இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

3052ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُوفَى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ، وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ، وَلاَ يُكَلَّفُوا إِلاَّ طَاقَتَهُمْ‏.‏
உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(எனக்குப் பின் வரும் கலீஃபாவிற்கு) அல்லாஹ் மற்றும் அவனுடைய தூதர் (ஸல்) அவர்களின் பாதுகாப்பில் உள்ளவர்கள் விஷயத்தில் நான் அறிவுறுத்துவது யாதெனில், அவர்களுடன் செய்துகொண்ட உடன்படிக்கையை அவர் நிறைவேற்ற வேண்டும்; அவர்களின் பாதுகாப்பிற்காக அவர் போரிட வேண்டும்; அவர்களின் சக்திக்கு மீறிய எதையும் அவர்கள் மீது சுமத்தக் கூடாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3700ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَبْلَ أَنْ يُصَابَ بِأَيَّامٍ بِالْمَدِينَةِ وَقَفَ عَلَى حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ وَعُثْمَانَ بْنِ حُنَيْفٍ، قَالَ كَيْفَ فَعَلْتُمَا أَتَخَافَانِ أَنْ تَكُونَا قَدْ حَمَّلْتُمَا الأَرْضَ مَا لاَ تُطِيقُ قَالاَ حَمَّلْنَاهَا أَمْرًا هِيَ لَهُ مُطِيقَةٌ، مَا فِيهَا كَبِيرُ فَضْلٍ‏.‏ قَالَ انْظُرَا أَنْ تَكُونَا حَمَّلْتُمَا الأَرْضَ مَا لاَ تُطِيقُ، قَالَ قَالاَ لاَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لَئِنْ سَلَّمَنِي اللَّهُ لأَدَعَنَّ أَرَامِلَ أَهْلِ الْعِرَاقِ لاَ يَحْتَجْنَ إِلَى رَجُلٍ بَعْدِي أَبَدًا‏.‏ قَالَ فَمَا أَتَتْ عَلَيْهِ إِلاَّ رَابِعَةٌ حَتَّى أُصِيبَ‏.‏ قَالَ إِنِّي لَقَائِمٌ مَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلاَّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ غَدَاةَ أُصِيبَ، وَكَانَ إِذَا مَرَّ بَيْنَ الصَّفَّيْنِ قَالَ اسْتَوُوا‏.‏ حَتَّى إِذَا لَمْ يَرَ فِيهِنَّ خَلَلاً تَقَدَّمَ فَكَبَّرَ، وَرُبَّمَا قَرَأَ سُورَةَ يُوسُفَ، أَوِ النَّحْلَ، أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ، فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى حَتَّى يَجْتَمِعَ النَّاسُ، فَمَا هُوَ إِلاَّ أَنْ كَبَّرَ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ قَتَلَنِي ـ أَوْ أَكَلَنِي ـ الْكَلْبُ‏.‏ حِينَ طَعَنَهُ، فَطَارَ الْعِلْجُ بِسِكِّينٍ ذَاتِ طَرَفَيْنِ لاَ يَمُرُّ عَلَى أَحَدٍ يَمِينًا وَلاَ شِمَالاً إِلاَّ طَعَنَهُ حَتَّى طَعَنَ ثَلاَثَةَ عَشَرَ رَجُلاً، مَاتَ مِنْهُمْ سَبْعَةٌ، فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ، طَرَحَ عَلَيْهِ بُرْنُسًا، فَلَمَّا ظَنَّ الْعِلْجُ أَنَّهُ مَأْخُوذٌ نَحَرَ نَفْسَهُ، وَتَنَاوَلَ عُمَرُ يَدَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَدَّمَهُ، فَمَنْ يَلِي عُمَرَ فَقَدْ رَأَى الَّذِي أَرَى، وَأَمَّا نَوَاحِي الْمَسْجِدِ فَإِنَّهُمْ لاَ يَدْرُونَ غَيْرَ أَنَّهُمْ قَدْ فَقَدُوا صَوْتَ عُمَرَ وَهُمْ يَقُولُونَ سُبْحَانَ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ‏.‏ فَصَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ صَلاَةً خَفِيفَةً، فَلَمَّا انْصَرَفُوا‏.‏ قَالَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ، انْظُرْ مَنْ قَتَلَنِي‏.‏ فَجَالَ سَاعَةً، ثُمَّ جَاءَ، فَقَالَ غُلاَمُ الْمُغِيرَةِ‏.‏ قَالَ الصَّنَعُ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ قَاتَلَهُ اللَّهُ لَقَدْ أَمَرْتُ بِهِ مَعْرُوفًا، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَجْعَلْ مَنِيَّتِي بِيَدِ رَجُلٍ يَدَّعِي الإِسْلاَمَ، قَدْ كُنْتَ أَنْتَ وَأَبُوكَ تُحِبَّانِ أَنْ تَكْثُرَ الْعُلُوجُ بِالْمَدِينَةِ وَكَانَ ‏{‏الْعَبَّاسُ‏}‏ أَكْثَرَهُمْ رَقِيقًا‏.‏ فَقَالَ إِنْ شِئْتَ فَعَلْتُ‏.‏ أَىْ إِنْ شِئْتَ قَتَلْنَا‏.‏ قَالَ كَذَبْتَ، بَعْدَ مَا تَكَلَّمُوا بِلِسَانِكُمْ، وَصَلَّوْا قِبْلَتَكُمْ وَحَجُّوا حَجَّكُمْ فَاحْتُمِلَ إِلَى بَيْتِهِ فَانْطَلَقْنَا مَعَهُ، وَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ تُصِبْهُمْ مُصِيبَةٌ قَبْلَ يَوْمَئِذٍ، فَقَائِلٌ يَقُولُ لاَ بَأْسَ‏.‏ وَقَائِلٌ يَقُولُ أَخَافُ عَلَيْهِ، فَأُتِيَ بِنَبِيذٍ فَشَرِبَهُ فَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ، ثُمَّ أُتِيَ بِلَبَنٍ فَشَرِبَهُ فَخَرَجَ مِنْ جُرْحِهِ، فَعَلِمُوا أَنَّهُ مَيِّتٌ، فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ، وَجَاءَ النَّاسُ يُثْنُونَ عَلَيْهِ، وَجَاءَ رَجُلٌ شَابٌّ، فَقَالَ أَبْشِرْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بِبُشْرَى اللَّهِ لَكَ مِنْ صُحْبَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدَمٍ فِي الإِسْلاَمِ مَا قَدْ عَلِمْتَ، ثُمَّ وَلِيتَ فَعَدَلْتَ، ثُمَّ شَهَادَةٌ‏.‏ قَالَ وَدِدْتُ أَنَّ ذَلِكَ كَفَافٌ لاَ عَلَىَّ وَلاَ لِي‏.‏ فَلَمَّا أَدْبَرَ، إِذَا إِزَارُهُ يَمَسُّ الأَرْضَ‏.‏ قَالَ رُدُّوا عَلَىَّ الْغُلاَمَ قَالَ ابْنَ أَخِي ارْفَعْ ثَوْبَكَ، فَإِنَّهُ أَبْقَى لِثَوْبِكَ وَأَتْقَى لِرَبِّكَ، يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ انْظُرْ مَا عَلَىَّ مِنَ الدَّيْنِ‏.‏ فَحَسَبُوهُ فَوَجَدُوهُ سِتَّةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا أَوْ نَحْوَهُ، قَالَ إِنْ وَفَى لَهُ مَالُ آلِ عُمَرَ، فَأَدِّهِ مِنْ أَمْوَالِهِمْ، وَإِلاَّ فَسَلْ فِي بَنِي عَدِيِّ بْنِ كَعْبٍ، فَإِنْ لَمْ تَفِ أَمْوَالُهُمْ فَسَلْ فِي قُرَيْشٍ، وَلاَ تَعْدُهُمْ إِلَى غَيْرِهِمْ، فَأَدِّ عَنِّي هَذَا الْمَالَ، انْطَلِقْ إِلَى عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ فَقُلْ يَقْرَأُ عَلَيْكِ عُمَرُ السَّلاَمَ‏.‏ وَلاَ تَقُلْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ فَإِنِّي لَسْتُ الْيَوْمَ لِلْمُؤْمِنِينَ أَمِيرًا، وَقُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ‏.‏ فَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ، ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْهَا، فَوَجَدَهَا قَاعِدَةً تَبْكِي فَقَالَ يَقْرَأُ عَلَيْكِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ السَّلاَمَ وَيَسْتَأْذِنُ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ‏.‏ فَقَالَتْ كُنْتُ أُرِيدُهُ لِنَفْسِي، وَلأُوثِرَنَّ بِهِ الْيَوْمَ عَلَى نَفْسِي‏.‏ فَلَمَّا أَقْبَلَ قِيلَ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَدْ جَاءَ‏.‏ قَالَ ارْفَعُونِي، فَأَسْنَدَهُ رَجُلٌ إِلَيْهِ، فَقَالَ مَا لَدَيْكَ قَالَ الَّذِي تُحِبُّ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَذِنَتْ‏.‏ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ، مَا كَانَ مِنْ شَىْءٍ أَهَمُّ إِلَىَّ مِنْ ذَلِكَ، فَإِذَا أَنَا قَضَيْتُ فَاحْمِلُونِي ثُمَّ سَلِّمْ فَقُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، فَإِنْ أَذِنَتْ لِي فَأَدْخِلُونِي، وَإِنْ رَدَّتْنِي رُدُّونِي إِلَى مَقَابِرِ الْمُسْلِمِينَ‏.‏ وَجَاءَتْ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ حَفْصَةُ وَالنِّسَاءُ تَسِيرُ مَعَهَا، فَلَمَّا رَأَيْنَاهَا قُمْنَا، فَوَلَجَتْ عَلَيْهِ فَبَكَتْ عِنْدَهُ سَاعَةً، وَاسْتَأْذَنَ الرِّجَالُ، فَوَلَجَتْ دَاخِلاً لَهُمْ، فَسَمِعْنَا بُكَاءَهَا مِنَ الدَّاخِلِ‏.‏ فَقَالُوا أَوْصِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اسْتَخْلِفْ‏.‏ قَالَ مَا أَجِدُ أَحَقَّ بِهَذَا الأَمْرِ مِنْ هَؤُلاَءِ النَّفَرِ أَوِ الرَّهْطِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ عَنْهُمْ رَاضٍ‏.‏ فَسَمَّى عَلِيًّا وَعُثْمَانَ وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَسَعْدًا وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ وَقَالَ يَشْهَدُكُمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَلَيْسَ لَهُ مِنَ الأَمْرِ شَىْءٌ ـ كَهَيْئَةِ التَّعْزِيَةِ لَهُ ـ فَإِنْ أَصَابَتِ الإِمْرَةُ سَعْدًا فَهْوَ ذَاكَ، وَإِلاَّ فَلْيَسْتَعِنْ بِهِ أَيُّكُمْ مَا أُمِّرَ، فَإِنِّي لَمْ أَعْزِلْهُ عَنْ عَجْزٍ وَلاَ خِيَانَةٍ وَقَالَ أُوصِي الْخَلِيفَةَ مِنْ بَعْدِي بِالْمُهَاجِرِينَ الأَوَّلِينَ أَنْ يَعْرِفَ لَهُمْ حَقَّهُمْ، وَيَحْفَظَ لَهُمْ حُرْمَتَهُمْ، وَأُوصِيهِ بِالأَنْصَارِ خَيْرًا، الَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ، أَنْ يُقْبَلَ مِنْ مُحْسِنِهِمْ، وَأَنْ يُعْفَى عَنْ مُسِيئِهِمْ، وَأُوصِيهِ بِأَهْلِ الأَمْصَارِ خَيْرًا فَإِنَّهُمْ رِدْءُ الإِسْلاَمِ، وَجُبَاةُ الْمَالِ، وَغَيْظُ الْعَدُوِّ، وَأَنْ لاَ يُؤْخَذَ مِنْهُمْ إِلاَّ فَضْلُهُمْ عَنْ رِضَاهُمْ، وَأُوصِيهِ بِالأَعْرَابِ خَيْرًا، فَإِنَّهُمْ أَصْلُ الْعَرَبِ وَمَادَّةُ الإِسْلاَمِ أَنْ يُؤْخَذَ مِنْ حَوَاشِي أَمْوَالِهِمْ وَتُرَدَّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ، وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُوفَى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ، وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ، وَلاَ يُكَلَّفُوا إِلاَّ طَاقَتَهُمْ‏.‏ فَلَمَّا قُبِضَ خَرَجْنَا بِهِ فَانْطَلَقْنَا نَمْشِي فَسَلَّمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ‏.‏ قَالَتْ أَدْخِلُوهُ‏.‏ فَأُدْخِلَ، فَوُضِعَ هُنَالِكَ مَعَ صَاحِبَيْهِ، فَلَمَّا فُرِغَ مِنْ دَفْنِهِ اجْتَمَعَ هَؤُلاَءِ الرَّهْطُ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ اجْعَلُوا أَمْرَكُمْ إِلَى ثَلاَثَةٍ مِنْكُمْ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَلِيٍّ‏.‏ فَقَالَ طَلْحَةُ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عُثْمَانَ‏.‏ وَقَالَ سَعْدٌ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَيُّكُمَا تَبَرَّأَ مِنْ هَذَا الأَمْرِ فَنَجْعَلُهُ إِلَيْهِ، وَاللَّهُ عَلَيْهِ وَالإِسْلاَمُ لَيَنْظُرَنَّ أَفْضَلَهُمْ فِي نَفْسِهِ‏.‏ فَأُسْكِتَ الشَّيْخَانِ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَفَتَجْعَلُونَهُ إِلَىَّ، وَاللَّهُ عَلَىَّ أَنْ لاَ آلُوَ عَنْ أَفْضَلِكُمْ قَالاَ نَعَمْ، فَأَخَذَ بِيَدِ أَحَدِهِمَا فَقَالَ لَكَ قَرَابَةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْقَدَمُ فِي الإِسْلاَمِ مَا قَدْ عَلِمْتَ، فَاللَّهُ عَلَيْكَ لَئِنْ أَمَّرْتُكَ لَتَعْدِلَنَّ، وَلَئِنْ أَمَّرْتُ عُثْمَانَ لَتَسْمَعَنَّ وَلَتُطِيعَنَّ‏.‏ ثُمَّ خَلاَ بِالآخَرِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ، فَلَمَّا أَخَذَ الْمِيثَاقَ قَالَ ارْفَعْ يَدَكَ يَا عُثْمَانُ‏.‏ فَبَايَعَهُ، فَبَايَعَ لَهُ عَلِيٌّ، وَوَلَجَ أَهْلُ الدَّارِ فَبَايَعُوهُ‏.‏
அம்ர் பின் மைமூன் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் தாக்கப்படுவதற்குச் சில நாட்களுக்கு முன்பு மதீனாவில் நான் அவர்களைக் கண்டேன். அவர்கள் ஹுதைஃபா பின் அல்யமான் (ரழி) மற்றும் உஸ்மான் பின் ஹுனைஃப் (ரழி) ஆகியோருடன் நின்று, "நீங்கள் என்ன செய்திருக்கிறீர்கள்? அந்த நிலத்தின் (ஈராக்கின் மீது விதிக்கப்பட்ட வரி) மீது அது தாங்கக்கூடியதை விட அதிகமான சுமையை நீங்கள் விதித்திருக்கிறீர்களோ என்று அஞ்சுகிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அது தாங்கக்கூடிய சுமையையே நாங்கள் அதன் மீது விதித்திருக்கிறோம். அதில் பெரிய உபரி (விளைச்சல்) இல்லை" என்று பதிலளித்தார்கள். உமர் (ரழி) அவர்கள், "அந்த நிலத்தின் மீது அது தாங்க முடியாததை நீங்கள் விதிக்கவில்லை என்பதை மீண்டும் உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அவர்கள், "இல்லை (நாங்கள் அவ்வாறு செய்யவில்லை)" என்றார்கள். உமர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ் என்னை உயிரோடு வைத்திருந்தால், ஈராக்கின் விதவைகள் எனக்குப் பிறகு வேறெந்த ஆணின் உதவியையும் நாடாதவாறு அவர்களை (செழிப்பாக) ஆக்குவேன்" என்று கூறினார்கள்.

ஆனால், அதிலிருந்து நான்காவது நாளிலேயே அவர்கள் தாக்கப்பட்டார்கள். அவர்கள் தாக்கப்பட்ட அந்த அதிகாலையில் நான் (தொழுகை வரிசையில்) நின்று கொண்டிருந்தேன்; எனக்கும் அவர்களுக்கும் இடையில் அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களைத் தவிர வேறு யாரும் இல்லை. உமர் (ரழி) அவர்கள் இரு வரிசைகளுக்கு இடையே நடந்து செல்லும்போது, "வரிசைகளை நேராக்குங்கள்" என்று கூறுவார்கள். வரிசைகளில் எந்த இடைவெளியும் இல்லை என்பதைக் கண்டால், முன்னே சென்று தக்பீர் கூறுவார்கள். மக்கள் (தொழுகையில் வந்து இணைய) ஒன்றுசேர்வதற்காக முதல் ரக்அத்தில் 'ஸூரா யூஸுஃப்' அல்லது 'அன்-நஹ்ல்' அல்லது அது போன்ற அத்தியாயங்களை ஓதுவார்கள்.

அவர்கள் தக்பீர் கூறிய உடனேயே, "நாய் என்னைக் கொன்றுவிட்டது (அல்லது கடித்துவிட்டது)" என்று அவர்கள் கூறுவதைக் கேட்டேன்; அந்த (அபூ லுஃலுஆ எனும்) மஜூசி அவர்களைக் குத்திய நேரம் அது. அந்த இறைமறுப்பாளன் (விஷம்தோய்த்த) இருமுனைக் கத்தியை ஏந்தியபடி (வரிசைகளை ஊடுருவி) பாய்ந்து சென்றான். தனது வலப்பக்கமும் இடப்பக்கமும் இருந்த எவரையும் அவன் குத்தாமல் விடவில்லை. அவ்வாறு பதிமூன்று நபர்களை அவன் குத்தினான்; அவர்களில் ஏழு பேர் இறந்துவிட்டனர். முஸ்லிம்களில் ஒருவர் இதைக் கண்டபோது, (அவன் மீது) ஒரு போர்வையை வீசினார். தான் பிடிபட்டுவிட்டதை உணர்ந்த அந்த இறைமறுப்பாளன் (கத்தியால்) தன்னைத்தானே அறுத்துக்கொண்டு தற்கொலை செய்துகொண்டான்.

உமர் (ரழி) அவர்கள் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களின் கையைப் பிடித்து (தொழுகை நடத்த) முன்னே நிறுத்தினார்கள். உமர் (ரழி) அவர்களுக்குப் பின்னால் இருந்தவர்கள் (அதாவது நான் உள்ளிட்டவர்கள்) நடந்த சம்பவத்தைக் கண்டோம். ஆனால், பள்ளிவாசலின் மற்ற பகுதிகளில் இருந்தவர்களுக்கு, உமர் (ரழி) அவர்களின் குரல் நின்றது தவிர வேறு எதுவும் தெரியாது. அவர்கள் "ஸுப்ஹானல்லாஹ், ஸுப்ஹானல்லாஹ்" என்று சொல்லிக்கொண்டிருந்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்குச் சுருக்கமாகத் தொழுகை நடத்தினார்கள்.

அவர்கள் (தொழுது) திரும்பியதும், உமர் (ரழி) அவர்கள், "இப்னு அப்பாஸே! என்னைக் குத்தியவர் யார் என்று பாருங்கள்" என்றார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் சிறிது நேரம் சென்று பார்த்துவிட்டுத் திரும்பி வந்து, "முஃகீராவின் அடிமை" என்றார்கள். உமர் (ரழி) அவர்கள், "அந்தக் கைவினைஞனா?" என்று கேட்க, "ஆம்" என்றார்கள். உமர் (ரழி), "அல்லாஹ் அவனை அழிப்பானாக! அவனுக்கு நான் நன்மை செய்யவே நாடினேன். தன்னை ஒரு முஸ்லிம் என்று வாதிடுபவனின் கையில் என் மரணத்தை ஏற்படுத்தாத அல்லாஹ்வுக்கே அனைத்துப் புகழும். (இப்னு அப்பாஸே!) மதீனாவில் (இது போன்ற) இறைமறுப்பாளர்கள் அதிகம் இருக்கவேண்டுமென்று நீங்களும் உங்கள் தந்தையும் (அப்பாஸ் (ரழி)) விரும்பினீர்கள்" என்று கூறினார்கள். அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அதிகமான அடிமைகளை வைத்திருந்தார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரழி), "நீங்கள் விரும்பினால் நாங்கள் செய்துவிடுகிறோம் (அதாவது அவர்களைக் கொன்றுவிடுகிறோம்)" என்றார். உமர் (ரழி), "தவறாகச் சொன்னீர்; அவர்கள் உங்கள் மொழியைப் பேசி, உங்கள் கிப்லாவை முன்னோக்கித் தொழுது, உங்களைப் போன்று ஹஜ்ஜும் செய்த பிறகு (அவர்களை எப்படிக் கொல்ல முடியும்?)" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள் அவர்களது வீட்டிற்குச் சுமந்து செல்லப்பட்டார்கள்; நாங்களும் அவர்களுடன் சென்றோம். இதற்கு முன் மக்களுக்கு எந்த ஒரு சோதனையும் ஏற்படாதது போன்ற (ஒரு துயர) நிலை அது. சிலர் "பரவாயில்லை (குணமாகிவிடுவார்)" என்றார்கள்; சிலர் "இவரைப் பற்றிப் பயப்படுகிறோம்" என்றார்கள். பேரீச்சம்பழ ஊறல் (நபித்) கொண்டுவரப்பட்டது; அதை அவர்கள் அருந்தினார்கள். அது அவர்களின் வயிற்றுக் காயத்தின் வழியாக வெளியேறியது. பிறகு பால் கொண்டுவரப்பட்டது; அவர்கள் அருந்தினார்கள். அதுவும் காயத்தின் வழியாக வெளியேறியது. ஆகவே, அவர்கள் இறக்கப்போகிறார்கள் என்பதை மக்கள் அறிந்துகொண்டார்கள்.

நாங்கள் அவர்களிடம் சென்றோம்; மக்களும் வந்து அவர்களைப் புகழ்ந்தனர். ஒரு இளைஞர் வந்து, "அமீருல் மூமினீன் அவர்களே! நற்செய்தி பெறுங்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் நீங்கள் கொண்டிருந்த தோழமை, இஸ்லாத்தில் உங்களுக்கிருக்கும் முந்திய அந்தஸ்து ஆகியவற்றை அறிவீர்கள். பிறகு ஆட்சிப் பொறுப்பேற்றீர்கள்; நீதியுடன் நடந்தீர்கள். இறுதியில் இதோ ஷஹாதத் (வீரமரணம்) அடைகிறீர்கள்" என்று கூறினார். அதற்கு உமர் (ரழி), "இவையனைத்தும் எனக்குச் சாதகமாகவும் இல்லாமல், பாதகமாகவும் இல்லாமல் (சமமாக) முடிந்தால் போதும் என்று நான் விரும்புகிறேன்" என்றார்கள். அந்த இளைஞர் திரும்பும்போது, அவரது ஆடை தரையில் படுவதைக் கண்ட உமர் (ரழி), "அந்த இளைஞரை என்னிடம் அழையுங்கள்" என்றார்கள். (அவர் வந்ததும்) "என் சகோதரரின் மகனே! உன் ஆடையை உயர்த்திக் கட்டிக்கொள். அது உன் ஆடைக்கும் நீண்ட உழைப்பைத் தரும்; உன் இறைவனிடத்திலும் அதிகச்சிறந்த பயபக்தியாக அமையும்" என்றார்கள்.

பிறகு, "அப்துல்லாஹ் பின் உமரே! எனக்கு எவ்வளவு கடன் உள்ளது என்று பார்" என்றார்கள். கணக்கிடப்பட்டபோது, அது சுமார் எண்பத்தாறாயிரம் (திர்ஹம்கள்) என்று தெரியவந்தது. உமர் (ரழி), "உமர் குடும்பத்தினரின் சொத்து இதற்குப் போதுமானதாக இருந்தால், அவர்களின் சொத்திலிருந்து இதைச் செலுத்திவிடு. போதவில்லை என்றால், 'பனு அதீ பின் கஅப்' குலத்தாரிடம் கேள். அவர்களின் சொத்தும் போதவில்லை என்றால், குறைஷிகளிடம் கேள். அவர்களைத் தாண்டி வேறு யாரிடமும் கேட்காதே. என் சார்பாக இந்தக் கடனை அடைத்துவிடு" என்றார்கள்.

பிறகு (மகனிடம்), "நீ அன்னை ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் செல். 'உமர் உங்களுக்கு ஸலாம் கூறுகிறார்' என்று சொல். 'அமீருல் மூமினீன்' (நம்பிக்கையாளர்களின் தலைவர்) என்று சொல்லாதே; ஏனெனில் இன்று நான் நம்பிக்கையாளர்களுக்குத் தலைவன் அல்லன். 'உமர் பின் அல்-கத்தாப் தனது இரு தோழர்களுடன் (நபி (ஸல்) மற்றும் அபூபக்ர் (ரழி)) அடக்கம் செய்யப்பட அனுமதி கோருகிறார்' என்று சொல்" என்றார்கள்.

அவர் சென்று ஸலாம் கூறி அனுமதி கேட்டு உள்ளே நுழைந்தார். ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அழுதுகொண்டிருப்பதைக் கண்டார். "உமர் பின் அல்-கத்தாப் உங்களுக்கு ஸலாம் உரைக்கிறார்; தனது இரு தோழர்களுடன் அடக்கம் செய்யப்பட அனுமதி கோருகிறார்" என்றார். அதற்கு ஆயிஷா (ரழி), "அந்த இடத்தை எனக்காக (நான் இறப்பிற்குப் பின் அடக்கம் செய்யப்பட) விரும்பியிருந்தேன். ஆயினும், இன்று என்னை விட அவர்களுக்கே முன்னுரிமை அளிக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள். அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) திரும்பி வந்தபோது, "இதோ அப்துல்லாஹ் பின் உமர் வந்துவிட்டார்" என்று கூறப்பட்டது. உமர் (ரழி), "என்னைத் தூக்கி உட்கார வையுங்கள்" என்றார்கள். ஒரு நபர் அவர்களைத் தாங்கிப் பிடித்தார். "என்ன செய்தி?" என்று உமர் (ரழி) கேட்டார்கள். "அமீருல் மூமினீன் அவர்களே! நீங்கள் விரும்பியவாறே அனுமதி கிடைத்துவிட்டது" என்றார். உமர் (ரழி), "அல்லாஹ்வுக்கே புகழ் அனைத்தும்! இதைவிட எனக்கு முக்கியமான விஷயம் வேறெதுவும் இல்லை. என் உயிர் பிரிந்ததும் என்னைச் சுமந்து செல்லுங்கள். பிறகு (மீண்டும்) ஸலாம் கூறி, 'உமர் பின் அல்-கத்தாப் அனுமதி கேட்கிறார்' என்று கூறு. அனுமதி அளித்தால் என்னை உள்ளே கொண்டு செல்லுங்கள்; இல்லையெனில், பொது முஸ்லிம்களின் மையவாடிக்கு என்னைத் திருப்பி அனுப்பிவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு (அன்னை) ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்களும், அவருடன் சில பெண்களும் வந்தார்கள். அவர்களைக் கண்டதும் நாங்கள் எழுந்து (விலகி) கொண்டோம். அவர் உமர் (ரழி) அவர்களிடம் சென்று சிறிது நேரம் அழுதார். பிறகு ஆண்கள் அனுமதி கேட்டபோது அவர் (திரைக்குள்) சென்றுவிட்டார். உள்ளே அவர் அழுவதை நாங்கள் கேட்டோம்.

மக்கள், "அமீருல் மூமினீன் அவர்களே! வஸிய்யத் (மரண சாசனம்) செய்யுங்கள்; (அடுத்த) கலீஃபாவை நியமியுங்கள்" என்றார்கள். உமர் (ரழி), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவர்களைக் குறித்துத் திருப்தி அடைந்திருந்த நிலையில் மரணத்தைத் தழுவினார்களோ, அந்தக் குழுவினரை (அல்லது அந்த நபர்களைத்) தவிர, இந்த ஆட்சிப் பொறுப்புக்குத் தகுதியானவர்கள் என்று யாரையும் நான் காணவில்லை" என்று கூறி, அலீ, உஸ்மான், ஸுபைர், தல்ஹா, ஸஅத் மற்றும் அப்துர் ரஹ்மான் (பின் அவ்ஃப்) (ரழி அன்ஹும்) ஆகியோரின் பெயர்களைக் குறிப்பிட்டார்கள். மேலும், "அப்துல்லாஹ் பின் உமர் உங்களுக்கு (கண்காணிப்பாளராக/சாட்சியாக) இருப்பார்; ஆனால் ஆட்சியில் அவருக்கு எந்தப் பங்கும் இல்லை" என்று கூறினார்கள் - இது அவருக்கு (அப்துல்லாஹ்வுக்கு) ஆறுதல் அளிப்பதற்காகக் கூறப்பட்டது. "ஸஅத் ஆட்சிப் பொறுப்புக்கு வந்தால் அவரே அதற்குத் தகுதியானவர்; இல்லையெனில், உங்களில் யார் பொறுப்பேற்றாலும் ஸஅத் உடைய உதவியைப் பெற்றுக்கொள்ளுங்கள். ஏனெனில், நான் அவரைத் திறமையின்மைக்காகவோ, மோசடிக்காகவோ பதவி நீக்கம் செய்யவில்லை" (என்று கூறினார்கள்).

மேலும் கூறினார்கள்: "எனக்குப் பின் வரும் கலீஃபாவுக்கு நான் வஸிய்யத் செய்கிறேன்: ஆரம்பகால முஹாஜிர்களின் உரிமைகளை அறிந்து, அவர்களின் கண்ணியத்தைப் பேண வேண்டும். முஹாஜிர்களுக்கு முன்பே மதீனாவில் தங்கியிருந்து, ஈமானை ஏற்றுக்கொண்ட அன்சார்களிடமும் நன்முறையில் நடக்க வேண்டும்; அவர்களில் நன்மை புரிபவரை ஏற்று, தவறு செய்பவரை மன்னிக்க வேண்டும். நகரங்களின் (மாகாணங்களின்) மக்களுக்கும் நன்மை செய்யும்படி உபதேசிக்கிறேன்; ஏனெனில் அவர்கள் இஸ்லாத்தின் பாதுகாவலர்கள், செல்வத்தைச் சேகரிப்பவர்கள், மற்றும் எதிரிகளுக்கு ஆத்திரம் ஊட்டுபவர்கள். அவர்களின் விருப்பப்படியே தவிர, (வரி என்ற பெயரில்) அவர்களின் உபரிச் செல்வத்திலிருந்து எதையும் எடுக்கக்கூடாது. அரபி நாட்டுப்புற மக்களிடமும் (பெடோயின்கள்) நன்முறையில் நடக்க உபதேசிக்கிறேன்; ஏனெனில் அவர்கள் அரபியர்களின் அசல் தோற்றமும், இஸ்லாத்தின் பக்கபலமும் ஆவர். அவர்களின் செல்வத்தில் (கால்நடைகளில்) நடுத்தரமானதை எடுத்து, அவர்களிலுள்ள ஏழைகளுக்கே அது திரும்ப வழங்கப்பட வேண்டும். மேலும், அல்லாஹ் மற்றும் அவனது தூதரின் பாதுகாப்பில் உள்ளவர்களிடம் (திம்மிகளிடம்) செய்த ஒப்பந்தத்தை நிறைவேற்றவும், அவர்களுக்காகப் போரிடவும், அவர்களின் சக்திக்கு மீறிய சுமையை அவர்கள் மீது சுமத்தக் கூடாதென்றும் உபதேசிக்கிறேன்."

உமர் (ரழி) அவர்கள் உயிர் பிரிந்ததும், நாங்கள் அவர்களைச் சுமந்து சென்றோம். அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) (ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம்) ஸலாம் கூறி, "உமர் பின் அல்-கத்தாப் அனுமதி கேட்கிறார்" என்றார். ஆயிஷா (ரழி), "அவரை உள்ளே கொண்டு வாருங்கள்" என்றார்கள். அவர்கள் உள்ளே கொண்டு செல்லப்பட்டு, தனது இரு தோழர்களுக்கு அருகே அடக்கம் செய்யப்பட்டார்கள்.

அடக்கம் முடிந்ததும், (உமர் (ரழி) அவர்களால் நியமிக்கப்பட்ட) அந்தக் குழுவினர் ஒன்று கூடினார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி), "உங்கள் விவகாரத்தை (ஆட்சித் தேர்வை) உங்களில் மூன்று பேரிடம் ஒப்படைத்துவிடுங்கள் (சுருக்கிக்கொள்ளுங்கள்)" என்றார். ஸுபைர் (ரழி), "என் உரிமையை அலீயிடம் ஒப்படைக்கிறேன்" என்றார். தல்ஹா (ரழி), "என் உரிமையை உஸ்மானிடம் ஒப்படைக்கிறேன்" என்றார். சஅத் (ரழி), "என் உரிமையை அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃபிடம் ஒப்படைக்கிறேன்" என்றார்.

(இப்போது மூவர் மீதமிருந்தனர்: அப்துர் ரஹ்மான், அலீ, உஸ்மான்). அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) (மற்ற இருவரிடம்), "உங்களில் யார் இந்த ஆட்சிப் பொறுப்பிலிருந்து விலகிக்கொள்கிறாரோ, அவருக்குத் தலைமைப் பொறுப்பைத் தேர்வு செய்யும் உரிமையை நாம் வழங்கலாம்; அவர் (மீதமுள்ள) இருவரில் சிறந்தவரைத் தேர்ந்தெடுக்க வேண்டும் என்பதற்கு அல்லாஹ்வும் இஸ்லாமும் சாட்சியாக இருப்பார்கள்" என்று கூறினார். அந்த இருவரும் (அலீ மற்றும் உஸ்மான்) அமைதியாக இருந்தனர். அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி), "இதைத் தேர்வு செய்யும் பொறுப்பை என்னிடம் விட்டுவிடுகிறீர்களா? உங்களில் சிறந்தவரைத் தேர்ந்தெடுப்பதில் நான் எந்தக் குறையும் வைக்கமாட்டேன் என்று அல்லாஹ்வைச் சாட்சியாகக் கூறுகிறேன்" என்றார். இருவரும் "ஆம்" என்றனர்.

அவர் இருவரில் ஒருவரின் (அலீயின்) கையைப் பிடித்து, "உங்களுக்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் உறவுமுறை உள்ளது; இஸ்லாத்தில் உங்களுக்குள்ள முந்திய சிறப்பை நீங்கள் அறிவீர்கள். நான் உங்களைத் தேர்ந்தெடுத்தால் நீங்கள் நீதியுடன் நடப்பீர்களா? உஸ்மானை நான் தேர்ந்தெடுத்தால் நீங்கள் அவருக்குச் செவிசாய்த்து, கட்டுப்படுவீர்களா? இதற்கு அல்லாஹ்வே உங்கள் மீது சாட்சி" என்று கேட்டார். பிறகு மற்றவரை (உஸ்மானை) தனியாக அழைத்து அவரிடமும் அவ்வாறே கூறினார். (இருவரிடமிருந்தும்) உறுதிமொழியைப் பெற்றுக்கொண்டதும், "உஸ்மானே! உங்கள் கையை உயர்த்துங்கள்" என்று கூறி, அவருக்கு (பைஅத்) விசுவாசப் பிரமாணம் செய்தார். பிறகு அலீ (ரழி) அவர்களும் அவருக்கு விசுவாசப் பிரமாணம் செய்தார். பிறகு (மதீனா) மக்கள் அனைவரும் வந்து அவருக்கு விசுவாசப் பிரமாணம் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
6108மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: مَا أَحَدٌ أَحَقَّ بِهَذَا الْأَمْرِ مِنْ هَؤُلَاءِ النَّفَرِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَسَمَّى عَلِيًّا وَعُثْمَانَ وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَسَعْدًا وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மரணிக்கும்போது எவர்கள் மீது திருப்தி கொண்ட நிலையிலேயே மரணித்தார்களோ, அந்த நபர்களை விட இந்த (ஆட்சிப்) பொறுப்பிற்குத் தகுதியானவர்கள் வேறு எவரும் இல்லை. பின்னர், அலி, உஸ்மான், ஸுபைர், தல்ஹா, ஸஅத் மற்றும் அப்துர்ரஹ்மான் (ஆகிய அறுவரின்) பெயர்களை அவர்கள் குறிப்பிட்டார்கள்.

(ஆதாரம்: புகாரி)
ஹதீஸ் தரம் : ஆதாரப்பூர்வமானது (அல்பானி)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ، وَأَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيُّ، قَالَا: أَنْبَأَ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُبْدُوسٍ، ثَنَا عُثْمَانُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ، ثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، ثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، فِي قِصَّةِ مَقْتَلِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ: فَقَالُوا: أَوْصِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ , اسْتَخْلِفْ، فَقَالَ: مَا أَحَدٌ أَحَقَّ بِهَذَا الْأَمْرِ مِنْ هَؤُلَاءِ النَّفَرِ أَوِ الرَّهْطِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ , فَسَمَّى عَلِيًّا وَعُثْمَانَ وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَسَعْدًا وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ ؓ , وَقَالَ: لِيَشْهَدْكُمْ عَبْدُ اللهِ بْنُ عُمَرَ , وَلَيْسَ لَهُ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ , كَالتَّعْزِيَةِ لَهُ , وَقَالَ: فَإِنْ أَصَابَتِ الْإِمْرَةُ سَعْدًا فَهُوَ ذَاكَ , وَإِلَّا فَلْيَسْتَعِنْ بِهِ أَيُّكُمُ مَا أُمِّرَ , فَإِنِّي لَمْ أَعْزِلْهُ مِنْ عَجْزٍ وَلَا خِيَانَةٍ , وَقَالَ: أُوصِي الْخَلِيفَةَ مِنْ بَعْدِي بِالْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ , أَنْ يَعْلَمَ لَهُمْ حَقَّهُمْ , وَيَحْفَظَ لَهُمْ حُرْمَتَهُمْ , وَأُوصِيهِ بِالْأَنْصَارِ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ أَنْ يَقْبَلَ مِنْ مُحْسِنِهِمْ وَأَنْ يَعْفِي عَنْ مُسِيئِهِمْ , وَأُوصِيهِ بِأَهْلِ الْأَمْصَارِ خَيْرًا , فَإِنَّهُمْ رِدْءُ الْإِسْلَامِ , وَجُبَاةُ الْأَمْوَالِ , وَغَيْظُ الْعَدُوِّ , وَأَنْ لَا يُؤْخَذُ مِنْهُمْ إِلَّا فَضْلَهُمْ عَنْ رِضَاهُمْ , وَأُوصِيهِ بِالْأَعْرَابِ خَيْرًا , فَإِنَّهُمْ أَصْلُ الْعَرَبِ , وَمَادَّةُ الْإِسْلَامِ , أَنْ يُؤْخَذَ مِنْ حَوَاشِي أَمْوَالِهِمْ فَيُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ , وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ , أَنْ يُوفِي لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ , وَأَنْ يُقَاتِلَ مِنْ وَرَائِهِمْ , وَأَنْ لَا يُكَلَّفُوا إِلَّا طَاقَتَهُمْ. فَلَمَّا قُبِضَ خَرَجْنَا بِهِ فَانْطَلَقْنَا نَمْشِي , وَذَكَرَ الْحَدِيثَ فِي دَفْنِهِ، قَالَ: فَلَمَّا فُرِغَ مِنْ دَفْنِهِ وَرَجَعُوا , اجْتَمَعَ هَؤُلَاءِ الرَّهْطُ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفً رَضِيَ اللهُ عَنْهُ: اجْعَلُوا أَمْرَكُمْ إِلَى ثَلَاثَةٍ مِنْكُمْ، قَالَ الزُّبَيْرُ: قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَلِيٍّ، فَقَالَ طَلْحَةُ: قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عُثْمَانَ , وَقَالَ سَعْدٌ: قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ: أَيُّكُمَا يَبْرَأُ مِنْ هَذَا الْأَمْرِ فَنَجْعَلَهُ إِلَيْهِ؟ وَاللهِ عَلَيْهِ وَالْإِسْلَامُ لَيَنْظُرَنَّ أَفْضَلَهُمْ فِي نَفْسِهِ , وَلَيَحْرِصَنَّ عَلَى صَلَاحِ الْأُمَّةِ، قَالَ: فَأُسْكِتَ الشَّيْخَانِ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ: أَفَتَجْعَلُونَهُ إِلَيَّ , وَاللهُ عَلَيَّ أَنْ لَا آلُو عَنْ أَفْضَلِكُمْ؟ فَقَالَا: نَعَمْ، قَالَ: فَأَخَذَ بِيَدِ أَحَدِهِمَا، فَقَالَ: لَكَ مِنْ قَرَابَةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَالْقِدَمِ فِي الْإِسْلَامِ مَا قَدْ عَلِمْتَ , وَاللهُ عَلَيْكَ لَئِنْ أَنَا أَمَّرْتُكَ لَتَعْدِلَنَّ , وَلَئِنْ أَنَا أَمَّرْتُ عُثْمَانَ لَتَسْمَعَنَّ وَلَتُطِيعَنَّ , ثُمَّ خَلَا بِالْآخَرِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ. فَلَمَّا أَخَذَ الْمِيثَاقَ قَالَ: ارْفَعْ يَدَكَ يَا عُثْمَانُ , فَبَايَعَهُ وَبَايَعَ لَهُ عَلِيٌّ ؓ , وَوَلَجَ أَهْلُ الدَّارِ فَبَايَعُوهُ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ مُوسَى بْنِ إِسْمَاعِيلَ
உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் கொல்லப்பட்ட (சம்பவத்தின் போது நடந்த) நிகழ்வு குறித்து அம்ர் பின் மைமூன் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மக்கள் (உமர் (ரழி) அவர்களிடம்), "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! (எங்களுக்கு) மரண சாசனம் கூறுங்கள், (உங்களுக்குப் பின்) ஒருவரைத் தலைவராக நியமியுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மரணிக்கும்போது எந்தக் குழுவினர் மீது திருப்தி கொண்டிருந்தார்களோ, அவர்களை விட இப்பதவிக்கு (தலைமைத்துவத்திற்கு) மிகவும் தகுதியானவர்கள் வேறு யாருமில்லை" என்று கூறிவிட்டு, அலி, உஸ்மான், ஸுபைர், தல்ஹா, ஸஅத் மற்றும் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) ஆகியோரின் பெயர்களைக் குறிப்பிட்டார்கள்.

மேலும், "அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ஆலோசனைக்காக) உங்களுடன் சாட்சியாக இருக்கட்டும். ஆனால், ஆட்சி அதிகாரத்தில் அவருக்கு எவ்விதப் பங்கும் இல்லை" என்று கூறினார்கள். இது அவருக்கு (ஆறுதல் அளிப்பதற்காகவும் கௌரவப்படுத்துவதற்காகவும்) கூறப்பட்டதாகும்.

தொடர்ந்து அவர்கள், "ஆட்சித் தலைமை ஸஅத் அவர்களுக்குக் கிடைத்தால் அது (நல்லதே). இல்லாவிட்டால் உங்களில் யார் தலைவராக நியமிக்கப்படுகிறாரோ அவர் ஸஅத்தின் உதவியைப் பெற்றுக்கொள்ளட்டும். ஏனெனில், அவரது திறமையின்மையினாலோ அல்லது (அமானிதத்தில்) மோசடியினாலோ நான் அவரைப் பதவியிலிருந்து நீக்கவில்லை" என்று கூறினார்கள்.

மேலும் அவர்கள் கூறினார்கள்: "எனக்குப் பின் வரும் கலீபாவுக்கு, ஆரம்பகால முஹாஜிர்களின் (உரிமைகளை) அறிந்து, அவர்களின் கண்ணியத்தைப் பாதுகாக்கும்படி நான் வலியுறுத்துகிறேன். முஹாஜிர்கள் வருவதற்கு முன்பே மதீனாவையும் ஈமானையும் தங்குமிடமாகக் கொண்ட அன்சாரிகள் விஷயத்தில், அவர்களில் நன்மை செய்வோரிடமிருந்து அதனை ஏற்றுக்கொள்ளும்படியும், (அறியாமல்) தவறு செய்வோரை மன்னித்துவிடும்படியும் வலியுறுத்துகிறேன்.

நகரங்களில் வசிக்கும் மக்களிடம் (மாகாணவாசிகளிடம்) நல்ல முறையில் நடந்துகொள்ளும்படி கலீபாவுக்கு நான் வலியுறுத்துகிறேன். ஏனெனில், அவர்கள் இஸ்லாத்தின் அரணாகவும், செல்வங்களைத் திரட்டித் தருபவர்களாகவும், எதிரிகளுக்கு ஆத்திரத்தை ஏற்படுத்துபவர்களாகவும் இருக்கிறார்கள். அவர்களின் சம்மதத்தோடு அவர்களின் (தேவைக்கு அதிகமான) உபரிச் செல்வத்தை மட்டுமே அவர்களிடமிருந்து எடுக்க வேண்டும்.

கிராமப்புறத்து அரபிகளிடம் நல்ல முறையில் நடந்துகொள்ளும்படி வலியுறுத்துகிறேன். ஏனெனில், அவர்கள் அரபிகளின் வேராகவும் இஸ்லாத்தின் (பலத்தின்) அடிப்படையாகவும் இருக்கிறார்கள். அவர்களின் செல்வங்களிலிருந்து (தரம் குறைந்த) ஓரமானவற்றை (ஜகாத்தாக) வசூலித்து, அவர்களிலுள்ள ஏழைகளுக்கே அவற்றைத் திருப்பியளிக்க வேண்டும்.

அல்லாஹ் மற்றும் அவனது தூதரின் பாதுகாப்பில் உள்ளவர்கள் (திம்மிகள்) விஷயத்தில், அவர்களுக்கு அளித்த வாக்குறுதியை நிறைவேற்றும்படியும், அவர்களைப் பாதுகாப்பதற்காகப் போரிடும்படியும், அவர்களின் சக்திக்கு மீறி அவர்களைச் சிரமப்படுத்தக் கூடாது என்றும் நான் வலியுறுத்துகிறேன்."

உமர் (ரழி) அவர்கள் வபாத்தான (மரணமடைந்த) போது, நாங்கள் அவர்களைச் சுமந்துகொண்டு (நல்லடக்கத்திற்காக) நடந்தோம். (தொடர்ந்து அவர்களின் நல்லடக்கம் குறித்த செய்தியை அம்ர் பின் மைமூன் குறிப்பிடுகிறார்). உமர் (ரழி) அவர்களை நல்லடக்கம் செய்துவிட்டு திரும்பியதும், (அவர் நியமித்த) அக்குழுவினர் ஒன்றுகூடினர்.

அப்போது அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள், "உங்கள் (தேர்வு செய்யும்) அதிகாரத்தை உங்களில் மூன்று பேரிடம் ஒப்படையுங்கள்" என்று கூறினார்கள். உடனே ஸுபைர் (ரழி), "எனது அதிகாரத்தை அலீ (ரழி) அவர்களிடம் ஒப்படைத்துவிட்டேன்" என்றார்கள். தல்ஹா (ரழி), "எனது அதிகாரத்தை உஸ்மான் (ரழி) அவர்களிடம் ஒப்படைத்துவிட்டேன்" என்றார்கள். சஅத் (ரழி), "எனது அதிகாரத்தை அப்துர்ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களிடம் ஒப்படைத்துவிட்டேன்" என்றார்கள்.

பின்னர் அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் (அலி, உஸ்மான் ஆகிய இருவரையும் நோக்கி), "உங்கள் இருவரில் யார் இப்பதவியிலிருந்து (விலகிக்கொள்கிறீர்கள்)? (அவ்வாறு விலகினால்) கலீபாவைத் தேர்ந்தெடுக்கும் பொறுப்பை அவரிடம் நாம் ஒப்படைக்கலாம். அல்லாஹ் மற்றும் இஸ்லாத்தின் மீது சத்தியமாக, (பொறுப்பை ஏற்பவர்) தங்களில் சிறந்தவர் யார் என்பதைப் பார்த்து, சமுதாயத்தின் நலனில் மிகுந்த அக்கறையுடன் செயல்பட வேண்டும்" என்று கூறினார்கள். இதைக் கேட்ட அவ்விரு மூத்த தோழர்களும் மௌனமாக இருந்தனர். உடனே அப்துர்ரஹ்மான் (ரழி), "அப்படியானால் (அப்பொறுப்பை) என்னிடம் ஒப்படைக்கிறீர்களா? உங்களில் சிறந்தவரைத் தேர்ந்தெடுப்பதில் நான் எந்தக் குறையும் வைக்க மாட்டேன் என்று அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டு உறுதியளிக்கிறேன்" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள் இருவரும், "ஆம், (சம்மதிக்கிறோம்)" என்றார்கள்.

பின்னர், அவர் ஒருவரின் (அலி அவர்களின்) கையைப் பிடித்துக் கொண்டு, "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் உங்களுக்கு உள்ள உறவாடலும், இஸ்லாத்தை ஆரம்பத்திலேயே ஏற்ற சிறப்பும் நீங்கள் அறிந்ததே. ஒருவேளை நான் உங்களைத் தலைவராகத் தேர்ந்தெடுத்தால், நீங்கள் நீதியோடு நடந்துகொள்ள வேண்டும் என்றும், நான் உஸ்மானைத் தலைவராகத் தேர்ந்தெடுத்தால், நீங்கள் அவருக்குச் செவிசாய்த்துக் கீழ்ப்படிய வேண்டும் என்றும் அல்லாஹ்வின் மீது நீங்கள் உறுதியளிக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்கள். பின்னர் மற்றவரைத் (உஸ்மான் அவர்களைத்) தனியாக அழைத்து அவரிடமும் இதேபோன்று கூறினார்கள்.

இவ்வாறு அவர்களிடம் உறுதிமொழி வாங்கிய பின், "உஸ்மானே! உங்களது கையை நீட்டுங்கள்" என்று கூறி, உஸ்மான் (ரழி) அவர்களிடம் பைஅத் (விசுவாசப் பிரமாணம்) செய்தார்கள். அவரைத் தொடர்ந்து அலீ (ரழி) அவர்களும் பைஅத் செய்தார்கள். பின்னர், அங்கிருந்த மக்களும் (வீட்டிற்குள்) உள்ளே வந்து உஸ்மான் (ரழி) அவர்களிடம் பைஅத் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
4511முஸ்தத்ரக் அல்-ஹாகிம்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ وَعَلِيُّ بْنُ حَمْشَاذَ الْعَدْلُ قَالَا ثنا بِشْرُ بْنُ مُوسَى ثنا الْحُمَيْدِيُّ ثنا سُفْيَانُ ثنا يَحْيَى بْنُ صُبَيْحٍ الْخُرَاسَانِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ قَالَ عَلَى الْمِنْبَرِ إِنِّي §رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي ثَلَاثَ نَقَرَاتٍ فَقُلْتُ أَعْجَمِيٌّ وَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ عُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ فَمَنِ اسْتُخْلِفَ فَهُوَ الْخَلِيفَةُ سكت عنه الذهبي في التلخيص
உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் (மிம்பரில் நின்றவாறு) கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக நான் ஒரு கனவு கண்டேன். அதில் ஒரு சேவல் என்னை மூன்று முறை கொத்துவதைப் போலக் கண்டேன். (அதற்கு) 'அவன் ஓர் அரபியல்லாதவன் (தான் என்னைக் கொல்லப்போகிறான்)' என்று நான் (கருதுகிறேன்/கூறினேன்). மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் யாரைப் பொருந்திப் போன நிலையில் மரணித்தார்களோ அந்த ஆறு நபர்களிடம் எனது இந்த (ஆட்சிப்) பொறுப்பை நான் ஒப்படைத்துவிட்டேன். (அவர்கள்) உஸ்மான், அலி, தல்ஹா, ஸுபைர், அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் மற்றும் ஸஅத் பின் அபீ வக்காஸ் (ஆகியோராவர்). எனவே, (அவர்களில்) யார் (தலைவராகத்) தேர்ந்தெடுக்கப்படுகிறாரோ, அவரே (எனக்குப் பின்வரும்) கலீஃபா ஆவார்."

(இது குறித்து 'அத்-தல்கீஸ்' எனும் நூலில் இமாம் தஹபீ அவர்கள் மௌனம் சாதித்துள்ளார்).
ஹதீஸ் தரம் : இது குறித்து (அறிஞர்கள்) மௌனம் காத்துள்ளனர் / கருத்துக் கூறவில்லை
سكت عنه
6917ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ الْحُبَابِ الْجُمَحِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، أَنَّهُ رَأَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَبْلَ أَنْ يُصَابَ بِأَيَّامٍ بِالْمَدِينَةِ وَقَفَ عَلَى حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، وَعُثْمَانَ بْنِ حُنَيْفٍ، فَقَالَ: § «أَتَخَافَانِ أَنْ تَكُونَا حَمَّلْتُمَا الْأَرْضَ مَا لَا تُطِيقُ؟ »، قَالَا: حَمَّلْنَاهَا أَمْرًا هِيَ لَهُ مُطِيقَةٌ، وَمَا فِيهَا كَثِيرُ فَضْلٍ، فَقَالَ: «انْظُرَا أَنْ لَا تَكُونَا حَمَّلْتُمَا الْأَرْضَ مَا لَا تُطِيقُ؟ » فَقَالَا: لَا، فَقَالَ: «لَئِنْ سَلَّمَنِي اللَّهُ لَأَدَعَنَّ أَرَامِلَ أَهْلِ الْعِرَاقِ لَا يَحْتَجْنَ إِلَى أَحَدٍ بَعْدِي، قَالَ: فَمَا أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَى رَابِعَةٌ حَتَّى أُصِيبَ، قَالَ عَمْرُو بْنُ مَيْمُونٍ: وَإِنِّي لَقَائِمٌ مَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ غَدَاةَ أُصِيبَ، وَكَانَ إِذَا مَرَّ بَيْنَ الصَّفَّيْنِ قَامَ بَيْنَهُمَا فَإِذَا رَأَى خَلَلًا، قَالَ: اسْتَوُوا، حَتَّى إِذَا لَمْ يَرَ فِيهِمْ خَلَلًا تَقَدَّمَ، فَكَبَّرَ، قَالَ: رُبَّمَا قَرَأَ سُورَةَ يُوسُفَ أَوِ النَّحْلِ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى، حَتَّى يَجْتَمِعَ النَّاسُ، قَالَ: فَمَا كَانَ إِلَّا أَنْ كَبَّرَ، فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: قَتَلَنِي الْكَلْبُ - أَوْ أَكَلَنِي الْكَلْبُ - حِينَ طَعَنَهُ وَطَارَ الْعِلْجُ بِسِكِّينٍ ذِي طَرَفَيْنِ لَا يَمُرُّ عَلَى أَحَدٍ يَمِينًا وَشِمَالًا إِلَّا طَعَنَهُ، حَتَّى طَعَنَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا، فَمَاتَ مِنْهُمْ تِسْعَةٌ، فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ، طَرَحَ عَلَيْهِ بُرْنُسًا، فَلَمَّا ظَنَّ الْعِلْجُ أَنَّهُ مَأْخُوذٌ نَحَرَ نَفْسَهُ، وَأَخَذَ عُمَرُ بِيَدِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَدَّمَهُ، فَأَمَّا مَنْ يَلِي عُمَرَ فَقَدْ رَأَى الَّذِي رَأَيْتُ، وَأَمَّا نَوَاحِي الْمَسْجِدِ، فَإِنَّهُمْ لَا يَدْرُونَ مَا الْأَمْرُ، غَيْرَ أَنَّهُمْ فَقَدُوا صَوْتَ عُمَرَ وَهُمْ يَقُولُونَ: سُبْحَانَ اللَّهِ، سُبْحَانَ اللَّهِ، فَصَلَّى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بِالنَّاسِ صَلَاةً خَفِيفَةً، فَلَمَّا انْصَرَفُوا، قَالَ: يَا ابْنَ عَبَّاسٍ، انْظُرْ مَنْ قَتَلَنِي؟ فَجَالَ سَاعَةً، ثُمَّ قَالَ: غُلَامُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، فَقَالَ: قَاتَلَهُ اللَّهُ، لَقَدْ كُنْتُ أَمَرْتُهُ بِمَعْرُوفٍ، ثُمَّ قَالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَجْعَلْ مَنِيَّتِي بِيَدِ رَجُلٍ يَدَّعِي الْإِسْلَامَ، كُنْتَ أَنْتَ وَأَبُوكَ تُحِبَّانِ أَنْ يَكْثُرَ الْعُلُوجُ بِالْمَدِينَةِ، وَكَانَ الْعَبَّاسُ أَكْثَرَهُمْ رَقِيقًا، فَاحْتُمِلَ إِلَى بَيْتِهِ، فَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ تُصِبْهُمْ مُصِيبَةٌ قَبْلُ يَوْمَئِذٍ، فَقَائِلٌ يَقُولُ: نَخَافُ عَلَيْهِ، وَقَائِلٌ يَقُولُ: لَا بَأْسَ: فَأُتِيَ بِنَبِيذٍ، فَشَرِبَ مِنْهُ، فَخَرَجَ مِنْ جُرْحِهِ، ثُمَّ أُتِيَ بِلَبَنٍ، فَشَرِبَ مِنْهُ، فَخَرَجَ مِنْ جُرْحِهِ، فَعَرَفُوا أَنَّهُ مَيِّتٌ، وَوَلَجْنَا عَلَيْهِ وَجَاءَ النَّاسُ يُثْنُونَ عَلَيْهِ، وَجَاءَ رَجُلٌ شَابٌّ فَقَالَ: أَبْشِرْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بِبُشْرَى اللَّهِ، قَدْ كَانَ لَكَ مِنْ صُحْبَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَقِدَمِ الْإِسْلَامِ مَا قَدْ عَمِلْتَ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتَ، فَعَدَلْتَ، ثُمَّ شَهَادَةٌ، قَالَ: يَا ابْنَ أَخِي، وَدِدْتُ أَنَّ ذَلِكَ كَفَافٌ لَا عَلَيَّ وَلَا لِي، فَلَمَّا أَدْبَرَ الرَّجُلُ إِذَا إِزَارُهُ يَمَسُّ الْأَرْضَ، فَقَالَ: رُدُّوا عَلَيَّ الْغُلَامَ، فَقَالَ: يَا ابْنَ أَخِي، ارْفَعْ ثَوْبَكَ فَإِنَّهُ أَنْقَى لِثَوْبِكَ، وَأَتْقَى لِرَبِّكَ يَا عَبْدَ اللَّهِ انْظُرْ مَا عَلَيَّ مِنَ الدَّيْنِ، فَحَسَبُوهُ فَوَجَدُوهُ سِتَّةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا، فَقَالَ: إِنْ وَفَّى مَالُ آلِ عُمَرَ فَأَدِّهِ مِنْ أَمْوَالِهِمْ، وَإِلَّا فَسَلْ فِي بَنِي عَدِيِّ بْنِ كَعْبٍ فَإِنْ لَمْ يَفِ بِأَمْوَالِهِمْ، فَسَلْ فِي قُرَيْشٍ وَلَا تَعْدُهُمْ إِلَى غَيْرِهِمْ، اذْهَبْ إِلَى أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ عَائِشَةَ، فَقُلْ لَهَا يَقْرَأُ عَلَيْكِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ السَّلَامَ، وَلَا تَقُلْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، فَإِنِّي لَسْتُ لِلْمُؤْمِنِينَ بِأَمِيرٍ، فَقُلْ: يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ، فَسَلَّمَ عَبْدُ اللَّهِ، ثُمَّ اسْتَأْذَنَ، فَوَجَدَهَا تَبْكِي، فَقَالَ لَهَا: يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ، فَقَالَتْ: وَاللَّهِ كُنْتُ أَرَدْتُهُ لِنَفْسِي، وَلَأُوثِرَنَّهُ الْيَوْمَ عَلَى نَفْسِي، فَجَاءَ فَلَمَّا أَقْبَلَ قِيلَ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ قَدْ جَاءَ، فَقَالَ: ارْفَعَانِي، فَأَسْنَدَهُ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ: مَا قَالَتْ؟ قَالَ: الَّذِي تُحِبُّ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، قَدْ أَذِنَتْ لَكَ، قَالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ، مَا كَانَ شَيْءٌ أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ ذَلِكَ الْمَضْطَجِعِ، فَإِذَا أَنَا قُبِضْتُ فَسَلِّمْ، وَقُلْ: يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، فَإِنْ أَذِنَتْ لِي فَأَدْخِلُونِي، وَإِنْ رَدَّتْنِي فَرُدُّونِي إِلَى مَقَابِرِ الْمُسْلِمِينَ، ثُمَّ جَاءَتْ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ حَفْصَةُ وَالنِّسَاءُ يَسْتُرْنَهَا، فَلَمَّا رَأَيْنَاهَا، قُمْنَا، فَمَكَثَتْ عِنْدَهُ سَاعَةً، ثُمَّ اسْتَأْذَنَ الرِّجَالُ فَوَلِجَتْ دَاخِلًا، ثُمَّ سَمِعْنَا بُكَاءَهَا مِنَ الدَّاخِلِ، فَقِيلَ لَهُ: أَوْصِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، اسْتَخْلِفْ، قَالَ: » مَا أَرَى أَحَدًا أَحَقَّ بِهَذَا الْأَمْرِ مِنْ هَؤُلَاءِ النَّفَرِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ، فَسَمَّى عَلِيًّا، وَطَلْحَةَ، وَعُثْمَانَ، وَالزُّبَيْرَ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ، وَسَعْدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ، قَالَ: وَلْيَشْهَدْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، وَلَيْسَ لَهُ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ، كَهَيْئَةِ التَّعْزِيَةِ لَهُ، فَإِنْ أَصَابَ الْأَمْرَ سَعْدٌ، فَهُوَ ذَلِكَ، وَإِلَّا فَلْيَسْتَعِنْ بِهِ أَيُّكُمْ مَا أُمِّرَ، فَإِنِّي لَمْ أَعْزِلْهُ مِنْ عَجْزٍ وَلَا خِيَانَةٍ، ثُمَّ قَالَ: أُوصِي الْخَلِيفَةَ بَعْدِي بِتَقْوَى اللَّهِ، وَأُوصِيهِ بِالْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ، أَنْ يَعْلَمَ لَهُمْ فَيْئَهُمْ، وَيَحْفَظَ لَهُمْ حُرْمَتَهُمْ، وَأُوصِيهِ بِالْأَنْصَارِ خَيْرًا، الَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ أَنْ يُقْبَلَ مِنْ مُحْسِنِهِمْ، وَيُعْفَى عَنْ مُسِيئِهِمْ، وَأُوصِيهِ بِأَهْلِ الْأَمْصَارِ خَيْرًا، فَإِنَّهُمْ رِدْءُ الْإِسْلَامِ، وَجُبَاةُ الْمَالِ، وَغَيْظُ الْعَدُوِّ، وَأَنْ لَا يُؤْخَذَ مِنْهُمْ إِلَّا فَضْلُهُمْ عَنْ رِضًا، وَأُوصِيهِ بِالْأَعْرَابِ خَيْرًا، إِنَّهُمْ أَصْلُ الْعَرَبِ، وَمَادَّةُ الْإِسْلَامِ أَنْ يُؤْخَذَ مِنْهُمْ مِنْ حَوَاشِي أَمْوَالِهِمْ، فَيُرَدَّ فِي فُقَرَائِهِمْ، وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ، وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُوَفَّى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ، وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ، وَأَنْ لَا يُكَلَّفُوا إِلَّا طَاقَتُهُمْ، فَلَمَّا تُوُفِّيَ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ، خَرَجْنَا بِهِ نَمْشِي، فَسَلَّمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ: فَقَالَ: يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ، فَقَالَتْ: أَدْخِلُوهُ، فَأُدْخِلَ، فَوُضِعَ هُنَاكَ مَعَ صَاحِبَيْهِ، فَلَمَّا فُرِغَ مِنْ دَفْنِهِ وَرَجَعُوا اجْتَمَعَ هَؤُلَاءِ الرَّهْطُ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ: اجْعَلُوا أَمْرَكُمْ إِلَى ثَلَاثَةٍ مِنْكُمْ، فَقَالَ الزُّبَيْرُ: قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَلِيٍّ، وَقَالَ سَعْدٌ: قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَقَالَ طَلْحَةُ: قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عُثْمَانَ، فَجَاءَ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةُ عَلِيٌّ، وَعُثْمَانُ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِلْآخَرَيْنِ: أَيُّكُمَا يَتَبَرَّأُ مِنْ هَذَا الْأَمْرِ، وَيَجْعَلُهُ إِلَيْهِ، وَاللَّهُ عَلَيْهِ وَالْإِسْلَامُ لَيَنْظُرَنَّ أَفْضَلَهُمْ فِي نَفْسِهِ وَلَيَحْرِصَنَّ عَلَى صَلَاحِ الْأُمَّةِ، قَالَ: فَأَسْكَتَ الشَّيْخَانِ عَلِيٌّ وَعُثْمَانُ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ: اجْعَلُوهُ إِلَيَّ وَاللَّهُ عَلَيَّ أَنْ لَا آلُوَ عَنْ أَفْضَلِكُمْ، قَالَا: نَعَمْ، فَجَاءَ بِعَلِيٍّ فَقَالَ: لَكَ مِنَ الْقِدَمِ وَالْإِسْلَامِ وَالْقَرَابَةِ مَا قَدْ عَلِمْتَ، آللَّهُ عَلَيْكَ لَئِنْ أَمَّرْتُكَ لَتَعْدِلَنَّ، وَلَئِنْ أَمَّرْتُ عَلَيْكَ لَتَسْمَعَنَّ وَلَتُطِيعَنَّ؟ ثُمَّ جَاءَ بِعُثْمَانَ، فقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ، فَلَمَّا أَخَذَ الْمِيثَاقَ، قَالَ لِعُثْمَانَ: ارْفَعْ يَدَكَ فَبَايَعَهُ، ثُمَّ بَايَعَهُ عَلِيٌّ، ثُمَّ وَلَجَ أَهْلُ الدَّارِ فَبَايَعُوهُ
அம்ர் பின் மைமூன் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் (மதீனாவில்) குத்தப்படுவதற்குச் சில நாட்களுக்கு முன்பு அவர்களை நான் பார்த்தேன். அவர்கள் ஹுதைஃபா பின் அல்யமான் (ரழி), உஸ்மான் பின் ஹுனைஃப் (ரழி) ஆகியோருடன் நின்று கொண்டிருந்தார்கள். அப்போது உமர் (ரழி), "நீங்கள் இருவரும் (ஈராக்) பூமியால் தாங்க முடியாத அளவுக்கு அதன் மீது (வரியைச்) சுமத்திவிட்டீர்கள் என அஞ்சுகிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அந்தப் பூமியால் தாங்கக் கூடிய அளவிற்கே நாங்கள் (வரியைச்) சுமத்தியுள்ளோம். அதில் அதிகப்படியான சுமை ஏதுமில்லை" என்று பதிலளித்தார்கள். உமர் (ரழி) மீண்டும், "அந்தப் பூமியால் தாங்க முடியாத வரியை நீங்கள் அதன்மீது சுமத்தாமல் இருக்கிறீர்களா என்பதைச் சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள்" என்றார்கள். அதற்கு அவர்கள், "இல்லை (நாங்கள் அப்படிச் செய்யவில்லை)" என்றார்கள். அப்போது உமர் (ரழி), "அல்லாஹ் என்னை உயிருடன் விட்டுவைத்தால், எனக்குப் பிறகு ஈராக்கின் கைம்பெண்கள் வேறெவர் தயவையும் எதிர்பார்க்காத அளவுக்கு அவர்களைத் தன்னிறைவு பெற்றவர்களாக ஆக்குவேன்" என்று கூறினார்கள்.

அதன்பின்னர் நான்கு நாட்கள்தான் கடந்திருக்கும், உமர் (ரழி) அவர்கள் குத்தப்பட்டார்கள். அவர்கள் குத்தப்பட்ட அந்த அதிகாலை வேளையில் நான் (தொழுகைக்காக) நின்றுகொண்டிருந்தேன்; எனக்கும் உமர் (ரழி) அவர்களுக்குமிடையே அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களைத் தவிர வேறு யாரும் இருக்கவில்லை. உமர் (ரழி) அவர்கள் (தொழுகைக்காக அணிவகுக்கப்பட்ட) இரண்டு வரிசைகளுக்கிடையே நடந்து செல்லும்போது, "(வரிசைகளைச்) சரிசெய்யுங்கள்" என்று கூறுவார்கள். வரிசைகளில் எவ்விதக் குறையையும் அவர்கள் காணாதபோது, முன்னோக்கிச் சென்று தக்பீர் கூறித் தொழுகையைத் தொடங்குவார்கள். மக்கள் தொழுகையில் வந்து சேருவதற்கு வசதியாக, முதல் ரக்அத்தில் 'ஸூரத்து யூஸுஃப்' அல்லது 'ஸூரத்துந் நஹ்ல்' (போன்ற நீண்ட அத்தியாயங்களை) ஓதுவார்கள். (அன்று) உமர் (ரழி) அவர்கள் தக்பீர் கூறியவுடனேயே "இந்த நாய் என்னைக் கொன்றுவிட்டது!" அல்லது "இந்த நாய் என்னைக் கடித்துவிட்டது!" என்று கூறியதை நான் கேட்டேன். அந்தப் பாதகன் (அபூ லூஃலூஆ) உமர் (ரழி) அவர்களைக் குத்திவிட்டான். அந்த அரபியல்லாதவன் (இஸ்லாமியரல்லாதவன்) இருபுறமும் கூர்மையுள்ள ஒரு கத்தியைக் கையில் ஏந்தியவாறு, தன் வலது மற்றும் இடதுபுறம் உள்ளவர்களையெல்லாம் குத்திக்கொண்டே ஓடினான். மொத்தம் பதின்மூன்று பேரைக் குத்தினான். அவர்களில் ஒன்பது பேர் இறந்துவிட்டனர். முஸ்லிம்களில் ஒருவர் இதைக் கண்டபோது, தன் மேலாடையை அவன் மீது வீசினார். தான் பிடிபட்டுவிட்டோம் என்பதை உணர்ந்த அந்த அரபியல்லாதவன் (தன்னையே அறுத்துத்) தற்கொலை செய்துகொண்டான். உமர் (ரழி) அவர்கள் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களின் கையைப் பிடித்து முன்னால் நிறுத்தினார்கள் (அவர்கள் தொழுகையை வழிநடத்தினார்கள்). உமர் (ரழி) அவர்களின் அருகில் நின்றுகொண்டிருந்தவர்கள் நான் பார்த்ததைப் பார்த்தார்கள். ஆனால் பள்ளிவாசலின் மற்ற பகுதிகளில் இருந்தவர்கள் என்ன நடந்தது என்பதை அறியவில்லை. உமர் (ரழி) அவர்களின் குரலை மட்டும் காணாமல் அவர்கள், "ஸுப்ஹானல்லாஹ்! ஸுப்ஹானல்லாஹ்!" என்று சொல்லிக் கொண்டிருந்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்குச் சுருக்கமாகத் தொழுவித்தார்கள்.

மக்கள் தொழுகையை முடித்ததும் உமர் (ரழி), "இப்னு அப்பாஸே! என்னைக் கொன்றவன் யார் என்று பாருங்கள்" என்றார்கள். அவர் சிறிது நேரம் சுற்றிப்பார்த்துவிட்டு வந்து, "முஃகீரா பின் ஷுஅபாவின் அடிமை (அபூ லூஃலூஆ)" என்றார். உமர் (ரழி), "அல்லாஹ் அவனைச் சபிக்கட்டும். நான் அவனுக்கு நன்மையே (செய்யும்படி) கட்டளையிட்டிருந்தேன்" என்று கூறிவிட்டு, "தன்னை முஸ்லிம் என்று வாதிடும் ஒருவனின் கையால் எனது மரணத்தை ஏற்படுத்தாத அல்லாஹ்வுக்கே எல்லாப் புகழும். நீங்களும் உங்கள் தந்தை (அப்பாஸ்) அவர்களும் மதீனாவில் அரபியல்லாத (இஸ்லாமியரல்லாத) அடிமைகள் அதிகமாக இருக்க வேண்டும் என்று விரும்பியவர்களாயிற்றே!" என்றார்கள். அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடமே அதிக அடிமைகள் இருந்தனர். பின்னர் உமர் (ரழி) அவர்களின் இல்லத்திற்கு அவர்கள் தூக்கிச் செல்லப்பட்டார்கள்.

இதற்குமுன் மக்களுக்கு எவ்விதத் துன்பமும் வந்திராததைப் போன்று மக்கள் கவலையடைந்தார்கள். சிலர் "அவர்கள் மீது நாங்கள் அஞ்சுகிறோம்" என்றனர். வேறு சிலர் "ஒன்றுமில்லை (குணமாகிவிடுவார்)" என்றனர். பின்னர் பேரீச்சம்பழச் சாறு (நபீத்) கொண்டுவரப்பட்டு உமர் (ரழி) அதைக் குடித்தார்கள்; ஆனால் அது அவர்களின் வயிற்றுக் காயத்தின் வழியாகவே வெளியேறியது. பிறகு பால் கொண்டுவரப்பட்டு அதைக் குடித்தார்கள்; அதுவும் காயத்தின் வழியாகவே வெளியேறியது. அவர்கள் இறந்துவிடுவார்கள் என்பதை மக்கள் உறுதியாக உணர்ந்துகொண்டார்கள். நாங்கள் உமர் (ரழி) அவர்களிடம் சென்றோம்; மக்களும் வந்து அவர்களைப் புகழ்ந்து பேசத் தொடங்கினர். அப்போது ஓர் இளைஞர் வந்து, "அமீருல் முஃமினீன்! உங்களுக்கு நற்செய்தி உண்டாகட்டும்! நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தோழமை கொண்டிருந்தீர்கள்; நீங்கள் இஸ்லாத்தை ஆரம்பத்திலேயே ஏற்ற சிறப்பைப் பெற்றிருக்கிறீர்கள். பின்னர், நீங்கள் ஆட்சியாளராகப் பொறுப்பேற்று நீதியுடன் ஆட்சி புரிந்தீர்கள்; இறுதியில் இப்போது வீரமரணமும் (ஷஹாதத்) உங்களுக்குக் கிடைத்துவிட்டது" என்றார். அதற்கு உமர் (ரழி), "என் சகோதரரின் மகனே! இவை அனைத்தும் (எனது பொறுப்புகளுக்கு) ஈடாக அமைய வேண்டும்; எனக்கும் பாதகமில்லாமல், எனக்குச் சாதகமுமில்லாமல் (சமமாக) இருந்தாலே போதும் என்று நான் விரும்புகிறேன்" என்றார்கள். அந்த இளைஞர் திரும்பிச் செல்லும்போது அவருடைய ஆடை தரையில் இழுபட்டுச் சென்றது. உமர் (ரழி), "அந்த இளைஞரை என்னிடம் திரும்ப அழையுங்கள்" என்றார்கள். அவர் வந்ததும், "என் சகோதரரின் மகனே! உன் ஆடையை உயர்த்திக்கொள். அது உனது ஆடையைத் தூய்மையாக வைத்திருக்கும்; உனது இறைவனைப் பயந்து நடப்பதற்கு ஏற்றதாகவும் இருக்கும்" என்று அறிவுறுத்தினார்கள்.

பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள், "அப்துல்லாஹ்வே! எனக்கு எவ்வளவு கடன் இருக்கிறது என்று பாருங்கள்" என்றார்கள். அவர்கள் கணக்கிட்டபோது, அது எண்பத்தாறாயிரம் (திர்ஹம்கள்) இருந்தது. உமர் (ரழி), "உமர் குடும்பத்தாரின் சொத்துக்கள் இந்தக் கடனை அடைக்கப் போதுமானதாக இருந்தால் அதிலிருந்து கடனை அடைத்துவிடுங்கள். இல்லையென்றால், பனூ அதீ பின் கஅப் குலத்தாரிடம் கேளுங்கள். அவர்களின் சொத்துக்களும் போதவில்லை என்றால், குறைஷி குலத்தாரிடம் கேளுங்கள். அவர்களைத் தாண்டி வேறு யாரிடமும் கேட்க வேண்டாம். நீங்கள் இறைநம்பிக்கையாளர்களின் அன்னை ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் சென்று, 'உமர் பின் அல்கத்தாப் உங்களுக்கு ஸலாம் கூறுகிறார்' என்று சொல்லுங்கள்; 'அமீருல் முஃமினீன்' என்று கூற வேண்டாம், ஏனெனில் இன்று நான் இறைநம்பிக்கையாளர்களுக்குத் தலைவர் அல்ல. மேலும், 'உமர் பின் அல்கத்தாப் தன் இரு தோழர்களுடன் (நபிகள் நாயகம் மற்றும் அபூபக்கர் ஆகியோருடன்) அடக்கம் செய்யப்படுவதற்கு அனுமதி கேட்கிறார்' என்று கூறுங்கள்" என்றார்கள். அப்துல்லாஹ் (பின் உமர்) (ரழி) அவர்கள் ஸலாம் கூறி, உள்ளே நுழைய அனுமதி கேட்டுச் சென்றார்கள். அங்கு ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அழுதுகொண்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். அவர்களிடம் செய்தி சொன்னபோது, ஆயிஷா (ரழி), "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அந்த இடத்தை எனக்காகவே நான் நினைத்திருந்தேன்; ஆனால், இன்று எனக்காக அதை வைத்துக்கொள்வதை விட உமர் (ரழி) அவர்களுக்கே முன்னுரிமை அளிக்கிறேன்" என்றார்கள். அப்துல்லாஹ் (ரழி) திரும்பி வந்தபோது, "இதோ அப்துல்லாஹ் வந்துவிட்டார்" என்று கூறப்பட்டது. உமர் (ரழி), "என்னை எழுப்பி உட்கார வையுங்கள்" என்றார்கள். ஒரு மனிதர் அவர்களைத் தன் மீது சாய்த்துப் பிடித்துக்கொண்டார். உமர் (ரழி), "என்ன செய்தி கொண்டு வந்திருக்கிறாய்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அப்துல்லாஹ், "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! நீங்கள் விரும்புவது போலவே அவர் அனுமதி தந்துவிட்டார்" என்றார். உமர் (ரழி), "அல்ஹம்துலில்லாஹ்! இதைவிட எனக்கு மிக முக்கியமானதாக வேறு எதுவும் இருந்ததில்லை. நான் இறந்த பின், என்னை அங்கே எடுத்துச் சென்று மீண்டும் ஸலாம் கூறி அனுமதி கேட்கவும். அவர் எனக்கு அனுமதி அளித்தால், என்னை அங்கே அடக்கம் செய்யுங்கள்; ஒருவேளை அவர் என்னை மறுத்துவிட்டால், முஸ்லிம்களின் பொது மையவாடிக்கு என்னைக் கொண்டுசென்று அடக்கம் செய்துவிடுங்கள்" என்றார்கள்.

பின்னர் அன்னை ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்களும் வேறு சில பெண்களும் அவர்களை மறைத்துக்கொண்டு வந்தார்கள். நாங்கள் அவர்களைப் பார்த்ததும் எழுந்து நின்றோம். அவர் சிறிது நேரம் உமர் (ரழி) அருகில் இருந்தார். பின்னர் ஆண்கள் நுழைய அனுமதி கேட்டபோது, ஹஃப்ஸா (ரழி) உள் அறைக்குச் சென்றுவிட்டார். அவர் உள்ளேயிருந்து அழுவதை நாங்கள் கேட்டோம். அப்போது மக்கள் உமர் (ரழி) அவர்களிடம், "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! உங்களுக்குப் பின் ஒருவரை ஆட்சியாளராக நியமித்து வஸிய்யத் செய்யுங்கள்" என்றனர். உமர் (ரழி) கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மரணிக்கும்போது எந்தக் குழுவினர் மீது திருப்தி கொண்டிருந்தார்களோ அவர்களை விட ஆட்சிப் பொறுப்புக்குத் தகுதியான வேறு எவரையும் நான் காணவில்லை." (என்று கூறி) அலி, தல்ஹா, உஸ்மான், ஸுபைர், அப்துர்ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் மற்றும் ஸஅத் (ரழியல்லாஹு அன்ஹும்) ஆகியோரின் பெயர்களைக் குறிப்பிட்டார்கள். மேலும், "இவர்களுக்கு அப்துல்லாஹ் பின் உமர் சாட்சியாக இருப்பார்; ஆனால், அவருக்கு ஆட்சிப் பொறுப்பில் எவ்விதப் பங்கும் இல்லை. (இது) அவருக்கு ஆறுதல் அளிப்பதைப் போன்றதாகும். ஆட்சிப் பொறுப்பு சஅத் (ரழி) அவர்களுக்குக் கிடைத்தால் அது சரியே; இல்லையென்றால், வேறு எவர் ஆட்சியாளராக ஆனாலும், அவர் ஸஅத் அவர்களின் உதவியைப் பெற்றுக்கொள்ளட்டும். ஏனெனில், அவரின் திறமையின்மையோ அல்லது துரோகமோ காரணமாக நான் அவரைப் பதவியிலிருந்து நீக்கவில்லை" என்றார்கள்.

தொடர்ந்து உமர் (ரழி) கூறினார்கள்: "எனக்குப் பின் வரும் கலீஃபாவுக்கு அல்லாஹ்வை அஞ்சி நடக்கும்படி நான் வஸிய்யத் செய்கிறேன். முஹாஜிர்களில் ஆரம்ப காலத்தில் இஸ்லாத்தை ஏற்றவர்களுக்குரிய உரிமைகளை அறிந்து, அவர்களின் கண்ணியத்தைப் பாதுகாக்கும்படி அவருக்கு நான் அறிவுறுத்துகிறேன். அன்சாரிகளிடம் நன்முறையில் நடந்துகொள்ளும்படியும், அவர்களுக்கு முன்பே (மதீனா) இல்லத்திலும் ஈமானிலும் நிலைபெற்றிருந்த அவர்களில் நன்மை செய்பவர்களின் நன்மைகளை ஏற்றுக் கொள்ளும்படியும், அவர்களில் தவறிழைப்போரை மன்னித்து விடும்படியும் அவருக்கு நான் அறிவுறுத்துகிறேன். நகரத்து மக்களிடமும் நன்முறையில் நடக்குமாறு அறிவுறுத்துகிறேன்; ஏனெனில், அவர்கள் இஸ்லாத்தின் அரண்களாகவும், செல்வத்தைத் திரட்டுபவர்களாகவும், எதிரிகளுக்கு ஆத்திரத்தை ஏற்படுத்துபவர்களாகவும் இருக்கிறார்கள். அவர்களின் திருப்தியோடு அவர்களின் உபரி செல்வத்திலிருந்து மட்டுமே (வரி) எடுக்கப்பட வேண்டும் என்றும் அறிவுறுத்துகிறேன். கிராமப்புற அரபிகளிடமும் நன்முறையில் நடக்குமாறு அறிவுறுத்துகிறேன். ஏனெனில் அவர்கள் அரபிகளின் ஆணிவேராகவும், இஸ்லாத்தின் மூலப்பொருளாகவும் இருக்கிறார்கள். அவர்களின் சாதாரண செல்வங்களிலிருந்து வசூலிக்கப்பட்டு, அவர்களிலுள்ள ஏழைகளுக்கே அது திருப்பியளிக்கப்பட வேண்டும். அல்லாஹ் மற்றும் அவனுடைய தூதர் (ஸல்) அவர்களின் பாதுகாப்பில் உள்ளவர்களிடம் (முஸ்லிமல்லாத குடிமக்கள்) செய்த ஒப்பந்தத்தை முழுமையாக நிறைவேற்றும்படியும், அவர்களைப் பாதுகாப்பதற்காகப் போரிடும்படியும், அவர்களின் சக்திக்கு மீறிய எதையும் அவர்கள் மீது சுமத்தக் கூடாது என்றும் அறிவுறுத்துகிறேன்."

உமர் (ரழி) அவர்கள் மரணமடைந்தபோது, அவர்களை நாங்கள் தூக்கிக்கொண்டு நடந்து சென்றோம். அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) ஸலாம் கூறி, "உமர் அனுமதி கேட்கிறார்" என்றார். ஆயிஷா (ரழி), "அவரை உள்ளே கொண்டுவாருங்கள்" என்றார். அவர்கள் உள்ளே கொண்டுவரப்பட்டு, தம் இரு தோழர்களுக்கு அருகில் அடக்கம் செய்யப்பட்டார்கள். அவர்களை அடக்கம் செய்து முடித்து மக்கள் திரும்பி வந்ததும், (உமர் குறிப்பிட்ட) அந்தக் குழுவினர் ஒன்று கூடினர். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி), "உங்களுக்கிடையேயான இந்த விவகாரத்தை உங்களில் மூவரிடம் ஒப்படைத்துவிடுங்கள்" என்றார். ஸுபைர் (ரழி) அலீ (ரழி) அவர்களிடமும், சஅத் (ரழி) அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களிடமும், தல்ஹா (ரழி) உஸ்மான் (ரழி) அவர்களிடமும் ஒப்படைத்தனர். பின்னர் அலி, உஸ்மான், அப்துர்ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் ஆகிய மூவரும் கூடினார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) மற்ற இருவரிடமும், "நீங்கள் இருவரில் யார் இந்த ஆட்சிப் பொறுப்பிலிருந்து விலகிக்கொண்டு, அதைத் தன்னிடம் ஒப்படைக்கச் சம்மதிக்கிறாரோ, அவர் உங்களில் சிறந்தவரைத் தேர்வு செய்வார்; மேலும், சமுதாயத்தின் நலனில் அவர் அக்கறை கொள்வார் என்பதற்கு அல்லாஹ்வும் இஸ்லாமும் அவர் மீது சாட்சியாக இருக்கும்" என்று கூறினார். அலீ (ரழி) மற்றும் உஸ்மான் (ரழி) ஆகிய இருவரும் அமைதியாக இருந்தனர். அப்போது அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி), "அதை என்னிடம் ஒப்படைத்துவிடுங்கள்; உங்களில் சிறந்தவரைத் தேர்ந்தெடுக்க நான் எந்த முயற்சியிலும் சளைக்க மாட்டேன் என்பதற்கு அல்லாஹ் என் மீது சாட்சியாக இருக்கிறான்" என்றார். அவர்கள் இருவரும், "சரி" என்றனர். பின்னர், அவர் அலீ (ரழி) அவர்களை அழைத்து, "இஸ்லாத்தில் உங்களின் முந்தைய சிறப்பும், (நபி (ஸல்) அவர்களுடனான) உறவும் நீங்கள் அறிந்ததே. நான் உங்களை ஆட்சியாளராக ஆக்கினால் நீங்கள் நீதியுடன் நடப்பீர்கள் என்றும், நான் உங்கள் மீது வேறொருவரை ஆட்சியாளராக ஆக்கினால் நீங்கள் அவருக்குச் செவிசாய்த்துக் கீழ்ப்படிவீர்கள் என்றும் அல்லாஹ்வின் மீது உறுதியளிக்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார். பிறகு உஸ்மான் (ரழி) அவர்களை அழைத்து, இதே போன்று கூறினார். அவர்களிடம் இந்த உறுதிமொழியைப் பெற்ற பிறகு, உஸ்மான் (ரழி) அவர்களிடம், "உங்கள் கையை உயர்த்துங்கள்" என்று கூறி, அவருக்கு பைஅத் (விசுவாசப் பிரமாணம்) செய்தார். அவரைத் தொடர்ந்து அலீ (ரழி) பைஅத் செய்தார்கள். பின்னர் வீட்டார் (மக்கள்) அனைவரும் வந்து அவருக்கு பைஅத் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له