்போது), மூன்று முறை தக்பீர் (அல்லாஹு அக்பர் - அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்) கூறுவார்கள், மூன்று முறை தஸ்பீஹ் (சுப்ஹானல்லாஹ் - அல்லாஹ் தூயவன்) கூறுவார்கள், மூன்று முறை தஹ்லீல் (லாயிலாஹ இல்லல்லாஹ் - அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை) கூறுவார்கள்.

பின்னர், "அல்லாஹும்ம இன்னீ அஊது பிக மினஷ் ஷைத்தானிர் ரஜீம், மின் ஹம்ஸிஹி வநஃப்கிஹி வஷிர்கிஹி"

(பொருள்: யா அல்லாஹ்! விரட்டப்பட்ட ஷைத்தானிடமிருந்தும், அவனது தூண்டுதலிலிருந்தும் (பைத்தியம்/தீய ஊசலாட்டம்), அவனது பெருமையிலிருந்தும், அவனது இணைவைப்பிலிருந்தும் உன்னிடம் நான் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன்) என்று கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ عَنْ شَيْخٍ مِنْ أَهْلِ دِمَشْقَعَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ خَمْسٌ بَخٍ بَخٍ سُبْحَانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَكْبَرُ وَالْوَلَدُ الصَّالِحُ يَمُوتُ لِلرَّجُلِ فَيَحْتَسِبُهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஐந்து விஷயங்கள் உள்ளன; (அவை தராசில் எவ்வளவு கனமானவை!) ஆஹா! ஆஹா! (அவை:) ‘சுப்ஹானல்லாஹ்’ (அல்லாஹ் தூயவன்), ‘அல்ஹம்துலில்லாஹ்’ (புகழ் அனைத்தும் அல்லாஹ்வுக்கே), ‘லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்’ (அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை), ‘அல்லாஹு அக்பர்’ (அல்லாஹ் மகா பெரியவன்) மற்றும் ஒரு மனிதருக்கு (அவரது) சாலிஹான (நல்லொழுக்கமுள்ள) பிள்ளை மரணித்து, அதற்காக அவர் (அல்லாஹ்விடம்) நற்கூலியை எதிர்பார்த்துப் (பொறுமை காப்பது)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ رَجُلٍ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا أُمَامَةَ الْبَاهِلِيَّ يَقُولُ كَانَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ كَبَّرَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَسُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ مِنْ هَمْزِهِ وَنَفْخِهِ وَنَفْثِهِ
அபூ உமாமா அல்-பாஹிலீ (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் நபி ((ஸல்)) அவர்கள் தொழுகைக்காக (தக்பீர் தஹ்ரீமா கூறி) நின்றால், (ஆரம்பத்தில்) மூன்று முறை தக்பீர் ('அல்லாஹு அக்பர்') கூறுவார்கள். பின்னர் மூன்று முறை 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' (வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை) என்றும், மூன்று முறை 'ஸுப்ஹானல்லாஹி வபிஹம்திஹி' (அல்லாஹ் தூய்மையானவன், அவனுக்கே புகழ் அனைத்தும்) என்றும் கூறுவார்கள். அதன் பிறகு, "அஊது பில்லாஹி மினஷ் ஷைத்தானிர் ரஜீம், மின் ஹம்ஸிஹி, வநஃப்கிஹி, வநஃப்திஹி" (விரட்டப்பட்ட ஷைத்தானிடமிருந்தும், அவனது தூண்டுதலிலிருந்தும் (பைத்தியம்/வலிப்பு), அவனது பெருமையிலிருந்தும், அவனது ஊதுதலிலிருந்தும் (தீய கவிதைகள்/சூனியம்) அல்லாஹ்விடம் நான் பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன்) என்று கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ مِنْ بَنِي الْعَدَّاءِ مِنْ كِنْدَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي رَجُلٍ تُوُفِّيَ وَتَرَكَ دِينَارًا أَوْ دِينَارَيْنِ يَعْنِي قَالَ لَهُ كَيَّةٌ أَوْ كَيَّتَانِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் (தர்மத்தைப் பெற்றுக்கொண்டு, தான் ஏழை என்று காட்டி) இறந்துபோகும்போது ஒரு தீனாரையோ அல்லது இரண்டு தீனார்களையோ (மிச்சமாக) விட்டுச் சென்றது குறித்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குறிப்பிடுகையில், "(மறுமையில் அதற்காக அவருக்கு நரக நெருப்பால்) ஒரு சூடு அல்லது இரண்டு சூடுகள் போடப்படும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ أَبِي الْعَنْبَسِ عَنْ أَبِي الْعَدَبَّسِ عَنْ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهُوَ مُتَوَكِّئٌ عَلَى عَصًا فَقُمْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ لَا تَقُومُوا كَمَا تَقُومُ الْأَعَاجِمُ يُعَظِّمُ بَعْضُهَا بَعْضًا قَالَ فَكَأَنَّا اشْتَهَيْنَا أَنْ يَدْعُوَ اللهَ لَنَا فَقَالَ اللهُمَّ اغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَارْضَ عَنَّا وَتَقَبَّلْ مِنَّا وَأَدْخِلْنَا الْجَنَّةَ وَنَجِّنَا مِنَ النَّارِ وَأَصْلِحْ لَنَا شَأْنَنَا كُلَّهُ فَكَأَنَّا اشْتَهَيْنَا أَنْيَزِيدَنَا فَقَالَ قَدْ جَمَعْتُ لَكُمُ الْأَمْرَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு கைத்தடியை ஊன்றியவாறு எங்களை நோக்கி வந்தார்கள். அப்போது நாங்கள் அவர்களுக்காக (மரியாதை நிமித்தமாக) எழுந்து நின்றோம். அதற்கு அவர்கள், "அரபியல்லாதவர்கள் (அஜமிகள்) தங்களில் ஒருவரையொருவர் கண்ணியப்படுத்துவதற்காக (தங்கள் தலைவர்களுக்கு முன்னால்) எழுந்து நிற்பதைப் போன்று நீங்கள் எழுந்து நிற்காதீர்கள்!" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, அவர்கள் எங்களுக்காக அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்திக்க வேண்டும் என நாங்கள் ஆசைப்பட்டோம். எனவே அவர்கள், **"அல்லாஹும்மஃபிர் லனா, வர்ஹம்னா, வர்ள அன்னா, வதகப்பல் மின்னா, வஅத்கில்னல் ஜன்னத்த, வநஜ்ஜினா மினன் நாரி, வஅஸ்லிஹ் லனா ஷஃனனா குல்லஹ்"** என்று பிரார்த்தித்தார்கள். (பொருள்: யா அல்லாஹ்! எங்களை மன்னித்தருள்வாயாக! எங்கள் மீது கருணை பொழிவாயாக! எங்களைப் பொருந்திக் கொள்வாயாக! எங்களிடமிருந்து (நற்செயல்களை) ஏற்றுக்கொள்வாயாக! எங்களைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வாயாக! எங்களை நரக நெருப்பிலிருந்து காப்பாற்றுவாயாக! எங்கள் விவகாரங்கள் அனைத்தையும் சீர்படுத்தியருள்வாயாக!)

அவர்கள் (பிரார்த்தனையை) இன்னும் அதிகமாக்க வேண்டும் என நாங்கள் ஆசைப்பட்டோம். அப்போது அவர்கள், "நான் உங்களுக்காக (இம்மை மற்றும் மறுமையின்) அனைத்துக் காரியங்களையும் ஒன்றிணைத்து (கேட்டு) விட்டேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ أَبِي عَنْ أَبِي عَنْ أَبِي مِنْهُمْ أَبُو غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ أَوْ نَحْوَهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் (வாயிலாக) நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து இது போன்றோ அல்லது இது போன்ற கருத்திலோ (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப் போலவே) அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا غَالِبٍ يَقُولُ لَمَّا أُتِيَ بِرُءُوسِ الْأزَارِقَةِ فَنُصِبَتْ عَلَى دَرَجِ دِمَشْقَ جَاءَ أَبُو أُمَامَةَ فَلَمَّا رَآهُمْ دَمَعَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ كِلَابُ النَّارِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ هَؤُلَاءِ شَرُّ قَتْلَى قُتِلُوا تَحْتَ أَدِيمِ السَّمَاءِ وَخَيْرُ قَتْلَىقُتِلُوا تَحْتَ أَدِيمِ السَّمَاءِ الَّذِينَ قَتَلَهُمْ هَؤُلَاءِ قَالَ فَقُلْتُ فَمَا شَأْنُكَ دَمَعَتْ عَيْنَاكَ ؟ قَالَ رَحْمَةً لَهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا مِنْ أَهْلِ الْإِسْلَامِ قَالَ قُلْنَا أَبِرَأْيِكَ قُلْتَ هَؤُلَاءِ كِلَابُ النَّارِ أَوْ شَيْءٌ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَ إِنِّي لَجَرِيءٌ بَلْ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ غَيْرَ مَرَّةٍ وَلَا اثْنَتَيْنِ وَلَا ثَلَاثٍ قَالَ فَعَدَّ مِرَارًا
அஸாரிகாக்களின் (கவாரிஜ்களின் ஒரு பிரிவினரின்) தலைகள் கொண்டுவரப்பட்டு டமாஸ்கஸ் நகரப் படிகளில் வைக்கப்பட்டபோது, அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அங்கு வந்தார்கள். அவற்றைப் பார்த்ததும் அவர்களின் கண்களில் கண்ணீர் வடிந்தது.

அப்போது அவர்கள், "(இவர்கள்) நரகத்தின் நாய்கள்!" என்று மூன்று முறை கூறினார்கள். மேலும், "வானத்தின் கீழ் கொல்லப்பட்டவர்களிலேயே இவர்கள் மிகவும் கெட்டவர்கள் ஆவர். வானத்தின் கீழ் கொல்லப்பட்டவர்களிலேயே மிகவும் சிறந்தவர்கள் யாரெனில், இவர்களால் கொல்லப்பட்டவர்கள்தான்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது (இதை அறிவிக்கும் அபூ ஃகாலிப் ஆகிய) நான், "தங்கள் கண்களில் கண்ணீர் வடியக் காரணமென்ன?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(முன்பு) அவர்களும் இஸ்லாமிய மக்களாக இருந்தார்களே என அவர்கள் மீது ஏற்பட்ட இரக்கத்தினால் தான்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

நாங்கள், "இவர்கள் நரகத்தின் நாய்கள் என்று உங்களின் சுய கருத்தில் கூறினீர்களா? அல்லது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து நீங்கள் செவியுற்ற ஒன்றையா?" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள், "(மார்க்க விஷயத்தில் சுயமாகப் பேசுவதற்கு) நான் என்ன அவ்வளவு துணிச்சல்காரனா? மாறாக, நான் இதனை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து ஒரு முறையல்ல, இரண்டு முறையல்ல, மூன்று முறையல்ல... (எனத் தொடர்ந்து) பல முறை செவியுற்றுள்ளேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ أَخْبَرَنَا حَرِيزٌ حَدَّثَنِي سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍعَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ مَا كَانَ يَفْضُلُ عَلَى أَهْلِ بَيْتِ رَسُولِ اللهِ ﷺ خُبْزُ الشَّعِيرِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் குடும்பத்தினரிடம் வாற்கோதுமை ரொட்டி (கூட) ஒருபோதும் (உண்டு முடித்த பின்) மீதமிருந்ததில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي طَالِبٍ الضُّبَعِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَأَنْ أَذْكُرَ اللهَ تَعَالَى مِنْ طُلُوعِ الشَّمْسِ أُكَبِّرُ وَأُهَلِّلُ وَأُسَبِّحُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَعْتِقَ أَرْبَعًا مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلَ وَلَأَنْ أَذْكُرَ اللهَ مِنْ صَلَاةِ الْعَصْرِإِلَى أَنْ تَغِيبَ الشَّمْسُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَعْتِقَ كَذَا وَكَذَا مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلَ
அபு உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"சூரியன் உதயமாகும் நேரத்திலிருந்து (அது உயரும் வரை) 'அல்லாஹு அக்பர்' (அல்லாஹ் மகா பெரியவன்), 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' (அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை), 'சுப்ஹானல்லாஹ்' (அல்லாஹ் தூய்மையானவன்) என்று கூறி நான் அல்லாஹ்வை திக்ரு செய்வது (நினைவுகூர்வது), இஸ்மாயீல் (அலை) அவர்களின் சந்ததிகளில் நான்கு அடிமைகளை (அடிமைத்தளையிலிருந்து) உரிமை விடுவதை விட எனக்கு மிகவும் விருப்பமானதாகும். மேலும், அஸ்ர் தொழுகையிலிருந்து சூரியன் மறையும் வரை நான் அல்லாஹ்வை திக்ரு செய்வது, இஸ்மாயீல் (அலை) அவர்களின் சந்ததிகளில் இத்தனை இத்தனை (அதாவது நான்கு அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட) அடிமைகளை உரிமை விடுவதை விட எனக்கு மிகவும் விருப்பமானதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ أَنَّ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ تَدْنُو الشَّمْسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى قَدْرِ مِيلٍ وَيُزَادُ فِي حَرِّهَا كَذَا وَكَذَا يَغْلِي مِنْهَا الْهَامُّ كَمَا تَغْلِي الْقُدُورُ يَعْرَقُونَ فِيهَا عَلَى قَدْرِ خَطَايَاهُمْ مِنْهُمْ مَنْ يَبْلُغُ إِلَى كَعْبَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَبْلُغُ إِلَى سَاقَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَبْلُغُ إِلَى وَسَطِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يُلْجِمُهُ الْعَرَقُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மறுமை நாளில் சூரியன் (மக்களுக்கு) ஒரு மைல் தொலைவு அளவிற்கு நெருக்கமாக வரும். அதன் வெப்பம் இவ்வளவு இவ்வளவு (மடங்கு) என்று அதிகரிக்கப்படும். பானைகள் (அடுப்பில்) கொதிப்பதைப் போன்று அந்த வெப்பத்தால் (மக்களின்) தலைகள் கொதிக்கும். அவர்கள் (அந்நாளில்) தங்களின் பாவங்களுக்கு ஏற்ப (உடலிலிருந்து வெளியேறும்) வியர்வையில் மூழ்குவார்கள். அவர்களில் சிலருக்கு (வியர்வை) கரண்டைக்கால் வரையிலும், சிலருக்குக் கெண்டைக்கால் வரையிலும், சிலருக்கு இடுப்பு வரையிலும் எட்டும். இன்னும் சிலருக்கு அந்த வியர்வை (வாய் வரை உயர்ந்து) கடிவாளம் இடும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ لَمَّا وُضِعَتْ أُمُّ كُلْثُومٍ ابْنَةُ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي الْقَبْرِ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ {مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى} [طه 55] قَالَ ثُمَّ لَا أَدْرِي أَقَالَ بِسْمِ اللهِ وَفِي سَبِيلِ اللهِ وَعَلَى مِلَّةِ رَسُولِ اللهِ؟ أَمْ لَا فَلَمَّا بَنَى عَلَيْهَا لَحْدَهَا طَفِقَ يَطْرَحُ لَهُمُ الْجَبُوبَ وَيَقُولُ سُدُّوا خِلَالَ اللَّبِنِ ثُمَّ قَالَ أَمَا إِنَّ هَذَا لَيْسَ بِشَيْءٍ وَلَكِنَّهُ يَطِيبُ بِنَفْسِ الْحَيِّ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் புதல்வி உம்மு குல்ஸூம் (ரலி) அவர்கள் கப்ரில் (மண்ணறையில்) வைக்கப்பட்டபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இதிலிருந்தே (மண்ணிலிருந்தே) உங்களை நாம் படைத்தோம்; இதனுள்ளேயே உங்களை நாம் மீட்டுவோம்; இதிலிருந்தே மற்றொரு முறையும் உங்களை நாம் (உயிர்ப்பித்து) வெளிப்படுத்துவோம்" (திருக்குர்ஆன் 20:55) என்று கூறினார்கள்.

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் பெயரால், அல்லாஹ்வின் பாதையில், அல்லாஹ்வின் தூதருடைய மார்க்கத்தின் மீது (இவரை வைக்கிறேன்)" என்று கூறினார்களா, இல்லையா என்பது எனக்குத் தெரியவில்லை (என்று அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்).

பின்னர், அவர்களது மண்ணறையின் உட்புறக் குழி (லஹ்த்) கட்டப்பட்டபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள் களிமண் கட்டிகளை எடுத்து (அங்கு வேலை செய்தவர்களிடம்) கொடுக்கத் தொடங்கினார்கள். மேலும், "செங்கற்களுக்கு (மண் கற்களுக்கு) இடையிலான இடைவெளிகளை அடையுங்கள்" என்று கூறினார்கள். பிறகு, "அறியுங்கள்! நிச்சயமாக இது (இறந்தவருக்கு) எவ்விதப் பயனும் அளிக்காது; ஆயினும், இது உயிருடன் இருப்பவர்களின் உள்ளத்திற்கு ஆறுதலை (திருப்தியை) அளிக்கிறது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ مَيْمُونٍ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ نُوحٍ وَهُوَ الْمَضْرُوبُ حَدَّثَنَا أَبُو خُرَيْمٍ عُقْبَةُ بْنُ أَبِي الصَّهْبَاءِ حَدَّثَنِي أَبُو غَالِبٍ الرَّاسِبِيُّ أَنَّهُ لَقِيَ أَبَا أُمَامَةَ بِحِمْصَ فَسَأَلَهُ عَنْ أَشْيَاءَ حَدَّثَهُمْ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ ﷺ وَهُوَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ مُسْلِمٍ يَسْمَعُ أَذَانَ صَلَاةٍ فَقَامَ إِلَى وَضُوئِهِ إِلَّا غُفِرَ لَهُ بِأَوَّلِ قَطْرَةٍ تُصِيبُ كَفَّهُ مِنْ ذَلِكَ الْمَاءِ فَبِعَدَدِ ذَلِكَ الْقَطْرِ حَتَّى يَفْرُغَ مِنْ وُضُوئِهِ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا سَلَفَ مِنْ ذُنُوبِهِ وَقَامَ إِلَى صَلَاتِهِ وَهِيَ نَافِلَةٌ قَالَ أَبُو غَالِبٍ قُلْتُ لِأَبِي أُمَامَةَ آنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنَ النَّبِيِّ ﷺ؟ قَالَ إِي وَالَّذِي بَعَثَهُ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا غَيْرَ مَرَّةٍ وَلَا مَرَّتَيْنِ وَلَا ثَلَاثٍ وَلَا أَرْبَعٍ وَلَا خَمْسٍ وَلَا سِتٍّ وَلَا سَبْعٍ وَلَا ثَمَانٍ وَلَا تِسْعٍ وَلَا عَشْرٍ وَعَشْرٍ وَصَفَّقَ بِيَدَيْهِ
அபூ ஃகாலிப் அர்-ராஸிபீ (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அபூ உமாமா (ரலி) அவர்களை 'ஹிம்ஸ்' (சிரியாவிலுள்ள ஒரு நகரம்) நகரில் சந்தித்து சில விஷயங்கள் குறித்துக் கேட்டேன். அப்போது அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறத் தாம் செவியுற்றதாகப் பின்வரும் செய்தியை அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எந்தவொரு முஸ்லிமான அடியாரும் தொழுகைக்கான அதானை (பாங்கைக்) கேட்டு, (அதற்காக) உளு (அங்கசுத்தி) செய்வதற்காக எழுந்து சென்றால், அவர் பயன்படுத்தும் அந்தத் தண்ணீரின் முதல் துளி அவரது உள்ளங்கையைத் தொடும்போதே அவருக்குப் பாவமன்னிப்பு வழங்கப்படுகிறது. அவர் உளு செய்து முடிக்கும்வரை (அவரது உறுப்புகளிலிருந்து) விழுகின்ற நீர்த்துளிகளின் எண்ணிக்கைக்கு ஏற்ப அவருடைய முந்தைய (சிறு) பாவங்கள் அனைத்தும் மன்னிக்கப்படுகின்றன. பின்னர் அவர் தனது தொழுகைக்காக நிற்பார்; (ஏற்கனவே பாவங்கள் மன்னிக்கப்பட்டுவிட்டதால்) அத்தொழுகை அவருக்கு நஃபிலாக (அந்தஸ்தை உயர்த்தும் கூடுதல் நன்மையாக) அமையும்."

அபூ ஃகாலிப் கூறுகிறார்: நான் அபூ உமாமா (ரலி) அவர்களிடம், "இதை நீங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்தா செவியுற்றீர்கள்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "ஆம், அவரைச் சத்தியத்தைக் கொண்டு நன்மாராயங் கூறுபவராகவும் எச்சரிக்கை செய்பவராகவும் அனுப்பியவன் (அல்லாஹ்) மீது சத்தியமாக! இதை நான் ஒரு முறையல்ல, இரு முறையல்ல, மூன்று முறையல்ல, நான்கு முறையல்ல, ஐந்து முறையல்ல, ஆறு முறையல்ல, ஏழு முறையல்ல, எட்டு முறையல்ல, ஒன்பது முறையல்ல, பத்து முறையல்ல, (அதற்கும் மேலாக) இன்னும் பத்து முறைகள் (எனப் பலமுறை) செவியுற்றுள்ளேன்" என்று கூறிவிட்டுத் தமது இரு கைகளையும் தட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ رَأَى رَجُلًا يُصَلِّي فَقَالَ أَلَا رَجُلٌ يَتَصَدَّقُ عَلَى هَذَا يُصَلِّي مَعَهُ؟ فَقَامَ رَجُلٌ فَصَلَّى مَعَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ هَذَانِ جَمَاعَةٌ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதர் (தனியாகத்) தொழுதுகொண்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். அப்போது, "இவருடன் இணைந்து தொழுது, இவருக்குத் தர்மம் செய்யக்கூடியவர் (அதாவது இவருக்கு ஜமாஅத் தொழுகையின் நன்மையைப் பெற்றுத் தருபவர்) யாரும் இல்லையா?" என்று கேட்டார்கள். உடனே ஒரு மனிதர் எழுந்து, அவருடன் இணைந்து தொழுதார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இவர்கள் இருவரும் (இப்போது) ஒரு ஜமாஅத் (கூட்டுத் தொழுகை நடத்துபவர்கள்) ஆவர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ وَحُدِّثْنَا بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ عَرَضَ عَلَيَّ رَبِّي لِيَجْعَلَ لِي بَطْحَاءَ مَكَّةَ ذَهَبًا فَقُلْتُ لَا يَا رَبِّ وَلَكِنْ أَشْبَعُ يَوْمًا وَأَجُوعُ يَوْمًا أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ فَإِذَا جُعْتُ تَضَرَّعْتُ إِلَيْكَ وَذَكَرْتُكَ وَإِذَا شَبِعْتُ حَمِدْتُكَ وَشَكَرْتُكَ
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மக்காவின் 'பத்ஹா' (எனும் பரந்த பள்ளத்தாக்கு) பகுதியை எனக்காகத் தங்கமாக ஆக்கித் தருவதற்கு என் இறைவன் என்னிடம் முன்வந்தான். அதற்கு நான், 'என் இறைவனே! (அது எனக்கு) வேண்டாம். மாறாக, நான் ஒரு நாள் வயிறார உண்பதையும், ஒரு நாள் பசியோடு இருப்பதையுமே (விரும்புகிறேன்)' - அல்லது இது போன்ற கருத்தைக் கூறினார்கள் - 'ஏனெனில், நான் பசியோடு இருக்கும் போது உன்னிடம் பணிந்து கெஞ்சிப் பிரார்த்திப்பேன்; உன்னை நினைவுகூர்வேன். நான் வயிறார உண்டிருக்கும் போது உன்னைப் புகழ்வேன்; உனக்கு நன்றி செலுத்துவேன்' என்று கூறினேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ قَالَ اللهُ أَحَبُّ مَا تَعَبَّدَنِي بِهِ عَبْدِي إِلَيَّ النُّصْحُ لِي
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ் கூறுகிறான்: 'என் அடியான் என்னை வணங்கும் (வழிபடும்) செயல்களில் எனக்கு மிகவும் விருப்பமானது, அவன் எனக்கு (கலப்பற்ற) உளத்தூய்மையுடன் (நஸீஹத்) நடப்பதே ஆகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَتَّابٌ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مَنْ بَدَأَ بِالسَّلَامِ فَهُوَ أَوْلَى بِاللهِ وَرَسُولِهِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் (சந்திக்கும்போது மற்றவருக்கு முன்னதாக) ஸலாமைத் தொடங்குகிறாரோ, அவரே அல்லாஹ்விடமும் அவனது தூதரிடமும் (அவர்களின் அருளுக்கும் நெருக்கத்திற்கும்) மிகவும் தகுதியானவர் ஆவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ؛ فَإِنَّهُ يَأْتِي شَفِيعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِصَاحِبِهِ اقْرَءُوا الزَّهْرَاوَيْنِ الْبَقَرَةَ وَآلَ عِمْرَانَ؛ فَإِنَّهُمَا يَأْتِيَانِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُمَا غَيَايَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا غَمَامَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا فِرْقَانِ مِنْ طَيْرٍ صَوَافَّ يُحَاجَّانِ عَنْ أَصْحَابِهِمَا اقْرَءُوا سُورَةَ الْبَقَرَةِ؛ فَإِنَّ أَخْذَهَا بَرَكَةٌ وَتَرْكَهَاحَسْرَةٌ وَلَا تَسْتَطِيعُهَا الْبَطَلَةُ
அபூ உமாமா அல்பாஹிலீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நீங்கள் குர்ஆனை ஓதுங்கள்; ஏனெனில், அது மறுமை நாளில் தன்னுடன் (நெருக்கமாக) இருந்தவர்களுக்குப் (அதை ஓதி அதன்படி நடந்தவர்களுக்குப்) பரிந்துரைப்பதாக வரும். ஒளிரும் இரு அத்தியாயங்களான ‘அல்பகரா’ மற்றும் ‘ஆல இம்ரான்’ ஆகியவற்றை ஓதுங்கள். ஏனெனில், அவை இரண்டும் மறுமை நாளில் இரண்டு நிழற்குடைகளைப் போலவோ, அல்லது இரண்டு மேகங்களைப் போலவோ, அல்லது சிறகுகளை விரித்து அணிவகுத்து நிற்கும் இரு பறவைக் கூட்டங்களைப் போலவோ வரும். அவை தம்மை (தொடர்ந்து) ஓதியவர்களுக்காக (இறைவனிடம்) வாதாடும். 'அல்பகரா' அத்தியாயத்தை ஓதுங்கள்; ஏனெனில், அதைக் கையாள்வது (ஓதுவதும் அதன்படி நடப்பதும்) பரக்கத் (அபிவிருத்தி) ஆகும்; அதை விட்டுவிடுவது கைசேதம் (வருத்தம்) ஆகும். மேலும், சூனியக்காரர்களால் (அதன் வலிமையை) எதிர்கொள்ள முடியாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي طَالِبٍ الضُّبَعِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَأَنْ أَقْعُدَ أَذْكُرُ اللهَ وَأُكَبِّرُهُ وَأَحْمَدُهُ وَأُسَبِّحُهُ وَأُهَلِّلُهُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَعْتِقَ رَقَبَتَيْنِ أَوْ أَكْثَرَ مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلَ وَمِنْ بَعْدِ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَعْتِقَ أَرْبَعَ رِقَابٍ مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் (சுபஹ் தொழுகைக்குப் பின்) அமர்ந்து சூரியன் உதிக்கும் வரை அல்லாஹ்வை நினைவுகூர்ந்து (திக்ரு செய்து), அவனைப் பெருமைப்படுத்தி (தக்பீர் கூறி), அவனைப் புகழ்ந்து (தஹ்மீது கூறி), அவனைத் துதித்து (தஸ்பீஹ் செய்து), (அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு இறைவனில்லை என) அவனது ஏகத்துவத்தை மொழிந்தவாறு (தஹ்லீல் செய்தவாறு) இருப்பதே, இஸ்மாயீல் (அலை) அவர்களின் சந்ததிகளிலிருந்து இரண்டு அல்லது அதற்கும் மேற்பட்ட அடிமைகளை நான் விடுதலை செய்வதை விட எனக்கு மிகவும் விருப்பமானதாகும். மேலும், அஸ்ருக்குப் பின் சூரியன் மறையும் வரை (இவ்வாறே திக்ரில்) நான் அமர்ந்திருப்பது, இஸ்மாயீல் (அலை) அவர்களின் சந்ததிகளிலிருந்து நான்கு அடிமைகளை நான் விடுதலை செய்வதை விட எனக்கு மிகவும் விருப்பமானதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ الضَّبِّيُّ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَنْشَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ غَزْوًا فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ ادْعُ اللهَ لِي بِالشَّهَادَةِ فَقَالَ اللهُمَّ سَلِّمْهُمْ وَغَنِّمْهُمْ قَالَ فَغَزَوْنَا فَسَلِمْنَا وَغَنِمْنَا قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ غَزْوًا ثَانِيًا فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ ادْعُ اللهَ لِي بِالشَّهَادَةِ قَالَ اللهُمَّ سَلِّمْهُمْ وَغَنِّمْهُمْ قَالَ فَغَزَوْنَافَسَلِمْنَا وَغَنِمْنَا قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ غَزْوًا ثَالِثًا فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ قَدْ أَتَيْتُكَ تَتْرَى مَرَّتَيْنِ أَسْأَلُكَ أَنْ تَدْعُوَ اللهَ لِي بِالشَّهَادَةِ فَقُلْتَ اللهُمَّ سَلِّمْهُمْ وَغَنِّمْهُمْ يَا رَسُولَ اللهِ فَادْعُ اللهَ لِي بِالشَّهَادَةِ فَقَالَ اللهُمَّ سَلِّمْهُمْ وَغَنِّمْهُمْ قَالَ فَغَزَوْنَا فَسَلِمْنَا وَغَنِمْنَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ مُرْنِي بِعَمَلٍ آخُذُهُ عَنْكَ يَنْفَعُنِي اللهُ بِهِ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّوْمِ؛ فَإِنَّهُ لَا مِثْلَ لَهُ قَالَ فَكَانَ أَبُو أُمَامَةَ وَامْرَأَتُهُ وَخَادِمُهُ لَا يُلْفَوْنَ إِلَّا صِيَامًا فَإِذَا رَأَوْا نَارًا أَوْ دُخَانًا بِالنَّهَارِ فِي مَنْزِلِهِمْ عَرَفُوا أَنَّهُمْ اعْتَرَاهُمْ ضَيْفٌ قَالَ ثُمَّ أَتَيْتُهُ بَعْدُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّكَ قَدْ أَمَرْتَنِي بِأَمْرٍ وَأَرْجُو أَنْ يَكُونَ اللهُ قَدْ نَفَعَنِي بِهِ فَمُرْنِي بِأَمْرٍ آخَرَ يَنْفَعُنِي اللهُ بِهِ قَالَ اعْلَمْ أَنَّكَ لَا تَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَ اللهُ لَكَ بِهَا دَرَجَةً أَوْ حَطَّ أَوْ قَالَ وَحَطَّ شَكَّ مَهْدِيٌّ عَنْكَ بِهَا خَطِيئَةً
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு போருக்குப் புறப்பட ஆயத்தம் செய்தார்கள். அப்போது நான் அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் ஷஹாதத் (வீரமரணம்) அடைவதற்காக அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தனை செய்யுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹும்ம சல்லிம்ஹும் வ கன்னிம்ஹும்" (இறைவா! இவர்களைப் பாதுகாப்பாகத் திரும்பச் செய்வாயாக! இவர்களுக்குப் போர்ச் செல்வங்களை வழங்குவாயாக!) என்று பிரார்த்தித்தார்கள். நாங்களும் போரிட்டோம்; (பாதுகாப்பாகத்) திரும்பினோம்; எங்களுக்குப் போர்ச் செல்வங்களும் கிடைத்தன.

பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டாவது முறையாக ஒரு போருக்கு ஆயத்தம் செய்தார்கள். அப்போதும் நான் அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் ஷஹாதத் அடைவதற்காக அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தனை செய்யுங்கள்" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "அல்லாஹும்ம சல்லிம்ஹும் வ கன்னிம்ஹும்" என்று பிரார்த்தித்தார்கள். நாங்களும் போரிட்டோம்; (பாதுகாப்பாகத்) திரும்பினோம்; எங்களுக்குப் போர்ச் செல்வங்களும் கிடைத்தன.

பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மூன்றாவது முறையாக ஒரு போருக்கு ஆயத்தம் செய்தார்கள். அப்போதும் நான் அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் உங்களிடம் தொடர்ந்து (ஒன்றன்பின் ஒன்றாக) இரண்டு முறை வந்து, ஷஹாதத் அடைவதற்காக அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்திக்குமாறு கேட்டேன். ஆனால் நீங்களோ, 'அல்லாஹும்ம சல்லிம்ஹும் வ கன்னிம்ஹும்' என்று பிரார்த்தித்தீர்கள். எனவே, அல்லாஹ்வின் தூதரே! (இந்த முறையாவது) நான் ஷஹாதத் அடைவதற்காக அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தனை செய்யுங்கள்" என்று கேட்டேன். அப்பொழுதும் அவர்கள், "அல்லாஹும்ம சல்லிம்ஹும் வ கன்னிம்ஹும்" என்றுதான் பிரார்த்தித்தார்கள். நாங்களும் போரிட்டோம்; (பாதுகாப்பாகத்) திரும்பினோம்; எங்களுக்குப் போர்ச் செல்வங்களும் கிடைத்தன.

அதன்பிறகு நான் அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் உங்களிடமிருந்து பெற்றுச் செயல்படுத்துவதற்கு, (அதன் மூலம்) அல்லாஹ் எனக்குப் பயனளிக்கக்கூடிய ஒரு நற்செயலை எனக்குக் கட்டளையிடுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நீ நோன்பைக் கடைப்பிடிப்பாயாக! ஏனெனில், (நன்மையில்) அதற்கு நிகரானது வேறெதுவுமில்லை" என்று கூறினார்கள்.

(இதன் காரணமாக) அபூ உமாமா (ரலி), அவருடைய மனைவி மற்றும் அவருடைய பணியாளர் ஆகியோரிடம் நோன்பைத் தவிர (வேறு எதையும்) காண முடியாது. பகல் நேரத்தில் அவர்கள் வீட்டில் நெருப்பு (மூட்டப்படுவதையோ) அல்லது புகையையோ கண்டால், அவர்களுக்கு யாரோ விருந்தாளி வந்துள்ளார்கள் (அவர்களுக்காகச் சமைக்கிறார்கள்) என்பதை (மக்கள்) அறிந்து கொள்வார்கள்.

பிறகு நான் அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் எனக்கு ஒரு காரியத்தை ஏவினீர்கள். அல்லாஹ் அதன் மூலம் எனக்குப் பயனளித்துள்ளான் என்று நான் நம்புகிறேன். எனவே, அல்லாஹ் எனக்குப் பயனளிக்கக் கூடிய வேறொரு காரியத்தையும் எனக்குக் கட்டளையிடுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அறிந்துகொள்! நீ அல்லாஹ்விற்காக ஒரு சஜ்தா (சிரவணக்கம்) செய்தால், அதன் மூலம் அல்லாஹ் உனது ஒரு தகுதியை உயர்த்துகிறான், அல்லது உனது ஒரு பாவத்தை மன்னிக்கிறான்" என்று கூறினார்கள். (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான மஹ்தி அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் 'அல்லது உனது ஒரு பாவத்தை மன்னிக்கிறான்' என்று கூறினார்களா, அல்லது 'மற்றும் உனது ஒரு பாவத்தை மன்னிக்கிறான்' என்று கூறினார்களா என்பதில் சந்தேகம் அடைந்துள்ளார்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ حَدَّثَنَا أَبُوغَالِبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ إِذَا وَضَعْتَ الطَّهُورَ مَوَاضِعَهُ قَعَدْتَ مَغْفُورًا لَكَ فَإِنْ قَامَ يُصَلِّي كَانَتْ لَهُ فَضِيلَةً وَأَجْرًا وَإِنْ قَعَدَ قَعَدَ مَغْفُورًا لَهُ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا أُمَامَةَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَامَ فَصَلَّى أَتَكُونُ لَهُ نَافِلَةً؟ قَالَ لَا إِنَّمَا النَّافِلَةُ لِلنَّبِيِّ ﷺ كَيْفَ تَكُونُ لَهُ نَافِلَةً وَهُوَ يَسْعَى فِي الذُّنُوبِ وَالْخَطَايَا؟ تَكُونُ لَهُ فَضِيلَةً وَأَجْرًا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நீங்கள் அங்கத்தூய்மை (உளூ) செய்யும்போது தண்ணீரை அதற்கான (உறுப்புகளில்) சரியாகச் சேர்த்தால், (பாவங்கள்) மன்னிக்கப்பட்டவராக அமர்வீர்கள். அதன்பின் அவர் எழுந்து தொழுதால், அது அவருக்கு ஒரு சிறப்பம்சமாகவும் நற்கூலியாகவும் அமையும். அவர் (தொழாமல்) அமர்ந்தாலோ, (பாவங்கள்) மன்னிக்கப்பட்டவராகவே அமர்ந்திருப்பார்."

அப்போது ஒரு மனிதர் அவரிடம், "அபூ உமாமா அவர்களே! அவர் எழுந்து தொழுதால், அது அவருக்கு 'நாஃபிலா'வாக (கூடுதல் நன்மையாக) அமையுமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள், "இல்லை, 'நாஃபிலா' (எனும் கூடுதல் அந்தஸ்து) என்பது நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்களுக்கு மட்டுமே உரியதாகும். பாவங்களிலும் தவறுகளிலும் (ஈடுபட்டுக்) கொண்டிருக்கும் ஒரு மனிதனுக்கு அது எவ்வாறு நாஃபிலாவாக (கூடுதல் நன்மையாக) அமையும்? மாறாக, அது அவனுக்கு ஒரு சிறப்பம்சமாகவும் (பாவப்பரிகாரமாகவும்) நற்கூலியாகவுமே அமையும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا لَيْثُ بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ إِنَّ أَغْبَطَ النَّاسِ عِنْدِي عَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَفِيفُ الْحَاذِ ذُو حَظٍّ مِنْ صَلَاةٍ أَطَاعَ رَبَّهُ وَأَحْسَنَ عِبَادَتَهُ فِي السِّرِّ وَكَانَ غَامِضًا فِي النَّاسِ لَا يُشَارُ إِلَيْهِ بِالْأَصَابِعِ وَكَانَ عَيْشُهُ كَفَافًا قَالَ وَجَعَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَنْقُرُ بِإِصْبُعَيْهِ وَكَانَ عَيْشُهُ كَفَافًا وَكَانَ عَيْشُهُ كَفَافًا عُجِّلَتْ مَنِيَّتُهُ وَقَلَّتْ بَوَاكِيهِ وَقَلَّ تُرَاثُهُ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَأَلْتُ أَبِي قُلْتُ مَا تُرَاثُهُ؟ قَالَ مِيرَاثُهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"என் பார்வையில் மனிதர்களில் மிகவும் (நற்பேறு பெற்று) பொறாமைப்படத்தக்கவர், சுமை குறைந்த (குடும்பப் பொறுப்புகளும் செல்வச் சுமைகளும் அதிகம் இல்லாத) இறைநம்பிக்கை கொண்ட அடியாரே ஆவார். அவர் தொழுகையில் (அதிகமான) நற்பேறு பெற்றவராக இருப்பார். தமது இறைவனுக்குக் கீழ்ப்படிந்து நடப்பார்; அவனுக்குச் செய்யும் வழிபாட்டை இரகசியமான முறையில் அழகாக நிறைவேற்றுவார். மக்களிடையே (அதிகம் அறியப்படாத) மறைவானவராக இருப்பார்; (அவர் பிரபலமாக இல்லாததால்) அவரை நோக்கி விரல்கள் சுட்டிக்காட்டப்பட மாட்டாது. அவரது வாழ்வாதாரம் (அன்றாடத் தேவைக்குப்) போதுமான அளவே இருக்கும்."

அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: (இதைக் கூறிவிட்டு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது விரல்களைச் சொடுக்கியவாறு, "அவரது வாழ்வாதாரம் போதுமானதாகவே இருக்கும், அவரது வாழ்வாதாரம் போதுமானதாகவே இருக்கும். அவரது மரணம் விரைந்து வந்துவிடும். அவருக்காக அழுபவர்கள் குறைவாக இருப்பார்கள். அவர் விட்டுச்செல்லும் சொத்தும் (துராஸுஹு) குறைவாகவே இருக்கும்" என்று கூறினார்கள்.

அபூ அப்திர் ரஹ்மான் (அப்துல்லாஹ் பின் அஹ்மத்) கூறுகிறார்: நான் எனது தந்தையிடம் (இமாம் அஹ்மத் பின் ஹன்பல்), "'துராஸுஹு' என்றால் என்ன?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "(அவர் விட்டுச்செல்லும்) வாரிசுச் சொத்து (மீராஸுஹு)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَنَقَرَ بِيَدِهِ
அலீ பின் யஸீத் அவர்கள் (அந்த) ஹதீஸைக் கூறிவிட்டு, (அதன் முக்கியத்துவத்தை வலியுறுத்த அல்லது ஒரு செயலைச் செய்து காட்ட) தனது கையால் (தரையில் அல்லது ஒரு பொருளின் மீது) தட்டினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ جَدِّهِ مَمْطُورٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللهِ مَا الْإِيمَانُ؟ قَالَ إِذَا سَرَّتْكَ حَسَنَتُكَ وَسَاءَتْكَ سَيِّئَتُكَ فَأَنْتَ مُؤْمِنٌ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ فَمَا الْإِثْمُ؟ قَالَ إِذَا حَاكَ فِي صَدْرِكَ شَيْءٌ فَدَعْهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஈமான் (இறைநம்பிக்கை) என்றால் என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உமது நற்செயல் உமக்கு மகிழ்ச்சியளித்து (அல்லாஹ்வின் அருளை எதிர்பார்த்து), உமது தீயசெயல் உமக்கு வருத்தமளித்தால் (அல்லாஹ்வின் தண்டனைக்கு அஞ்சி) நீர் முஃமின் (உண்மையான இறைநம்பிக்கையாளர்) ஆவீர்" என்று கூறினார்கள். மீண்டும் அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! பாவம் என்றால் என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "ஏதேனும் ஒரு விஷயம் உமது உள்ளத்தில் உறுத்தலை (சந்தேகத்தை அல்லது அமைதியின்மையை) ஏற்படுத்தினால், அதனை விட்டுவிடு" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا رُفِعَتِ الْمَائِدَةُ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், (உண்ட பின்) உணவு விரிப்பு அகற்றப்படும்போது, "அல்ஹம்து லில்லாஹி கஸீரன் தையிபன் முபாரக்கன் ஃபீஹி, ஃகைர மக்ஃபிய்யின் வலா முவத்தஇன் வலா முஸ்தக்னன் அன்ஹு ரப்பனா" (பொருள்: அதிகமான, தூய்மையான, அபிவிருத்தி நிறைந்த புகழனைத்தும் அல்லாஹ்வுக்கே உரியது. எங்கள் இறைவா! இந்தப் புகழானது உனது அருட்கொடைகளுக்கு) ஈடாகாது; இது (உன்னிடமிருந்து) விடைபெறுவதும் அல்ல; (உனது அருட்கொடைகள் இன்றி) நாங்கள் தேவையற்றவர்களும் அல்ல; எங்கள் இறைவா!) என்று கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مِسْعَرٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعَدَبَّسِ عَنْ رَجُلٍ أَظُنُّهُ أَبَا خَلَفٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَرْزُوقٍ قَالَ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فَلَمَّا رَأَيْنَاهُ قُمْنَا قَالَ فَإِذَا رَأَيْتُمُونِي فَلَا تَقُومُوا كَمَا يَفْعَلُ الْعَجَمُ يُعَظِّمُ بَعْضُهَا بَعْضًا قَالَ كَأَنَّا اشْتَهَيْنَا أَنْ يَدْعُوَ لَنَا فَقَالَ اللهُمَّ اغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَارْضَ عَنَّا وَتَقَبَّلْ مِنَّا وَأَدْخِلْنَا الْجَنَّةَ وَنَجِّنَا مِنَ النَّارِ وَأَصْلِحْ لَنَا شَأْنَنَا كُلَّهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களை நோக்கி (வெளியே) வந்தார்கள். நாங்கள் அவர்களைக் கண்டதும் (மரியாதை நிமித்தமாக) எழுந்து நின்றோம். அப்போது அவர்கள், "அரபியல்லாதவர்கள் (அஜமிகள்) தங்களுக்குள் ஒருவரையொருவர் (பெருமைப்படுத்துவதற்காகவும்) கண்ணியப்படுத்துவதற்காகவும் எழுந்து நிற்பதைப் போன்று, நீங்கள் என்னைப் பார்க்கும்போது எழுந்து நிற்காதீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.

(அப்போது) அன்னார் எங்களுக்காகப் பிரார்த்திக்க வேண்டும் என்று நாங்கள் ஆசைப்பட்டோம் (என்பதை அவர்கள் உணர்ந்து கொண்டார்கள்); அப்போது அவர்கள் (பின்வருமாறு) பிரார்த்தித்தார்கள்:

"அல்லாஹும்மஃக்பிர் லனா, வர்ஹம்னா, வர்ள அன்னா, வதகப்பல் மின்னா, வஅத்கில்னல் ஜன்னத, வனஜ்ஜினா மினந்நார், வஅஸ்லிஹ் லனா ஷஃனனா குல்லஹு."

(பொருள்: யா அல்லாஹ்! எங்களை மன்னித்தருள்வாயாக! எங்களுக்குக் கருணை புரிவாயாக! எங்களைப் பொருந்திக் கொள்வாயாக! எங்களுடைய (நற்செயல்களை) ஏற்றுக் கொள்வாயாக! எங்களைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வாயாக! நரக நெருப்பிலிருந்து எங்களைக் காப்பாற்றுவாயாக! மேலும், எங்களுடைய அனைத்துக் காரியங்களையும் (சீராக) சீர்படுத்தித் தருவாயாக!)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ حُسَيْنٍ الْخُرَاسَانِيِّ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ إِنَّ لِلَّهِ عِنْدَ كُلِّ فِطْرٍعُتَقَاءَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ حُسَيْنٌ الْخُرَاسَانِيُّ هَذَا هُوَ حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக, (ரமலானின்) ஒவ்வொரு நோன்பு திறக்கும் (இஃப்தார்) நேரத்திலும் (நரகத்திலிருந்து) விடுவிக்கப்படும் அடியார்கள் அல்லாஹ்வுக்கு இருக்கிறார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ حُسَيْنٍ الْخُرَاسَانِيِّ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ اسْتَضْحَكَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَوْمًا فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللهِ مَا أَضْحَكَكَ؟ قَالَ قَوْمٌ يُسَاقُونَ إِلَى الْجَنَّةِ مُقَرَّنِينَ فِي السَّلَاسِلِ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
ஒருநாள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சிரித்தார்கள். அப்போது அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "(போர்க்களத்தில் கைதிகளாகப் பிடிக்கப்பட்டு) சங்கிலிகளால் பிணைக்கப்பட்ட நிலையில் (பின்னர் இஸ்லாத்தை ஏற்று) சொர்க்கத்திற்கு அழைத்துச் செல்லப்படும் ஒரு கூட்டத்தாரைக் கண்டு (வியப்படைந்து சிரித்தேன்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ دِينَارٍ الْوَاسِطِيُّ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا ضَلَّ قَوْمٌ بَعْدَ هُدًى كَانُوا عَلَيْهِ إِلَّا أُوتُوا الْجَدَلَ ثُمَّ قَرَأَ {مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلًا بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ} [الزخرف 58]
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு சமுதாயம் தாங்கள் (முன்னர்) இருந்த நேர்வழிக்குப் பிறகு, (வீண்) தர்க்கம் (செய்யும் குணம்) அவர்களுக்கு வழங்கப்பட்டாலே தவிர அவர்கள் வழிகெட்டுப் போவதில்லை."

பின்னர், அவர்கள் (பின்வரும் திருக்குர்ஆன் வசனத்தை) ஓதிக்காட்டினார்கள்:
"(நபியே!) வீண் தர்க்கத்திற்காகவே தவிர அவர்கள் இதனை உமக்கு உதாரணமாகக் கூறவில்லை; உண்மையில் அவர்கள் (அதிகம்) தர்க்கம் செய்யும் சமூகத்தாரே ஆவர்." (அல்குர்ஆன் 43:58).
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ مِثْلَهُ
எமக்கு யஃலா அறிவித்தார், எமக்கு ஹஜ்ஜாஜ் அறிவித்தார், (அவர்) முந்தைய ஹதீஸைப் போன்றே (இதையும் அறிவித்தார்).
ஹதீஸ் தரம் : முந்தய ஹதீஸ் போன்றது
مكرر / نفسه
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شِمْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَطِيَّةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا تَوَضَّأَ الرَّجُلُ الْمُسْلِمُ خَرَجَتْ ذُنُوبُهُ مِنْ سَمْعِهِ وَبَصَرِهِ وَيَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فَإِنْ قَعَدَ قَعَدَ مَغْفُورًا لَهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஒரு முஸ்லிமான மனிதர் உளு (அங்கசுத்தி) செய்தால், அவரது செவி, பார்வை, கைகள் மற்றும் கால்களிலிருந்து அவரது (சிறு) பாவங்கள் வெளியேறிவிடுகின்றன. பிறகு அவர் (உளுச் செய்து முடித்துவிட்டு) அமர்ந்தால், பாவமன்னிக்கப்பட்டவராகவே அமருவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ وَهُوَ عِنْدَ الْجَمْرَةِ الْأُولَى فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَيُّ الْجِهَادِ أَفْضَلُ؟ قَالَ فَسَكَتَ عَنْهُ وَلَمْ يُجِبْهُ ثُمَّ سَأَلَهُ عِنْدَ الْجَمْرَةِ الثَّانِيَةِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ فَلَمَّا رَمَى النَّبِيُّ ﷺ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ وَوَضَعَ رِجْلَهُفِي الْغَرْزِ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ؟ قَالَ كَلِمَةُ عَدْلٍ عِنْدَ إِمَامٍ جَائِرٍ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் முதல் ஜம்ராவின் (ஜம்ரத்துல் ஊலா) அருகே இருந்தபோது ஒரு மனிதர் அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஜிஹாதில் (அறப்போரில்) மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டார். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவருக்குப் பதிலளிக்காமல் மௌனமாக இருந்துவிட்டார்கள்.

பின்னர், இரண்டாவது ஜம்ராவின் (ஜம்ரத்துஸ் ஸானியா) அருகிலும் அவர் அதே கேள்வியைக் கேட்டார். அப்போதும் நபி (ஸல்) அவர்கள் முன்பு போலவே (பதிலளிக்காமல் மௌனமாக) இருந்துவிட்டார்கள்.

பிறகு, நபி (ஸல்) அவர்கள் 'ஜம்ரத்துல் அகபா'வில் (மூன்றாவது ஜம்ராவில்) கல்லெறிந்து முடித்துவிட்டு, (தமது வாகனத்தின்) அங்கவடியில் தமது காலை வைத்தபோது, "கேள்வி கேட்டவர் எங்கே?" என்று கேட்டார்கள். (அவர் வந்ததும்) "அநீதியிழைக்கும் ஆட்சியாளனுக்கு முன்னால் (எடுத்துரைக்கப்படும்) நீதியான வார்த்தையே (மிகச் சிறந்த ஜிஹாதாகும்)" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنُهْ رَأَى رُءُوسًا مَنْصُوبَةً عَلَى دَرَجِ مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَقَالَ أَبُو أُمَامَةَ كِلَابُ النَّارِ كِلَابُ النَّارِ ثَلَاثًا شَرُّ قَتْلَى تَحْتَ أَدِيمِ السَّمَاءِ خَيْرُ قَتْلَى مَنْ قَتَلُوهُ ثُمَّ قَرَأَ {يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ} [آل عمران 106] 10 قُلْتُ لِأَبِي أُمَامَةَ أَسَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَ لَوْ لَمْ أَسْمَعْهُ إِلَّا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا أَوْ أَرْبَعًا أَوْ خَمْسًا أَوْ سِتًّا أَوْ سَبْعًا مَا حَدَّثْتُكُمْ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் (சிரியாவின்) தமாஸ்கஸ் பள்ளிவாசலின் படிகளில் (போரில் கொல்லப்பட்ட கவாரிஜ்களின்) தலைகள் வைக்கப்பட்டிருப்பதை கண்டார்கள். அப்போது அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள், "(இவர்கள்) நரகத்தின் நாய்கள்! (இவர்கள்) நரகத்தின் நாய்கள்!" என்று மூன்று முறை கூறினார்கள்.

(மேலும்) "வானத்தின் முகட்டின் கீழ் கொல்லப்பட்டவர்களிலேயே இவர்கள்தான் மிக மோசமானவர்கள். இவர்களால் கொல்லப்பட்டவர்களே, கொல்லப்பட்டவர்களில் மிகச் சிறந்தவர்கள்" என்று கூறிவிட்டு, "சில முகங்கள் வெண்மையாகவும், சில முகங்கள் கருமையாகவும் மாறும் அந்த நாளை (நினைவு கூருங்கள்)" (அல்குர்ஆன் 3:106) எனும் வசனத்தை ஓதினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர் அபூ ஃகாலிப் கூறுகிறார்:) நான் அபூ உமாமா (ரலி) அவர்களிடம், "இதை நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றீர்களா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நான் இதை இரண்டு, மூன்று, நான்கு, ஐந்து, ஆறு அல்லது ஏழு முறை மட்டும் செவியுற்றிருந்தால் (உறுதிப்பாடில்லாமல்) உங்களுக்கு இதை அறிவித்திருக்க மாட்டேன் (மாறாக, இதைவிட அதிக முறை செவியுற்றுள்ளேன்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ سَيَّارٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ فُضِّلْتُ بِأَرْبَعٍ جُعِلَتِ الْأَرْضُ لِأُمَّتِي مَسْجِدًا وَطَهُورًا وَأُرْسِلْتُ إِلَى النَّاسِ كَافَّةً وَنُصِرْتُ بِالرُّعْبِ مِنْ مَسِيرَةِ شَهْرٍ يَسِيرُ بَيْنَ يَدَيَّ وَأُحِلَّتْ لِأُمَّتِي الْغَنَائِمُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நான் நான்கு விஷயங்களால் (மற்ற இறைத்தூதர்களை விடச்) சிறப்பிக்கப்பட்டுள்ளேன்:
என் சமுதாயத்தினருக்குப் பூமி முழுவதும் தொழுமிடமாகவும், தூய்மைப்படுத்தும் பொருளாகவும் (தயம்மும் செய்யத் தகுதியானதாகவும்) ஆக்கப்பட்டுள்ளது. மனித குலம் முழுவதற்கும் (பொதுவாக) நான் தூதராக அனுப்பப்பட்டுள்ளேன். எனக்கு முன்னால் ஒரு மாதப் பயணத் தொலைவில் (எதிரிகள்) இருக்கும்போதே, (அவர்களது உள்ளங்களில் என்னைப் பற்றிய) நடுக்கம் ஏற்படுத்தப்படுவதன் மூலம் எனக்கு வெற்றியளிக்கப்பட்டுள்ளது. மேலும், என் சமுதாயத்திற்குப் போர்ச் செல்வங்கள் (கனீமத்) ஆகுமாக்கப்பட்டுள்ளன.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شِمْرِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ {نَافِلَةً لَكَ} [الإسراء 79] قَالَ إِنَّمَا كَانَتِ النَّافِلَةُ خَاصَّةً لِرَسُولِ اللهِ ﷺ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் (குர்ஆனின்) {நாஃபிலத்தன் லக} [அல்-இஸ்ரா 17:79] (உமக்கு உபரியாக - எனும் வசனம் குறித்துக்) கூறுகையில்: "நிச்சயமாக இந்த நாஃபிலா (எனும் உபரியான வணக்கம்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு மட்டுமே பிரத்தியேகமானதாக இருந்தது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ إِنَّ فَتًى شَابًّا أَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ ائْذَنْ لِي بِالزِّنَا فَأَقْبَلَ الْقَوْمُ عَلَيْهِ فَزَجَرُوهُ وَقَالُوا مَهْ مَهْ فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا مِنْهُ قَرِيبًا قَالَ فَجَلَسَ قَالَ أَتُحِبُّهُ لِأُمِّكَ؟ قَالَ لَا وَاللهِ جَعَلَنِي اللهُ فِدَاءَكَ قَالَ وَلَا النَّاسُ يُحِبُّونَهُ لِأُمَّهَاتِهِمْ قَالَ أَفَتُحِبُّهُ لِابْنَتِكَ؟ قَالَ لَا وَاللهِ يَا رَسُولَ اللهِ جَعَلَنِي اللهُ فِدَاءَكَ قَالَ وَلَا النَّاسُ يُحِبُّونَهُ لِبَنَاتِهِمْ قَالَ أَفَتُحِبُّهُ لِأُخْتِكَ؟ قَالَ لَا وَاللهِ جَعَلَنِي اللهُ فِدَاءَكَ قَالَ وَلَا النَّاسُ يُحِبُّونَهُ لِأَخَوَاتِهِمْ قَالَ أَفَتُحِبُّهُ لِعَمَّتِكَ؟ قَالَ لَا وَاللهِ جَعَلَنِي اللهُ فِدَاءَكَ قَالَ وَلَا النَّاسُ يُحِبُّونَهُ لِعَمَّاتِهِمْ قَالَ أَفَتُحِبُّهُ لِخَالَتِكَ؟ قَالَ لَا وَاللهِ جَعَلَنِي اللهُ فِدَاءَكَ قَالَ وَلَا النَّاسُ يُحِبُّونَهُ لِخَالَاتِهِمْ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَيْهِ وَقَالَ اللهُمَّ اغْفِرْ ذَنْبَهُ وَطَهِّرْ قَلْبَهُ وَحَصِّنْ فَرْجَهُ قَالَ فَلَمْ يَكُنْ بَعْدُ ذَلِكَ الْفَتَى يَلْتَفِتُ إِلَى شَيْءٍ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு இளைஞர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! விபச்சாரம் செய்வதற்கு எனக்கு அனுமதி தாருங்கள்" என்று கேட்டார். (இதைக் கேட்ட) அங்கிருந்த மக்கள் அவரை நோக்கித் திரும்பி, "நிறுத்து! நிறுத்து!" என்று கூறி அவரை அதட்டினர்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "அருகில் வா" என்று கூறினார்கள். அவர் நபியவர்களின் மிக அருகில் வந்து அமர்ந்தார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "இதை உனது தாய்க்கு நீ விரும்புவாயா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அல்லாஹ் என்னை தங்களுக்கு அர்ப்பணமாக்குவானாக!" என்று கூறினார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவ்வாறே மக்களும் தங்கள் தாய்களுக்கு இதை விரும்ப மாட்டார்கள்" என்றார்கள்.

பின்னர், "இதை உனது மகளுக்கு நீ விரும்புவாயா?" என்று கேட்டார்கள். அவர், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ் என்னை தங்களுக்கு அர்ப்பணமாக்குவானாக!" என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவ்வாறே மக்களும் தங்கள் மகள்களுக்கு இதை விரும்ப மாட்டார்கள்" என்றார்கள்.

பின்னர், "இதை உனது சகோதரிக்கு நீ விரும்புவாயா?" என்று கேட்டார்கள். அவர், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அல்லாஹ் என்னை தங்களுக்கு அர்ப்பணமாக்குவானாக!" என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவ்வாறே மக்களும் தங்கள் சகோதரிகளுக்கு இதை விரும்ப மாட்டார்கள்" என்றார்கள்.

பின்னர், "இதை உனது தந்தையின் சகோதரிக்கு (அத்தைக்கு) நீ விரும்புவாயா?" என்று கேட்டார்கள். அவர், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அல்லாஹ் என்னை தங்களுக்கு அர்ப்பணமாக்குவானாக!" என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவ்வாறே மக்களும் தங்கள் தந்தையின் சகோதரிகளுக்கு இதை விரும்ப மாட்டார்கள்" என்றார்கள்.

பின்னர், "இதை உனது தாயின் சகோதரிக்கு (சித்திக்கு) நீ விரும்புவாயா?" என்று கேட்டார்கள். அவர், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அல்லாஹ் என்னை தங்களுக்கு அர்ப்பணமாக்குவானாக!" என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவ்வாறே மக்களும் தங்கள் தாயின் சகோதரிகளுக்கு இதை விரும்ப மாட்டார்கள்" என்றார்கள்.

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் அந்த இளைஞர் மீது தமது கையை வைத்து, "யா அல்லாஹ்! இவனது பாவத்தை மன்னிப்பாயாக! இவனது உள்ளத்தைத் தூய்மையாக்குவாயாக! இவனது கற்பைப் பாதுகாப்பாயாக!" என்று பிரார்த்தனை செய்தார்கள்.

அதன் பிறகு அந்த இளைஞர் (விபச்சாரம் போன்ற) எந்தவொரு தீய விஷயத்தின் பக்கமும் திரும்பிப் பார்க்கவே இல்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ حَدَّثَنِي سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ أَنَّ أَبَا أُمَامَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ غُلَامًا شَابًّا أَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَذَكَرَهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
ஒரு இளைஞர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார் (என்று கூறி, அச்சம்பவத்தை முழுமையாகக்) குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَّامٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ؛ فَإِنَّهُ يَأْتِي شَافِعًا لِأَصْحَابِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ اقْرَءُوا الزَّهْرَاوَيْنِ الْبَقَرَةَ وَآلَ عِمْرَانَ؛ فَإِنَّهُمَا يَأْتِيَانِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُمَا غَمَامَتَانِ أَوْ غَيَايَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا فِرْقَانِ مِنْ طَيْرٍ صَوَافَّ تُحَاجَّانِ عَنْ صَاحِبِهِمَا وَاقْرَءُوا سُورَةَ الْبَقَرَةِ؛ فَإِنَّ أَخْذَهَا بَرَكَةٌ وَتَرْكَهَا حَسْرَةٌ وَلَا تَسْتَطِيعُهَا الْبَطَلَةُ
அபு உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"குர்ஆனை ஓதுங்கள்; ஏனெனில், அது மறுமை நாளில் (அதை ஓதி அதன்படி நடந்த) தன் தோழர்களுக்குப் பரிந்துரைப்பதாக வரும். இரு பிரகாசமான அத்தியாயங்களான (அல்-ஸஹ்ராவைன்) ‘சூரா அல்-பகரா’ மற்றும் ‘சூரா ஆல-இம்ரான்’ ஆகிய இரண்டையும் ஓதுங்கள். ஏனெனில், அவை இரண்டும் மறுமை நாளில் இரண்டு மேகங்களைப் போலவோ, அல்லது (வெயிலிலிருந்து பாதுகாக்கும்) இரண்டு நிழல் குடைகளைப் போலவோ, அல்லது சிறகுகளை விரித்து அணிவகுத்து நிற்கும் இரு பறவைக் கூட்டங்களைப் போலவோ வரும். அவை இரண்டும் தங்களை ஓதியவருக்காக (இறைவனிடம்) வாதிடும்.

சூரா அல்-பகராவை ஓதுங்கள்; ஏனெனில், அதைப் பற்றிக்கொள்வது (அதாவது அதைக் கற்பதும், ஓதுவதும், அதன்படி நடப்பதும்) பரக்கத் (அபிவிருத்தி) ஆகும். அதைக் கைவிடுவது கைசேதம் (வருத்தம்) ஆகும். சூனியக்காரர்களால் (அல்-பதலா) அதற்கு ஈடுகொடுக்க முடியாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَيْمَنَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ طُوبَى لِمَنْ رَآنِي وَآمَنَ بِي وَطُوبَى سَبْعَ مَرَّاتٍ لِمَنْ لَمْ يَرَنِي وَآمَنَ بِي
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"என்னைப் பார்த்து, என் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொண்டவருக்கு நற்பாக்கியம் (சுவனத்தின் நற்செய்தி) உண்டாகட்டும். என்னைப் பார்க்காமலேயே என் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொண்டவருக்கு ஏழு முறை நற்பாக்கியம் (சுவனத்தின் நற்செய்தி) உண்டாகட்டும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا حَرِيزُ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ بِشَفَاعَةِ رَجُلٍ لَيْسَ بِنَبِيٍّ مِثْلُ الْحَيَّيْنِ أَوْ مِثْلُ أَحَدِ الْحَيَّيْنِ رَبِيعَةَ وَمُضَرَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللهِ أَوَمَا رَبِيعَةُ مِنْ مُضَرَ؟ فَقَالَ إِنَّمَا أَقُولُ مَا أُقَوَّلُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நபி அல்லாத ஒரு மனிதரின் பரிந்துரையால் (ஷஃபாஅத்தால்), 'ரபீஆ' மற்றும் 'முழர்' ஆகிய இரு கோத்திரத்தினரின் (எண்ணிக்கைக்கு) நிகராக அல்லது அவ்விரண்டில் ஒரு கோத்திரத்தின் (எண்ணிக்கைக்கு) நிகராக (உள்ள மக்கள்) நிச்சயமாக சொர்க்கத்தில் நுழைவார்கள்" என்று சொல்வதை நான் கேட்டேன்.

அப்போது ஒரு மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ரபீஆ (கோத்திரம்), முழர் (கோத்திரத்தின்) ஒரு பகுதி அல்லவா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "எனக்கு (வஹீ மூலம்) என்ன சொல்லப்படுகிறதோ, அதையே நான் கூறுகிறேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عِصَامُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَيْسَرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ فَذَكَرَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (இதற்கு முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப்) போன்றே அறிவித்துள்ளார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ سُمَيْعٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ تَوَضَّأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَتَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَتَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உளூச் செய்தார்கள். (அப்போது) தமது இரு கைகளையும் மும்மூன்று முறை கழுவினார்கள். வாய் கொப்பளித்து, நாசிக்கு நீர் செலுத்தி (அவற்றையும்) மும்மூன்று முறை (செய்தார்கள்). மேலும், (உளூவின் மற்ற உறுப்புகளையும்) மும்மூன்று முறையாகக் கழுவி உளூச் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا فَرَجُ بْنُ فَضَالَةَ الْحِمْصِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ إِنَّ اللهَ بَعَثَنِي رَحْمَةً وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ وَأَمَرَنِي أَنْ أَمْحَقَ الْمَزَامِيرَ وَالْكَّنَارَاتِ يَعْنِي الْبَرَابِطَ وَالْمَعَازِفَ وَالْأَوْثَانَ الَّتِي كَانَتْ تُعْبَدُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَأَقْسَمَ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ بِعِزَّتِهِ لَا يَشْرَبُ عَبْدٌ مِنْ عَبِيدِي جَرْعَةً مِنْ خَمْرٍ إِلَّا سَقَيْتُهُ مَكَانَهَا مِنْ حَمِيمِ جَهَنَّمَ مُعَذَّبًا أَوْ مَغْفُورًا لَهُ وَلَا يَسْقِيهَا صَبِيًّا صَغِيرًا إِلَّا سَقَيْتُهُ مَكَانَهَا مِنْ حَمِيمِ جَهَنَّمَ مُعَذَّبًا أَوْ مَغْفُورًا لَهُ وَلَا يَدَعُهَا عَبْدٌ مِنْ عَبِيدِي مِنْ مَخَافَتِي إِلَّا سَقَيْتُهَا إِيَّاهُ مِنْ حَظِيرَةِ الْقُدُسِ وَلَا يَحِلُّ بَيْعُهُنَّ وَلَا شِرَاؤُهُنَّ وَلَا تَعْلِيمُهُنَّ وَلَا تِجَارَةٌ فِيهِنَّ وَأَثْمَانُهُنَّ حَرَامٌ لِلْمُغَنِّيَاتِ
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ் என்னை அகிலத்தாருக்கு அருளாகவும் வழிகாட்டியாகவும் அனுப்பியுள்ளான். மேலும், புல்லாங்குழல்கள் (மஸாமீர்), யாழ்கள் (கன்னாரத் - பரபித்), இசைக் கருவிகள் (மஆஸிஃப்) மற்றும் அறியாமைக் காலத்தில் (ஜாஹிலிய்யாவில்) வணங்கப்பட்ட சிலைகள் ஆகியவற்றை அழித்தொழிக்கும்படி அவன் எனக்குக் கட்டளையிட்டுள்ளான்.

கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க என் இறைவன் தனது கண்ணியத்தின் மீது சத்தியம் செய்து கூறினான்: 'என் அடியார்களில் எவரேனும் ஒரு மிடறு மது அருந்தினால், (மறுமையில்) அவர் தண்டிக்கப்பட்டாலும் சரி அல்லது (அல்லாஹ்வினால்) மன்னிக்கப்பட்டாலும் சரி, அதற்குப் பதிலாக நரகத்தின் கொதிக்கும் நீரை (ஹமீம்) அவருக்கு நான் புகட்டுவேன். எவரேனும் ஒரு சிறு குழந்தைக்கு அதனை (மதுவை) புகட்டினால், (மறுமையில்) அவர் தண்டிக்கப்பட்டாலும் சரி அல்லது மன்னிக்கப்பட்டாலும் சரி, அதற்குப் பதிலாக நரகத்தின் கொதிக்கும் நீரை அவருக்கு நான் புகட்டுவேன். ஆனால், என் அடியார்களில் எவரேனும் எனக்குப் பயந்து அதனை (மது அருந்துவதை) விட்டுவிட்டால், தூய்மையான சுவனப் பூஞ்சோலையிலிருந்து (ஹளீரத்துல் குத்ஸ் - சுவனத்தின் மதுவை) அவருக்கு நான் புகட்டுவேன்.'

மேலும், பாடும் பெண்களை விற்பதும், அவர்களை வாங்குவதும், அவர்களுக்கு (இசையைக்) கற்றுக் கொடுப்பதும், அவர்களைக் கொண்டு வியாபாரம் செய்வதும் (மார்க்கத்தில்) ஆகுமானதல்ல. பாடும் பெண்களின் (மூலம் கிடைக்கும்) வருமானம் ஹராமானதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَتَتِ النَّبِيَّ ﷺ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا تَحْمِلُهُ وَبِيَدِهَا آخَرُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ وَهِيَ حَامِلٌ فَلَمْتَسْأَلْ رَسُولَ اللهِ ﷺ شَيْئًا يَوْمَئِذٍ إِلَّا أَعْطَاهَا إِيَّاهُ ثُمَّ قَالَ حَامِلَاتٌ وَالِدَاتٌ رَحِيمَاتٌ بِأَوْلَادِهِنَّ لَوْلَا مَا يَأْتِينَ إِلَى أَزْوَاجِهِنَّ دَخَلَ مُصَلِّيَاتُهُنَّ الْجَنَّةَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
ஒரு பெண் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தாள். அவள் ஒரு குழந்தையைச் சுமந்து கொண்டிருந்தாள்; அவளது கையில் (பிடித்தவாறு) இன்னொரு குழந்தை இருந்தது. (அவள் கர்ப்பிணியாகவும் இருந்தாள் என்று அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாகவே நான் கருதுகிறேன் என இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவர் கூறுகிறார்). அன்றைய தினம் அவள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் எதைக் கேட்டாலும், அதை அவர்கள் அவளுக்கு வழங்கினார்கள். பின்னர், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(பெண்கள்) கர்ப்பம் சுமப்பவர்கள்; குழந்தைகளைப் பெற்றெடுப்பவர்கள்; தங்கள் பிள்ளைகள் மீது (மிகுந்த) இரக்கம் காட்டுபவர்கள். தங்கள் கணவன்மார்களுக்கு அவர்கள் செய்யும் (துன்புறுத்தல் அல்லது நன்றி மறத்தல் போன்ற) காரியங்கள் மட்டும் இல்லாதிருந்தால், அவர்களில் தொழுகையை (பேணித்) தொழுபவர்கள் சுவனத்தில் நுழைந்திருப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَنْشَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ غَزْوًا فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ ادْعُ اللهَ لِي بِالشَّهَادَةِ قَالَ اللهُمَّ سَلِّمْهُمْ وَغَنِّمْهُمْ فَغَزَوْنَا فَسَلِمْنَا وَغَنِمْنَا ثُمَّ أَنْشَأَ غَزْوًا آخَرَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ ادْعُ اللهَ لِي بِالشَّهَادَةِ قَالَ اللهُمَّ سَلِّمْهُمْ وَغَنِّمْهُمْ فَغَزَوْنَا فَسَلِمْنَا وَغَنِمْنَا ثُمَّ أَنْشَأَ غَزْوًا آخَرَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَتَيْتُكَ تَتْرَى ثَلَاثًا أَسْأَلُكَ أَنْتَدْعُوَ اللهَ لِي بِالشَّهَادَةِ فَقُلْتَ اللهُمَّ سَلِّمْهُمْ وَغَنِّمْهُمْ فَغَزَوْنَا فَسَلِمْنَا وَغَنِمْنَا فَمُرْنِي يَا رَسُولَ اللهِ بِأَمْرٍ يَنْفَعُنِي اللهُ بِهِ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّوْمِ؛ فَإِنَّهُ لَا مِثْلَ لَهُ قَالَ وَكَانَ أَبُو أُمَامَةَ لَا يَكَادُ يُرَى فِي بَيْتِهِ الدُّخَانُ بِالنَّهَارِ فَإِذَا رُئِيَ الدُّخَانُ بِالنَّهَارِ عَرَفُوا أَنَّ ضَيْفًا اعْتَرَاهُمْ مِمَّا كَانَ يَصُومُ هُوَ وَأَهْلُهُ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّكَ أَمَرْتَنِي بِأَمْرٍ أَرْجُو أَنْ يَكُونَ اللهُ قَدْ نَفَعَنِي بِهِ فَمُرْنِي بِأَمْرٍ آخَرَ قَالَ اعْلَمْ أَنَّكَ لَا تَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَكَ اللهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْكَ بِهَا خَطِيئَةً
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு போருக்கு (ஏற்பாடு) செய்தார்கள். அப்போது நான் அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு (இறைவழியில்) உயிர்த்தியாகம் (ஷஹாதத்) கிடைக்க அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள்" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "இறைவா! இவர்களைப் பாதுகாப்பாயாக, இவர்களுக்குப் போர்ச் செல்வங்களை (கனீமத்) வழங்குவாயாக!" என்று பிரார்த்தித்தார்கள். நாங்கள் போருக்குச் சென்றோம், (பாதுகாப்பாகத்) திரும்பினோம், போர்ச் செல்வங்களையும் பெற்றோம்.

பின்னர், அவர்கள் மற்றொரு போருக்கு (ஏற்பாடு) செய்தார்கள். நான் அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு உயிர்த்தியாகம் கிடைக்க அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள்" என்று கூறினேன். அவர்கள் "இறைவா! இவர்களைப் பாதுகாப்பாயாக, இவர்களுக்குப் போர்ச் செல்வங்களை வழங்குவாயாக!" என்று பிரார்த்தித்தார்கள். நாங்கள் போருக்குச் சென்றோம், திரும்பினோம், போர்ச் செல்வங்களையும் பெற்றோம்.

பின்னர் அவர்கள் (மூன்றாவதாக) மற்றொரு போருக்கு ஏற்பாடு செய்தார்கள். நான் அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு உயிர்த்தியாகம் கிடைக்க அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்திக்கும்படி தொடர்ந்து மூன்று முறை உங்களிடம் வந்து கேட்டுவிட்டேன். ஆனால் தாங்கள், 'இறைவா! இவர்களைப் பாதுகாப்பாயாக, இவர்களுக்குப் போர்ச் செல்வங்களை வழங்குவாயாக!' என்றுதான் பிரார்த்தித்தீர்கள். நாங்களும் போருக்குச் சென்றோம், திரும்பினோம், போர்ச் செல்வங்களையும் பெற்றோம். எனவே, அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ் எனக்குப் பயனளிக்கக் கூடிய (சிறந்த) ஒரு காரியத்தை எனக்குக் கட்டளையிடுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நீர் நோன்பைக் கடைப்பிடிப்பீராக; ஏனெனில், அதற்கு நிகரானது (வேறு) எதுவுமில்லை!" என்று கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) அபூ உமாமா (ரழி) அவர்களின் வீட்டில் பகல் நேரங்களில் (சமையல்) புகை காணப்படுவது மிகவும் அரிது. பகல் நேரத்தில் புகை காணப்பட்டால், யாரோ ஒரு விருந்தினர் அவர்களிடம் வந்திருக்கிறார் என்பதை மக்கள் அறிந்துகொள்வார்கள். (அந்தளவுக்கு) அவரும், அவரது குடும்பத்தினரும் (தொடர்ந்து) நோன்பு நோற்பவர்களாக இருந்தனர்.

(அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:) பின்னர் நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் எனக்கு ஒரு காரியத்தைக் கட்டளையிட்டீர்கள், அதன் மூலம் அல்லாஹ் எனக்குப் பயனளித்திருப்பான் என நம்புகிறேன். எனவே எனக்கு (கூடுதல் நன்மையளிக்கக் கூடிய) வேறு ஒரு காரியத்தையும் கட்டளையிடுங்கள்" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "அறிந்து கொள்வீராக! நீர் அல்லாஹ்வுக்காக ஒரு முறை சிரவணக்கம் (சஜ்தா) செய்தால், அதன் காரணமாக அல்லாஹ் உமது தகுதியை ஒரு படி உயர்த்துகிறான்; மேலும், உமது ஒரு பாவத்தை அதன் மூலம் மன்னிக்கிறான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْعَدَّاءِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَجُلٌ فَوَجَدُوا فِي مِئْزَرِهِ دِينَارًا أَوْ دِينَارَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ كَيَّةٌ أَوْ كَيَّتَانِ عَبْدُ الرَّحْمَنِالَّذِي يَشُكُّ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் இறந்துவிட்டார். (அப்போது) அவருடைய கீழாடையில் ஒரு தீனாரோ அல்லது இரண்டு தீனார்களோ இருப்பதை (மக்கள்) கண்டனர். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(இது நரக நெருப்பினால் அவருக்கு இடப்படும்) ஒரு சூடு அல்லது இரண்டு சூடுகள்" என்று கூறினார்கள்.

(ஒரு தீனாரா அல்லது இரண்டு தீனார்களா என்பதில் சந்தேகம் கொண்டவர் அறிவிப்பாளர் அப்துர்ரஹ்மான் ஆவார்).
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ مِنْ بَنِي الْعَدَّاءِ مِنْ كِنْدَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ مِثْلَهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் (முந்தைய ஹதீஸைப்) போன்றே (கூறக்) கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا سِنَانٌ أَبُو رَبِيعَةَ صَاحِبُ السَّابِرِيِّ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَصَفَ وُضُوءَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَذَكَرَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَلَا أَدْرِي كَيْفَ ذَكَرَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ؟ وَقَالَ وَالْأُذُنَانِ مِنَ الرَّأْسِ قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَمْسَحُ الْمَأْقَيْنِ وَقَالَ بِأُصْبُعَيْهِ وَأَرَانَا حَمَّادٌ وَمَسَحَ مَأقَيْهِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் (அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உளூ செய்யும் முறையை) விவரித்தார்கள். அப்போது (உறுப்புகளை) மும்மூன்று முறை (கழுவியதாகக்) குறிப்பிட்டார்கள். "அவர்கள் வாய்க்கொப்பளிப்பதையும் நாசிக்கு நீர் செலுத்துவதையும் எவ்வாறு குறிப்பிட்டார்கள் என்பது எனக்குத் தெரியவில்லை" (என்று இந்த ஹதீஸின் அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்).

மேலும், "இரு காதுகளும் தலையைச் சார்ந்தவைகளாகும்" என்று (நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக) அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்.

தொடர்ந்து அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உளூவின் போது) தமது இரு கண்களின் உட்புற ஓரங்களையும் (விரல்களால்) தடவித் துடைப்பவர்களாக இருந்தார்கள்". "தமது இரு விரல்களால் (இவ்வாறு செய்தார்கள்)" என்றும் குறிப்பிட்டார்கள். (இதனை அறிவிக்கும்) ஹம்மாத் (ரஹ்) அவர்கள், தமது இரு கண்களின் ஓரங்களையும் தடவித் துடைத்து எங்களுக்குச் செய்து காட்டினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ سُمَيْعٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يُمَضْمِضُ ثَلَاثًا وَيَسْتَنْشِقُ ثَلَاثًا وَيَغْسِلُ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உளூச் செய்யும்போது) மூன்று முறை வாய் கொப்பளிப்பார்கள்; மூன்று முறை மூக்கிற்கு நீர் செலுத்துவார்கள்; மேலும் தமது முகத்தையும் இரு முன்கைகளையும் (முழங்கை வரை) மூன்று மூன்று முறை கழுவுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ قَالَ لَتُسَوُّنَّ الصُّفُوفَ أَوْ لَتُطْمَسَنَّ وُجُوهُكُمْ وَلَتُغْمِضُنَّ أَبْصَارَكُمْ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُكُمْ
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நீங்கள் (தொழுகையில்) உங்கள் வரிசைகளைச் சீராக்கிக் கொள்ளுங்கள்; இல்லையெனில், உங்கள் முகங்கள் (அடையாளமற்றுப் போகும்படி) மாற்றப்பட்டுவிடும். மேலும், (தொழுகையில் வானத்தை அண்ணாந்து பார்க்காமல்) உங்கள் பார்வைகளைத் தாழ்த்திக் கொள்ளுங்கள்; இல்லையெனில், உங்கள் பார்வைகள் பறிக்கப்பட்டுவிடும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ خَالِدٍ أَنَّ أَبَا أُمَامَةَ الْبَاهِلِيَّ مَرَّ عَلَى خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ فَسَأَلَهُ عَنْ أَلْيَنِ كَلِمَةٍ سَمِعَهَا مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ أَلَا كُلُّكُمْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ شَرَدَ عَلَى اللهِ شِرَادَ الْبَعِيرِ عَلَى أَهْلِهِ
அபூ உமாமா அல்பாஹிலீ (ரலி) அவர்கள் (ஒருமுறை) காலித் பின் யஸீத் பின் முஆவியாவைக் கடந்து சென்றபோது, (அவரிடம் காலித்) "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து நீங்கள் செவியுற்றதிலேயே மிகவும் மென்மையான (நம்பிக்கையூட்டும்) வார்த்தை எது?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு கூறுவதை நான் செவியுற்றுள்ளேன்: 'அறிந்துகொள்ளுங்கள்! (தன் எஜமானிடமிருந்து) ஒரு ஒட்டகம் வெருண்டோடுவதைப் போன்று, அல்லாஹ்வை விட்டு (அவனுக்குக் கீழ்ப்படியாமல்) வெருண்டோடியவனைத் தவிர, நீங்கள் அனைவரும் சொர்க்கத்தில் நுழைவீர்கள்' என்று பதிலளித்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا أَبُو غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَقْبَلَ مِنْ خَيْبَرَ وَمَعَهُ غُلَامَانِ فَقَالَ عَلِيٌّ يَا رَسُولَ اللهِ أَخْدِمْنَا؟ فَقَالَ خُذْ أَيَّهُمَا شِئْتَ فَقَالَ خِرْ لِي قَالَ خُذْ هَذَا وَلَا تَضْرِبْهُ؛ فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي مَقْبَلَنَا مِنْ خَيْبَرَ؛ وَإِنِّي قَدْ نَهَيْتُ عَنْ ضَرْبِ أَهْلِ الصَّلَاةِ وَأَعْطَى أَبَا ذَرٍّ الْغُلَامَ الْآخَرَ فَقَالَ اسْتَوْصِ بِهِ خَيْرًا ثُمَّ قَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ مَا فَعَلَ الْغُلَامُ الَّذِي أَعْطَيْتُكَ؟ قَالَ أَمَرْتَنِي أَنْ أَسْتَوْصِيَ بِهِ خَيْرًا فَأَعْتَقْتُهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் கைபரிலிருந்து (வெற்றி பெற்றுத்) திரும்பி வந்தபோது, அவர்களுடன் இரண்டு சிறுவர்கள் (பணியாளர்களாக) இருந்தனர். அப்போது அலி (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எங்களுக்கு (உதவி செய்ய) ஒரு பணியாளரைத் தாருங்கள்" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி ((ஸல்)) அவர்கள், "இவ்விருவரில் நீர் விரும்பியவரை எடுத்துக்கொள்" என்றார்கள். அலி (ரலி) அவர்கள், "(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) எனக்காகத் தாங்களே ஒருவரைத் தேர்ந்தெடுத்துத் தாருங்கள்" என்றார்கள்.

நபி ((ஸல்)) அவர்கள், "இவனை எடுத்துக்கொள். ஆனால், இவனை அடிக்காதே! நாம் கைபரிலிருந்து திரும்பி வரும் வழியில் இவன் தொழுவதைக் கண்டேன். தொழுகையாளர்களை (அநியாயமாக) அடிப்பதிலிருந்து நான் தடுக்கப்பட்டுள்ளேன்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் மற்றொரு சிறுவனை அபூ தர் (ரலி) அவர்களுக்கு வழங்கிவிட்டு, "இவனிடம் நன்முறையில் நடந்துகொள்ளுங்கள்" என்று அறிவுறுத்தினார்கள். பிறகு (சிறிது காலம் கழித்து) நபி ((ஸல்)) அவர்கள், "அபூ தர்ரே! நான் உமக்கு அளித்த அந்தச் சிறுவன் என்ன ஆனான்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூ தர் (ரலி) அவர்கள், "அவனிடம் நன்முறையில் நடந்துகொள்ளும்படி தாங்கள் எனக்குக் கட்டளையிட்டீர்கள்; (அவருக்குச் செய்யும் நன்மைகளிலேயே சிறந்தது விடுதலை செய்வது என்பதால்) நான் அவனை விடுதலை செய்துவிட்டேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ ثَابِتِ بْنِ عَجْلَانَ عَنِ الْقَاسِمِعَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَقُولُ اللهُ يَا ابْنَ آدَمَ إِذَا أَخَذْتُ كَرِيمَتَيْكَ فَصَبَرْتَ وَاحْتَسَبْتَ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الْأُولَى لَمْ أَرْضَ لَكَ بِثَوَابٍ دُونَ الْجَنَّةِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
'அல்லாஹ் கூறுகிறான்: ஆதமின் மகனே! உனது கண்ணியமிக்க இரு உறுப்புகளை (கண்களை) நான் எடுத்துக்கொள்ளும்போது, (துன்பம் ஏற்பட்ட) முதல் அதிர்ச்சியின்போதே நீ பொறுமைகாத்து (என்னிடமிருந்து) நற்கூலியை எதிர்பார்த்தால், உனக்குச் சொர்க்கத்தைத் தவிர வேறெந்தக் கூலியையும் (வழங்குவதை) நான் பொருந்திக்கொள்ள மாட்டேன்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا أَحَبَّ عَبْدٌ عَبْدًا لِلَّهِ إِلَّا أَكْرَمَ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எந்தவொரு அடியானும் மற்றொரு அடியானை அல்லாஹ்வுக்காக (மட்டும்) நேசித்தால், அவன் கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க தனது இறைவனைக் கண்ணியப்படுத்தியவனாகவே தவிர வேறில்லை (அதாவது அந்த நேசத்தின் மூலம் அவன் தன் இறைவனையே கண்ணியப்படுத்துகிறான்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَبِي غَالِبٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا أُمَامَةَ عَنِ النَّافِلَةِ فَقَالَ كَانَتْ لِلنَّبِيِّ ﷺ نَافِلَةً وَلَكُمْ فَضِيلَةً
அபூ ஃகாலிப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அபூ உமாமா (ரலி) அவர்களிடம் நஃபில் (உபரியான தொழுகை) குறித்துக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அது நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு (கடமையான) நஃபிலாகவும், உங்களுக்கு (உபரியான) சிறப்பிற்குரிய நற்செயலாகவும் (ஃபழீலத்தாகவும்) இருக்கிறது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا سَيَّارُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ قَالَ أَتَيْتُ فَرْقَدًا يَوْمًا فَوَجَدْتُهُ خَالِيًا فَقُلْتُ يَا ابْنَ أُمِّ فَرْقَدٍ لَأَسْأَلَنَّكَ الْيَوْمَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِكَ فِيالْخَسْفِ وَالْقَذْفِ أَشَيْءٌ تَقُولُهُ أَنْتَ أَوْ تَأْثُرُهُ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَ لَا بَلْ آثُرُهُ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ قُلْتُ وَمَنْ حَدَّثَكَ؟ قَالَ حَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ عَمْرٍو الْبَجَلِيُّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ وَحَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَحَدَّثَنِي بِهِ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ تَبِيتُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي عَلَى أَكْلٍ وَشُرْبٍ وَلَهْوٍ وَلَعِبٍ ثُمَّ يُصْبِحُونَ قِرَدَةً وَخَنَازِيرَ وَيُبْعَثُ عَلَى أَحْيَاءٍ مِنْ أَحْيَائِهِمْ رِيحٌ فَتَنْسِفُهُمْ كَمَا نَسَفَتْ مَنْ كَانَ قَبْلَهُمْ بِاسْتِحْلَالِهِمُ الْخُمُورَ وَضَرْبِهِمْ بِالدُّفُوفِ وَاتِّخَاذِهِمُ الْقَيْنَاتِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"என் சமுதாயத்தில் ஒரு கூட்டத்தினர் (இரவில்) உண்பதிலும், குடிப்பதிலும், வீணான கேளிக்கையிலும், விளையாட்டிலும் (ஈடுபட்டவர்களாக) இரவைக் கழிப்பார்கள். பின்னர் பொழுது விடியும்போது அவர்கள் குரங்குகளாகவும் பன்றிகளாகவும் உருமாற்றப்பட்டிருப்பார்கள். மேலும், அவர்களது குடியிருப்புகளில் சிலவற்றின் மீது (அழிக்கும்) காற்று அனுப்பப்படும்; அவர்களுக்கு முன் வாழ்ந்த (மக்களில் வரம்பு மீறிய)வர்களை அது அழித்ததைப் போன்று இவர்களையும் அது சுழற்றியடித்து அழித்துவிடும். அவர்கள் மதுபானங்களை (மார்க்கத்தில்) அனுமதிக்கப்பட்டதாகக் கருதியதாலும், 'தஃப்' (மற்றும் இசைக்கருவி)களை முழக்கியதாலும், பாடும் பெண்களை (தங்கள் கேளிக்கைகளுக்காக) வைத்துக் கொண்டதாலும் (இந்தத் தண்டனை அவர்களுக்கு ஏற்படும்)."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا الْهُذَيْلُ بْنُ مَيْمُونٍ الْكُوفِيُّ الْجُعْفِيُّ كَانَ يَجْلِسُ فِي مَسْجِدِ الْمَدِينَةِ يَعْنِي مَدِينَةَ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ عَبْدُ اللهِ هَذَا شَيْخٌ قَدِيمٌكُوفِيٌّ عَنْ مُطَّرِحِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَسَمِعْتُ فِيهَا خَشْفَةً بَيْنَ يَدَيَّ فَقُلْتُ مَا هَذَا؟ قَالَ بِلَالٌ قَالَ فَمَضَيْتُ فَإِذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ فُقَرَاءُ الْمُهَاجِرِينَ وَذَرَارِيُّ الْمُسْلِمِينَ وَلَمْ أَرَ فِيهَا أَحَدًا أَقَلَّ مِنَ الْأَغْنِيَاءِ وَالنِّسَاءِ قِيلَ لِي أَمَّا الْأَغْنِيَاءُ فَهُمْ هَاهُنَا بِالْبَابِ يُحَاسَبُونَ وَيُمَحَّصُونَ وَأَمَّا النِّسَاءُ فَأَلْهَاهُنَّ الْأَحْمَرَانِ الذَّهَبُ وَالْحَرِيرُ قَالَ ثُمَّ خَرَجْنَا مِنْ أَحَدِ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ فَلَمَّا كُنْتُ عِنْدَ الْبَابِ أُتِيتُ بِكِفَّةٍ فَوُضِعْتُ فِيهَا وَوُضِعَتْ أُمَّتِي فِي كِفَّةٍ فَرَجَحْتُ بِهَا ثُمَّ أُتِيَ بِأَبِي بَكْرٍ فَوُضِعَ فِي كِفَّةٍ وَجِيءَ بِجَمِيعِ أُمَّتِي فَوُضِعَتْ فِي كِفَّةٍ فَرَجَحَ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ أُتِيَ بِعُمَرَ فَوُضِعَ فِي كِفَّةٍ وَجِيءَ بِجَمِيعِ أُمَّتِي فَوُضِعُوا فَرَجَحَ عُمَرُ وَعُرِضَتْ عَلَيَّ أُمَّتِي رَجُلًا رَجُلًا فَجَعَلُوا يَمُرُّونَ فَاسْتَبْطَأْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ ثُمَّ جَاءَ بَعْدَ الْإِيَاسِ فَقُلْتُ عَبْدُ الرُّحْمَنِ فَقَالَ بِأَبِي وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا خَلَصْتُ إِلَيْكَ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنِّي لَا أَنْظُرُ إِلَيْكَ أَبَدًا إِلَّا بَعْدَ الْمُشِيبَاتِ قَالَوَمَا ذَاكَ؟ قَالَ مِنْ كَثْرَةِ مَالِي أُحَاسَبُ وَأُمَحَّصُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் சொர்க்கத்தில் நுழைந்தேன். அப்போது எனக்கு முன்னால் ஒரு (மெல்லிய) காலடி ஓசையைக் கேட்டேன். 'இது என்ன?' என்று நான் கேட்டேன். அதற்கு, '(இது) பிலால் (அவர்களின் காலடி ஓசை)' என்று கூறப்பட்டது. பின்பு நான் (தொடர்ந்து) சென்றேன். அங்கு சொர்க்கவாசிகளில் அதிகமானோர் முஹாஜிர்களில் உள்ள ஏழைகளாகவும், முஸ்லிம்களின் சந்ததியினராகவும் (சிறுவர்களாகவும்) இருந்தனர். செல்வந்தர்களையும் பெண்களையும் விடக் குறைவான எண்ணிக்கையில் வேறு எவரையும் அங்கு நான் காணவில்லை. அப்போது என்னிடம், 'செல்வந்தர்களைப் பொறுத்தவரை, அவர்கள் இதோ (சொர்க்கத்தின்) வாசலிலேயே (தடுத்து) நிறுத்தப்பட்டு, விசாரணை செய்யப்பட்டுச் சுத்திகரிக்கப்பட்டுக் கொண்டிருக்கிறார்கள். பெண்களைப் பொறுத்தவரை, 'அல்-அஹ்மரான்' (சிவப்பு நிறமுடைய) தங்கம் மற்றும் பட்டு ஆகிய இரண்டு (அலங்காரப் பொருட்கள்) அவர்களைத் திசைதிருப்பி விட்டன' என்று கூறப்பட்டது.

பின்பு, சொர்க்கத்தின் எட்டு வாசல்களில் ஒன்றின் வழியாக நாங்கள் வெளியே வந்தோம். நான் அந்த வாசலின் அருகே இருந்தபோது, ஒரு தராசு கொண்டுவரப்பட்டது. (தராசின்) ஒரு தட்டில் நானும், மற்றொரு தட்டில் எனது சமுதாயத்தினரும் வைக்கப்பட்டோம். அப்போது (அவர்களை விட) என் தட்டு கனத்துத் தாழ்ந்தது. பிறகு அபூபக்கர் கொண்டுவரப்பட்டு ஒரு தட்டில் வைக்கப்பட்டார். என் சமுதாயத்தினர் அனைவரும் (மற்றொரு தட்டில்) வைக்கப்பட்டனர். அபூபக்கரின் தட்டு கனத்துத் தாழ்ந்தது. பிறகு உமர் கொண்டுவரப்பட்டு ஒரு தட்டில் வைக்கப்பட்டார். என் சமுதாயத்தினர் அனைவரும் (மற்றொரு தட்டில்) வைக்கப்பட்டனர். உமரின் தட்டு கனத்துத் தாழ்ந்தது.

அதன் பிறகு என் சமுதாயத்தினர் ஒவ்வொருவராக எனக்குக் காண்பிக்கப்பட்டனர். அவர்கள் என்னைக் கடந்து செல்லலானார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் அவர்களைக் காணாததால் அவர் (வருவதில்) தாமதம் ஏற்படுவதை நான் உணர்ந்தேன். (அவர் வரமாட்டார் என) நம்பிக்கையிழந்த பிறகு அவர் (மெதுவாக) வந்தார். நான், 'அப்துர் ரஹ்மானே!' (ஏன் இவ்வளவு தாமதம்?) என்றேன். அதற்கு அவர், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தாயும் தந்தையும் தங்களுக்கு அர்ப்பணமாகட்டும்! தங்களைச் சத்தியத்துடன் அனுப்பியவன் மீது சத்தியமாக! (விசாரணையின் கடுமையால்) முடி நரைக்கச் செய்யும் அளவிலான (சூழலுக்குப்) பிறகு, நான் தங்களை இனி பார்க்கவே மாட்டேன் என்று எண்ணும் அளவுக்கு, தங்களை வந்தடைவதில் எனக்குத் தாமதம் ஏற்பட்டுவிட்டது' என்றார். நான், 'அதற்குக் காரணம் என்ன?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், 'என்னிடமிருந்த அதிகப்படியான செல்வத்தின் காரணமாக, நான் விசாரணை செய்யப்பட்டுச் சுத்திகரிக்கப்பட்டுக் கொண்டிருந்ததே (இதற்குக் காரணம்)' என்று பதிலளித்தார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ السِّيلَحِينِيُّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي ظَبْيَةَ الشَّامِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمِقَةُ فِي السَّمَاءِ فَإِذَا أَحَبَّ اللهُ عَبْدًا قَالَ إِنِّي أَحْبَبْتُ فُلَانًا فَأَحِبُّوهُ قَالَ فَتَنْزِلُ لَهُ الْمِقَةُ فِي أَهْلِ الْأَرْضِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(மக்களின் நன்மதிப்பைப் பெறும்) நேசம் என்பது வானத்திலுள்ளது. அல்லாஹ் ஒரு அடியானை நேசித்தால், (வானவர்களிடம்) 'நிச்சயமாக நான் இன்னாரை நேசிக்கிறேன்; எனவே நீங்களும் அவரை நேசியுங்கள்' என்று கூறுவான். பின்னர், அவருக்கான அந்த நேசம் (மற்றும் அங்கீகாரம்) பூமியிலுள்ளவர்களிடையேயும் இறக்கப்படுகிறது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ السِّيلَحِينِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ إِنِّي لَتَحْتَ رَاحِلَةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ يَوْمَ الْفَتْحِ فَقَالَ قَوْلًا حَسَنًا جَمِيلًا وَكَانَ فِيمَا قَالَ مَنْ أَسْلَمَ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابَيْنِ فَلَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ وَلَهُ مَا لَنَا وَعَلَيْهِ مَا عَلَيْنَا وَمَنْ أَسْلَمَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ فَلَهُ أَجْرُهُ وَلَهُ مَا لَنَا وَعَلَيْهِ مَا عَلَيْنَا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மக்கா வெற்றியின் நாளில் நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் வாகனத்திற்கு அடியில் (அதாவது மிக அருகாமையில்) இருந்தேன். அப்போது அவர்கள் மிகச் சிறந்த, அழகானதொரு வார்த்தையைக் கூறினார்கள். அவர்கள் கூறியவற்றில் பின்வருவனவும் அடங்கும்:

"இரு வேதங்களைச் சேர்ந்தவர்களில் (யூதர்கள் மற்றும் கிறிஸ்தவர்களில்) எவர் இஸ்லாத்தை ஏற்கிறாரோ, அவருக்கு அவருக்குரிய கூலி இருமடங்காக வழங்கப்படும். மேலும், எங்களுக்குரிய (உரிமைகள் மற்றும் சலுகைகள்) அனைத்தும் அவருக்கும் உண்டு; எங்கள் மீதுள்ள (கடமைகள் மற்றும் பொறுப்புகள்) அனைத்தும் அவர் மீதும் உண்டு. இணைவைப்பாளர்களிலிருந்து எவர் இஸ்லாத்தை ஏற்கிறாரோ, அவருக்கு அவருக்குரிய கூலி உண்டு. மேலும், எங்களுக்குரிய (உரிமைகள்) அவருக்கும் உண்டு; எங்கள் மீதான (கடமைகள்) அவர் மீதும் உண்டு."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِعَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ مَا النَّجَاةُ؟ قَالَ أَمْلِكْ عَلَيْكَ لِسَانَكَ وَلْيَسَعْكَ بَيْتُكَ وَابْكِ عَلَى خَطِيئَتِكَ
உக்பா பின் ஆமிர் (ரலி) அவர்கள் கூறுவதாக அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (மறுமையில் தண்டனையிலிருந்து தப்பித்து) ஈடேற்றம் பெறுவதற்கான வழி என்ன?" என்று கேட்டேன். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உமது நாவை உமது கட்டுப்பாட்டில் வைத்துக்கொள்! (தேவையற்ற குழப்பங்களில் ஈடுபடாமல்) உமது வீடே உனக்குப் போதுமானதாக இருக்கட்டும்! உமது பாவங்களுக்காக (வருந்தி) அழுவாயாக!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ وَعَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مِنْ تَمَامِ عِيَادَةِ الْمَرِيضِ أَنْ يَضَعَ أَحَدُكُمْ يَدَهُ عَلَى جَبْهَتِهِ أَوْ يَدِهِ فَيَسْأَلُهُ كَيْفَ هُوَ؟وَتَمَامُ تَحِيَّاتِكُمْ بَيْنَكُمُ الْمُصَافَحَةُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஒரு நோயாளியை நலம் விசாரிப்பதன் (உடல்நலம் பேணுவதன்) முழுமை என்னவென்றால், உங்களில் ஒருவர் தமது கையை அவரது (நோயாளியின்) நெற்றியிலோ அல்லது (அவரது) கையிலோ வைத்து, 'எப்படி இருக்கிறீர்கள்?' என்று அவரிடம் (அன்புடன்) கேட்பதாகும். மேலும், உங்களுக்கு இடையிலான முகமனின் (சலாமின்) முழுமை கைகுலுக்குவது (முஸாபஹா செய்வது) ஆகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّصَافَةِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ مِنْ بَاهِلَةَ أَعْرَابِيٌّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا مِنَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ تَحْضُرُهُ صَلَاةٌ مَكْتُوبَةٌ فَيَقُومُ فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ وَيُصَلِّي فَيُحْسِنُ الصَّلَاةَ إِلَّا غَفَرَ اللهُ لَهُ بِهَا مَا كَانَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ الصَّلَاةِ الَّتِي كَانَتْ قَبْلَهَا مِنْ ذُنُوبِهِ ثُمَّ تَحْضُرُ صَلَاةٌ مَكْتُوبَةٌ فَيُصَلِّي فَيُحْسِنُ الصَّلَاةَ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ الصَّلَاةِ الَّتِي كَانَتْ قَبْلَهَا مِنْ ذُنُوبِهِ ثُمَّ تَحْضُرُ صَلَاةٌ مَكْتُوبَةٌ فَيُصَلِّي فَيُحْسِنُ الصَّلَاةَ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ الصَّلَاةِ الَّتِي كَانَتْ قَبْلَهَا مِنْ ذُنُوبِهِ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"எந்தவொரு முஸ்லிமான மனிதருக்கும் கடமையான தொழுகையின் நேரம் வந்ததும், அவர் எழுந்து (சென்று), உளூவைச் செம்மையாகச் செய்து, அத்தொழுகையையும் செம்மையாக (உள்ளச்சத்துடன்) தொழுதால், அத்தொழுகைக்கும் அதற்கு முந்தைய தொழுகைக்கும் இடைப்பட்ட அவருடைய (சிறு) பாவங்களை அதன் மூலமாக அல்லாஹ் மன்னிக்காமல் இருப்பதில்லை. பின்னர் (அடுத்த) கடமையான தொழுகையின் நேரம் வந்து, அதை அவர் செம்மையாகத் தொழுதால், அத்தொழுகைக்கும் அதற்கு முந்தைய தொழுகைக்கும் இடைப்பட்ட அவருடைய (சிறு) பாவங்கள் மன்னிக்கப்படாமல் இருப்பதில்லை. பின்னர் (மீண்டும் ஒரு) கடமையான தொழுகையின் நேரம் வந்து, அதை அவர் செம்மையாகத் தொழுதால், அத்தொழுகைக்கும் அதற்கு முந்தைய தொழுகைக்கும் இடைப்பட்ட அவருடைய (சிறு) பாவங்கள் மன்னிக்கப்படாமல் இருப்பதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ أَخْبَرَنِي حُسَيْنٌ يَعْنِي ابْنَ وَاقِدٍ حَدَّثَنِي أَبُو غَالِبٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْإِمَامُ ضَامِنٌ وَالْمُؤَذِّنُ مُؤْتَمَنٌ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"இமாம் (தொழுகையைச் சீராக நடத்துவதற்குப்) பொறுப்பாளியாவார்; முஅத்தின் (தொழுகை நேரங்களைப் பேணுவதில்) நம்பிக்கைக்குரியவராவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ السُّلَمِيِّ عَنْ أَخِيهِ عَبْدِ اللهِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ مَنْ اقْتَطَعَ حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينِهِ فَقَدْ أَوْجَبَ اللهُ لَهُ بِهَا النَّارَ وَحَرَّمَ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ وَإِنْ كَانَ شَيْئًا يَسِيرًا يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ وَإِنْ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் தனது (பொய்யான) சத்தியத்தின் மூலம் ஒரு முஸ்லிமுடைய உரிமையைப் பறித்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அல்லாஹ் நரகத்தைக் கடமையாக்கிவிட்டான். மேலும், அவருக்குச் சொர்க்கத்தை ஹராமாக்கி(த் தடுத்து)விட்டான்."
அப்போது ஒரு மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அது ஒரு அற்பமான பொருளாக இருந்தாலுமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அது ஓர் அராக் (மிஸ்வாக்) மரத்தின் சிறிய குச்சியாக இருந்தாலும் சரிதான்!" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ فَذَكَرَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ أَحَدِ بَنِي حَارِثَةَ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا أَبُو أُمَامَةَ الْحَارِثِيُّ وَلَيْسَ هُوَ أَبَا أُمَامَةَ الْبَاهِلِيَّ
முந்தைய ஹதீஸில் உள்ளதைப் போன்றே இதிலும் (செய்தி) இடம்பெற்றுள்ளது. ஆயினும் இதில், 'பனூ ஹாரிஸா குலத்தைச் சேர்ந்த அபூஉமாமா பின் ஸஹ்ல் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்' என்று (கூடுதல் விபரத்துடன்) குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.

அபூஅப்துர்ரஹ்மான் (இமாம் நஸாயீ) கூறுகிறார்: இவர் அபூஉமாமா அல்-ஹாரிஸீ ஆவார்; இவர் (பிரபலமான ஸஹாபியான) அபூஉமாமா அல்-பாஹிலீ அல்லர்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي السَّفْرُ بْنُ نُسَيْرٍ الْأَزْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ لَا يَأْتِي أَحَدُكُمُ الصَّلَاةَ وَهُوَ حَاقِنٌ وَلَا يَؤُمَّنَّ أَحَدُكُمْ فَيَخُصَّ نَفْسَهُ بِالدُّعَاءِ دُونَهُمْ فَمَنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் எவரும் (சிறுநீர் அல்லது மலம் போன்ற) இயற்கை உபாதையை அடக்கிக் கொண்டு தொழுகைக்கு வர வேண்டாம். மேலும், உங்களில் எவரும் (மக்களுக்கு) இமாமாக (முன்னின்று தொழுகை நடத்தும்போது), அவர்களைத் தவிர்த்துவிட்டு தமக்காக மட்டுமே பிரத்யேகமாக துஆ (பிரார்த்தனை) செய்ய வேண்டாம். எவரேனும் அவ்வாறு செய்தால், அவர் அவர்களுக்குத் துரோகம் இழைத்தவராவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا زَيْدٌ حَدَّثَنِي حُسَيْنٌ حَدَّثَنِي أَبُو غَالِبٍ حَدَّثَنِي أَبُو أُمَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ تَقْعُدُ الْمَلَائِكَةُ عَلَى أَبْوَابِ الْمَسَاجِدِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَيَكْتُبُونَ الْأَوَّلَ وَالثَّانِيَ وَالثَّالِثَ حَتَّى إِذَا خَرَجَ الْإِمَامُ رُفِعَتِ الصُّحُفُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்:
"வெள்ளிக்கிழமையன்று (ஜும்ஆ நாளில்) வானவர்கள் பள்ளிவாசல்களின் வாசல்களில் அமர்ந்து கொள்கின்றனர். அவர்கள் (பள்ளிவாசலுக்கு வரும்) முதலாவது நபர், இரண்டாவது நபர் மற்றும் மூன்றாவது நபர் என (வரிசையாகத் தங்கள் ஏடுகளில்) பதிவு செய்கிறார்கள். இமாம் (உரை நிகழ்த்துவதற்காக) வெளியே வந்துவிட்டால், (பதிவு செய்யும்) அந்த ஏடுகள் உயர்த்தப்பட்டு (சுருட்டப்பட்டு) விடுகின்றன."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ حَدَّثَنِي أَبُو غَالِبٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ التَّفْلُ فِي الْمَسْجِدِ سَيِّئَةٌ وَدَفْنُهُ حَسَنَةٌ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"பள்ளிவாசலில் எச்சில் துப்புவது தீமையாகும்; அதை (மண்ணில்) புதைத்து விடுவது நன்மையாகும் (அத்தீமைக்குரிய பரிகாரமாகும்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ وَأَبُو الْمُغِيرَةِ قَالَا حَدَّثَنَا حَرِيزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ الْخَبَائِرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ مَا كَانَ يَفْضُلُ مِنْ أَهْلِ بَيْتِ النَّبِيِّ ﷺ خُبْزُ الشَّعِيرِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களின் குடும்பத்தாரிடம் வாற்கோதுமை (பார்லி) ரொட்டி (உண்டு முடித்த பின்) மீதமாக இருந்ததில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ لَيْثٍ عَنِ ابْنِ سَابِطٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تُصَلُّوا عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ؛ فَإِنَّهَا تَطْلُعُ بَيْنَ قَرْنَيْ شَيْطَانٍ وَيَسْجُدُ لَهَا كُلُّ كَافِرٍ وَلَا عِنْدَ غُرُوبِهَا؛ فَإِنَّهَا تَغْرُبُ بَيْنَ قَرْنَيْ شَيْطَانٍ وَيَسْجُدُ لَهَا كُلُّ كَافِرٍ وَلَا نِصْفَ النَّهَارِ؛ فَإِنَّهُ عِنْدَ سَجْرِ جَهَنَّمَ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"சூரியன் உதயமாகும் நேரத்தில் நீங்கள் தொழாதீர்கள்; ஏனெனில், அது ஷைத்தானின் இரண்டு கொம்புகளுக்கு இடையே உதயமாகிறது, (அப்போது) ஒவ்வொரு நிராகரிப்பாளனும் அதற்குச் சிரம் பணிகிறான் (ஸஜ்தா செய்கிறான்). சூரியன் மறையும் நேரத்திலும் (நீங்கள் தொழாதீர்கள்); ஏனெனில், அது ஷைத்தானின் இரண்டு கொம்புகளுக்கு இடையே மறைகிறது, (அப்போதும்) ஒவ்வொரு நிராகரிப்பாளனும் அதற்குச் சிரம் பணிகிறான். நண்பகல் நேரத்திலும் (தொழாதீர்கள்); ஏனெனில், அது நரகம் (ஜஹன்னம்) மூட்டப்படும் (கடுமையாக எரிக்கப்படும்) நேரமாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ صُهَيْبٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ يُصَلِّيهِمَا بَعْدَ الْوِتْرِ وَهُوَجَالِسٌ يَقْرَأُ فِيهِمَا إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் வித்ருத் தொழுகைக்குப் பின்பு அமர்ந்தவாறு (இரண்டு ரக்அத்கள்) தொழுவார்கள். அவ்விரண்டிலும் (ஸூரத்துல் ஜல்ஜலா எனப்படும்) "இதா ஸுல்ஸிலதில் அர்ளு" மற்றும் (ஸூரத்துல் காஃபிரூன் எனப்படும்) "குல் யா அய்யுஹல் காஃபிரூன்" ஆகியவற்றை ஓதுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ قَالَ أَرْبَعَةٌ تَجْرِي عَلَيْهِمْ أُجُورُهُمْ بَعْدَ الْمَوْتِ مُرَابِطٌ فِي سَبِيلِ اللهِ وَمَنْ عَمِلَ عَمَلًا أُجْرِيَ لَهُ مِثْلُ مَا عَمِلَ وَرَجُلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ فَأَجْرُهَا لَهُ مَا جَرَتْ وَرَجُلٌ تَرَكَ وَلَدًا صَالِحًا فَهُوَ يَدْعُو لَهُ
அபூ உமாமா அல்பாஹிலீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நான்கு நபர்களுக்கு அவர்களின் மரணத்திற்குப் பிறகும் (அவர்கள் செய்த நற்செயல்களுக்கான) நற்கூலி தொடர்ந்து கிடைத்துக் கொண்டிருக்கும்:
* அல்லாஹ்வின் பாதையில் (எல்லைப் பாதுகாப்பில்) ஈடுபட்டவர்.
* (பிறருக்குப் பயன் தரும் வகையில்) ஒரு நற்செயலைச் செய்தவர்; அவர் செய்த (அந்த நற்செயலை மற்றவர்கள் பின்பற்றும் வரை) அதற்கு ஒப்பான நற்கூலி அவருக்குத் தொடர்ந்து கிடைத்துக் கொண்டிருக்கும்.
* ஒரு (நிலையான) தருமத்தைச் செய்தவர்; அந்தத் தருமம் (மக்களுக்குப் பயன்பட்டுத்) தொடர்ந்து நடைமுறையில் இருக்கும் காலமெல்லாம் அதற்கான கூலி அவருக்குக் கிடைக்கும்.
* தனக்காகப் பிரார்த்தனை செய்யும் ஸாலிஹான (நல்லறங்கள் புரியும்) பிள்ளையை விட்டுச் சென்றவர்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ الْقَاسِمِ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَلْبَسْ حَرِيرًا وَلَا ذَهَبًا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் மீதும் இறுதி நாளின் மீதும் நம்பிக்கை கொண்டவர் (ஆண்களில்) பட்டையோ, தங்கத்தையோ அணிய வேண்டாம்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ الْقَاسِمِعَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَلْبَسْ حَرِيرًا وَلَا ذَهَبًا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் மீதும், இறுதி நாளின் மீதும் நம்பிக்கை கொண்டவர் (ஆண்களில்) பட்டையோ, தங்கத்தையோ அணிய வேண்டாம்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَيْسَرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ بِشَفَاعَةِ الرَّجُلِ الْوَاحِدِ لَيْسَ بِنَبِيٍّ مِثْلُ الْحَيَّيْنِ أَوْ أَحَدِ الْحَيَّيْنِ رَبِيعَةَ وَمُضَرَ قَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللهِ أَوَمَا رَبِيعَةُ مِنْ مُضَرَ؟ قَالَ إِنَّمَا أَقُولُ مَا أُقَوَّلُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நபி அல்லாத ஒரு மனிதரின் பரிந்துரையால், 'ரபீஆ' மற்றும் 'முழர்' ஆகிய இரு கோத்திரத்தாரைப் போன்று, அல்லது அந்த இரு கோத்திரங்களில் ஒன்றைப் போன்று (அவ்வளவு பெருமளவிலான மக்கள்) திண்ணமாகச் சொர்க்கத்தில் நுழைவார்கள்" (என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்).

அப்போது ஒருவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! 'ரபீஆ' (என்பது) 'முழர்' (கோத்திரத்தின் ஒரு பகுதி) அல்லவா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "எனக்கு (இறைவனால்) என்ன சொல்லப்படுகிறதோ, அதையே நான் சொல்கிறேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ شَفَعَ لِأَحَدٍ شَفَاعَةً فَأَهْدَى لَهُ هَدِيَّةً فَقَبِلَهَا فَقَدْ أَتَى بَابًا عَظِيمًا مِنَ الرِّبَا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் ஒருவருக்காக (ஏதேனும் ஒரு நற்காரியத்தில்) பரிந்துரை செய்து, அதற்காக அவருக்கு ஒரு அன்பளிப்பு வழங்கப்பட்டு, அதனை அவர் ஏற்றுக்கொண்டால், நிச்சயமாக அவர் வட்டியின் (தீய) வாயில்களில் ஒரு பெரும் வாயிலை அடைந்துவிட்டார்."
ஹதீஸ் தரம் : ழயீஃப் (பலவீனமானது)
ضعيف
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ بَدَأَ بِالسَّلَامِ فَهُوَ أَوْلَى بِاللهِ وَبِرَسُولِهِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் (சந்திக்கும்போது மற்றவருக்கு முன்னதாக) ஸலாமைத் தொடங்குகிறாரோ, அவரே அல்லாஹ்வுக்கும் அவனுடைய தூதருக்கும் மிகவும் நெருக்கமானவர் (அருளுக்குத் தகுதியானவர்) ஆவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْحِمْصِيِّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ يُكَفِّرُ مَا قَبْلَهُ ثُمَّ تَصِيرُ الصَّلَاةُ نَافِلَةً قَالَ فَقِيلَ لَهُ أَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَ نَعَمْ غَيْرَ مَرَّةٍ وَلَا مَرَّتَيْنِ وَلَا ثَلَاثٍ وَلَا أَرْبَعٍ وَلَا خَمْسٍ
அபூ உமாமா அல்ஹிம்ஸீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக உளு (உளூ) செய்வது அதற்கு முந்தைய (சிறு) பாவங்களை அழித்துவிடுகிறது (மன்னிக்கச் செய்கிறது). பின்னர் (அவர் தொழும்) தொழுகையானது (அவருக்கு மேலதிகமான) உபரியான நன்மையாக (நஃபிலாக) அமைகிறது."

அப்போது அபூ உமாமா (ரலி) அவர்களிடம், "இதை நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (நேரடியாகச்) செவியுற்றீர்களா?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "ஆம்! ஒரு முறை அல்ல, இரண்டு முறைகள் அல்ல, மூன்று முறைகள் அல்ல, நான்கு முறைகள் அல்ல, ஐந்து முறைகள் அல்ல (அதற்கும் மேலாகப் பலமுறை செவியுற்றுள்ளேன்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْجَعْدِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلَى قَاصٍّ يَقُصُّ فَأَمْسَكَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قُصَّ فَلَأَنْ أَقْعُدَ غُدْوَةً إِلَى أَنْتُشْرِقَ الشَّمْسُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أُعْتِقَ أَرْبَعَ رِقَابٍ وَبَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أُعْتِقَ أَرْبَعَ رِقَابٍ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களுக்கு நற்போதனை அல்லது கதைகளைக்) கூறிக்கொண்டிருந்த ஒருவரிடம் வந்தார்கள். (நபியவர்களைக் கண்டதும்) அவர் (பேசுவதை) நிறுத்திக் கொண்டார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(தொடர்ந்து) கூறுங்கள்! ஏனெனில், (ஃபஜ்ர் தொழுகைக்குப் பின்) அதிகாலையில் இருந்து சூரியன் (நன்கு) உதிக்கும் வரை (இறை நினைவில் அல்லது கல்வி அமர்வில்) நான் அமர்ந்திருப்பது, நான்கு அடிமைகளை உரிமை விடுவதை விட எனக்கு மிகவும் விருப்பமானதாகும். மேலும், அஸ்ர் (தொழுகை) நேரத்திற்குப் பிறகு சூரியன் மறையும் வரை (அவ்வாறே) நான் அமர்ந்திருப்பது, நான்கு அடிமைகளை உரிமை விடுவதை விட எனக்கு மிகவும் விருப்பமானதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ السَّفْرِ بْنِ نُسَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا أُمَامَةَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا يَأْتِ أَحَدُكُمُ الصَّلَاةَ وَهُوَ حَاقِنٌ وَلَا يَخُصَّ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ دُونَ أَصْحَابِهِ وَلَا يُدْخِلْ عَيْنَيْهِ بَيْتًا حَتَّى يَسْتَأْذِنَ فَقَالَ شَيْخٌ لَمَّا حَدَّثَهُ يَزِيدُ أَنَا سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ
அபு உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் எவரும் சிறுநீரை (அல்லது மலத்தை) அடக்கிக் கொண்டு தொழுகைக்கு வர வேண்டாம்; (தலைவராக அல்லது இமாமாக இருப்பவர்) தமது தோழர்களை விட்டுவிட்டு தமக்காக மட்டும் எதையும் (துஆ போன்றவற்றை) பிரத்தியேகமாக்கிக் கொள்ள வேண்டாம்; மேலும், அனுமதி கேட்கும் வரை எந்தவொரு வீட்டிற்குள்ளும் தமது பார்வையைச் செலுத்த (எட்டிப் பார்க்க) வேண்டாம்."

(இதனை அறிவிக்கும்) யஸீத் அவர்கள் இந்த ஹதீஸைக் கூறியபோது, (அதைக் கேட்டுக்கொண்டிருந்த) முதியவர் ஒருவர், "அபு உமாமா அவர்கள் இந்த ஹதீஸை அறிவிக்க நான் நேரில் கேட்டிருக்கிறேன்" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ جَشِيبٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ حَضَرْنَا صَنِيعًا لِعَبْدِ الْأَعْلَى بْنِ هِلَالٍ فَلَمَّا فَرَغْنَا مِنَ الطَّعَامِ قَامَ أَبُو أُمَامَةَ فَقَالَ لَقَدْ قُمْتُ مَقَامِي هَذَا وَمَا أَنَا بِخَطِيبٍ وَمَا أُرِيدُ الْخُطْبَةَ وَلَكِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ عِنْدَ انْقِضَاءِ الطَّعَامِ الْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ قَالَ فَلَمْ يَزَلْ يُرَدِّدُهُنَّ عَلَيْنَا حَتَّى حَفِظْنَاهُنَّ
காலித் பின் மஅதான் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நாங்கள் அப்துல் அஃலா பின் ஹிலால் என்பவரின் விருந்தொன்றில் (உணவுக்காக) கலந்து கொண்டோம். நாங்கள் உணவு அருந்தி முடித்ததும், அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் எழுந்து நின்று கூறினார்கள்:

"நான் இந்த இடத்தில் எழுந்து நிற்பதால் (என்னை ஒரு பேச்சாளராகக் கருதிவிடாதீர்கள்), நான் ஒரு பேச்சாளன் அல்ல; நான் சொற்பொழிவாற்ற விரும்பவும் இல்லை. ஆயினும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உணவு அருந்தி முடித்ததும் பின்வருமாறு கூறுவதை நான் செவியுற்றுள்ளேன்:

'அல்ஹம்து லில்லாஹி கஸீரன், தையிபன், முபாரக்கன் ஃபீஹி, ஃகைர மகஃபிய்யின், வலா முவத்தஇன், வலா முஸ்தக்னன் அன்ஹு'

(பொருள்: எல்லாப் புகழும் அல்லாஹ்வுக்கே! (அவன் புகழப்பட வேண்டிய விதத்தில்) ஏராளமான, தூய்மையான, அபிவிருத்தி நிறைந்த புகழாகும். (இறைவா! நீயே உணவளிப்பவன், உனக்கு யாரும் உணவளிக்கத் தேவையில்லை என்பதால்) நீ பிறரால் உணவளிக்கப்படுபவன் அல்ல; (உனது அருள் எக்காலத்திலும்) கைவிடப்படக் கூடியதோ அல்லது (உன்னுடைய உதவி) தேவையற்றதோ அல்ல (எங்கள் இறைவா!).)

நாங்கள் அந்தப் பிரார்த்தனையை மனப்பாடம் செய்யும் வரை, அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அதனை எங்களுக்குத் திரும்பத் திரும்பக் கூறிக் கொண்டே இருந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ أَبِي عُتْبَةَ الْكِنْدِيِّعَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا مِنْ أُمَّتِي أَحَدٌ إِلَّا وَأَنَا أَعْرِفُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ مَنْ رَأَيْتَ وَمَنْ لَمْ تَرَ؟ قَالَ مَنْ رَأَيْتُ وَمَنْ لَمْ أَرَ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَار الطُّهُورِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மறுமை நாளில் என் சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த எவரையும் நான் அடையாளம் கண்டுகொள்ளாமல் இருக்கமாட்டேன்."

(அப்போது அங்கிருந்தவர்கள்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் பார்த்தவர்கள் மற்றும் நீங்கள் (நேரில்) பார்க்காதவர்கள் (என அனைவரையும்) எவ்வாறு (அடையாளம் கண்டுகொள்வீர்கள்)?" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு அவர்கள், "(ஆம்,) நான் பார்த்தவர்கள் மற்றும் (நேரில்) பார்க்காதவர்கள் (அனைவரையும் அடையாளம் காண்பேன்). அவர்கள் உளு (செய்ததன்) அடையாளத்தினால் முகம் மற்றும் கை, கால்கள் பிரகாசிப்பவர்களாக (மறுமையில்) வருவார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ الْكَلَاعِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ عَلَى الْجَدْعَاءِ وَاضِعٌ رِجْلَيْهِ فِي الْغَرْزِ يَتَطَاوَلُ يُسْمِعُ النَّاسَ فَقَالَ بِأَعْلَى صَوْتِهِ أَلَا تَسْمَعُونَ؟ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ طَوَائِفِ النَّاسِ يَا رَسُولَ اللهِ مَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا؟ قَالَ اعْبَدُوا رَبَّكُمْ وَصَلُّوا خَمْسَكُمْ وَصُومُوا شَهْرَكُمْ وَأَطِيعُوا ذَا أَمْرِكُمْ تَدْخُلُوا جَنَّةَ رَبِّكُمْ فَقُلْتُ يَا أَبَا أُمَامَةَ مِثْلُ مَنْ أَنْتَ يَوْمَئِذٍ؟ قَالَ أَنَا يَوْمَئِذٍ ابْنُ ثَلَاثِينَ سَنَةً أُزَاحِمُ الْبَعِيرَ أُزَحْزِحُهُ قَدَمًا لِرَسُولِ اللهِ ﷺ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைச் செவியுற்றேன். அவர்கள் அன்று 'அல்-ஜத்ஆ' (Al-Jad'a) எனும் (தமது) ஒட்டகத்தின் மீது அமர்ந்திருந்தார்கள். ஒட்டகத்தின் அங்கவடிகளில் (தோலால் ஆன மிதிடிகளில்) தமது பாதங்களை வைத்தவாறு, மக்கள் செவியேற்பதற்காக (தமது உடலைச்) சற்றே உயர்த்தினார்கள். பிறகு தமது உரத்த குரலில், "நீங்கள் செவியேற்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள்.

அப்போது மக்கள் கூட்டத்திலிருந்து ஒருவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எங்களுக்கு நீங்கள் என்ன (முக்கியமானவற்றை) அறிவுறுத்துகிறீர்கள்?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள், "உங்கள் இறைவனையே வணங்குங்கள்; உங்களின் ஐவேளைத் தொழுகைகளை (முறைப்படி) நிறைவேற்றுங்கள்; உங்களின் (ரமலான்) மாதத்தில் நோன்பு நோற்றுக்கொள்ளுங்கள்; உங்களுக்குத் தலைமை தாங்குபவருக்கு (மார்க்கத்திற்கு உட்பட்ட விஷயங்களில்) கீழ்ப்படியுங்கள்; (இவற்றைச் செய்தால்) நீங்கள் உங்கள் இறைவனின் சொர்க்கத்தில் நுழைவீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர் சுலைம் பின் ஆமிர் (ரஹ்) கூறுகிறார்:) நான், "அபூ உமாமாவே! அந்நாளில் உங்களின் (வயது) நிலை என்னவாக இருந்தது?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அன்று எனக்கு முப்பது வயது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்காக (வழி விடுவதற்காக) அந்த ஒட்டகத்தை நெருக்கித் தள்ளிக்கொண்டு (முன்னேறிச்) சென்றேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَبِي غَالِبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ {فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ} [آل عمران 7] قَالَ هُمُ الْخَوَارِجُ وَفِي قَوْلِهِ {يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ} [آل عمران 106] قَالَ هُمُ الْخَوَارِجُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ்வின் கூற்றான {ஃபஅம்மல்லதீன ஃபீ குலூபிஹிம் ஸைகுன் ஃபயத்தபிஊன மா தஷாபஹ மின்ஹு} "(எவர்களுடைய உள்ளங்களில் சாய்வு/வழிகேடு இருக்கிறதோ, அவர்கள் அதிலுள்ள முத்தஷாபிஹான - தெளிவற்ற/கருத்து மயக்கமான - வசனங்களைப் பின்பற்றுகின்றனர்)" [ஆலு இம்ரான்: 7] என்பது குறித்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (விளக்குகையில்), "அவர்கள் கவாரிஜ்கள் (எனும் பிரிவினர்) ஆவர்" என்று கூறினார்கள்.

மேலும், அவனது கூற்றான {யவ்ம தப்யள்ளு வுஜூஹுன் வதஸ்வத்து வுஜூஹுன்} "(அந்நாளில் சில முகங்கள் வெண்மையாகவும், சில முகங்கள் கருமையாகவும் இருக்கும்)" [ஆலு இம்ரான்: 106] என்ற வசனத்தைக் குறித்து (விளக்குகையில்), "அவர்கள் (அந்நாளில் முகம் கருமையடையக் கூடியவர்கள்) கவாரிஜ்கள் ஆவர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا فَرَجُ بْنُ فَضَالَةَ حَدَّثَنَا لُقْمَانُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ حَجَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ حَجَّةَ الْوَدَاعِ فَحَمِدَ اللهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَلَا لَعَلَّكُمْ لَا تَرَوْنِي بَعْدَ عَامِكُمْ هَذَا أَلَا لَعَلَّكُمْ لَا تَرَوْنِي بَعْدَ عَامِكُمْ هَذَا أَلَا لَعَلَّكُمْ لَا تَرَوْنِي بَعْدَ عَامِكُمْ هَذَا فَقَامَ رَجُلٌ طَوِيلٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللهِ فَمَا الَّذِي نَفْعَلُ؟ فَقَالَ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَصَلُّوا خَمْسَكُمْ وَصُومُوا شَهْرَكُمْ وَحُجُّوا بَيْتَكُمْ وَأَدُّوا زَكَاتَكُمْ طَيِّبَةً بِهَا أَنْفُسُكُمْ تَدْخُلُوا جَنَّةَ رَبِّكُمْ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இறுதி ஹஜ்ஜை (ஹஜ்ஜத்துல் வதாவை) நிறைவேற்றினேன். அப்போது அவர்கள் அல்லாஹ்வைப் போற்றிப் புகழ்ந்துவிட்டுப் பின்வருமாறு கூறினார்கள்: "கவனத்தில் கொள்ளுங்கள்! உங்களின் இந்த ஆண்டிற்குப் பிறகு நீங்கள் என்னைக் காணாமல் போகலாம் (எனது மரணம் நிகழலாம்). கவனத்தில் கொள்ளுங்கள்! உங்களின் இந்த ஆண்டிற்குப் பிறகு நீங்கள் என்னைக் காணாமல் போகலாம். கவனத்தில் கொள்ளுங்கள்! உங்களின் இந்த ஆண்டிற்குப் பிறகு நீங்கள் என்னைக் காணாமல் போகலாம்."

அப்போது 'ஷனூஆ' (கோத்திரத்தாரைப்) போன்ற நெடிய தோற்றமுடைய ஒரு மனிதர் எழுந்து, "அல்லாஹ்வின் நபியே! (தாங்கள் மறைந்த பிறகு) நாங்கள் என்ன செய்ய வேண்டும்?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "உங்கள் இறைவனை (மட்டும்) வணங்குங்கள்; உங்களின் ஐந்து (வேளைத்) தொழுகைகளை நிறைவேற்றுங்கள்; உங்களின் (ரமழான்) மாதத்தில் நோன்பு நோற்பீர்களாக; உங்களின் (இறை) இல்லத்திற்கு ஹஜ் செய்யுங்கள்; முழு மனத்திருப்தியோடு உங்களின் ஸகாத்தை வழங்குங்கள்; (அவ்வாறு செய்தால்) உங்கள் இறைவனின் சொர்க்கத்தில் நீங்கள் நுழைவீர்கள்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ حَدَّثَنَا لُقْمَانُ بْنُ عَامِرٍ قَالَسَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ مَا كَانَ أَوَّلُ بَدْءِ أَمْرِكَ؟ قَالَ دَعْوَةُ أَبِي إِبْرَاهِيمَ وَبُشْرَى عِيسَى وَرَأَتْ أُمِّي أَنَّهُ يَخْرُجُ مِنْهَا نُورٌ أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான், "அல்லாஹ்வின் நபியே! தங்களின் (நபித்துவ) விவகாரத்தின் முதல் ஆரம்பம் என்னவாக இருந்தது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "என் தந்தை இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களின் பிரார்த்தனை; ஈஸா (அலை) அவர்களின் நற்செய்தி; மேலும், என் தாயார் தம்மிலிருந்து ஒரு ஒளி வெளிப்படுவதாகவும், அதனால் ஷாம் (சிரியா) தேசத்தின் மாளிகைகள் பிரகாசிப்பதாகவும் (கனவில்) கண்டார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا فَرَجٌ حَدَّثَنَا لُقْمَانُ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ قَتْلِ عَوَامِرِ الْبُيُوتِ إِلَّا مَا كَانَ مِنْ ذِي الطُّفْيَتَيْنِ والْأَبْتَرِ؛ فَإِنَّهُمَا يُكْمِهَانِ الْأَبْصَارَ وَتَخْدِجُ مِنْهُنَّ النِّسَاءُ
அபு உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வீடுகளில் வசிக்கும் (பாம்புகளைக்) கொல்ல வேண்டாம் என்று தடை விதித்தார்கள். ஆயினும், முதுகில் இரண்டு (வெள்ளைக்) கோடுகள் உள்ள பாம்பு (துத் துஃப்யதைன்) மற்றும் குட்டையான வால் கொண்ட பாம்பு (அப்தர்) ஆகியவற்றைத் தவிர! ஏனெனில், அவையிரண்டும் (மனிதர்களின்) பார்வையைப் பறித்துவிடும்; மேலும் (கர்ப்பிணிப்) பெண்களின் கருவைச் சிதைத்துவிடும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا فَرَجٌ حَدَّثَنَا لُقْمَانُ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ اللهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى الصَّفِّ الْأَوَّلِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ وَعَلَى الثَّانِي؟ قَالَ إِنَّ اللهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى الصَّفِّ الْأَوَّلِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ وَعَلَى الثَّانِي؟ قَالَ إِنَّ اللهَ وَمَلَائِكَتِهِ يُصَلُّونَ عَلَى الصَّفِّ الْأَوَّلِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ وَعَلَى الثَّانِي؟ قَالَ وَعَلَى الثَّانِي وَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ سَوُّوا صُفُوفَكُمْ وَحَاذُوا بَيْنَ مَنَاكِبِكُمْ وَلِينُوا فِي أَيْدِي إِخْوَانِكُمْ وَسُدُّوا الْخَلَلَ؛ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ فِيمَا بَيْنَكُمْ بِمَنْزِلَةِ الْحَذَفِ يَعْنِي أَوْلَادَ الضَّأْنِ الصِّغَارَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக அல்லாஹ்வும் அவனது வானவர்களும் முதல் வரிசையில் (தொழுபவர்கள்) மீது அருள்பொழிகிறார்கள்."

அப்போது (அங்கிருந்த) மக்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இரண்டாவது வரிசையில் உள்ளவர்கள் மீதும் (அருள் பொழிவார்களா)?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபியவர்கள், "நிச்சயமாக அல்லாஹ்வும் அவனது வானவர்களும் முதல் வரிசையில் (தொழுபவர்கள்) மீது அருள்பொழிகிறார்கள்" என்றார்கள்.

மக்கள் மீண்டும், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இரண்டாவது வரிசையில் உள்ளவர்கள் மீதும் (அருள் பொழிவார்களா)?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கும் நபியவர்கள், "நிச்சயமாக அல்லாஹ்வும் அவனது வானவர்களும் முதல் வரிசையில் (தொழுபவர்கள்) மீது அருள்பொழிகிறார்கள்" என்றார்கள்.

மக்கள் மீண்டும், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இரண்டாவது வரிசையில் உள்ளவர்கள் மீதும் (அருள் பொழிவார்களா)?" என்று கேட்டார்கள்.

அப்போது நபியவர்கள், "இரண்டாவது வரிசையில் உள்ளவர்கள் மீதும் (அருள்பொழிகிறார்கள்)" என்று கூறினார்கள்.

மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உங்களின் வரிசைகளை நேராக்கிக் கொள்ளுங்கள். உங்களின் தோள்களைச் சமமாக வைத்துக் கொள்ளுங்கள். உங்களின் சகோதரர்களின் கைகளுக்கு மென்மையாக (வளைந்து) கொடுங்கள். (வரிசைகளுக்கு இடையிலான) வெற்றிடங்களை அடைத்துக் கொள்ளுங்கள். ஏனெனில், நிச்சயமாக ஷைத்தான் 'ஹதஃப்' (எனப்படும் கருநிறச் சிறிய செம்மறியாட்டுக் குட்டிகளைப்) போன்று உங்களுக்கு இடையிலான இடைவெளிகளில் நுழைகிறான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ حَدَّثَنَا لُقْمَانُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَجِيفُوا أَبْوَابَكُمْ وَأَكْفِئُوا آنِيَتَكُمْ وَأَوْكُوا أَسْقِيَتَكُمْ وَأَطْفِئُوا سُرُجَكُمْ؛ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْذَنْ لَهُمْ بِالتَّسَوُّرِ عَلَيْكُمْ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்கள் கதவுகளை மூடிவிடுங்கள்; உங்கள் பாத்திரங்களைக் கவிழ்த்து (அல்லது மூடி) வையுங்கள்; உங்கள் தண்ணீர்ப் பைகளின் வாயைக் கட்டி வையுங்கள்; உங்கள் விளக்குகளை அணைத்து விடுங்கள். ஏனெனில், உங்கள் (வீட்டுச்) சுவர்களைத் தாண்டி வர அவர்களுக்கு (ஷைத்தான்களுக்கு) அனுமதி வழங்கப்படவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ قُرَادٌ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ أَبِي غَيْرَ مَرَّةٍ يَقُولُ حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ قُرَادٌ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ شَدَّادِ بْنِ عَبْدِ اللهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ إِنَّكَ إِنْ تَبْذُلِ الْخَيْرَ خَيْرٌ لَكَ وَإِنْ تُمْسِكْهُ شَرٌّ لَكَ وَلَا تُلَامُ عَلَى الْكَفَافِ وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்:

"ஆதமின் மகனே! நீ (உனது தேவைக்கு அதிகமான) நன்மையை (செல்வத்தை தர்மமாக) வழங்கினால் அது உனக்குச் சிறந்ததாகும். அதனை நீ (வழங்காமல்) தடுத்து வைத்துக் கொண்டால் அது உனக்குத் தீமையாகும். (உனது வாழ்வாதாரத்திற்குத் தேவையான) போதுமான அளவு செல்வத்தை நீ (வைத்திருப்பதற்காக) குறை கூறப்பட மாட்டாய். மேலும், (தர்மம் செய்யும்போது) உனது பராமரிப்பில் உள்ளவர்களிலிருந்து தொடங்கு. (வாங்கும்) கீழ்க்கையை விட (கொடுக்கும்) மேல்கையே சிறந்ததாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ وَعَبْدُ الصَّمَدِ قَالَا حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَقَالَ أَبُو نُوحٍ أَخْبَرَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ شَدَّادِ بْنِ عَبْدِ اللهِ قَالَسَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ أَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اللهِ ﷺ وَهُوَ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ قَالَ فَسَكَتَ النَّبِيُّ ﷺ ثُمَّ عَادَ فَقَالَ لَهُ مَرَّةً أُخْرَى ثُمَّ أُقِيمَتِ الصَّلَاةُ فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ انْصَرَفَ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَاتَّبَعَهُ الرَّجُلُ قَالَ وَتَبِعْتُهُ قَالَ عَبْدُ الصَّمَدِ فِي حَدِيثِهِ فَانْصَرَفْتُ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ وَالرَّجُلُ يَتْبَعُهُ لِأَعْلَمَ مَا يَقُولُ لَهُ قَالَ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ قَالَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ ﷺ أَلَيْسَ قَدْ تَوَضَّأْتَ قَبْلَ أَنْ تَخْرُجَ مِنْ مَنْزِلِكَ فَأَحْسَنْتَ الْوُضُوءَ ثُمَّ صَلَّيْتَ مَعَنَا؟ قَالَ بَلَى قَالَ فَإِنَّ اللهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ حَدَّكَ أَوْ ذَنْبَكَ شَكَّ عِكْرِمَةُ قَالَ عَبْدُ الصَّمَدِ فِي حَدِيثِهِ فَانْصَرَفْتُ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ وَاتَّبَعَهُ الرَّجُلُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பள்ளிவாசலில் இருந்தபோது, ஒரு மனிதர் அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் தண்டனைக்குரிய (ஹத்து) ஒரு குற்றத்தைச் செய்துவிட்டேன். எனவே, என் மீது அதற்கான தண்டனையை நிறைவேற்றுங்கள்!" என்றார். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் மௌனமாக இருந்தார்கள். பின்னர் அந்த மனிதர் மீண்டும் அதையே கூறினார். பிறகு தொழுகைக்காக (இகாமத்) சொல்லப்பட்டது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுதுவிட்டுத் திரும்பினார்கள்.

அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: அந்த மனிதர் நபியவர்களைப் பின்தொடர்ந்தார். நானும் பின்தொடர்ந்தேன். (நபியவர்கள் அவருக்கு என்ன கூறுகிறார்கள் என்பதை அறிவதற்காக, நானும் நபியவர்களுடன் திரும்பிச் சென்றேன், அந்த மனிதரும் அவர்களைப் பின்தொடர்ந்தார் என்று அறிவிப்பாளர் அப்துஸ்ஸமத் தமது அறிவிப்பில் குறிப்பிடுகிறார்).

அந்த மனிதர் (மீண்டும்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் தண்டனைக்குரிய ஒரு குற்றத்தைச் செய்துவிட்டேன். எனவே, என் மீது அதற்கான தண்டனையை நிறைவேற்றுங்கள்!" என்றார். அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "நீர் உமது வீட்டிலிருந்து புறப்படுவதற்கு முன்பாக, அழகிய முறையில் உளூச் செய்துவிட்டு, பின்னர் எங்களுடன் இணைந்து தொழவில்லையா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "ஆம், (தொழுதேன்)" என்றார்.

அப்போது நபியவர்கள், "நிச்சயமாக அல்லாஹ் உமது தண்டனைக்குரிய குற்றத்தை - அல்லது உமது பாவத்தை - மன்னித்துவிட்டான்" என்று கூறினார்கள். ('குற்றமா' அல்லது 'பாவமா' என்பதில் அறிவிப்பாளர் இக்ரிமாவிற்குச் சந்தேகம் ஏற்பட்டுள்ளது).

(நான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன் திரும்பிச் சென்றேன், அந்த மனிதரும் நபியவர்களைப் பின்தொடர்ந்தார் என்று அப்துஸ்ஸமத் தமது அறிவிப்பில் மீண்டும் குறிப்பிட்டுள்ளார்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍحَدَّثَنِي أَبُو أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ قَامَ إِلَى وَضُوئِهِ يُرِيدُ الصَّلَاةَ ثُمَّ غَسَلَ كَفَّيْهِ نَزَلَتْ خَطِيئَتُهُ مِنْ كَفَّيْهِ مَعَ أَوَّلِ قَطْرَةٍ فَإِذَا مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ نَزَلَتْ خَطِيئَتُهُ مِنْ لِسَانِهِ وَشَفَتَيْهِ مَعَ أَوَّلِ قَطْرَةٍ فَإِذَا غَسَلَ وَجْهَهُ نَزَلَتْ خَطِيئَتُهُ مِنْ سَمْعِهِ وَبَصَرِهِ مَعَ أَوَّلِ قَطْرَةٍ فَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَرِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ سَلِمَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ هُوَ لَهُ وَمِنْ كُلِّ خَطِيئَةٍ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ قَالَ فَإِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ رَفَعَ اللهُ بِهَا دَرَجَتَهُ وَإِنْ قَعَدَ قَعَدَ سَالِمًا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
எவரொருவர் தொழுகையை நாடி, அதற்காக உளூச் செய்ய முற்பட்டு, (முதலில்) தமது இரு முன் கைகளையும் கழுவுகிறாரோ, முதல் நீர் துளியுடனேயே அவருடைய இரு கைகளிலிருந்தும் (அவற்றால் செய்த) பாவங்கள் உதிர்ந்து விடுகின்றன. அவர் வாய்க்கொப்பளித்து, நாசிக்கு நீர் செலுத்தி, (நீரைச்) சிந்தும்போது, முதல் நீர் துளியுடனேயே அவருடைய நாக்கு மற்றும் உதடுகளிலிருந்து (அவற்றால் பேசிய அல்லது செய்த) பாவங்கள் உதிர்ந்து விடுகின்றன. அவர் தமது முகத்தைக் கழுவும்போது, முதல் நீர் துளியுடனேயே அவருடைய செவி மற்றும் பார்வையிலிருந்து (தகாதவற்றைக் கேட்ட மற்றும் பார்த்த) பாவங்கள் உதிர்ந்து விடுகின்றன. அவர் தமது இரு கைகளை முழங்கைகள் வரையிலும், இரு கால்களைக் கரண்டை வரையிலும் கழுவும்போது, அவருடைய தாய் அவரைப் பெற்றெடுத்த நாளில் அவர் எவ்வாறு (பாவமற்றவராக) இருந்தாரோ அதேபோன்று (அவர் செய்த) அனைத்துப் பாவங்களிலிருந்தும் குற்றங்களிலிருந்தும் அவர் தூய்மையாகி விடுகிறார்.

மேலும் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) கூறினார்கள்: "பின்னர், அவர் தொழுகைக்காக நின்றால், அதன் மூலம் அல்லாஹ் அவருடைய அந்தஸ்தை உயர்த்துகிறான். அவர் (தொழுகையை முடித்துவிட்டு அல்லது உளூச் செய்த பின்) அமர்ந்தாலும், பாவங்களிலிருந்து தூய்மையானவராகவே அமர்ந்திருப்பார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا مُبَارَكٌ يَعْنِي ابْنَ فَضَالَةَ حَدَّثَنِي أَبُو غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ تَقْعُدُ الْمَلَائِكَةُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عَلَى أَبْوَابِ الْمَسْجِدِ مَعَهُمُ الصُّحُفُ يَكْتُبُونَ النَّاسَ فَإِذَا خَرَجَ الْإِمَامُ طُوِيَتِ الصُّحُفُ قُلْتُ يَا أَبَا أُمَامَةَ لَيْسَ لِمَنْ جَاءَ بَعْدَ خُرُوجِ الْإِمَامِ جُمُعَةٌ؟ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لَيْسَ مِمَّنْ يُكْتَبُ فِي الصُّحُفِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"வெள்ளிக்கிழமையன்று பள்ளிவாசலின் வாசல்களில் வானவர்கள் அமர்ந்திருப்பார்கள். அவர்களிடம் ஏடுகள் இருக்கும். (ஜும்ஆவிற்கு வரும்) மக்களை அவர்கள் (அதில்) பதிவு செய்வார்கள். இமாம் (உரையாற்றுவதற்காக) வெளியே வந்துவிட்டால், அந்த ஏடுகள் சுருட்டப்பட்டு விடுகின்றன."

நான் (அறிவிப்பாளர் அபூ காலிப்), "அபூ உமாமாவே! இமாம் வெளியே வந்த பிறகு வருபவருக்கு ஜும்ஆ (தொழுகை) இல்லையா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஏன் இல்லை (நிச்சயமாக உண்டு), ஆனால் அவர் (சிறப்புப் பலன்கள் எழுதப்படும்) அந்த ஏடுகளில் பதிவு செய்யப்பட்டவர்களில் இருக்க மாட்டார்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مَا جَاءَنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَامُ قَطُّ إِلَّا أَمَرَنِي بِالسِّوَاكِ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ أُحْفِيَ مُقَدَّمَ فِيَّ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் என்னிடம் வந்தபோதெல்லாம் மிஸ்வாக் (பல் துலக்குதல்) செய்யுமாறு எனக்குக் கட்டளையிடாமல் இருந்ததில்லை. (அதிகமாக மிஸ்வாக் செய்வதால்) என் வாயின் முற்பகுதி (ஈறுகள் அல்லது பற்கள்) தேய்ந்துவிடுமோ என்று நான் அஞ்சினேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ الْوَاسِطيَّ عَنْ أَبِي ظَبْيَةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ الْمِقَةَ مِنَ اللهِ قَالَ شَرِيكٌ هِيَ الْمَحَبَّةُ وَالصِّيتُ مِنَ السَّمَاءِ فَإِذَا أَحَبَّ اللهُ عَبْدًا قَالَ لِجِبْرِيلَ إِنِّي أُحِبُّ فُلَانًا فَيُنَادِي جِبْرِيلُ إِنَّ اللهَيَمِقُ يَعْنِي يُحِبُّ فُلَانًا فَأَحِبُّوهُ أَرَى شَرِيكًا قَدْ قَالَ فَيُنْزِلُ لَهُ الْمَحَبَّةَ فِي الْأَرْضِ وَإِذَا أَبْغَضَ عَبْدًا قَالَ لِجِبْرِيلَ إِنِّي أُبْغِضُ فُلَانًا فَأَبْغِضْهُ قَالَ فَيُنَادِي جِبْرِيلُ إِنَّ رَبَّكُمْ يُبْغِضُ فُلَانًا فَأَبْغِضُوهُ قَالَ أَرَى شَرِيكًا قَدْ قَالَ فَيَجْرِي لَهُ الْبُغْضُ فِي الْأَرْضِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக 'அல்-மிகத்' (எனும் அன்பு) அல்லாஹ்விடமிருந்து வருவதாகும்." (இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான ஷரீக், 'மிகத்' என்றால் அன்பு என்று பொருள் கூறுகிறார்). "மேலும், 'அஸ்-ஸீத்' (எனும் நற்பெயர்/புகழ்) வானத்திலிருந்து (தீர்மானிக்கப்பட்டு) வருவதாகும். அல்லாஹ் ஓர் அடியாரை நேசித்தால், ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்களிடம், 'நிச்சயமாக நான் இன்னாரை நேசிக்கிறேன்' என்று கூறுவான். உடனே ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள், 'நிச்சயமாக அல்லாஹ் இன்னாரை நேசிக்கிறான்; எனவே நீங்களும் அவரை நேசியுங்கள்' என்று (வானவர்களிடம்) அறிவிப்பார்கள்."

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: 'பின்னர், அவருக்கான அன்பு பூமியிலும் (மக்களிடையே) இறக்கப்படுகிறது' என்று ஷரீக் அவர்கள் கூறியதாக நான் கருதுகிறேன்).

"(மாறாக) அவன் ஓர் அடியாரை வெறுத்தால், ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்களிடம், 'நிச்சயமாக நான் இன்னாரை வெறுக்கிறேன்; எனவே நீரும் அவரை வெறுப்பீராக' என்று கூறுவான். உடனே ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள், 'நிச்சயமாக உங்கள் இறைவன் இன்னாரை வெறுக்கிறான்; எனவே நீங்களும் அவரை வெறுங்கள்' என்று (வானவர்களிடம்) அறிவிப்பார்கள்."

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: 'பின்னர், அவருக்கான வெறுப்பு பூமியிலும் (மக்களிடையே) பரப்பப்படுகிறது' என்று ஷரீக் அவர்கள் கூறியதாக நான் கருதுகிறேன்).
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَكِيمٍ الْأَوْدِيُّ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ وحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِي ظَبْيَةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ نَحْوَهُ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முன்னர் கூறப்பட்ட ஹதீஸைப்) போன்றே இதுவும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبَانُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللهِحَدَّثَنَا أَبُو مُسْلِمٍ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي أُمَامَةَ وَهُوَ يَتَفَلَّى فِي الْمَسْجِدِ وَيَدْفِنُ الْقَمْلَ فِي الْحَصَى فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا أُمَامَةَ إِنَّ رَجُلًا حَدَّثَنِي عَنْكَ أَنَّكَ قُلْتَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَسْبَغَ الْوُضُوءَ غَسَلَ يَدَيْهِ وَوَجْهَهُ وَمَسَحَ عَلَى رَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ الْمَفْرُوضَةِ غَفَرَ اللهُ لَهُ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ مَا مَشَتْ إِلَيْهِ رِجْلُهُ وَقَبَضَتْ عَلَيْهِ يَدَاهُ وَسَمِعَتْ إِلَيْهِ أُذُنَاهُ وَنَظَرَتْ إِلَيْهِ عَيْنَاهُ وَحَدَّثَ بِهِ نَفْسَهُ مِنْ سُوءٍ قَالَ وَاللهِ لَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ نَبِيِّ اللهِ ﷺ مَا لَا أُحْصِيهِ
அபூமுஸ்லிம் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நான் அபூஉமாமா (ரலி) அவர்களிடம் சென்றேன். அவர்கள் பள்ளிவாசலில் (தம் ஆடையில்) பேன் பார்த்து, அதனை (அங்கிருந்த) சிறு கற்களுக்குள் புதைத்துக் கொண்டிருந்தார்கள். அப்போது நான் அவர்களிடம், "அபூஉமாமா அவர்களே! 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்' என்று தாங்கள் பின்வருமாறு கூறியதாக ஒரு மனிதர் எனக்கு அறிவித்தார்:

'எவர் உளூச் செய்து, அந்த உளூவை முழுமையாகச் செய்கிறாரோ - (அதாவது) தமது இரு கைகளையும் முகத்தையும் கழுவி, தமது தலைக்கும் இரு காதுகளுக்கும் மஸ்ஹு செய்துவிட்டு - பின்னர் கடமையான தொழுகைக்கு நிற்கிறாரோ, அவரது கால்கள் (பாவத்தை நோக்கி) நடந்து சென்றது, அவரது கைகள் (தவறானவற்றைப்) பிடித்தது, அவரது காதுகள் (விலக்கப்பட்டவற்றைக்) கேட்டது, அவரது கண்கள் (தீயவற்றைப்) பார்த்தது மற்றும் அவரது மனம் (தீயதாக) எண்ணியது ஆகிய (சிறு பாவங்களை) அல்லாஹ் அவருக்கு அந்த நாளில் மன்னித்து விடுகிறான்.'

(இவ்வாறு தாங்கள் கூறியதாக அந்த நபர் எனக்குத் தெரிவித்தார்)" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! இதனை நான் அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து கணக்கிட முடியாத அளவு (எண்ணற்ற முறை) கேட்டிருக்கிறேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاتِكَةِ عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِعَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلَاةٌ فِي دُبُرِ صَلَاةٍ قَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ أَحْمَدَ قَالَ أَبِي وَقَالَ غَيْرُهُ فِي إِثْرِ صَلَاةٍ لَا لَغْوَ بَيْنَهُمَا كِتَابٌ فِي عِلِّيِّينَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(முந்தைய) ஒரு தொழுகையைத் தொடர்ந்து (மற்றொரு) தொழுகையை, அவ்விரண்டிற்கும் இடையில் எவ்வித வீணான (பேச்சு அல்லது செயலில்) ஈடுபடாமல் நிறைவேற்றுவது, 'இல்லிய்யீன்' (என்னும் உயர்ந்த அந்தஸ்துடைய ஏட்டில்) பதிவு செய்யப்படக்கூடிய ஒரு செயலாகும்."

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான அப்துல்லாஹ் பின் அஹ்மத் கூறுகிறார்: எனது தந்தை மற்றும் ஏனையோர் 'ஒரு தொழுகைக்குப் பின்' என்பதற்குப் பதிலாக 'ஒரு தொழுகையைத் தொடர்ந்து' என்ற வார்த்தையைக் குறிப்பிட்டனர்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ أَبُو غَسَّانَ اللَّيْثِيُّ عَنْ أَبِي الْحَصِينِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ الْأَشْعَرِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ الْحُمَّى كِيرٌ مِنْ جَهَنَّمَ فَمَا أَصَابَ الْمُؤْمِنَ مِنْهَا كَانَ حَظَّهُ مِنْ جَهَنَّمَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"காய்ச்சல் என்பது நரகத்தின் (வெப்பக் காற்றின்) ஓர் உலையாகும். ஒரு முஃமினுக்கு (இறைநம்பிக்கையாளருக்கு) அதிலிருந்து எது ஏற்பட்டாலும், அதுவே நரக நெருப்பிலிருந்து அவருக்குரிய பங்காகும் (அதாவது, இக்காய்ச்சலின் மூலம் அவரது பாவங்கள் மன்னிக்கப்பட்டு, மறுமையில் நரக நெருப்பிலிருந்து அவர் பாதுகாக்கப்படுவார்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ وَأَبُو سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ أَبِي النَّجُودِ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ لَوْ لَمْ أَسْمَعْهُ مِنَ النَّبِيِّ ﷺ إِلَّا سَبْعَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
"நான் இதனை நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து ஏழு (முறைக்கும் மேலாக) செவியேற்றிருக்காவிட்டால் (இதனை உங்களுக்கு அறிவித்திருக்க மாட்டேன்)."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ سَمِعَ أَبَا نَصْرٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّوْمِ؛ فَإِنَّهُ لَا عِدْلَ لَهُ أَوْ قَالَ لَا مِثْلَ لَهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்யும் ஒரு (நற்)செயலை எனக்கு அறிவித்துத் தாருங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு (நபிகள் நாயகம் (ஸல்)) அவர்கள், "நீர் நோன்பைக் கடைப்பிடிப்பீராக! ஏனெனில், அதற்கு நிகரானது ஏதுமில்லை" (அல்லது "அதற்கு ஒப்பானது ஏதுமில்லை") என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَيْمَنَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ طُوبَى لِمَنْ رَآنِي وَطُوبَى سَبْعَ مِرَارٍ لِمَنْ آمَنْ بِي وَلَمْ يَرَنِي
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"என்னை (நேரில்) பார்த்தவருக்கு 'தூபா' (எனும் சுவனச் சோலை அல்லது நற்செய்தி) உண்டாகட்டும். என்னை (நேரில்) பார்க்காமல் என் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொண்டவருக்கு ஏழு முறை 'தூபா' (எனும் நற்செய்தி) உண்டாகட்டும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَارَكٍ وَعَتَّابٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ هُوَ ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَنْظُرُ إِلَى مَحَاسِنِ امْرَأَةٍ أَوَّلَ مَرَّةٍ ثُمَّ يَغُضُّ بَصَرَهُ إِلَّا أَحْدَثَ اللهُ لَهُ عِبَادَةً يَجِدُ حَلَاوَتَهَا
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எந்தவொரு முஸ்லிமும் ஒரு பெண்ணின் அழகை (தற்செயலாக) முதல் முறையாகப் பார்த்துவிட்டு, பின்னர் (அல்லாஹ்வுக்கு அஞ்சி) தன் பார்வையைத் தாழ்த்திக் கொள்வாரானால், அல்லாஹ் அவருக்கு ஒரு (புதிய) வணக்கத்தை (அவரது உள்ளத்தில்) ஏற்படுத்துவான்; அதன் இனிமையை அவர் (நிச்சயமாகத் தன் உள்ளத்தில்) உணர்வார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللهِ بْنُ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ يَرْفَعُ الْحَدِيثَ قَالَ مَنْ بَدَأَ بِالسَّلَامِ فَهُوَ أَوْلَى بِاللهِ وَبِرَسُولِهِ
அபு உமாமா (ரலி) அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக) அறிவிக்கிறார்கள்:
"எவர் ஸலாத்தை (முகமன் கூறுவதை) முதலில் தொடங்குகிறாரோ, அவரே அல்லாஹ்வுக்கும் அவனுடைய தூதருக்கும் மிகவும் நெருக்கமானவர் (அவர்களின் அருளுக்கு மிகவும் தகுதியானவர்) ஆவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللهِ بْنُ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا تَبِيعُوا الْمُغَنِّيَاتِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"பாடும் (அடிமைப்) பெண்களை விற்காதீர்கள் (அவர்களை விலைக்கு வாங்காதீர்கள், அவர்களுக்குப் பாட்டுப் பயிற்சியும் அளிக்காதீர்கள். அவர்களின் விற்பனைத் தொகை ஹராமானதாகும்)."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ لَوْ لَمْ أَسْمَعْهُ مِنَ النَّبِيِّ ﷺ إِلَّا سَبْعَ مِرَارٍ مَا حَدَّثْتُ بِهِ قَالَ إِذَا تَوَضَّأَ الرَّجُلُ كَمَا أُمِرَ ذَهَبَ الْإِثْمُ مِنْ سَمْعِهِ وَبَصَرِهِ وَيَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (இதை) ஏழு தடவைகளுக்கும் குறைவாக நான் செவியுற்றிருந்தால், இதனை நான் (உங்களுக்கு) அறிவித்திருக்க மாட்டேன். (அதாவது, நான் இதை அத்தனை முறை உறுதியாகக் கேட்டுள்ளேன்). 'ஒரு மனிதர் தமக்குக் கட்டளையிடப்பட்டவாறு (முறையாக) உளூச் செய்தால், அவருடைய செவி, பார்வை, இரு கைகள் மற்றும் இரு கால்களிலிருந்து பாவங்கள் நீங்கிவிடுகின்றன' என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ تَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنَ الرَّأْسِ قَالَ حَمَّادٌ فَلَا أَدْرِي مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ أَوْ مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ ﷺ وَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَمْسَحُ عَلَى الْمُؤَقَيْنِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வுழூச் செய்தார்கள். (அப்போது) தமது முகத்தை மூன்று முறையும், தமது இரு கைகளையும் மும்மூன்று முறையும் கழுவினார்கள். (பின்பு) தமது தலையை மஸஹ் செய்தார்கள். மேலும், "இரு காதுகளும் தலையைச் சேர்ந்தவையே" என்று கூறினார்கள்.

(இந்த ஹதீஸின் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) ஹம்மாத் கூறுகிறார்: "இது (அதாவது 'இரு காதுகளும் தலையைச் சேர்ந்தவை' எனும் வாசகம்) அபூ உமாமா (ரலி) அவர்களின் கூற்றா அல்லது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் கூற்றா என்பது எனக்குத் தெரியவில்லை."

மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (வுழூவின் போது) தமது கண்களின் (மூக்கிற்கு அருகிலுள்ள) உள் ஓரங்களைத் துடைப்பவர்களாக (மஸஹ் செய்பவர்களாக) இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْعَلَاءِ بْنِ زَبْرٍ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلَى مَشْيَخَةٍ مِنَ الْأَنْصَارٍ بِيضٌ لِحَاهُمْ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ حَمِّرُوا وَصَفِّرُوا وَخَالِفُوا أَهْلَ الْكِتَابِ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ يَتَسَرْوَلَونَ وَلْا يَأْتَزِرُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ تَسَرْوَلُوا وَائْتَزِرُوا وَخَالِفُوا أَهْلَ الْكِتَابِ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ يَتَخَفَّفُونَ وَلَا يَنْتَعِلُونَ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ فَتَخَفَّفُوا وَانْتَعِلُوا وَخَالِفُوا أَهْلَ الْكِتَابِ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ يَقُصُّونَ عَثَانِينَهُمْ وَيُوَفِّرُونَ سِبَالَهُمْ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ قُصُّوا سِبَالَكُمْ وَوَفِّرُوا عَثَانِينَكُمْ وَخَالِفُوا أَهْلَ الْكِتَابِ
அபு உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

(ஒருமுறை) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தாடிகள் வெண்மையாக இருந்த அன்சாரி முதியவர்கள் சிலரிடம் வந்தார்கள். அப்போது, "அன்சாரிகளின் கூட்டத்தாரே! (உங்கள் நரைத்த தாடிகளுக்கு மருதாணி போன்றவற்றைக்கொண்டு) சிவப்பு மற்றும் மஞ்சள் நிறச் சாயமிடுங்கள்; (இதன் மூலம்) வேதக்காரர்களுக்கு (யூத, கிறித்தவர்களுக்கு) மாறுசெய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

நாங்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வேதக்காரர்கள் கால்சட்டைகளை (சர்வால்) அணிகிறார்கள், ஆனால் (வேட்டி போன்ற) கீழாடைகளை (இஸார்) அணிவதில்லை" என்று கூறினோம். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் கால்சட்டைகளையும் அணியுங்கள், கீழாடைகளையும் அணியுங்கள்; (இவ்வாறு இரண்டையும் அணிவதன் மூலம்) வேதக்காரர்களுக்கு மாறுசெய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

நாங்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வேதக்காரர்கள் (குஃப் எனப்படும்) தோல் காலுறைகளை அணிகிறார்கள், (சாதாரண) செருப்புகளை அணிவதில்லை" என்று கூறினோம். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் தோல் காலுறைகளையும் அணியுங்கள், செருப்புகளையும் அணியுங்கள்; (சூழலுக்கு ஏற்ப இரண்டையும் பயன்படுத்தி) வேதக்காரர்களுக்கு மாறுசெய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

நாங்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வேதக்காரர்கள் தங்களின் தாடிகளைக் கத்தரிக்கிறார்கள் (குறைக்கிறார்கள்), மீசைகளை (பெரிதாக) வளரவிடுகிறார்கள்" என்று கூறினோம். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் உங்களின் மீசைகளைக் கத்தரியுங்கள், உங்களின் தாடிகளை (அதிகமாக) வளரவிடுங்கள்; (இதன் மூலமும்) வேதக்காரர்களுக்கு மாறுசெய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ مَسَحَ رَأْسَ يَتِيمٍ أَوْ يَتِيمَةٍ لَمْ يَمْسَحْهُ إِلَّا لِلَّهِ كَانَ لَهُ بِكُلِّ شَعْرَةٍ مَرَّتْ عَلَيْهَا يَدُهُ حَسَنَاتٌ وَمَنْ أَحْسَنَ إِلَى يَتِيمَةٍ أَوْ يَتِيمٍ عِنْدَهُ كُنْتُ أَنَا وَهُوَ فِي الْجَنَّةِ كَهَاتَيْنِ وَقَرَنَ بَيْنَ إِصْبُعَيْهِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் திருப்தியை மட்டுமே நாடி, ஓர் அனாதைச் சிறுவன் அல்லது சிறுமியின் தலையை யார் (அன்போடு) தடவிக்கொடுக்கிறாரோ, அவருடைய கை (அந்தத் தலையில்) கடந்து செல்லும் ஒவ்வொரு முடியின் எண்ணிக்கைக்கும் அவருக்கு நன்மைகள் கிடைக்கும். மேலும், தம் பொறுப்பில் உள்ள ஓர் அனாதைச் சிறுமிக்கோ அல்லது சிறுவனுக்கோ யார் சிறந்த முறையில் உபகாரம் செய்கிறாரோ, அவரும் நானும் சொர்க்கத்தில் இந்த இரண்டைப் போன்று (நெருக்கமாக) இருப்போம்."

இவ்வாறு கூறி, நபியவர்கள் தமது இரு விரல்களையும் இணைத்துக் காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنَا صَفْوَانُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ بُسْرٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ فِي قَوْلِهِ {وَيُسْقَى مِنْ مَاءٍ صَدِيدٍ يَتَجَرَّعُهُ} [إبراهيم 17] قَالَ يُقَرَّبُ إِلَيْهِ فَيَتَكَرَّهُهُ فَإِذَا أُدْنِيَ مِنْهُ شَوَى وَجْهَهُ وَوَقَعَتْ فَرْوَةُ رَأْسِهِ فَإِذَا شَرِبَهُ قَطَّعَ أَمْعَاءَهُ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ دُبُرِهِ يَقُولُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {وَسُقُوا مَاءً حَمِيمًا فَقَطَّعَ أَمْعَاءَهُمْ} [محمد 15] وَيَقُولُ اللهُ {وَإِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغَاثُوا بِمَاءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرَابُ} [الكهف 29]
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"{வ யுஸ்கா மின் மாஇன் ஸதீதின் யதஜர்ரஉஹு} [இப்ராஹீம்: 17]" (அவனுக்குச் சீழ் நீர் புகட்டப்படும்; அதை அவன் (மிகவும் சிரமப்பட்டு) சிறுகச் சிறுக விழுங்குவான்) எனும் இறைவசனம் குறித்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"(நரகவாசிக்கு) அந்த நீர் அருகே கொண்டுவரப்படும்போது, அவன் அதை (அதன் துர்நாற்றம் மற்றும் வெப்பத்தினால்) வெறுப்பான். அது அவனுக்கு மிக அருகில் கொண்டுவரப்படும்போது, அது அவனது முகத்தைச் சுட்டுக் கருக்கிவிடும்; (வெப்பத்தின் கொடுமையால்) அவனது தலையின் தோல் கழன்று விழுந்துவிடும். அவன் அதைக் குடிக்கும்போது, அது அவனது குடல்களைத் துண்டு துண்டாக அறுத்து அவனது ஆசன வாய் வழியாக வெளியேறும்."

அல்லாஹ் (அஜ்ஜ வஜல்) கூறுகிறான்: "{வ ஸுகூ மாஅன் ஹமீமன் ஃபகத்தஅ அம்ஆஅஹும்} [முஹம்மது: 15]" (மேலும், அவர்களுக்குக் கொதிக்கும் நீர் புகட்டப்பட்டு, அது அவர்களின் குடல்களைத் துண்டு துண்டாக அறுத்துவிடும்).

மேலும் அல்லாஹ் கூறுகிறான்: "{வஇன் யஸ்தகீஸூ யுகாஸூ பிமாஇன் கல்முஹ்லி யஷ்வில் வுஜூஹ், பிஃஸஷ் ஷராப்} [அல்கஹ்ஃப்: 29]" (அவர்கள் தண்ணீர் கேட்டு மன்றாடினால், உருக்கிய உலோகத்தைப் போன்ற (அல்லது கசடுகளைப் போன்ற) நீரைக் கொண்டே அவர்களுக்குப் புகட்டப்படும்; அது முகங்களைச் சுட்டுக் கருக்கிவிடும். அது மிகக் கெட்ட பானமாகும்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو عَمَّارٍ شَدَّادٌ حَدَّثَنِي أَبُو أُمَامَةَ أَنَّ رَجُلًا أَتَى رَسُولَ اللهِ ﷺ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَأَعْرَضَ عَنْهُ وَأُقِيمَتِ الصَّلَاةُ فَلَمَّا سَلَّمَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ قَامَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَقَالَ هَلْ تَوَضَّأْتَ حِينَ أَقْبَلْتَ؟ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ هَلْ صَلَّيْتَ مَعَنَا حِينَ صَلَّيْنَا؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ فَإِنَّ اللهَ قَدْ عَفَا عَنْكَ
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் (மார்க்கச் சட்டப்படி) தண்டனைக்குரிய (ஹத்) ஒரு குற்றத்தைச் செய்துவிட்டேன். எனவே, என் மீது அதற்கான தண்டனையை நிறைவேற்றுங்கள்" என்று கூறினார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரைப் புறக்கணித்தார்கள்.

பின்னர் மீண்டும் அவர், "(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) நிச்சயமாக நான் தண்டனைக்குரிய குற்றத்தைச் செய்துவிட்டேன்; என் மீது அத்தண்டனையை நிறைவேற்றுங்கள்" என்றார். அப்போதும் நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரைப் புறக்கணித்தார்கள்.

மீண்டும் அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் தண்டனைக்குரிய குற்றத்தைச் செய்துவிட்டேன்; என் மீது அத்தண்டனையை நிறைவேற்றுங்கள்" என்றார். அப்போதும் நபி (ஸல்) அவர்கள் (அவரைப் பார்க்காமல்) புறக்கணித்தார்கள்.

(அப்போது) தொழுகைக்காக இகாமத் சொல்லப்பட்டது. நபி (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையை முடித்து) ஸலாம் கொடுத்ததும், அந்த மனிதர் (மீண்டும்) எழுந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் தண்டனைக்குரிய குற்றத்தைச் செய்துவிட்டேன்; என் மீது அத்தண்டனையை நிறைவேற்றுங்கள்" என்றார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீ (இங்கு) வரும்போது அங்கசுத்தி (வுளு) செய்தாயா?" என்று கேட்டார்கள். அவர், "ஆம்" என்றார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "நாங்கள் தொழுதபோது, நீயும் எங்களுடன் சேர்ந்து தொழுதாயா?" என்று கேட்டார்கள். அவர், "ஆம்" என்றார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீ செல்லலாம்; நிச்சயமாக அல்லாஹ் உன்னை மன்னித்துவிட்டான் (அல்லது உனது குற்றத்தை மறைத்துவிட்டான்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا مُعَانُ بْنُ رِفَاعَةَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ بَيْنَمَا هُوَ يَمْشِي فِي شِدَّةِ حَرٍّ انْقَطَعَ شِسْعُ نَعْلِهِ فَجَاءَهُ رَجُلٌ بِشِسْعٍ فَوَضَعَهُ فِي نَعْلِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَوْ تَعْلَمُ مَا حَمَلْتَ عَلَيْهِ رَسُولَ اللهِ لَمْ يَعْلُ مَا حَمَلْتَ عَلَيْهِ رَسُولَ اللهِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கடுமையான வெயிலில் நடந்து சென்று கொண்டிருந்தபோது, அவர்களின் செருப்பு வார் அறுந்துவிட்டது. அப்போது ஒரு மனிதர் ஒரு (புதிய) செருப்பு வாரைக் கொண்டு வந்து, அதை அவர்களின் செருப்பில் பொருத்தினார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(இந்த உதவியின் மூலம்) அல்லாஹ்வின் தூதரின் மீது நீங்கள் சுமத்தியுள்ள (உபகாரத்தின்) சுமையை நீங்கள் அறிந்திருந்தால், அல்லாஹ்வின் தூதரின் மீது நீங்கள் சுமத்தியது (உங்களுக்கு எளிதானதாக) இருந்திருக்காது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا مُعَانُ بْنُ رِفَاعَةَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي الْمَسْجِدِ جَالِسًا وَكَانُوا يَظُنُّونَ أَنَّهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ فَأَقْصَرُوا عَنْهُ حَتَّى جَاءَ أَبُو ذَرٍّ فَأَقْحَمَ فَأَتَى فَجَلَسَ إِلَيْهِ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ النَّبِيُّ ﷺ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ هَلْ صَلَّيْتَ الْيَوْمَ؟ قَالَ لَا قَالَ قُمْ فَصَلِّ فَلَمَّا صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ الضُّحَى أَقْبَلَ عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ تَعَوَّذْ بِاللهِ مِنْ شَرِّ شَيَاطِينِ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ قَالَ يَا نَبِيَّ اللهِ وَهَلْ لَلْإِنْسِ شَيَاطِينٌ؟ قَالَ نَعَمْ شَيَاطِينُ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا ثُمَّ قَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَلَا أُعَلِّمُكَ كَلِمَةً مِنْ كَنْزِ الْجَنَّةِ؟ قَالَ بَلَى جَعَلَنِي اللهُ فِدَاءَكَ قَالَ قُلْ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ قَالَ فَقُلْتُ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ قَالَ ثُمَّ سَكَتَ عَنِّي فَاسْتَبْطَأْتُ كَلَامَهُ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةَ أَوْثَانٍ فَبَعَثَكَ اللهُ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ أَرَأَيْتَ الصَّلَاةَ مَاذَا هِيَ؟ قَالَ خَيْرٌ مَوْضُوعٌ مَنْ شَاءَ اسْتَقَلَّ وَمَنْ شَاءَاسْتَكْثَرَ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ أَرَأَيْتَ الصِّيَامَ مَاذَا هُوَ؟ قَالَ قَرْضٌ مُجْزِيٌ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ أَرَأَيْتَ الصَّدَقَةَ مَاذَا هِيَ؟ قَالَ أَضْعَافٌ مُضَاعَفَةٌ وَعِنْدَ اللهِ الْمَزِيدُ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ فَأَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ؟ قَالَ سِرٌّ إِلَى فَقِيرٍ وَجُهْدٌ مِنْ مُقِلٍّ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ أَيُّمَا أُنْزِلَ عَلَيْكَ أَعْظَمُ قَالَ {اللهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ} [البقرة 255] آيَةُ الْكُرْسِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ أَيُّ الشُّهَدَاءِ أَفْضَلُ؟ قَالَ مَنْ سُفِكَ دَمُهُ وَعُقِرَ جَوَادُهُ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ فَأَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ؟ قَالَ أَغْلَاهَا ثَمَنًا وَأَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ فَأَيُّ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أَوَّلَ؟ قَالَ آدَمُ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ أَوَ نَبِيٌّ كَانَ آدَمُ قَالَ نَعَمْ نَبِيٌّ مُكَلَّمٌ خَلَقَهُ اللهُ بِيَدِهِ ثُمَّ نَفَخَ فِيهِ رُوحَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ يَا آدَمُ قُبْلًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ كَمْ وَفَّى عِدَّةُ الْأَنْبِيَاءِ؟ قَالَ مِائَةُ أَلْفٍ وَأَرْبَعَةٌ وَعِشْرُونَ أَلْفًا الرُّسُلُ مِنْ ذَلِكَ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَخَمْسَةَ عَشَرَ جَمًّا غَفِيرًا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பள்ளிவாசலில் அமர்ந்திருந்தார்கள். (அவர்களுக்கு வஹீ - இறைச்செய்தி - அருளப்பட்டுக் கொண்டிருக்கலாம் என) அவர்கள் எண்ணியதால், (அவர்களை நெருங்காமல்) அவர்கள் சற்று தள்ளியிருந்தார்கள். அப்போது அபூதர் (ரலி) அவர்கள் வந்து (கூட்டத்தைப் பிளந்து கொண்டு) புகுந்து, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுக்கு அருகில் வந்து அமர்ந்தார்கள். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அவரை நோக்கித் திரும்பி, "அபூதரே! இன்று நீங்கள் தொழுதீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவர் "இல்லை" என்றார். "எழுந்து சென்று தொழுவீராக!" என்று கூறினார்கள்.

அவர் நான்கு ரக்அத்துகள் (ளுஹா தொழுகையைத்) தொழுது முடித்ததும், நபியவர்கள் அவரை நோக்கி, "அபூதரே! ஜின் மற்றும் மனித இனத்து ஷைத்தான்களின் தீங்குகளிலிருந்து அல்லாஹ்விடம் பாதுகாப்புத் தேடுங்கள்" என்றார்கள். அவர், "அல்லாஹ்வின் நபியே! மனிதர்களிலும் ஷைத்தான்கள் உண்டா?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபியவர்கள், "ஆம்! (மனித மற்றும் ஜின் ஷைத்தான்கள் ஏமாற்றுவதற்காக கவர்ச்சிகரமான வார்த்தைகளை ஒருவருக்கொருவர் ரகசியமாகப் பரிமாறிக்கொள்வார்கள்)" என்றார்கள்.

பின்னர், "அபூதரே! சொர்க்கத்தின் கருவூலங்களில் ஒன்றான ஒரு வார்த்தையை நான் உங்களுக்குக் கற்றுத்தரட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அவர், "ஆம்! அல்லாஹ் என்னை உங்களுக்கு அர்ப்பணமாக்குவானாக (என் உயிர் உங்களுக்கு அர்ப்பணம்)" என்றார். நபியவர்கள், "'லா ஹவ்ல வலா குவ்வத்த இல்லா பில்லாஹ்' (அல்லாஹ்வின் உதவியின்றி எம்மாற்றமும் இல்லை, எந்த ஆற்றலும் இல்லை) என்று கூறுங்கள்" என்றார்கள். நானும் "லா ஹவ்ல வலா குவ்வத்த இல்லா பில்லாஹ்" என்று கூறினேன்.

பின்னர் அவர்கள் மௌனமாக இருந்தார்கள். அவர்கள் பேசுவதற்குத் தாமதமாவதை உணர்ந்த நான், "அல்லாஹ்வின் நபியே! நாங்கள் அறியாமைக் காலத்திலும் சிலை வழிபாட்டிலும் இருந்தோம். அப்போது அல்லாஹ் உங்களை அகிலத்தாருக்கு அருட்கொடையாக அனுப்பினான். (அப்படியிருக்க) தொழுகை என்றால் என்ன என்பதைப் பற்றி (தங்கள் கருத்து என்ன)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அது (அல்லாஹ்வினால்) ஏற்படுத்தப்பட்ட சிறந்ததொரு விஷயமாகும். விரும்பியவர் அதை (உபரியான தொழுகைகள் மூலம்) குறைவாகச் செய்யலாம்; விரும்பியவர் அதிகமாகச் செய்யலாம்" என்றார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் நபியே! நோன்பு என்றால் என்ன என்பதைப் பற்றி (தங்கள் கருத்து என்ன)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அது (அல்லாஹ்விடம்) போதுமான கூலி பெற்றுத்தரும் கடனாகும்" என்றார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் நபியே! தர்மம் என்றால் என்ன என்பதைப் பற்றி (தங்கள் கருத்து என்ன)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அது பலமடங்காகப் பெருக்கப்படுவதாகும். மேலும் அல்லாஹ்விடம் அதற்கும் அதிகமாகவே உள்ளது" என்றார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் நபியே! தர்மங்களில் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஓர் ஏழைக்கு இரகசியமாகச் செய்யும் தர்மமும், குறைந்த அளவே செல்வம் உள்ளவர் சிரமப்பட்டுச் செய்யும் தர்மமும் ஆகும்" என்றார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் நபியே! உங்களுக்கு அருளப்பட்டவற்றிலேயே மகத்தானது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "'அல்லாஹு லா இலாஹ இல்லா ஹுவல் ஹய்யுல் கய்யூம்' (என்று தொடங்கும்) ஆயத்துல் குர்ஸீ ஆகும்" என்றார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் நபியே! உயிர்த்தியாகிகளில் (ஷஹீத்களில்) சிறந்தவர் யார்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "யார் (இறைவழியில் போரிடும்போது) தம் இரத்தம் சிந்தப்பட்டு, தம் குதிரையும் வெட்டப்படுகிறதோ அவரே சிறந்தவர்" என்றார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் நபியே! அடிமைகளை விடுவிப்பதில் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அதிக விலை கொண்டதும், அதன் எஜமானர்களிடம் மிக மதிப்பிற்குரியதுமாக உள்ளதை விடுவிப்பதாகும்" என்றார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் நபியே! நபிமார்களில் முதலானவர் யார்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஆதம் (அலை) அவர்கள்" என்றார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் நபியே! ஆதம் ஒரு நபியா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஆம்! (அல்லாஹ்விடம்) நேரடியாகப் பேசும் வாய்ப்புப் பெற்ற நபியாவார். அல்லாஹ் அவரைத் தன் திருக்கரத்தால் படைத்து, அவரிடம் தன் (புறத்திலிருந்துள்ள) உயிரை ஊதி, பின்னர் அவரிடம் நேரடியாக (முகாமுமாக) 'ஆதமே!' என்று கூறினான்" என்றார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் தூதரே! நபிமார்களின் மொத்த எண்ணிக்கை எவ்வளவு?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஒரு இலட்சத்து இருபத்து நான்காயிரம் (1,24,000) ஆவர். அவர்களில் ரசூல்மார்கள் (தூதர்கள்) முன்னூற்று பதினைந்து (315) பேர் ஆவர். இது ஒரு பெரும் கூட்டமாகும்" என்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا مُعَانُ بْنُ رِفَاعَةَ حَدَّثَنِي عَلِيُّبْنُ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ مَرَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِرَجُلٍ وَهُوَ يَقْرَأُ {قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ} [الإخلاص 1] فَقَالَ أَوْجَبَ هَذَا أَو وَجَبَتْ لِهَذَا الْجَنَّةُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதரைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது அவர் {குல் ஹுவல்லாஹு அஹத்} (எனும் அத்தியாயத்தை) ஓதிக்கொண்டிருந்தார். (அதைக் கேட்ட) நபி (ஸல்) அவர்கள், "இவர் (சொர்க்கத்தைத் தனக்குக்) கடமையாக்கிக் கொண்டார்" அல்லது "இவருக்குச் சொர்க்கம் (செல்லுவதை) உறுதியாக்கிக் கொண்டார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا مُعَانُ بْنُ رِفَاعَةَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ مَوْلَى بَنِي يَزِيدَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ قَالَ لَمَّا كَانَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ قَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ مُرْدِفٌ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ عَلَى جَمَلٍ آدَمَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ خُذُوا مِنَ الْعِلْمِ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ الْعِلْمُ وَقَبْلَ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَقَدْ كَانَ أَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ وَإِنْ تَسْأَلُوا عَنْهَا حِينَ يُنَزَّلُ الْقُرْآنُ تُبْدَ لَكُمْ عَفَا اللهُ عَنْهَا وَاللهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ}[المائدة 101] قَالَ فَكُنَّا قَدْ كَرِهْنَا كَثِيرًا مِنْ مَسْأَلَتِهِ وَاتَّقَيْنَا ذَاكَ حتي أَنْزَلَ اللهُ عَلَى نَبِيِّهِ ﷺ قَالَ فَأَتَيْنَا أَعْرَابِيًّا فَرَشَوْنَاهُ بِرِدَاءٍ قَالَ فَاعْتَمَّ بِهِ حَتَّى رَأَيْتُ حَاشِيَةَ الْبُرْدِ خَارِجَةً مِنْ حَاجِبِهِ الْأَيْمَنِ قَالَ ثُمَّ قُلْنَا لَهُ سَلِ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ فَقَالَ لَهُ يَا نَبِيَّ اللهِ كَيْفَ يُرْفَعُ الْعِلْمُ مِنَّا وَبَيْنَ أَظْهُرِنَا الْمَصَاحِفُ وَقَدْ تَعَلَّمْنَا مَا فِيهَا وَعَلَّمْنَا نِسَاءَنَا وَذَرَارِيَّنَا وَخَدَمَنَا؟ قَالَ فَرَفَعَ النَّبِيُّ ﷺ رَأْسَهُ وَقَدْ عَلَتْ وَجْهَهُ حُمْرَةٌ مِنَ الْغَضَبِ قَالَ فَقَالَ أَيْ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ وَهَذِهِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى بَيْنَ أَظْهُرِهِمُ الْمَصَاحِفُ لَمْ يُصْبِحُوا يَتَعَلَّقُونَ بِحَرْفٍ مِمَّا جَاءَتْهُمْ بِهِ أَنْبِيَاؤُهُمْ أَلَا وَإِنَّ مِنْ ذَهَابِ الْعِلْمِ أَنْ يَذْهَبَ حَمَلَتُهُ ثَلَاثَ مِرَارٍ
அபூ உமாமா அல்பாஹிலீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

விடைபெறும் ஹஜ்ஜின் (ஹஜ்ஜத்துல் விதா) போது, அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் ஒரு பழுப்பு நிற ஒட்டகத்தின் மீது, தமக்குப் பின்னால் ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களை அமரவைத்தபடி எழுந்து நின்று, "மக்களே! கல்வி கைப்பற்றப்படுவதற்கு முன்பும், கல்வி (பூமியிலிருந்து) உயர்த்தப்படுவதற்கு முன்பும் அதனைக் கற்றுக்கொள்ளுங்கள் (தேடிக்கொள்ளுங்கள்)" என்று கூறினார்கள். மாண்பும் வல்லமையும் மிக்க அல்லாஹ் (முன்னரே) பின்வரும் வசனத்தை அருளியிருந்தான்: "நம்பிக்கையாளர்களே! சில விஷயங்களைப் பற்றி நீங்கள் (நபியிடம்) கேட்காதீர்கள்; அவை உங்களுக்கு வெளிப்படுத்தப்பட்டால் உங்களுக்கு வருத்தத்தை உண்டாக்கும். குர்ஆன் அருளப்படும் நேரத்தில் அவற்றைப் பற்றி நீங்கள் கேட்டால், அவை உங்களுக்குத் தெளிவாக்கப்படும். அல்லாஹ் அவற்றை (இதுவரை நீங்கள் கேட்டவற்றை) மன்னித்துவிட்டான். அல்லாஹ் மிக்க மன்னிப்பவன்; சகிப்புத்தன்மை உடையவன்". [அல்குர்ஆன் 5:101]

(அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள்) கூறினார்கள்: அல்லாஹ் தனது நபி ((ஸல்)) அவர்களுக்கு (இவ்வசனத்தை) அருளியதால், நாங்கள் நபியவர்களிடம் (அதிகமாகப்) பல கேள்விகள் கேட்பதை வெறுத்தோம்; (அவ்வாறு கேட்பதை விட்டும்) எங்களை நாங்கள் தற்காத்துக் கொண்டோம். (இந்நிலையில்) நாங்கள் ஒரு கிராமவாசியிடம் வந்து, அவருக்கு ஒரு போர்வையை (சன்மானமாக) வழங்கினோம். அவர் அந்தப் போர்வையைத் தலப்பாகையாகக் கட்டிக்கொண்டார்; அதன் ஒரு முனை அவரது வலது புருவத்திற்கு வெளியே நீட்டிக்கொண்டிருந்ததை நான் பார்த்தேன். பிறகு அவரிடம், "நபியவர்களிடம் (கல்வி எவ்வாறு உயர்த்தப்படும் என்று) கேளுங்கள்" என்று நாங்கள் கூறினோம்.

அவர் நபியவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் நபியே! எங்களுக்கு மத்தியில் திருக்குர்ஆன் பிரதிகள் (முஸ்ஹஃப்கள்) இருக்கும்போதும், அதில் உள்ளவற்றை நாங்கள் கற்றுக்கொண்டு எங்கள் மனைவியருக்கும், எங்கள் சந்ததியினருக்கும், எங்கள் பணியாளர்களுக்கும் கற்றுக் கொடுத்திருக்கும் நிலையிலும் எங்களை விட்டு கல்வி எவ்வாறு உயர்த்தப்படும்?" என்று கேட்டார்.

அப்போது நபி ((ஸல்)) அவர்கள் தமது தலையை உயர்த்தினார்கள். கோபத்தால் அவர்களின் முகம் சிவந்திருந்தது. "உனது தாய் உன்னை இழக்கட்டும்! (இது ஒரு அரபு வழக்குச் சொல்). இதோ இந்த யூதர்களுக்கும் கிறிஸ்தவர்களுக்கும் மத்தியிலும் வேதங்கள் இருக்கவே செய்கின்றன. (ஆயினும்) அவர்களின் இறைத்தூதர்கள் கொண்டுவந்தவற்றிலிருந்து ஒரு எழுத்தைக்கூட அவர்கள் (பின்பற்றிப்) பிடித்துக் கொண்டிருக்கவில்லையே! அறிந்துகொள்ளுங்கள், கல்வியைச் சுமந்தவர்கள் (அறிஞர்கள்) மறைந்து போவதே கல்வி மறைவதாகும்" என்று நபி ((ஸல்)) அவர்கள் மூன்று முறை கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا مُعَانُ بْنُ رِفَاعَةَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي سَرِيَّةٍ مِنْ سَرَايَاهُ قَالَ فَمَرَّ رَجُلٌ بِغَارٍ فِيهِ شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ قَالَ فَحَدَّثَنَفْسَهُ بِأَنْ يُقِيمَ فِي ذَلِكَ الْغَارِ فَيَقُوتُهُ مَا كَانَ فِيهِ مِنْ مَاءٍ وَيُصِيبُ مَا حَوْلَهُ مِنَ الْبَقْلِ وَيَتَخَلَّى مِنَ الدُّنْيَا ثُمَّ قَالَ لَوْ أَنِّي أَتَيْتُ نَبِيَّ اللهِ ﷺ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَإِنْ أَذِنَ لِي فَعَلْتُ وَإِلَّا لَمْ أَفْعَلْ فَأَتَاهُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللهِ إِنِّي مَرَرْتُ بِغَارٍ فِيهِ مَا يَقُوتُنِي مِنَ الْمَاءِ وَالْبَقْلِ فَحَدَّثَتْنِي نَفْسِي بِأَنْ أُقِيمَ فِيهِ وَأَتَخَلَّى مِنَ الدُّنْيَا قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ إِنِّي لَمْ أُبْعَثْ بِالْيَهُودِيَّةِ وَلَا بِالنَّصْرَانِيَّةِ وَلَكِنِّي بُعِثْتُ بِالْحَنِيفِيَّةِ السَّمْحَةِ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَغَدْوَةٌ أَوْ رَوْحَةٌ فِي سَبِيلِ اللهِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا وَلَمُقَامُ أَحَدِكُمْ فِي الصَّفِّ خَيْرٌ مِنْ صَلَاتِهِ سِتِّينَ سَنَةً
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு போர்ப்பயணத்தில் (சரிய்யா - சிறிய படைப்பிரிவில்) புறப்பட்டோம். அப்போது ஒரு மனிதர், சிறிதளவு தண்ணீர் இருந்த ஒரு குகையைக் கடந்து சென்றார். (அப்போது) அங்குள்ள தண்ணீரைக் குடித்துக்கொண்டும், அதைச் சுற்றியுள்ள தாவரங்களை (கீரைகளை) உண்டுக்கொண்டும் அந்தக் குகையிலேயே தங்கிவிடலாம் என்றும், உலக வாழ்வைத் துறந்துவிடலாம் (துறவறம் மேற்கொள்ளலாம்) என்றும் அவர் (தனக்குள்) எண்ணினார். பிறகு அவர், "நான் அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று இதைப் பற்றிக் கூறுவேன். அவர்கள் எனக்கு அனுமதி அளித்தால் அவ்வாறு செய்வேன்; இல்லையென்றால் செய்ய மாட்டேன்" என்று (தமக்குள்) கூறிக்கொண்டார்.

அவ்வாறே அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் நபியே! எனக்குப் போதுமான தண்ணீரும் தாவரங்களும் உள்ள ஒரு குகையைக் கடந்து வந்தேன். அதிலேயே தங்கி, உலக வாழ்வைத் துறந்துவிடலாம் (துறவறம் மேற்கொள்ளலாம்) என்று என் மனம் எண்ணியது" என்று கூறினார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் யூத மார்க்கத்துடனோ (அவற்றிலுள்ள கடினமான சட்டங்களுடனோ) அல்லது கிறிஸ்தவ மார்க்கத்துடனோ (அவற்றிலுள்ள துறவறத்துடனோ) அனுப்பப்படவில்லை. மாறாக, மிக எளிமையான, நேரான (ஹனீஃபிய்யா எனும் ஏகத்துவ) மார்க்கத்துடனேயே நான் அனுப்பப்பட்டுள்ளேன். முஹம்மதின் உயிர் எவன் கைவசம் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக! அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போரில்) ஒரு காலைப் பொழுதோ அல்லது ஒரு மாலைப் பொழுதோ செலவிடுவது, இந்த உலகத்தையும் அதிலுள்ள அனைத்தையும் விடச் சிறந்ததாகும். உங்களில் ஒருவர் (போர்க்களத்தில்) அணியில் நிற்பது, அறுபது ஆண்டுகள் அவர் (தனிமையில்) தொழும் தொழுகையை விடச் சிறந்ததாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا مُعَانُ بْنُ رِفَاعَةَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ ﷺ فِي يَوْمٍ شَدِيدِ الْحَرِّ نَحْوَ بَقِيعِ الْغَرْقَدِ قَالَ فَكَانَ النَّاسُ يَمْشُونَ خَلْفَهُ قَالَ فَلَمَّا سَمِعَ صَوْتَ النِّعَالِ وَقَرَ ذَلِكَ فِي نَفْسِهِ فَجَلَسَ حَتَّى قَدَّمَهُمْ أَمَامَهُ لِئَلَّا يَقَعَ فِي نَفْسِهِ شَيْءٌ مِنَ الْكِبْرِ فَلَمَّا مَرَّ بِبَقِيعِ الْغَرْقَدِ إِذَا بِقَبْرَيْنِ قَدْ دَفَنُوا فِيهِمَا رَجُلَيْنِ قَالَ فَوَقَفَ النَّبِيُّ ﷺ فَقَالَ مَنْدَفَنْتُمْ هَاهُنَا الْيَوْمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللهِ فُلَانٌ وَفُلَانٌ قَالَ إِنَّهُمَا لَيُعَذَّبَانِ الْآنَ وَيُفْتَنَانِ فِي قَبْرَيْهِمَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ فِيمَ ذَاكَ ؟ قَالَ أَمَّا أَحَدُهُمَا فَكَانَ لَا يَتَنَزَّهُ مِنَ الْبَوْلِ وَأَمَّا الْآخَرُ فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِ وَأَخَذَ جَرِيدَةً رَطْبَةً فَشَقَّهَا ثُمَّ جَعَلَهَا عَلَى الْقَبْرَيْنِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللهِ وَلِمَ فَعَلْتَ؟ قَالَ لِيُخَفَّفَ عَنْهُمَا قَالُوا يَا نَبِيَّ اللهِ وَحَتَّى مَتَى هُمَا يُعَذَّبَانِ ؟ قَالَ غَيْبٌ لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللهُ قَالَ وَلَوْلَا تَمَريجُ قُلُوبِكُمْ أَوْ تَزَيُّدُكُمْ فِي الْحَدِيثِ لَسَمِعْتُمْ مَا أَسْمَعُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு கடும் வெப்பமான நாளில் 'பகீஉல் ஃகர்கத்'தை (மதீனாவின் பொது மையவாடியை) நோக்கிச் சென்றார்கள். அப்போது மக்கள் அவர்களுக்குப் பின்னால் நடந்து சென்று கொண்டிருந்தனர். தமக்குப் பின்னால் நடக்கும் மக்களின் காலணிகளின் ஓசையை நபி (ஸல்) அவர்கள் செவியுற்றபோது, அது அவர்களின் உள்ளத்தில் ஒருவித உணர்வை (தாக்கத்தை) ஏற்படுத்தியது. (தமக்குள்ளே) சிறிதளவும் பெருமை வந்துவிடக் கூடாது என்பதற்காக, அந்த மக்களைத் தமக்கு முன்னே செல்லச் செய்துவிட்டு அவர்கள் அமர்ந்துவிட்டார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் 'பகீஉல் ஃகர்கத்'தைக் கடந்து சென்றபோது, அங்கே (புதிதாக) இரண்டு பேர் அடக்கம் செய்யப்பட்டிருந்த இரண்டு கப்ருகள் (சமாதிகள்) இருந்தன. நபி (ஸல்) அவர்கள் அங்கு நின்று, "இன்று இங்கே நீங்கள் யாரை அடக்கம் செய்தீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு மக்கள், "அல்லாஹ்வின் நபியே! இன்னாரும் இன்னாரும்" என்று பதிலளித்தனர்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக இவர்கள் இருவரும் இப்போது வேதனை செய்யப்படுகிறார்கள்; தங்களது கப்ருகளில் சோதிக்கப்படுகிறார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

மக்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எதற்காக இந்த வேதனை?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "இவர்களில் ஒருவன் சிறுநீர் கழிக்கும்போது (அதன் துளிகள் தன் மீது படாமல் இருப்பதை விட்டும்) தன்னைத் தூய்மையாகப் பேணிக்கொள்ளவில்லை. மற்றொருவன் கோள்மூட்டித் (புறம் பேசித்) திரிபவனாக இருந்தான்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

பிறகு ஒரு ஈரமான பேரீச்ச மட்டையை எடுத்து, அதை இரண்டாகப் பிளந்து, அந்த இரண்டு கப்ருகளின் மீதும் வைத்தார்கள்.

மக்கள், "அல்லாஹ்வின் நபியே! ஏன் இப்படிச் செய்தீர்கள்?" என்று கேட்டனர். அதற்கு அவர்கள், "இவர்கள் இருவரின் வேதனை (இதன் மூலம்) இலகுவாக்கப்படுவதற்காக" என்று கூறினார்கள்.

மீண்டும் மக்கள், "அல்லாஹ்வின் நபியே! இவர்கள் இருவரும் எதுவரை இவ்வாறு வேதனை செய்யப்படுவார்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "இது (மறைவான விஷயம்) அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு எவரும் இதை அறிய மாட்டார்கள்" என்றார்கள். மேலும், "உங்கள் உள்ளங்களில் ஏற்படும் சஞ்சலங்களும் (தடுமாற்றங்களும்), நீங்கள் (தேவையற்றதை) அதிகமாகப் பேசுவதும் மட்டும் இல்லையென்றால், நான் செவியேற்பதை (கப்ருடைய வேதனையை) நீங்களும் செவியேற்றிருப்பீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَعْمَرُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَالِكٍ الْجَنْبِيِّ أَنَّ فَضَالَةَ بْنَ عُبَيْدٍ وَعُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ حَدَّثَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ وَفَرَغَ اللهُ مِنْ قَضَاءِ الْخَلْقِ فَيَبْقَى رَجُلَانِ فَيُؤْمَرُ بِهِمَا إِلَى النَّارِ فَيَلْتَفِتُ أَحَدُهُمَا فَيَقُولُ الْجَبَّارُ رُدُّوهُ فَيَرُدُّونَهُ قَالَ لَهُ لِمَ الْتَفَتَّ؟ قَالَ إِنْ كُنْتُ أَرْجُو أَنْ تُدْخِلَنِي الْجَنَّةَ قَالَ فَيُؤْمَرُ بِهِ إِلَى الْجَنَّةِ فَيَقُولُ لَقَدْ أَعْطَانِي اللهُ حَتَّى لَوْ أَنِّي أَطْعَمْتُ أَهْلَ الْجَنَّةِ مَا نَقَصَ ذَلِكَ مَا عِنْدِي شَيْئًا قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا ذَكَرَهُ يُرَى السُّرُورُ فِي وَجْهِهِ
ஃபழாலா பின் உபைத் (ரலி) மற்றும் உப்பாதா பின் அஸ்ஸாமித் (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மறுமை நாளில், படைப்பினங்களுக்கிடையே அல்லாஹ் தீர்ப்பளித்து முடித்ததும், (நரகத்திற்குத் தகுதியானவர்களில்) இரண்டு மனிதர்கள் மட்டும் எஞ்சியிருப்பார்கள். அவர்கள் இருவரையும் நரகத்திற்குக் கொண்டு செல்லும்படி கட்டளையிடப்படும். அப்போது அவர்களில் ஒருவன் (அல்லாஹ்வின் கருணையை எதிர்பார்த்துத்) திரும்பிப் பார்ப்பான். உடனே அளப்பரிய ஆற்றலுடையவன் (அல்-ஜப்பார் - அல்லாஹ்), 'அவனைத் திரும்பக் கொண்டு வாருங்கள்' என்று (வானவர்களிடம்) கூறுவான். அவ்வாறே அவனைத் திரும்பக் கொண்டு வருவார்கள்.

அவனிடம் (அல்லாஹ்), 'நீ ஏன் திரும்பிப் பார்த்தாய்?' என்று கேட்பான். அதற்கு அவன், '(இறைவா!) நீ என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழைய வைப்பாய் என நான் (உன் மீது நன்னம்பிக்கை கொண்டு) பெரிதும் ஆதரவு வைத்திருந்தேன்' என்று கூறுவான்.

உடனே அவனைச் சொர்க்கத்திற்குக் கொண்டு செல்லும்படி கட்டளையிடப்படும். (அங்கு சென்றதும்) அவன், 'அல்லாஹ் எனக்கு (எவ்வளவு அருள்களை) வழங்கியுள்ளான் என்றால், நான் சொர்க்கவாசிகள் அனைவருக்கும் உணவளித்தாலும் (அவர்களுக்கு விருந்தளித்தாலும்), என்னிடமுள்ளவற்றில் சிறிதளவும் குறைந்துவிடாது' என்று கூறுவான்."

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவனைப் பற்றிக் குறிப்பிடும் போதெல்லாம், அவர்களின் முகத்தில் மகிழ்ச்சி வெளிப்படுவதைக் காண முடிந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُبْنُ عَيَّاشٍ عَنْ شُرَحْبِيلَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ الزَّعِيمُ غَارِمٌ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"பிணை நிற்பவர் (அக்கடனைத் திருப்பிச் செலுத்த வேண்டிய) பொறுப்பாளியாவார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ الْخَبَائِرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ الْبَاهِلِيَّ يَقُولُ مَا كَانَ يَفْضُلُ عَنْ أَهْلِ بَيْتِ رَسُولِ اللهِ ﷺ خُبْزُ الشَّعِيرِ
அபூ உமாமா அல்பாஹிலீ (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் வீட்டாரிடம் (உண்டது போக) வாற்கோதுமை ரொட்டி (எதுவும்) ஒருபோதும் மீதமாக இருந்ததில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَيْسَرَةَ الْحَضْرَمِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ قَالَ لِي رَسُولُ اللهِ ﷺ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ بِشَفَاعَةِ الرَّجُلِ الْوَاحِدِ لَيْسَ بِنَبِيٍّ مِثْلُ الْحَيَّيْنِ أَوْ أَحَدِالْحَيَّيْنِ رَبِيعَةَ وَمُضَرَ فَقَالَ قَائِلٌ إِنَّمَا رَبِيعَةُ مِنْ مُضَرَ قَالَ إِنَّمَا أَقُولُ مَا أَقُولُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்: "நபி அல்லாத ஒரேயொரு மனிதரின் பரிந்துரையால் (மறுமையில் அவர் செய்யும் ஷபாஅத் மூலமாக), ரபீஆ மற்றும் முழர் ஆகிய இரண்டு (பெரிய) கோத்திரத்தாரின் எண்ணிக்கைக்கு நிகரானவர்கள் அல்லது அந்த இரு கோத்திரங்களில் ஒன்றின் எண்ணிக்கைக்கு நிகரானவர்கள் நிச்சயமாக சொர்க்கத்தில் நுழைவார்கள்."

அப்போது (அங்கிருந்த) ஒருவர், "நிச்சயமாக ரபீஆ குலம் முழர் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்தது தானே? (பிறகு ஏன் தனித்தனியாகக் குறிப்பிடுகிறீர்கள்?)" என்று கேட்டார். அதற்கு, "நான் என்ன சொல்கிறேனோ அதையே சொல்கிறேன் (அதாவது, நான் எதை மொழிந்தேனோ அதுவே உண்மையானது)" என்று (நபி அவர்கள்) பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ الْأَلْهَانِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يُوصِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ
அபு உமாமா (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அண்டை வீட்டாருடன் (நல்ல முறையில் நடக்குமாறு) வலியுறுத்திக் கொண்டே இருந்தார்கள். எந்த அளவிற்கென்றால், (சொத்தில்) அவருக்குப் பங்களித்து அவரை ஒரு வாரிசாக ஆக்கி விடுவார்களோ என்று நான் எண்ணினேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حَيْوَةٌ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنِي أَبُو رَاشِدٍ الْحُبْرَانِيُّ قَالَأَخَذَ بِيَدِي أَبُو أُمَامَةَ الْبَاهِلِيُّ قَالَ أَخَذَ بِيَدِي رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ لِي يَا أَبَا أُمَامَةَ إِنَّ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ يَلِينُ لِي قَلْبُهُ
அபூ உமாமா அல்-பாஹிலீ (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எனது கையைப் பிடித்துக் கொண்டு என்னிடம் கூறினார்கள்: "அபூ உமாமாவே! நிச்சயமாக இறைநம்பிக்கையாளர்களில் எனக்காக (என் மீதுள்ள அன்பினால்) தமது இதயம் மென்மையாகக் கூடியவர்களும் (நெகிழ்ந்து போகக் கூடியவர்களும்) இருக்கிறார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي مَالِكٍ عَنْ لُقْمَانَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يَلِي أَمْرَ عَشَرَةٍ فَمَا فَوْقَ ذَلِكَ إِلَّا أَتَى اللهَ مَغْلُولًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَدُهُ إِلَى عُنُقِهِ فَكَّهُ بِرُّهُ أَوْ أَوْبَقَهُ إِثْمُهُ أَوَّلُهَا مَلَامَةٌ وَأَوْسَطُهَا نَدَامَةٌ وَآخِرُهَا خِزْيٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"பத்து அல்லது அதற்கு மேற்பட்டவர்களுக்குத் (தலைவராகப்) பொறுப்பேற்கும் எந்தவொரு மனிதனும், மறுமை நாளில் தனது கைகள் கழுத்தோடு சேர்த்துக் கட்டப்பட்ட நிலையில் விலங்கிடப்பட்டவனாகவே அல்லாஹ்விடம் வருவான். அவனது நேர்மை (மற்றும் நீதி) அவனை விடுவிக்கும்; அல்லது அவனது பாவம் (மற்றும் அநீதி) அவனை அழித்துவிடும். அதன் (தலைமைத்துவத்தின்) ஆரம்பம் பழிச்சொல்லாகும்; அதன் இடைப்பகுதி கைசேதமாகும்; அதன் முடிவு மறுமை நாளில் இழிவாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا السَّرِيُّ بْنُ يَنْعُمَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ جَشِيبٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ دُعِينَا إِلَى وَلِيمَةٍ وَهُوَ مَعَنَا فَلَمَّا شَبِعَ مِنَ الطَّعَامِ قَامَ فَقَالَ أَمَا إِنِّي لَسْتُ أَقُومُ مَقَامِي هَذَا خَطِيبًا كَانَ النَّبِيُّ ﷺ إِذَا شَبِعَ مِنَ الطَّعَامِ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ
நாங்கள் ஒரு வலீமா (திருமண) விருந்துக்கு அழைக்கப்பட்டிருந்தோம். எங்களுடன் (அபூஉமாமா (ரலி) அவர்களும்) இருந்தார்கள். அவர்கள் உணவருந்தித் திருப்தியடைந்ததும் எழுந்து நின்று கூறினார்கள்:

"நான் (வெறுமனே) உரையாற்றுவதற்காக இந்த இடத்தில் நிற்கவில்லை. (மாறாக ஒரு சுன்னத்தை நினைவூட்டவே நிற்கிறேன்). நபி (ஸல்) அவர்கள் உணவருந்தித் திருப்தியடைந்தால் (பின்வருமாறு) கூறுவார்கள்:

'அல்ஹம்து லில்லாஹி கஸீரன் தையிபன் முபாரக்கன் ஃபீஹி, ஃகைர மகஃபிய்யின் வலா முஸ்தக்னன் அன்ஹு'

(பொருள்: தூய்மையான, சுபிட்சம் நிறைந்த, ஏராளமான புகழ்கள் அனைத்தும் அல்லாஹ்வுக்கே உரியது. (அல்லாஹ்வாகிய அவன் எவராலும்) உணவளிக்கப்படுபவன் அல்லன்; (அவனது அருட்கொடைகளிலிருந்து) எவரும் தேவையற்றவர்களாகிவிட முடியாது)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ الرَّحَبِيِّ أَنَّ أَبَا أُمَامَةَ دَخَلَ عَلَى خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ فَأَلْقَى لَهُ وَسَادَةً فَظَنَّ أَبُو أُمَامَةَ أَنَّهَا حَرِيرٌ فَتَنَحَّى يَمْشِي الْقَهْقَرَى حَتَّى بَلَغَ آخِرَ السِّمَاطِ وَخَالِدٌ يُكَلِّمُ رَجُلًا ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَى أَبِي أُمَامَةَ فَقَالَ لَهُ يَا أَخِي مَا ظَنَنْتَ؟ أَظَنَنْتَ أَنَّهَا حَرِيرٌ؟ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا يَسْتَمْتِعُ بِالْحَرِيرِ مَنْ يَرْجُو أَيَّامَ اللهِ فَقَالَ لَهُ خَالِدٌ يَا أَبَا أُمَامَةَ أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ فَقَالَ اللهُمَّ غُفْرًا أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ بَلْ كُنَّا فِي قَوْمٍ مَا كَذَبُونَا وَلَا كُذِّبْنَا
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் காலித் பின் யஸீத் அவர்களிடம் சென்றார்கள். அப்போது காலித் அவர்கள் (அமர்வதற்காக) ஒரு தலையணையை அவர்களுக்குப் போட்டார். அது பட்டு (துணியால் ஆனது) என்று அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் நினைத்தார்கள். எனவே, (அதில் அமராமல்) விரிப்பின் இறுதிப் பகுதிக்குச் செல்லும் வரை பின்னோக்கியவாறு நடந்து விலகிச் சென்றார்கள். அப்போது காலித் அவர்கள் மற்றொரு மனிதரிடம் பேசிக் கொண்டிருந்தார். பிறகு அபூ உமாமா (ரலி) அவர்களை நோக்கித் திரும்பி, "என் சகோதரரே! நீங்கள் என்ன நினைத்தீர்கள்? அது பட்டு என்று நினைத்தீர்களா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் நாட்களை (மறுமையின் வெகுமதிகளை) ஆதரவு வைப்பவர் (இவ்வுலகில்) பட்டால் இன்பம் அனுபவிக்க மாட்டார்'" என்று கூறினார்கள்.

இதைக் கேட்ட காலித் அவர்கள், "அபூ உமாமா அவர்களே! இதை நீங்கள் (நேரடியாக) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றீர்களா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள், "(இறைவா!) உன்னிடம் மன்னிப்புக் கோருகிறேன்! (அல்லாஹும்ம குஃப்ரான்). 'இதை நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றீர்களா?' (என்றா கேட்கிறீர்கள்?). மாறாக, நாங்கள் எங்களிடம் பொய் சொல்லாத, எங்களைப் பொய்யர்களாகக் கருதாத (உண்மையாளர்களான ஸஹாபாக்கள் எனும்) மக்களிடையே வாழ்ந்தோம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ وَعَدَنِي رَبِّي أَنْ يُدْخِلَ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعِينَ أَلْفًا بِغَيْرِ حِسَابٍ وَلَا عَذَابٍ مَعَ كُلِّ أَلْفٍ سبعين أَلْفًا وَثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ حَثَيَاتِ رَبِّي
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவ்விதக் கேள்விக் கணக்குமோ, வேதனையுமின்றி என் சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த எழுபதாயிரம் பேரைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வதாக என் இறைவன் எனக்கு வாக்களித்துள்ளான். (அந்த) ஒவ்வொரு ஆயிரத்துடனும் (கூடுதலாக) எழுபதாயிரம் பேரையும், (அதுமட்டுமின்றி) என் இறைவனின் அள்ளுதல்களில் (கைநிறைய அள்ளி வழங்கும் அளவீடுகளில்) மூன்று அள்ளுதல்களையும் (அவர்களுடன் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வான்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ الذَّمَارِيِّ عَنِ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ مَشَى إِلَى صَلَاةٍ مَكْتُوبَةٍ وَهُوَ مُتَطَهِّرٌ كَانَ لَهُ كَأَجْرِ الْحَاجِّ الْمُحْرِمِ وَمَنْ مَشَى إِلَى سُبْحَةِ الضُّحَى كَانَ لَهُ كَأَجْرِ الْمُعْتَمِرِ وَصَلَاةٌ عَلَى إِثْرِ صَلَاةٍ لَا لَغْوَ بَيْنَهُمَا كِتَابٌ فِي عِلِّيِّينَ وقَالَ أَبُو أُمَامَةَ الْغُدُوُّ وَالرَّوَاحُ إِلَى هَذِهِ الْمَسَاجِدِ مِنَ الْجِهَادِ فِي سَبِيلِ اللهِ
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யார் தூய்மை (உளூ) செய்த நிலையில் கடமையான தொழுகைக்காக (பள்ளிவாசலுக்கு) நடந்து செல்கிறாரோ, அவருக்கு இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில் ஹஜ் செய்பவருக்குக் கிடைக்கும் கூலிக்கு நிகரான கூலி கிடைக்கும். மேலும், யார் ளுஹா தொழுகைக்காக (மட்டும்) நடந்து செல்கிறாரோ, அவருக்கு உம்ரா செய்பவருக்குக் கிடைக்கும் கூலிக்கு நிகரான கூலி கிடைக்கும். ஒரு தொழுகையைத் தொடர்ந்து மற்றொரு தொழுகையை, அவ்விரண்டிற்கும் இடையே எவ்வித வீணான (உலகியல்) பேச்சுகளும் இன்றித் தொழுவது, 'இல்லிய்யீன்' (என்னும் உயர்ந்தோரின் பதிவேட்டில்) எழுதப்படும் நற்செயலாகும்."

மேலும் அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்தப் பள்ளிவாசல்களுக்குக் காலையிலும் மாலையிலும் (தொழுகைக்காகச்) செல்வது, அல்லாஹ்வின் பாதையில் செய்யப்படும் ஜிஹாதில் (அறப்போராட்டத்தில்) அடங்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاتِكَةِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَمَّنْ رَأَى رَسُولَ اللهِ ﷺ رَاحَ إِلَى مِنًى يَوْمَ التَّرْوِيَةِ وَإِلَى جَانِبِهِ بِلَالٌ بِيَدِهِ عُودٌ عَلَيْهِ ثَوْبٌ يُظِلُّ بِهِ رَسُولَ اللهِ ﷺ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை நேரில் பார்த்த ஒருவரிலிருந்து (பின்வருமாறு) அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தர்வியா (துல்ஹஜ் 8-ஆம்) நாளில் மினாவுக்குப் புறப்பட்டுச் சென்றார்கள். அப்போது அவர்களின் அருகில் பிலால் (ரலி) அவர்கள் இருந்தார்கள். பிலால் (ரலி) அவர்களின் கையில் ஒரு குச்சியும் அதன் மீது ஒரு துணியும் இருந்தது; அதைக் கொண்டு அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு (வெயிலிலிருந்து) நிழல் அளித்துக் கொண்டிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خُنَيْسٍ عَنْ لَيْثِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا أُذِنَ لِعَبْدٍ فِي شَيْءٍ أَفْضَلَ مِنْ رَكْعَتَيْنِ يُصَلِّيهِمَا وَإِنَّ الْبِرَّ لَيُذَرُّ فَوْقَ رَأْسِ الْعَبْدِ مَا دَامَ فِي صَلَاتِهِ وَمَا تَقَرَّبَ الْعِبَادُ إِلَى اللهِ بِمِثْلِ مَا خَرَجَ مِنْهُ يَعْنِي الْقُرْآنَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு அடியான் தொழக்கூடிய இரண்டு ரக்அத்களை விடச் சிறந்த (வணக்கத்தின்) வேறு எதற்கும் அவனுக்கு (அல்லாஹ்வினால்) அனுமதியளிக்கப்படுவதில்லை. அடியான் தொழுகையில் ஈடுபட்டிருக்கும் காலமெல்லாம் அவனது தலையின் மீது நன்மைகள் (மழை போல்) தூவப்படுகின்றன. மேலும், அல்லாஹ்விடமிருந்து வெளிப்பட்டதற்கு (அதாவது குர்ஆனுக்கு) நிகரான வேறு எதன் மூலமும் அடியார்கள் அல்லாஹ்வை (நெருக்கமாக) நெருங்கிவிடுவதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا الْهَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ اللهَ بَعَثَنِي رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ وَأَمَرَنِي رَبِّي بِمَحْقِ الْمَعَازِفِ وَالْمَزَامِيرِ وَالْأَوْثَانِ وَالصُّلُبِ وَأَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ وَحَلَفَ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ بِعِزَّتِهِ لَا يَشْرَبُ عَبْدٌ مِنْ عَبِيدِي جَرْعَةً مِنْ خَمْرٍ إِلَّا سَقَيْتُهُ مِنَ الصَّدِيدِ مِثْلَهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَغْفُورًا لَهُ أَوْ مُعَذَّبًا وَلَا يَسْقِيهَا صَبِيًّا صَغِيرًا ضَعِيفًا مُسْلِمًا إِلَّا سَقَيْتُهُ مِنَ الصَّدِيدِ مِثْلَهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَغْفُورًا لَهُ أَوْ مُعَذَّبًا وَلَا يَتْرُكُهَا مِنْ مَخَافَتِي إِلَّا سَقَيْتُهُ مِنْ حِيَاضِ الْقُدُسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يَحِلُّ بَيْعُهُنَّ وَلَا شِرَاؤُهُنَّ وَلَا تَعْلِيمُهُنَّ وَلَا تِجَارَةٌ فِيهِنَّ وَثَمَنُهُنَّ حَرَامٌ يَعْنِي الضَّارِبَاتِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ் என்னை அகிலத்தாருக்கு அருட்கொடையாகவும், அகிலத்தாருக்கு வழிகாட்டியாகவும் அனுப்பியுள்ளான். மேலும், இசைக்கருவிகள் (அனைத்து வகையான நரம்பு மற்றும் தாள வாத்தியங்கள்), புல்லாங்குழல்கள், சிலைகள், சிலுவைகள் மற்றும் அறியாமைக் கால (ஜாஹிலிய்யா) நடைமுறைகளை ஒழித்துவிடும்படி என் இறைவன் எனக்குக் கட்டளையிட்டுள்ளான்.

என் இறைவன் தன் கண்ணியத்தின் மீது சத்தியமிட்டுக் கூறுகிறான்: 'என் அடியார்களில் எவரேனும் ஒரு மிடறு மது அருந்தினால், அவர் (இறுதியில்) மன்னிக்கப்பட்டாலும் சரி அல்லது (ஆரம்பத்தில்) தண்டிக்கப்பட்டாலும் சரி, மறுமை நாளில் அதற்கு நிகரான (நரகவாசிகளின் உடலிலிருந்து வடியும்) சீழை அவருக்கு நான் புகட்டுவேன். எவரேனும் சிறிய, பலவீனமான ஒரு முஸ்லிம் குழந்தைக்கு அதனைப் (மதுவைப்) புகட்டினால், அவர் மன்னிக்கப்பட்டாலும் சரி அல்லது தண்டிக்கப்பட்டாலும் சரி, மறுமை நாளில் அதற்கு நிகரான சீழை அவருக்கு நான் புகட்டுவேன். எவர் என் மீதான அச்சத்தால் அதனை (மது அருந்துவதை) விட்டுவிடுகிறாரோ, அவருக்கு மறுமை நாளில் புனிதமான தடாகங்களிலிருந்து (ஹியாலுல் குதுஸ்) அருந்தச் செய்வேன்.'

மேலும், அவர்களை (பாடும் பெண்களை) விற்பதோ, வாங்குவதோ, அவர்களுக்கு (பாட்டுப்) பயிற்சி அளிப்பதோ, அவர்களைக் கொண்டு வியாபாரம் செய்வதோ ஆகுமானதல்ல (ஹலால் அல்ல). அவர்களின் விலையும் (அவர்கள் மூலம் ஈட்டும் வருமானமும்) மார்க்கத்தில் தடைசெய்யப்பட்டதாகும் (ஹராம்)." (இங்கு 'அவர்கள்' என்பது பாடும் பெண்களைக் குறிக்கிறது).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي سَلَمَةَ الْمَاجِشُونَ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَطِيَّةَ بْنِ دِلَافٍ الْمُزَنِيِّ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ يَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ قَالَ تَخْرُجُ الدَّابَّةُ فَتَسِمُ النَّاسَ عَلَى خَرَاطِيمِهِمْ ثُمَّ يَغْمُرُونَ فِيكُمْ حَتَّى يَشْتَرِيَ الرَّجُلُالْبَعِيرَ فَيَقُولُ مِمَّنْ اشْتَرَيْتَهُ؟ فَيَقُولُ اشْتَرَيْتُهُ مِنْ أَحَدِ الْمُخَطَّمِينَ وقَالَ يُونُسُ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ ثُمَّ يَعْمُرُونَ فِيكُمْ وَلَمْ يَشُكَّ قَالَ فَرَفَعَهُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(இறுதிநாளின் அடையாளமாகப் பூமியிலிருந்து) ஒரு பிராணி வெளிப்படும். அது மக்களின் மூக்குகளின் மீது அடையாளமிடும். பின்னர், அவர்கள் (அடையாளமிடப்பட்டவர்கள்) உங்களிடையே (பெருகி) வாழ்வார்கள். எந்தளவுக்கென்றால், ஒரு மனிதர் ஒரு ஒட்டகத்தை விலைக்கு வாங்குவார். (அவரிடம்), 'இதை யாரிடமிருந்து வாங்கினீர்?' என்று கேட்கப்படும். அதற்கவர், 'மூக்கில் அடையாளமிடப்பட்டவர்களில் ஒருவரிடமிருந்து இதை வாங்கினேன்' என்று பதிலளிப்பார்."

(மற்றொரு அறிவிப்பாளரான யூனுஸ் பின் முஹம்மத் (ரஹ்) அவர்கள், 'பின்னர் அவர்கள் உங்களிடையே நீண்ட காலம் வாழ்வார்கள்' என்று எவ்வித சந்தேகமுமின்றி நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக அறிவிக்கிறார்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَائِدُ الْمَرِيضِ يَخُوضُ فِي الرَّحْمَةِ وَوَضَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَدَهُ عَلَى وَرِكِهِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا مُقْبِلًا وَمُدْبِرًا وَإِذَا جَلَسَ عِنْدَهُ غَمَرَتْهُ الرَّحْمَةُ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நோயாளியை நலம் விசாரிக்கச் செல்பவர் (அல்லாஹ்வின்) அருளில் மூழ்குகிறார்."

(இதைக் கூறும்போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கையைத் தமது இடுப்பின் மீது வைத்து, (முன்னும் பின்னுமாக அசைந்தபடி) "இவ்வாறுதான்" என்று கூறினார்கள்.

(தொடர்ந்து கூறினார்கள்:) "அவர் (நோயாளியின்) அருகில் அமர்ந்துவிட்டால், (அல்லாஹ்வின்) அருள் அவரை (முழுமையாகச்) சூழ்ந்துகொள்கிறது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرٍ يَعْنِي ابْنَ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ تَوَضَّأَ فَمَضْمَضَ ثَلَاثًا وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَكَانَ يَمْسَحُ الْمَاقَيْنِ مِنَ الْعَيْنِ قَالَ وَكَانَ النَّبِيُّ ﷺ يَمْسَحُ رَأْسَهُ مَرَّةً وَاحِدَةً وَكَانَ يَقُولُ الْأُذُنَانِ مِنَ الرَّأْسِ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் உளூச் செய்தார்கள். (அப்போது) மூன்று முறை வாய் கொப்பளித்தார்கள்; மூன்று முறை நாசிக்கு நீர் செலுத்தினார்கள்; தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். மேலும், (முகத்தைக் கழுவும்போது) தமது கண்களின் (மூக்கிற்கு அருகிலுள்ள) உட்புற ஓரங்களைத் துடைப்பவர்களாக இருந்தார்கள். (அறிவிப்பாளர்) கூறுகிறார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது தலையை ஒரு முறை மஸஹ் செய்தார்கள் (ஈரக்கையால் தடவினார்கள்). மேலும், "இரண்டு காதுகளும் தலையைச் சார்ந்தவையே" என்று (நபி (ஸல்) அவர்கள்) கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْبَكَّائِيُّ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ جَاءَتْ امْرَأَةٌ رَسُولَ اللهِ ﷺ مَعَهَا ابْنَانِ لَهَا وَهِيَ حَامِلٌ فَمَا سَأَلَتْهُ يَوْمَئِذٍ شيئاً إِلَّا أَعْطَاهَا ثُمَّ قَالَ حَامِلَاتٌ وَالِدَاتٌ رَحِيمَاتٌ لَوْلَا مَا يَأْتِينَ إِلَى أَزْوَاجِهِنَّ دَخَلْنَ الْجَنَّةَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு பெண்மணி தனது இரண்டு மகன்களுடன் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தாள். அப்போது அவள் கர்ப்பிணியாக இருந்தாள். அன்றைய தினம் அவள் எதைக் கேட்டாலும் அதை நபியவர்கள் அவளுக்கு வழங்கினார்கள். பின்னர் (அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள்) கூறினார்கள்:

"(இப்பெண்கள்) கர்ப்பம் சுமப்பவர்கள்; குழந்தைகளைப் பெற்றெடுப்பவர்கள்; (தங்கள் பிள்ளைகள் மீது) மிகுந்த கருணை காட்டுபவர்கள். அவர்கள் தங்கள் கணவன்மார்களுக்கு (இழைக்கும் துன்பங்கள் அல்லது செய்யும் தவறுகள்) மட்டும் இல்லாவிட்டால், அவர்கள் (நேரடியாகவே) சொர்க்கத்தில் நுழைவார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَغَيْرُهُ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ عَنْ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ الْحَيَاءُ وَالْعِيُّ شُعْبَتَانِ مِنَ الْإِيمَانِ وَالْبَذَاءُ وَالْبَيَانُ شُعْبَتَانِ مِنَ النِّفَاقِ
அபூ உமாமா அல்பாஹிலீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"வெட்கமும், (தேவையற்ற பேச்சுகளைத் தவிர்த்து) நாவடக்கத்துடன் இருப்பதும் ஈமானின் (இறைநம்பிக்கையின்) இரண்டு கிளைகளாகும். ஆபாசமாகப் பேசுவதும், (பகட்டுக்காகவும் பிறரைக் கவரவும்) அலங்கரித்துப் பேசுவதும் நயவஞ்சகத்தின் (நிஃபாக்கின்) இரண்டு கிளைகளாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عُمَارَةُ يَعْنِي ابْنَ زَاذَانَ حَدَّثَنِي أَبُو غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُوتِرُ بِتِسْعٍ حَتَّى إِذَا بَدَّنَ وَكَثُرَ لَحْمُهُ أَوْتَرَ بِسَبْعٍ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَقَرَأَ بِ إِذَا زُلْزِلَتْ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ
அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஆரம்பத்தில்) ஒன்பது ரக்அத்துகள் வித்ரு தொழுது வந்தார்கள். (வயது முதிர்வினால்) அவர்களின் உடல் கனத்து, சதைப்பற்று அதிகமான போது, ஏழு ரக்அத்துகள் வித்ரு தொழுதார்கள். மேலும், (அதற்குப் பிறகு) அமர்ந்த நிலையில் இரண்டு ரக்அத்துகள் தொழுதார்கள்; அதில் 'இதா ஸுல்ஸிலத்' (அத்தியாயம் அஸ்-ஸில்ஸால்) மற்றும் 'குல் யா அய்யுஹல் காஃபிரூன்' (அத்தியாயம் அல்-காஃபிரூன்) ஆகியவற்றை ஓதினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ قَالَ سَمِعْتُ صَفْوَانَ بْنَ سُلَيْمٍ يَقُولُ دَخَلَ أَبُو أُمَامَةَ الْبَاهِلِيُّ دِمَشْقَ فَرَأَى رُءُوسَ حَرُورَاءَ قَدْ نُصِبَتْ فَقَالَ كِلَابُ النَّارِ كِلَابُ النَّارِ ثَلَاثًا شَرُّ قَتْلَى تَحْتَ ظِلِّ السَّمَاءِ خَيْرُ قَتْلَى مَنْ قَتَلُوا ثُمَّ بَكَى فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ يَا أَبَا أُمَامَةَ هَذَا الَّذِي تَقُولُ مِنْ رَأْيِكَ أَمْ سَمِعْتَهُ؟ قَالَ إِنِّي إِذًا لَجَرِيءٌ كَيْفَ أَقُولُ هَذَا عَنْ رَأْيٍ؟ قَالَ قَدْ سَمِعْتُهُ غَيْرَ مَرَّةٍ وَلَا مَرَّتَيْنِ قَالَ فَمَا يُبْكِيكَ؟ قَالَ أَبْكِي لِخُرُوجِهِمْ مِنَ الْإِسْلَامِ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَاتَّخَذُوا دِينَهُمْ شِيَعًا
அபூ உமாமா அல்-பாஹிலீ (ரலி) அவர்கள் டமாஸ்கஸ் (நகருக்குள்) நுழைந்தபோது, (அங்கு) ஹரூரிய்யாக்களின் (கவாரிஜ்களின் வெட்டப்பட்ட) தலைகள் (ஈட்டிகளில்) நாட்டப்பட்டிருந்ததைக் கண்டார்கள். அப்போது அவர்கள், "நரகத்தின் நாய்கள், நரகத்தின் நாய்கள்" என்று மூன்று முறை கூறினார்கள். (மேலும்,) "வானத்தின் நிழலின்கீழ் கொல்லப்பட்டவர்களிலேயே இவர்கள் மிகவும் கெட்டவர்கள். இவர்களால் கொல்லப்பட்டவர்கள்தாம் (கொல்லப்பட்டவர்களிலேயே) மிகவும் சிறந்தவர்கள்" என்று கூறினார்கள். பின்னர் அவர்கள் அழுதார்கள்.

அப்போது ஒரு மனிதர் அவர்களிடம் எழுந்து வந்து, "அபூ உமாமாவே! நீங்கள் கூறுகின்ற இது உங்களது (சொந்த)க் கருத்தா? அல்லது நீங்கள் (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்) செவியுற்றதா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள், "அப்படியென்றால் நான் (அல்லாஹ்வின் தூதர் மீது இட்டுக்கட்டும் அளவுக்கு) நிச்சயமாகத் துணிச்சல் மிக்கவனாகி விடுவேனே! இதை நான் எவ்வாறு எனது (சொந்த)க் கருத்திலிருந்து கூறுவேன்? நான் இதனை (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்) ஒரு முறையோ அல்லது இரு முறையோ அல்ல (பல முறை) செவியுற்றுள்ளேன்" என்று கூறினார்கள்.

(அதற்கு) அவர், "அப்படியானால் உங்களை அழச் செய்வது எது?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு (அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள்), "இவர்கள் இஸ்லாத்தை விட்டு வெளியேறியதை (அதாவது, மார்க்கத்திலிருந்து விலகிச் சென்றதை) எண்ணியே நான் அழுகிறேன். இவர்கள்தாம் (முஸ்லிம்களிடையே) பிரிவினைகளை உருவாக்கி, தங்கள் மார்க்கத்தைப் பல பிரிவுகளாக ஆக்கிக் கொண்டவர்கள்" என்று (பதிலளித்தார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي مَالِكٍ قَالَ دَخَلَ رَجُلٌ الْمَسْجِدَ فَصَلَّى فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَلَا رَجُلٌ يَتَصَدَّقُ عَلَى هَذَا فَيُصَلِّيَ مَعَهُ؟ قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ فَصَلَّى مَعَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ هَذَانِجَمَاعَةٌ
அல்-வலீத் பின் அபீ மாலிக் அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்து (தனியாகத்) தொழுதார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இவர் மீது தர்மம் செய்து (அதாவது இவருக்குக் கூட்டுத் தொழுகையின் நன்மையைப் பெற்றுத் தந்து), இவருடன் இணைந்து தொழுபவர் யாரேனும் இல்லையா?" என்று கேட்டார்கள். உடனே ஒருவர் எழுந்துச் சென்று அவருடன் சேர்ந்து தொழுதார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இவர்கள் இருவரும் ஒரு ஜமாஅத் (கூட்டுத் தொழுகை) ஆவர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ نَحْوَهُ وَقَالَ هَذَانِ جَمَاعَةٌ
அபூஉமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (முந்தைய ஹதீஸைப் போன்றே) கூறினார்கள்: "இவ்விருவரும் (சேர்ந்து தொழுதால் அவர்கள்) ஒரு ஜமாஅத் (கூட்டுத் தொழுகை நடத்துபவர்கள்) ஆவர்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ بَدَأَ بِالسَّلَامِ فَهُوَ أَوْلَى بِاللهِ وَبِرَسُولِهِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"யார் (சந்திக்கும்போது) ஸலாமைத் தொடங்குகிறாரோ, அவரே அல்லாஹ்வுக்கும் அவனது தூதருக்கும் (நெருக்கமாவதற்கு) மிகவும் தகுதியானவர் ஆவார்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَمَّنْ حَدَّثَهُعَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ أَرْبَعٌ تَجْرِي عَلَيْهِمْ أُجُورُهُمْ بَعْدَ الْمَوْتِ رَجُلٌ مَاتَ مُرَابِطًا فِي سَبِيلِ اللهِ وَرَجُلٌ عَلَّمَ عِلْمًا فَأَجْرُهُ يَجْرِي عَلَيْهِ مَا عَمِلَ بِهِ وَرَجُلٌ أَجْرَى صَدَقَةً فَأَجْرُهَا يَجْرِي عَلَيْهِ مَا جَرَتْ عَلَيْهِمْ وَرَجُلٌ تَرَكَ وَلَدًا صَالِحًا يَدْعُو لَهُ
அபூ உமாமா அல்-பாஹிலீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்:

"நான்கு (வகையான) நபர்களுக்கு அவர்களின் மரணத்திற்குப் பிறகும் அவர்களின் நற்கூலிகள் தொடர்ந்து கிடைத்துக்கொண்டே இருக்கும்:
1. அல்லாஹ்வின் பாதையில் (எல்லைக் காவலில்) ஈடுபட்ட நிலையில் மரணித்தவர்.
2. (மக்களுக்குப் பயனுள்ள) கல்வியைக் கற்றுக்கொடுத்தவர்; அக்கல்வியின் அடிப்படையில் செயல்படப்படும் காலமெல்லாம் அதற்கான நற்கூலி அவருக்குத் தொடர்ந்து கிடைத்துக்கொண்டே இருக்கும்.
3. (நிலையான) தருமத்தை (ஸதகாவை) ஏற்படுத்தியவர்; அது (மக்களுக்குப் பயன் தந்து) தொடர்ந்து கொண்டிருக்கும் காலமெல்லாம் அதற்கான நற்கூலியும் அவருக்குத் தொடர்ந்து கிடைக்கும்.
4. தமக்காகப் பிரார்த்திக்கும் ஸாலிஹான (நல்லறங்கள் புரியும்) பிள்ளையை விட்டுச் சென்றவர்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَذَكَرَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَمَنْ عَلَّمَ عِلْمًا أُجْرِيَ لَهُ مِثْلُ مَا عَلَّمَ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (முந்தைய ஹதீஸில் உள்ளவாறே இதிலும்) குறிப்பிட்டார்கள். ஆயினும், இதில் பின்வருமாறு கூறினார்கள்: "எவர் ஒரு கல்வியைக் கற்றுக் கொடுக்கிறாரோ, (அதை மற்றவர்கள் செயல்படுத்துவதால் கிடைக்கும்) நற்கூலியைப் போன்றே அவருக்கும் (தொடர்ந்து) வழங்கப்படும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ حَدَّثَنِي مَهْدِيُّ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا ضَمْرَةُ عَنِ السَّيْبَانِيِّ وَاسْمُهُ يَحْيَى بْنُ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللهِ الْحَضْرَمِيِّعَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي عَلَى الدِّينِ ظَاهِرِينَ لَعَدُوِّهِمْ قَاهِرِينَ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ إِلَّا مَا أَصَابَهُمْ مِنْ لَأْوَاءَ حَتَّى يَأْتِيَهُمْ أَمْرُ اللهِ وَهُمْ كَذَلِكَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ وَأَيْنَ هُمْ؟ قَالَ بِبَيْتِ الْمَقْدِسِ وَأَكْنَافِ بَيْتِ الْمَقْدِسِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எனது சமுதாயத்தில் ஒரு கூட்டத்தார் மார்க்கத்தின் மீது (உறுதியுடன்) தொடர்ந்து மேலோங்கியவர்களாக இருப்பார்கள். அவர்கள் தங்களது எதிரிகளை ஆதிக்கம் செலுத்தி வெற்றி கொள்பவர்களாக இருப்பார்கள். அவர்களுக்கு ஏற்படும் (பசி, தாகம் போன்ற) சில சிரமங்களைத் தவிர, அவர்களுக்கு மாறு செய்பவர்களோ (அல்லது அவர்களைக் கைவிட்டவர்களோ) அவர்களுக்கு எவ்விதத் தீங்கும் இழைக்க முடியாது. அல்லாஹ்வின் கட்டளை (மறுமை நாள் அல்லது விதியாக்கப்பட்டது) வரும் வரையிலும் அவர்கள் அதே நிலையில்தான் இருப்பார்கள்."
அப்போது (தோழர்கள்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர்கள் எங்கே இருக்கிறார்கள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்கள் பைத்துல் முகத்திஸிலும் (ஜெருசலேம்), பைத்துல் முகத்திஸின் சுற்றுப்புறங்களிலும் இருப்பார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
قَالَ عَبْدُ اللهِ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ وَأَظُنُّ أَنِّي قَدْ سَمِعْتُهُ أَنَا مِنَ الْحَكَمِ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُطَّرِحِ بْنِ يَزِيدَ الْكِنَانِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ؟ قَالَ ظِلُّ فُسْطَاطٍ فِي سَبِيلِ اللهِ أَوْ خِدْمَةُ خَادِمٍ فِي سَبِيلِ اللهِ أَوْ طَرُوقَةُ فَحْلٍ فِي سَبِيلِ اللهِ
அபூ உமாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "எந்தத் தர்மம் மிகச் சிறந்தது?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் பாதையில் (போர் வீரர்களுக்குத் தங்குவதற்காக) ஒரு கூடாரத்தின் நிழலை (வழங்குவது), அல்லது அல்லாஹ்வின் பாதையில் (சேவையாற்ற) ஒரு பணியாளரின் சேவையை வழங்குவது, அல்லது அல்லாஹ்வின் பாதையில் (பயன்படுத்துவதற்காக) இனவிருத்திக்குத் தயாரான ஒரு பெண் ஒட்டகத்தை வழங்குவது (ஆகியவை மிகச் சிறந்த தர்மங்களாகும்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حديث أبي هند الداري
அபூ ஹிந்த் அத்-தாரீ (رضي الله عنه) அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ عَبْدُ اللهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ حَدَّثَنَا أَبُو صَخْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ مَكْحُولًا يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو هِنْدٍ الدَّارِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ قَامَ مَقَامَ رِيَاءٍ وَسُمْعَةٍ رَاءَى اللهُ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَسَمَّعَ
அபூ ஹிந்த் அத்-தாரீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"யார் பிறருக்குக் காட்டுவதற்காகவும் (முகஸ்துதி), பிறர் (தன்னைப் புகழ வேண்டும் என்பதைக்) கேட்கச் செய்வதற்காகவும் (ஒரு செயலில்) ஈடுபடுகிறாரோ, மறுமை நாளில் அல்லாஹ் (அவருடைய அந்தரங்கத்தை அம்பலப்படுத்தி மக்களுக்குக்) காட்டுவான்; மேலும், (அவரைப் பற்றிய உண்மையை மற்றவர்களைக்) கேட்கச் செய்வான்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ سَيُفْتَحُ عَلَيْكُمُ الشَّامُ وَإِنَّ بِهَا مَكَانًا يُقَالُ لَهُ الْغُوطَةُ يَعْنِي دِمَشْقَ مِنْ خَيْرِ مَنَازِلِ الْمُسْلِمِينَ فِي الْمَلَاحِمِ
நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் ஒருவர் அறிவிக்கிறார்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "விரைவில் ஷாம் (சிரியா உள்ளிட்ட பகுதிகள்) உங்களுக்கு வெற்றி கொள்ளப்படும். அங்கு ‘அல்-கூத்தா’ என்று அழைக்கப்படும் ஒரு இடம் உள்ளது, அதாவது திமஷ்க் (டமாஸ்கஸ்). மாபெரும் போர்களின் (அல்-மலாஹிம் - இறுதி காலப் போர்கள்) போது முஸ்லிம்கள் தங்குவதற்குரிய மிகச் சிறந்த தங்குமிடங்களில் (பாதுகாப்பான இடமாக) அது திகழும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حديث عبد الله بن السعدي
அப்துல்லாஹ் இப்னு அஸ்-ஸஅதி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ عَطَاءٍ الْخُرَاسَانِيِّ حَدَّثَنِي ابْنُ مُحَيْرِيزٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ السَّعْدِيِّ رَجُلٍ مِنْ بَنِي مَالِكِ بْنِ حَسَلٍ أَنَّهُ قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ فِي نَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالُوا لَهُ احْفَظْ رِحَالَنَا ثُمَّ تَدْخُلُ وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَقَضَى لَهُمْ حَاجَتَهُمْ ثُمَّ قَالُوا لَهُ ادْخُلْ فَدَخَلَ فَقَالَ حَاجَتُكَ؟ قَالَ حَاجَتِي تُحَدِّثُنِي أَنْقَضَتِ الْهِجْرَةُ؟ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ حَاجَتُكَ خَيْرٌ مِنْ حَوَائِجِهِمْ لَا تَنْقَطِعُ الْهِجْرَةُ مَا قُوتِلَ الْعَدُوُّ
பனூ மாலிக் பின் ஹஸல் குலத்தைச் சேர்ந்த அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸஃதீ (ரலி) அறிவிக்கிறார்கள்:

அவர் தமது தோழர்கள் சிலருடன் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார். அப்போது அவர்கள் (தோழர்கள்) அவரிடம், "எங்கள் பயண மூட்டைகளைப் பாதுகாத்துக் கொள், பிறகு நீ (உள்ளே) செல்லலாம்" என்று கூறினார்கள். அக்கூட்டத்திலேயே அவர் மிகவும் இளையவராக இருந்தார். நபி (ஸல்) அவர்கள் அத்தோழர்களின் தேவைகளை நிறைவேற்றிக் கொடுத்தார்கள்.

பிறகு அவர்கள் (தோழர்கள்) இவரைப் பார்த்து, "நீ (இப்போது) உள்ளே செல்" என்றார்கள். எனவே, அவர் (நபி -ஸல்- அவர்களிடம்) உள்ளே சென்றார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "உமது தேவை என்ன?" என்று கேட்டார்கள். அவர், "என் தேவை என்னவென்றால், 'ஹிஜ்ரத்' (புலம்பெயர்தல் எனும் நற்செயல்) முடிவடைந்து விட்டதா? என்பதைத் தாங்கள் எனக்குத் தெரிவிக்க வேண்டும்" என்றார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உமது தேவை அவர்களின் தேவைகளை விடச் சிறந்தது. எதிரிகளுடன் போரிடப்படும் காலம் வரை ஹிஜ்ரத் முடிவடையாது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي السَّلِيلِ عَنْ عَجُوزٍ مِنْ بَنِي نُمَيْرٍ أَنَّهَا سَمِعَتِ النَّبِيَّ ﷺ وَهُوَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ وَوَجْهُهُ إِلَى الْبَيْتِ قَالتْ فَحَفِظَتْ مِنْهُ رَبِّ اغْفِرْ لِي خَطَايَايَ وَجَهْلِي
பனூ நுமைர் குலத்தைச் சேர்ந்த மூதாட்டி ஒருவர் அறிவிக்கிறார்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா எனும்) இறையில்லத்தை முன்னோக்கியவாறு மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்திக் கொண்டிருந்தபோது (அவர்கள் ஓதியதை) நான் செவியுற்றேன். மேலும், அவர்களிடமிருந்து, "ரப்பிக்ஃபிர் லீ கத்தாயாய வஜஹ்லீ" (என் இறைவா! என் தவறுகளையும் என் அறியாமையையும் எனக்கு மன்னித்தருள்வாயாக!) என்பதை நான் மனனம் செய்துகொண்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حديث امرأة من الأنصار
அன்சாரிப் பெண்மணி ஒருவரின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي فُدَيْكٍ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ عَبْدِ اللهِ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ كَعْبٍ عَنِ الْمَرْأَةِ مِنَ الْمُبَايِعَاتِ أَنَّهَا قَالَتْ جَاءَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ وَمَعَهُ أَصْحَابُهُ فِي بَنِي سَلِمَةَ فَقَرَّبْنَا إِلَيْهِ طَعَامًا فَأَكَلَ وَمَعَهُ أَصْحَابُهُ ثُمَّ قَرَّبْنَا إِلَيْهِ وَضُوءًا فَتَوَضَّأَ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِمُكَفِّرَاتِ الْخَطَايَا؟ قَالُوا بَلَى قَالَ إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ وَانْتِظَارُ الصَّلَاةِ بَعْدَ الصَّلَاةِ
(நபி (ஸல்) அவர்களிடம்) உடன்படிக்கை (பைஅத்) செய்த பெண்களில் ஒருவர் அறிவிக்கிறார்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம் தோழர்களுடன் (மதீனாவிலுள்ள) பனூ ஸலிமா (குலத்தாராகிய) எங்களிடம் வந்தார்கள். நாங்கள் அவர்களுக்கு உணவைப் பரிமாறினோம். அவர்களும், அவர்களுடன் இருந்த தோழர்களும் (அதைச்) சாப்பிட்டார்கள். பின்பு, அவர்களுக்கு உளூச் செய்வதற்கான தண்ணீரைக் கொண்டு வந்தோம்; அவர்கள் உளூச் செய்தார்கள். அதன்பின்னர், தம் தோழர்களை நோக்கி, 'பாவங்களை அழிக்கும் (மன்னிக்கச் செய்யும்) காரியங்களை நான் உங்களுக்குத் தெரிவிக்கட்டுமா?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம், (அல்லாஹ்வின் தூதரே! தெரிவியுங்கள்)' என்றனர். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், 'சிரமமான சூழ்நிலைகளிலும் (உதாரணமாகக் கடும் குளிரில்) முழுமையாக உளூச் செய்வது, பள்ளிவாசல்களுக்குச் செல்ல அதிகமான காலடிகளை எடுத்து வைப்பது, ஒரு தொழுகைக்குப் பின் அடுத்தத் தொழுகையை (பள்ளியிலேயே அமர்ந்து) எதிர்பார்த்துக் காத்திருப்பது (ஆகியவையே அந்தச் செயல்கள்) ஆகும்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حديث سليمان بن عمرو بن الأحوص، عن أمه
ஸுலைமான் இப்னு அம்ரு இப்னுல் அஹ்வஸ் அவர்கள் தனது தாயார் வழியாக அறிவிக்கும் ஹதீஸ்.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ عَنْ أُمِّهِ أَنَّهَا شَهِدَتِ النَّبِيَّ ﷺ عِنْدَ جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ وَالنَّاسُ يَرْمُونَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ لَا تَقْتُلُوا أَوْ لَا تُهْلِكُوا أَنْفُسَكُمْ وَارْمُوا الْجَمْرَةَ أَوِ الْجَمَرَاتِ بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ وَأَشَارَ شُعْبَةُ بِطَرَفِ إِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ
சுலைமான் பின் அம்ர் பின் அல்-அஹ்வஸ் அவர்களின் தாயார் (ரலி) அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் ஜம்ரத்துல் அகபாவில் நபி (ஸல்) அவர்களைக் கண்டேன். அப்போது மக்கள் (கற்களை) எறிந்து கொண்டிருந்தனர். (அப்போது) நபி (ஸல்) அவர்கள், "மக்களே! (நெரிசலை ஏற்படுத்தி) உங்களை நீங்களே கொன்று கொள்ளாதீர்கள் அல்லது உங்களை நீங்களே அழித்துக் கொள்ளாதீர்கள். (பெருவிரல் மற்றும் ஆள்காட்டி விரலால் பிடித்து) சுண்டி எறியப்படும் சிறு கற்களின் அளவிலான கற்களைக் கொண்டே ஜம்ராவில் (அல்லது ஜம்ராக்களில்) எறியுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

(இதனை அறிவிக்கும்) ஷுஅபா (ரஹ்) அவர்கள் (அந்தக் கல்லின் அளவை விளக்குவதற்காக) தமது ஆள்காட்டி விரலின் நுனியால் சைகை செய்து காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حديث امرأة جارة للنبي ﷺ
நபி ﷺ அவர்களின் அண்டை வீட்டுப் பெண்மணி குறித்த ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَعْنِي الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي أَبُو عِيسَى الْخُرَاسَانِيُّ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَتْنِي جَارَةٌ لِلنَّبِيِّ ﷺ أَنَّهَا كَانَتْ تَسْمَعُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ عِنْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَمِنْ فِتْنَةِ الْقَبْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى فَقُلْتُ لِعَبْدِ اللهِ أَرَأَيْتَ إِنْ جَمَعَهُمَا إِنْسَانٌ؟ قَالَ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا قَالَ
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் அண்டை வீட்டுப் பெண்மணி ஒருவர் அறிவிக்கிறார்:

வைகறை (ஃபஜ்ர்) உதிக்கும்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பின்வருமாறு கூறுவதை நான் செவியேற்றுள்ளேன்:

"அல்லாஹும்ம இன்னீ அவூது பிக மின் அதாபில் கப்ரி, வமின் ஃபித்னதில் கப்ரி"
(பொருள்: யா அல்லாஹ்! நிச்சயமாக நான் மண்ணறையின் வேதனையிலிருந்தும், மண்ணறையின் சோதனையிலிருந்தும் உன்னிடம் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன்).

(இதனை அறிவித்தவர்களில் ஒருவரான) அபூ ஈஸா கூறுகிறார்: நான் (அறிவிப்பாளர்) அப்துல்லாஹ்விடம், "(இந்த துஆவில்) இவ்விரண்டையும் ஒருவர் சேர்த்துச் சொல்வதைப் பற்றி நீங்கள் என்ன கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்ன கூறினார்களோ அதையே அவர் கூறினார் (அதாவது நபிவழியை அப்படியே பின்பற்றுவதே முறை)" என்று பதிலளித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حديث السعدي، عن أبيه، عن عمه
அல்-ஸஅதி, தனது தந்தை மற்றும் தனது தந்தையின் சகோதரர் (பெரியப்பா/சித்தப்பா) வழியாக அறிவிக்கும் ஹதீஸ்.
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ عَنِ السَّعْدِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمِّهِ قَالَ رَمَقْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ فِي صَلَاتِهِ فَكَانَ يَمْكُثُ فِي رُكُوعِهِ وَسُجُودِهِ قَدْرَ مَا يَقُولُ سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ ثَلَاثًا
அஸ்ஸஃதீ (ரஹ்) அவர்கள் தனது தந்தையின் வழியாக, அவரது சிறிய தந்தை (ரலி) அவர்கள் அறிவித்ததாகக் கூறுகிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தொழுகையை (மிகவும் உன்னிப்பாகக்) கவனித்தேன். அவர்கள் தங்களது ருகூஉவிலும் (குனிந்த நிலையிலும்) ஸஜ்தாவிலும் (சிரம் பணிந்த நிலையிலும்), ‘ஸுப்ஹானல்லாஹி வபிஹம்திஹி’ (அல்லாஹ்வைப் போற்றிப் புகழ்ந்து துதிக்கிறேன்) என்று மூன்று முறை கூறும் அளவு நேரம் (அமைதியாக) நிலைகொண்டிருப்பார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حديث أزواج النبي ﷺ
நபி ﷺ அவர்களின் மனைவியர் குறித்த ஹதீஸ்கள்
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ يَحْيَى الْبَكَّاءِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ كُنْتُ أَصُوغُ لِأَزْوَاجِ النَّبِيِّ ﷺ فَحَدَّثْنَنِي أَنَّهُنَّ سَمِعْنَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ وَزْنًا بِوَزْنٍ فَمَنْ زَادَ أَوْ اسْتَزَادَ فَقَدْ أَرْبَى
அபூராஃபிஃ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் நபி (ஸல்) அவர்களின் துணைவியருக்கு (தங்க, வெள்ளி) நகைகளைச் செய்து கொடுப்பவனாக இருந்தேன். அப்போது அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பின்வருமாறு கூறுவதைத் தாங்கள் செவியுற்றதாக என்னிடம் தெரிவித்தார்கள்:
"(ஒரே இனத்தைச் சேர்ந்த) தங்கத்திற்குத் தங்கமும், வெள்ளிக்கு வெள்ளியும் எடைக்கு எடை (சமமாகவே பரிமாறப்பட) வேண்டும். எவர் (அதில்) கூடுதலாகக் கொடுக்கிறாரோ அல்லது கூடுதலாகக் கேட்கிறாரோ அவர் நிச்சயமாக வட்டி(ப் பரிவர்த்தனை)யில் ஈடுபட்டுவிட்டார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنِ ابْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ خَالَتِهِ قَالَتْ خَطَبَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهُوَ عَاصِبٌ إِصْبَعَهُ مِنْ لَدْغَةِ عَقْرَبٍ فَقَالَ إِنَّكُمْ تَقُولُونَ لَا عَدُوَّ وَإِنَّكُمْ لَا تَزَالُونَ تُقَاتِلُونَ عَدُوًّا حَتَّى يَأْتِيَ يَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ عِرَاضُ الْوُجُوهِ صِغَارُ الْعُيُونِ صُهْبُ الشِّعَافِ {مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ}كَأَنَّ وُجُوهَهُمُ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
இப்னு ஹர்மலா (ரஹ்) அவர்களின் (தாய் வழி) சிறிய தாயார் அறிவிக்கிறார்கள்:

தேள் கொட்டியதன் (காரணமாகத்) தமது விரலில் கட்டுப் போட்டிருந்த நிலையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உரையாற்றினார்கள். (அப்போது) அவர்கள், "நிச்சயமாக நீங்கள் '(இனி நமக்குப்) பகைவர்கள் எவருமில்லை' என்று கூறுகிறீர்கள். ஆனால், யஃஜூஜ் மற்றும் மஃஜூஜ் (கூட்டத்தினர்) வரும் வரை நீங்கள் தொடர்ந்து ஒரு பகைவருடன் போரிட்டுக் கொண்டே இருப்பீர்கள். அவர்கள் அகன்ற முகங்களையும், சிறிய கண்களையும், செம்பட்டை நிற (தலை) முடிகளையும் கொண்டிருப்பார்கள். {அவர்கள் ஒவ்வொரு மேட்டிலிருந்தும் விரைந்து வருவார்கள் (அல்குர்ஆன் 21:96)}. அவர்களது முகங்கள் தோலால் போர்த்தப்பட்ட (தடிமனான) கேடயங்களைப் போன்று இருக்கும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا رَافِعُ بْنُ سَلَمَةَ الْأَشْجَعِيُّ حَدَّثَنِي حَشْرَجُ بْنُ زِيَادٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ جَدَّتِهِ أُمِّ أَبِيهِ أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي غَزَاةِ خَيْبَرَ وَأَنَا سَادِسَةُ سِتِّ نِسْوَةٍ فَبَلَغَ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَنَّ مَعَهُ نِسَاءً فَأَرْسَلَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَا أَخْرَجَكُنَّ وَبِأَمْرِ مَنْ خَرَجْتُنَّ؟ فَقُلْنَا خَرَجْنَا نُنَاوِلُ السِّهَامَ وَنَسْقِي النَّاسَ السَّوِيقَ وَمَعَنَا مَا نُدَاوِي بِهِ الْجَرْحَى وَنَغْزِلُ الشَّعْرَ وَنُعِينُ بِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ قَالَ قُمْنَ فَانْصَرِفْنَ فَلَمَّا فَتَحَ اللهُ عَلَيْهِ خَيْبَرَ أَخْرَجَ لَنَا سِهَامًا كَسِهَامِ الرِّجَالِ قُلْتُ يَا جَدَّةُ مَا أَخْرَجَ لَكُنَّ؟ قَالَتْ تَمْرًا
ஹஷ்ரஜ் பின் ஸியாத் (ரஹ்) அவர்களின் தந்தைவழிப் பாட்டி (ரழி) அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களுடன் கைபர் போருக்குப் புறப்பட்டேன். (அதில் கலந்து கொண்ட) ஆறு பெண்களில் நான் ஆறாமவளாக இருந்தேன். தங்களுடன் பெண்களும் வந்திருக்கிறார்கள் என்ற செய்தி அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களுக்கு எட்டியதும், அவர்கள் எங்களை அழைத்து வர ஆளனுப்பினார்கள்.

(நாங்கள் சென்றதும்) அவர்கள், "எதற்காக நீங்கள் (வீட்டை விட்டுப்) புறப்பட்டீர்கள்? யாருடைய உத்தரவின் பேரில் புறப்பட்டீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நாங்கள், "(போர்க்களத்தில் வீரர்களுக்கு) அம்புகளை எடுத்துக் கொடுப்பதற்காகவும், மக்களுக்கு 'ஸவீக்' (எனும் வறுக்கப்பட்ட மாவுப்) பானம் புகட்டுவதற்காகவும் நாங்கள் வந்தோம். காயமடைந்தவர்களுக்குச் சிகிச்சையளிப்பதற்கான (மருந்துப்) பொருட்களும் எங்களிடம் உள்ளன. மேலும், நாங்கள் (ஆடு, ஒட்டகம் போன்றவைகளின்) உரோமங்களை நூற்று, அதன் மூலம் (கிடைக்கும் வருமானத்தைக் கொண்டு) அல்லாஹ்வின் பாதையில் (போராடுபவர்களுக்கு) உதவுவோம்" என்று கூறினோம்.

அப்போது நபி ((ஸல்)) அவர்கள், "(சரி,) எழுந்து (உங்கள் இடங்களுக்குச்) செல்லுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், கைபரின் வெற்றியை அல்லாஹ் அவர்களுக்கு அளித்தபோது, ஆண்களுக்குரிய (போர்ப்பொருள்) பங்குகளைப் போலவே எங்களுக்கும் பங்குகளை ஒதுக்கினார்கள்.

(இதைக் கேட்ட ஹஷ்ரஜ் ஆகிய) நான், "என் பாட்டியே! உங்களுக்கு அவர்கள் எதைப் பங்காக ஒதுக்கினார்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "பேரீச்சம்பழங்களை" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ عَبْدِ اللهِ وَكَانَ عَامِلًا عَلَى تَوَّجَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ خَيْرًا عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَنْ نَامَ عَلَى إِجَّارٍ لَيْسَ عَلَيْهِ مَا يَدْفَعُ قَدَمَيْهِ فَخَرَّ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ وَمَنْ رَكِبَ الْبَحْرَ إِذَا ارْتَجَّ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் ஒருவர் அறிவிக்கிறார்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவரேனும், (கீழே விழுவதிலிருந்து) தன் கால்களைத் தடுக்கும் வகையில் (தடுப்புச் சுவர் போன்ற) எதுவும் இல்லாத கூரையின் மீது உறங்கி, (அங்கிருந்து) அவர் கீழே விழுந்துவிட்டால், நிச்சயமாக அவரைப் பொறுத்தவரை (அல்லாஹ்வின்) பாதுகாப்பு நீங்கிவிடுகிறது. மேலும், கடல் கொந்தளிப்பாக இருக்கும்போது எவர் அதில் பயணம் செய்கிறாரோ, நிச்சயமாக அவரைப் பொறுத்தவரையிலும் (அல்லாஹ்வின்) பாதுகாப்பு நீங்கிவிடுகிறது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا الْحُرُّ بْنُ الصَّيَّاحِ قَالَ سُرَيْجٌ عَنِ الْحُرِّ عَنْ هُنَيْدَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنِ امْرَأَتِهِ عَنْ بَعْضِ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَصُومُ تِسْعَ ذِي الْحِجَّةِ وَيَوْمَ عَاشُورَاءَ وَثَلَاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ قَالَ عَفَّانُ أَوَّلَ اثْنَيْنِ مِنَ الشَّهْرِ وَخَمِيسَيْنِ
நபி (ஸல்) அவர்களின் மனைவியரில் சிலர் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துல்ஹஜ் மாதத்தின் (முதல்) ஒன்பது நாட்களிலும், ஆஷூரா நாளிலும், ஒவ்வொரு மாதமும் மூன்று நாட்களிலும் நோன்பு நோற்பவர்களாக இருந்தார்கள்.

(அந்த மூன்று நாட்கள்) "மாதத்தின் முதல் திங்கள்கிழமையும், (அடுத்தடுத்த) இரண்டு வியாழக்கிழமைகளுமாகும்" என்று (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) அஃப்பான் குறிப்பிடுகிறார்.
ஹதீஸ் தரம் : ழயீஃப் முல்தரிப் (பலவீனமானது, குழப்பமானது)
ضعيف مضطرب
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي هَمَّامٍ الشَّعْبَانِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ خَثْعَمَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَوَقَفَ ذَاتَ لَيْلَةٍ وَاجْتَمَعَ عَلَيْهِ أَصْحَابُهُ فَقَالَ إِنَّ اللهَ أَعْطَانِي اللَّيْلَةَ الْكَنْزَيْنِ كَنْزَ فَارِسَ وَالرُّومِ وَأَمَدَّنِي بِالْمُلُوكِ مُلُوكِ حِمْيَرَ الْأَحْمَرَيْنِ وَلَا مَلِكَ إِلَّا الِلَّهِ يَأْتُونَ يَأْخُذُونَ مِنْ مَالِ اللهِ وَيُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللهِ قَالَهَا ثَلَاثًا
கஸ்அம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர் அறிவிக்கிறார்:

நாங்கள் தபூக் போரின்போது (கி.பி. 630) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தோம். ஓர் இரவில் அவர்கள் (தமது வாகனத்திலிருந்து இறங்கி) நின்றார்கள்; அவர்களைச் சுற்றி அவர்களுடைய தோழர்கள் ஒன்றுகூடினர். அப்போது அவர்கள், "நிச்சயமாக அல்லாஹ் இன்றிரவு எனக்கு இரண்டு கருவூலங்களை (வெற்றிகளாக) வழங்கினான். அவை பாரசீக மற்றும் ரோமானியக் கருவூலங்கள் ஆகும். மேலும், மன்னர்களைக் கொண்டு, அதாவது ஹிம்யர் (யெமன்) குலத்தின் 'அல்-அஹ்மரைன்' (எனப்படும் இரு சிவந்த/மேன்மையான) மன்னர்களைக் கொண்டு எனக்கு அவன் பலமளித்துள்ளான். அல்லாஹ்வைத் தவிர (உண்மையான) அரசன் யாருமில்லை! அவர்கள் (இஸ்லாத்தை ஏற்று) வருவார்கள்; அல்லாஹ்வின் செல்வத்திலிருந்து (பயன்பெற) பெற்றுக்கொள்வார்கள்; மேலும் அல்லாஹ்வின் பாதையில் போர் புரிவார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

இதனை அவர்கள் மூன்று முறை கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قَوْمِهِ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ وَعَلَيَّ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ فَأَخَذَ جَرِيدَةً فَضَرَبَ بِهَا كَفِّي وَقَالَ اطْرَحْهُ قَالَ فَخَرَجْتُ فَطَرَحْتُهُ ثُمَّ عُدْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا فَعَلَ الْخَاتَمُ؟ قَالَ قُلْتُ طَرَحْتُهُ قَالَ إِنَّمَا أَمَرْتُكَ أَنْ تَسْتَمْتِعَ بِهِ وَلَا تَطْرَحَهُ
நபித்தோழர் ஒருவர் அறிவிக்கிறார்:

நான் தங்க மோதிரம் ஒன்றை அணிந்தவாறு நபி (ஸல்) அவர்களிடம் சென்றேன். அவர்கள் ஒரு பேரீச்ச மட்டையை எடுத்து எனது உள்ளங்கையில் அடித்து, "இதைக் கழற்றிவிடு (அகற்றிவிடு)" என்று கூறினார்கள். உடனே நான் வெளியே சென்று, அதை (முற்றிலுமாக) வீசி எறிந்துவிட்டேன்.

பின்னர் நான் மீண்டும் அவர்களிடம் வந்தேன். அப்போது அவர்கள், "மோதிரம் என்னவானது?" என்று கேட்டார்கள். நான், "அதை வீசி எறிந்துவிட்டேன்" என்றேன். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அதன் மூலம் நீ (விற்பனை செய்தோ அல்லது பெண்களுக்குக் கொடுத்தோ) பயன் பெற வேண்டும் என்றுதான் நான் உனக்குக் கட்டளையிட்டேன்; அதை (வீணாக) வீசி எறியச் சொல்லவில்லை" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ழயீஃப் (பலவீனமானது)
ضعيف
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ فَدَخَلَ شَابَّانِ مِنْ وَلَدِ عُمَرَ فَصَلَّيَا رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمَا فَدَعَاهُمَا فَقَالَ مَا هَذِهِ الصَّلَاةُ الَّتِي صَلَّيْتُمَاهَا وَقَدْ كَانَ أَبُوكُمَا يَنْهَى عَنْهَا؟ قَالَا حَدَّثَتْنَا عَائِشَةُ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ صَلَّاهُمَا عِنْدَهَا فَسَكَتَ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمَا شَيْئًا
அதாஉ பின் அஸ்ஸாயிப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் அப்துல்லாஹ் பின் முஃகஃப்பல் அல்-முஸனீ (ரலி) அவர்களுடன் அமர்ந்திருந்தேன். அப்போது உமர் (ரலி) அவர்களின் சந்ததியினரில் (பேரர்களில்) இரு இளைஞர்கள் அங்கு வந்து, அஸர் (தொழுகை)க்குப் பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். உடனே அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்கள் ஆள் அனுப்பி அவர்களைத் தம்மிடம் அழைத்தார்கள். பிறகு அவர்களிடம், "நீங்கள் தொழுத இந்தத் தொழுகை என்ன? உங்கள் தந்தை (பாட்டனார் உமர் ரலி) இதைத் தடை செய்திருந்தார்களே!" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள் இருவரும், "நபி (ஸல்) அவர்கள் தன்னிடம் அந்த இரண்டு ரக்அத்களையும் தொழுததாக ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள்" என்று பதிலளித்தனர். (இதனைக் கேட்ட) அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்கள் மௌனமாகிவிட்டார்கள்; அவர்களுக்கு வேறு எந்த மறுப்பும் தெரிவிக்கவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمَلِيحِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ وَكَانَ لِجَدِّهِ صُحْبَةٌ أَنَّهُ خَرَجَ زَائِرًا لِرَجُلٍ مِنْ إِخْوَانِهِ فَبَلَغَهُ شَكَاتُهُ قَالَ فَدَخَلَ عَلَيْهِ فَقَالَ أَتَيْتُكَ زَائِرًا عَائِدًا وَمُبَشِّرًا قَالَ كَيْفَ جَمَعْتَ هَذَا كُلَّهُ؟ قَالَ خَرَجْتُ وَأَنَا أُرِيدُ زِيَارَتَكَ فَبَلَغَتْنِي شَكَاتُكَ فَكَانَتْ عِيَادَةً وَأُبَشِّرُكَ بِشَيْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ إِذَا سَبَقَتْ لِلْعَبْدِ مِنَ اللهِ مَنْزِلَةٌ لَمْ يَبْلُغْهَا بِعَمَلِهِ ابْتَلَاهُ اللهُ فِي جَسَدِهِ أَوْ فِي مَالِهِ أَوْ فِي وَلَدِهِ ثُمَّ صَبَّرَهُ حَتَّى يُبْلِغَهُ الْمَنْزِلَةَ الَّتِي سَبَقَتْ لَهُ مِنْهُ
நபித்தோழரான முஹம்மத் பின் காலித் அவர்களின் பாட்டனார் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அவர்கள் தமது சகோதரர்களில் ஒருவரைச் சந்திக்க (விருந்தினராகப்) புறப்பட்டார்கள். அப்போது அவர் நோய்வாய்ப்பட்டிருக்கும் செய்தி அவர்களுக்கு எட்டியது. அவர்கள் அவரிடம் சென்று, "நான் உம்மைச் சந்திப்பவராகவும், (நோயாளியாகிய) உம்மை நலம் விசாரிப்பவராகவும், நற்செய்தி கூறுபவராகவும் வந்துள்ளேன்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அவர், "இவை அனைத்தையும் நீங்கள் எப்படி ஒன்று சேர்த்தீர்கள்?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்: "நான் உம்மைச் சந்திக்கும் நோக்கத்தில்தான் புறப்பட்டேன். ஆனால் நீர் நோய்வாய்ப்பட்டிருக்கும் செய்தி எனக்கு எட்டியதால், இது (உம்மை) நலம் விசாரிப்பதாக ஆகிவிட்டது. மேலும், நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்ற ஒரு நற்செய்தியையும் உமக்குக் கூறுகிறேன்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஓர் அடியானுக்கு அல்லாஹ்விடத்தில் ஒரு (உயர்ந்த) அந்தஸ்து முன்கூட்டியே நிர்ணயிக்கப்பட்டு, அதை அவன் தனது (நற்)செயல்களால் அடைய முடியவில்லை என்றால், அல்லாஹ் அவனது உடலில், அல்லது அவனது செல்வத்தில், அல்லது அவனது குழந்தைகளில் சோதனையை ஏற்படுத்துகிறான். பின்னர், அவனுக்கு அல்லாஹ்விடமிருந்து முன்கூட்டியே நிர்ணயிக்கப்பட்ட அந்த அந்தஸ்தை அவன் அடையும் வரை, (அந்தச் சோதனையில்) அவனைப் பொறுமையைக் கடைப்பிடிக்கச் செய்கிறான்'."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حديث أبي مسعود عقبة بن عمرو الأنصاري
அபு மஸ்ஊத் உக்பா இப்னு அம்ரு அல்-அன்சாரி (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்கள்
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي أُبْدِعَ بِي فَاحْمِلْنِي قَالَ فَقَالَ لَيْسَ عِنْدِي قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللهِ أَفَلَا أَدُلُّهُ عَلَى مَنْ يَحْمِلُهُ؟ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ
அபூ மஸ்ஊத் அல்அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் ஒரு மனிதர் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனது வாகனம் பழுதாகிவிட்டது (அல்லது அழிந்துவிட்டது); எனவே, எனக்கு ஒரு வாகனத்தை வழங்குங்கள் (என்னை ஏற்றிச் செல்லுங்கள்)" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "என்னிடம் (வழங்குவதற்கு) ஏதுமில்லை" என்று கூறினார்கள். அப்போது ஒரு மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவருக்கு வாகனம் வழங்கக்கூடிய ஒருவரை நான் அவருக்குக் காட்டட்டுமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "யார் ஒரு நன்மையின் பக்கம் வழிகாட்டுகிறாரோ அவருக்கு, அதைச் செய்தவருக்குக் கிடைக்கும் நற்கூலி போன்றது கிடைக்கும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلَا تَؤُمَّنَّ رَجُلًا فِي سُلْطَانِهِ وَلَا تَجْلِسْ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ حَتَّى يَأْذَنَ لَكَ
அபூமஸ்வூத் அல்அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
மக்களுக்கு (தொழுகையில்) அல்லாஹ்வின் வேதத்தை (குர்ஆனை) நன்கு ஓதத் தெரிந்தவரே தலைமை தாங்க (இமாமாக நிற்க) வேண்டும். குர்ஆனை ஓதுவதில் அவர்கள் சமமானவர்களாக இருந்தால், அவர்களில் நபிவழியை (சுன்னாவை) நன்கு அறிந்தவர் (தலைமை தாங்க வேண்டும்). சுன்னாவை அறிந்திருப்பதிலும் அவர்கள் சமமாக இருந்தால், (மக்காவிலிருந்து மதீனாவிற்கு) முதலில் ஹிஜ்ரத் செய்தவர் (தலைமை தாங்க வேண்டும்). ஹிஜ்ரத் செய்ததிலும் அவர்கள் சமமாக இருந்தால், அவர்களில் வயது முதிர்ந்தவர் (தலைமை தாங்க வேண்டும்). ஒரு மனிதர், மற்றொருவரின் அதிகார வரம்பிற்குள் (அவரது அனுமதியின்றி) அவருக்கு இமாமாக நின்று தொழுகை நடத்தக் கூடாது. மேலும், ஒருவருடைய வீட்டில் அவருக்குரிய கண்ணியமான இருக்கையில் (மெத்தை அல்லது ஆசனம்) அவரது அனுமதியின்றி அமரக் கூடாது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنَا الدَّسْتُوَائِيُّ وَيَزِيدُ أَخْبَرَنَا الدَّسْتُوَائِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَمْرٍو أَبِي مَسْعُودٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ كَانَ يُوتِرُ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ وَأَوْسَطِهِ وَآخِرِهِ
உக்பா பின் அம்ர் அபூமஸ்வூத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் இரவின் முதல் பகுதியிலும், அதன் இடைப் பகுதியிலும், (மற்றும்) அதன் இறுதிப் பகுதியிலும் வித்ருத் தொழுபவர்களாக இருந்தார்கள். (அதாவது, இந்த மூன்று நேரங்களிலும் அவர்கள் வெவ்வேறு சந்தர்ப்பங்களில் வித்ருத் தொழுது அதன் நேரத்தின் விரிவான அனுமதியைத் தெளிவுபடுத்தியுள்ளார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حَكِيمِ بْنِ أَفْلَحَعَنْ أَبِي مَسْعُودٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ لِلْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ أَرْبَعُ خِلَالٍ أَنْ يُجِيبَهُ إِذَا دَعَاهُ وَيُشَمِّتَهُ إِذَا عَطَسَ وَإِذَا مَرِضَ أَنْ يَعُودَهُ وَإِذَا مَاتَ أَنْ يَشْهَدَهُ
அபூமஸ்ஊத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு முஸ்லிம் மற்றொரு முஸ்லிமுக்குச் செய்ய வேண்டிய (உரிமைகள் அல்லது) கடமைகள் நான்கு ஆகும். (அவை:) அவர் (விருந்து அல்லது உதவிக்கு) அழைத்தால் அவரது அழைப்பை ஏற்பது, அவர் தும்மி (அல்ஹம்துலில்லாஹ் என்று கூறினால்) அவருக்காகப் பிரார்த்திப்பது (யர்ஹமுகல்லாஹ் என்று சொல்வது), அவர் நோயுற்றால் அவரைச் சென்று நலம் விசாரிப்பது, அவர் இறந்துவிட்டால் அவரது (ஜனாஸா - இறுதிச் சடங்கில்) கலந்துகொள்வது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ أَشَارَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِيَدِهِ نَحْوَ الْيَمَنِ فَقَالَ الْإِيمَانُ هَاهُنَا الْإِيمَانُ هَاهُنَا وَإِنَّ الْقَسْوَةَ وَغِلَظَ الْقُلُوبِ فِي الْفَدَّادِينَ عِنْدَ أُصُولِ أَذْنَابِ الْإِبِلِ حَيْثُ يَطْلُعُ قَرْنَا الشَّيْطَانِ فِي رَبِيعَةَ وَمُضَرَ
அபூ மஸ்ஊத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் யெமன் நாட்டை நோக்கித் தம் கையால் சைகை செய்து, “ஈமான் (இறைநம்பிக்கை) இதோ இங்கே (யெமன் திசையில்) இருக்கிறது; ஈமான் இதோ இங்கே இருக்கிறது. மேலும், இரக்கமற்ற தன்மையும் கல்நெஞ்சமும் ஒட்டகங்களின் வால்களுக்குப் பின்னால் (அவற்றைச் சத்தமிட்டு ஓட்டிச் செல்லும்) 'ஃபத்தாதீன்' (எனும் மேய்ப்பர்களிடம்) உள்ளன. (அவர்கள்) ஷைத்தானின் இரு கொம்புகள் உதிக்கும் (கிழக்குத்) திசையிலுள்ள 'ரபீஆ' மற்றும் 'முழர்' (ஆகிய குலத்தவர்கள்) ஆவர்” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ عُقْبَةَ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَتَى رَجُلٌ النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ إِنِّي أَتَأَخَّرُ عَنْ صَلَاةِ الْغَدَاةِ مِنْ أَجْلِ فُلَانٍ مِمَّا يُطِيلُ بِنَا فَمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ أَشَدَّ غَضَبًا فِي مَوْعِظَةٍ مِنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ مِنْكُمْ لَمُنَفِّرِينَ فَأَيُّكُمْ مَا صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيَتَجَوَّزْ؛ فَإِنَّ فِيهِمُ الضَّعِيفَ وَالْكَبِيرَ وَذَا الْحَاجَةِ
அபூ மஸ்வூத் உக்பா பின் அம்ர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "இன்னார் (இமாம்) எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தும் போது (அதிகமாக) நீட்டி ஓதுவதால், நான் (ஜமாஅத்) காலைத் தொழுகைக்குச் செல்லாமல் பின்தங்கி விடுகிறேன்" என்று கூறினார். அன்றைய தினம் மக்களுக்கு அறிவுரை வழங்கிய போது நபி (ஸல்) அவர்கள் கோபமடைந்ததைப் போன்று, வேறெப்போதும் அவர்கள் அவ்வளவு கடுமையாகக் கோபமடைந்து நான் பார்த்ததில்லை.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "மக்களே! (மக்களை நன்மையை விட்டும்) விரண்டோடச் செய்பவர்களும் உங்களில் இருக்கவே செய்கிறார்கள். உங்களில் எவர் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினாலும் அவர் சுருக்கமாகவே (மிதமான முறையில்) தொழுகை நடத்தட்டும். ஏனெனில், நிச்சயமாக அவர்களில் பலவீனமானவர்களும், முதியவர்களும், (அவசரமான) தேவையுடையவர்களும் இருப்பார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
م قَالَ ابْنُ مَالِكٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الْأُولَى إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ
அபூ மஸ்வூத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "முந்தைய இறைத்தூதர்களின் (காலத்து) உபதேசங்களில் இருந்து மக்கள் அடைந்துகொண்ட (முக்கியமான) வார்த்தைகளில் ஒன்று: 'உனக்கு வெட்கம் இல்லையென்றால், நீ விரும்பியதைச் செய்துகொள்' என்பதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَمْرٍو أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَأْمُرُ بِالصَّدَقَةِ فَيَنْطَلِقُ أَحَدُنَا فَيُحَامِلُ فَيَجِيءُ بِالْمُدِّ وَإِنَّ لِبَعْضِهِمُ الْيَوْمَ مِائَةَ أَلْفٍ قَالَ شَقِيقٌ فَرَأَيْتُ أَنَّهُ يُعَرِّضُ بِنَفْسِهِ
உக்பா பின் அம்ரு அபூமஸ்வூத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தர்மம் செய்யும்படி (எங்களுக்குக்) கட்டளையிடுவார்கள். அப்போது எங்களில் ஒருவர் (சந்தைக்குச்) சென்று, (கூலிக்குச்) சுமை தூக்கி, (அதன் மூலம் ஈட்டிய ஊதியத்தைக் கொண்டு) ஒரு 'முத்' (அளவு தானியத்தைத் தர்மமாக) கொண்டு வருவார். ஆனால், இன்று அவர்களில் சிலரிடம் நூறாயிரம் (திர்ஹம்கள் அல்லது தீனார்களாகப் பெரும் செல்வம்) இருக்கிறது.

(அறிவிப்பாளர்) ஷகீக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "அவர் (அபூமஸ்வூத் -ரலி-) தம்மைப் பற்றியே (இவ்வாறு) மறைமுகமாகக் குறிப்பிடுகிறார் என நான் கருதினேன்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ ﷺ نَفَقَةُ الرَّجُلِ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا صَدَقَةٌ
அபூமஸ்வூத் அல்-அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒரு மனிதர் (அல்லாஹ்விடம்) நற்கூலியை எதிர்பார்த்துத் தன் குடும்பத்தாருக்காகச் செய்யும் செலவு (அவருக்கு) ஒரு தர்மமாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ خُطْبَةً فَحَمِدَ اللهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ فِيكُمْ مُنَافِقِينَ فَمَنْ سَمَّيْتُ فَلْيَقُمْ ثُمَّ قَالَ قُمْ يَا فُلَانُ قُمْ يَا فُلَانُ قُمْ يَا فُلَانُ حَتَّى سَمَّى سِتَّةً وَثَلَاثِينَ رَجُلًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ فِيكُمْ أَوْ مِنْكُمْ فَاتَّقُوا اللهَ قَالَ فَمَرَّ عُمَرُ عَلَى رَجُلٍ مِمَّنْ سَمَّى مُقَنَّعٍ قَدْ كَانَ يَعْرِفُهُ قَالَ مَا لَكَ؟ قَالَ فَحَدَّثَهُ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ بُعْدًا لَكَ سَائِرَ الْيَوْمِ
அபூ மஸ்வூத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு (ஒருமுறை) உரை நிகழ்த்தினார்கள். அப்போது அவர்கள் அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து துதித்தார்கள். பிறகு, "நிச்சயமாக உங்களில் நயவஞ்சகர்கள் (முனாஃபிக்குகள்) இருக்கிறார்கள். நான் எவருடைய பெயரைக் குறிப்பிடுகிறேனோ அவர் (சபையிலிருந்து) எழுந்து நிற்கட்டும்" என்று கூறினார்கள். பின்னர், "இன்னாரே, எழுந்து நில்! இன்னாரே, எழுந்து நில்! இன்னாரே, எழுந்து நில்!" என்று கூறி, முப்பத்து ஆறு நபர்களின் பெயர்களைக் குறிப்பிட்டார்கள்.

பிறகு, "நிச்சயமாக உங்களில் அல்லது உங்களுக்குள்ளிருந்து (இன்னும் நயவஞ்சகர்கள் எஞ்சியிருக்கலாம்); எனவே, நீங்கள் அல்லாஹ்வை அஞ்சிக் கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் பெயரைக் குறிப்பிட்டவர்களில் (வெட்கத்தால் அல்லது அடையாளத்தை மறைக்க) முக்காடிட்டு முகத்தை மூடியபடி இருந்த ஒருவரை உமர் (ரலி) அவர்கள் கடந்து சென்றார்கள். அவரை உமர் (ரலி) அவர்களுக்கு முன்பே தெரிந்திருந்தது. அவரிடம் உமர் (ரலி) அவர்கள், "உனக்கு என்ன நேர்ந்தது? (ஏன் இப்படி இருக்கிறாய்?)" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தன்னைப் பற்றிச்) கூறியதை உமர் (ரலி) அவர்களிடம் தெரிவித்தார். அப்போது உமர் (ரலி) அவர்கள், "இன்றைய நாள் முழுவதும் உனக்கு நாசம் (சாபம்) உண்டாகட்டும்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَاهُ أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سُفْيَانُ أُرَاهُ عِيَاضَ بْنَ عِيَاضٍعَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
அபூமஸ்ஊத் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு உரை நிகழ்த்தினார்கள்" (எனத் தொடங்கி, முந்தைய ஹதீஸின்) அதே கருத்தையே (இவரும்) அறிவித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ أَنَّهُ كَانَ يَضْرِبُ غُلَامًا لَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ ﷺ وَاللهِ لَلَّهُ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَيْهِ قَالَ يَا نَبِيَّ اللهِ فَإِنِّي أَعْتَقْتُهُ لِوَجْهِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ
அபூ மஸ்வூத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அவர்கள் தமது அடிமைச் சிறுவன் ஒருவனை (கோபத்தில்) அடித்துக் கொண்டிருந்தார்கள். அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நீ இவன் மீது பெற்றுள்ள ஆற்றலை (மற்றும் அதிகாரத்தை) விட, அல்லாஹ் உன் மீது அதிக ஆற்றல் (மற்றும் வல்லமை) பெற்றவன் ஆவான்" என்று கூறினார்கள். உடனே அவர், "அல்லாஹ்வின் நபியே! (அல்லாஹ்வின் தண்டனைக்கு அஞ்சி) அப்படியானால் கண்ணியமும் வல்லமையும் மிக்க அல்லாஹ்வின் திருமுகத்திற்காக (அவனது திருப்தியை நாடி) இவனை நான் (இப்போதே) விடுதலை செய்து விடுகிறேன்" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّعَنْ أَبِي مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَ أَتَى رَجُلٌ النَّبِيَّ ﷺ فَسَأَلَهُ فَقَالَ مَا عِنْدِي مَا أُعْطِيكَ وَلَكِنْ ائْتِ فُلَانًا فَأَتَى الرَّجُلَ فَأَعْطَاهُ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ أَوْ عَامِلِهِ
அபூமஸ்வூத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து (தமக்கு ஏதாவது தருமாறு) கேட்டார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "உனக்குக் கொடுப்பதற்கு என்னிடம் எதுவும் இல்லை. ஆனால், நீ இன்ன நபரிடம் (உதவி கோரிச்) செல்வாயாக!" என்று கூறினார்கள். அந்த மனிதர் (சுட்டிக்காட்டப்பட்ட) அந்த நபரிடம் சென்றார்; அவர் இவருக்கு (அவர் கேட்டதைக்) கொடுத்தார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நன்மையான ஒரு காரியத்திற்கு (யாராவது) வழிகாட்டினால், அவருக்கு அதைச் செய்தவருக்குக் கிடைக்கும் நற்கூலியைப் போன்றே (கூலி) உண்டு" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَالِكٌ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللهِ الْمُجْمِرِ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيَّ فِي حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَبْدُ اللهِ بْنُ زَيْدٍ هُوَ الَّذِي كَانَ أُرِيَ النِّدَاءَ بِالصَّلَاةِ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّهُ قَالَ أَتَانَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي مَجْلِسِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ لَهُ بَشِيرُ بْنُ سَعْدٍ أَمَرَنَا اللهُ أَنْ نُصَلِّيَ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللهِ فَكَيْفَ نُصَلِّي عَلَيْكَ؟ قَالَ فَسَكَتَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حَتَّى تَمَنَّيْنَا أَنَّهُ لَمْ يَسْأَلْهُ ثُمَّ قَالَ قُولُوا اللهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ فِي الْعَالَمِينَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَالسَّلَامُ كَمَا قَدْ عَلِمْتُمْ
அபூ மஸ்ஊத் அல்அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நாங்கள் ஸஅத் பின் உபாதா (ரலி) அவர்களின் சபையில் (அமர்ந்திருந்த) போது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களிடம் வந்தார்கள். அப்போது பஷீர் பின் ஸஅத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்கள் மீது ஸலவாத் (பிரார்த்தனை) சொல்லுமாறு அல்லாஹ் எங்களுக்குக் கட்டளையிட்டுள்ளான். நாங்கள் உங்கள் மீது எவ்வாறு ஸலவாத் சொல்வது?" என்று கேட்டார்கள்.

அவர் இந்தக் கேள்வியைக் கேட்டிருக்கக் கூடாதோ என்று நாங்கள் எண்ணுமளவுக்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (சிறிது நேரம்) மௌனமாக இருந்தார்கள். பின்னர் (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்:

"அல்லாஹும்ம ஸல்லி அலா முஹம்மதின் வஅலா ஆலி முஹம்மதின் கமா ஸல்லைத்த அலா இப்ராஹீம, வபாரிக் அலா முஹம்மதின் வஅலா ஆலி முஹம்மதின் கமா பாரக்க்த அலா ஆலி இப்ராஹீம ஃபில் ஆலமீன இன்னக்க ஹமீதுன் மஜீத் (இறைவா! இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களுக்கு நீ அருள்புரிந்ததைப் போல், முஹம்மதுக்கும் முஹம்மதின் குடும்பத்தாருக்கும் அருள்புரிவாயாக. அகிலத்தார் அனைவரிலும் இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களின் குடும்பத்தாருக்கு நீ பரக்கத் -அபிவிருத்தி- செய்ததைப் போல், முஹம்மதுக்கும் முஹம்மதின் குடும்பத்தாருக்கும் அபிவிருத்தி செய்வாயாக. நிச்சயமாக நீ புகழுக்குரியவனும் கண்ணியமிக்கவனும் ஆவாய்) என்று கூறுங்கள். மேலும், ஸலாம் (கூறுவது) நீங்கள் ஏற்கனவே (அத்தஹிய்யாத் மூலம்) அறிந்ததேயாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا وَهُوَ بِالْكُوفَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ؟ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ قَالَ بِهَذَا أُمِرْتُ؟ فَقَالَ عُمَرُ لِعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ بِهِ يَا عُرْوَةُ أَوَ أَنَّ جِبْرِيلَ هُوَ الَّذِي أَقَامَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ وَقْتَ الصَّلَاةِ؟ فَقَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ
உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) அவர்கள் ஒரு நாள் (அஸர்) தொழுகையைப் பிற்படுத்தினார்கள் (அதாவது அதன் ஆரம்ப நேரத்திலிருந்து தாமதப்படுத்தினார்கள்). அப்போது அவர்களிடம் உர்வா பின் அஸ்ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் வந்து, 'முகீரா பின் ஷுஅபா (ரலி) அவர்கள் கூஃபாவில் (ஆளுநராக) இருந்தபோது ஒரு நாள் தொழுகையைப் பிற்படுத்தினார்கள். அப்போது அவர்களிடம் அபூமஸ்வூத் அல்-அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் வந்து, "முகீராவே! இது என்ன (தாமதம்)? ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் (வானிலிருந்து) இறங்கி வந்து தொழுதார்கள்; (அவரைப் பின்பற்றி) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (மீண்டும் ஒருமுறை) ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (ஜிப்ரீல்), 'இவ்வாறே (தொழுகை நேரங்களை கற்றுக்கொடுக்க) நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்' என்று கூறினார்கள் என்பதை நீர் அறியமாட்டீரா?" என்று கேட்டார்கள்' எனச் செய்தியறிவித்தார்கள்.

இதைக் கேட்ட உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் அவர்கள், "உர்வாவே! நீங்கள் என்ன அறிவிக்கிறீர்கள் என்பதை (உறுதியாக) அறிந்துகொள்ளுங்கள். ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள்தாமா அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குத் தொழுகையின் நேரங்களை நிர்ணயித்துக் காட்டினார்கள்?" என்று (வியப்புடன்) கேட்டார்கள். அதற்கு உர்வா அவர்கள், "பஷீர் பின் அபீமஸ்வூத் அவர்கள் தம் தந்தை (அபூமஸ்வூத்) வாயிலாக இவ்வாறுதான் அறிவித்து வந்தார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ بَيْنَا أَنَا أَضْرِبُ مَمْلُوكًا لِي إِذْ رَجُلٌ يُنَادِي مِنْ خَلْفِي اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ وَاللهِ لَلَّهُ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَى هَذَا قَالَ فَحَلَفْتُ لَا أَضْرِبُ مَمْلُوكًا لِي أَبَدًا
அபூ மஸ்வூத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் எனது (ஆண்) அடிமை ஒருவனை (கோபத்தில்) அடித்துக் கொண்டிருந்தபோது, திடீரென எனக்குப் பின்னாலிருந்து ஒருவர், "அபூ மஸ்வூதே! (உன் செயலின் விளைவை) அறிந்து கொள், அபூ மஸ்வூதே! அறிந்து கொள்" என்று அழைத்தார். (அக்கோபத்தில் அந்த சத்தத்தை என்னால் அடையாளம் காண முடியவில்லை.) நான் திரும்பிப் பார்த்தேன்; (அழைத்தது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (என்பதை அறிந்தேன்). அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நீ இந்த (பலவீனமான) அடிமையின் மீது கொண்டுள்ள ஆற்றலைவிட அல்லாஹ் உன் மீது அதிக ஆற்றல் கொண்டவன் ஆவான்" என்று கூறினார்கள்.

(இதைக் கேட்ட) நான், "இனிமேல் ஒருபோதும் எனது அடிமையை நான் அடிக்க மாட்டேன்" என்று (அல்லாஹ்வின் மீது) சத்தியம் செய்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِقُرَيْشٍ إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ لَا يَزَالُ فِيكُمْ وَأَنْتُمْ وُلَاتُهُ حَتَّى تُحْدِثُوا أَعْمَالًا فَإِذَا فَعَلْتُمْ ذَلِكَ سَلَّطَ اللهُ عَلَيْكُمْ شِرَارَ خَلْقِهِ فَالْتَحَوْكُمْ كَمَايُلْتَحَى الْقَضِيبُ
அபூ மஸ்ஊத் அல்அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குறைஷிகளிடம் கூறினார்கள்: "நீங்கள் (மார்க்கத்திற்கு முரணான தீய) செயல்களைப் புதிதாகச் செய்யாதவரை, இந்த (ஆட்சி) அதிகாரம் உங்களிடமே நிலைத்திருக்கும்; நீங்களே அதன் ஆட்சியாளர்களாக இருப்பீர்கள். நீங்கள் அவ்வாறு (தீய செயல்களைச்) செய்துவிட்டால், அல்லாஹ் தன் படைப்புகளில் மிக மோசமானவர்களை உங்கள் மீது ஆதிக்கம் செலுத்தச் செய்வான். ஒரு மரக்கிளையிலிருந்து அதன் பட்டை உரிக்கப்படுவதைப் போன்று அவர்கள் உங்களை (அதிகாரத்திலிருந்து) உரித்து (அப்புறப்படுத்தி) விடுவார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ فَالْتَحَوْكُمْ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو أَحْمَدَ وَقَالَ فَالْتَحَوْكُمْ قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ كَمَا يُلْتَحَىالْقَضِيبُ
அப்துல்லாஹ் பின் உத்பா அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஃபல்தஹவ்கும்" (அவர்கள் உங்களை உரித்து அழித்துவிடுவார்கள்).

அவ்வாறே அபூ அஹ்மத் அவர்களும் "ஃபல்தஹவ்கும்" என்று கூறினார்கள்.

(இச்சொல்லுக்கு விளக்கம் அளித்த) அபூ நுஐம் அவர்கள், "மரக்கிளையின் பட்டை உரிக்கப்படுவதைப் போன்று (அவர்கள் உங்களை முழுமையாக அழிப்பார்கள்) என்பதே இதன் பொருளாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ أَنَّ رَجُلًا تَصَدَّقَ بِنَاقَةٍ مَخْطُومَةٍ فِي سَبِيلِ اللهِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَيَأْتِيَنَّ أَوْ لَتَأْتِيَنَّ بِسَبْعِ مِائَةِ نَاقَةٍ مَخْطُومَةٍ
அபூமஸ்வூத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் மூக்கணாங்கயிறு கட்டப்பட்ட ஒரு ஒட்டகத்தை அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போருக்காகத்) தர்மமாக வழங்கினார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(மறுமை நாளில்) அவர் மூக்கணாங்கயிறு கட்டப்பட்ட எழுநூறு ஒட்டகங்களுடன் வருவார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَمْرٍو الشَّيْبَانِيَّ فَذَكَرَهُ وَلَمْ يَشُكَّ قَالَ لَتَأْتِيَنّ
அபூஅம்ர் அஷ்-ஷைபானீ (ரஹ்) அவர்கள் (முந்தைய ஹதீஸையே) அறிவிக்கிறார்கள். மேலும், அவர்கள் எவ்வித சந்தேகமுமின்றி, "நிச்சயமாக நீங்கள் (மறுமை நாளில் இறைவனிடம்) வருவீர்கள்" என்று குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ حَدَّثَنَا سَالِمٌ الْبَرَّادُ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ فَسَأَلْنَاهُ عَنِ الصَّلَاةِ فَقَالَ أَلَا أُصَلِّي بِكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُصَلِّي؟ قَالَ فَقَامَ فَكَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ ثُمَّ رَكَعَ فَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَجَافَى بَيْنَ إِبْطَيْهِ قَالَ ثُمَّ قَامَ حَتَّى اسْتَقَرَّ كُلُّ شَيْءٍ مِنْهُ ثُمَّ سَجَدَ فَوَضَعَ كَفَّيْهِ وَجَافَى بَيْنَ إِبِطَيْهِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ حَتَّى اسْتَقَرَّ كُلُّ شَيْءٍ مِنْهُ ثُمَّ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ هَكَذَا
அபூமஸ்ஊத் அல்அன்சாரி (ரலி) அவர்களிடம் நாங்கள் சென்று, (நபியவர்களின்) தொழுகையைப் பற்றிக் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுததைப் போன்று நான் உங்களுக்குத் தொழுது காட்டட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் எழுந்து நின்று, தக்பீர் கூறி, தம் இரு கைகளையும் உயர்த்தினார்கள். பிறகு ருகூஃ செய்து, தம் உள்ளங்கைகளைத் தமது முழங்கால்கள் மீது வைத்துக்கொண்டார்கள்; (அப்போது) தம் இரு அக்குள்களுக்கும் (விலாப்புறங்களுக்கும்) இடையே இடைவெளி ஏற்படுத்தினார்கள் (விலக்கி வைத்துக் கொண்டார்கள்). பிறகு (ருகூவிலிருந்து) எழுந்து, தமது (உடலின்) ஒவ்வொரு உறுப்பும் நிலைபெறும் வரை (நேராக) நின்றார்கள். பின்னர் ஸஜ்தா செய்து, தம் உள்ளங்கைகளை (பூமியில்) வைத்து, (அப்போதும்) தம் இரு அக்குள்களுக்கும் இடையே இடைவெளி ஏற்படுத்தினார்கள். பிறகு (ஸஜ்தாவிலிருந்து) தமது தலையை உயர்த்தி, தமது (உடலின்) ஒவ்வொரு உறுப்பும் நிலைபெறும் வரை (அமர்ந்தார்கள்). பின்னர், இதேபோன்று நான்கு ரக்அத்துகள் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
م وَذَكَرَ شَاذَانُ أَيْضًا حَدِيثَ الدَّالِّ عَلَى الْخَيْرِ كَفَاعِلِهِ
"நன்மைக்கு வழிகாட்டுபவர் அதனைச் செய்தவரைப் போன்றவராவார்" (எனும்) ஹதீஸை ஷாதான் அவர்களும் (தமது அறிவிப்பில்) குறிப்பிட்டுள்ளார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِقُرَيْشٍ إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ لَا يَزَالُ فِيكُمْ وَأَنْتُمْ وُلَاتُهُ مَا لَمْ تُحْدِثُوا فَإِذَا فَعَلْتُمْ ذَلِكَ سَلَّطَ اللهُ عَلَيْكُمْ شِرَارَ خَلْقِهِ فَالْتَحَوْكُمْ كَمَا يُلْتَحَى الْقَضِيبُ
அபூ மஸ்ஊத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குறைஷியரிடம் கூறினார்கள்:
"நீங்கள் (மார்க்கத்திற்கு முரணான அல்லது அநீதியான) புதிய காரியங்களைச் செய்யாத வரையில், இந்த (ஆட்சி) அதிகாரம் உங்களிடமே நிலைத்திருக்கும்; நீங்களே அதன் ஆட்சியாளர்களாக இருப்பீர்கள். நீங்கள் அவ்வாறு (புதிய தீய காரியங்களைச்) செய்தால், அல்லாஹ் தன் படைப்புகளில் மிகக் கெட்டவர்களை உங்கள் மீது ஆதிக்கம் செலுத்தச் செய்வான். ஒரு மரக்கிளையின் பட்டை உரிக்கப்படுவதைப் போன்று அவர்கள் உங்களை (அதிகாரத்திலிருந்து) உரித்து (அழித்து) விடுவார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
ومن حديث ثوبان
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸ்கள்
حَدَّثَنَا حَسَنٌ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو قَبِيلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُرِّيَّ يَقُولُ قَالَ حَجَّاجٌ عَنْ أَبِي قَبِيلٍ حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُبْلَانِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِيَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا بِهَذِهِ الْآيَةِ {يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللهِ إِنَّ اللهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ} [الزمر 53] فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللهِ فَمَنْ أَشْرَكَ؟ فَسَكَتَ النَّبِيُّ ﷺ ثُمَّ قَالَ إِلَّا مَنْ أَشْرَكَ إِلَّا مَنْ أَشْرَكَ ثَلَاثَ مَرَّاتِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: "இந்த உலகமும் அதிலுள்ள யாவும் எனக்குக் கிடைப்பதை விட, 'தங்களுக்குத் தாங்களே (பாவங்கள் செய்து) வரம்பு மீறிய எனது அடியார்களே! அல்லாஹ்வின் அருளில் நீங்கள் நம்பிக்கையிழந்து விடாதீர்கள். நிச்சயமாக அல்லாஹ் பாவங்கள் அனைத்தையும் மன்னிப்பான். நிச்சயமாக அவன் மிக்க மன்னிப்பவன்; நிகரற்ற அன்புடையவன்' (அல்குர்ஆன் 39:53) எனும் இந்த வசனமே எனக்கு மிகவும் விருப்பமானதாகும்."

அப்போது ஒரு மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இணைவைத்தவனுக்கும் (இந்த பொதுவான மன்னிப்பு உண்டா)?" என்று கேட்டார். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (சிறிது நேரம்) மௌனமாக இருந்துவிட்டு, பிறகு "இணைவைத்தவனைத் தவிர, இணைவைத்தவனைத் தவிர (அதாவது இணைவைத்த நிலையில் திருந்தாமல் மரணிப்பவருக்கு இந்த மன்னிப்பு இல்லை)" என்று மூன்று முறை கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الشَّامِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ الْمَنْبِهِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا سَافَرَ كَانَ آخِرُ عَهْدِهِ بِإِنْسَانٍ مِنْ أَهْلِهِ فَاطِمَةُ وَأَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ عَلَيْهِ إِذَا قَدِمَ فَاطِمَةُ قَالَ فَقَدِمَ مِنْ غَزَاةٍ لَهُ فَأَتَاهَا فَإِذَا هُوَ بَمِسْحٍ عَلَى بَابِهَا وَرَأَى عَلَى الْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ قَلْبَيْنِ مِنْ فِضَّةٍ فَرَجَعَ وَلَمْ يَدْخُلْ عَلَيْهَا فَلَمَّا رَأَتْ ذَلِكَ فَاطِمَةُ ظَنَّتْ أَنَّهُ لَمْ يَدْخُلْ عَلَيْهَا مِنْ أَجْلِ مَا رَأَى فَهَتَكَتْ السِّتْرَ وَنَزَعَتِ الْقَلْبَيْنِ مِنَ الصَّبِيَّيْنِ فَقَطَعَتْهُمَا فَبَكَى الصَّبِيَّانِ فَقَسَمَتْهُ بَيْنَهُمَا فَانْطَلَقَا إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ وَهُمَا يَبْكِيَانِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْهُمَا فَقَالَ يَا ثَوْبَانُ اذْهَبْ بِهَذَا إِلَى بَنِي فُلَانٍ أَهْلُ بَيْتٍ بِالْمَدِينَةِ وَاشْتَرِ لِفَاطِمَةَ قِلَادَةً مِنْ عَصَبٍ وَسِوَارَيْنِ مِنْ عَاجٍ؛ فَإِنَّ هَؤُلَاءِ أَهْلُ بَيْتِي وَلَا أُحِبُّ أَنْ يَأْكُلُوا طَيِّبَاتِهِمْ فِي حَيَاتِهِمُ الدُّنْيَا
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களால் (விடுதலையளிக்கப்பட்ட) அடிமையான தௌபான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பயணம் மேற்கொண்டால், தங்களது குடும்பத்தாரில் கடைசியாக (சந்தித்து விடைபெறும்) நபராக ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்களே இருப்பார்கள். அவர்கள் (பயணத்திலிருந்து) திரும்பினால், முதலில் (சந்திக்க) நுழைவது ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்களிடமே ஆகும்.

(ஒருமுறை) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு போரிலிருந்து (வெற்றி பெற்று) திரும்பி வந்தபோது, ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்களிடம் வந்தார்கள். அப்போது ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்களின் வீட்டு வாசலில் ஒரு (அலங்காரத்) திரைச்சீலை இருப்பதைக் கண்டார்கள். மேலும் (பேரப்பிள்ளைகளான) ஹசன் மற்றும் ஹுஸைன் (ரலி) ஆகியோரின் (கைகளில்) வெள்ளியாலான இரண்டு வளையல்கள் இருப்பதையும் கண்டார்கள். எனவே, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (வீட்டிற்குள்) நுழையாமல் திரும்பிச் சென்றுவிட்டார்கள்.

இதைக் கண்ட ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்கள், நபியவர்கள் எதைப் பார்த்தாரோ அதன் காரணமாகவே (வீட்டிற்குள்) நுழையவில்லை என்று உணர்ந்து கொண்டார்கள். உடனே அந்தத் திரைச்சீலையை அகற்றி (கிழித்து) எறிந்தார்கள். மேலும் அந்தச் சிறுவர்களிடமிருந்து அந்த (வெள்ளி) வளையல்களைக் கழற்றி, அவற்றை உடைத்தார்கள். (தங்கள் ஆபரணம் பறிக்கப்பட்டதால்) அந்தச் சிறுவர்கள் இருவரும் அழுதனர். அந்த (உடைந்த வெள்ளித்) துண்டுகளை ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்கள் அவ்விருவருக்கும் இடையே பங்கிட்டுக் கொடுத்தார்கள்.

அவர்கள் இருவரும் அழுதுகொண்டே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்றனர். அவர்கள் இருவரிடமிருந்தும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதனை வாங்கிக்கொண்டார்கள். பின்னர் (என்னிடம்), "தௌபானே! இதை மதீனாவிலுள்ள இன்னாருடைய குடும்பத்தாரிடம் (தேவையுள்ள ஏழைகளிடம்) கொண்டு சென்று கொடுத்துவிடுவீராக! மேலும், ஃபாத்திமாவிற்கு 'அஸப்' (எலும்பு அல்லது நரம்பினால் செய்யப்பட்ட மணிகள் கோர்க்கப்பட்ட) ஒரு மாலையையும், தந்தத்தினாலான (யானை எலும்பினாலான) இரண்டு வளையல்களையும் விலைக்கு வாங்கித் தருவீராக! ஏனெனில், இவர்கள் எனது குடும்பத்தினர். அவர்கள் தங்களுக்குரிய நற்பாக்கியங்களை (மறுமையில் கிடைக்க வேண்டிய இன்பங்களை) இந்த உலக வாழ்விலேயே அனுபவித்துத் தீர்த்துவிடுவதை நான் விரும்பவில்லை" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى وَأَبُو الْيَمَانِ وَهَذَا حَدِيثُ إِسْحَاقَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ رَاشِدِ بْنِ دَاوُدَ الْأُمْلُوكِيِّ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي مَسِيرٍ لَهُ إِنَّا مُدْلِجُونَ فَلَا يُدْلِجَنَّ مُصْعِبٌ وَلَا مُضْعِفٌ فَأَدْلَجَ رَجُلٌ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ صَعْبَةٍ فَسَقَطَ فَانْدَقَّتْ فَخِذُهُ فَمَاتَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِالصَّلَاةِ عَلَيْهِ ثُمَّ أَمَرَ مُنَادِيًا يُنَادِي فِي النَّاسِ إِنَّ الْجَنَّةَ لَا تَحِلُّ لِعَاصٍ إِنَّ الْجَنَّةَ لَا تَحِلُّ لِعَاصٍ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது பயணம் ஒன்றில், "நாம் இரவில் பயணிக்கப் போகிறோம்; எனவே, முரட்டுத்தனமான (கட்டுப்படுத்த முடியாத) வாகனத்தை உடையவரோ, பலவீனமான (பயணத்தின் வேகத்திற்கு ஈடுகொடுக்க முடியாத) வாகனத்தை உடையவரோ இரவில் பயணிக்க வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.

(அக்கட்டளையை மீறி) ஒரு மனிதர் தனது முரட்டுத்தனமான பெண் ஒட்டகம் ஒன்றில் இரவில் பயணித்தார். அப்போது அவர் அதிலிருந்து கீழே விழுந்ததில், அவரது தொடை முறிந்து (அதன் காரணமாக) அவர் இறந்துவிட்டார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு (ஜனாஸாத்) தொழுகை நடத்துமாறு கட்டளையிட்டார்கள். பின்னர், "நிச்சயமாக, (அல்லாஹ்வுக்கும் அவனது தூதருக்கும்) மாறுசெய்பவருக்குச் சொர்க்கம் ஆகுமானதல்ல! நிச்சயமாக, மாறுசெய்பவருக்குச் சொர்க்கம் ஆகுமானதல்ல!" என்று மக்களிடையே அறிவிப்பாளர் ஒருவரை மூன்று முறை அறிவிப்புச் செய்யுமாறு கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ أَبِي عَمَّارٍ شَدَّادٍ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنْصَرِفَ مِنْ صَلَاتِهِ اسْتَغْفَرَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ اللهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்துத் திரும்ப (நாடும்) போது, மூன்று முறை (அஸ்தஃபிருல்லாஹ் என்று கூறி) பாவமன்னிப்புத் தேடுவார்கள். பின்னர், "அல்லாஹும்ம அன்தஸ் ஸலாம், வ மின்கஸ் ஸலாம், தபாரக்த யா தல் ஜலாலி வல் இக்ராம்" (இறைவா! நீயே சாந்தியளிப்பவன்; உன்னிடமிருந்தே சாந்தி ஏற்படுகிறது; கண்ணியமும் மகத்துவமும் உடையவனே! நீ வளம் மிக்கவன்) என்று கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ يَتَكَفَّلُ لِي بِوَاحِدَةٍ وَأَتَكَفَّلُ لَهُ بِالْجَنَّةِ 10 قَالَ ثَوْبَانُ أَنَا قَالَ لَا تَسْأَلِ النَّاسَ يَعْنِيشَيْئًا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَكَانَ لَا يَسْأَلُ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள், "எனக்காக ஒரு விஷயத்திற்கு (பொறுப்பேற்று) யார் உத்தரவாதம் அளிக்கிறாரோ, அவருக்கு நான் சொர்க்கத்திற்கு உத்தரவாதம் அளிக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள், "நான் (அதற்குப் பொறுப்பேற்கிறேன்)" என்றார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அது என்னவென்றால்) மக்களிடம் எதையும் (உதவியாகக்) கேட்கக் கூடாது" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அவர் "ஆம்" (அப்படியே செய்கிறேன்) என்றார். அதன் பிறகு அவர் (யாரிடமும்) எதையும் கேட்பதில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ المُهَاجِرِ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ سَالِمٍ اللَّخْمِيِّ قَالَ بَعَثَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِلَى أَبِي سَلَّامٍ الْحَبَشِيِّ فَحُمِلَ إِلَيْهِ عَلَى الْبَرِيدِ لِيَسْأَلَهُ عَنِ الْحَوْضِ فَقُدِمَ بِهِ عَلَيْهِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ سَمِعْتُ ثَوْبَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ إِنَّ حَوْضِي مِنْ عَدَنَ إِلَى عَمَّانَ الْبَلْقَاءِ مَاؤُهُ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنَ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ وَأَكَاوِيبُهُ عَدَدُ النُّجُومِ مَنْ شَرِبَ مِنْهُ شَرْبَةً لَمْ يَظْمَأْ بَعْدَهَا أَبَدًا أَوَّلُ النَّاسِ وُرُودًا عَلَيْهِ فُقَرَاءُ الْمُهَاجِرِينَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ هُمُ الشُّعْثُ رُءُوسًا الدُّنْسُثِيَابًا الَّذِينَ لَا يَنْكِحُونَ الْمُتَنَعِّمَاتِ وَلَا تُفْتَحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السُّدَدِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ لَقَدْ نَكَحْتُ الْمُتَنَعِّمَاتِ وَفُتِحَتْ لِي السُّدَدُ إِلَّا أَنْ يَرْحَمَنِي اللهُ وَاللهِ لَا جَرَمَ أَنْ لَا أَدْهُنَ رَأْسِي حَتَّى يَشْعَثَ وَلَا أَغْسِلَ ثَوْبِي الَّذِي يَلِي جَسَدِي حَتَّى يَتَّسِخَ
உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) அவர்கள், ‘ஹவ்ள்’ (மறுமையின் தடாகம்) குறித்துக் கேட்பதற்காக அபூசல்லாம் அல்ஹபஷீ (ரஹ்) அவர்களுக்கு ஆளனுப்பினார்கள். (அரச) தபால் குதிரை மூலம் அவர் (உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் அவர்களிடம்) கொண்டு வரப்பட்டார். அவரிடம் அவர் (ஹவ்ள் குறித்துக்) கேட்டபோது, அவர் (அபூசல்லாம்) கூறினார்:

சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எனது தடாகம் (யேமனின்) ஏடன் முதல் (ஷாம் தேசத்தின்) பல்கா பகுதியிலுள்ள அம்மான் வரை (நீளமானது). அதன் நீர் பாலை விட வெண்மையானது; தேனை விட இனிமையானது. அதிலுள்ள குவளைகள் (வானத்து) நட்சத்திரங்களின் எண்ணிக்கைக்கு நிகரானவை. அதிலிருந்து ஒரு மிடறு அருந்தியவர், அதன்பிறகு ஒருபோதும் தாகமடைய மாட்டார். மக்களில் முதன்முதலாக அதனிடம் (தடாகத்திற்கு) வருபவர்கள் ஏழை முஹாஜிர்கள் ஆவர்."

அப்போது உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர்கள் யார்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்கள் தலைமுடி பரட்டையாகவும், ஆடைகள் அழுக்கடைந்தும் இருப்பவர்கள். அவர்கள் சுகபோகமான (செல்வச் செழிப்புள்ள) பெண்களைத் திருமணம் செய்ய மாட்டார்கள். அவர்களுக்காக (அதிகாரிகளின்) வாசற்கதவுகள் திறக்கப்படுவதில்லை" என்று கூறினார்கள்.

(இதைக் கேட்ட) உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக நான் சுகபோகமான பெண்களைத் திருமணம் செய்திருக்கிறேன். எனக்காக வாசற்கதவுகளும் திறக்கப்பட்டுள்ளன. அல்லாஹ் எனக்குக் கருணை காட்டினாலே ஒழிய (எனக்கு விமோசனம் இல்லை). அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! எனது தலைமுடி பரட்டையாகும் வரை நான் அதற்கு எண்ணெய் தேய்க்க மாட்டேன். எனது உடலோடு ஒட்டியிருக்கும் ஆடை அழுக்காகும் வரை அதனை நான் துவைக்க மாட்டேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ مِنْ كِتَابِهِ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا شَيْخٌ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ قَتَلَ صَغِيرًا أَوْ كَبِيرًا أَوْ أَحْرَقَ نَخْلًا أَوْ قَطَعَ شَجَرَةً مُثْمِرَةً أَوْ ذَبَحَ شَاةً لِإِهَابِهَا لَمْ يَرْجِعْ كَفَافًا
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"எவர் ஒரு சிறியவரையோ (சிறுபிள்ளையையோ) அல்லது பெரியவரையோ (முதியவரையோ) கொல்கிறாரோ, அல்லது பேரீச்ச மரத்தை எரிக்கிறாரோ, அல்லது பலன் தரும் மரத்தை வெட்டுகிறாரோ, அல்லது ஒரு ஆட்டை அதன் தோலுக்காக (மட்டும்) அறுக்கிறாரோ, அவர் (மறுமையில் எவ்விதப் பாவமுமின்றிச்) சமமான நிலையில் திரும்ப மாட்டார்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ وَأَبَانُ قَالَا حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ الْكِبْرِ وَالدَّيْنِ وَالْغُلُولِ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"எவருடைய உயிர் அவரது உடலை விட்டுப் பிரியும் போது, (அவர்) பெருமை, கடன் மற்றும் (பொதுச் சொத்து அல்லது போர்ச் செல்வத்தில் செய்யும்) மோசடி ஆகிய மூன்றிலிருந்தும் விடுபட்டவராக இருக்கிறாரோ, அவர் சொர்க்கத்தில் நுழைவார்" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ قِيلَ لِثَوْبَانَ حَدِّثْنَا عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ تَكْذِبُونَ عَلَيَّوَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً
சவ்பான் (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (நாங்கள் அறிந்து கொள்ளும் வகையில்) எங்களுக்கு (ஹதீஸ்களை) அறிவியுங்கள்" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "(நான் கூறுவதை சரியாகப் புரிந்து கொள்ளாமல் அல்லது மாற்றிக் கூறி) நீங்கள் என் மீது பொய் சொல்லிவிடுவீர்களோ (என்று அஞ்சுகிறேன்)" என்று கூறிவிட்டு, (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்: 'எந்தவொரு முஸ்லிமும் அல்லாஹ்வுக்காக ஒரு ஸஜ்தா (சிரவணக்கம்) செய்யும்போதும், அதன் காரணமாக அல்லாஹ் அவருக்கு ஒரு அந்தஸ்தை உயர்த்துகிறான்; மேலும், அதன் காரணமாக அவருடைய ஒரு பாவத்தை (அவரை விட்டும்) நீக்குகிறான்'."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"இரத்தம் குத்தி எடுப்பவரும் (ஹிஜாமா செய்பவரும்), இரத்தம் குத்தி எடுக்கப்படுபவரும் நோன்பை முறித்துவிட்டனர் (அதாவது அவர்களின் நோன்பு செல்லாததாகிவிடும்)" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي الْجُودِيِّ عَنْ بَلْجٍ عَنْ أَبِي شَيْبَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ وَكَانَ قَاصَّ النَّاسِ بِقُسْطَنْطِينِيَّةَ قَالَ قِيلَ لِثَوْبَانَ حَدِّثْنَا عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَاءَ فَأَفْطَرَ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பற்றி எங்களுக்கு (ஏதேனும் ஒரு ஹதீஸை) அறிவியுங்கள்" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாந்தி எடுத்ததையும், (அதன் காரணமாக) நோன்பை முறித்ததையும் நான் பார்த்தேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ إِذَا عَادَ الرَّجُلُ الْمُسْلِمُ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ فَهُوَ فِي مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு முஸ்லிம் (ஆண்), தனது முஸ்லிம் சகோதரரை (அவர் நோயுற்றிருக்கும்போது) நலம் விசாரிக்கச் சென்றால், அவர் (திரும்பி வரும் வரை) சொர்க்கத்தின் கனிகளைப் பறித்துக் கொண்டிருக்கும் நிலையிலேயே (அல்லது சொர்க்கத்தின் பழத்தோட்டத்திலேயே) இருக்கிறார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي الْعَالِيَةِ مَا ثَوْبَانُ؟ قَالَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ يَتَكَفَّلُ لِي أَنْ لَا يَسْأَلَ شَيْئًا وَأَتَكَفَّلُ لَهُ بِالْجَنَّةِ؟ فَقَالَ ثَوْبَانُ أَنَا فَكَانَ لَا يَسْأَلُ أَحَدًا شَيْئًا
நபி (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(மக்களிடம்) எதையும் கேட்க மாட்டேன் என்று எனக்கு யார் உத்தரவாதம் அளிக்கிறாரோ, அவருக்குச் சொர்க்கம் கிடைக்கும் என்பதற்கு நான் உத்தரவாதம் அளிக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.

உடனே, "நான் (உத்தரவாதம் அளிக்கிறேன்)" என்று ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள். அதன்பிறகு அவர்கள் (தமது ஒட்டகத்தின் சாட்டை கீழே விழுந்தாலும் கூட) யாரிடமும் எதையும் கேட்டதில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ قَالَ إِذَا عَادَ الرَّجُلُ أَخَاهُ فَإِنَّهُ فِي أَخْرَافِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ
தௌபான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு மனிதர் (நோயுற்ற) தனது (முஸ்லிம்) சகோதரரை நலம் விசாரிக்கச் சென்றால், அவர் திரும்பி வரும் வரை சொர்க்கத்தின் கனிகளைப் பறித்துக் கொண்டிருப்பார் (அதாவது சொர்க்கத்தின் தோட்டத்திலேயே அவர் இருப்பார்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو قَطَنٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ أَنَّ نَبِيَّ اللهِ ﷺ قَالَ مَنْ تَبِعَ جَنَازَةً فَلَهُ قِيرَاطٌ وَمَنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ قِيلَ وَمَا الْقِيرَاطَانِ؟ قَالَ أَصْغَرُهُمَا مِثْلُ أُحُدٍ
தௌபான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யார் ஒரு ஜனாஸாவைப் (பிரேத ஊர்வலத்தைப்) பின்தொடர்ந்து செல்கிறாரோ அவருக்கு ஒரு 'கீராத்' (நற்கூலி) உண்டு. யார் அதன் அடக்க நிகழ்வில் (அது முடியும் வரை) கலந்து கொள்கிறாரோ அவருக்கு இரண்டு 'கீராத்'கள் உண்டு."

அப்போது, "அந்த இரண்டு கீராத்துகள் என்றால் என்ன?" என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு (நபி - ஸல்) அவர்கள், "அவற்றில் மிகச் சிறியது உஹுத் மலையைப் போன்றதாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ سَمِعْتُ الْأَوْزَاعِيَّ يَقُولُ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ هِشَامٍ الْمُعَيْطِيُّ حَدَّثَنِي مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمُرِيُّ قَالَ لَقِيتُ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْخِلُنِي اللهُ بِهِ الْجَنَّةَ أَوْ قَالَ قُلْتُ بِأَحَبِّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللهِ فَسَكَتَ ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَسَكَتَ ثُمَّ سَأَلْتُهُ الثَّالِثَةَ فَقَالَ سَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَقَالَ عَلَيْكَ بِكَثْرَةِ السُّجُودِ؛ فَإِنَّكَ لَاتَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَكَ اللهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْكَ بِهَا خَطِيئَةً قَالَ مَعْدَانُ ثُمَّ لَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَا قَالَ لِي ثَوْبَانُ
மஃதான் பின் அபீ தல்ஹா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்து, "எந்த நற்செயலைச் செய்தால் அதன் மூலம் அல்லாஹ் என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழைப்பானோ அத்தகைய ஒரு செயலை எனக்குக் கூறுங்கள்" என்று கேட்டேன். (அல்லது "அல்லாஹ்வுக்கு மிகவும் விருப்பமான செயல் எது?" என்று கேட்டேன்).

அதற்கு அவர்கள் மௌனமாக இருந்தார்கள். நான் மீண்டும் அவர்களிடம் கேட்டேன். அப்போதும் அவர்கள் மௌனமாக இருந்தார்கள். பிறகு மூன்றாம் முறையாகவும் நான் அவர்களிடம் கேட்டேன். அப்போது அவர்கள், "நீங்கள் கேட்டதையே நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'நீ (உபரியான தொழுகைகளின் மூலம்) அதிகமாக சஜ்தா (சிரவணக்கம்) செய்து வா! ஏனெனில், நீ அல்லாஹ்வுக்காகச் செய்யும் ஒவ்வொரு சஜ்தாவின் மூலமும் அல்லாஹ் உனது அந்தஸ்தை ஒரு படி உயர்த்துகிறான்; மேலும், அதன் மூலம் உன்னுடைய பாவங்களில் ஒன்றை (உன்னிடமிருந்து) நீக்குகிறான்' என்று கூறினார்கள்" என்றார்கள்.

மஃதான் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
பிறகு, நான் அபுத்தர்தா (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்து (இதே கேள்வியைக்) கேட்டேன். ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் எனக்குச் சொன்ன அதே பதிலை அவர்களும் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اسْتَقِيمُوا وَلَنْ تُحْصُوا وَاعْلَمُوا أَنَّ خَيْرَ أَعْمَالِكُمُ الصَّلَاةُ وَلَنْ يُحَافِظَ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நீங்கள் (நேர்வழியில்) உறுதியாக நிலைத்திருங்கள். (அவ்வாறு நிலைத்திருப்பதன் நன்மைகளை அல்லது அனைத்து நற்செயல்களையும் முழுமையாகச் செய்து முடிக்க) உங்களால் கணக்கிட (இயலாது) முடியாது. உங்களது செயல்களில் மிகச் சிறந்தது தொழுகையே என்பதை அறிந்துகொள்ளுங்கள். மேலும், ஒரு இறைநம்பிக்கையாளரை (முஃமினை)த் தவிர வேறு எவரும் உளுவை (அங்கசுத்தியைத் தொடர்ந்து) பேணிக்காக்க மாட்டார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَيُّمَا امْرَأَةٍ سَأَلَتْ زَوْجَهَا الطَّلَاقَ مِنْ غَيْرِ بَأْسٍ فَحَرَامٌ عَلَيْهَا رَائِحَةُ الْجَنَّةِ
தௌபான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எந்தவொரு பெண் (தகுந்த அல்லது அவசியமான) காரணமின்றித் தன் கணவனிடம் விவாகரத்து (தலாக்) கோருகிறாளோ, அவளுக்குச் சொர்க்கத்தின் வாசம் ஹராமாகும் (தடுக்கப்பட்டதாகும்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ أَفْضَلَ دِينَارٍ دِينَارٌأَنْفَقَهُ رَجُلٌ عَلَى عِيَالِهِ أَوْ عَلَى دَابَّتِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ أَوْ عَلَى أَصْحَابِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு மனிதர் செலவிடும் தீனார்களில் (நாணயங்களில்) மிகச் சிறந்தது, அவர் தம் குடும்பத்தாருக்காகச் செலவிடும் தீனாராகும்; அல்லது அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போரில்) தம் வாகனப் பிராணிக்காக அவர் செலவிடும் தீனாராகும்; அல்லது அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போரில் ஈடுபடும்) தம் தோழர்களுக்காக அவர் செலவிடும் தீனாராகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَاءَ فَأَفْطَرَ قَالَ فَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ أَنَا صَبَبْتُ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ وَضُوءَهُ
அபூதர்தா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாந்தி எடுத்தார்கள்; (அதன் காரணமாக) அவர்கள் நோன்பை முறித்தார்கள்.

(இந்த ஹதீஸை அறிவிக்கும் மஃதான் கூறுகிறார்:) நான் டமாஸ்கஸ் பள்ளிவாசலில் சவ்பான் (ரழி) அவர்களைச் சந்தித்து இது குறித்துக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(ஆம், அது உண்மைதான்) நான் தான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு (வாந்தி எடுத்த பின்) அங்கத்தூய்மை (உளூ) செய்வதற்கான தண்ணீரை ஊற்றிக் கொடுத்தேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَتَى عَلَى رَجُلٍ يَحْتَجِمُ فِي رَمَضَانَ فَقَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ரமலான் மாதத்தில் (நோன்பு நோற்றிருந்த நிலையில்) இரத்தம் குத்தி எடுக்கும் (ஹிஜாமா) சிகிச்சையைச் செய்து கொண்டிருந்த ஒருவரைக் கடந்து சென்ற அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(நோன்பு நோற்றிருக்கும் நிலையில்) இரத்தம் குத்தி எடுப்பவரும், இரத்தம் குத்தி எடுக்கப்படுபவரும் நோன்பை முறித்துவிட்டனர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍعَنْ ثَوْبَانَ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللهِ ﷺ سَرِيَّةً فَأَصَابَهُمُ الْبَرْدُ فَلَمَّا قَدِمُوا عَلَى النَّبِيِّ ﷺ شَكَوْا إِلَيْهِ مَا أَصَابَهُمْ مِنَ الْبَرْدِ فَأَمَرَهُمْ أَنْ يَمْسَحُوا عَلَى الْعَصَائِبِ وَالتَّسَاخِينِ
ஸவ்பான் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு (சிறு) படையை அனுப்பி வைத்தார்கள். (அப்பயணத்தில்) அவர்களைக் கடும் குளிர் தாக்கியது. அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் (திரும்பி) வந்தபோது, தங்களுக்கு ஏற்பட்ட குளிரைக் குறித்து முறையிட்டார்கள். அப்போது, தலைப்பாகைகள் (மற்றும் தலைக்கட்டுகள்) மீதும், காலுறைகள் (பாதங்களை வெப்பப்படுத்தும் உறைகள்) மீதும் மஸஹ் செய்யுமாறு நபி (ஸல்) அவர்கள் அவர்களுக்கு உத்தரவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مَنْ صَلَّى عَلَى جِنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ الْقِيرَاطُ مِثْلُ أُحُدٍ
தவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் ஒரு ஜனாஸாத் தொழுகையைத் தொழுகிறாரோ அவருக்கு ஒரு 'கீராத்' (நற்கூலி) உண்டு. அவர் அதன் அடக்க நிகழ்விலும் (அது முடிவடையும் வரை) கலந்து கொண்டால் அவருக்கு இரண்டு 'கீராத்'கள் உண்டு. ஒரு 'கீராத்' என்பது உஹுத் (மலை) போன்றதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ يَتَقَبَّلُ لِي بِوَاحِدَةٍ وَأَتَقَبَّلُ لَهُ بِالْجَنَّةِ؟ قَالَ قُلْتُ أَنَا قَالَ لَا تَسْأَلِ النَّاسَشَيْئًا فَكَانَ ثَوْبَانُ يَقَعُ سَوْطُهُ وَهُوَ رَاكِبٌ فَلَا يَقُولُ لِأَحَدٍ نَاوِلْنِيهِ حَتَّى يَنْزِلَ فَيَتَنَاوَلَهُ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "யார் எனக்காக ஒரு விஷயத்தை (நிறைவேற்றுவதாக) பொறுப்பேற்றுக் கொள்கிறாரோ, அவருக்கு நான் சொர்க்கத்திற்குப் பொறுப்பேற்றுக் கொள்கிறேன்?" என்று கேட்டார்கள். நான், "நான் (பொறுப்பேற்கிறேன்)" என்றேன். அவர்கள், "மக்களிடம் எதையும் (உதவியாகக்) கேட்காதீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.

(இதன் பிறகு) ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் வாகனத்தில் (பயணித்துக்) கொண்டிருக்கும்போது அவர்களின் சவுக்கு கீழே விழுந்துவிட்டால், எவரிடமும் "அதை எனக்கு எடுத்துக் கொடுங்கள்" என்று சொல்ல மாட்டார்கள்; மாறாக, தாமே (வாகனத்திலிருந்து) கீழே இறங்கி அதனை எடுத்துக் கொள்வார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ الرَّجُلَ لَيُحْرَمُ الرِّزْقَ بِالذَّنْبِ يُصِيبُهُ وَلَا يَرُدُّ الْقَدَرَ إِلَّا الدُّعَاءُ وَلَا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ إِلَّا الْبِرُّ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக ஒரு மனிதன் தான் செய்யும் பாவத்தின் காரணமாக, (தனக்குக் கிடைக்கவிருந்த) வாழ்வாதாரத்தை (ரிஸ்க்கை) இழந்துவிடுகிறான். பிரார்த்தனையை (துஆவை)த் தவிர வேறெதுவும் விதியை (விதியின் தீய விளைவுகளை)த் தடுப்பதில்லை. நற்செயல்களைத் (பெற்றோருக்குச் செய்யும் பணிவிடை போன்றவற்றைத்) தவிர வேறெதுவும் ஆயுளை அதிகரிப்பதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا رَأَيْتُمُ الرَّايَاتِ السُّودَ قَدْ جَاءَتْ مِنْ قِبَلِ خُرَاسَانَ فَأْتُوهَا؛ فَإِنَّ فِيهَا خَلِيفَةَ اللهِ الْمَهْدِيَّ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"குராசான் திசையிலிருந்து கறுப்புக் கொடிகள் (ஏந்திய படைகள்) வருவதை நீங்கள் கண்டால், (பனியில் தவழ்ந்தாவது) அவர்களிடம் செல்லுங்கள்; ஏனெனில், நிச்சயமாக அவர்களிடையே அல்லாஹ்வின் கலீஃபாவான அல்-மஹ்தீ இருப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اسْتَقِيمُوا لِقُرَيْشٍ مَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"குறைஷியர் உங்களிடம் (உடன்படிக்கைகளிலும் அதிகாரத்திலும்) நேர்மையாக நடக்கும் வரை, நீங்களும் அவர்களிடம் நேர்மையாக நடந்துகொள்ளுங்கள்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّعَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ مَنْ عَادَ مَرِيضًا لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِ قِيلَ وَمَا خُرْفَةُ الْجَنَّةِ؟ قَالَ جَنَاهَا
அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஒரு நோயாளியை நலம் விசாரிக்கச் செல்பவர், (அங்கிருந்து திரும்பும் வரை) தொடர்ந்து சொர்க்கத்தின் ‘குர்ஃபா’வில் (Khurfah) இருக்கிறார்."

அப்போது, "(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) சொர்க்கத்தின் குர்ஃபா என்றால் என்ன?" என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், "அது (சொர்க்கத்தின்) பறிக்கப்படும் கனிகளாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ الْكِبْرِ وَالْغُلُولِ وَالدَّيْنِ فَهُوَ فِي الْجَنَّةِ أَوْ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உரிமைவிடப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"பெருமை, (பொதுச் சொத்தில் செய்யும்) மோசடி, கடன் ஆகிய மூன்றிலிருந்தும் விடுபட்ட நிலையில் யாருடைய உயிர் அவரது உடலை விட்டுப் பிரிகிறதோ, அவர் சொர்க்கத்தில் (இருப்பார்) நுழைவார் (அல்லது அவருக்குச் சொர்க்கம் உறுதியாகிவிடும்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ عَنْ جُبَيْرٍ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ ذَبَحَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أُضْحِيَّةً ثُمَّ قَالَ يَا ثَوْبَانُ أَصْلِحْ لَحْمَ هَذِهِ الشَّاةِ قَالَ فَمَا زِلْتُ أُطْعِمُهُ مِنْهَا حَتَّى قَدِمَ الْمَدِينَةَ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒரு பயணத்தின் போது) உளுஹிய்யா (குர்பானி) அறுத்தார்கள். பின்னர், "சவ்பானே! இந்த ஆட்டின் இறைச்சியைப் பதப்படுத்தி (பயணத்திற்குத் தயாராக வைத்து)க் கொள்" என்று கூறினார்கள். அவர்கள் மதீனாவைச் சென்றடையும் வரை அதிலிருந்தே நான் அவர்களுக்கு உணவளித்து வந்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ لَمَّا أُنْزِلَتْ {الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللهِ} [التوبة 34] قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ قَدْ نَزَلَ فِي الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ مَا نَزَلَ فَلَوْ أَنَّا عَلِمْنَا أَيُّ الْمَالِ خَيْرٌ اتَّخَذْنَاهُ فَقَالَ أَفْضَلُهُ لِسَانًا ذَاكِرًا وَقَلْبًا شَاكِرًا وَزَوْجَةً مُؤْمِنَةًتُعِينُهُ عَلَى إِيمَانِهِ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"{அல்லதீன யக்னிஸூனத் தஹப வல்-ஃபிள்ளத வலா யுன்ஃபிகூனஹா ஃபீ ஸபீலில்லாஹ்} (யார் தங்கத்தையும் வெள்ளியையும் சேகரித்து வைத்துக்கொண்டு, அவற்றை அல்லாஹ்வின் பாதையில் செலவிடாமல் இருக்கிறார்களோ...)" [அத்-தவ்பா: 34] என்ற வசனம் அருளப்பட்டபோது, நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம்.

அப்போது நபித்தோழர்களில் சிலர், "தங்கம் மற்றும் வெள்ளி குறித்து (அவற்றைக் கண்டித்து) அருளப்பட வேண்டியவை அருளப்பட்டுவிட்டன. எனவே, எந்தச் செல்வம் மிகச் சிறந்தது என்று நாம் அறிந்தால், அதனை நாம் (சேகரித்துத்) தேடிக்கொள்வோமே!" என்று கூறினர்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(செல்வங்களில்) மிகச் சிறந்தது (அல்லாஹ்வை) திக்ரு செய்யும் (நினைவுகூரும்) நாவும், (அல்லாஹ்வுக்கு) நன்றியுணர்வுள்ள உள்ளமும், ஒருவனது ஈமானில் (இறைநம்பிக்கையில்) அவனுக்கு உறுதுணையாக இருக்கும் முஃமினான (இறைநம்பிக்கை கொண்ட) மனைவியும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّمَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எனது சமுதாயத்தின் மீது நான் (மிகவும்) அஞ்சுவதெல்லாம், (மக்களை) வழிகெடுக்கும் தலைவர்களைத் தான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّمَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ
தவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக நான் என் சமுதாயத்தின் மீது (அவர்களை) வழிகெடுக்கும் தலைவர்களைப் பற்றியே (அதிகம்) அஞ்சுகிறேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
وَبِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ اللهَ زَوَى لِي الْأَرْضَ أَوْ قَالَ إِنَّ رَبِّي زَوَى لِي الْأَرْضَ فَرَأَيْتُ مَشَارِقَهَا وَمَغَارِبَهَا وَإِنَّ مُلْكَ أُمَّتِي سَيَبْلُغُ مَا زَوَى لِي مِنْهَا وَإِنِّي أُعْطِيتُ الْكَنْزَيْنِ الْأَحْمَرَ وَالْأَبْيَضَ وَإِنِّي سَأَلْتُ رَبِّي لِأُمَّتِي أَنْ لَا يَهْلِكُوا بِسَنَةٍ بِعَامَّةٍ وَلَا يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ يَسْتَبِيحُ بَيْضَتَهُمْ وَإِنَّ رَبِّي قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي إِذَا قَضَيْتُ قَضَاءً فَإِنَّهُ لَا يُرَدُّ 10 وَقَالَ يُونُسُ لَا يُرَدُّ وَإِنِّي أَعْطَيْتُكَ لِأُمَّتِكَ أَنْ لَا أُهْلِكَهُمْ بِسَنَةٍ بِعَامَّةٍ وَلَا أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ يَسْتَبِيحُ بَيْضَتَهُمْوَلَوْ اجْتَمَعَ عَلَيْهِمْ مَنْ بَيْنَ أَقْطَارِهَا أَوْ قَالَ مَنْ بِأَقْطَارِهَا حَتَّى يَكُونَ بَعْضُهُمْ يَسْبِي بَعْضًا وَإِنَّمَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ وَإِذَا وُضِعَ فِي أُمَّتِي السَّيْفُ لَمْ يُرْفَعْ عَنْهُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَلَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَلْحَقَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي بِالْمُشْرِكِينَ حَتَّى تَعْبُدَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي الْأَوْثَانَ وَإِنَّهُ سَيَكُونُ فِي أُمَّتِي كَذَّابُونَ ثَلَاثُونَ كُلُّهُمْ يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ وَأَنَا خَاتَمُ النَّبِيِّينَ لَا نَبِيَّ بَعْدِي وَلَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي عَلَى الْحَقِّ ظَاهِرِينَ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللهِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக, அல்லாஹ் எனக்காக பூமியைச் சுருட்டிக் காண்பித்தான் (அல்லது 'எனது இறைவன் எனக்காக பூமியைச் சுருட்டிக் காண்பித்தான்' என்று கூறினார்கள்). அப்போது, அதன் கிழக்கு மற்றும் மேற்குத் திசைகளை நான் பார்த்தேன். எனக்காக பூமியில் எவ்வளவு சுருட்டிக் காண்பிக்கப்பட்டதோ, அந்த எல்லை வரை எனது சமுதாயத்தின் (உம்மத்தின்) ஆட்சி சென்றடையும். மேலும், எனக்கு சிவப்பு (தங்கம் - பாரசீகம்) மற்றும் வெள்ளை (வெள்ளி - ரோம்) ஆகிய இரு கருவூலங்கள் வழங்கப்பட்டன.

நான் என் இறைவனிடம் எனது சமுதாயத்திற்காக, 'அவர்களை ஒட்டுமொத்தமாக அழிக்கும் கொடிய பஞ்சத்தை ஏற்படுத்தக் கூடாது' என்றும், 'அவர்களை வேரறுத்து நிர்மூலமாக்கக்கூடிய (அவர்களின் ஒருமைப்பாட்டைச் சிதைக்கக்கூடிய), அவர்களல்லாத வேறொரு புறம்பான எதிரிக்கு அவர்கள் மீது ஆதிக்கம் வழங்கிவிடக் கூடாது' என்றும் வேண்டினேன்.

அதற்கு எனது இறைவன் கூறினான்: 'முஹம்மதே! நான் ஒரு முடிவை நிர்ணயித்துவிட்டால், அது ஒருபோதும் மாற்றப்படாது (யூனுஸ் எனும் அறிவிப்பாளர் 'மாற்றப்படாது' என்பதைக் குறிப்பிட்டார்). உமது சமுதாயத்திற்காக நான் உமக்கு இந்த வரத்தை அளித்துவிட்டேன்: ஒட்டுமொத்தமாக அவர்களை அழிக்கும் கொடிய பஞ்சத்தை அவர்களுக்கு நான் ஏற்படுத்த மாட்டேன். மேலும், அவர்களை வேரறுத்து நிர்மூலமாக்கக்கூடிய, அவர்களல்லாத வேறொரு புறம்பான எதிரிக்கு அவர்கள் மீது ஆதிக்கம் வழங்கிவிட மாட்டேன்; பூமியின் அனைத்துத் திசைகளிலிருந்தும் (அல்லது 'அதன் எல்லைகளிலிருந்தும்' என்று கூறினார்கள்) அவர்களுக்கு எதிராக எதிரிகள் ஒன்றுதிரண்டு வந்தாலும் சரியே! ஆனால், (உமது சமுதாயத்தினர் தங்களுக்குள்ளேயே) ஒருவரையொருவர் அழித்து, ஒருவரையொருவர் சிறைபிடித்துக் கொள்வார்கள் (என்ற நிலை ஏற்படும்).'

நான் எனது சமுதாயத்தின் மீது பெரிதும் அஞ்சுவதெல்லாம் வழிகெடுக்கும் தலைவர்களைப் (மற்றும் மார்க்க அறிஞர்களைப்) பற்றித்தான். எனது சமுதாயத்திற்குள் வாள் (உள்நாட்டுப் போர் மற்றும் குழப்பம்) உருவப்பட்டுவிட்டால், மறுமை நாள் வரை அது அவர்களிடமிருந்து விலக்கிக் கொள்ளப்பட மாட்டாது.

எனது சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த சில கோத்திரத்தார் இணைவைப்பவர்களுடன் (முஷ்ரிக்குகளுடன்) இணையும் வரையிலும், எனது சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த சில கோத்திரத்தார் சிலைகளை வணங்கும் வரையிலும் மறுமை நாள் வராது.

நிச்சயமாக, எனது சமுதாயத்தில் முப்பது பெரும் பொய்யர்கள் தோன்றுவார்கள்; அவர்கள் ஒவ்வொருவரும் தங்களை இறைத்தூதர் என்று வாதிடுவார்கள். ஆனால், நானே இறைத்தூதர்களின் முத்திரையாவேன் (இறுதியானவன்). எனக்குப் பிறகு எந்த நபியும் இல்லை.

ஆயினும், எனது சமுதாயத்தில் ஒரு கூட்டத்தார் சத்தியத்தின் மீது நிலைத்து நின்று வெற்றியாளர்களாகத் திகழ்ந்து கொண்டே இருப்பார்கள். அல்லாஹ்வின் கட்டளை (மறுமை நாளின் அடையாளம்) வரும் வரை, அவர்களுக்கு மாறுசெய்பவர்கலாக் அவர்களுக்கு எந்தத் தீங்கும் விளைவிக்க முடியாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ سَالِمٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ الْوَلِيدِ الزُّبَيْدِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْوَلِيدِ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ لُقْمَانَ بْنِ عَامِرٍ الْوُصَابِيِّ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى بْنِ عَدِيٍّ الْبَهْرَانِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ عِصَابَتَانِ مِنْ أُمَّتِي أَحْرَزَهُمُ اللهُ مِنَ النَّارِ عِصَابَةٌ تَغْزُو الْهِنْدَ وَعِصَابَةٌ تَكُونُ مَعَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"என் சமுதாயத்தாரில் இரண்டு குழுவினரை அல்லாஹ் நரக நெருப்பிலிருந்து பாதுகாப்பான். (அவர்கள் யாரெனில்,) இந்தியா மீது படையெடுக்கும் (அறப்போர் புரியும்) ஒரு குழுவினர்; (இறுதிக்காலத்தில்) மர்யமின் மகன் ஈஸா (அலை) அவர்களுடன் இருக்கும் மற்றொரு குழுவினர் ஆவர்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ حَدَّثَنَا مَرْزُوقٌ أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحِمْصِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو أَسْمَاءَ الرَّحَبِيُّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُوشِكُ أَنْ تَدَاعَى عَلَيْكُمُ الْأُمَمُ مِنْ كُلِّ أُفُقٍ كَمَا تَدَاعَى الْأَكَلَةُ عَلَى قَصْعَتِهَا 10 قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللهِ أَمِنْ قِلَّةٍ بِنَا يَوْمَئِذٍ؟ قَالَ أَنْتُمْ يَوْمَئِذٍ كَثِيرٌ وَلَكِنْ تَكُونُونَ غُثَاءً كَغُثَاءِ السَّيْلِ تُنْتَزَعُ الْمَهَابَةُ مِنْ قُلُوبِ عَدُوِّكُمْ وَيَجْعَلُ فِي قُلُوبِكُمُ الْوَهْنَ قَالَ قُلْنَا وَمَا الْوَهْنُ؟ قَالَ حُبُّ الْحَيَاةِ وَكَرَاهِيَةُ الْمَوْتِ
இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களால் உரிமைவிடப்பட்ட சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உண்பவர்கள் தங்கள் உணவுப் பாத்திரத்தின் பக்கம் (மற்றவர்களை) அழைப்பதைப் போன்று, உங்களுக்கு எதிராக (உங்களை அழிப்பதற்காக) பிற சமுதாயத்தினர் அனைத்துத் திசைகளிலிருந்தும் ஒருவரையொருவர் அழைத்துக் கொள்ளும் காலம் நெருங்கி விட்டது."

அப்போது நாங்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அந்நாளில் நாங்கள் எண்ணிக்கையில் குறைவாக இருப்பதனாலா (அவ்வாறு நடக்கும்)?" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள், "இல்லை, அந்நாளில் நீங்கள் (எண்ணிக்கையில்) அதிகமாகவே இருப்பீர்கள். ஆயினும், காட்டாற்று வெள்ளத்தில் அடித்துச் செல்லப்படும் சருகுகளைப் (மற்றும் நுரைகளைப்) போன்று (எவ்வித உறுதியுமற்றவர்களாக) நீங்கள் இருப்பீர்கள். உங்கள் எதிரிகளின் உள்ளங்களில் இருந்து உங்களைப் பற்றிய பயம் (மரியாதை) நீக்கப்பட்டு விடும். மேலும், உங்களுடைய உள்ளங்களில் 'வஹ்ன்' (எனும் பலவீனம்) ஏற்படுத்தப்பட்டு விடும்" என்று கூறினார்கள்.

நாங்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! 'வஹ்ன்' என்றால் என்ன?" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள், "(அது) இவ்வுலக வாழ்வை நேசிப்பதும், மரணத்தை வெறுப்பதுமாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ سَلَّامٍ أَنَّ جَدَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا أَسْمَاءَ حَدَّثَهُ أَنَّ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ حَدَّثَهُ أَنَّ ابْنَةَ هُبَيْرَةَ دَخَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ وَفِي يَدِهَا خَوَاتِيمُ مِنْ ذَهَبٍ يُقَالُ لَهَا الْفَتَخُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَقْرَعُ يَدَهَا بِعُصَيَّةٍ مَعَهُ يَقُولُ لَهَا أَيَسُرُّكِ أَنْ يَجْعَلَ اللهُ فِي يَدِكِ خَوَاتِيمَ مِنْ نَارٍ؟ فَأَتَتْ فَاطِمَةَ فَشَكَتْ إِلَيْهَا مَا صَنَعَ بِهَا رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَ وَانْطَلَقْتُ أَنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَامَ خَلْفَ الْبَابِ وَكَانَ إِذَا اسْتَأْذَنَ قَامَ خَلْفَ الْبَابِ قَالَ فَقَالَتْ لَهَا فَاطِمَةُ انْظُرِي إِلَى هَذِهِ السِّلْسِلَةِ الَّتِي أَهْدَاهَا إِلَيَّ أَبُو حَسَنٍ قَالَ وَفِي يَدِهَا سِلْسِلَةٌ مِنْ ذَهَبٍ فَدَخَلَ النَّبِيُّ ﷺ فَقَالَ يَا فَاطِمَةُ بِالْعَدْلِ أَنْ يَقُولَ النَّاسُ فَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ وَفِي يَدِكِ سِلْسِلَةٌ مِنْ نَارٍ؟ ثُمَّ عَذَمَهَا عَذْمًا شَدِيدًا ثُمَّ خَرَجَ وَلَمْ يَقْعُدْ فَأَمَرَتْ بِالسِّلْسِلَةِ فَبِيعَتْفَاشْتَرَتْ بِثَمَنِهَا عَبْدًا فَأَعْتَقَتْهُ فَلَمَّا سَمِعَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ ﷺ كَبَّرَ وَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي نَجَّى فَاطِمَةَ مِنَ النَّارِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஹுபைராவின் மகள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார்கள். அப்போது அவரது கைகளில் 'ஃபதக்' எனப்படும் (பெரிய அளவிலான) தங்கத்தாலான மோதிரங்கள் இருந்தன. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம்மிடம் இருந்த சிறிய குச்சியால் அவரது கையில் தட்டிவிட்டு, "அல்லாஹ் உனது கைகளில் நெருப்பாலான மோதிரங்களை அணிவிப்பது உனக்கு மகிழ்ச்சியைத் தருமா?" என்று (அவரிடம்) கேட்டார்கள்.

இதனால் அவர் ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்களிடம் சென்று, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தன்னிடம் நடந்து கொண்ட விதம் குறித்து முறையிட்டார்.

(சவ்பான் கூறுகிறார்:) நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (ஃபாத்திமாவின் வீட்டிற்குச்) சென்றேன். அவர்கள் கதவுக்குப் பின்னால் நின்றார்கள். (யார் வீட்டிற்கும் சென்று) அனுமதி கேட்கும்போது கதவுக்குப் பின்னால் (நேராக நிற்காமல் மறைவாக) நிற்பதே அவர்களின் வழக்கமாக இருந்தது.

அப்போது ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்கள் அவரிடம் (ஹுபைராவின் மகளிடம்), "அபூ ஹஸன் (அலி - ரலி) எனக்குப் பரிசளித்த இந்தச் சங்கிலியைப் பார்" என்று கூறினார்கள். ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்களின் கையில் தங்கத்தாலான சங்கிலி ஒன்று இருந்தது.

அப்போது உள்ளே நுழைந்த நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஃபாத்திமாவே! 'முஹம்மதின் மகள் ஃபாத்திமாவின் கையில் நெருப்பாலான சங்கிலி இருக்கிறது' என்று மக்கள் கூறுவது (உனக்கு) நியாயமாகுமா?" என்று கேட்டார்கள். பின்னர் அவர்களைக் கடுமையாகக் கண்டித்துவிட்டு, (அங்கு) உட்காராமல் வெளியேறிவிட்டார்கள்.

உடனே ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்கள் அந்தச் சங்கிலியை விற்கும்படி உத்தரவிட்டார்கள். அது விற்கப்பட்டது. அந்தப் பணத்தைக் கொண்டு ஒரு அடிமையை விலைக்கு வாங்கி, அவரை (அல்லாஹ்வின் திருப்திக்காக) உரிமைவிட்டார்கள்.

இதைக் கேள்வியுற்ற நபி (ஸல்) அவர்கள் தக்பீர் (அல்லாஹு அக்பர் - என்று) கூறினார்கள். மேலும், "அல்ஹம்துலில்லாஹ் (எல்லாப் புகழும் அல்லாஹ்வுக்கே). அவனே ஃபாத்திமாவை நரக நெருப்பிலிருந்து காப்பாற்றினான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ لَيْثٍ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الرَّاشِيَ وَالْمُرْتَشِيَ وَالرَّائِشَ يَعْنِي الَّذِي يَمْشِي بَيْنَهُمَا
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"லஞ்சம் கொடுப்பவர், லஞ்சம் பெறுபவர் மற்றும் (அவ்விருவருக்கும் இடையில் தூதுவராகச் செயல்படும்) இடைத்தரகர் ஆகியோரை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சபித்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا مَيْمُونٌ أَبُو مُحَمَّدٍ الْمُرَئِيُّ التَّمِيمِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ الْمَخْزُومِيُّعَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ سَرَّهُ النَّسَاءُ فِي الْأَجَلِ وَالزِّيَادَةُ فِي الرِّزْقِ فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ
தௌபான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் தனது வாழ்நாள் நீட்டிக்கப்படுவதையும் (மரணத் தவணை பிற்படுத்தப்படுவதையும்), தனது வாழ்வாதாரத்தில் (ரிஸ்கில்) அபிவிருத்தி செய்யப்படுவதையும் விரும்புகிறாரோ, அவர் தனது இரத்த பந்த உறவுகளைப் பேணி (அவர்களுடன் இணைந்து) நடக்கட்டும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا مَيْمُونٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ لَيَلْتَمِسُ مَرْضَاةَ اللهِ فَلَا يَزَالُ بِذَلِكَ فَيَقُولُ اللهُ لِجِبْرِيلَ إِنَّ فُلَانًا عَبْدِي يَلْتَمِسُ أَنْ يُرْضِيَنِي أَلَا وَإِنَّ رَحْمَتِي عَلَيْهِ فَيَقُولُ جِبْرِيلُ رَحْمَةُ اللهِ عَلَى فُلَانٍ وَيَقُولُهَا حَمَلَةُ الْعَرْشِ وَيَقُولُهَا مَنْ حَوْلَهُمْ حَتَّى يَقُولَهَا أَهْلُ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ ثُمَّ تَهْبِطُ لَهُ إِلَى الْأَرْضِ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக ஓர் அடியான் அல்லாஹ்வின் பொருத்தத்தைத் தேடிக்கொண்டே இருக்கிறான். அவன் (தொடர்ந்து) அதிலேயே நிலைத்திருக்கிறான். அப்போது அல்லாஹ் ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்களிடம், 'நிச்சயமாக இன்னார் எனும் எனது அடியான் என்னைத் திருப்திப்படுத்த (தன் நற்செயல்கள் மூலம்) நாடுகிறான். அறிந்து கொள்! நிச்சயமாக எனது அருள் (ரஹ்மத்) அவன் மீது உண்டாகிவிட்டது' என்று கூறுவான். உடனே ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள், 'இன்னார் மீது அல்லாஹ்வின் அருள் உண்டாகட்டும்' என்று கூறுவார்கள். அதையே அர்ஷைச் சுமப்பவர்களும் (வானவர்களும்) கூறுவார்கள்; அவர்களைச் சுற்றியுள்ளோரும் அதையே கூறுவார்கள். ஏழு வானங்களில் உள்ளவர்களும் அதைக் கூறும் வரை (இது தொடரும்). பின்னர், அவனுக்காக பூமியிலும் அது (மக்களின் அங்கீகாரம் மற்றும் நற்பெயர் வடிவில்) இறக்கப்படுகிறது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا مَيْمُونٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ لَا تُؤْذُوا عِبَادَ اللهِ وَلَا تُعَيِّرُوهُمْ وَلَا تَطْلُبُوا عَوْرَاتِهِمْ؛ فَإِنَّهُ مَنْ طَلَبَ عَوْرَةَ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ طَلَبَ اللهُ عَوْرَتَهُ حَتَّى يَفْضَحَهُ فِي بَيْتِهِ
தவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் அடியார்களுக்குத் துன்பம் இழைக்காதீர்கள்; அவர்களைப் பழித்துரைக்காதீர்கள் (அவமானப்படுத்தாதீர்கள்); அவர்களின் குறைகளைத் (மறைவான விஷயங்களைத்) தேடி ஆராயாதீர்கள். ஏனெனில், எவர் தனது முஸ்லிம் சகோதரனின் குறையைத் (மறைவானவற்றைத்) தேடி ஆராய்கிறாரோ, அல்லாஹ் அவனது குறையைத் தேடுவான். அல்லாஹ் எவனது குறையைத் தேடுகிறானோ, அவனை அவனது வீட்டிற்குள்ளேயே (அவன் மறைந்திருக்கும் இடத்திலேயே) வைத்து அம்பலப்படுத்தி விடுவான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَلَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي عَلَى الْحَقِّ ظَاهِرِينَ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَذَلَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللهِ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"என் சமுதாயத்தில் ஒரு கூட்டத்தார் சத்தியத்தில் (உறுதியாக) நிலைத்துநின்று மேலோங்கியவர்களாகவே தொடர்ந்திருப்பார்கள். அல்லாஹ்வின் கட்டளை (மறுமை நாள் அல்லது அதற்கு முன் வீசும் மென்மையான காற்று) வரும் வரை, அவர்களைக் கைவிடுபவர்களால் (அல்லது அவர்களுக்கு எதிராகச் செயல்படுபவர்களால்) அவர்களுக்கு எவ்விதத் தீங்கும் இழைக்க முடியாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَدْ رَفَعَهُ قَالَ عَفَّانُ عَنْ ثَوْبَانَ رَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ قَالَ عَائِدُ الْمَرِيضِ فِي مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ وَلَمْ يَشُكَّ فِيهِ ابْنُ مَهْدِيٍّ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"நோயாளியை நலம் விசாரிக்கச் செல்பவர் (அவர் திரும்பி வரும் வரை) சொர்க்கத்தின் கனிகள் பறிக்கப்படும் தோட்டத்தில் (அல்லது பாதையில்) இருக்கிறார்" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاْقَ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ حَدَّثَنِي ثَوْبَانُ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ يَضْمَنُ لِي وَاحِدَةً وَأَضْمَنُ لَهُ الْجَنَّةَ؟ قَالَ قُلْتُ أَنَا يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ لَا تَسْأَلِ النَّاسَ شَيْئًا قَالَ فَكَانَ سَوْطُ ثَوْبَانَ يَسْقُطُ وَهُوَ عَلَى بَعِيرِهِ فَيُنِيخُ حَتَّى يَأْخُذَهُ وَمَا يَقُولُ لِأَحَدٍ نَاوِلْنِيهِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "எனக்காக ஒரு விஷயத்திற்குப் பொறுப்பேற்றுக் கொள்பவருக்கு நான் சொர்க்கத்திற்குப் பொறுப்பேற்றுக் கொள்கிறேன் (அப்படிப்பட்டவர் யார்?)" என்று கேட்டார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் (அதற்குப் பொறுப்பேற்கிறேன்)" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அவர்கள், "மக்களிடம் எதையும் (உதவியாகக்) கேட்காதீர்!" என்று கூறினார்கள்.

(இதன் காரணமாக) ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் தமது ஒட்டகத்தின் மீது அமர்ந்திருக்கும்போது அவரது சாட்டை கீழே விழுந்துவிட்டால், (அருகில் இருப்பவர்களிடம் உதவி கேட்காமல்) ஒட்டகத்தை மண்டியிடச் செய்து (அவரே இறங்கி) அதை எடுத்துக் கொள்வார்கள். "அதை எடுத்து என்னிடம் கொடுங்கள்" என்று எவரிடமும் கேட்க மாட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَفْضَلُ دِينَارٍ [دِينَارٌ] يُنْفِقُهُ الرَّجُلُ عَلَى عِيَالِهِ ثُمَّ عَلَى نَفْسِهِ ثُمَّ فِي سَبِيلِ اللهِ ثُمَّ عَلَى أَصْحَابِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ فَيَبْدَأُ بِالْعِيَالِ وقَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَلَمْ يَرْفَعْهُ دِينَارٌ أَنْفَقَهُ رَجُلٌ عَلَىدَابَّتِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு மனிதன் செலவழிக்கும் தீனார்களில் (பணத்தில்) மிகச் சிறந்தது, அவன் தன் குடும்பத்தினருக்காகச் செலவழிக்கும் தீனாராகும். பின்னர், (அவன்) தனக்காகச் செலவழிப்பது; பின்னர், அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போருக்காகச்) செலவழிப்பது; பின்னர், அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போரில் ஈடுபட்டுள்ள) தன் தோழர்களுக்காகச் செலவழிப்பதாகும்."

அபூ கிலாபா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
"(ஆகவே, ஒருவர் செலவிடுவதைத்) தன் குடும்பத்தினரிலிருந்தே தொடங்க வேண்டும்."

சுலைமான் பின் ஹர்ப் (ரஹ்) அவர்கள், (இதனை நபிமொழியெனக் குறிப்பிடாமல் - மவ்கூஃப் ஆக) "ஒரு மனிதன் அல்லாஹ்வின் பாதையில் தனது வாகனப் பிராணிக்காகச் செலவழிக்கும் தீனார் (மிகச் சிறந்தது)" என்று (தமது கூற்றாகக்) குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا عَادَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ لَمْ يَزَلْ فِي مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு முஸ்லிம் (நோயுற்றிருக்கும்) தனது முஸ்லிம் சகோதரரை நலம் விசாரிக்கச் சென்றால், அவர் (அங்கிருந்து) திரும்பும் வரை சொர்க்கத்தின் கனி பறிக்கும் தோட்டத்தில் (அல்லது பறிக்கப்பட்ட கனிகளுக்கு மத்தியில்) இருக்கிறார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنِي أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنِي أَبُو أَسْمَاءَ الرَّحَبِيُّحَدَّثَنِي ثَوْبَانُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنْصَرِفَ مِنْ صَلَاتِهِ قَالَ أَسْتَغْفِرُ اللهَ ثَلَاثًا ثُمَّ يَقُولُ اللهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ ذَا الْجِلَالِ وَالْإِكْرَامِ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்து (திரும்ப) நாடினால், மூன்று முறை "அஸ்தக்ஃபிருல்லாஹ்" (நான் அல்லாஹ்விடம் பாவமன்னிப்புத் தேடுகிறேன்) என்று கூறுவார்கள். பின்னர், "அல்லாஹும்ம அன்தஸ் ஸலாம், வமின்கஸ் ஸலாம், தபாரக்த யா தல் ஜலாலி வல் இக்ராம்" (யா அல்லாஹ்! நீயே சாந்தியளிப்பவன்; உன்னிடமிருந்தே சாந்தி உண்டாகிறது; கண்ணியமும் மகத்துவமும் உடையவனே! நீ பெரும் பாக்கியம் மிக்கவன்) என்று கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ أَنَا بِعُقْرِ حَوْضِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَذُودُ عَنْهُ النَّاسَ لِأَهْلِ الْيَمَنِ وَأَضْرِبُهُمْ بِعَصَايَ حَتَّى يَرْفَضَّ عَنْهُمْ قَالَ قِيلَ لِلنَّبِيِّ ﷺ مَا سَعَتُهُ؟ قَالَ مِنْ مَقَامِي إِلَى عُمَانَ يَغُتُّ فِيهِ مِيزَابَانِ يَمُدَّانِهِ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"மறுமை நாளில் நான் எனது (கவ்ஸர்) தடாகத்தின் ஓரத்தில் (மக்கள் கூடும் இடத்தில்) இருப்பேன். யெமன் நாட்டு மக்களுக்காக (அவர்கள் முதலில் நீர் அருந்த வழிவிடுவதற்காக) நான் மற்ற மக்களை எனது கைத்தடியால் அடித்து (அப்புறப்படுத்தி) விரட்டுவேன். இறுதியில், அக்கூட்டம் அவர்களுக்கு வழிவிட்டு விலகிச் செல்லும்" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "அதன் (தடாகத்தின்) பரப்பளவு எவ்வளவு?" என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், "(மதீனாவிலுள்ள) நான் நிற்கும் இவ்விடத்திலிருந்து 'உமான்' வரையிலான தொலைவாகும். அதில் (சொர்க்கத்திலிருந்து) இரு நீர்க்குழாய்கள் (தொடர்ச்சியாக நீர்) பாய்ந்து வந்து, அதற்கு நீர் வழங்கிக்கொண்டிருக்கும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ مَرَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِالْبَقِيعِ فِي ثَمَانِ عَشْرَةَ لَيْلَةً خَلَتْ مِنْ رَمَضَانَ بِرَجُلٍ يَحْتَجِمُ فَقَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ
இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ரமலான் மாதத்தில் பதினெட்டு இரவுகள் கழிந்த நிலையில் (மதீனாவின்) பகீஃ (மயானப் பகுதி) வழியாக, ஹிஜாமா (இரத்தம் வெளியேற்றி சிகிச்சை) செய்து கொண்டிருந்த ஒரு மனிதரை இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது, "ஹிஜாமா செய்பவரும், யாருக்கு ஹிஜாமா செய்யப்படுகிறதோ அவரும் (தங்களின்) நோன்பை முறித்துவிட்டனர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي مَعْدَانُ قَالَ قُلْتُ لِثَوْبَانَ مَوْلَى النَّبِيِّ ﷺ حَدِّثْنَا حَدِيثًا يَنْفَعُنَا اللهُ بِهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً
நபி (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் (ரலி) அவர்களிடம் (மஃதான் இப்னு அபீ தல்ஹா ஆகிய நான்), "அல்லாஹ் எங்களுக்குப் பயனளிக்கக்கூடிய (மற்றும் எங்களைச் சொர்க்கத்தில் சேர்க்கக்கூடிய) ஒரு செய்தியை எங்களுக்குக் கூறுங்கள்!" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டுள்ளேன்:
"எந்தவொரு அடியார் அல்லாஹ்வுக்காக (உண்மையான ஈமானுடன்) ஒரு ஸஜ்தா (சிரவணக்கம்) செய்தாலும், அதன் காரணமாக அல்லாஹ் அவருடைய அந்தஸ்தை ஒரு படி உயர்த்துகிறான்; மேலும், அதன் காரணமாக அவரை விட்டு ஒரு பாவத்தை நீக்குகிறான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ الذِّمَارِيِّ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ صَامَ رَمَضَانَ فَشَهْرٌ بِعَشَرَةِ أَشْهُرٍ وَصِيَامُ سِتَّةِ أَيَّامٍ بَعْدَ الْفِطْرِ فَذَلِكَ تَمَامُ صِيَامِ السَّنَةِ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் ரமலான் (மாதம் முழுவதும்) நோன்பு நோற்கிறாரோ, (அந்த) ஒரு மாதம் பத்து மாதங்களுக்குச் சமமாகும். மேலும், நோன்புப் பெருநாளுக்குப் (ஈதுல் ஃபித்ர்) பிறகு ஆறு நாட்கள் நோன்பு நோற்பது, (அது மீதமுள்ள இரண்டு மாதங்களுக்குச் சமமாகி) ஒரு வருட நோன்பின் முழுமையாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ رَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ قَالَ لَا يَرُدُّ الْقَدَرَ إِلَّا الدُّعَاءُ وَلَا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ إِلَّا الْبِرُّ وَإِنَّ الْعَبْدَ لَيُحْرَمُ الرِّزْقَ بِالذَّنْبِ يُصِيبُهُ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"பிரார்த்தனையைத் (துஆவைத்) தவிர வேறெதுவும் விதியைத் (தடுப்பதில்லை அல்லது) மாற்றியமைப்பதில்லை; நற்செயலைத் (அல்-பிர்) தவிர வேறெதுவும் ஆயுளை அதிகரிப்பதில்லை. மேலும், ஓர் அடியான் தான் செய்யும் பாவத்தின் காரணமாகவே (அவனுக்குக் கிடைக்கவிருந்த) வாழ்வாதாரம் (ரிஸ்க்) தடுக்கப்படுகிறது."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ وَعِصَامُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَرِيزُ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ اسْتَقِيمُوا تُفْلِحُوا وَخَيْرُ أَعْمَالِكُمُ الصَّلَاةُ وَلَنْ يُحَافِظَ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَقَالَ عِصَامٌ وَلَا يُحَافِظُ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நீங்கள் (நேரான வழியில்) உறுதியாக நிலைத்திருங்கள்; (அதன் மூலம்) நீங்கள் வெற்றியடைவீர்கள். உங்களது செயல்களில் மிகச் சிறந்தது தொழுகையாகும். ஓர் இறைநம்பிக்கையாளரை (முஃமினை)த் தவிர வேறு எவரும் உளுவை (அங்கசுத்தியை) தொடர்ந்து பேணிக் காக்க மாட்டார்."

(இந்த ஹதீஸை அறிவிக்கும் இருவரில் ஒருவரான) இஸ்ஸாம் அவர்கள், ('வலன் யுஹாஃபிள' என்பதற்குப் பதிலாக) 'வலா யுஹாஃபிள' என்று (சிறு சொல் மாற்றத்துடன்) அறிவித்துள்ளார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ قَالَ لَا يَحِلُّ لَامْرِئٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَنْظُرَ فِي جَوْفِ بَيْتِ امْرِئٍ حَتَّى يَسْتَأْذِنَ فَإِنْ نَظَرَ فَقَدْ دَخَلَ وَلَا يَؤُمَّ قَوْمًا فَيَخْتَصَّ نَفْسَهُ بِدُعَاءٍ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ وَلَا يُصَلِّي وَهُوَ حَقِنٌ حَتَّى يَتَخَفَّفَ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"முஸ்லிம்களில் எவரும் மற்றொருவரின் வீட்டின் உட்பகுதியை (அவரிடம்) அனுமதி கேட்கும் வரை எட்டிப் பார்ப்பது (மார்க்க ரீதியாக) அனுமதிக்கப்பட்டதல்ல. அவ்வாறு அவர் (அனுமதியின்றி) எட்டிப் பார்ப்பாரானால், அவர் (அனுமதியின்றி அந்த) வீட்டினுள் நுழைந்தவராவார். மேலும், ஒரு கூட்டத்தாருக்குத் தலைமை தாங்கும் (இமாமாகத் தொழுகை நடத்தும்) ஒருவர், அவர்களை விடுத்து தமக்கு மட்டுமே பிரத்தியேகமாகப் பிரார்த்தனை செய்யக் கூடாது. அவ்வாறு அவர் செய்தால், அவர் அவர்களுக்குத் துரோகம் செய்தவராவார். மேலும், (சிறுநீர் அல்லது மலம் போன்ற) இயற்கை உபாதையை அடக்கிக் கொண்டிருக்கும் நிலையில், தம்மை இலேசாக்கிக் கொள்ளாத (அதிலிருந்து விடுபடாத) வரை எவரும் தொழ வேண்டாம்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ مُحَمَّدٍ يَعْنِي الْخَطَّابِيَّ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ بِإِسْنَادِهِ
(அப்துல் ஜப்பார் பின் முஹம்மத் அல்-கத்தாபி, பகிய்யா, ஹபீப் பின் ஸாலிஹ் ஆகியோரின் வழியாக) யஸீத் பின் ஷுரைஹ் (ரஹ்) அவர்கள் (முந்தைய ஹதீஸின்) அதே கருத்தை தமது (வேறு ஒரு) அறிவிப்பாளர் தொடரின் மூலம் குறிப்பிட்டுள்ளார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عُبَيْدٍ الْكَلَاعِيِّ عَنْ زُهَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ لِكُلِّ سَهْوٍ سَجْدَتَانِ بَعْدَ مَا يُسَلِّمُ
தௌபான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"(தொழுகையில் ஏற்படும்) ஒவ்வொரு மறதிக்கும் (தொழுகையை முடித்து) சலாம் கொடுத்த பிறகு இரண்டு ஸஜ்தாக்கள் உள்ளன" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ ضَمْضَمِ بْنِ زُرْعَةَ قَالَ شُرَيْحُ بْنُ عُبَيْدٍ مَرِضَ ثَوْبَانُ بِحِمْصَ وَعَلَيْهَا عَبْدُ اللهِ بْنُ قُرْطٍ الْأَزْدِيُّ فَلَمْ يَعُدْهُ فَدَخَلَ عَلَى ثَوْبَانَ رَجُلٌ مِنَ الْكَلَاعِيِّينَ عَائِدًا فَقَالَ لَهُ ثَوْبَانُ أَتَكْتُبُ؟ فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ اكْتُبْ فَكَتَبَ لِلْأَمِيرِ عَبْدِ اللهِ بْنِ قُرْطٍ مِنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُلَوْ كَانَ لِمُوسَى وعِيسَى مَوْلًى بِحَضْرَتِكَ لَعُدْتَهُ ثُمَّ طَوَى الْكِتَابَ وَقَالَ لَهُ أَتُبَلِّغُهُ إِيَّاهُ؟ فَقَالَ نَعَمْ فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ بِكِتَابِهِ فَدَفَعَهُ إِلَى ابْنِ قُرْطٍ فَلَمَّا قَرَأَهُ قَامَ فَزِعًا فَقَالَ النَّاسُ مَا شَأْنُهُ أَحَدَثَ أَمْرٌ فَأَتَى ثَوْبَانَ حَتَّى دَخَلَ عَلَيْهِ فَعَادَهُ وَجَلَسَ عِنْدَهُ سَاعَةً ثُمَّ قَامَ فَأَخَذَ ثَوْبَانُ بِرِدَائِهِ وَقَالَ اجْلِسْ حَتَّى أُحَدِّثَكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ سَمِعْتُهُ يَقُولُ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعُونَ أَلْفًا لَا حِسَابَ عَلَيْهِمْ وَلَا عَذَابَ مَعَ كُلِّ أَلْفٍ سَبْعُونَ أَلْفًا
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் ஹிம்ஸ் நகரில் நோய்வாய்ப்பட்டிருந்தார்கள். அப்போது அப்துல்லாஹ் பின் குர்த் அல்-அஸ்தீ என்பவர் அங்கு ஆளுநராக இருந்தார். ஆனால், அவர் சவ்பான் (ரலி) அவர்களை (உடல்நலம்) விசாரிக்க வரவில்லை.

அச்சமயம், கலாஃ கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர் சவ்பான் (ரலி) அவர்களை நலம் விசாரிக்க வந்தார். அவரிடம் சவ்பான் (ரலி) அவர்கள், "உங்களுக்கு எழுதத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். அவர் "ஆம்" என்றார்.

"அப்படியானால் எழுதுங்கள்" என்று கூறிவிட்டு, (சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் பின்வருமாறு கூற, அவர் எழுதினார்):
"ஆளுநர் அப்துல்லாஹ் பின் குர்த் அவர்களுக்கு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் எழுதுவது... (இறைப்புகழுக்குப்பின்)! மூஸா (அலை), ஈஸா (அலை) ஆகியோரின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமை எவரேனும் உங்கள் முன்னிலையில் (அதாவது உங்கள் ஆட்சிப்பகுதியில்) இருந்திருந்தால், (அவர் நோய்வாய்ப்பட்ட போது) நீங்கள் நிச்சயமாக அவரை நலம் விசாரிக்கச் சென்றிருப்பீர்கள்."

பின்னர் சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அந்தக் கடிதத்தை மடித்து அவரிடம் கொடுத்து, "இதனை அவரிடம் சேர்த்து விடுவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவர் "ஆம்" என்று பதிலளித்தார்.

அந்த மனிதர் கடிதத்தை எடுத்துக்கொண்டு சென்று (ஆளுநர்) இப்னு குர்த் அவர்களிடம் கொடுத்தார். அதைப் படித்ததும் அவர் திடுக்கிட்டு (பதற்றத்துடன்) எழுந்தார். (அவரது நிலையை கண்ட) மக்கள், "இவருக்கு என்ன நேர்ந்தது? ஏதேனும் (முக்கியமான) செய்தி வந்துள்ளதா?" என்று பேசிக்கொண்டனர்.

உடனே (ஆளுநர்) சவ்பான் (ரலி) அவர்களிடம் வந்து, (அவரை நலம் விசாரித்துவிட்டு) சிறிது நேரம் அவர் அருகில் அமர்ந்தார். பின்பு (அவர் புறப்பட) எழுந்தபோது, சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அவரது மேலாடையைப் பிடித்துக்கொண்டு, "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து நான் கேட்ட ஒரு ஹதீஸை உங்களுக்கு அறிவிக்கும் வரை அமருங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

(சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:) "என் சமுதாயத்தில் எழுபதாயிரம் பேர் எவ்வித விசாரணையுமின்றி, வேதனையுமின்றி சொர்க்கத்தில் நுழைவார்கள். அந்த ஒவ்வொரு ஆயிரத்துடனும் (கூடுதலாக) எழுபதாயிரம் பேர் இருப்பார்கள்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنْ عُتْبَةَ أَبِي أُمَيَّةَ الدِّمَشْقِيِّ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ الْأَسْوَدِ عَنْ ثَوْبَانَ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَىالْخُفَّيْنِ وَعَلَى الْخِمَارِ يَعْنِي الْعِمَامَةَ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உளூச் செய்ததை நான் பார்த்தேன். (அப்போது) அவர்கள் தமது இரு காலுறைகள் (குஃப்ஃபுகள்) மீதும், 'கிமார்' (அதாவது தலைப்பாகை) மீதும் மஸ்ஹு (ஈரக்கையால் தடவுதல்) செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ سَأَلَ مَسْأَلَةً وَهُوَ عَنْهَا غَنِيٌّ كَانَتْ شَيْئًا فِي وَجْهِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் (தன்னிடம் போதுமான வசதி இருந்து) தனக்குத் தேவையில்லாத நிலையில் (பிறரிடம்) யாசிக்கிறாரோ, அது மறுமை நாளில் அவரது முகத்தில் ஒரு வடுவாக (களங்கமாக) இருக்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي أَبُو الزَّاهِرِيَّةِ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ ذَبَحَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أُضْحِيَّةً لَهُ ثُمَّ قَالَ لِي يَا ثَوْبَانُ أَصْلِحْ لَحْمَ هَذِهِ الشَّاةِ قَالَ فَمَا زِلْتُ أُطْعِمُهُ مِنْهَا حَتَّى قَدِمَ الْمَدِينَةَ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒரு பயணத்தின் போது) தமது உழ்ஹிய்யா (குர்பானி) பிராணியை அறுத்தார்கள். பிறகு என்னிடம், "ஸவ்பானே! இந்த ஆட்டின் இறைச்சியைப் பதப்படுத்தி (பயணத்திற்காகத் தயார் செய்து) வைப்பீராக!" என்று கூறினார்கள். (அதன்படி நான் பதப்படுத்தி வைத்தேன்.) அவர்கள் (பயணத்தை முடித்து) மதீனாவை வந்தடையும் வரை அதிலிருந்தே அவர்களுக்கு நான் உணவளித்து வந்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ يَعْنِي الْأَحْوَلَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدٍ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ عَادَ مَرِيضًا لَمْ يَزَلْ فِيخُرْفَةِ الْجَنَّةِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللهِ وَمَا خُرْفَةُ الْجَنَّةِ؟ قَالَ جَنَاهَا
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒரு நோயாளியை நலம் விசாரிக்கச் செல்பவர், (அவர் திரும்பி வரும் வரை) சுவனத்தின் 'குர்ஃபா'வில் (பழங்கள் பறிக்கும் தோட்டத்தில்) தொடர்ந்து இருந்து கொண்டிருக்கிறார்."

அப்போது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! சுவனத்தின் 'குர்ஃபா' என்றால் என்ன?" என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், "அதன் (பறிக்கத் தயாராக உள்ள) பழங்கள் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَأَبُو النَّضْرِ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ يَتَقَبَّلُ لِي بِوَاحِدَةٍ أَتَقَبَّلُ لَهُ بِالْجَنَّةِ؟ قَالَ قُلْتُ أَنَا يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ لَا تَسْأَلِ النَّاسَ شَيْئًا قَالَ فَرُبَّمَا سَقَطَ سَوْطُ ثَوْبَانَ وَهُوَ عَلَى الْبَعِيرِ فَمَا يَسْأَلُ أَحَدًا أَنْ يُنَاوِلَهُ حَتَّى يَنْزِلَ إِلَيْهِ فَيَأْخُذَهُ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "எனக்கு ஒரு விஷயத்திற்கு (கட்டுப்படுவதாக) யார் உத்தரவாதம் அளிக்கிறாரோ, அவருக்குச் சொர்க்கத்தை நான் (அல்லாஹ்வின் அனுமதியுடன்) உத்தரவாதம் அளிக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள். உடனே நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் (அதற்குப் பொறுப்பேற்கிறேன்)" என்றேன். அதற்கு அவர்கள், "மக்களிடம் எதையும் (உதவியாகக்) கேட்கக் கூடாது" என்று கூறினார்கள்.

(இதன் பின்னர்) சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் ஒட்டகத்தின் மீது (அமர்ந்து) செல்லும்போது, சில நேரங்களில் அவர்களின் சவுக்கு கீழே விழுந்துவிட்டால்கூட, அதை (எடுத்துத் தருமாறு) யாரிடமும் கேட்க மாட்டார்கள்; மாறாக, தாமே (வாகனத்திலிருந்து) கீழே இறங்கிச் சென்று அதை எடுத்துக்கொள்வார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مِينَاءَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ يَضْمَنُ لِي خَلَّةً وَأَضْمَنُ لَهُ الْجَنَّةَ؟ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களிடம்), "யார் எனக்காக ஒரு விஷயத்திற்கு (பிறரிடம் எதையும் யாசிக்க மாட்டேன் என்று) உத்தரவாதம் அளிக்கிறாரோ, அவருக்கு நான் சுவர்க்கத்திற்கு உத்தரவாதம் அளிக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் (அறிவிப்பாளர் முந்தைய ஹதீஸின்) அதே கருத்தைக் குறிப்பிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَرْزُوقٌ أَبُو عَبْدِ اللهِ الشَّامِيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ حَدَّثَنَا ثَوْبَانُ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمُ الْحُمَّى وَإِنَّ الْحُمَّى قِطْعَةٌ مِنَ النَّارِ فَلْيُطْفِهَا عَنْهُ بِالْمَاءِ الْبَارِدِ وَلْيَسْتَقْبِلْ نَهَرًا جَارِيًا يَسْتَقْبِلُ جِرْيَةَ الْمَاءِ فَيَقُولُ بِاسْمِ اللهِ اللهُمَّ اشْفِ عَبْدَكَ وَصَدِّقْ رَسُولَكَ بَعْدَ صَلَاةِ الْفَجْرِ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ فَيَغْتَمِسُ فِيهِ ثَلَاثَ غَمَسَاتٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَإِنْ لَمْ يَبْرَأْ فِي ثَلَاثٍ فَخَمْسٍ فَإِنْ لَمْ يَبْرَأْ فِي خَمْسٍ فَسَبْعٍ فَإِنْ لَمْ يَبْرَأْ فِي سَبْعٍ فَتِسْعٍ؛ فَإِنَّهُ لَا يَكَادُ يُجَاوِزُ التِّسْعَ بِإِذْنِ اللهِ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உங்களில் ஒருவருக்கு காய்ச்சல் ஏற்பட்டால் - நிச்சயமாக காய்ச்சல் என்பது நரக நெருப்பின் (வெப்பத்தின்) ஒரு பகுதியாகும் - அவர் அதனை குளிர்ந்த நீரைக் கொண்டு தம்மை விட்டும் அணைத்து விடட்டும். அவர் ஓடும் நதியை நோக்கிச் செல்லட்டும். (அந்நதியின்) நீரோட்டத்தை முன்னோக்கியவாறு (நின்று கொண்டு), ஃபஜ்ர் தொழுகைக்குப் பிறகு, சூரியன் உதிப்பதற்கு முன்பு, 'பிஸ்மில்லாஹி அல்லாஹும்மஷ்ஃபி அப்தக வஸத்திக் ரஸூலக' (அல்லாஹ்வின் பெயரால், யா அல்லாஹ்! உனது அடியானுக்கு குணமளிப்பாயாக; மேலும் உனது தூதரை (அவர் சொன்ன மருத்துவ முறையை) உண்மையாக்குவாயாக) என்று கூறி, அதில் மூன்று முறை மூழ்கி (குளிக்கட்டும்).

இவ்வாறு மூன்று நாட்கள் செய்யட்டும். மூன்று நாட்களில் குணமடையவில்லை எனில், ஐந்து நாட்கள் செய்யட்டும். ஐந்து நாட்களில் குணமடையவில்லை எனில், ஏழு நாட்கள் செய்யட்டும். ஏழு நாட்களில் குணமடையவில்லை எனில், ஒன்பது நாட்கள் செய்யட்டும். ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் அனுமதியால் காய்ச்சலானது ஒன்பது நாட்களைத் தாண்டாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَعَنْ ثَوْبَانَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ إِنِّي لَبِعُقْرِ حَوْضِي أَذُودُ عَنْهُ لِأَهْلِ الْيَمَنِ أَضْرِبُ بِعَصَايَ حَتَّى يَرْفَضَّ عَلَيْهِمْ فَسُئِلَ عَنْ عَرْضِهِ؟ فَقَالَ مِنْ مُقَامِي إِلَى عُمَانَ وَسُئِلَ عَنْ شَرَابِهِ فَقَالَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنَ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ يَنْثَعِبُ فِيهِ مِيزَابَانِ يَمُدَّانِهِ مِنَ الْجَنَّةِ أَحَدُهُمَا مِنْ ذَهَبٍ وَالْآخَرُ مِنْ وَرِقٍ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக நான் எனது தடாகத்தின் (ஹவ்ளின்) ஓரத்தில் (அல்லது மையப்பகுதியில்) நின்று கொண்டு, ஏமன் வாசிகளுக்காக (மற்றவர்களை) எனது கைத்தடியால் அடித்து அப்புறப்படுத்துவேன்; அவர்களுக்கு (அந்த நீர் தடையின்றி) வழிந்தோடி வருவதற்காக (இவ்வாறு செய்வேன்)."

அப்போது அத்தடாகத்தின் அகலம் குறித்து அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "(மதீனாவிலுள்ள) எனது இந்த இடத்திலிருந்து 'உமான்' (Oman) வரை உள்ள தூரமாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

மேலும் அதன் பானம் குறித்துக் கேட்கப்பட்ட போது, அவர்கள் கூறினார்கள்: "அது பாலை விட அதிக வெண்மையானது; தேனை விட அதிக இனிமையானது. சொர்க்கத்திலிருந்து அதற்கு (நீர்) வழங்கும் இரண்டு நீர்க்குழாய்கள் அதில் பாய்ந்து கொண்டிருக்கும். அவற்றில் ஒன்று தங்கத்தாலும், மற்றொன்று வெள்ளியாலும் ஆனதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَا أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ الْكِبْرِ وَالْغُلُولِ وَالدَّيْنِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் (விடுதலை செய்யப்பட்ட) அடிமையான சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"பெருமை, (பொதுச் சொத்தில் அல்லது போர்ச் செல்வத்தில் செய்யப்படும்) மோசடி, (மறுமையில் அடைக்கப்பட வேண்டிய) கடன் ஆகிய மூன்றிலிருந்தும் விடுபட்ட நிலையில் ஒருவரது உயிர் உடலை விட்டுப் பிரியுமாயின் (அதாவது அவர் மரணித்தால்), அவர் சொர்க்கத்தில் நுழைவார்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ وَبَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ بَهْزٌ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ الْغُلُولِ وَالدَّيْنِ قَالَ بَهْزٌ وَالْكِبْرِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மூன்று காரியங்களிலிருந்து விடுபட்ட நிலையில் யாருடைய உயிர் (அவரது) உடலை விட்டுப் பிரிகிறதோ, அவர் சொர்க்கத்தில் நுழைவார். (அவை:) மோசடி (பொதுச் சொத்தில் செய்தல்) மற்றும் கடன் (ஆகியவையாகும்)."

பஹ்ஸ் (எனும் அறிவிப்பாளர்) கூறுகிறார்: "மற்றும் பெருமை (என்பது மூன்றாவதாகும்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَرَوْحٌ قَالَا حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍعَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"இரத்தம் குத்தி எடுப்பவரும் (ஹிஜாமா செய்பவர்), இரத்தம் குத்தி எடுக்கப்படுபவரும் (தங்களது) நோன்பை முறித்துவிட்டனர்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
م حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أخبرنا معمرٌ عن قتادةَ عن سالم ابن أبي الجَعْد عن مَعْدانَ بن أبي طَلْحة
எங்களுக்கு அப்துர் ரஸ்ஸாக் அறிவித்தார், (அவர் கூறினார்:) எங்களுக்கு மஃமர் (செய்தி) தெரிவித்தார், (அவர்) கதாதாவிடமிருந்தும், (அவர்) ஸாலிம் இப்னு அபில் ஜஅத் அவர்களிடமிருந்தும், (அவர்) மஃதான் பின் அபீ தல்ஹா (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்தும் (அறிவிக்கிறார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وَرَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ شَيْخًا مِنَ الْحَيِّ أَخْبَرَهُ أَنَّ ثَوْبَانَ مَوْلَى النَّبِيِّ ﷺ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"(நோன்பு நோற்றிருக்கும் நிலையில்) இரத்தம் குத்தி எடுப்பவர் (மற்றும்) இரத்தம் குத்தி எடுக்கப்படுபவர் ஆகிய இருவரின் நோன்பும் முறிந்துவிடும்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ وَرَوْحٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي ثَوْبَانُ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللهِ ﷺ يَمْشِي فِي الْبَقِيعِ فِي رَمَضَانَ رَأَى رَجُلًا يَحْتَجِمُ فَقَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களால் உரிமைவிடப்பட்ட (அடிமையான) சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ரமழான் மாதத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பகீஃ (மயானப்) பகுதியில் நடந்து சென்று கொண்டிருந்தபோது, ஒரு மனிதர் இரத்தம் குத்தி எடுத்துக் கொண்டிருப்பதைக் (ஹிஜாமா செய்து கொள்வதைக்) கண்டார்கள். அப்போது, "இரத்தம் குத்தி எடுப்பவரும், இரத்தம் குத்தி எடுக்கப்படுபவரும் நோன்பை முறித்துவிட்டனர்" என்று (அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்)) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْبَانَ حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ أَنَّ أَبَا كَبْشَةَ السَّلُولِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُسَمِعَ ثَوْبَانَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ سَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَاعْمَلُوا وخَيْرَ أَعْمَالِكُمُ الصَّلَاةُ وَلَا يُحَافِظُ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நேர்மையாக (உறுதியாக) இருங்கள்; (முழுமையாக முடியாவிட்டாலும் அதற்கு) நெருக்கமாக இருங்கள். நற்செயல்கள் புரியுங்கள். உங்களது செயல்களில் மிகச் சிறந்தது தொழுகையாகும். உண்மையான இறைநம்பிக்கையாளரை (முஃமினை)த் தவிர வேறு எவரும் உளூவை (எப்போதும் பேணுதலாகப்) பாதுகாத்து வரமாட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ وَأَبَانُ قَالَا حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ الْكِبْرِ وَالدَّيْنِ وَالْغُلُولِ
தௌபான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"பெருமை, கடன் (மற்றும்) போர்ச் செல்வத்தில் மோசடி செய்தல் ஆகிய மூன்றிலிருந்தும் விடுபட்ட (தூய்மையான) நிலையில் எவருடைய உயிர் அவரது உடலை விட்டுப் பிரிகிறதோ, அவர் சொர்க்கத்தில் நுழைவார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مَنْ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ الْقِيرَاطُ مِثْلُ أُحُدٍ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் ஒரு ஜனாஸாவிற்குத் (மரணமடைந்தவருக்கான ஜனாஸாத்) தொழுகை நிறைவேற்றுகிறாரோ அவருக்கு ஒரு ‘கீராத்’ (நற்கூலி) கிடைக்கும். அதனை (அந்த ஜனாஸாவை) நல்லடக்கம் செய்வதிலும் அவர் கலந்துகொண்டால் அவருக்கு இரண்டு ‘கீராத்’கள் கிடைக்கும். ஒரு ‘கீராத்’ என்பது உஹுத் மலையைப் போன்ற (அளவுடைய)தாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَيَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اسْتَقِيمُوا وَلَنْ تُحْصُوا وَاعْلَمُوا أَنَّ خَيْرَ أَعْمَالِكُمُ الصَّلَاةُ وَلَا يُحَافِظُ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நீங்கள் (நேரிய வழியில்) உறுதியாக நிலைத்திருங்கள்; (அதன் நன்மைகளை அல்லது நற்செயல்கள் அனைத்தையும்) உங்களால் கணக்கிட முடியாது. மேலும், உங்கள் செயல்களில் மிகச் சிறந்தது தொழுகையே என்பதை அறிந்து கொள்ளுங்கள். ஒரு முஃமினை (உண்மையான இறைநம்பிக்கையாளரை)த் தவிர வேறு எவரும் உளூவை (எப்போதும் பேணிய நிலையில் இருப்பதைக்) கடைப்பிடிக்க மாட்டார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ لَمَّا نَزَلَ فِي الْفِضَّةِ وَالذَّهَبِ مَا نَزَلَ قَالُوا فَأَيَّ الْمَالِ نَتَّخِذُ؟ قَالَ عُمَرُ أَنَا أَعْلَمُ ذَلِكَ لَكُمْ قَالَ فَأَوْضَعَ عَلَى بَعِيرٍ فَأَدْرَكَهُ وَأَنَا فِي أَثَرِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَيَّ الْمَالِ نَتَّخِذُ؟ قَالَ لِيَتَّخِذْ أَحَدُكُمْ قَلْبًا شَاكِرًا وَلِسَانًا ذَاكِرًا وَزَوْجَةً تُعِينُهُ عَلَى أَمْرِ الْآخِرَةِ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தங்கம் மற்றும் வெள்ளி குறித்து (அவற்றைச் சேமித்து வைப்பதைக் கண்டித்து குர்ஆன் வசனம்) அருளப்பட்ட போது, (நபித்தோழர்கள்) "அப்படியானால் நாங்கள் எந்த (வகையான) செல்வத்தை (சேமித்து) ஆக்கிக்கொள்ள வேண்டும்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு உமர் (ரலி) அவர்கள், "உங்களுக்காக அதை நான் (அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் கேட்டு) அறிந்து வருகிறேன்" என்று கூறிவிட்டு, தமது ஒட்டகத்தில் விரைந்து சென்று (நபி (ஸல்) அவர்களை) அடைந்தார்கள். நான் (சவ்பான்) உமர் (ரலி) அவர்களைத் தொடர்ந்து சென்றேன்.

அப்போது உமர் (ரலி), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் எந்தச் செல்வத்தை ஆக்கிக்கொள்ள வேண்டும்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உங்களில் ஒருவர் நன்றி செலுத்தும் உள்ளத்தையும், (அல்லாஹ்வை) நினைவுகூரும் நாவையும், அவரது மறுமை விவகாரங்களில் அவருக்கு உதவும் (நல்லறங்கள் புரியும்) மனைவியையும் (தமது சிறந்த செல்வமாக) ஆக்கிக் கொள்ளட்டும்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ الْعَبْدَ لَيُحْرَمُ الرِّزْقَ بِالذَّنْبِ يُصِيبُهُ وَلَا يَرُدُّ الْقَدَرَ إِلَّا الدُّعَاءُ وَلَا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ إِلَّا الْبِرُّ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக ஓர் அடியான் தான் செய்யும் பாவத்தின் காரணமாக (தனக்குக் கிடைக்க வேண்டிய) வாழ்வாதாரத்தை (ரிஸ்க்கை) இழந்து விடுகிறான். (அல்லாஹ்வின்) விதியைத் துஆவைத் (பிரார்த்தனையைத்) தவிர வேறெதுவும் தடுப்பதில்லை; நற்செயல்களைத் (பெற்றோருக்குச் செய்யும் பணிவிடை போன்றவற்றைத்) தவிர வேறெதுவும் ஆயுளை அதிகரிப்பதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَائِدُ الْمَرِيضِ فِي مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நோயாளியை நலம் விசாரிக்கச் செல்பவர் (அங்கிருந்து திரும்பும் வரை) சொர்க்கத்தின் கனி அறுவடை (செய்யப்படும் இடத்)தில் இருக்கிறார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ وَذَكَرَ أَبَا أَسْمَاءَ وَذَكَرَ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَيُّمَا امْرَأَةٍ سَأَلَتْ زَوْجَهَا الطَّلَاقَ فِي غَيْرِ مَا بَأْسٍ فَحَرَامٌ عَلَيْهَا رَائِحَةُ الْجَنَّةِ
தௌபான் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எந்தவொரு பெண்ணாவது (தகுந்த) காரணமின்றித் தன் கணவனிடம் விவாகரத்து (தலாக்) கோரினால், அவளுக்குச் சொர்க்கத்தின் நறுமணம் ஹராம் (தடைசெய்யப்பட்டது) ஆகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي عَبْدِ اللهِ وَابْنُ جَعْفَرٍ يَعْنِي غُنْدَرًا حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ تَبِعَ جِنَازَةً فَصَلَّى عَلَيْهَا فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ شَهِدَ دَفْنَهَا كَانَ لَهُ قِيرَاطَانِ قَالُوا وَمَاالْقِيرَاطَانِ؟ قَالَ أَصْغَرُهُمَا مِثْلُ أُحُدٍ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் ஒரு ஜனாஸாவைப் (பிரேதத்தைப்) பின்தொடர்ந்து சென்று, அதற்காகத் (ஜனாஸாத்) தொழுகை நிறைவேற்றுகிறாரோ அவருக்கு ஒரு 'கீராத்' (நற்கூலி) உண்டு. அவர் அதன் அடக்க நிகழ்விலும் (மண்ணறைக்குள் வைத்து மூடும் வரை) கலந்துகொண்டால், அவருக்கு இரண்டு 'கீராத்'கள் உண்டு."
(அப்போது மக்கள்) "இரண்டு கீராத்கள் என்றால் என்ன?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவ்விரண்டில் சிறியது உஹுத் மலையைப் போன்றதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ قِيلَ لِثَوْبَانَ حَدِّثْنَا عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ تَكْذِبُونَ عَلَيَّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً
தௌபான் (ரழி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (கேட்ட செய்திகளை) எங்களுக்கு அறிவியுங்கள்" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கவர்கள், "(நான் கூறுவதை மாற்றிச் சொல்லி) என் மீது நீங்கள் பொய் உரைப்பீர்கள் (என நான் அஞ்சுகிறேன்)" என்று கூறிவிட்டு, (பின்வருமாறு) தெரிவித்தார்கள்:

"எந்தவொரு முஸ்லிமும் அல்லாஹ்வுக்காக ஒரு ஸஜ்தா (சிரவணக்கம்) செய்தால், அதன் காரணமாக அல்லாஹ் அவருடைய அந்தஸ்தை ஒரு படி உயர்த்துகிறான்; மேலும், அதன் காரணமாக அவரை விட்டும் ஒரு பாவத்தை நீக்குகிறான்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي الْجُودِيِّ عَنْ بَلْجٍ عَنْ أَبِي شَيْبَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ وَكَانَ قَاصَّ النَّاسِ بِقُسْطَنْطِينِيَّةَ قَالَ قِيلَ لِثَوْبَانَ حَدِّثْنَا عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَاءَ فَأَفْطَرَ قَالَ حَجَّاجٌ قُسْطَنْطِينِيَّةُ
சவ்பான் (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (ஏதேனும் ஒரு செய்தியை) எங்களுக்கு அறிவித்துத் தாருங்கள்" என்று (மக்களால்) கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாந்தி எடுத்தார்கள்; பின்னர் (தமது) நோன்பை விட்டுவிட்டார்கள் (அதாவது நோன்பை முறித்துக் கொண்டார்கள்) என்பதை நான் பார்த்துள்ளேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا عَادَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ
தௌபான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு முஸ்லிம் (நோய்வாய்ப்பட்ட) தனது முஸ்லிம் சகோதரரை நலம் விசாரிக்கச் சென்றால், அவர் (அங்கிருந்து) திரும்பி வரும் வரை சொர்க்கத்தின் கனிகளைப் பறித்துக் கொண்டிருக்கும் நிலையிலேயே (அதாவது சொர்க்கத்தின் கனிகள் நிறைந்த தோட்டத்தில்) இருக்கிறார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَائِدُ الْمَرِيضِ فِي مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"நோயாளியை நலம் விசாரிக்கச் செல்பவர், அவர் (அங்கிருந்து) திரும்பி வரும் வரை சொர்க்கத்தின் கனிச் சோலையில் (அதன் கனிகளைப் பறித்துக் கொண்டே) இருக்கிறார்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الْخَفَّافُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا عَادَ أَخَاهُ لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு முஸ்லிம் (நோய்வாய்ப்பட்ட) தனது (முஸ்லிம்) சகோதரனை நலம் விசாரிக்கச் சென்றால், அவர் (அங்கிருந்து) திரும்பி வரும் வரை சுவனத்தின் கனிப்பறிப்பகத்தில் (சுவனத்தின் கனிகளைப் பறித்துக் கொண்டே இருப்பதைப் போன்ற நன்மையில்) தொடர்ந்து இருந்து கொண்டிருக்கிறார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمُرِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ إِنِّي لَبِعُقْرِ الْحَوْضِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَذُودُ عَنْهُ النَّاسَ لِأَهْلِ الْيَمَنِ أَضْرِبُهُمْ بِعَصَايَ حَتَّى يَرْفَضَّ عَلَيْهِمْ قَالَ فَسُئِلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ عَرْضِهِ فَقَالَ مِنْ مُقَامِي هَذَا إِلَى عُمَانَ وَسُئِلَ عَنْ شَرَابِهِ فَقَالَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنَ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ يَصُبُّ فِيهِ مِيزَابَانِ يَمُدَّانِهِ مِنَ الْجَنَّةِ أَحَدُهُمَا ذَهَبٌ وَالْآخَرُ وَرِقٌ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மறுமை நாளில் நான் எனது (கவ்ஸர்) தடாகத்தின் ஓரத்தில் (மக்கள் நீர் அருந்தக் கூடும் இடத்தில்) இருப்பேன். யமன் வாசிகளுக்காக (அவர்களுக்கு வழி விடுவதற்காக) மற்ற மக்களை எனது கைத்தடியால் அடித்து அப்புறப்படுத்துவேன்; அவர்கள் (யமன் வாசிகள்) மீது நீர் பாயும் வரை (நான் அவ்வாறு செய்வேன்)."

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அத்தடாகத்தின் அகலம் குறித்துக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "நான் நிற்கும் இந்த இடத்திலிருந்து (மதீனாவிலிருந்து) 'அம்மான்' (அல்லது உமான்) வரையுள்ள தூரமாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

மேலும் அதன் பானம் (நீர்) குறித்து அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அது பாலை விட அதிக வெண்மையானதும், தேனை விட அதிக இனிமையானதுமாகும். சொர்க்கத்திலிருந்து அதற்கு நீரைத் தொடர்ந்து வழங்கும் இரண்டு நீர்வீழ்ச்சிகள் (குழாய்கள்) அதில் கொட்டிக் கொண்டிருக்கின்றன. அவற்றில் ஒன்று தங்கத்தாலானது, மற்றொன்று வெள்ளியாலானது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللهِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ
நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப்) போன்றே அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ وَحَدَّثَنِي أَبُو قِلَابَةَ الْجَرْمِيُّ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ شَدَّادَ بْنَ أَوْسٍ بَيْنَمَا هُوَ يَمْشِي مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي الْبَقِيعِ مَرَّ عَلَى رَجُلٍ يَحْتَجِمُ بَعْدَ مَا مَضَى مِنْ رَمَضَانَ ثَمَانِ عَشْرَةَ لَيْلَةً فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ
ஷத்தாத் பின் அவ்ஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ரமலான் மாதத்தில் பதினெட்டு இரவுகள் கடந்த நிலையில், நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் 'பகீஃ' (மதீனாவின் மைய மையவாடி) பகுதியில் நடந்து சென்று கொண்டிருந்தேன். அப்போது, ஹிஜாமா (இரத்தம் உறிஞ்சி எடுத்தல்) சிகிச்சை பெற்றுக்கொண்டிருந்த ஒரு மனிதரைக் கடந்து சென்றோம். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஹிஜாமா செய்பவரும், ஹிஜாமா செய்துகொள்பவரும் நோன்பை முறித்துவிட்டனர் (அதாவது அவர்களின் நோன்பு செல்லாததாகிவிடும் அல்லது அதன் நன்மையை இழந்துவிடுவர்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبُو قِلَابَةَ أَنَّ أَبَا أَسْمَاءَ الرَّحَبِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"இரத்தம் உறிஞ்சி எடுப்பவரும் (ஹிஜாமா செய்பவர்), இரத்தம் உறிஞ்சி எடுத்துக்கொள்பவரும் (தங்களின்) நோன்பை முறித்துவிட்டனர்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا عَادَ الْمُسْلِمُ أَخَاهُ فَإِنَّهُ يَمْشِي فِي خَرْفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ
தௌபான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு முஸ்லிம் (நோயுற்ற) தனது (முஸ்லிம்) சகோதரரை நலம் விசாரிக்கச் சென்றால், அவர் (அங்கிருந்து) திரும்பி வரும் வரை சொர்க்கத்தின் கனிப்பறிக்கும் தோட்டத்தில் (நடந்து கொண்டிருப்பதைப் போன்ற நன்மையைப் பெற்றுக்) கொண்டிருக்கிறார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ اللهَ أَوْ إِنَّ رَبِّيزَوَى لِي الْأَرْضَ مَشَارِقَهَا وَمَغَارِبَهَا وَإِنَّ أُمَّتِي سَيَبْلُغُ مُلْكُهَا مَا زُوِيَ لِي مِنْهَا وَأُعْطِيتُ الْكَنْزَيْنِ الْأَحْمَرَ وَالْأَبْيَضَ وَإِنِّي سَأَلْتُ رَبِّي لِأُمَّتِي أَنْ لَا يُهْلِكَهَا بِسَنَةٍ بِعَامَّةٍ وَلَا يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ فَيَسْتَبِيحَ بَيْضَتَهُمْ حَتَّى يَكُونَ بَعْضُهُمْ يَسْبِي بَعْضًا وَبَعْضُهُمْ يُهْلِكُ بَعْضًا وَلَوْ اجْتَمَعَ عَلَيْهِمْ مَنْ بَيْنَ أَقْطَارِهَا أَوْ قَالَ مَنْ بِأَقْطَارِهَا أَلَا وَإِنِّي أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ وَإِذَا وُضِعَ السَّيْفُ فِي أُمَّتِي لَمْ يُرْفَعْ عَنْهَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَلَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَلْحَقَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي بِالْمُشْرِكِينَ وَحَتَّى تَعْبُدَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي الْأَوْثَانَ
ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ் (அல்லது 'என் இறைவன்') எனக்காகப் பூமியைச் சுருட்டிக் காண்பித்தான். அதன் கிழக்கு மற்றும் மேற்குத் திசைகளை நான் பார்த்தேன். எனக்குச் சுருட்டிக் காண்பிக்கப்பட்ட அந்தப் பகுதிகள் முழுவதையும் என் சமுதாயத்தின் ஆட்சி சென்றடையும். மேலும், சிவப்பு மற்றும் வெள்ளை (எனும் தங்கம் மற்றும் வெள்ளி) ஆகிய இரு கருவூலங்கள் எனக்கு வழங்கப்பட்டன.

நான் என் இறைவனிடம் எனது சமுதாயத்திற்காக, 'அவர்களைப் பொதுவான (கடும்) பஞ்சத்தால் ஒட்டுமொத்தமாக அழித்து விடாதே' என்றும், 'அவர்களுக்கு வெளியிலிருந்து (அன்னிய) ஒரு எதிரியை அவர்கள் மீது ஆதிக்கம் செலுத்தச் செய்து, அவர்களை வேரோடு (அவர்களின் ஒட்டுமொத்த வலிமையையும்) அழித்துவிடச் செய்யாதே' என்றும் வேண்டினேன். பூமியின் அனைத்துப் பகுதிகளிலிருந்தும் எதிரிகள் அவர்களுக்கு எதிராக ஒன்றுதிரண்டு வந்தாலும், அவர்கள் தங்களுக்குள்ளேயே ஒருவரையொருவர் அழித்து, ஒருவரையொருவர் சிறைபிடிக்கும் நிலை ஏற்படும் வரை (அவர்களை ஒட்டுமொத்தமாக அழிக்கும் எதிரியை அல்லாஹ் அவர்கள் மீது சாட்ட மாட்டான்).

அறிந்து கொள்ளுங்கள்! என் சமுதாயத்தின் விஷயத்தில் நான் மிகவும் அஞ்சுவதெல்லாம் வழிகெடுக்கும் தலைவர்களைப் (மற்றும் மார்க்க அறிஞர்களைப்) பற்றித்தான். என் சமுதாயத்தில் வாள் (உள்நாட்டுப் போர்) வைக்கப்பட்டு விட்டால், மறுமை நாள் வரை அது அவர்களிடமிருந்து அகற்றப்படாது. என் சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த சில கோத்திரத்தினர் இணைவைப்பவர்களுடன் இணையும் வரையிலும், என் சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த சில கோத்திரத்தினர் சிலைகளை வணங்கும் வரையிலும் மறுமை நாள் நிகழாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ أَمْلَاهُ عَلَيْنَا حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ أَفْضَلُ دِينَارٍ دِينَارٌ يُنْفِقُهُ الرَّجُلُ عَلَى عِيَالِهِ وَدِينَارٌ يُنْفِقُهُ عَلَى دَابَّتِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ مِنْ قِبَلِهِ بَدَأَ بِالْعِيَالِ قَالَ وَأَيُّ رَجُلٍ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنْ رَجُلٍ يُنْفِقُ عَلَى عِيَالِهِ صِغَارًا يُعِفُّهُمُ اللهُ بِهِ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு மனிதன் செலவிடும் தீனார்களில் (நாணயங்களில்) மிகவும் சிறந்தது, அவர் தம் குடும்பத்தினருக்காகச் செலவிடும் தீனாராகும். மேலும், அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போருக்காகப் பயன்படுத்தப்படும்) தனது வாகனப் பிராணிக்காக அவர் செலவிடும் தீனாராகும்."

பின்னர் (இதனை அறிவித்த) அபூ கிலாபா (ரஹ்) அவர்கள் (இதன் விளக்கமாகத்) தம்மளவிலிருந்து கூறினார்கள்:
"(நபி (ஸல்) அவர்கள் சிறப்புகளைக் கூறும்போது) குடும்பத்தினரிலிருந்தே தொடங்கினார்கள். (பிறகு அபூ கிலாபா கூறினார்கள்:) சிறு வயதிலிருக்கும் தன் குடும்பத்தினருக்காக, அல்லாஹ் அவர்களை (வறுமையிலிருந்தும் பிறரிடம் கையேந்துவதிலிருந்தும்) காக்கும் பொருட்டுச் செலவிடும் ஒரு மனிதரை விட அதிக நற்கூலி பெறுபவர் வேறு யார் இருக்க முடியும்?"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مَنْ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ وَمَنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللهِ وَمَا الْقِيرَاطَانِ؟ قَالَ أَصْغَرُهُمَا مِثْلُ أُحُدٍ
சவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் (ஒரு முஸ்லிமின்) ஜனாஸா தொழுகையில் கலந்துகொள்கிறாரோ அவருக்கு ஒரு 'கீராத்' (நற்கூலி) உண்டு. எவர் (அத்தொழுகையை முடித்துவிட்டு) அதை அடக்கம் செய்யும் வரை (அங்கேயே) உடனிருக்கிறாரோ அவருக்கு இரண்டு 'கீராத்'கள் உண்டு."

அப்போது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (நற்கூலியின் அளவான) இரண்டு 'கீராத்'கள் என்பது என்ன?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அவ்விரண்டில் சிறியது (கூட) உஹுத் மலையைப் போன்ற (பெரிய)தாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الْخَفَّافُ قَالَ سُئِلَ سَعِيدٌ عَنِ الرَّجُلِ يَتْبَعُ الْجِنَازَةً مَا لَهُ مِنَ الْأَجْرِ فَأَخْبَرَنَا عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ مَنْ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ فَسُئِلَ النَّبِيُّ ﷺ عَنْ ذَلِكَ الْقِيرَاطِ فَقَالَ مِثْلُ أُحُدٍ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான ஸவ்பான் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எவர் (ஒரு முஸ்லிமின்) ஜனாஸாத் தொழுகையைத் தொழுகிறாரோ அவருக்கு ஒரு 'கீராத்' (நற்கூலி) உண்டு. அவர் அதன் அடக்க நிகழ்விலும் (அது முடியும் வரை) கலந்து கொண்டால் அவருக்கு இரண்டு 'கீராத்'கள் உண்டு."

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் அந்த 'கீராத்' (என்பது எவ்வளவு பெரியது) என்று கேட்கப்பட்டபோது, "அது உஹுத் மலையைப் போன்றதாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حديث سعد بن عبادة
ஸஅது இப்னு உபாதா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸ்கள்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عِيسَى عَنْ رَجُلٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَا مِنْ أَمِيرِ عَشَرَةٍ إِلَّا أَتَى اللهَ مَغْلُولًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا يُطْلِقُهُ إِلَّا الْعَدْلُ وَمَا مِنْ أَحَدٍ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ ثُمَّ نَسِيَهُ إِلَّا لَقِيَ اللهَ أَجْذَمَ
ஸஅத் பின் உபாதா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"பத்து பேருக்குத் தலைவராக (பொறுப்பு வகித்தவராக) இருந்தவர் எவரும், மறுமை நாளில் (தமது கைகள் கழுத்தோடு) விலங்கிடப்பட்ட நிலையிலேயே அல்லாஹ்விடம் வருவார். அவர் (தன் பொறுப்பில்) நிலைநாட்டிய நீதி மட்டுமே அவரை (அந்த விலங்கிலிருந்து) விடுவிக்கும். மேலும், குர்ஆனைக் கற்று, பின்னர் அதனை (அலட்சியத்தால்) மறந்துவிட்ட எவரும், (மறுமையில்) அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும்போது உறுப்புகள் துண்டிக்கப்பட்டவராக (அல்லது எவ்வித நற்பலனும் அற்றவராக)ச் சந்திப்பார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ أَنَّ رَجُلًا مِنَ الْأَنْصَارِ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ أَخْبِرْنَا عَنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ مَاذَا فِيهِ مِنَ الْخَيْرِ؟ قَالَ فِيهِ خَمْسُ خِلَالٍ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُهبط آدَمُ وَفِيهِ توفى اللهُ آدَمَ وَفِيهِ سَاعَةٌ لَا يَسْأَلُ اللهَ عَبْدٌ فِيهَا شَيْئًا إِلَّا آتَاهُ اللهُ إِيَّاهُ مَا لَمْ يَسْأَلْ مَأْثَمًا أَوْ قَطِيعَةَ رَحِمٍ وَفِيهِ تَقُومُ السَّاعَةُ مَا مِنْ مَلَكٍ مُقَرَّبٍ وَلَا سَمَاءٍ وَلَا أَرْضٍ وَلَا جِبَالٍ وَلَا حَجَرٍ إِلَّا وَهُوَ يُشْفِقُ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ
ஸஅத் பின் உபாதா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அன்சாரிகளில் ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "வெள்ளிக்கிழமை குறித்து எங்களுக்குத் தெரிவியுங்கள். அதில் என்னென்ன நன்மைகள் (மற்றும் சிறப்புகள்) உள்ளன?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அதில் ஐந்து சிறப்பம்சங்கள் உள்ளன:
அதில் தான் ஆதம் (அலை) அவர்கள் படைக்கப்பட்டார்கள்.
அதில் தான் ஆதம் (அலை) அவர்கள் (பூமிக்கு) இறக்கப்பட்டார்கள்.
அதில் தான் ஆதம் (அலை) அவர்களை அல்லாஹ் மரணிக்கச் செய்தான்.
அதில் ஒரு (குறிப்பிட்ட) நேரம் உள்ளது; அந்த நேரத்தில் ஓர் அடியான் பாவமான காரியத்தையோ அல்லது உறவைத் துண்டிப்பதையோ (வேண்டிப்) பிரார்த்திக்காத வரை, அவன் அல்லாஹ்விடம் எதைக் கேட்டாலும் அதை அல்லாஹ் அவனுக்கு நிச்சயமாக வழங்குவான்.
மேலும், அதில் தான் (உலக முடிவு நாளான) கியாமத் நிகழும். (அல்லாஹ்வுக்கு) நெருக்கமான வானவர்கள், வானம், பூமி, மலைகள் மற்றும் பாறைகள் என எதுவும் வெள்ளிக்கிழமையைக் கண்டு (மறுமை நாள் வந்துவிடுமோ என்று) அஞ்சாமல் இருப்பதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ أَخْبَرَنَا الْمُبَارَكُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ قَالَ مَرَّ بِي رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ دُلَّنِي عَلَى صَدَقَةٍ قَالَ اسْقِ الْمَاءَ
ஸஅத் பின் உபாதா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (சிறந்த) ஒரு தர்மத்திற்கு எனக்கு வழிகாட்டுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(மக்களுக்குத்) தண்ணீர் வழங்குவீராக!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يُحَدِّثُ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ أَنَّ أُمَّهُ مَاتَتْ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ فَأَتَصَدَّقُ عَنْهَا؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ؟ قَالَ سَقْيُ الْمَاءِ قَالَ فَتِلْكَ سِقَايَةُ آلِ سَعْدٍ بِالْمَدِينَةِ
ஸஅத் பின் உபாதா (ரலி) அவர்கள் (கூறியதாக) அறிவிக்கப்படுவதாவது:
அவர்களது தாயார் இறந்துவிட்டார். அப்போது அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நிச்சயமாக என் தாயார் இறந்துவிட்டார். (அவர் சார்பாக) நான் தர்மம் செய்யலாமா?" என்று கேட்டார்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆம்" என்றார்கள்.
"எந்தத் தர்மம் மிகச் சிறந்தது?" என்று அவர் கேட்டார்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "தண்ணீர் வழங்குவது" என்று பதிலளித்தார்கள்.
(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) மதீனாவில் உள்ள ஸஅத் குடும்பத்தாரின் குடிநீர் வழங்கும் இடம் (இதன் அடிப்படையில் உருவாக்கப்பட்டதே ஆகும்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَمْرِو بْنِ قَيْسِ بْنِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُمْ وَجَدُوا فِي كُتُبِ أَوْ فِي كِتَابِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ
ஸஅத் பின் உப்பாதா (ரழி) அவர்களின் ஏடுகளில் (அல்லது ஏட்டில்) (பின்வருமாறு எழுதப்பட்டிருந்ததை) அவர்கள் கண்டார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஒரு சாட்சியுடன் (வாதியின்) சத்தியத்தையும் (சேர்த்து) தீர்ப்பளித்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَهُ قُمْ عَلَى صَدَقَةِ بَنِي فُلَانٍ وَانْظُرْ لَا تَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِبَكْرٍ تَحْمِلُهُ عَلَى عَاتِقِكَ أَوْ عَلَى كَاهِلِكَ لَهُ رُغَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ اصْرِفْهَا عَنِّي فَصَرَفَهَا عَنْهُ
ஸஅத் பின் உபாதா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "இன்ன கோத்திரத்தாரின் (ஜகாத்) தர்மப் பொருட்களை நிர்வகிக்கும் பொறுப்பை நீர் ஏற்றுக்கொள்வீராக! (அதில் மோசடி செய்துவிட்டு) மறுமை நாளில், சத்தமிட்டுக் கத்தும் ஒரு இளம் ஒட்டகத்தை உமது தோளில் அல்லது பிடரியில் சுமந்தவாறு நீர் வந்துவிடக் கூடாது; (அதில்) எச்சரிக்கையாக இருங்கள்!" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு ஸஅத் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (இந்தப் பொறுப்பைச் சரியாக நிறைவேற்றத் தவறிவிடுவேனோ என்ற அச்சத்தால்) இந்தப் பொறுப்பிலிருந்து என்னை விடுவித்து விடுங்கள்!" என்று கேட்டார்கள். அவ்வாறே அப்பொறுப்பிலிருந்து நபியவர்கள் அவரை விடுவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي شُمَيْلَةَ عَنْ رَجُلٍ رَدَّهُ إِلَى سَعِيدٍ الصَّرَّافِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ عَنْ أَبِيهِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ هَذَا الْحَيَّ مِنَ الْأَنْصَارِ مِحْنَةٌ حُبُّهُمْ إِيمَانٌ وَبُغْضُهُمْ نِفَاقٌ
ஸஅத் பின் உப்பாதா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அன்சாரிகளாகிய இந்தக் கூட்டத்தினர் (மக்களுக்கு ஒரு) சோதனையாவார்கள். அவர்களை நேசிப்பது ஈமானாகும் (இறைநம்பிக்கையாகும்); அவர்களை வெறுப்பது நிஃபாக் (நயவஞ்சகம்) ஆகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عِيسَى بْنِ فَائدٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ غَيْرَ مَرَّةٍ وَلَا مَرَّتَيْنِ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا مِنْ أَمِيرِ عَشَرَةٍ إِلَّا يُؤْتَى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَغْلُولًا لَا يَفُكُّهُ مِنْ ذَلِكَ الْغُلِّ إِلَّا الْعَدْلُ وَمَا مِنْ رَجُلٍ قَرَأَ الْقُرْآنَ فَنَسِيَهُ إِلَّا لَقِيَ اللهَ يَوْمَ يَلْقَاهُ وَهُوَ أَجْذَمُ
ஸஅத் பின் உபாதா (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை ஒரு முறை, இரு முறை அல்ல (பல முறை) கேட்டிருக்கிறேன்:

"பத்து பேருக்குத் தலைவராக (பொறுப்பாளராக) இருக்கும் எவரும் மறுமை நாளில் (கழுத்தில்) விலங்கிடப்பட்ட நிலையிலேயே கொண்டு வரப்படுவார். அவர் (தம் அதிகாரத்தில் நிலைநாட்டிய) நீதியைத் தவிர வேறெதுவும் அவரை அந்த விலங்கிலிருந்து விடுவிக்காது. மேலும், குர்ஆனை ஓதி (கற்று), பின்னர் அதனை (அலட்சியத்தினால்) மறந்துவிட்ட எந்த மனிதரும், தான் அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும் நாளில் (நன்மைகள் அற்றவராக அல்லது) உறுப்புகள் துண்டிக்கப்பட்டவராகவே (தொழுநோயாளி போன்ற நிலையில்) அவனைச் சந்திப்பார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ يَعْنِي شَيْبَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ نُعَيْمٍ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ الرَّسُولِ ﷺ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ لَقِيَ اللهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ
நபித்தோழர்களுள் ஒருவரான ஸலமா பின் நுஐம் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்காத நிலையில் (தவ்ஹீதுடன்) அவனைச் சந்திக்கிறாரோ அவர் (இறுதியில்) சொர்க்கத்தில் நுழைவார்; அவர் விபச்சாரம் செய்திருந்தாலும், திருடியிருந்தாலும் சரியே! (அதாவது அவர் செய்த பாவங்களுக்குரிய தண்டனையை அனுபவித்த பிறகோ அல்லது அல்லாஹ்வின் மன்னிப்பைப் பெற்ற பிறகோ நிச்சயம் சொர்க்கம் செல்வார்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حديث رعية
ரயிய்யா அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ قَالَ جَاءَ رِعْيَةُ السُّحَيْمِيُّ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ أُغِيرَ عَلَى وَلَدِي وَمَالِي فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَمَّا الْمَالُ فَقَدِ اقْتُسِمَ وَأَمَّا الْوَلَدُ فَاذْهَبْ مَعَهُ يَا بِلَالُ فَإِنْ عَرَفَ وَلَدَهُ فَادْفَعْهُ إِلَيْهِ قَالَ فَذَهَبَ مَعَهُ فَأَرَاهُ إِيَّاهُ فَقَالَ تَعْرِفُهُ؟ قَالَ نَعَمْ فَدَفَعَهُ فَذَهَبَ إِلَيْهِ قَالَ سُفْيَانُ يَرَوْنَ أَنَّهُ أَسْلَمَ قَبْلَ أَنْ يُغَارَ عَلَيْهِ
அபூஅம்ரு அஷ்-ஷைபானி (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

ரிஅயா அஸ்-ஸுஹைமீ (ரலி) அவர்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "என் குழந்தையும் செல்வமும் (படையெடுப்பின் போது) கொள்ளையடிக்கப்பட்டுவிட்டன" என்று முறையிட்டார்கள்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "செல்வத்தைப் பொறுத்தவரை, அது (ஏற்கனவே படைவீரர்களுக்கிடையே) பங்கிடப்பட்டுவிட்டது. குழந்தையைப் பொறுத்தவரை, பிலாலே! நீர் இவருடன் செல்வீராக. இவர் தன் குழந்தையை அடையாளம் கண்டுகொண்டால், அக்குழந்தையை இவரிடமே ஒப்படைத்துவிடு" என்று கூறினார்கள்.

அவ்வாறே பிலால் (ரலி) அவர்கள் அவருடன் சென்று, அக்குழந்தையை அவரிடம் காட்டி, "இவனை உனக்குத் தெரிகிறதா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர் "ஆம்" என்றார். உடனே, பிலால் (ரலி) அக்குழந்தையை அவரிடம் ஒப்படைத்தார்கள்; அவர் அக்குழந்தையை (அழைத்துக்கொண்டு) சென்றார்.

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) சுஃப்யான் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
"அவர் மீது (அந்தத் தாக்குதல் அல்லது) படையெடுப்பு நடத்தப்படுவதற்கு முன்பே, அவர் இஸ்லாத்தை ஏற்றிருந்தார் என்று (அறிஞர்கள்) கருதுகிறார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ رِعْيَةَ السُّحَيْمِيِّ قَالَ كَتَبَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي أَدِيمٍ أَحْمَرَ فَأَخَذَ كِتَابَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَرَقَعَ بِهِ دَلْوَهُ فَبَعَثَ رَسُولُ اللهِ ﷺ سَرِيَّةً فَلَمْ يَدَعُوا لَهُ رَائِحَةً وَلَا سَارِحَةً وَلَا أَهْلًا وَلَا مَالًا إِلَّا أَخَذُوهُ وَانْفَلَتَ عُرْيَانًا عَلَى فَرَسٍ لَهُ لَيْسَ عَلَيْهِ قِشْرَةٌ حَتَّى يَنْتَهِيَ إِلَى ابْنَتِهِ وَهِيَ مُتَزَوِّجَةٌ فِي بَنِي هِلَالٍ وَقَدْ أَسْلَمَتْ وَأَسْلَمَ أَهْلُهَا وَكَانَ مَجْلِسُ الْقَوْمِ بِفِنَاءِ بَيْتِهَا فَدَارَ حَتَّى دَخَلَ عَلَيْهَا مِنْ وَرَاءِ الْبَيْتِ قَالَ فَلَمَّا رَأَتْهُ أَلْقَتْ عَلَيْهِ ثَوْبًا قَالَتْ مَا لَكَ؟ قَالَ كُلُّ الشَّرِّ نَزَلَ بِأَبِيكِ مَا تُرِكَ لَهُ رَائِحَةٌ وَلَا سَارِحَةٌ وَلَا أَهْلٌ وَلَا مَالٌ إِلَّا وَقَدْ أُخِذَ قَالَتْ دُعِيتَ إِلَى الْإِسْلَامِ قَالَ أَيْنَ بَعْلُكِ؟ قَالَتْ فِي الْإِبِلِ قَالَ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا لَكَ؟ قَالَ كُلُّ الشَّرِّ قَدْ نَزَلَ بِهِ مَا تُرِكَتْ لَهُ رَائِحَةٌ وَلَا سَارِحَةٌ وَلَا أَهْلٌ وَلَا مَالٌ إِلَّا وَقَدْ أُخِذَ وَأَنَا أُرِيدُ مُحَمَّدًا أُبَادِرُهُ قَبْلَ أَنْ يُقَسِّمَ أَهْلِي وَمَالِي قَالَ فَخُذْ رَاحِلَتِي بِرَحْلِهَا قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ فَأَخَذَ قَعُودَ الرَّاعِي وَزَوَّدَهُ إِدَاوَةً مِنْ مَاءٍ قَالَ وَعَلَيْهِ ثَوْبٌ إِذَا غَطَّى بِهِ وَجْهَهُ خَرَجَتْ اسْتُهُ وَإِذَا غَطَّىاسْتَهُ خَرَجَ وَجْهُهُ وَهُوَ يَكْرَهُ أَنْ يُعْرَفَ حَتَّى انْتَهَى إِلَى الْمَدِينَةِ فَعَقَلَ رَاحِلَتَهُ ثُمَّ أَتَى رَسُولَ اللهِ ﷺ فَكَانَ بِحِذَائِهِ حَيْثُ يُقْبِلُ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ الْفَجْرَ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ ابْسُطْ يَدَيْكَ فَلْأُبَايِعْكَ قَالَ فَبَسَطَهَا فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَضْرِبَ عَلَيْهَا قَبَضَهَا إِلَيْهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَ فَفَعَلَ النَّبِيُّ ﷺ ذَلِكَ ثَلَاثًا قَبَضَهَا إِلَيْهِ وَيَفْعَلُهُ فَلَمَّا كَانَتِ الثَّالِثَةُ قَالَ مَنْ أَنْتَ؟ قَالَ أَنَا رِعْيَةُ السُّحَيْمِيُّ قَالَ فَتَنَاوَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَضُدَهُ ثُمَّ رَفَعَهُ ثُمَّ قَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ هَذَا رِعْيَةُ السُّحَيْمِيُّ الَّذِي كَتَبْتُ إِلَيْهِ فَأَخَذَ كِتَابِي فَرَقَعَ بِهِ دَلْوَهُ فَأَخَذَ يَتَضَرَّعُ إِلَيْهِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَهْلِي وَمَالِي قَالَ أَمَّا مَالُكَ فَقَدْ قُسِّمَ وَأَمَّا أَهْلُكَ فَمَنْ قَدَرْتَ عَلَيْهِ مِنْهُمْ فَخَرَجَ فَإِذَا ابْنُهُ قَدْ عَرَفَ الرَّاحِلَةَ وَهُوَ قَائِمٌ عِنْدَهَا فَرَجَعَ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ هَذَا ابْنِي فَقَالَ يَا بِلَالُ اخْرُجْ مَعَهُ فَسَلْهُ أَبُوكَ هَذَا؟ فَإِنْ قَالَ نَعَمْ فَادْفَعْهُ إِلَيْهِ فَخَرَجَ بِلَالٌ إِلَيْهِ فَقَالَ أَبُوكَ هَذَا؟ قَالَ نَعَمْ فَرَجَعَ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا اسْتَعْبَرَ إِلَى صَاحِبِهِ فَقَالَ ذَاكَ جَفَاءُ الْأَعْرَابِ
**ரிஇயத்துஸ் ஸுஹைமீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:**

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு ஒரு சிவப்பு நிறத் தோலில் (இஸ்லாத்திற்கு அழைப்பு விடுத்துக் கடிதம்) எழுதினார்கள். அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் அந்தக் கடிதத்தை எடுத்து, (அதை அவமதிக்கும் விதமாக) அதைக் கொண்டு தனது (தண்ணீர் இறைக்கும்) வாளியை ஒட்டுப் போட்டுக் கொண்டார்.

பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு படையை (அவர்களது கூட்டத்திற்கு எதிராக) அனுப்பினார்கள். அவர்கள், அவருக்குச் சொந்தமான மேய்ச்சலுக்குச் செல்லும் பிராணி, இருப்பிடம் திரும்பும் பிராணி, குடும்பத்தினர் மற்றும் செல்வங்கள் என எதையும் விட்டுவைக்காமல் அனைத்தையும் (கணிமத் பொருட்களாகக்) கைப்பற்றிக் கொண்டு சென்றுவிட்டனர்.

அவர் நிர்வாணமாக, தன் மீது ஒரு சிறு ஆடையுமில்லாத நிலையில் தன்னிடம் இருந்த ஒரு குதிரையில் தப்பிச் சென்று, பனூ ஹிலால் குலத்தில் திருமணம் செய்து கொடுக்கப்பட்டிருந்த தனது மகளைச் சென்றடைந்தார். அவளும் அவளது கணவர் வீட்டாரும் (ஏற்கனவே) இஸ்லாத்தை ஏற்றிருந்தனர்.

அந்தச் சமுதாயத்தினர் கூடும் சபை அவளுடைய வீட்டின் முற்றத்தில்தான் இருந்தது. எனவே, அவர் (யாரும் பார்த்துவிடக் கூடாது என்பதற்காகச்) சுற்றிக்கொண்டு சென்று வீட்டின் பின்பக்கமாக அவளிடம் நுழைந்தார். அவர் அந்நிலையில் வந்ததைப் பார்த்ததும், அவள் அவர் மீது ஒரு ஆடையைப் போர்த்திவிட்டு, "உங்களுக்கு என்ன நேர்ந்தது?" என்று கேட்டாள்.

அவர், "உன் தந்தைக்கு அனைத்துத் தீமைகளும் வந்து சேர்ந்துவிட்டன. கால்நடைகள், குடும்பத்தினர், செல்வங்கள் என எதையும் விட்டுவைக்காமல் அனைத்தும் கைப்பற்றப்பட்டுவிட்டன" என்று கூறினார்.

அதற்கு அவள், "நீங்கள் (முன்பே) இஸ்லாத்திற்கு அழைக்கப்பட்டீர்களே! (அதை ஏன் ஏற்கவில்லை?)" என்று கேட்டாள்.

அவர், "உன் கணவன் எங்கே?" என்று கேட்டார். அவள், "(அவர்) ஒட்டகங்களிடம் சென்றிருக்கிறார்" என்றாள்.

எனவே அவர் அவரிடம் (மருமகனிடம்) சென்றார். அவர், "உங்களுக்கு என்ன நேர்ந்தது?" என்று கேட்டார். அதற்கு இவர், "அவருக்கு (அதாவது எனக்கு) அனைத்துத் தீமைகளும் வந்து சேர்ந்துவிட்டன. கால்நடைகள், குடும்பத்தினர், செல்வங்கள் என அனைத்தும் கைப்பற்றப்பட்டுவிட்டன. முஹம்மத் எனது குடும்பத்தினரையும் செல்வத்தையும் (மக்களுக்குப்) பங்கிடுவதற்கு முன்பாகவே அவரிடம் சென்றுவிட நான் விரும்புகிறேன்" என்று கூறினார்.

அதற்கு அவர் (மருமகன்), "அப்படியானால் எனது வாகனப் பிராணியை அதன் சேணத்தோடு எடுத்துக் கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்.

அவர், "எனக்கு அது தேவையில்லை" என்று கூறினார்.

எனவே அவர் மேய்ப்பவனின் இளம் ஒட்டகம் ஒன்றை எடுத்துக் கொண்டார். (மருமகன்) ஒரு தோல்பை நிறையத் தண்ணீரை அவருக்கான வழிப்பயண உணவாகக் கொடுத்து அனுப்பினார்.

அவர் மீது ஒரு (சிறிய) ஆடை மட்டுமே இருந்தது. அதைக் கொண்டு முகத்தை மூடினால் பின்பக்கம் திறந்துகொள்ளும்; பின்பக்கத்தை மூடினால் முகம் திறந்துகொள்ளும் (அந்த அளவுக்கு அது சிறியதாக இருந்தது). தம்மை யாரேனும் அடையாளம் கண்டுகொள்வதையும் அவர் வெறுத்தார்.

இறுதியாக அவர் மதீனாவைச் சென்றடைந்தார். தனது வாகனப் பிராணியைக் கட்டிவிட்டு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்திவிட்டுத்) திரும்பும் திசைக்கு நேராக அவர் அமர்ந்துகொண்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுது முடித்ததும், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்களின் கரங்களை நீட்டுங்கள்; நான் உங்களிடம் பைஅத் (விசுவாசப் பிரமாணம்) செய்கிறேன்" என்று கூறினார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கரத்தை நீட்டினார்கள். இவர் அந்தக் கரத்தின் மீது தன் கையை வைக்க முற்பட்டபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கரத்தை தம் பக்கம் இழுத்துக்கொண்டார்கள்.

இவ்வாறு நபி (ஸல்) அவர்கள் மூன்று முறை செய்தார்கள்; இவர் முற்படும்போதெல்லாம் அவர்கள் கரத்தை தம் பக்கம் இழுத்துக்கொண்டார்கள். மூன்றாவது முறை, "நீ யார்?" என்று கேட்டார்கள்.

அவர், "நான் ரிஇயத்துஸ் ஸுஹைமீ" என்று கூறினார்.

உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரது புஜத்தைப் பிடித்து, அவரை (மக்களுக்குத் தெரியும் வண்ணம்) உயர்த்தி நிறுத்திவிட்டு, "முஸ்லிம் சமுதாயத்தினரே! இவர்தான் ரிஇயத்துஸ் ஸுஹைமீ. நான் இவருக்குக் கடிதம் எழுதினேன்; அந்த எனது கடிதத்தை எடுத்து இவர் தனது வாளியை ஒட்டுப் போட்டுக் கொண்டார்!" என்று (அவர் செய்த அவமதிப்பைச் சுட்டிக்காட்டிக்) கூறினார்கள்.

உடனே அவர் அவர்களிடம் (மன்னிப்பு வேண்டி) மன்றாடத் தொடங்கினார். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனது குடும்பத்தினர் மற்றும் எனது செல்வங்கள் (நிலை என்ன)?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "உனது செல்வங்கள் (ஏற்கனவே வீரர்களுக்குப்) பங்கிடப்பட்டுவிட்டன. உனது குடும்பத்தினரில் எவரை நீ (இன்னும் பங்கிடப்படாமல் இருக்கும் நிலையில்) கண்டடைகிறாயோ (அவரை நீ அழைத்துச் செல்லலாம்)" என்று கூறினார்கள்.

அவர் வெளியே வந்தபோது, அவரது மகன் வாகனப் பிராணியை அடையாளம் கண்டு, அதற்குப் பக்கத்தில் நின்று கொண்டிருந்தான். அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் திரும்பி வந்து, "இவர் எனது மகன்" என்று கூறினார்.

அப்போது அவர்கள், "பிலாலே! இவருடன் வெளியே சென்று, அந்தச் சிறுவனிடம் 'இவர் உனது தந்தையா?' என்று கேளுங்கள். அவன் 'ஆம்' என்று கூறினால் அவனை இவரிடம் ஒப்படைத்து விடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

பிலால் (ரலி) அவர்கள் அவரிடம் (மகனிடம்) வெளியே வந்து, "இவர் உனது தந்தையா?" என்று கேட்டார்கள். அவன், "ஆம்" என்று கூறினான்.

பிலால் (ரலி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் திரும்பிச் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அந்த இருவரில் எவரும் தங்களின் துணைவருக்காகக் கண்ணீர் வடித்ததை நான் பார்க்கவில்லை (நீண்ட இடைவெளிக்குப் பின் தந்தை-மகன் சந்தித்தபோதும் அவர்கள் அழவில்லை)" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "அது கிராமவாசிகளின் முரட்டுச் சுபாவமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حديث أبي عبد الرحمن الفهري
அபூ அப்துர் ரஹ்மான் அல்-ஃபிஹ்ரீ (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هَمَّامٍ قَالَ أَبُو الْأَسْوَدِ هُوَ عَبْدُ اللهِ بْنُ يَسَارٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْفِهْرِيِّ قَالَ كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي غَزْوَةِ حُنَيْنٍ فَسِرْنَا فِي يَوْمٍ قَائِظٍ شَدِيدِ الْحَرِّ فَنَزَلْنَا تَحْتَ ظِلَالِ الشَّجَرِ فَلَمَّا زَالَتِ الشَّمْسُ لَبِسْتُ لَأْمَتِي وَرَكِبْتُ فَرَسِي فَانْطَلَقْتُ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ وَهُوَ فِي فُسْطَاطِهِ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللهِ وَرَحْمَةُ اللهِ حَانَ الرَّوَاحُ؟ فَقَالَ أَجَلْ فَقَالَ يَا بِلَالُ فَثَارَ مِنْ تَحْتِ سَمُرَةٍ كَأَنَّ ظِلَّهُ ظِلُّ طَائِرٍ فَقَالَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَأَنَا فِدَاؤُكَ فَقَالَ أَسْرِجْ لِي فَرَسِي فَأَخْرَجَسَرْجًا دَفَّتَاهُ مِنْ لِيفٍ لَيْسَ فِيهِمَا أَشَرٌ وَلَا بَطَرٌ قَالَ فَأَسْرَجَ قَالَ فَرَكِبَ وَرَكِبْنَا فَصَافَفْنَاهُمْ عَشِيَّتَنَا وَلَيْلَتَنَا فَتَشَامَّتِ الْخَيْلَانِ فَوَلَّى الْمُسْلِمُونَ مُدْبِرِينَ كَمَا قَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَا عِبَادَ اللهِ أَنَا عَبْدُ اللهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ قَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ أَنَا عَبْدُ اللهِ وَرَسُولُهُ قَالَ ثُمَّ اقْتَحَمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ فَرَسِهِ فَأَخَذَ كَفًّا مِنْ تُرَابٍ فَأَخْبَرَنِي الَّذِي كَانَ أَدْنَى إِلَيْهِ مِنِّي ضَرَبَ بِهِ وُجُوهَهُمْ وَقَالَ شَاهَتِ الْوُجُوهُ فَهَزَمَهُمُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ فَحَدَّثَنِي أَبْنَاؤُهُمْ عَنْ آبَائِهِمْ أَنَّهُمْ قَالُوا لَمْ يَبْقَ مِنَّا أَحَدٌ إِلَّا امْتَلَأَتْ عَيْنَاهُ وَفَمُهُ تُرَابًا وَسَمِعْنَا صَلْصَلَةً بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ كَإِمْرَارِ الْحَدِيدِ عَلَى الطَّسْتِ الْحَدِيدِ
அபுத்துர் ரஹ்மான் அல்-ஃபிஹ்ரி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் ஹுனைன் போரில் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களுடன் இருந்தேன். நாங்கள் கடுமையான வெப்பம் நிறைந்த ஒரு நாளில் (பயணம் செய்து) சென்றோம். (வெப்பம் தாளாமல்) நாங்கள் மரங்களின் நிழலில் தங்கியிருந்தோம். சூரியன் (உச்சியை விட்டுச்) சாய்ந்ததும், நான் எனது போர்க்கவசத்தை அணிந்து கொண்டு, எனது குதிரையில் ஏறி அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களை நோக்கிச் சென்றேன். அவர்கள் தமது கூடாரத்தில் இருந்தார்கள்.

நான் அவர்களிடம், "அஸ்ஸலாமு அலைக்க யா ரசூலல்லாஹ் வ ரஹ்மத்துல்லாஹ் (அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்கள் மீது சாந்தியும் அல்லாஹ்வின் அருளும் உண்டாகட்டும்), புறப்படுவதற்கான (பயணத்தைத் தொடர்வதற்கான) நேரம் வந்துவிட்டதா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஆம்" என்று கூறிவிட்டு, "பிலாலே!" என்று அழைத்தார்கள்.

உடனே பிலால் (ரலி) அவர்கள் ஒரு (முட்கள் நிறைந்த) கருவேல மரத்தின் அடியிலிருந்து, ஒரு பறவையின் நிழலைப் போன்று (மிகவும் மெலிந்த நிலையில் அல்லது விரைவாக) தோற்றமளிக்கும் நிழலுடன் குதித்து எழுந்தார்கள். அவர்கள், "லப்பைக் வ ஸஅதைக்க வ அனா ஃபிதாஉக்க (இதோ நான் ஆஜராகிவிட்டேன், உங்கள் கட்டளைக்குக் கீழ்ப்படியக் காத்திருக்கிறேன்; என் உயிர் உங்களுக்கு அர்ப்பணமாகட்டும்)" என்று கூறினார்கள். நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள், "எனக்காக எனது குதிரைக்குச் சேணமிடுவீராக" என்று கூறினார்கள். பிலால் (ரலி) அவர்கள் பேரீச்ச மரத்தின் நார்களால் செய்யப்பட்ட இரண்டு பக்கங்களைக் கொண்ட ஒரு சேணத்தை வெளியே கொண்டு வந்தார்கள். அதில் எவ்விதப் பகட்டோ, பெருமையோ (ஆடம்பரமோ) இருக்கவில்லை.

பின்னர் அவர்கள் குதிரைக்குச் சேணமிட்டார்கள். நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் குதிரையில் ஏறினார்கள்; நாங்களும் ஏறினோம். அந்த மாலையிலும் இரவிலும் நாங்கள் (எதிரிகளை) எதிர்கொள்ளும் வகையில் அணிகளை வகுத்து நின்றோம். இரு தரப்புக் குதிரைப்படைகளும் ஒன்றையொன்று நெருங்கின. அப்போது, அல்லாஹ் (அஜ்ஜ வ ஜல்) தன் திருமறையில் கூறியுள்ளபடி, முஸ்லிம்கள் (ஆரம்பத்தில் ஏற்பட்ட நெருக்கடியால்) புறமுதுகிட்டுப் பின்வாங்கினார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் அடியார்களே! நான் அல்லாஹ்வின் அடியானும் அவனது தூதருமாவேன்" என்று (உறுதியுடன்) கூறினார்கள். பின்னர், "முஹாஜிர்களின் கூட்டத்தினரே! நான் அல்லாஹ்வின் அடியானும் அவனது தூதருமாவேன்" என்று கூறினார்கள்.

அதன் பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் தமது குதிரையிலிருந்து விரைந்து கீழே இறங்கி, ஒரு கைப்பிடி அளவு மண்ணை எடுத்தார்கள். என்னை விட அவர்களுக்கு அருகில் இருந்தவர், அதை அவர்கள் எதிரிகளின் முகங்களை நோக்கி வீசியதாக எனக்கு அறிவித்தார். அப்போது நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள், "ஷாஹதில் வுஜூஹ்" (முகங்கள் சீரழியட்டும்/இழிவடையட்டும்) என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ் (அஜ்ஜ வ ஜல்) எதிரிகளைத் தோற்கடித்தான்.

யஅலா பின் அதாஉ கூறுகிறார்: (அந்தப் போரில் எதிரிகளாக இருந்தவர்களின்) வாரிசுகள் தங்கள் தந்தையரிடமிருந்து அறிவித்தார்கள். அந்தத் தந்தையர் (பிற்காலத்தில் இஸ்லாத்தை ஏற்ற பின்) கூறினார்கள்: "எங்களில் எவர் ஒருவரின் கண்களும் வாயும் மண்ணால் நிரம்பாமல் தப்பவில்லை. மேலும், வானத்திற்கும் பூமிக்குமிடையே ஒரு இரும்புத் தாம்பாளத்தின் மீது இரும்பைத் தேய்ப்பதைப் போன்ற (மலக்குகளின் வருகையை உணர்த்தும்) ஒரு பெரும் சப்தத்தை நாங்கள் செவியுற்றோம்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ يَسَارٍ أَبِي هَمَّامٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْفِهْرِيِّ قَالَ كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺفِي غَزْوَةِ حُنَيْنٍ فَسِرْنَا فِي يَوْمٍ قَائِظٍ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
அபூ அப்துர்ரஹ்மான் அல்ஃபிஹ்ரி (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"நான் ஹுனைன் போரின்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தேன். நாங்கள் கடுமையான வெப்பம் நிறைந்த ஒரு நாளில் பயணம் செய்தோம்..." என்று கூறிவிட்டு, (முந்தைய ஹதீஸில் உள்ளதைப் போன்றே இதிலும் செய்திகளைக்) குறிப்பிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حديث نعيم بن همار الغطفاني
நயீம் பின் ஹம்மார் அல்-கத்பானி (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ هَمَّارٍ الْغَطَفَانِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ قَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ لَا تَعْجِزْ عَنْ أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ مِنْ أَوَّلِ النَّهَارِ أَكْفِكَ آخِرَهُ
நுஐம் பின் ஹம்மார் அல்-கதஃபானீ (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் செவியுற்றேன்:

வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் கூறுகிறான்: "ஆதமின் மகனே! பகலின் துவக்கத்தில் நான்கு ரக்அத்கள் (தொழுவதற்கு) நீ இயலாமையைக் காட்டாதே (அலட்சியம் செய்யாதே)! அந்த (நாளின்) இறுதிவரை உனக்கு நான் போதுமானவனாக இருப்பேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ حَدَّثَنَا مَكْحُولٌ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ هَمَّارٍ الْغَطَفَانِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ لَا تَعْجِزْ عَنْ أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ مِنْ أَوَّلِ النَّهَارِ أَكْفِكَ آخِرَهُ
நுஐம் பின் ஹம்மார் அல்கதஃபானீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் கூறுகிறான்: "ஆதமின் மகனே! பகலின் தொடக்கத்தில் (லுஹா நேரத்தில்) நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவதற்கு நீ சோர்வடையாதே (அலட்சியம் செய்யாதே); அப்பகலின் இறுதி வரை (உன்னுடைய தேவைகளுக்கு) உனக்கு நானே போதுமானவன் ஆவேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو زَيْدٍ يَعْنِي ثَابِتَ بْنَ يَزِيدَ عَنْ بَرْدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ مَكْحُولٍ عَنِ ابْنِ مُرَّةَ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ قَيْسٍ الْجُذَامِيِّعَنْ نُعَيْمٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَبُّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ صَلِّ لِي أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ أَوَّلَ النَّهَارِ أَكْفِكَ آخِرَهُ
நுஐம் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க உங்கள் இறைவன் கூறுகிறான்: 'ஆதமின் மகனே! பகலின் தொடக்கத்தில் (முற்பகலில்) எனக்காக நான்கு ரக்அத்துகள் தொழு; அப்பகலின் இறுதிவரை (உனது தேவைகளுக்கும் கவலைகளுக்கும்) நான் உனக்குப் போதுமானவனாவேன்'."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ وَعَبْدُ الصَّمَدِ قَالا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ هَمَّارٍ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ قَالَ رَبُّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ صَلِّ لِي يَا ابْنَ آدَمَ أَرْبَعًا فِي أَوَّلِ النَّهَارِ أَكْفِكَ آخِرَهُ
நுஅய்ம் பின் ஹம்மார் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க உங்கள் இறைவன் கூறுகிறான்: 'ஆதமின் மகனே! பகலின் ஆரம்பத்தில் எனக்காக நான்கு (ரக்அத்கள்) தொழு; (அதன் மூலம்) அந்நாளின் இறுதிவரை (உனது தேவைகளுக்கு) உனக்கு நான் போதுமானவனாவேன்'."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنِ ابْنِ مُرَّةَ الطَّائِفِيِّ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ قَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ ابْنَ آدَمَ صَلِّ لِي أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ مِنْ أَوَّلِ النَّهَارِ أَكْفِكَ آخِرَهُ
இப்னு முர்ரா அத்-தாயிஃபீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: "கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ் கூறுகிறான்: ஆதமின் மகனே! பகலின் ஆரம்பத்தில் (முற்பகலில்) எனக்காக நீ நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவாயாக; அப்பகலின் இறுதிவரை (உன்னுடைய காரியங்களுக்கு) உனக்கு நானே போதுமானவனாக ஆகிவிடுவேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ هَمَّارٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ قَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ ابْنَ آدَمَ لَا تَعْجِزْ عَنْ أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ أَوَّلَ النَّهَارِ أَكْفِكَ آخِرَهُ
நுஐம் பின் ஹம்மார் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நான் நபி ((ஸல்)) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: "கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் கூறுகிறான்: 'ஆதமின் மகனே! பகலின் தொடக்கத்தில் நான்கு ரக்அத்துகள் (தொழுவதற்கு) நீ இயலாமை காட்டாதே; (அவ்வாறு செய்தால்) அப்பகலின் இறுதிவரை உனக்கு (தேவையானவற்றிற்கு) நானே போதுமானவனாக இருப்பேன்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا مَكْحُولٌ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ هَمَّارٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ قَالَ رَبُّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى ابْنَ آدَمَ صَلِّ لِي أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ أَوَّلَ النَّهَارِ أَكْفِكَآخِرَهُ قَالَ عَبْدُ اللهِ قَالَ أَبِي لَيْسَ بِالشَّامِ رَجُلٌ أَصَحُّ حَدِيثًا مِنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ
நுகைம் பின் ஹம்மார் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்: “பாக்கியமும் உயர்வும் மிக்க உங்கள் இறைவன் கூறுகிறான்: ‘ஆதமின் மகனே! பகலின் ஆரம்பத்தில் எனக்காக நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவாயாக! (அவ்வாறு செய்தால்) அப்பகலின் இறுதிவரை (உனது காரியங்களுக்கு/தேவைகளுக்கு) நானே உனக்குப் போதுமானவனாவேன்.’”

அப்துல்லாஹ் கூறுகிறார்: என் தந்தை (இமாம் அஹ்மத்) கூறினார்கள்: "ஷாம் பகுதியில் ஸயீத் பின் அப்துல் அஸீஸை விட மிகவும் ஆதாரப்பூர்வமான ஹதீஸ்களை அறிவிப்பவர் எவரும் இல்லை."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ هَمَّارٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ ﷺ أَيُّ الشُّهَدَاءِ أَفْضَلُ؟ قَالَ الَّذِينَ إِنْ يُلْقَوْا فِي الصَّفِّ لَا يَلْفِتُونَ وُجُوهَهُمْ حَتَّى يُقْتَلُوا أُولَئِكَ يَتَلَبَّطُونَ فِي الْغُرَفِ الْعُلَى مِنَ الْجَنَّةِ وَيَضْحَكُ إِلَيْهِمْ رَبُّكَ وَإِذَا ضَحِكَ رَبُّكَ إِلَى عَبْدٍ فِي الدُّنْيَا فَلَا حِسَابَ عَلَيْهِ
நுகைம் பின் ஹம்மார் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "ஷஹீத்களில் (இறைவழியில் உயிர்த்தியாகம் செய்தவர்களில்) மிகவும் சிறந்தவர் யார்?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள், "எவர்கள் (போர்க்களத்தின்) அணிவகுப்பில் நிறுத்தப்படும்போது, கொல்லப்படும் வரை தங்கள் முகங்களை (பயந்து பின்வாங்கித்) திருப்பிக் கொள்ள மாட்டார்களோ அவர்கள்தாம். அவர்கள் சுவர்க்கத்தின் மிக உயர்ந்த மாளிகைகளில் (மகிழ்ச்சியுடன்) புரண்டு கொண்டிருப்பார்கள் (அதாவது சுகமாகத் தங்கியிருப்பார்கள்). மேலும், உமது இறைவன் அவர்களைப் பார்த்துச் சிரிக்கிறான். உமது இறைவன் இவ்வுலகில் (அவர்கள் உயிர்த்தியாகம் செய்யும்போது) ஓர் அடியானைப் பார்த்துச் சிரித்துவிட்டால், (மறுமையில்) அவனுக்கு எவ்விதக் கணக்கு விசாரணையும் கிடையாது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : கவிய்யு (பலமானது)
قوي
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ [قَالَ عَبْدُ اللهِ] وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ بِالْكُوفَةِ وَقَالَ لَنَا فِيهِ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَأَمَّا أَبِي فَحَدَّثَنَاهُ عَنْهُ وَلَمْ يَذْكُرِ الزُّهْرِيَّ وَحَدَّثَنَاهُ بِالْكُوفَةِ جَعَلَهُ لَنَا عَنْ الزُّهْرِيِّ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى حَدِيثِ أَبِي حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ بَعَثَهُ وَحْدَهُ عَيْنًا إِلَى قُرَيْشٍ قَالَ فَجِئْتُ إِلَى خَشَبَةِ خُبَيْبٍ وَأَنَا أَتَخَوَّفُ الْعُيُونَ فَرَقِيتُ فِيهَا فَحَلَلْتُ خُبَيْبًا فَوَقَعَ إِلَى الْأَرْضِ فَانْتَبَذْتُ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ الْتَفَتُّ فَلَمْ أَرَ خُبَيْبًا وَلَكَأَنَّمَا ابْتَلَعَتْهُ الْأَرْضُ فَلَمْ يُرَ لِخُبَيْبٍ أَثَرٌ حَتَّى السَّاعَةِ
அம்ர் பின் உமைய்யா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்கத்துக்) குறைஷிகளை உளவு பார்ப்பதற்காக என்னை மட்டும் தனியாக அனுப்பினார்கள். நான் (எதிரிகளின்) ஒற்றர்களுக்கு அஞ்சியவாறே, ஹுபைப் (ரழி) அவர்கள் (தூக்கிலிடப்பட்டிருந்த) மரத்திற்கு வந்தேன். நான் அதில் ஏறி, ஹுபைப் அவர்களை அவிழ்த்துவிட்டேன். அவர் தரையில் விழுந்தார். நான் (பாதுகாப்பிற்காக) சற்றுத் தொலைவிற்கு விலகிச் சென்றேன். பின்னர் திரும்பிப் பார்த்தேன்; (அங்கு) ஹுபைப் அவர்களைக் காணவில்லை. பூமி அவரை அப்படியே விழுங்கிவிட்டதைப் போன்று (அவர் மறைந்துவிட்டார்). இன்றுவரை ஹுபைப் அவர்களின் எந்தத் தடயமும் காணப்படவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ ﷺ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ
அம்ரு பின் உமையா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் (உளூச் செய்யும்போது) தமது இரண்டு தோல் காலுறைகள் (குஃப்ஸ்கள்) மீது (ஈரக்கையால்) மஸ்ஹு செய்வதை நான் பார்த்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ ﷺ أَكَلَ عُضْوًا ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
அம்ரு பின் உமையா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (ஆட்டின்) ஓர் உறுப்பு இறைச்சியை (தோள் பகுதியை)ச் சாப்பிட்டுவிட்டு, பின்னர் (புதிதாக) உளூச் செய்யாமலேயே தொழுததை நான் பார்த்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنَا عَيَّاشُ بْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ كُلَيْبَ بْنَ صُبْحٍ حَدَّثَهُ أَنَّ الزِّبْرِقَانَ حَدَّثَهُ عَنْ عَمِّهِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَنَامَ عَنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى طَلَعَتِ الشَّمْسُ لَمْ يَسْتَيْقِظُوا وَإِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ بَدَأَ بِالرَّكْعَتَيْنِ فَرَكَعَهُمَا ثُمَّ أَقَامَ الصَّلَاةَ فَصَلَّى
அம்ர் பின் உமைய்யா அள்-ளம்ரீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம். அப்போது சூரியன் உதயமாகும் வரை சுப்ஹ் தொழுகையை (தவறவிட்டு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உறங்கிவிட்டார்கள். (அங்கிருந்த) எவரும் விழித்தெழவில்லை. பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முதலில் (சுப்ஹுடைய சுன்னத்தான) இரண்டு ரக்அத்களைத் தொழுதார்கள். அதன் பிறகு தொழுகைக்கு இகாமத் கூறி, (சுப்ஹ் ஃபர்ளுத்) தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ الْيَمَانِيُّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِوبْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللهِ ﷺ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِ
அம்ரு பின் உமைய்யா அள்-ளம்ரீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமது) இரு தோல் காலுறைகள் (குஃப்) மீதும் தலைப்பாகை மீதும் (ஈரக்கையால்) மஸ்ஹு செய்வதை நான் பார்த்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح