இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

3978, 3979ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَفَعَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهُ لَيُعَذَّبُ بِخَطِيئَتِهِ وَذَنْبِهِ، وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ الآنَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ وَذَاكَ مِثْلُ قَوْلِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْقَلِيبِ وَفِيهِ قَتْلَى بَدْرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، فَقَالَ لَهُمْ مَا قَالَ إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ‏.‏ إِنَّمَا قَالَ ‏"‏ إِنَّهُمُ الآنَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقٌّ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَرَأَتْ ‏{‏إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ الْمَوْتَى‏}‏ ‏{‏وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ‏}‏ تَقُولُ حِينَ تَبَوَّءُوا مَقَاعِدَهُمْ مِنَ النَّارِ‏.‏
ஹிஷாமின் தந்தை (உர்வா) அறிவித்ததாவது:

ஆயிஷா (ரழி) அவர்களின் முன்னிலையில், "நிச்சயமாக இறந்தவர் தம் குடும்பத்தினர் அழுவதன் காரணமாகத் தம் மண்ணறையில் (கப்ரில்) வேதனை செய்யப்படுகிறார்" என்று இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களைத் தொட்டு அறிவிக்கும் செய்தி நினைவுகூரப்பட்டது.

அதற்கு ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள், "ஆனால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'நிச்சயமாக அவர் (இறந்தவர்) தம் பாவத்தின் காரணமாகவும் குற்றத்தின் காரணமாகவும் தண்டிக்கப்படுகிறார்; இந்நிலையில் அவருடைய குடும்பத்தினர் அவருக்காக அழுதுகொண்டிருக்கின்றனர்' என்றுதான் கூறினார்கள்" என்றார்கள்.

மேலும் அவர்கள், "இது, பத்ரில் கொல்லப்பட்ட இணைவைப்பாளர்களின் சடலங்கள் இருந்த கிணற்றின் அருகே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நின்றபோது, (மக்கள் தவறாகப் புரிந்துகொண்ட) 'நான் சொல்வதை அவர்கள் கேட்கிறார்கள்' என்ற கூற்றைப் போன்றதாகும். ஆனால் நபி (ஸல்) அவர்கள், 'நான் அவர்களுக்குச் சொல்லி வந்தது உண்மை என்பதை இப்போது அவர்கள் நிச்சயமாக அறிந்துகொள்வார்கள்' என்றுதான் கூறினார்கள்" என்றார்கள்.

பிறகு ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள்:
'இன்னக்க லா துஸ்மிஉல் மவ்தா' (நிச்சயமாக நீர் இறந்தோரைச் செவியுறச் செய்ய முடியாது) என்றும்,
'வமா அன்(த்)த பிமுஸ்மிஇன் மன் ஃபில் குபூர்' (மண்ணறைகளில் இருப்போரை நீர் செவியுறச் செய்பவர் அல்லர்) என்றும் ஓதிக்காட்டினார்கள்.
(இந்த வசனங்கள்) அவர்கள் (இறந்தவர்கள்) நரகத்தில் தங்கள் இருப்பிடங்களை அடைந்தபோது (தான் அவர்களுக்குப் புரிதல் ஏற்படும் என்பதை) குறிக்கிறது (என்று ஆயிஷா (ரழி) விளக்கினார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3980, 3981ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنِي عُثْمَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ وَقَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى قَلِيبِ بَدْرٍ فَقَالَ ‏{‏هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ثُمَّ قَالَ إِنَّهُمُ الآنَ يَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ‏}‏ فَذُكِرَ لِعَائِشَةَ فَقَالَتْ إِنَّمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِنَّهُمُ الآنَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ الَّذِي كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ هُوَ الْحَقُّ ‏ ‏‏.‏ ثُمَّ قَرَأَتْ ‏{‏إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ الْمَوْتَى‏}‏ حَتَّى قَرَأَتِ الآيَةَ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் பத்ருக் கிணற்றருகே நின்று, "உங்கள் இறைவன் உங்களுக்கு வாக்களித்ததை நீங்கள் உண்மையாகக் கண்டுகொண்டீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். பின்னர், "நிச்சயமாக, நான் சொல்வதை அவர்கள் இப்போது செவியுறுகிறார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

இது ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் கூறப்பட்டபோது, அவர்கள் கூறினார்கள்: மாறாக, நபி (ஸல்) அவர்கள் (முன்னர் கூறப்பட்டதைப் போலல்லாமல், சரியான வார்த்தைகளில்) 'நான் அவர்களுக்குக் கூறிவந்தது உண்மைதான் என்பதை அவர்கள் இப்போது நிச்சயமாக அறிந்துள்ளார்கள்' என்றே கூறினார்கள்.

பிறகு ஆயிஷா (ரழி), 'இன்னக்க லா துஸ்மிவுல் மவ்தா' ("நிச்சயமாக நீர் இறந்தோரைச் செவியுறச் செய்ய முடியாது..." - திருக்குர்ஆன் 30:52) எனும் இறைவசனத்தை இறுதிவரை ஓதிக்காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2154ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، يَرْفَعُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ وَهَلَ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهُ لَيُعَذَّبُ بِخَطِيئَتِهِ أَوْ بِذَنْبِهِ وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ الآنَ ‏"‏ ‏.‏ وَذَاكَ مِثْلُ قَوْلِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْقَلِيبِ يَوْمَ بَدْرٍ وَفِيهِ قَتْلَى بَدْرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ لَهُمْ مَا قَالَ ‏"‏ إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ ‏"‏ ‏.‏ وَقَدْ وَهَلَ إِنَّمَا قَالَ ‏"‏ إِنَّهُمْ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقٌّ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَرَأَتْ ‏{‏ إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ الْمَوْتَى‏}‏ ‏{‏ وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ‏}‏ يَقُولُ حِينَ تَبَوَّءُوا مَقَاعِدَهُمْ مِنَ النَّارِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம், "இறந்தவர் தம் குடும்பத்தார் அவருக்காகப் புலம்பி அழுவதன் காரணமாக மண்ணறையில் (கப்ரில்) வேதனை செய்யப்படுகிறார்" என்று இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குச் சார்த்தி அறிவிப்பதாகக் கூறப்பட்டது.

அதற்கு ஆயிஷா (ரழி) கூறினார்கள்: "அவர் (இப்னு உமர்) தவறிழைத்துவிட்டார்! நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'இறந்தவர் தனது பாவத்தின் காரணமாக (அல்லது பிழையின் காரணமாக) வேதனை செய்யப்பட்டுக்கொண்டிருக்கிறார்; இந்நிலையில் அவருடைய குடும்பத்தாரோ இப்போது அவருக்காக அழுதுகொண்டிருக்கிறார்கள்' என்றுதான் கூறினார்கள்."

மேலும், "இது (இப்னு உமர் அவர்களின் தவறான புரிதல்), பத்ருப் போரின்போது கொல்லப்பட்டு (பாழடைந்த) கிணற்றில் போடப்பட்டிருந்த இணைவைப்பாளர்கள் விஷயத்தில் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதைப் போன்றதாகும். (அப்போது) நபி (ஸல்) அவர்கள் அந்த இணைவைப்பாளர்களை நோக்கிச் சில வார்த்தைகளைக் கூறினார்கள். (அதைப் பற்றிக் குறிப்பிடும்போது), 'நான் சொல்வதை அவர்கள் செவியுறுகிறார்கள்' என்று (நபி ஸல் அவர்கள் கூறியதாக) இப்னு உமர் (ரழி) நினைத்துக்கொண்டார். ஆனால், அவர் தவறிழைத்துவிட்டார்! நிச்சயமாக நபி (ஸல்) அவர்கள், 'நான் அவர்களுக்குச் சொல்லிக் கொண்டிருந்தது உண்மையானது தான் என்பதை அவர்கள் இப்போது உறுதியாக அறிந்து கொள்கிறார்கள்' என்றுதான் கூறினார்கள்."

பிறகு (ஆதாரமாக) ஆயிஷா (ரழி) பின்வரும் இறைவசனங்களை ஓதிக்காட்டினார்கள்:

"இன்னக்க லா துஸ்மிவுல் மவ்தா"
(பொருள்: "(நபியே!) நிச்சயமாக நீர் இறந்தவர்களைச் செவியுறச் செய்ய முடியாது.") (திருக்குர்ஆன் 27:80)

"வமா அன்த பிமுஸ்மிஇன் மன் ஃபில் குபூர்"
(பொருள்: "மேலும் மண்ணறைகளில் (கப்றுகளில்) இருப்பவர்களை உம்மால் செவியுறச் செய்ய முடியாது.") (திருக்குர்ஆன் 35:22)

(இவ்வசனங்கள்) அவர்கள் நரகத்தில் தங்களது இருப்பிடங்களை அடைந்துவிட்ட நிலையில் (அவர்களுக்குப் பொருந்தும் என்று) ஆயிஷா (ரழி) விளக்கமளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4864முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَاطِبٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ وَقَفَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلَى الْقَلِيبِ يَوْمَبَدْرٍ فَقَالَ يَا فُلَانُ يَا فُلَانُ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ رَبُّكُمْ حَقًّا؟ أَمَا وَاللهِ إِنَّهُمُ الْآنَ لَيَسْمَعُونَ كَلَامِي قَالَ يَحْيَى فَقَالَتْ عَائِشَةُ غَفَرَ اللهُ لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ وَهِلَ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَاللهِ إِنَّهُمْ لَيَعْلَمُونَ الْآنَ أَنَّ الَّذِي كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقًّا وَإِنَّ اللهَ تَعَالَى يَقُولُ {إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى} [النمل 80] و {وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ} [فاطر 22]
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பத்ருப் போரின் போது (இறந்தவர்கள் வீசப்பட்டிருந்த) பாழடைந்த கிணற்றின் அருகே நின்றவாறு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இன்னாரே! இன்னாரே! உங்கள் இறைவன் உங்களுக்கு அளித்த வாக்குறுதியை நீங்கள் உண்மையானதாகவே கண்டுகொண்டீர்களா? அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நான் கூறுவதை அவர்கள் இப்போது நிச்சயமாகச் செவியேற்றுக் கொண்டிருக்கிறார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

யஹ்யா கூறுகிறார்: (இதைக் கேள்வியுற்ற) ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அபூ அப்திர்ரஹ்மானை (இப்னு உமரை) அல்லாஹ் மன்னிப்பானாக! அவர் (தவறுதலாகப்) புரிந்துகொண்டுள்ளார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'நான் அவர்களுக்குக் கூறி வந்தவை உண்மை என்பதை, அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக இப்போது அவர்கள் நிச்சயமாக அறிந்து கொண்டிருப்பார்கள்' என்றுதான் கூறினார்கள். (இதற்கு ஆதாரமாக) அல்லாஹ் தஆலா (குர்ஆனில் பின்வருமாறு) கூறுகிறான்:

'நிச்சயமாக நீர் இறந்து போனவர்களைச் செவியேற்கச் செய்ய முடியாது' (அந்நம்ல் 27:80),

மேலும், 'மண்ணறைகளில் உள்ளவர்களை உம்மால் செவியேற்கச் செய்ய முடியாது' (ஃபாத்திர் 35:22)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
3527முஸ்தத்ரக் அல்-ஹாகிம்
حَدَّثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ثنا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ ثنا الشَّافِعِيُّ وَأَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَا ثنا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ § إِنَّهُمْ لَيَعْلَمُونَ الْآنَ أَنَّ الَّذِي كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا حَقٌّ وَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِنَبِيِّهِ ﷺ {إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاءَ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ} [النمل 80] «هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ عَلَى شَرْطِ الشَّيْخَيْنِ وَلَمْ يُخْرِجَاهُ» على شرط البخاري ومسلم
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(பத்ருப் போரில் கொல்லப்பட்டு கிணற்றில் வீசப்பட்ட அந்த நிராகரிப்பாளர்கள்) இவ்வுலகில் நான் அவர்களுக்குக் கூறிக்கொண்டிருந்தவை (மறுமை மற்றும் வேதனை பற்றிய செய்திகள்) சத்தியமானவை என்பதை இப்போது (மரணத்திற்குப் பின்) நிச்சயமாக அறிந்துகொள்வார்கள்" என்றுதான் கூறினார்கள். மேலும், அல்லாஹ் தனது நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு, "(நபியே!) நிச்சயமாக நீர் இறந்தோரைச் செவியேற்கச் செய்ய முடியாது; செவிடர்கள் புறமுதுகிட்டுத் திரும்பிச் சென்றால், அவர்களுக்கு (உம்முடைய) அழைப்பைச் செவியேற்கச் செய்ய முடியாது" (அல்குர்ஆன் 27:80) என்று கூறியுள்ளான்.
ஹதீஸ் தரம் : இமாம் புகாரி மற்றும் இமாம் முஸ்லிம் ஆகிய இருவரின் நிபந்தனைகளுக்கும் உட்பட்டது
على شرط البخاري ومسلم