موطأ مالك

33. كتاب المساقاة

முவத்தா மாலிக்

33. பங்கு விவசாயம்

حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِيَهُودِ خَيْبَرَ يَوْمَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ ‏ ‏ أُقِرُّكُمْ فِيهَا مَا أَقَرَّكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى أَنَّ الثَّمَرَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَبْعَثُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ فَيَخْرُصُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ ثُمَّ يَقُولُ إِنْ شِئْتُمْ فَلَكُمْ وَإِنْ شِئْتُمْ فَلِيَ ‏.‏ فَكَانُوا يَأْخُذُونَهُ ‏.‏
சயீத் இப்னுல் முஸய்யப் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

கைபர் வெற்றி கொள்ளப்பட்ட நாளில் கைபர் யூதர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ் உங்களை இதில் நிலைநிறுத்தும் வரை நான் உங்களை இதில் நிலைநிறுத்துகிறேன்; பழங்கள் நமக்கும் உங்களுக்கும் இடையில் (பங்கிடப்பட வேண்டும்) எனும் நிபந்தனையின் பேரில்" என்று கூறினார்கள்.

மேலும் (சயீத் அவர்கள்) கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அப்துல்லாஹ் இப்னு ரவாஹா (ரலி) அவர்களை (மதிப்பீட்டாளராக) அனுப்புவார்கள். அவர் (பழங்களை) தமக்கும் அவர்களுக்கும் இடையில் மதிப்பிடுவார். பிறகு, 'நீங்கள் விரும்பினால் (இம்மதிப்பீட்டின்படி கனிகள்) உங்களுக்குரியதாக இருக்கட்டும்; அல்லது நீங்கள் விரும்பினால் அது எனக்குரியதாக இருக்கட்டும்' என்று கூறுவார். அவர்கள் அதை எடுத்துக் கொள்வார்கள்."

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَبْعَثُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ إِلَى خَيْبَرَ فَيَخْرُصُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ يَهُودِ خَيْبَرَ - قَالَ - فَجَمَعُوا لَهُ حَلْيًا مِنْ حَلْىِ نِسَائِهِمْ فَقَالُوا لَهُ هَذَا لَكَ وَخَفِّفْ عَنَّا وَتَجَاوَزْ فِي الْقَسْمِ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ يَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ وَاللَّهِ إِنَّكُمْ لَمِنْ أَبْغَضِ خَلْقِ اللَّهِ إِلَىَّ وَمَا ذَاكَ بِحَامِلِي عَلَى أَنْ أَحِيفَ عَلَيْكُمْ فَأَمَّا مَا عَرَضْتُمْ مِنَ الرُّشْوَةِ فَإِنَّهَا سُحْتٌ وَإِنَّا لاَ نَأْكُلُهَا ‏.‏ فَقَالُوا بِهَذَا قَامَتِ السَّمَوَاتُ وَالأَرْضُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ إِذَا سَاقَى الرَّجُلُ النَّخْلَ وَفِيهَا الْبَيَاضُ فَمَا ازْدَرَعَ الرَّجُلُ الدَّاخِلُ فِي الْبَيَاضِ فَهُوَ لَهُ ‏.‏ قَالَ وَإِنِ اشْتَرَطَ صَاحِبُ الأَرْضِ أَنَّهُ يَزْرَعُ فِي الْبَيَاضِ لِنَفْسِهِ فَذَلِكَ لاَ يَصْلُحُ لأَنَّ الرَّجُلَ الدَّاخِلَ فِي الْمَالِ يَسْقِي لِرَبِّ الأَرْضِ فَذَلِكَ زِيَادَةٌ ازْدَادَهَا عَلَيْهِ ‏.‏ قَالَ وَإِنِ اشْتَرَطَ الزَّرْعَ بَيْنَهُمَا فَلاَ بَأْسَ بِذَلِكَ إِذَا كَانَتِ الْمَئُونَةُ كُلُّهَا عَلَى الدَّاخِلِ فِي الْمَالِ الْبَذْرُ وَالسَّقْىُ وَالْعِلاَجُ كُلُّهُ فَإِنِ اشْتَرَطَ الدَّاخِلُ فِي الْمَالِ عَلَى رَبِّ الْمَالِ أَنَّ الْبَذْرَ عَلَيْكَ كَانَ ذَلِكَ غَيْرَ جَائِزٍ لأَنَّهُ قَدِ اشْتَرَطَ عَلَى رَبِّ الْمَالِ زِيَادَةً ازْدَادَهَا عَلَيْهِ وَإِنَّمَا تَكُونُ الْمُسَاقَاةُ عَلَى أَنَّ عَلَى الدَّاخِلِ فِي الْمَالِ الْمَئُونَةَ كُلَّهَا وَالنَّفَقَةَ وَلاَ يَكُونُ عَلَى رَبِّ الْمَالِ مِنْهَا شَىْءٌ فَهَذَا وَجْهُ الْمُسَاقَاةِ الْمَعْرُوفُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ فِي الْعَيْنِ تَكُونُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَيَنْقَطِعُ مَاؤُهَا فَيُرِيدُ أَحَدُهُمَا أَنْ يَعْمَلَ فِي الْعَيْنِ وَيَقُولُ الآخَرُ لاَ أَجِدُ مَا أَعْمَلُ بِهِ إِنَّهُ يُقَالُ لِلَّذِي يُرِيدُ أَنْ يَعْمَلَ فِي الْعَيْنِ اعْمَلْ وَأَنْفِقْ وَيَكُونُ لَكَ الْمَاءُ كُلُّهُ تَسْقِي بِهِ حَتَّى يَأْتِيَ صَاحِبُكَ بِنِصْفِ مَا أَنْفَقْتَ فَإِذَا جَاءَ بِنِصْفِ مَا أَنْفَقْتَ أَخَذَ حِصَّتَهُ مِنَ الْمَاءِ ‏.‏ وَإِنَّمَا أُعْطِيَ الأَوَّلُ الْمَاءَ كُلَّهُ لأَنَّهُ أَنْفَقَ وَلَوْ لَمْ يُدْرِكْ شَيْئًا بِعَمَلِهِ لَمْ يَعْلَقِ الآخَرَ مِنَ النَّفَقَةِ شَىْءٌ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَإِذَا كَانَتِ النَّفَقَةُ كُلُّهَا وَالْمَئُونَةُ عَلَى رَبِّ الْحَائِطِ وَلَمْ يَكُنْ عَلَى الدَّاخِلِ فِي الْمَالِ شَىْءٌ إِلاَّ أَنَّهُ يَعْمَلُ بِيَدِهِ إِنَّمَا هُوَ أَجِيرٌ بِبَعْضِ الثَّمَرِ فَإِنَّ ذَلِكَ لاَ يَصْلُحُ لأَنَّهُ لاَ يَدْرِي كَمْ إِجَارَتُهُ إِذَا لَمْ يُسَمِّ لَهُ شَيْئًا يَعْرِفُهُ وَيَعْمَلُ عَلَيْهِ لاَ يَدْرِي أَيَقِلُّ ذَلِكَ أَمْ يَكْثُرُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَكُلُّ مُقَارِضٍ أَوْ مُسَاقٍ فَلاَ يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَسْتَثْنِيَ مِنَ الْمَالِ وَلاَ مِنَ النَّخْلِ شَيْئًا دُونَ صَاحِبِهِ وَذَلِكَ أَنَّهُ يَصِيرُ لَهُ أَجِيرًا بِذَلِكَ يَقُولُ أُسَاقِيكَ عَلَى أَنْ تَعْمَلَ لِي فِي كَذَا وَكَذَا نَخْلَةً تَسْقِيهَا وَتَأْبُرُهَا وَأُقَارِضُكَ فِي كَذَا وَكَذَا مِنَ الْمَالِ عَلَى أَنْ تَعْمَلَ لِي بِعَشَرَةِ دَنَانِيرَ لَيْسَتْ مِمَّا أُقَارِضُكَ عَلَيْهِ فَإِنَّ ذَلِكَ لاَ يَنْبَغِي وَلاَ يَصْلُحُ وَذَلِكَ الأَمْرُ عِنْدَنَا ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَالسُّنَّةُ فِي الْمُسَاقَاةِ الَّتِي يَجُوزُ لِرَبِّ الْحَائِطِ أَنْ يَشْتَرِطَهَا عَلَى الْمُسَاقَى شَدُّ الْحِظَارِ وَخَمُّ الْعَيْنِ وَسَرْوُ الشَّرَبِ وَإِبَّارُ النَّخْلِ وَقَطْعُ الْجَرِيدِ وَجَذُّ الثَّمَرِ هَذَا وَأَشْبَاهُهُ عَلَى أَنَّ لِلْمُسَاقَى شَطْرَ الثَّمَرِ أَوْ أَقَلَّ مِنْ ذَلِكَ أَوْ أَكْثَرَ إِذَا تَرَاضَيَا عَلَيْهِ غَيْرَ أَنَّ صَاحِبَ الأَصْلِ لاَ يَشْتَرِطُ ابْتِدَاءَ عَمَلٍ جَدِيدٍ يُحْدِثُهُ الْعَامِلُ فِيهَا مِنْ بِئْرٍ يَحْتَفِرُهَا أَوْ عَيْنٍ يَرْفَعُ رَأْسَهَا أَوْ غِرَاسٍ يَغْرِسُهُ فِيهَا يَأْتِي بِأَصْلِ ذَلِكَ مِنْ عِنْدِهِ أَوْ ضَفِيرَةٍ يَبْنِيهَا تَعْظُمُ فِيهَا نَفَقَتُهُ وَإِنَّمَا ذَلِكَ بِمَنْزِلَةِ أَنْ يَقُولَ رَبُّ الْحَائِطِ لِرَجُلٍ مِنَ النَّاسِ ابْنِ لِي هَا هُنَا بَيْتًا أَوِ احْفُرْ لِي بِئْرًا أَوْ أَجْرِ لِي عَيْنًا أَوِ اعْمَلْ لِي عَمَلاً بِنِصْفِ ثَمَرِ حَائِطِي هَذَا قَبْلَ أَنْ يَطِيبَ ثَمَرُ الْحَائِطِ وَيَحِلَّ بَيْعُهُ فَهَذَا بَيْعُ الثَّمَرِ قَبْلَ أَنْ يَبْدُوَ صَلاَحُهُ وَقَدْ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعِ الثِّمَارِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهَا ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ فَأَمَّا إِذَا طَابَ الثَّمَرُ وَبَدَا صَلاَحُهُ وَحَلَّ بَيْعُهُ ثُمَّ قَالَ رَجُلٌ لِرَجُلٍ اعْمَلْ لِي بَعْضَ هَذِهِ الأَعْمَالِ - لِعَمَلٍ يُسَمِّيهِ لَهُ - بِنِصْفِ ثَمَرِ حَائِطِي هَذَا فَلاَ بَأْسَ بِذَلِكَ إِنَّمَا اسْتَأْجَرَهُ بِشَىْءٍ مَعْرُوفٍ مَعْلُومٍ قَدْ رَآهُ وَرَضِيَهُ فَأَمَّا الْمُسَاقَاةُ فَإِنَّهُ إِنْ لَمْ يَكُنْ لِلْحَائِطِ ثَمَرٌ أَوْ قَلَّ ثَمَرُهُ أَوْ فَسَدَ فَلَيْسَ لَهُ إِلاَّ ذَلِكَ وَأَنَّ الأَجِيرَ لاَ يُسْتَأْجَرُ إِلاَّ بِشَىْءٍ مُسَمًّى لاَ تَجُوزُ الإِجَارَةُ إِلاَّ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا الإِجَارَةُ بَيْعٌ مِنَ الْبُيُوعِ إِنَّمَا يَشْتَرِي مِنْهُ عَمَلَهُ وَلاَ يَصْلُحُ ذَلِكَ إِذَا دَخَلَهُ الْغَرَرُ لأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ بَيْعِ الْغَرَرِ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ السُّنَّةُ فِي الْمُسَاقَاةِ عِنْدَنَا أَنَّهَا تَكُونُ فِي أَصْلِ كُلِّ نَخْلٍ أَوْ كَرْمٍ أَوْ زَيْتُونٍ أَوْ رُمَّانٍ أَوْ فِرْسِكٍ أَوْ مَا أَشْبَهَ ذَلِكَ مِنَ الأُصُولِ جَائِزٌ لاَ بَأْسَ بِهِ عَلَى أَنَّ لِرَبِّ الْمَالِ نِصْفَ الثَّمَرِ مِنْ ذَلِكَ أَوْ ثُلُثَهُ أَوْ رُبُعَهُ أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ أَوْ أَقَلَّ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَالْمُسَاقَاةُ أَيْضًا تَجُوزُ فِي الزَّرْعِ إِذَا خَرَجَ وَاسْتَقَلَّ فَعَجَزَ صَاحِبُهُ عَنْ سَقْيِهِ وَعَمَلِهِ وَعِلاَجِهِ فَالْمُسَاقَاةُ فِي ذَلِكَ أَيْضًا جَائِزَةٌ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ لاَ تَصْلُحُ الْمُسَاقَاةُ فِي شَىْءٍ مِنَ الأُصُولِ مِمَّا تَحِلُّ فِيهِ الْمُسَاقَاةُ إِذَا كَانَ فِيهِ ثَمَرٌ قَدْ طَابَ وَبَدَا صَلاَحُهُ وَحَلَّ بَيْعُهُ وَإِنَّمَا يَنْبَغِي أَنْ يُسَاقَى مِنَ الْعَامِ الْمُقْبِلِ وَإِنَّمَا مُسَاقَاةُ مَا حَلَّ بَيْعُهُ مِنَ الثِّمَارِ إِجَارَةٌ لأَنَّهُ إِنَّمَا سَاقَى صَاحِبَ الأَصْلِ ثَمَرًا قَدْ بَدَا صَلاَحُهُ عَلَى أَنْ يَكْفِيَهُ إِيَّاهُ وَيَجُذَّهُ لَهُ بِمَنْزِلَةِ الدَّنَانِيرِ وَالدَّرَاهِمِ يُعْطِيهِ إِيَّاهَا وَلَيْسَ ذَلِكَ بِالْمُسَاقَاةِ إِنَّمَا الْمُسَاقَاةُ مَا بَيْنَ أَنْ يَجُذَّ النَّخْلَ إِلَى أَنْ يَطِيبَ الثَّمَرُ وَيَحِلَّ بَيْعُهُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَمَنْ سَاقَى ثَمَرًا فِي أَصْلٍ قَبْلَ أَنْ يَبْدُوَ صَلاَحُهُ وَيَحِلَّ بَيْعُهُ فَتِلْكَ الْمُسَاقَاةُ بِعَيْنِهَا جَائِزَةٌ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَلاَ يَنْبَغِي أَنْ تُسَاقَى الأَرْضُ الْبَيْضَاءُ وَذَلِكَ أَنَّهُ يَحِلُّ لِصَاحِبِهَا كِرَاؤُهَا بِالدَّنَانِيرِ وَالدَّرَاهِمِ وَمَا أَشْبَهَ ذَلِكَ مِنَ الأَثْمَانِ الْمَعْلُومَةِ ‏.‏ قَالَ فَأَمَّا الرَّجُلُ الَّذِي يُعْطِي أَرْضَهُ الْبَيْضَاءَ بِالثُّلُثِ أَوِ الرُّبُعِ مِمَّا يَخْرُجُ مِنْهَا فَذَلِكَ مِمَّا يَدْخُلُهُ الْغَرَرُ لأَنَّ الزَّرْعَ يَقِلُّ مَرَّةً وَيَكْثُرُ مَرَّةً وَرُبَّمَا هَلَكَ رَأْسًا فَيَكُونُ صَاحِبُ الأَرْضِ قَدْ تَرَكَ كِرَاءً مَعْلُومًا يَصْلُحُ لَهُ أَنْ يُكْرِيَ أَرْضَهُ بِهِ وَأَخَذَ أَمْرًا غَرَرًا لاَ يَدْرِي أَيَتِمُّ أَمْ لاَ فَهَذَا مَكْرُوهٌ وَإِنَّمَا ذَلِكَ مَثَلُ رَجُلٍ اسْتَأْجَرَ أَجِيرًا لِسَفَرٍ بِشَىْءٍ مَعْلُومٍ ثُمَّ قَالَ الَّذِي اسْتَأْجَرَ الأَجِيرَ هَلْ لَكَ أَنْ أَعْطِيَكَ عُشْرَ مَا أَرْبَحُ فِي سَفَرِي هَذَا إِجَارَةً لَكَ فَهَذَا لاَ يَحِلُّ وَلاَ يَنْبَغِي ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَلاَ يَنْبَغِي لِرَجُلٍ أَنْ يُؤَاجِرَ نَفْسَهُ وَلاَ أَرْضَهُ وَلاَ سَفِينَتَهُ إِلاَّ بِشَىْءٍ مَعْلُومٍ لاَ يَزُولُ إِلَى غَيْرِهِ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَإِنَّمَا فَرَّقَ بَيْنَ الْمُسَاقَاةِ فِي النَّخْلِ وَالأَرْضِ الْبَيْضَاءِ أَنَّ صَاحِبَ النَّخْلِ لاَ يَقْدِرُ عَلَى أَنْ يَبِيعَ ثَمَرَهَا حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهُ وَصَاحِبُ الأَرْضِ يُكْرِيهَا وَهِيَ أَرْضٌ بَيْضَاءُ لاَ شَىْءَ فِيهَا ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَالأَمْرُ عِنْدَنَا فِي النَّخْلِ أَيْضًا إِنَّهَا تُسَاقِي السِّنِينَ الثَّلاَثَ وَالأَرْبَعَ وَأَقَلَّ مِنْ ذَلِكَ وَأَكْثَرَ ‏.‏ قَالَ وَذَلِكَ الَّذِي سَمِعْتُ وَكُلُّ شَىْءٍ مِثْلُ ذَلِكَ مِنَ الأُصُولِ بِمَنْزِلَةِ النَّخْلِ يَجُوزُ فِيهِ لِمَنْ سَاقَى مِنَ السِّنِينَ مِثْلُ مَا يَجُوزُ فِي النَّخْلِ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ فِي الْمُسَاقِي إِنَّهُ لاَ يَأْخُذُ مِنْ صَاحِبِهِ الَّذِي سَاقَاهُ شَيْئًا مِنْ ذَهَبٍ وَلاَ وَرِقٍ يَزْدَادُهُ وَلاَ طَعَامٍ وَلاَ شَيْئًا مِنَ الأَشْيَاءِ لاَ يَصْلُحُ ذَلِكَ وَلاَ يَنْبَغِي أَنْ يَأْخُذَ الْمُسَاقَى مِنْ رَبِّ الْحَائِطِ شَيْئًا يَزِيدُهُ إِيَّاهُ مِنْ ذَهَبٍ وَلاَ وَرِقٍ وَلاَ طَعَامٍ وَلاَ شَىْءٍ مِنَ الأَشْيَاءِ وَالزِّيَادَةُ فِيمَا بَيْنَهُمَا لاَ تَصْلُحُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَالْمُقَارِضُ أَيْضًا بِهَذِهِ الْمَنْزِلَةِ لاَ يَصْلُحُ إِذَا دَخَلَتِ الزِّيَادَةُ فِي الْمُسَاقَاةِ أَوِ الْمُقَارَضَةِ صَارَتْ إِجَارَةً وَمَا دَخَلَتْهُ الإِجَارَةُ فَإِنَّهُ لاَ يَصْلُحُ وَلاَ يَنْبَغِي أَنْ تَقَعَ الإِجَارَةُ بِأَمْرٍ غَرَرٍ لاَ يَدْرِي أَيَكُونُ أَمْ لاَ يَكُونُ أَوْ يَقِلُّ أَوْ يَكْثُرُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ فِي الرَّجُلِ يُسَاقِي الرَّجُلَ الأَرْضَ فِيهَا النَّخْلُ وَالْكَرْمُ أَوْ مَا أَشْبَهَ ذَلِكَ مِنَ الأُصُولِ فَيَكُونُ فِيهَا الأَرْضُ الْبَيْضَاءُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ إِذَا كَانَ الْبَيَاضُ تَبَعًا لِلأَصْلِ وَكَانَ الأَصْلُ أَعْظَمَ ذَلِكَ أَوْ أَكْثَرَهُ فَلاَ بَأْسَ بِمُسَاقَاتِهِ وَذَلِكَ أَنْ يَكُونَ النَّخْلُ الثُّلُثَيْنِ أَوْ أَكْثَرَ وَيَكُونَ الْبَيَاضُ الثُّلُثَ أَوْ أَقَلَّ مِنْ ذَلِكَ وَذَلِكَ أَنَّ الْبَيَاضَ حِينَئِذٍ تَبَعٌ لِلأَصْلِ وَإِذَا كَانَتِ الأَرْضُ الْبَيْضَاءُ فِيهَا نَخْلٌ أَوْ كَرْمٌ أَوْ مَا يُشْبِهُ ذَلِكَ مِنَ الأُصُولِ فَكَانَ الأَصْلُ الثُّلُثَ أَوْ أَقَلَّ وَالْبَيَاضُ الثُّلُثَيْنِ أَوْ أَكْثَرَ جَازَ فِي ذَلِكَ الْكِرَاءُ وَحَرُمَتْ فِيهِ الْمُسَاقَاةُ وَذَلِكَ أَنَّ مِنْ أَمْرِ النَّاسِ أَنْ يُسَاقُوا الأَصْلَ وَفِيهِ الْبَيَاضُ وَتُكْرَى الأَرْضُ وَفِيهَا الشَّىْءُ الْيَسِيرُ مِنَ الأَصْلِ أَوْ يُبَاعَ الْمُصْحَفُ أَوِ السَّيْفُ وَفِيهِمَا الْحِلْيَةُ مِنَ الْوَرِقِ بِالْوَرِقِ أَوِ الْقِلاَدَةُ أَوِ الْخَاتَمُ وَفِيهِمَا الْفُصُوصُ وَالذَّهَبُ بِالدَّنَانِيرِ وَلَمْ تَزَلْ هَذِهِ الْبُيُوعُ جَائِزَةً يَتَبَايَعُهَا النَّاسُ وَيَبْتَاعُونَهَا وَلَمْ يَأْتِ فِي ذَلِكَ شَىْءٌ مَوْصُوفٌ مَوْقُوفٌ عَلَيْهِ إِذَا هُوَ بَلَغَهُ كَانَ حَرَامًا أَوْ قَصُرَ عَنْهُ كَانَ حَلاَلاً ‏.‏ وَالأَمْرُ فِي ذَلِكَ عِنْدَنَا الَّذِي عَمِلَ بِهِ النَّاسُ وَأَجَازُوهُ بَيْنَهُمْ أَنَّهُ إِذَا كَانَ الشَّىْءُ مِنْ ذَلِكَ الْوَرِقِ أَوِ الذَّهَبِ تَبَعًا لِمَا هُوَ فِيهِ جَازَ بَيْعُهُ وَذَلِكَ أَنْ يَكُونَ النَّصْلُ أَوِ الْمُصْحَفُ أَوِ الْفُصُوصُ قِيمَتُهُ الثُّلُثَانِ أَوْ أَكْثَرُ وَالْحِلْيَةُ قِيمَتُهَا الثُّلُثُ أَوْ أَقَلُّ ‏.‏
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அப்துல்லாஹ் பின் ரவாஹா (ரழி) அவர்களைக் கைபருக்கு அனுப்புவது வழக்கம். அவர் அங்கு சென்று நபி (ஸல்) அவர்களுக்கும் கைபர் யூதர்களுக்கும் இடையே பழப்பயிர்களின் விளைச்சலைப் பங்கிடுவதற்காக மதிப்பீடு செய்வார்.

யூதர்கள் தங்கள் பெண்களின் நகைகளை அவருக்காகச் சேகரித்து அவரிடம், "இது உங்களுக்குத்தான். (பங்கீட்டில்) எங்களுக்குச் சாதகமாக நடந்துகொள்ளுங்கள், கறாராக இருக்க வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.

அப்துல்லாஹ் பின் ரவாஹா (ரழி) அவர்கள், "யூதக் கூட்டமே! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அல்லாஹ்வின் படைப்புகளிலேயே எனக்கு மிகவும் வெறுப்பானவர்கள் நீங்கள். ஆயினும், அது உங்களிடம் அநீதியாக நடந்துகொள்ளும்படி என்னைத் தூண்டாது. நீங்கள் லஞ்சமாகக் கொடுக்கும் இப்பொருள் சட்டவிரோதமானது (சுஹ்த்). நாங்கள் அதை உண்ண மாட்டோம்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு அவர்கள், "இதனில்தான் (இந்த நீதியில்தான்) வானங்களும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளன" என்று கூறினார்கள்.

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒரு குத்தகை விவசாயி பேரீச்சை மரங்களுக்கு நீர் பாய்ச்சுகிறார், அவற்றுக்கிடையே சில பயிரிடத்தக்க காலி நிலங்கள் இருந்தால், அந்த நிலத்தில் அவர் எதை பயிரிட்டாலும் அது அவருக்கே உரியது."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிலத்தின் உரிமையாளர், அந்தக் காலி நிலத்தைத் தமக்குத் தானே பயிரிட்டுக் கொள்வதாக நிபந்தனை விதித்தால், அது சரியானதல்ல. ஏனெனில் குத்தகை விவசாயி நில உரிமையாளருக்காக நீர் பாய்ச்சுகிறார். அதன் மூலம் அவர் (தனக்கு எந்தப் பலனுமின்றி) நில உரிமையாளரின் பயிருக்கு நன்மையை அதிகரிக்கிறார்."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "விதைத்தல், நீர்ப்பாசனம், பராமரிப்பு போன்ற அனைத்துச் செலவுகளும் வேலைகளும் குத்தகை விவசாயியின் பொறுப்பாக இருக்கும் பட்சத்தில், விளைச்சலைத் தங்களுக்குள் பங்கிட்டுக் கொள்ள வேண்டும் என்று உரிமையாளர் நிபந்தனை விதித்தால் அதில் எந்தத் தீங்கும் இல்லை.

ஆனால் குத்தகை விவசாயி, 'விதைகளை நிலத்தின் உரிமையாளர் தரவேண்டும்' என்று நிபந்தனை விதித்தால், அது அனுமதிக்கப்படாது. ஏனெனில் அவர் நில உரிமையாளரின் மீது ஒரு செலவைச் சுமத்துகிறார். முஸாகாத் (குத்தகை விவசாயம்) என்பதன் அடிப்படை என்னவென்றால், அனைத்து பராமரிப்பும் செலவும் குத்தகை விவசாயியால் செய்யப்பட வேண்டும், நில உரிமையாளர் எதற்கும் கடமைப்பட்டவர் அல்ல. இதுவே குத்தகை விவசாயத்தின் அங்கீகரிக்கப்பட்ட முறையாகும்."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள், இருவருக்குப் பொதுவான ஒரு நீரூற்று வற்றிப் போனதைக் குறித்துப் பேசினார்கள். அவர்களில் ஒருவர் அந்த நீரூற்றில் வேலை செய்ய விரும்பினார், மற்றவரோ, "அதில் வேலை செய்ய என்னிடம் வசதி இல்லை" என்று கூறினார். அவர் (மாலிக்) கூறினார்கள்: "நீரூற்றில் வேலை செய்ய விரும்பும் நபரிடம், 'நீங்கள் வேலை செய்து செலவிடுங்கள். தண்ணீர் முழுவதும் உங்களுக்கே உரியது. உங்கள் கூட்டாளி நீங்கள் செலவழித்ததில் பாதியைக் கொண்டு வரும் வரை அதன் தண்ணீர் உங்களுக்கே சொந்தம். அவர் நீங்கள் செலவழித்ததில் பாதியைக் கொண்டு வந்தால், அவர் தனது பங்குத் தண்ணீரைப் பெற்றுக்கொள்ளலாம்' என்று சொல்லுங்கள். முதலில் வேலை செய்தவருக்கே தண்ணீர் முழுவதும் கொடுக்கப்படுகிறது, ஏனெனில் அவர் அதற்காகச் செலவு செய்துள்ளார். மேலும், அவருடைய உழைப்பால் தண்ணீர் எதுவும் கிடைக்கவில்லை என்றால், மற்றவருக்கு எந்தச் செலவும் நஷ்டமும் இல்லை."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒரு குத்தகை விவசாயி தனது உழைப்பைத் தவிர வேறு எதையும் செலவிடாமல், பழத்தின் ஒரு பங்கிற்காக மட்டும் வேலைக்கு அமர்த்தப்படுவது சரியானதல்ல. அதேசமயம் அனைத்து செலவுகளும் வேலைகளும் தோட்ட உரிமையாளரால் செய்யப்படுகின்றன. ஏனெனில் குத்தகை விவசாயிக்குத் தனது உழைப்புக்கான சரியான கூலி என்னவாக இருக்கும், அது குறைவாக இருக்குமா அல்லது அதிகமாக இருக்குமா என்பது தெரியாது."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "'கிராத்' (வணிகக் கூட்டு) கொடுப்பவரோ அல்லது குத்தகை ஒப்பந்தம் (முஸாகாத்) செய்பவரோ, தனது முகவரிடமிருந்து மூலதனத்தின் ஒரு பகுதியையோ அல்லது சில மரங்களையோ தனக்கென விலக்களிக்கக் கூடாது. ஏனெனில், அவ்வாறு செய்வதன் மூலம் அந்த முகவர் அவரது கூலியாளாக மாறிவிடுகிறார். அதாவது அவர், 'நான் உனக்கு இந்தக் குறிப்பிட்ட பேரீச்சை மரத்தில் எனக்காக வேலை செய்து, தண்ணீர் பாய்ச்சி, பராமரிக்கும் நிபந்தனையின் பேரில் குத்தகைக்குத் தருகிறேன்' என்றோ, 'நான் உனக்கு இந்தக் குறிப்பிட்ட பணத்தை கிராத் அடிப்படையில் தருகிறேன், நீ எனக்காகப் பத்து தீனார்களுக்கு வேலை செய்ய வேண்டும். அவை நான் உனக்குக் கொடுத்த கிராத் தொகையின் ஒரு பகுதி அல்ல' என்றோ கூறுவது போலாகும். அவ்வாறு செய்யக்கூடாது, அது சரியானதல்ல. இதுவே எங்கள் வழிமுறையாகும்."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "குத்தகை விவசாயத்தில் ஒரு தோட்ட உரிமையாளருக்கு அனுமதிக்கப்பட்ட நடைமுறை (சுன்னா) என்னவென்றால், அவர் குத்தகை விவசாயியிடம் வேலிகளைப் பராமரித்தல், நீரூற்றைச் சுத்தம் செய்தல், நீர்ப்பாசனக் கால்வாய்களைத் துடைத்தல், பேரீச்சை மரங்களில் மகரந்தச் சேர்க்கை செய்தல், கிளைகளை வெட்டுதல், பழங்களை அறுவடை செய்தல் போன்ற நிபந்தனைகளை விதிக்கலாம். ஆனால் குத்தகை விவசாயிக்கு பரஸ்பர உடன்படிக்கையின் மூலம் நிர்ணயிக்கப்பட்ட பழங்களில் ஒரு பங்கு (பாதியோ அல்லது அதற்குக் குறைவாகவோ அதிகமாகவோ) இருக்க வேண்டும். இருப்பினும், முகவர் ஒரு புதிய கிணறு தோண்டுவது, ஒரு கிணற்றின் உயரத்தை உயர்த்துவது, புதிய மரக்கன்றுகளை நடுவது, அல்லது அதிக செலவாகும் ஒரு கட்டுமானத்தைக் கட்டுவது போன்ற புதிய வேலைகளைத் தொடங்குவதற்கு உரிமையாளர் நிபந்தனை விதிக்க முடியாது. இது, ஒரு தோட்டத்தின் உரிமையாளர் ஒரு குறிப்பிட்ட மனிதரிடம், 'இங்கே எனக்கு ஒரு வீட்டைக் கட்டு அல்லது எனக்கு ஒரு கிணறு தோண்டு அல்லது எனக்கு ஒரு நீரூற்றை ஓடச் செய், பதிலாக இந்தத் தோட்டத்தின் பழங்களில் பாதியைக் கூலியாகத் தந்துவிடுகிறேன்' என்று, அந்தத் தோட்டத்தின் பழங்கள் பக்குவமடைந்து, அதை விற்பது ஹலாலாவதற்கு முன்பு கேட்பது போன்றதாகும். இது, பழங்கள் நல்ல நிலையை அடைவதற்கு முன்பே அவற்றை விற்பனை செய்வதாகும். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், பழங்கள் பக்குவமடைவதற்கு முன்பு விற்கப்படுவதைத் தடை செய்தார்கள்."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "பழங்கள் நன்றாக முற்றி, அவற்றின் நல்ல நிலை தெளிவாகத் தெரிந்து, அவற்றை விற்பது ஹலாலாகிவிட்டால், உரிமையாளர் ஒருவரிடம் அந்த வேலைகளில் ஒன்றைச் செய்யச் சொல்லி, வேலையைக் குறிப்பிட்டு, உதாரணமாக, தனது தோட்டத்தின் பழங்களில் பாதியை கூலியாகக் கொடுத்தால், அதில் எந்தத் தீங்கும் இல்லை. அவர் அந்த நபரை அங்கீகரிக்கப்பட்ட மற்றும் அறியப்பட்ட ஒன்றுக்காக வேலைக்கு அமர்த்தியுள்ளார். அந்த நபர் அதைப் பார்த்து, அதில் திருப்தி அடைந்துள்ளார்.

"ஆனால் முஸாகாத் (குத்தகை விவசாயம்) என்பது, தோட்டத்தில் பழங்கள் இல்லாவிட்டாலோ அல்லது குறைவாகவோ அல்லது மோசமாகவோ இருந்தாலோ செய்யப்படுவதாகும். ஒரு தொழிலாளி குறிப்பிட்ட கூலிக்கு மட்டுமே வேலைக்கு அமர்த்தப்படுகிறார், தெளிவான நிபந்தனைகளின் பேரில் மட்டுமே வேலைக்கு அமர்த்துவது அனுமதிக்கப்படுகிறது. கூலிக்கு அமர்த்துவது என்பது ஒரு வகை விற்பனையாகும். ஒருவர் மற்றொருவரின் உழைப்பை அவரிடமிருந்து விலைக்கு வாங்குகிறார். அதில் நிச்சயமற்ற தன்மை (கறார்) நுழைந்தால் அது சரியானதல்ல. ஏனெனில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நிச்சயமற்ற பரிவர்த்தனைகளைத் தடை செய்தார்கள்."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எங்களிடம் உள்ள குத்தகை விவசாயத்தின் நடைமுறை என்னவென்றால், பேரீச்சை, திராட்சை, ஆலிவ், மாதுளை, பீச் போன்ற எந்த வகையான பழ மரத்திலும் இதைப் பயிற்சி செய்யலாம். இது அனுமதிக்கப்படுகிறது, மேலும் தோட்ட உரிமையாளருக்கு பழங்களில் பாதி, அல்லது மூன்றில் ஒரு பங்கு, அல்லது நான்கில் ஒரு பங்கு, அல்லது எதுவானாலும் ஒரு பங்கு இருக்கும் வரை அதில் எந்தத் தீங்கும் இல்லை."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "பூமியிலிருந்து வெளிப்படும் எந்தப் பயிரிலும், அது விளைந்து, அதன் உரிமையாளரால் நீர் பாய்ச்சவோ, வேலை செய்யவோ, பராமரிக்கவோ இயலாத நிலை ஏற்பட்டால், அதிலும் முஸாகாத் (குத்தகை விவசாயம்) அனுமதிக்கப்படுகிறது.

"குத்தகை விவசாயம் அனுமதிக்கப்பட்ட எந்தவொன்றிலும், பழம் பக்குவமடைந்து, அதன் நல்ல நிலை தெளிவாகத் தெரிந்து, அதை விற்பது ஹலாலாகிவிட்டால், அதில் முஸாகாத் செய்வது வெறுக்கத்தக்கதாகிவிடும். மாறாக அவர் அடுத்த ஆண்டுக்கான பயிரில் முஸாகாத் செய்ய வேண்டும். விற்பனைக்குத் தகுதியான பழங்களுக்கு நீர் பாய்ச்சி, அதை உரிமையாளருக்காகப் பறித்து, விளைச்சலில் ஒரு பங்கைப் பெற்றால், அது முஸாகாத் ஆகாது. அது அவருக்குத் திர்ஹம்கள் மற்றும் தீனார்கள் மூலம் கூலி வழங்கப்படுவதற்கு ஒப்பானது. முஸாகாத் என்பது பேரீச்சை மரங்களைச் சீரமைப்பதற்கும், பழங்கள் பக்குவமடைந்து அதன் விற்பனை ஹலால் ஆவதற்கும் இடைப்பட்ட காலத்தில் செய்யப்படுவதாகும்."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "பழ மரங்களின் நிலை தெளிவாகி, அதன் விற்பனை ஹலால் ஆவதற்கு முன்பு ஒருவர் குத்தகை ஒப்பந்தம் செய்தால், அதுவே முஸாகாத் ஆகும், மேலும் அது அனுமதிக்கப்படுகிறது."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "வெற்று நிலத்தை (விளைச்சலில் பங்கு என்ற அடிப்படையில்) குத்தகை ஒப்பந்தத்தில் விடக்கூடாது. ஏனெனில் அதன் உரிமையாளர் அதைத் தீனார்கள் மற்றும் திர்ஹம்களுக்காகவோ (பணம்) அல்லது நிர்ணயிக்கப்பட்ட வாடகைக்கோ விடுவதே ஹலால் ஆகும்."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒருவர் தனது வெற்று நிலத்தை அதிலிருந்து வெளிவரும் விளைச்சலில் மூன்றில் ஒரு பங்கு அல்லது நான்கில் ஒரு பங்குக்குக் கொடுப்பதைப் பொறுத்தவரை, அது ஒரு நிச்சயமற்ற பரிவர்த்தனையாகும் (கறார்). ஏனெனில் பயிர்கள் ஒரு முறை குறைவாகவும், மற்றொரு முறை அதிகமாகவும் இருக்கலாம். சில சமயம் அது முற்றிலுமாக அழிந்து போகலாம், அப்போது நிலத்தின் உரிமையாளர், நிலத்தை வாடகைக்கு விடுவதற்குத் தகுதியான ஒரு குறிப்பிட்ட வாடகையை இழந்திருப்பார். அவர் ஒரு நிச்சயமற்ற சூழ்நிலையை எடுத்துக்கொள்கிறார், அது நிறைவேறுமா இல்லையா என்பது அவருக்குத் தெரியாது. இது வெறுக்கப்படுகிறது. இது, ஒருவரிடம் ஒரு குறிப்பிட்ட தொகைக்குப் பயணம் செய்ய வைத்துவிட்டு, பின்னர், 'பயணத்தின் லாபத்தில் பத்தில் ஒரு பங்கை உங்கள் கூலியாகத் தரட்டுமா?' என்று கேட்பது போன்றது. இது ஹலால் அல்ல, செய்யப்படக்கூடாது."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் சுருக்கமாகக் கூறினார்கள்: "ஒரு மனிதன் தன்னையோ, தனது நிலத்தையோ, அல்லது தனது கப்பலையோ ஒரு குறிப்பிட்ட நிர்ணயிக்கப்பட்ட கூலிக்குத் தவிர வேறு எதற்காகவும் வாடகைக்கு விடக்கூடாது."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "பேரீச்சை மரங்களில் குத்தகை விவசாயம் செய்வதற்கும், வெற்று நிலங்களில் குத்தகை விவசாயம் செய்வதற்கும் இடையே ஒரு வேறுபாடு உள்ளது. ஏனெனில் பேரீச்சை மரங்களின் உரிமையாளர் அதன் நல்ல நிலை தெளிவாகும் வரை பழங்களை விற்க முடியாது. ஆனால் நிலத்தின் உரிமையாளர், அதில் எதுவும் இல்லாத போது அதை வாடகைக்கு விடலாம்."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "பேரீச்சை மரங்களைப் பற்றி எங்கள் சமூகத்தில் என்ன செய்யப்படுகிறது என்றால், அவற்றை மூன்று அல்லது நான்கு வருடங்களுக்கும், அதற்கும் குறைவாகவோ அல்லது அதிகமாகவோ குத்தகைக்கு விடலாம்."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அதைத்தான் நான் கேள்விப்பட்டிருக்கிறேன். அது போன்ற எந்தப் பழ மரங்களும் பேரீச்சை மரங்களின் நிலையிலேயே உள்ளன. பல வருடங்களுக்கான ஒப்பந்தங்கள் பேரீச்சை மரங்களில் அனுமதிக்கப்படுவதைப் போலவே இதிலும் அனுமதிக்கப்படுகின்றன."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் உரிமையாளரைப் பற்றிக் கூறினார்கள்: "அவர் குத்தகை விவசாயியிடமிருந்து தங்கம், வெள்ளி, அல்லது பயிர்கள் வடிவில் தனக்கு இலாபத்தை அதிகரிக்கும் கூடுதல் எதையும் எடுத்துக்கொள்ளக் கூடாது. அது சரியானதல்ல. குத்தகை விவசாயியும் தோட்ட உரிமையாளரிடமிருந்து தங்கம், வெள்ளி, பயிர்கள் அல்லது வேறு எதிலும் தனக்கு இலாபத்தை அதிகரிக்கும் கூடுதல் எதையும் எடுத்துக்கொள்ளக் கூடாது. ஒப்பந்தத்தில் நிபந்தனை விதிக்கப்பட்டதற்கு அப்பாற்பட்ட அதிகரிப்பு சரியானதல்ல. 'கிராத்' கடன் கொடுப்பவரும் இந்த நிலையில் இருப்பது சரியானதல்ல. குத்தகை விவசாயத்திலோ அல்லது கிராத் முறையிலோ அத்தகைய கூடுதல் அதிகரிப்பு நுழைந்தால், அது கூலியாக மாறிவிடும். அதில் கூலி நுழைவது சரியானதல்ல. நிச்சயமற்ற தன்மை உள்ள சூழ்நிலையில் கூலி நிர்ணயம் ஒருபோதும் ஏற்படக்கூடாது."

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள், ஒரு மனிதன் மற்றொரு மனிதனுக்கு ஒரு குத்தகை ஒப்பந்தத்தில் நிலத்தைக் கொடுத்தது பற்றிக் கூறினார்கள். அதில் பேரீச்சை மரங்கள், திராட்சைக் கொடிகள் அல்லது அது போன்ற பழ மரங்கள் இருந்தன, மேலும் அதில் வெற்று நிலமும் இருந்தது. அவர் கூறினார்கள்: "வெற்று நிலம் பழ மரங்களுக்கு முக்கியத்துவத்திலோ அல்லது அளவிலோ இரண்டாம்பட்சமாக இருந்தால், குத்தகை விவசாயத்தில் (முஸாகாத்) எந்தத் தீங்கும் இல்லை. அதாவது, நிலத்தின் மூன்றில் இரண்டு பங்கு அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட பகுதியை மரங்கள் எடுத்துக் கொண்டிருந்து, வெற்று நிலம் மூன்றில் ஒரு பங்கு அல்லது அதற்கும் குறைவாக இருந்தால் இது பொருந்தும். ஏனென்றால், இந்நிலையில் வெற்று நிலம் மரங்களுக்குத் துணையாக அமைகிறது. மாறாக, பழ மரங்கள் உள்ள நிலம் வெற்று நிலத்திற்கு இரண்டாம்பட்சமாக இருந்து, அதாவது மரங்கள் உள்ள பகுதி மூன்றில் ஒரு பங்கு அல்லது அதற்கும் குறைவாகவும், வெற்று நிலம் மூன்றில் இரண்டு பங்கு அல்லது அதற்கு அதிகமாகவும் இருந்தால், நிலத்தை வாடகைக்கு விடுவது மட்டுமே அனுமதிக்கப்படுகிறது, மேலும் அதில் முஸாகாத் (குத்தகை விவசாயம்) செய்வது ஹராம் (தடைசெய்யப்பட்டது)."

"பழ மரங்களைக் கொண்ட சொத்தில் வெற்று நிலம் இருக்கும்போது குத்தகை ஒப்பந்தங்கள் கொடுப்பதும், பழ மரங்கள் குறைவாக இருக்கும்போது நிலத்தை வாடகைக்கு விடுவதும் மக்களின் நடைமுறைகளில் ஒன்றாகும். இது, வெள்ளியால் அலங்கரிக்கப்பட்ட ஒரு குர்ஆன் அல்லது வாள் வெள்ளிக்கு விற்கப்படுவது போலவோ, அல்லது கற்கள் மற்றும் தங்கம் உள்ள ஒரு நெக்லஸ் அல்லது மோதிரம் தீனார்களுக்கு விற்கப்படுவது போலவோ ஆகும். இந்த விற்பனைகள் தொடர்ந்து அனுமதிக்கப்படுகின்றன. மக்கள் அவற்றின் மூலம் வாங்குகிறார்கள், விற்கிறார்கள். எதைத் தாண்டினால் அது ஹராமாகிவிடும், எதற்குக் கீழே இருந்தால் அது ஹலாலாகிவிடும் என்று வரையறுக்கப்பட்ட குறிப்புகள் எதுவும் வரவில்லை. இது குறித்து எங்கள் சமூகத்தில் என்ன செய்யப்படுகிறது என்றால், மக்கள் தங்களுக்குள் எதைப் பயிற்சி செய்து அனுமதிக்கிறார்களோ அதுவே ஆகும். அதாவது, தங்கம் அல்லது வெள்ளி எதனுடன் இணைக்கப்பட்டுள்ளதோ அதற்கு இரண்டாம்பட்சமாக இருந்தால், அதை விற்க அனுமதிக்கப்படுகிறது. அதாவது, வாள், குர்ஆன் அல்லது கற்களின் மதிப்பு மூன்றில் இரண்டு பங்கு அல்லது அதற்கு அதிகமாகவும், அதில் உள்ள அலங்காரத்தின் மதிப்பு மூன்றில் ஒரு பங்கு அல்லது அதற்கும் குறைவாகவும் இருக்க வேண்டும்."

قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِكٌ إِنَّ أَحْسَنَ مَا سُمِعَ فِي عُمَّالِ الرَّقِيقِ فِي الْمُسَاقَاةِ يَشْتَرِطُهُمُ الْمُسَاقَى عَلَى صَاحِبِ الأَصْلِ إِنَّهُ لاَ بَأْسَ بِذَلِكَ لأَنَّهُمْ عُمَّالُ الْمَالِ فَهُمْ بِمَنْزِلَةِ الْمَالِ لاَ مَنْفَعَةَ فِيهِمْ لِلدَّاخِلِ إِلاَّ أَنَّهُ تَخِفُّ عَنْهُ بِهِمُ الْمَئُونَةُ وَإِنْ لَمَ يَكُونُوا فِي الْمَالِ اشْتَدَّتْ مَئُونَتُهُ وَإِنَّمَا ذَلِكَ بِمَنْزِلَةِ الْمُسَاقَاةِ فِي الْعَيْنِ وَالنَّضْحِ وَلَنْ تَجِدَ أَحَدًا يُسَاقَى فِي أَرْضَيْنِ سَوَاءٍ فِي الأَصْلِ وَالْمَنْفَعَةِ إِحْدَاهُمَا بِعَيْنٍ وَاثِنَةٍ غَزِيرَةٍ وَالأُخْرَى بِنَضْحٍ عَلَى شَىْءٍ وَاحِدٍ لِخِفَّةِ مُؤْنَةِ الْعَيْنِ وَشِدَّةِ مُؤْنَةِ النَّضْحِ ‏.‏ قَالَ وَعَلَى ذَلِكَ الأَمْرُ عِنْدَنَا ‏.‏ قَالَ وَالْوَاثِنَةُ الثَّابِتُ مَاؤُهَا الَّتِي لاَ تَغُورُ وَلاَ تَنْقَطِعُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَلَيْسَ لِلْمُسَاقَى أَنْ يَعْمَلَ بِعُمَّالِ الْمَالِ فِي غَيْرِهِ وَلاَ أَنْ يَشْتَرِطَ ذَلِكَ عَلَى الَّذِي سَاقَاهُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَلاَ يَجُوزُ لِلَّذِي سَاقَى أَنْ يَشْتَرِطَ عَلَى رَبِّ الْمَالِ رَقِيقًا يَعْمَلُ بِهِمْ فِي الْحَائِطِ لَيْسُوا فِيهِ حِينَ سَاقَاهُ إِيَّاهُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَلاَ يَنْبَغِي لِرَبِّ الْمَالِ أَنْ يَشْتَرِطَ عَلَى الَّذِي دَخَلَ فِي مَالِهِ بِمُسَاقَاةٍ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ رَقِيقِ الْمَالِ أَحَدًا يُخْرِجُهُ مِنَ الْمَالِ وَإِنَّمَا مُسَاقَاةُ الْمَالِ عَلَى حَالِهِ الَّذِي هُوَ عَلَيْهِ ‏.‏ قَالَ فَإِنْ كَانَ صَاحِبُ الْمَالِ يُرِيدُ أَنْ يُخْرِجَ مِنْ رَقِيقِ الْمَالِ أَحَدًا فَلْيُخْرِجْهُ قَبْلَ الْمُسَاقَاةِ أَوْ يُرِيدُ أَنْ يُدْخِلَ فِيهِ أَحَدًا فَلْيَفْعَلْ ذَلِكَ قَبْلَ الْمُسَاقَاةِ ثُمَّ لْيُسَاقِ بَعْدَ ذَلِكَ إِنْ شَاءَ ‏.‏ قَالَ وَمَنْ مَاتَ مِنَ الرَّقِيقِ أَوْ غَابَ أَوْ مَرِضَ فَعَلَى رَبِّ الْمَالِ أَنْ يُخْلِفَهُ ‏.
யஹ்யா அவர்கள் கூறினார்கள், மாலிக் அவர்கள் கூறினார்கள்:

முஸாகாத் (தோட்டப் பராமரிப்பு) முறையில் அடிமைப் பணியாளர்கள் விஷயத்தில் நான் செவியுற்றதிலேயே மிகச் சிறந்தது இதுதான்: "தோட்டத்தைப் பராமரிப்பவர், தோட்டத்தின் உரிமையாளரிடம் (அங்கிருக்கும்) பணியாளர்களையும் வேலையில் ஈடுபடுத்திக்கொள்ள நிபந்தனை விதிப்பதில் தவறில்லை. ஏனெனில் அவர்கள் தோட்டத்தின் பணியாளர்கள்; தோட்டத்தின் ஒரு பகுதியாகவே அவர்கள் கருதப்படுவார்கள்.

அவர்களால் பராமரிப்பவருக்கு வேலைப்பளு குறைவதைத் தவிர வேறு எந்தப் பயனும் இல்லை. அவர்கள் இல்லையெனில், அவரது வேலைப்பளு (செலவு) அதிகரித்திருக்கும்.

இது, தானாக நீர் பாயும் ஊற்றுள்ள நிலத்திற்கும், நீர் இறைத்துப் பாய்ச்சப்படும் நிலத்திற்கும் முஸாகாத் ஒப்பந்தம் செய்வதைப் போன்றதாகும்.

சொத்து மதிப்பிலும் விளைச்சலிலும் சமமாக உள்ள இரண்டு நிலங்களில், ஒன்றில் வற்றாத செழிப்பான ஊற்றும், மற்றொன்றில் நீர் இறைத்துப் பாய்ச்சும் நிலையும் இருக்கும்போது, ஊற்றுள்ள நிலத்தின் பராமரிப்புச் செலவு குறைவாகவும், நீர் இறைக்கப்படும் நிலத்தின் செலவு அதிகமாகவும் இருப்பதால், அவ்விரண்டிற்கும் ஒரே விதமான பங்கை எவரும் நிர்ணயிக்க மாட்டார்கள்."

மாலிக் அவர்கள் கூறினார்கள்: "எங்களிடம் (மதீனாவில்) செயல்முறை இவ்வாறே உள்ளது."

மேலும் அவர் கூறினார்: "'வாஸினா' என்பது வற்றாமலும் நின்றுவிடாமலும் தொடர்ந்து நீர் சுரக்கும் நிலையான ஊற்றாகும்."

மாலிக் அவர்கள் கூறினார்கள்: "முஸாகாத் ஒப்பந்தக்காரர், தோட்டத்தின் பணியாளர்களை வேறு வேலைகளில் ஈடுபடுத்தக் கூடாது; ஒப்பந்தம் தரும் உரிமையாளரிடம் அத்தகைய நிபந்தனையையும் விதிக்கக் கூடாது."

மாலிக் அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒப்பந்தம் செய்யும்போது தோட்டத்தில் இல்லாத அடிமைகளை, தோட்ட வேலைக்காகச் சேர்க்க வேண்டும் என்று தோட்ட உரிமையாளரிடம் நிபந்தனை விதிப்பதற்கு, ஒப்பந்தம் எடுப்பவருக்கு அனுமதி இல்லை."

மாலிக் அவர்கள் கூறினார்கள்: "தோட்ட உரிமையாளரும், ஒப்பந்தம் எடுப்பவரிடம், தோட்டத்து அடிமைகளில் எவரையேனும் தான் அழைத்துக்கொண்டு, அவரைத் தோட்ட வேலையிலிருந்து நீக்கிவிடுவதாக நிபந்தனை விதிக்கக் கூடாது. முஸாகாத் என்பது, தோட்டம் எந்த நிலையில் உள்ளதோ அதன் அடிப்படையிலேயே அமைவதாகும்."

அவர் கூறினார்: "தோட்ட உரிமையாளர், அடிமைகளில் ஒருவரை அகற்ற விரும்பினால், முஸாகாத் ஒப்பந்தத்திற்கு முன்பே அவரை அகற்றிவிடட்டும்; அல்லது அவர் ஒருவரைத் தோட்டத்தில் சேர்க்க விரும்பினால், ஒப்பந்தத்திற்கு முன்பே அதைச் செய்யட்டும். அதன் பிறகு அவர் விரும்பினால் ஒப்பந்தம் செய்துகொள்ளட்டும்."

அவர் கூறினார்: "அடிமைகளில் எவரேனும் இறந்தாலோ, காணாமல் போனாலோ அல்லது நோய்வாய்ப்பட்டாலோ, தோட்டத்தின் உரிமையாளர் அவருக்குப் பகரமாக வேறொருவரை நியமிக்க வேண்டும்."