வானம் தெளிவான புகையைக் கொண்டுவரும் நாளைப் பற்றி இணைவைப்பாளர்களுக்கு எச்சரிக்கை

அல்லாஹ் கூறுகிறான்: இந்த இணைவைப்பாளர்கள் (சத்தியத்தின் மீது) சந்தேகம் கொண்டு விளையாடிக்கொண்டிருக்கிறார்கள். அதாவது, அவர்களிடம் உறுதியான உண்மை வந்துவிட்டது, ஆனால் அவர்கள் அதைச் சந்தேகிப்பதோடு நம்பவும் மறுக்கிறார்கள். பிறகு அல்லாஹ் அவர்களை எச்சரித்தும் அச்சுறுத்தியும் கூறுகிறான்:

فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِى السَّمَآءُ بِدُخَانٍ مُّبِينٍ

(ஆகவே, வானம் ஒரு தெளிவான புகையைக் கொண்டுவரும் நாளை நீர் எதிர்பார்ப்பீராக.) மஸ்ரூக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது: "நாங்கள் கூஃபாவிலுள்ள கிந்தா வாசலுக்கு அருகிலுள்ள ஒரு மஸ்ஜிதிற்குள் நுழைந்தோம். அங்கே ஒரு மனிதர் தம் தோழர்களுக்கு பின்வரும் வசனத்தை ஓதிக்கொண்டிருந்தார்:

يَوْمَ تَأْتِى السَّمَآءُ بِدُخَانٍ مُّبِينٍ

(வானம் ஒரு தெளிவான புகையைக் கொண்டுவரும் நாள்.) 'அது என்னவென்று உங்களுக்குத் தெரியுமா?' என்று அவர் அவர்களிடம் கேட்டுவிட்டு, 'அது மறுமை நாளில் வரக்கூடிய புகையாகும். அது நயவஞ்சகர்களின் செவிப்புலனையும் பார்வையையும் பறித்துவிடும். ஆனால் நம்பிக்கையாளர்களுக்கு (முஃமின்களுக்கு) அது ஒரு ஜலதோஷம் (சளி) பிடித்ததைப் போன்ற உணர்வைத்தான் ஏற்படுத்தும்' என்றார்." மஸ்ரூக் (ரஹ்) மேலும் கூறினார்கள்: "நாங்கள் இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து அந்த மனிதர் சொன்னதைப் பற்றிக் கூறினோம். அப்போது அவர்கள் படுத்துக்கொண்டிருந்தார்கள்; இதைக் கேட்டதும் திடுக்கிட்டு எழுந்து அமர்ந்து கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ் உங்கள் நபியிடம் (ஸல்) கூறினான்:

قُلْ مَآ أَسْـَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَآ أَنَآ مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ

(நபியே!) நீர் கூறுவீராக: இதற்காக நான் உங்களிடம் எந்தக் கூலியையும் கேட்கவில்லை; மேலும் நான் போலியாகப் பேசுபவனும் (நடிப்பவனும்) அல்ல.' (38:86). ஒரு மனிதருக்குத் தெரியாத ஒரு விஷயத்தைப் பற்றி, 'அல்லாஹ்வே நன்கறிந்தவன்' என்று கூறுவதும் அறிவின் ஒரு பகுதியாகும். இது சம்பந்தமாக ஒரு ஹதீஸை நான் உங்களுக்குக் கூறுகிறேன். குரைஷிகள் இஸ்லாத்தை ஏற்க மறுத்து பிடிவாதம் காட்டியபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவர்களுக்கு எதிராக, யூசுஃப் (அலை) அவர்களின் காலத்தில் ஏற்பட்ட பஞ்சத்தைப் போன்ற ஒரு பஞ்சம் அவர்கள் மீது ஏற்பட வேண்டும் என்று அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தித்தார்கள். அதன் விளைவாக அவர்கள் கடும் பசியால் வாடி, எலும்புகளையும் செத்த பிராணிகளையும் உண்ணும் நிலைக்குத் தள்ளப்பட்டார்கள். அவர்கள் வானத்தைப் பார்த்தபோது கடும் பசியினால் அவர்களுக்குப் புகையைப் போலத்தான் தெரிந்தது." மற்றொரு அறிவிப்பில்: "ஒரு மனிதன் தன் பசியின் சோர்வினால் வானத்தைப் பார்க்கும்போது, அவருக்கும் வானத்திற்கும் இடையில் ஒரு புகைமூட்டம் இருப்பதைப் போன்றே காண்பார்" என்றுள்ளது.

فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِى السَّمَآءُ بِدُخَانٍ مُّبِينٍ - يَغْشَى النَّاسَ هَـذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ

(ஆகவே, வானம் ஒரு தெளிவான புகையைக் கொண்டுவரும் நாளை நீர் எதிர்பார்ப்பீராக. அது மக்களைச் சூழ்ந்துகொள்ளும்; இது ஒரு நோவினை தரும் வேதனையாகும்.) ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! முதர் கோத்திரத்தாருக்காக மழை பொழிய அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள், ஏனெனில் அவர்கள் (பஞ்சத்தால்) இறந்துகொண்டிருக்கிறார்கள்" என்று வேண்டினார். ஆகவே நபி (ஸல்) அவர்கள் அவர்களுக்காக மழை வேண்டினார்கள், மழையும் பொழிந்தது. பின்னர் இந்த வசனம் அருளப்பட்டது:

إِنَّا كَاشِفُواْ الْعَذَابِ قَلِيلاً إِنَّكُمْ عَآئِدُونَ

(நிச்சயமாக, நாம் இந்த வேதனையைச் சிறிது காலத்திற்கு நீக்குவோம். எனினும் நிச்சயமாக நீங்கள் (மீண்டும் பழைய நிலைக்கே) திரும்புவீர்கள்.) இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மறுமை நாளில் வேதனை நீக்கப்படும் என்று நீங்கள் கருதுகிறீர்களா? அவர்களுக்கு இவ்வுலகில் வேதனை நீக்கப்பட்டு வசதி அளிக்கப்பட்டபோது, அவர்கள் மீண்டும் தங்கள் பழைய நிராகரிப்பு நிலைக்கே திரும்பிவிட்டார்கள்." அப்போது அல்லாஹ் அருளினான்:

يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى إِنَّا مُنتَقِمُونَ

(நாம் பெரும் பிடியாகப் பிடிக்கும் நாளில், நிச்சயமாக நாம் பழிவாங்குவோம்.) இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இது பத்ர் நாளைக் குறிக்கிறது." மேலும் அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஐந்து விஷயங்கள் நிகழ்ந்துவிட்டன: புகை (துக்கான்), ரோமர்களின் வெற்றி, சந்திரன் பிளந்தது, பெரும் பிடி (பத்ஷா), மற்றும் வேதனை." இந்த ஹதீஸ் புகாரி மற்றும் முஸ்லிம் ஆகிய இரு நூல்களிலும் இடம்பெற்றுள்ளது. மேலும் இமாம் அஹ்மத், திர்மிதி, நஸாயீ, இப்னு ஜரீர் மற்றும் இப்னு அபீ ஹாதிம் ஆகியோரும் பல அறிவிப்பாளர் தொடர்களின் வழியாக இதனைப் பதிவு செய்துள்ளனர். முஜாஹித், அபுல் ஆலியா, இப்ராஹீம் அந்நகஈ, அத்-தஹ்ஹாக் மற்றும் அதிய்யா அல்-அவ்ஃபீ போன்ற பல ஸலஃபுகள், 'புகை' என்பது ஏற்கனவே நிகழ்ந்துவிட்டது என்ற இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களின் கருத்தையே ஏற்றுக்கொண்டனர். இப்னு ஜரீர் என்பவரும் இக்கருத்தையே கொண்டுள்ளார்.

அபூ ஸரீஹா ஹுதைஃபா பின் அஸீத் அல்-கிஃபாரி (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கும் ஹதீஸில் கூறப்பட்டுள்ளதாவது: "நாங்கள் மறுமை நாளைப் பற்றி விவாதித்துக் கொண்டிருந்தபோது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஓர் அறையிலிருந்து எங்களை நோக்கி வந்து கூறினார்கள்:

«لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتْى تَرَوْا عَشْرَ آيَاتٍ: طُلُوعَ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا، وَالدُّخَانَ، وَالدَّابَّةَ، وَخُرُوجَ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ، وَخُرُوجَ عِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَالدَّجَّالَ، وَثَلَاثَةَ خُسُوفٍ: خَسْفٌ بِالْمَشْرِقِ، وَخَسْفٌ بِالْمَغْرِبِ، وَخَسْفٌ بِجَزِيرَةِ الْعَرَبِ، وَنَارًا تَخْرُجُ مِنْ قَعْرِ عَدَنَ تَسُوقُ النَّاسَ أَوْ تَحْشُرُ النَّاسَ تَبِيتُ مَعَهُمْ حَيْثُ بَاتُوا، وَتَقِيلُ مَعَهُمْ حَيْثُ قَالُوا»

(பத்து அடையாளங்களை நீங்கள் காணும் வரை மறுமை நாள் வராது. அவை: சூரியன் மேற்கிலிருந்து உதிப்பது; புகை; (தாப்பத்துல் அர்ள் எனும்) பிராணி; யஃஜூஜ் மற்றும் மஃஜூஜ் ஆகியோரின் வருகை; ஈஸா இப்னு மர்யம் (அலை) அவர்களின் வருகை; தஜ்ஜால்; மூன்று நிலச்சரிவுகள் (பூமி உள்வாங்குதல்) - ஒன்று கிழக்கிலும், ஒன்று மேற்கிலும், மற்றொன்று அரேபிய தீபகற்பத்திலும் ஏற்படும்; இறுதியாக ஏடன் (Aden) பகுதியின் ஆழத்திலிருந்து ஒரு நெருப்பு புறப்பட்டு மக்களை விரட்டிச் செல்லும் - அல்லது மக்களை ஒன்றுதிரட்டும் - அவர்கள் இரவில் தங்கும் இடத்தில் அதுவும் தங்கும், அவர்கள் பகலில் ஓய்வெடுக்கும் இடத்தில் அதுவும் தங்கும்.)" இதனை இமாம் முஸ்லிம் மட்டும் தமது ஸஹீஹில் பதிவு செய்துள்ளார்.

புகாரி மற்றும் முஸ்லிம் ஆகிய இரு நூல்களிலும் பதிவாகியுள்ள மற்றுமொரு செய்தியில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இப்னு ஸய்யாதிடம்:

«إِنِّي خَبَأْتُ لَكَ خَبْأ»

(நான் உனக்காக ஒரு விஷயத்தை மனதிற்குள் மறைத்து வைத்துள்ளேன், அது என்னவென்று சொல்?) என்றார்கள். அதற்கு அவன், 'அது அத்-துக்' (அதாவது புகை) என்றான். நபி (ஸல்) அவர்கள்:

«اخْسَأْ فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَك»

(இழிவடைந்து போ! உனது தகுதியை உன்னால் தாண்ட முடியாது) என்றார்கள். இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள்:

فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِى السَّمَآءُ بِدُخَانٍ مُّبِينٍ

(ஆகவே, வானம் ஒரு தெளிவான புகையைக் கொண்டுவரும் நாளை நீர் எதிர்பார்ப்பீராக) என்ற வசனத்தைத் தான் அவனிடம் மறைத்து வைத்திருந்தார்கள்." புகை என்பது இன்னும் ஏற்படவில்லை என்பதையே இது காட்டுகிறது. இப்னு ஸய்யாத் என்பவன் ஒரு ஜோதிடனாவான்; அவன் ஜின்கள் மூலம் செய்திகளைக் கேட்பான். ஜின்களின் பேச்சு தெளிவாக இருக்காது என்பதால் அவன் 'அத்-துக்கான்' என்று முழுமையாகச் சொல்லாமல் 'அத்-துக்' என்று கூறினான். அவன் தகவல்களைப் பெறுவது ஷைத்தான்கள் மூலமாகத்தான் என்பதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உறுதி செய்தபோதுதான், "இழிவடைந்து போ! உனது தகுதியை உன்னால் தாண்ட முடியாது" என்று கூறினார்கள்.

புகை என்பது இனிமேல் வரப்போகும் மறுமை நாளின் அடையாளங்களில் ஒன்று என்பதை உறுதிப்படுத்தும் ஏராளமான ஸஹீஹ் மற்றும் ஹஸன் தரத்திலான மர்ஃபூஃ (நபியவர்கள் கூறியவை) மற்றும் மவ்கூஃப் (ஸஹாபாக்கள் கூறியவை) ஹதீஸ்கள் உள்ளன. குர்ஆன் வசனங்களின் வெளிப்படையான பொருளும் இதுவேயாகும். அல்லாஹ் கூறுகிறான்:

فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِى السَّمَآءُ بِدُخَانٍ مُّبِينٍ

(ஆகவே, வானம் ஒரு தெளிவான புகையைக் கொண்டுவரும் நாளை நீர் எதிர்பார்ப்பீராக.) அதாவது, அது மக்கள் அனைவருக்கும் தெளிவாகத் தெரியும் வகையில் இருக்கும். இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களின் விளக்கப்படி, அது அவர்களின் கடுமையான பசியினால் ஏற்பட்ட ஒரு பிரமையாகும். மேலும் அல்லாஹ்:

يَغْشَى النَّاسَ

(அது மக்களைச் சூழ்ந்துகொள்ளும்) என்று கூறுகிறான். அதாவது, அது அனைவரையும் மூடி ஆட்கொள்ளும். ஆனால் இது மக்காவின் இணைவைப்பாளர்களுக்கு மட்டும் ஏற்பட்ட ஒரு பிரமையாக இருந்திருந்தால், "மக்களைச் சூழ்ந்துகொள்ளும்" என்று அல்லாஹ் பொதுவாகக் குறிப்பிட்டிருக்க மாட்டான்.

هَـذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ

(இது ஒரு நோவினை தரும் வேதனையாகும்.) அதாவது, இது அவர்களைக் கண்டிக்கும் விதமாக அவர்களிடம் கூறப்படும். இது பின்வரும் வசனத்தைப் போன்றதாகும்:

يَوْمَ يُدَعُّونَ إِلَى نَارِ جَهَنَّمَ دَعًّا - هَـذِهِ النَّارُ الَّتِى كُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ

(அவர்கள் நரக நெருப்பின் பால் பலவந்தமாகத் தள்ளப்படும் நாளில், "இதுதான் நீங்கள் பொய்ப்பித்துக் கொண்டிருந்த நெருப்பு" (எனக் கூறப்படும்).) (52:13-14). அல்லது அவர்களில் சிலரே மற்றவர்களுக்கு இவ்வாறு கூறுவார்கள்.

رَّبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مْؤْمِنُونَ

((அவர்கள் கூறுவார்கள்:) "எங்கள் இறைவனே! எங்களை விட்டும் இந்த வேதனையை நீக்குவாயாக, நிச்சயமாக நாங்கள் நம்பிக்கையாளர்களாகி விடுகிறோம்!") அதாவது, நிராகரிப்பாளர்கள் அல்லாஹ்வின் தண்டனையைக் கண்ணாரக் காணும்போது, அதை நீக்கிக் கொள்ளுமாறு இறைஞ்சுவார்கள். இது பின்வரும் வசனங்களைப் போன்றது:

وَلَوْ تَرَى إِذْ وُقِفُواْ عَلَى النَّارِ فَقَالُواْ يلَيْتَنَا نُرَدُّ وَلاَ نُكَذِّبَ بِـَايَـتِ رَبِّنَا وَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

(அவர்கள் நெருப்பின் முன் நிறுத்தப்படும்போது நீர் பார்ப்பீராயின், "நாங்கள் மீண்டும் (உலகிற்கு) அனுப்பப்பட்டால் எவ்வளவு நன்றாக இருக்கும்! அப்போது நாங்கள் எங்கள் இறைவனின் வசனங்களைப் பொய்ப்பிக்க மாட்டோம்; நம்பிக்கையாளர்களாகவும் இருப்போம்" என்று கூறுவார்கள்.) (6:27).

وَأَنذِرِ النَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيهِمُ الْعَذَابُ فَيَقُولُ الَّذِينَ ظَلَمُواْ رَبَّنَآ أَخِّرْنَآ إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ الرُّسُلَ أَوَلَمْ تَكُونُواْ أَقْسَمْتُمْ مِّن قَبْلُ مَا لَكُمْ مِّن زَوَالٍ

(வேதனை அவர்களிடம் வரும் நாளைப் பற்றி மனிதர்களுக்கு எச்சரிக்கை செய்வீராக. அப்போது அநியாயம் செய்தவர்கள், "எங்கள் இறைவனே! எங்களுக்குச் சிறிது அவகாசம் அளிப்பாயாக; நாங்கள் உன் அழைப்பிற்குப் பதிலளித்து, தூதர்களைப் பின்பற்றுவோம்" என்று கூறுவார்கள். (அதற்கு அவர்களுக்குச் சொல்லப்படும்:) "உங்களுக்கு முடிவே இல்லை என்று இதற்கு முன்னால் நீங்கள் சத்தியம் செய்து கொண்டிருக்கவில்லையா?") (14:44). அல்லாஹ் இங்கே கூறுகிறான்:

أَنَّى لَهُمُ الذِّكْرَى وَقَدْ جَآءَهُمْ رَسُولٌ مُّبِينٌ - ثُمَّ تَوَلَّوْاْ عَنْهُ وَقَالُواْ مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ

(அவர்களுக்கு உபதேசம் எங்கே பயன் தரும்? அவர்களுக்குத் தெளிவான விஷயங்களை விளக்கும் ஒரு தூதர் ஏற்கனவே வந்திருந்தார். பின்னர் அவர்கள் அவரைப் புறக்கணித்துவிட்டு, "(யாரோ) கற்றுக்கொடுத்தவர், ஒரு பைத்தியக்காரர்" என்று கூறினார்கள்.) அதாவது, தெளிவான செய்தியுடனும் எச்சரிக்கையுடனும் ஒரு தூதரை நாம் அனுப்பி வைத்த பிறகும், அவர்களுக்கு இன்னும் என்ன உபதேசம் தேவை? இவ்வளவு இருந்தும் அவர்கள் அவரைப் புறக்கணித்து, அவருக்கு எதிராகச் செயல்பட்டு அவரை நிராகரித்தார்கள்; மேலும் "இவர் மனிதர்களால் கற்றுக்கொடுக்கப்பட்டவர், ஒரு பைத்தியக்காரர்" என்றும் கூறினார்கள். இது பின்வரும் வசனத்தைப் போன்றது:

يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الإِنسَـنُ وَأَنَّى لَهُ الذِّكْرَى

(அன்றைய நாளில் மனிதன் உணர்வு பெறுவான்; ஆனால் அந்த உணர்வு அவனுக்கு எவ்விதம் பயனளிக்கும்?) (89:23).

وَلَوْ تَرَى إِذْ فَزِعُواْ فَلاَ فَوْتَ وَأُخِذُواْ مِن مَّكَانٍ قَرِيبٍ - وَقَالُواْ ءَامَنَّا بِهِ وَأَنَّى لَهُمُ التَّنَاوُشُ مِن مَّكَانِ بَعِيدٍ

(அவர்கள் தப்பிக்க வழியின்றித் திடுக்கிடும்போது நீர் பார்ப்பீராயின், அவர்கள் அருகிலுள்ள இடத்திலிருந்தே பிடிக்கப்படுவார்கள். அப்போது அவர்கள், "நாங்கள் (இப்போது) இதனை நம்புகிறோம்" என்பார்கள். ஆனால் இவ்வளவு தூரமான இடத்திலிருந்து அவர்கள் எவ்விதம் (நம்பிக்கையை) அடைய முடியும்?) (34:51-52).

إِنَّا كَاشِفُواْ الْعَذَابِ قَلِيلاً إِنَّكُمْ عَآئِدُونَ

(நிச்சயமாக நாம் வேதனையைச் சிறிது காலத்திற்கு நீக்குவோம்; எனினும் நிச்சயமாக நீங்கள் (மீண்டும் பழைய நிலைக்கே) திரும்புவீர்கள்.) அதாவது, 'நாம் உங்களிடமிருந்து வேதனையைச் சற்று நீக்கி உங்களை மீண்டும் உலகிற்கு அனுப்பி வைத்தாலும், நீங்கள் உங்கள் பழைய நிராகரிப்பு மற்றும் மறுப்பு நிலைக்கே மீண்டும் சென்றுவிடுவீர்கள்.' இது பின்வரும் வசனங்களைப் போன்றது:

وَلَوْ رَحِمْنَـهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِمْ مِّن ضُرٍّ لَّلَجُّواْ فِى طُغْيَـنِهِمْ يَعْمَهُونَ

(நாம் அவர்கள் மீது கருணை காட்டி அவர்களுக்கு ஏற்பட்ட துன்பத்தை நீக்கினாலும், அவர்கள் தங்கள் வழிகேட்டிலேயே குருட்டுத்தனமாக உழன்று கொண்டிருப்பார்கள்.) (23:75).

وَلَوْ رُدُّواْ لَعَـدُواْ لِمَا نُهُواْ عَنْهُ وَإِنَّهُمْ لَكَـذِبُونَ

(அவர்கள் மீண்டும் (உலகிற்குத்) திருப்பி அனுப்பப்பட்டால், எதை விட்டும் அவர்கள் தடுக்கப்பட்டார்களோ அதற்கே மீண்டும் திரும்புவார்கள்; நிச்சயமாக அவர்கள் பொய்யர்களே!) (6:28).

"பெரும் பத்ஷா" என்பதன் பொருள்

يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى إِنَّا مُنتَقِمُونَ

(நாம் பெரும் பிடியாகப் பிடிக்கும் நாளில், நிச்சயமாக நாம் பழிவாங்குவோம்.)

இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் இதற்கு 'பத்ர் போர்' நடந்த நாள் என்று பொருள் கூறினார்கள். புகையைப் பற்றி இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களின் கருத்தோடு உடன்பட்ட ஒரு குழுவினரின் கருத்தும் இதுவே. இதே கருத்து இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) மற்றும் உபை பின் கஅப் (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. பத்ர் போர் நடந்த நாளும் அல்லாஹ் பழிவாங்கிய நாள்தான் என்பதால் இதுவும் சாத்தியமே; இருப்பினும் வசனத்தின் வெளிப்படையான பொருளின்படி, இது மறுமை நாளைத்தான் குறிக்கிறது. இப்னு ஜரீர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: யாகூப், இப்னு உலைய்யா, காலித் அல்-ஹத்தா ஆகியோர் வழியாக இக்ரிமா கூறினார்கள்: "இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் பெரும் பிடி (பத்ஷா) என்பது பத்ர் போர் நாள் என்கிறார்கள்; ஆனால் நான் அது மறுமை நாள் என்கிறேன்.'" இந்த அறிவிப்பாளர் தொடர் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) வரை ஸஹீஹானதாகும். ஹஸன் அல்-பஸரி மற்றும் இக்ரிமா ஆகியோரின் கருத்தும் இதுவேயாகும். அல்லாஹ்வே நன்கறிந்தவன்.