உபைதுல்லாஹ் பின் இயாத் பின் அம்ர் அல்-காரீ அவர்கள் கூறினார்கள்:
அலீ (ரலி) அவர்கள் கொல்லப்பட்ட இரவுகளில் (அதாவது, அந்தச் சம்பவத்திற்குப் பிறகு), அப்துல்லாஹ் பின் ஷத்தாத் ஈராக்கிலிருந்து திரும்பியபோது ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம் வந்தார். அப்போது நாங்கள் (உபைதுல்லாஹ் பின் இயாத் உட்பட) அவர்களுடன் அமர்ந்திருந்தோம்.
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் அவரிடம், "ஓ அப்துல்லாஹ் பின் ஷத்தாத்! நான் உன்னிடம் கேட்கப்போகும் விஷயத்தில் எனக்கு உண்மையைச் சொல்வீர்களா? அலீ (ரலி) அவர்கள் கொன்ற அந்த மக்களைப் பற்றி எனக்குச் சொல்லுங்கள்" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர், "நான் ஏன் உங்களுக்கு உண்மையைச் சொல்லக் கூடாது?" என்றார். ஆயிஷா (ரலி), "அவர்களைப் பற்றி எனக்கு அறிவியுங்கள்" என்றார்கள்.
அவர் கூறினார்: "அலீ (ரலி) அவர்கள் முஆவியாவுடன் (சமாதான) கடிதப் போக்குவரத்து செய்து, இரண்டு நடுவர்களும் (தீர்ப்பளிப்பதற்காக) நியமிக்கப்பட்டபோது, குர்ஆன் ஓதுபவர்களில் (குர்ராக்கள்) எட்டாயிரம் பேர் அவருக்கு எதிராகக் கிளர்ச்சி செய்து, கூஃபாவிற்கு அருகிலுள்ள ஹரூரா எனும் இடத்தில் முகாமிட்டார்கள். அவர்கள் அவரை விமர்சித்து, 'அல்லாஹ் உமக்கு அணிவித்த சட்டையையும் (அதாவது, கலீஃபா என்ற பதவியையும்), அல்லாஹ் உமக்குச் சூட்டிய பெயரையும் (அமீருல் மூஃமினீன் என்ற பட்டத்தையும்) நீரே கழற்றிவிட்டீர். பிறகு அல்லாஹ்வின் மார்க்கத்தில் தீர்ப்பு வழங்க மனிதர்களை நியமித்தீர். தீர்ப்பு அதிகாரம் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருக்கும் இல்லை' என்று கூறினார்கள்.
அவர்கள் தன்னை விமர்சிப்பதையும், தன்னிடமிருந்து பிரிந்து சென்றதையும் அலீ (ரலி) அறிந்தபோது, ஒரு அறிவிப்பாளரை அழைத்து, 'குர்ஆனை (முழுமையாக) மனனம் செய்தவர்களைத் தவிர வேறு யாரும் அமீருல் மூஃமினீனிடம் நுழைய வேண்டாம்' என்று அறிவிக்கச் செய்தார்கள். அந்த வீடு குர்ஆன் ஓதுபவர்களால் நிறைந்தபோது, ஒரு பெரிய குர்ஆன் பிரதியை (முஸ்ஹஃப்) கொண்டுவரச் சொல்லி, அதைத் தங்களுக்கு முன்னால் வைத்து, தங்கள் கையால் அதைத் தட்டி (அதாவது, அதன் முக்கியத்துவத்தை உணர்த்தும் விதமாக), 'ஓ குர்ஆனே! மக்களிடம் பேசு' என்று கூறினார்கள்.
மக்கள் (அவரை நோக்கி) சப்தமிட்டு, 'அமீருல் மூஃமினீன் அவர்களே! நீங்கள் எதைப்பற்றிக் கேட்கிறீர்கள்? இது வெறும் காகிதத்தில் உள்ள மை தானே (பேசாது)? அதில் உள்ளவற்றைக் கொண்டு நாங்கள்தானே பேசுகிறோம்! உங்களுக்கு என்ன வேண்டும்?' என்று கேட்டார்கள்.
அலீ (ரலி) அவர்கள், 'எனக்கும் (எனக்கு எதிராகக்) கிளர்ச்சி செய்த இவர்களுக்கும் இடையில் அல்லாஹ்வின் வேதம் (தீர்ப்பாக) உள்ளது. அல்லாஹ் தன் வேதத்தில் ஒரு பெண்ணையும் ஆணையும் (கணவன்-மனைவி) குறித்துக் கூறுகிறான்:
`வ இன் ஃகிஃப்தும் ஷிகாக பைனிஹிமா ஃபப்அஸூ ஹகமன் மின் அஹ்லிஹி வஹகமன் மின் அஹ்லிஹா இன் யுரீதா இஸ்லாஹன் யுவஃபிகில்லாஹு பைனஹுமா`
(பொருள்: அவ்விருவரிடையே பிளவு ஏற்பட்டுவிடுமென நீங்கள் அஞ்சினால், இவருடைய குடும்பத்தாரிலிருந்து ஒரு நடுவரையும், அவருடைய குடும்பத்தாரிலிருந்து ஒரு நடுவரையும் அனுப்புங்கள்; அவ்விருவரும் சமாதானத்தை விரும்பினால், அல்லாஹ் அவர்களிடையே இணக்கத்தை ஏற்படுத்துவான் - அல்குர்ஆன் 4:35).
ஒரு ஆணும் பெண்ணும் (தங்களுக்குள் பிளவுபடுவதை விட), முஹம்மது (ஸல்) அவர்களின் சமுதாயம் (பிளவுபடுவது) இரத்தத்திலும் (உயிர்களிலும்) புனிதத்திலும் (கௌரவத்திலும்) மிகவும் முக்கியமானது (எனவே நடுவர்களை நியமிப்பது இங்கு இன்னும் அவசியம்). நான் முஆவியாவுடன் (சமாதான) ஒப்பந்தம் எழுதியபோது, (அதில்) 'அலீ பின் அபீ தாலிப்' என்று எழுதி, 'அமீருல் மூஃமினீன்' என்ற பட்டத்தைச் சேர்க்காமல் எழுதியதால் அவர்கள் என் மீது கோபமடைந்தார்கள். ஆனால், ஹுதைபியாவில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குரைஷிகளுடன் சமாதான ஒப்பந்தம் செய்தபோது, நாங்கள் அவர்களுடன் இருந்தோம். சுஹைல் பின் அம்ர் வந்தபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள், `பிஸ்மில்லாஹிர் ரஹ்மானிர் ரஹீம்` (அளவற்ற அருளாளனும், நிகரற்ற அன்புடையோனுமாகிய அல்லாஹ்வின் பெயரால்) என்று எழுதச் சொன்னார்கள். சுஹைல், '`பிஸ்மில்லாஹிர் ரஹ்மானிர் ரஹீம்` என்று எழுத வேண்டாம்' என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள் (சுஹைலிடம்), 'வேறெப்படி எழுதுவது?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், '`பிஸ்மிகல்லாஹும்ம` (இறைவா உன் பெயரால்) என்று எழுதுங்கள்' என்றார். பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், '`முஹம்மதுர் ரஸூலுல்லாஹ்` (அல்லாஹ்வின் தூதர் முஹம்மது)' என்று எழுதச் சொன்னார்கள். அதற்கு சுஹைல், 'நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று நான் (உண்மையாகவே) அறிந்திருந்தால், நான் உங்களை எதிர்த்திருக்க மாட்டேன் (ஆனால் நான் அதை ஏற்கவில்லை)' என்றார். எனவே நபி (ஸல்) அவர்கள், 'இது முஹம்மது பின் அப்துல்லாஹ் குரைஷிகளுடன் செய்து கொண்ட ஒப்பந்தம்' என்று எழுதினார்கள்.
மேலும் அல்லாஹ் தன் வேதத்தில் கூறுகிறான்:
`லகத் கான லகும் ஃபீ ரஸூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனதுன் லிமன் கான யர்ஜுல்லாஹ வல்யவ்மல் ஆகிர`
(பொருள்: நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதரிடத்தில், அல்லாஹ்வையும் இறுதி நாளையும் நம்புபவருக்குப் பின்பற்ற ஒரு சிறந்த முன்மாதிரி இருக்கிறது - அல்குர்ஆன் 33:21).
பிறகு அலீ (ரலி) அவர்கள், அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களை அவர்களிடம் அனுப்பினார்கள். நானும் (அப்துல்லாஹ் பின் ஷத்தாத்) அவர்களுடன் (இப்னு அப்பாஸுடன்) புறப்பட்டு அவர்களுடைய (கவாரிஜ்களின்) முகாமின் நடுப்பகுதியை அடைந்தேன். அப்போது இப்னுல்-கவ்வா எழுந்து மக்களிடம் உரையாற்றினார்: 'ஓ குர்ஆனைச் சுமப்பவர்களே! (அதாவது, குர்ஆனை மனனம் செய்தவர்களே!) இவர் அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ். இவரைத் தெரியாதவர்களுக்கு நான் அறிமுகப்படுத்துகிறேன். அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் இவரைப் பற்றியும் இவரது கூட்டத்தாரைப் பற்றியும், 'கவ்முன் கஸிமூன்' (அதாவது, அவர்கள் தர்க்கம் செய்யும் கூட்டத்தினர் - அல்குர்ஆன் 43:58) என்று இறங்கியதே, அவர்களில் இவரும் ஒருவர் (எனவே இவருடன் விவாதிப்பது பயனற்றது). எனவே இவரை இவரது தோழரிடமே திருப்பி அனுப்பிவிடுங்கள்; இவருடன் அல்லாஹ்வின் வேதத்தைப் பற்றி (எந்த விவாதமும்) செய்ய வேண்டாம்' என்றார்.
ஆனால் அவர்களின் பேச்சாளர்கள் எழுந்து, 'அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நாங்கள் அல்லாஹ்வின் வேதத்தைப் பற்றி (இப்னு அப்பாஸுடன்) விவாதிப்போம். இவர் உண்மையைச் சொன்னால், நாங்கள் அதை அறிந்துகொண்டு அவரைப் பின்பற்றுவோம். இவர் தவறான ஒன்றைச் சொன்னால், நாங்கள் இவரது தவறான வாதத்தை (அவரது தவறான வாதத்தைக் கொண்டே) நிராகரிப்போம்' என்றார்கள்.
அவர்கள் அப்துல்லாஹ்வுடன் (இப்னு அப்பாஸுடன்) மூன்று நாட்கள் (குர்ஆனைப் பற்றி) விவாதித்தார்கள். அவர்களில் நான்காயிரம் பேர் மனம் திருந்தினார்கள். அவர்களில் இப்னுல் கவ்வாவும் ஒருவர். அவர் (இப்னுல் கவ்வா) அவர்களை (மனம் திருந்தியவர்களை) கூஃபாவில் உள்ள அலீ (ரலி) அவர்களிடம் அழைத்துச் சென்றார்.
அலீ (ரலி) அவர்கள் மீதமுள்ளவர்களுக்குச் செய்தி அனுப்பினார்கள்: 'நமக்கும் (உங்களுக்கும்) மக்களுக்கும் இடையிலான விவகாரங்களை நீங்கள் அறிவீர்கள். முஹம்மது (ஸல்) அவர்களின் சமுதாயம் (மீண்டும்) ஒன்றுபடும் வரை நீங்கள் விரும்பும் இடத்தில் தங்கிக்கொள்ளுங்கள். நமக்கும் உங்களுக்குமான ஒப்பந்தம் என்னவென்றால், சிந்துவதற்குத் தடைசெய்யப்பட்ட எந்த இரத்தத்தையும் நீங்கள் சிந்தக்கூடாது (அதாவது, முஸ்லிம்களையோ, திம்மிகளையோ கொல்லக்கூடாது), வழிப்பறி செய்யக்கூடாது, அல்லது (முஸ்லிம் அரசின்) பொறுப்பில் உள்ள எவருக்கும் (திம்மிகளுக்கு - பாதுகாக்கப்பட்ட சிறுபான்மையினருக்கு) அநீதி இழைக்கக்கூடாது. நீங்கள் அவ்வாறு செய்தால், நாங்கள் உங்கள் மீதான போர் பிரகடனத்தை (சமமாக) அறிவித்துவிடுவோம். நிச்சயமாக அல்லாஹ் துரோகம் செய்பவர்களை விரும்புவதில்லை.'
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள், 'ஓ இப்னு ஷத்தாத்! அவர் அவர்களைக் கொன்றாரா?' என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர், 'அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவர்கள் வழிப்பறி செய்து, இரத்தம் சிந்தி, திம்மிகளை (பாதுகாக்கப்பட்ட சிறுபான்மையினரை) துன்புறுத்துவதை (அதாவது, அவர்களின் உயிரையும் உடைமைகளையும்) ஆகுமாக்கிக் கொண்ட பிறகே அவர் அவர்களுக்கு எதிராகப் படையை அனுப்பினார்' என்றார்.
ஆயிஷா (ரலி), 'அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாகவா?' என்று கேட்டார்கள். அவர், 'வணக்கத்திற்குரியவன் யாருமில்லாத அந்த அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! அப்படித்தான் நடந்தது' என்றார்.
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள், 'ஈராக்கின் மக்கள் 'துல்-துதய்யா' (மார்பகம் போன்ற உறுப்புடையவன்) என்று பேசிக்கொள்வதை நான் கேள்விப்பட்டிருக்கிறேனே (அவன் பற்றி என்ன)?' என்று கேட்டார்கள்.
அவர் கூறினார்: 'நான் அவனைப் பார்த்தேன். அலீ (ரலி) அவர்கள் கொல்லப்பட்டவர்களைப் (பரிசோதிப்பதற்காக) பார்வையிட்டுக் கொண்டிருந்தபோது நான் அவர்களுடன் நின்றிருந்தேன். அவர் மக்களை அழைத்து, "இவனை உங்களுக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். பலர் வந்து, "நான் அவனை பனூ இன்னார் பள்ளிவாசலில் தொழுவதைப் பார்த்தேன்", "நான் அவனை பனூ இன்னார் பள்ளிவாசலில் தொழுவதைப் பார்த்தேன்" என்று கூறினார்களே தவிர, அவன் யாரென்பதற்கு (அதாவது, அவன் தான் துல்-துதய்யா என்பதற்கு) உறுதியான எந்த ஆதாரத்தையும் அவர்கள் கொண்டு வரவில்லை (அவன் தொழுவதைப் பார்த்ததைத் தவிர).'
ஆயிஷா (ரலி), 'ஈராக்கின் மக்கள் கூறுவது போல், அலீ (ரலி) அவர்கள் அவனருகே நின்றபோது என்ன கூறினார்கள்?' என்று கேட்டார்கள்.
அவர் கூறினார்: 'அலீ (ரலி) அவர்கள், "ஸதகல்லாஹு வ ரஸூலுஹு" (அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதரும் உண்மையே கூறினார்கள்) என்று சொல்வதை நான் கேட்டேன்.'
ஆயிஷா (ரலி), 'அதைத் தவிர வேறு எதையாவது அவர் சொல்வதை நீங்கள் கேட்டீர்களா?' என்று வினவ, அவர் 'அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக, இல்லை (நான் கேட்கவில்லை)' என்றார்.
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஆம், அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதரும் உண்மையே கூறினார்கள். அல்லாஹ் அலீ (ரலி) அவர்களுக்குக் கருணை காட்டுவானாக. அவருக்குப் பிடித்தமான ஒன்றைக் கண்டால் (அல்லது ஒரு நல்ல காரியம் நடந்தால்), "அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதரும் உண்மையே கூறினார்கள்" என்று சொல்வது அவர்களுடைய பழக்கமாக இருந்தது. ஆனால் ஈராக்கின் மக்கள் அவர் மீது பொய்களைக் கட்டி, அவர் சொன்ன செய்தியில் இல்லாதவற்றை (தவறாக) சேர்க்கிறார்கள்.'