مَا مَنَعَكَ أَلاَّ تَسْجُدَ
(நீ சிரம் பணியாதிருக்க உன்னைத் தடுத்தது எது (இப்லீஸே)?) 7:12. இதன் பொருள், "நான் உனக்குக் கட்டளையிட்ட பிறகும், சிரம் பணிவதிலிருந்து உன்னைத் தடுத்து நிறுத்தியது எது?" என்பதாகும் என்று இப்னு ஜரீர் குறிப்பிடுகிறார்கள். இந்த விளக்கம் சரியானது, அல்லாஹ்வே மிக அறிந்தவன். அல்லாஹ்வினால் சபிக்கப்பட்ட இப்லீஸ் கூறினான்:

أَنَاْ خَيْرٌ مِّنْهُ
(நான் அவரை (ஆதமை) விடச் சிறந்தவன்). இந்தச் சாக்குப்போக்கு அவன் செய்த குற்றத்தை விடவும் மோசமானது! "சிறந்த நிலையில் இருப்பவர், தன்னை விடத் தாழ்ந்தவருக்குச் சிரம் பணிய முடியாது" என்பதால் தான் அல்லாஹ்வுக்குக் கீழ்ப்படியவில்லை என்று ஷைத்தான் கூறினான். தான் ஆதமை விடச் சிறந்தவன் என்று கருதிய ஷைத்தான், "அப்படியிருக்கையில் அவருக்கு முன் சிரம் பணியும்படி நீ எனக்கு எப்படி கட்டளையிடலாம்?" என்று கேட்டான். தான் நெருப்பிலிருந்து படைக்கப்பட்டதாலும், "நீ அவரை களிமண்ணிலிருந்து படைத்தாய், களிமண்ணை விட நெருப்பே சிறந்தது" என்பதாலும் தான் சிறந்தவன் என அவன் வாதிட்டான். சபிக்கப்பட்ட அந்த ஷைத்தான், படைப்பின் மூலத்தை மட்டுமே கவனித்தானே தவிர, அல்லாஹ் தன் கையால் ஆதமைப் படைத்து அவருக்குள் உயிரை ஊதி அவருக்கு வழங்கிய கண்ணியத்தைக் கவனிக்கவில்லை.

فَقَعُواْ لَهُ سَـجِدِينَ
("அவருக்குச் சிரம் பணிந்தவர்களாக விழுங்கள்") 38:72 என்ற அல்லாஹ்வின் கட்டளையை எதிர்கொண்டபோது ஷைத்தான் தவறான ஒப்பீட்டைச் செய்தான். சிரம் பணிய மறுத்ததன் மூலம், வானவர்களின் செயலுக்கு அவன் மட்டும் மாறுபட்டான். இதனால் அவன் அல்லாஹ்வின் கருணையிலிருந்து 'அப்லஸ' ஆனான். அதாவது, அல்லாஹ்வின் அருளைப் பெறுவதற்கான நம்பிக்கையை இழந்தான். தனது தவறான ஒப்பீட்டின் காரணமாகவே அவன் இந்தத் தவற்றைச் செய்தான். களிமண்ணை விட நெருப்பு மேலானது என்ற அவனது வாதமும் தவறானது. ஏனெனில், களிமண்ணுக்கு ஞானம், நிதானம், சகிப்புத்தன்மை, பொறுமை மற்றும் உறுதி ஆகிய நற்குணங்கள் உள்ளன. களிமண்ணில்தான் தாவரங்கள் வளர்ந்து செழித்து நன்மைகளைத் தருகின்றன. மாறாக, நெருப்போ எரிக்கும் குணம், பதற்றம் மற்றும் அவசரம் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. எனவே, படைப்பின் மூலமான நெருப்பு ஷைத்தானைத் தோல்விக்கு இட்டுச் சென்றது. ஆனால், ஆதமின் படைப்பின் மூலமான களிமண், அவரைத் தனது தவறை ஒப்புக்கொண்டு, தவ்பா (பாவமன்னிப்பு) செய்து, பணிவுடனும் கீழ்ப்படிதலுடனும் அல்லாஹ்விடம் மீளச் செய்தது. ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

«خُلِقَتِ الْمَلَائِكَةُ مِنْ نُورٍ وَخُلِقَ إِبْلِيسُ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ وَخُلِقَ آدَمُ مِمَّا وُصِفَ لَكُم»
(வானவர்கள் ஒளியிலிருந்து படைக்கப்பட்டனர்; இப்லீஸ் புகையற்ற நெருப்புச் சுவாலையிலிருந்து படைக்கப்பட்டான்; ஆதம் (அலை) உங்களுக்கு விவரிக்கப்பட்டதிலிருந்து (களிமண்ணால்) படைக்கப்பட்டார்.) (ஆதாரம்: முஸ்லிம்).

கியாஸை (ஒப்பீட்டு ஆய்வு) முதன்முதலில் பயன்படுத்தியவன் இப்லீஸ்

ஷைத்தானின் கூற்றான,

خَلَقْتَنِى مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ
("நீ என்னை நெருப்பிலிருந்து படைத்தாய், அவரை நீ களிமண்ணிலிருந்து படைத்தாய்") என்பது குறித்து அல்-ஹஸன் அவர்கள், "இப்லீஸ் தான் முதன்முதலில் கியாஸை (ஒப்பீட்டு ஆய்வு) பயன்படுத்தினான்" என்று கூறியதாக இப்னு ஜரீர் பதிவு செய்துள்ளார்கள். இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரப்பூர்வமானது.

இப்னு ஜரீர் பதிவு செய்துள்ள மற்றொரு அறிவிப்பில் இப்னு ஸிரீன் அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "முதன்முதலில் கியாஸைப் பயன்படுத்தியவன் இப்லீஸ் தான். இந்த (தவறான) கியாஸ் மட்டும் இல்லையென்றால் சூரியனும் சந்திரனும் வணங்கப்பட்டிருக்குமா?" இந்தக் கூற்றுக்கும் ஆதாரப்பூர்வமான அறிவிப்பாளர் தொடர் உள்ளது.