இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

91ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ الْمَدِينِيُّ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏"‏ اعْرِفْ وِكَاءَهَا ـ أَوْ قَالَ وِعَاءَهَا ـ وَعِفَاصَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً، ثُمَّ اسْتَمْتِعْ بِهَا، فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الإِبِلِ فَغَضِبَ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ ـ أَوْ قَالَ احْمَرَّ وَجْهُهُ ـ فَقَالَ ‏"‏ وَمَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ، وَتَرْعَى الشَّجَرَ، فَذَرْهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் “லுகத்தா” (கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருள்) பற்றி கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அதன் சுருக்குக் கயிற்றையும் (அல்லது அதன் பாத்திரத்தையும் என்று அறிவிப்பாளர் கூறினார்) மற்றும் அதன் பையையும் (அடையாளம்) அறிந்துகொள். பிறகு ஓர் ஆண்டுக் காலம் அதைப் பற்றி அறிவிப்புச் செய். பிறகு அதை நீயே பயன்படுத்திக் கொள். அதன் உரிமையாளர் வந்தால் அவரிடம் அதை ஒப்படைத்துவிடு" என்றார்கள்.

பிறகு அந்த நபர் காணாமல் போன ஒட்டகத்தைப் பற்றிக் கேட்டார். (அதைக் கேட்டதும்) நபி (ஸல்) அவர்கள் கோபமடைந்தார்கள்; அவர்களின் கன்னங்கள் சிவந்துவிட்டன - அல்லது அவர்களின் முகம் சிவந்துவிட்டது (என்று அறிவிப்பாளர் கூறினார்). மேலும் அவர்கள், "உனக்கும் அதற்கும் என்ன வேலை? அதனுடன் அதன் (தண்ணீர்ப்பை போன்ற) வயிறும், அதன் குளம்புகளும் உள்ளன. அது (தானாகவே) நீர்நிலைக்குச் செல்லும்; மரங்களை மேயும். எனவே, அதன் உரிமையாளர் அதைச் சந்திக்கும் வரை அதை (அதன் போக்கிலேயே) விட்டுவிடு" என்றார்கள்.

பிறகு அந்த நபர் காணாமல் போன ஆட்டைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அது உனக்குரியது; அல்லது (உன்னைப்போல் அதை எடுக்கும்) உன் சகோதரருக்குரியது; அல்லது ஓநாய்க்குரியது" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2372ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ، فَقَالَ ‏"‏ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ فَشَأْنَكَ بِهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ ‏"‏ مَالَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏"‏‏.‏
ஸைத் பின் காலித் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, 'அல்-லுகதா' (கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருள்) பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், “அதன் பையையும் அதன் சுருக்குக் கயிற்றையும் (அடையாளம் கண்டு) அறிந்துகொள்; பிறகு ஓராண்டு காலம் அதைப் பற்றி அறிவிப்புச் செய். அதன் உரிமையாளர் வந்தால் (அவரிடம்) ஒப்படைத்துவிடு; இல்லையென்றால் (ஓராண்டுக்குப் பிறகு) உன் விருப்பப்படி (அதை) நடந்துகொள் (அது உனக்குரியதாகிவிடும்)” என்றார்கள்.

அம்மனிதர், “காணாமல் போன ஆட்டைப் பற்றி என்ன (செய்வது)?” என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், “அது உனக்குரியது; அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது; அல்லது ஓநாய்க்குரியது” என்றார்கள்.

அம்மனிதர், “காணாமல் போன ஒட்டகத்தைப் பற்றி என்ன (செய்வது)?” என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், “உனக்கும் அதற்கும் என்ன வேலை? அதனுடன் அதன் தண்ணீர்ப் பையும், அதன் குளம்புகளும் உள்ளன. அதன் எஜமானன் அதைச் சந்திக்கும் வரை, அது நீர்நிலைக்குச் சென்றும், மரங்களை மேய்ந்தும் கொள்ளும்” என்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2427ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ رَبِيعَةَ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَمَّا يَلْتَقِطُهُ فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا سَنَةً، ثُمَّ احْفَظْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، فَإِنْ جَاءَ أَحَدٌ يُخْبِرُكَ بِهَا، وَإِلاَّ فَاسْتَنْفِقْهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏‏.‏ قَالَ ضَالَّةُ الإِبِلِ فَتَمَعَّرَ وَجْهُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا، مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ ‏"‏‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு கிராமவாசி (அதாவது, ஒரு நாடோடி அரபு) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, கண்டெடுக்கப்படும் (காணாமல் போன) பொருள் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஓராண்டு காலம் அதைப் பற்றி அறிவிப்புச் செய். பிறகு அதன் பையையும், அதன் சுருக்குக் கயிற்றையும் (அடையாளம்) நினைவில் வைத்துக்கொள். பிறகு யாராவது ஒருவர் வந்து உன்னிடம் அதைப் பற்றி(ச் சரியாகத்) தெரிவித்தால் (அவரிடம் கொடுத்துவிடு); இல்லையெனில் அதை நீயே பயன்படுத்திக்கொள்" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! காணாமல் போன ஆட்டைப் பற்றி என்ன (செய்வது)?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள், "அது உனக்குரியது, அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது, அல்லது ஓநாய்க்குரியது" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "காணாமல் போன ஒட்டகம் (பற்றி என்ன)?" என்று கேட்டார்.

(இதைக் கேட்டதும்) நபி (ஸல்) அவர்களின் முகம் (கோபத்தால்) சிவந்தது. அவர்கள் கூறினார்கள்: "உனக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம்? அதனுடன் அதன் காலணிகளும் (குளம்புகளும்), அதன் தண்ணீர்ப் பையும் (அதாவது, நீர் சேமிக்கும் திறன்) உள்ளனவே! அது நீர்நிலைகளுக்குச் சென்று (நீர் அருந்தி), மரங்களை மேய்ந்து கொள்ளும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2428ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ سُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَزَعَمَ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً ‏"‏‏.‏ يَقُولُ يَزِيدُ إِنْ لَمْ تُعْتَرَفِ اسْتَنْفَقَ بِهَا صَاحِبُهَا وَكَانَتْ وَدِيعَةً، عِنْدَهُ‏.‏ قَالَ يَحْيَى فَهَذَا الَّذِي لاَ أَدْرِي أَفِي حَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ أَمْ شَىْءٌ مِنْ عِنْدِهِ ـ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تَرَى فِي ضَالَّةِ الْغَنَمِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَزِيدُ وَهْىَ تُعَرَّفُ أَيْضًا‏.‏ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تَرَى فِي ضَالَّةِ الإِبِلِ قَالَ فَقَالَ ‏"‏ دَعْهَا فَإِنَّ مَعَهَا حِذَاءَهَا وَسِقَاءَهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَجِدَهَا رَبُّهَا ‏"‏‏.‏
ஸைத் பின் காலித் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்களிடம் 'லுகதா' (கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருள்) பற்றிக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அதன் கொள்கலனையும், அது கட்டப்பட்டிருக்கும் கயிற்றையும் (அடையாளம்) அறிந்துகொள். பிறகு ஒரு வருடத்திற்கு அதை அறிவிப்புச் செய்" என்று கூறினார்கள்.

யஸீத் கூறுகிறார்: "(வருடம் முடிந்தும்) அது உரிமை கொண்டாடப்படாவிட்டால், அதைக் கண்டெடுத்தவர் அதைச் செலவழிக்கலாம்; அது அவரிடம் அமானிதமாக இருக்கும்."

யஹ்யா கூறுகிறார்: "இது (கடைசியாகக் கூறியது) இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஹதீஸில் உள்ளதா அல்லது அவர் (யஸீத்) தாமாகச் சொன்னதா என்று எனக்குத் தெரியவில்லை."

பிறகு, "காணாமல் போன ஆடு பற்றி என்ன (சட்டம்)?" என்று (அம்மனிதர்) கேட்டார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அதை எடுத்துக்கொள். ஏனெனில், அது உனக்குரியது; அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது; அல்லது ஓநாய்க்குரியது" என்று கூறினார்கள்.

யஸீத் கூறுகிறார்: "அதுவும் அறிவிப்புச் செய்யப்பட வேண்டும்."

பிறகு, "காணாமல் போன ஒட்டகம் பற்றி என்ன (சட்டம்)?" என்று (அம்மனிதர்) கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அதை விட்டுவிடு. ஏனெனில், அதனுடன் அதன் குளம்புகளும், நீர்க் கொள்கலனும் உள்ளன. அதன் எஜமானர் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை அது நீர்நிலையை அடைந்து, மரங்களை(த் தின்று) உண்ணும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2429ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا، وَإِلاَّ فَشَأْنَكَ بِهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا، مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏"‏‏.‏
ஸைத் பின் காலித் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அதன் பையையும், அதன் சுருக்குக் கயிற்றையும் (அடையாளம் காண) தெரிந்து கொள். பிறகு ஓர் ஆண்டுக் காலம் அதைப் பற்றிப் பிரகடனப்படுத்து. அதன் உரிமையாளர் வந்தால் (அவரிடம் ஒப்படைத்து விடு); இல்லையெனில், அதை உன் விருப்பப்படி பயன்படுத்திக்கொள்" என்றார்கள்.

பிறகு அவர், "காணாமல் போன ஆட்டைப் பற்றி என்ன (செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அது உனக்குரியது, அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது, அல்லது ஓநாய்க்குரியது (ஆகும்; எனவே அதைப் பாதுகாத்துக்கொள்)" என்றார்கள்.

பிறகு அவர், "காணாமல் போன ஒட்டகத்தைப் பற்றி என்ன (செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உனக்கும் அதற்கும் என்ன வேலை? அதனுடன் அதன் தண்ணீர்ப் பையும், அதன் காலணிகளும் (குளம்புகளும்) உள்ளன. அது நீர்நிலைக்குச் சென்று (நீரைக் குடித்து)க் கொள்ளும்; மரங்களை(த் தின்று) பசியாறிக்கொள்ளும். அதன் உரிமையாளர் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை (அதை விட்டுவிடு)" என்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2436ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَجُلاً سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ قَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا سَنَةً، ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا، ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا، فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ ـ أَوِ احْمَرَّ وَجْهُهُ ـ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا، مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏"‏‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருள் (லுகதா) பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "ஓர் ஆண்டு அதைப் பற்றி அறிவிப்புச் செய். பிறகு அதன் சுருக்குக் கயிற்றையும், பையையும் (அல்லது உறையையும்) (அடையாளம்) அறிந்துகொள். பிறகு அதை நீ பயன்படுத்திக்கொள். அதன் உரிமையாளர் வந்தால், அதை அவரிடம் ஒப்படைத்துவிடு" என்றார்கள்.

அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வழிதவறிய ஆட்டைப் பற்றி என்ன (செய்வது)?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அதை எடுத்துக்கொள். ஏனெனில் அது உனக்குரியது, அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது, அல்லது ஓநாய்க்குரியது" என்றார்கள்.

அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வழிதவறிய ஒட்டகத்தைப் பற்றி என்ன (செய்வது)?" என்று கேட்டார். (இதைக் கேட்ட) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கோபமடைந்தார்கள்; எந்த அளவிற்கென்றால் அவர்களின் கன்னங்கள் - அல்லது முகம் - சிவந்துவிட்டது. பிறகு, "உனக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம்? அதனுடன் அதன் காலணிகளும் (குளம்புகளும்), தண்ணீர் பையும் (அதாவது, தாகத்தைத் தாங்கும் அதன் திறனும்) உள்ளன. தன் எஜமானரைச் சந்திக்கும் வரை (அது அலைந்து திரியட்டும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2438ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ رَبِيعَةَ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ أَعْرَابِيًّا، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ قَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا سَنَةً، فَإِنْ جَاءَ أَحَدٌ يُخْبِرُكَ بِعِفَاصِهَا وَوِكَائِهَا، وَإِلاَّ فَاسْتَنْفِقْ بِهَا ‏"‏‏.‏ وَسَأَلَهُ عَنْ ضَالَّةِ الإِبِلِ فَتَمَعَّرَ وَجْهُهُ، قَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، دَعْهَا حَتَّى يَجِدَهَا رَبُّهَا ‏"‏‏.‏ وَسَأَلَهُ عَنْ ضَالَّةِ الْغَنَمِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ، أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏‏.‏
ஸைத் பின் காலித் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு கிராமவாசி நபி (ஸல்) அவர்களிடம் லுகாதாவைப் (கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப்) பற்றிக் கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், "ஓர் ஆண்டு காலம் அதைப் பற்றிப் பகிரங்கமாக அறிவிப்புச் செய்யுங்கள். பின்னர் யாராவது வந்து அந்த லுகாதாவின் கொள்கலனையும் அது கட்டப்பட்டிருந்த கயிற்றையும் (சரியாக) விவரித்தால், (அதை அவரிடம் கொடுத்துவிடுங்கள்); இல்லையெனில், அதைச் செலவழித்துவிடுங்கள்."

பின்னர் அவர் (அந்தக் கிராமவாசி) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் காணாமல் போன ஒட்டகத்தைப் பற்றிக் கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்களின் முகம் (கோபத்தால்) சிவந்துவிட்டது (அல்லது நிறம் மாறிவிட்டது). மேலும் அவர்கள் கூறினார்கள், "உனக்கும் அதற்கும் என்ன (சம்பந்தம்)? (அதைப் பற்றிக் கவலைப்பட வேண்டாம்.) அதனிடம் அதன் நீர்த்தேக்கமும் (வயிற்றுப் பையும்) கால்களும் இருக்கின்றன. அது நீர்நிலையை அடைந்து, நீர் அருந்தி, மரங்களை(த் தழைகளை)யும் தின்னும். அதன் உரிமையாளர் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை அதை விட்டுவிடுங்கள்."

பின்னர் அவர் (அந்தக் கிராமவாசி) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் காணாமல் போன ஆட்டைப் பற்றிக் கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், "அது உனக்குரியது, அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது, அல்லது ஓநாய்க்குரியது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
6112ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا رَبِيعَةُ بْنُ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا سَنَةً، ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا، ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا، فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ خُذْهَا، فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ، أَوْ لأَخِيكَ، أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ ـ أَوِ احْمَرَّ وَجْهُهُ ـ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَالَكَ وَلَهَا، مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏"‏‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருள் (அல்-லுகதா) பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், “ஓராண்டு காலம் அதை(ப் பற்றி) அறிவிப்புச் செய். பிறகு அதன் கட்டும் கயிற்றையும், அதன் பையையும் (உறையையும்) (அடையாளம்) அறிந்துகொள். பிறகு அதை நீ பயன்படுத்திக்கொள். அதன் உரிமையாளர் வந்தால் அதை அவரிடம் ஒப்படைத்துவிடு” என்று கூறினார்கள்.

அம்மனிதர், “அல்லாஹ்வின் தூதரே! வழிதவறிய ஆடு (பற்றி என்ன நிலை)?” என்று கேட்டார். நபி (ஸல்) அவர்கள், “அதை எடுத்துக்கொள். ஏனெனில், அது உனக்குரியது, அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது, அல்லது ஓநாய்க்குரியது (ஆகும்; நீ எடுக்காவிட்டால் அது வீணாகிவிடும்)” என்று கூறினார்கள்.

அம்மனிதர், “அல்லாஹ்வின் தூதரே! வழிதவறிய ஒட்டகம் (பற்றி என்ன நிலை)?” என்று கேட்டார். (இதைக் கேட்டதும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கோபமடைந்தார்கள்; (எந்த அளவிற்கென்றால்) அவர்களின் கன்னங்கள் சிவந்தன - அல்லது முகம் சிவந்தது. பிறகு அவர்கள், “உமக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம்? அதனுடன் அதன் காலணிகளும் (குளம்புகளும்), அதன் நீர்ப்பையும் (தண்ணீரைச் சேமிக்கும் திறனும்) உள்ளனவே! அதன் உரிமையாளர் அதைச் சந்திக்கும் வரை (அதை அதன் போக்கில் விட்டுவிடுவீராக)” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4498ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ، الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّهُ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏"‏ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ فَشَأْنَكَ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَحْيَى أَحْسِبُ قَرَأْتُ عِفَاصَهَا
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருட்களைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "அதன் பையையும், அதைக் கட்டியிருக்கும் வாரையும் நன்கு அடையாளம் கண்டுகொள்! பிறகு ஒரு வருடத்திற்கு அதைப் பற்றி அறிவிப்புச் செய்! அதன் உரிமையாளர் வந்தால் (அவரிடம் ஒப்படைத்துவிடு); இல்லையெனில், அது உன் விருப்பத்தைச் சார்ந்தது (நீ அதை வைத்துக்கொள்ளலாம் அல்லது பயன்படுத்தலாம்)."

அவர், "காணாமல்போன ஆட்டின் நிலை என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அது உனக்குரியது; அல்லது உன் சகோதரருக்குரியது; அல்லது ஓநாய்க்கு உரியது (ஆகவே, அதை எடுத்துக்கொள்வது நல்லது)" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "காணாமல்போன ஒட்டகத்தின் நிலை என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "உனக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம் (நீ அதை எடுக்க வேண்டியதில்லை)? அதனுடன் அதன் நீர்ப்பையும் (நீர் சேமிக்கும் திறனும்), அதன் காலணிகளும் (கடினமான குளம்புகளும்) உள்ளன. அதன் உரிமையாளர் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை, அது நீர்நிலைக்குச் செல்லும்; மரங்களை(த் தின்று) மேயும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4499ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالَ ابْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهْوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ - أَوِ احْمَرَّ وَجْهُهُ - ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏"‏ ‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் (லுக்தா) பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்), "ஓராண்டு காலம் அதைப் பற்றி அறிவிப்புச் செய்; பிறகு அதன் சுருக்குக் கயிறையும், அதன் பையையும் (நன்கு) அறிந்துகொள்; பிறகு அதை(ப் பயன்படுத்தி) செலவு செய்துகொள். அதன் உரிமையாளர் வந்தால், அதை அவரிடம் ஒப்படைத்துவிடு" என்று கூறினார்கள்.

(கேள்வி கேட்ட) அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! காணாமல் போன ஆட்டைப் பற்றி (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்), "அதை எடுத்துக்கொள்; ஏனெனில் அது உனக்குரியது, அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது, அல்லது ஓநாய்க்குரியது" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! காணாமல் போன ஒட்டகத்தைப் பற்றி (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கோபமடைந்தார்கள்; அவர்களுடைய கன்னங்கள் சிவக்கும் வரை - அல்லது அவர்களுடைய முகம் சிவக்கும் வரை (கோபமடைந்தார்கள்). பிறகு, "உனக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம்? அதனுடன் அதன் காலணிகளும் (குளம்புகள்), அதன் நீர்ப்பையும் உள்ளன. அதன் உரிமையாளர் அதைச் சந்திக்கும் வரை (அதை விட்டுவிடு)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4502ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ، صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ الذَّهَبِ أَوِ الْوَرِقِ فَقَالَ ‏"‏ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ لَمْ تَعْرِفْ فَاسْتَنْفِقْهَا وَلْتَكُنْ وَدِيعَةً عِنْدَكَ فَإِنْ جَاءَ طَالِبُهَا يَوْمًا مِنَ الدَّهْرِ فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ وَسَأَلَهُ عَنْ ضَالَّةِ الإِبِلِ فَقَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا دَعْهَا فَإِنَّ مَعَهَا حِذَاءَهَا وَسِقَاءَهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَجِدَهَا رَبُّهَا ‏"‏ ‏.‏ وَسَأَلَهُ عَنِ الشَّاةِ فَقَالَ ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏ ‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி), அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழர், கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கண்டெடுக்கப்பட்ட தங்கம் அல்லது வெள்ளி பற்றிக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "அதன் பை மற்றும் (பையைக் கட்டியிருக்கும்) வாறு ஆகியவற்றை நன்கு அடையாளம் கண்டு கொள். பின்னர் அதுபற்றி ஓராண்டு காலம் அறிவிப்புச் செய். (அதன் பிறகும்) உரிமையாளர் அறியப்படாவிட்டால், நீ அதைச் செலவழித்துக் கொள். அது உன்னிடம் ஓர் அமானிதமாக இருக்கட்டும். என்றேனும் ஒருநாள் அதன் உரிமையாளர் வந்து அதைக் கோரினால், அதை அவரிடம் கொடுத்துவிடு."

அவர் (கேள்வி கேட்டவர்) காணாமல்போன ஒட்டகத்தைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "உனக்கு அதைப் பற்றி என்ன கவலை? அதை அப்படியே விட்டுவிடு. ஏனெனில், அதனுடன் அதன் குளம்புகளும், (நீர் தாங்கும்) அதன் பையும் உள்ளன. அது நீர்நிலைக்குச் சென்று நீர் அருந்திக்கொள்ளும்; மரங்களை மேய்ந்து கொள்ளும்; அதன் உரிமையாளர் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை (அதை விட்டுவிடு)."

அவர் ஆட்டைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "அதை நீ எடுத்துக்கொள். ஏனெனில் அது உனக்குரியது, அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது, அல்லது ஓநாய்க்குரியது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1704சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرَ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ فَقَالَ ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الإِبِلِ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ - أَوِ احْمَرَّ وَجْهُهُ - وَقَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا حَتَّى يَأْتِيَهَا رَبُّهَا ‏"‏ ‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) கூறினார்கள்:

ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கண்டெடுக்கப்பட்ட ஒரு பொருளைப் பற்றி கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "அதனை ஓராண்டு காலம் அறிவிப்பு செய்யுங்கள். பிறகு அதன் கயிறு மற்றும் அதன் உறையைக் குறித்து வைத்துக்கொண்டு, பின்பு அதனை உங்கள் தேவைக்காகப் பயன்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். அதன் உரிமையாளர் வந்தால், அதனை அவரிடம் கொடுத்து விடுங்கள்."

அவர் கேட்டார்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே, வழிதவறிய ஆட்டைப் பற்றி என்ன செய்வது?" அதற்கு அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்: "அதை எடுத்துக்கொள்ளுங்கள்; அது உங்களுக்குரியது, அல்லது உங்கள் சகோதரருக்குரியது, அல்லது ஓநாய்க்குரியது."

அவர் மீண்டும் கேட்டார்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே, வழிதவறிய ஒட்டகங்களைப் பற்றி என்ன செய்வது?" அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அவர்களுடைய கன்னங்கள் சிவந்துவிடும் அளவிற்கு அல்லது (அறிவிப்பாளர் சந்தேகிக்கிறார்) அவர்களுடைய முகம் சிவந்துவிடும் அளவிற்கு கடுமையாகக் கோபமடைந்தார்கள். அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்: "அவைகளைப் பற்றி உங்களுக்கு என்ன கவலை? அவற்றின் உரிமையாளர் அவற்றை வந்தடையும் வரை, அவற்றுடன் அவற்றின் கால்களும், (தண்ணீரைச் சேமிக்கும்) வயிறுகளும் இருக்கின்றன."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح (الألباني)
1707சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِيهِ، يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّهُ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ رَبِيعَةَ ‏.‏ قَالَ وَسُئِلَ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏ ‏ تُعَرِّفُهَا حَوْلاً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا دَفَعْتَهَا إِلَيْهِ وَإِلاَّ عَرَفْتَ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ أَفِضْهَا فِي مَالِكَ فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ ‏ ‏ ‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (வழிதவறி வந்த ஒட்டகம் மற்றும் ஆடு குறித்துக்) கேட்கப்பட்டது. அப்போது (முந்தைய) ரபீஆவின் ஹதீஸைப் போன்றே (நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக) அறிவிப்பாளர் குறிப்பிட்டார். மேலும், கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் பற்றி (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்) கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "ஓராண்டு காலத்திற்கு அதைப் பற்றி (மக்களிடம்) அறிவிப்பீராக! அதன் உரிமையாளர் வந்தால், அதை அவரிடம் கொடுத்துவிடுவீராக! இல்லையென்றால், அதன் முடிச்சையும் அதன் பையையும் (அடையாளம்) தெரிந்து வைத்துக்கொள்வீராக! பின்னர் அதை உமது செல்வத்துடன் சேர்த்துக்கொள்வீராக! (அதன் பிறகு எப்போதாவது) அதன் உரிமையாளர் வந்தால், அதை அவரிடம் ஒப்படைத்துவிடுவீராக!" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح (الألباني)
1372ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَوِعَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ فَقَالَ ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ فَغَضِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ أَوِ احْمَرَّ وَجْهُهُ فَقَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا حَتَّى تَلْقَى رَبَّهَا ‏"‏ ‏.‏ حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ ‏.‏ وَحَدِيثُ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ ‏.‏
قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالْجَارُودِ بْنِ الْمُعَلَّى وَعِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ وَجَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ وَرَخَّصُوا فِي اللُّقَطَةِ إِذَا عَرَّفَهَا سَنَةً فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ يُعَرِّفُهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ تَصَدَّقَ بِهَا ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ لَمْ يَرَوْا لِصَاحِبِ اللُّقَطَةِ أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا إِذَا كَانَ غَنِيًّا ‏.‏ وَقَالَ الشَّافِعِيُّ يَنْتَفِعُ بِهَا وَإِنْ كَانَ غَنِيًّا لأَنَّ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ أَصَابَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُعَرِّفَهَا ثُمَّ يَنْتَفِعَ بِهَا وَكَانَ أُبَىٌّ كَثِيرَ الْمَالِ مِنْ مَيَاسِيرِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُعَرِّفَهَا فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَأْكُلَهَا فَلَوْ كَانَتِ اللُّقَطَةُ لَمْ تَحِلَّ إِلاَّ لِمَنْ تَحِلُّ لَهُ الصَّدَقَةُ لَمْ تَحِلَّ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ لأَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ أَصَابَ دِينَارًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَعَرَّفَهُ فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِأَكْلِهِ وَكَانَ لاَ يَحِلُّ لَهُ الصَّدَقَةُ ‏.‏ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَتِ اللُّقَطَةُ يَسِيرَةً أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا وَلاَ يُعَرِّفَهَا ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ دُونَ دِينَارٍ يُعَرِّفُهَا قَدْرَ جُمُعَةٍ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹ்னீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருட்களைப் (லுகதா) பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஓராண்டு காலம் அதைப் பற்றிப் பொது அறிவிப்புச் செய். பிறகு அதன் சுருக்குக் கயிற்றையும், பையையும், மூடியையும் (அடையாளத்திற்காக) அறிந்துகொள். பிறகு அதை நீ பயன்படுத்திக் கொள். அதன் உரிமையாளர் வந்தால் அவரிடம் அதை ஒப்படைத்து விடு."
அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வழிதவறிய ஆட்டைப் பற்றி என்ன செய்வது?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அதை நீ பிடித்துக்கொள். ஏனெனில் அது உனக்குரியது, அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது, அல்லது ஓநாய்க்குரியது" என்று கூறினார்கள்.
அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வழிதவறிய ஒட்டகத்தைப் பற்றி என்ன செய்வது?" என்று கேட்டார். (இதைக் கேட்டதும்) நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்கள் கன்னங்கள் அல்லது முகம் சிவக்கும் அளவுக்குக் கோபமடைந்தார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: "உனக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம்? தன் எஜமானனைச் சந்திக்கும் வரை, அதனுடன் அதன் குளம்புகளும் (நடப்பதற்கான கால்களும்), (தண்ணீர் தேக்கி வைத்துக்கொள்ளும்) அதன் இரைப்பையூம் (தாகத்தைத் தணிக்கும் சக்தியும்) உள்ளன."

(இமாம் திர்மிதி கூறுகிறார்): ஜைத் பின் காலித் அவர்களின் இந்த ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' எனும் தரத்திலானது. இது இவர் வழியாகப் பல வழிகளிலும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. யஸீத் மவ்லா அல்-முன்பஇஸ் என்பவர் ஜைத் பின் காலித் வழியாக அறிவிக்கும் இந்த ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' ஆகும்.

இந்த விஷயத்தில் உபை பின் கஅப், அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர், அல்-ஜாரூத் பின் அல்-முஅல்லா, இயாழ் பின் ஹிமார் மற்றும் ஜரீர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்தும் ஹதீஸ்கள் வந்துள்ளன.

நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் உள்ள சில அறிஞர்கள் மற்றும் பிறரின் நடைமுறை இதன்படியே உள்ளது. கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் பற்றி ஓராண்டு அறிவிப்புச் செய்தும், அதை அறிந்துகொள்பவர் (உரிமையாளர்) கிடைக்காவிட்டால், அதைக் கண்டெடுத்தவர் பயன்படுத்திக் கொள்ளலாம் என்று அவர்கள் சலுகை அளித்துள்ளனர். இதுவே ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கருத்தாகும்.

நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் உள்ள இன்னும் சில அறிஞர்கள் மற்றும் பிறர், "அதை ஓராண்டு அறிவிக்க வேண்டும். அதன் உரிமையாளர் வந்தால் (கொடுத்துவிட வேண்டும்), இல்லையெனில் அதை தர்மம் செய்துவிட வேண்டும்" என்று கூறுகின்றனர். இது சுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரி மற்றும் அப்துல்லாஹ் பின் முபாரக் ஆகியோரின் கருத்தாகும். இதுவே கூஃபா வாசிகளின் கருத்தும் ஆகும். கண்டெடுத்தவர் செல்வந்தராக இருந்தால் அவர் அதைப் பயன்படுத்தக் கூடாது என்று இவர்கள் கருதுகின்றனர்.

ஆனால் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள், "கண்டெடுத்தவர் செல்வந்தராக இருந்தாலும் அவர் அதைப் பயன்படுத்திக் கொள்ளலாம்" என்று கூறுகிறார்கள். ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் உபை பின் கஅப் (ரழி) அவர்கள் நூறு தீனார்கள் கொண்ட ஒரு பணப்பையைக் கண்டெடுத்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதை (ஓராண்டு) அறிவிப்புச் செய்துவிட்டு, பிறகு அதைப் பயன்படுத்திக் கொள்ளும்படி அவருக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். உபை (ரழி) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களிலேயே அதிக செல்வம் படைத்த வசதியானவர்களில் ஒருவராக இருந்தார். அறிவிப்புச் செய்தும் அதன் உரிமையாளர் கிடைக்காததால், நபி (ஸல்) அவர்கள் அதை உண்ணும்படி (பயன்படுத்தும்படி) அவருக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். ஒருவேளை கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளானது, தர்மம் (ஸதகா) பெறுவதற்குத் தகுதியானவர்களுக்கு மட்டுமே ஹலால் (ஆகுமானது) என்றிருக்குமேயானால், அலீ பின் அபீதாலிப் (ரழி) அவர்களுக்கு அது ஹலால் ஆகியிருக்காது. ஏனெனில், நபி (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் அலீ பின் அபீதாலிப் (ரழி) ஒரு தீனாரைக் கண்டெடுத்தார்கள். அதை அறிவிப்புச் செய்தும் அதன் உரிமையாளர் கிடைக்காததால், நபி (ஸல்) அவர்கள் அதை உண்ணும்படி (பயன்படுத்தும்படி) அவருக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். அவருக்கு (நபி குடும்பத்தவர் என்பதால்) தர்மப் பொருள் ஹலால் ஆகாது (என்பதால் இது தர்மம் என்ற அடிப்படையில் இருக்கவில்லை).

கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருள் அற்பமானதாக இருந்தால், அதை அறிவிப்புச் செய்யாமலேயே பயன்படுத்திக் கொள்ளலாம் என்று சில அறிஞர்கள் சலுகை அளித்துள்ளனர். ஒரு தீனாருக்கும் குறைவாக இருந்தால் ஒரு வாரம் (ஜுமுஆ வாரம்) அறிவிக்க வேண்டும் என்று அவர்களில் சிலர் கூறியுள்ளனர். இது இஸ்ஹாக் பின் இப்ராஹீம் அவர்களின் கருத்தாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
2504சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ الْعَلاَءِ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، فَلَقِيتُ رَبِيعَةَ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ سُئِلَ عَنْ ضَالَّةِ الإِبِلِ فَغَضِبَ وَاحْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ وَقَالَ ‏"‏ مَالَكَ وَلَهَا مَعَهَا الْحِذَاءُ وَالسِّقَاءُ تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏"‏ ‏.‏ وَسُئِلَ عَنْ ضَالَّةِ الْغَنَمِ فَقَالَ ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏ ‏.‏ وَسُئِلَ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏"‏ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا وَعَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنِ اعْتُرِفَتْ وَإِلاَّ فَاخْلِطْهَا بِمَالِكَ ‏"‏ ‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வழிதவறிய ஒட்டகத்தைப் பற்றிக் கேட்கப்பட்டது. (அதைக் கேட்டதும்) அவர்கள் கோபமுற்றார்கள்; அவர்களது கன்னங்கள் சிவந்தன. அவர்கள் கூறினார்கள்: “உனக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம்? அதனுடன் அதன் குளம்புகளும் (பயணிக்க), அதன் தண்ணீர்ப்பையும் (நீரைச் சேமிக்க) உள்ளன. அது (தானாகவே) நீர்நிலைக்குச் சென்று, மரங்களை மேய்ந்து கொள்ளும்; அதன் எஜமானன் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை (அதை விட்டுவிடு, நீ அதை எடுக்காதே).”

மேலும் அவர்களிடம் வழிதவறிய ஆட்டைப் பற்றிக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “அதை நீ எடுத்துக்கொள்! ஏனெனில் நிச்சயமாக அது உனக்குரியது, அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது, அல்லது ஓநாய்க்குரியதாகும் (அதாவது, நீ எடுக்காவிட்டால் ஓநாய் அதை எடுத்துச் சென்றுவிடும்).”

மேலும் அவர்களிடம் கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் (லுக்அதா) பற்றிக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “அதன் பையையும், அதன் சுருக்குக் கயிற்றையும் (அடையாளம்) தெரிந்து கொள்! பிறகு ஒரு வருடத்திற்கு அதை அறிவிப்புச் செய்! (உரிமையாளர் வந்து) அது பற்றி விவரித்து (உரிமை கோரினால்) (அவரிடம்) ஒப்படைத்து விடு. இல்லையெனில் அதை உன்னுடைய செல்வத்துடன் சேர்த்துக்கொள் (அதன் பிறகு நீ அதை பயன்படுத்தலாம்).”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1449முவத்தா மாலிக்
حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّهُ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ فَشَأْنَكَ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏"‏ ‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருட்களைப் பற்றிக் கேட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'அதன் பையையும் (அல்லது உறையையும்) அதன் கட்டையும் (அல்லது முடிச்சையும்) அடையாளம் கண்டுகொள்; பின்னர் அதனை ஓராண்டு காலம் விளம்பரப்படுத்து. அதன் உரிமையாளர் வந்தால், அதை அவரிடம் கொடுத்துவிடு. அவர் வரவில்லையென்றால், அது உனக்குரியது (அல்லது நீ விரும்பியபடி செய்துகொள்)' என்று கூறினார்கள்.

அவர் கேட்டார், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே (ஸல்)! காணாமல் போன ஆட்டைப் பற்றி என்ன?' அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) கூறினார்கள், 'அது உனக்குரியது, அல்லது உனது சகோதரனுக்குரியது, அல்லது ஓநாய்க்குரியது (ஏனெனில் அது தன்னைத் தானே பாதுகாத்துக்கொள்ள இயலாது).'

அவர் கேட்டார், 'காணாமல் போன ஒட்டகத்தைப் பற்றி என்ன?' அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) கூறினார்கள், 'அதைப்பற்றி உனக்கென்ன கவலை? அதனிடம் அதன் தண்ணீர்ப்பையும் (நீரைச் சேமிக்கும் வயிற்றையும்) அதன் பாதங்களும் (நீண்ட தூரம் நடக்கக்கூடிய குளம்புகளும்) இருக்கின்றன. அதன் உரிமையாளர் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை அது தண்ணீரை அடைந்து, மரங்களை உண்ணும்.' "
17050முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنِي رَبِيعَةُ أَنَّهُ قَالَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ فَسَأَلْتُ رَبِيعَةَ فَقَالَ أَخْبَرَنِيهِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ سُئِلَ النَّبِيُّ ﷺ عَنْ ضَالَّةِ الْإِبِلِ فَغَضِبَ وَاحْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ وَقَالَ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا الْحِذَاءُ وَالسِّقَاءُ تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَجِيءَ رَبُّهَا وَسُئِلَ عَنْ ضَالَّةِ الْغَنَمِ فَقَالَ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ وَسُئِلَ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ اعْتُرِفَتْ وَإِلَّا فَاخْلِطْهَا بِمَالِكَ
ஸைத் பின் காலித் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் காணாமல் போன ஒட்டகத்தைக் குறித்துக் கேட்கப்பட்டது. (இதைக் கேட்டதும்) அவர்கள் கோபமடைந்தார்கள்; அவர்களின் இரு கன்னங்களும் சிவந்துவிட்டன. பிறகு, "உனக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம்? (அதை ஏன் பிடிக்க நினைக்கிறாய்?) அதனுடனேயே அதன் காலணியும் (அதன் குளம்புகளும்) தண்ணீர் பையும் (நீரைச் சேமிக்கும் அதன் வயிறும்) இருக்கின்றனவே! அதன் உரிமையாளர் அதனை வந்து அடையும் வரை அது (தானாகவே) நீர்நிலைகளுக்குச் சென்று நீர் அருந்தும்; மரங்களின் இலைகளைத் தின்னும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், காணாமல் போன ஆட்டைக் குறித்து அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அதை நீ எடுத்துக்கொள்! ஏனெனில், அது உனக்குரியது; அல்லது உன் சகோதரருக்கு (அதன் உரிமையாளருக்கு) உரியது; அல்லது (நீ எடுக்காவிட்டால்) ஓநாய்க்கு (இரையாகிவிடும்)" என்று கூறினார்கள்.

தொடர்ந்து, கீழே கிடந்து கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைக் (லுக்கத்தா) குறித்து அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு, "அதன் உறையையும் (பையையும்) அதன் முடிச்சையும் (கயிற்றையும்) நீ நன்கு அடையாளம் தெரிந்து வைத்துக்கொள். பிறகு ஓர் ஆண்டு காலம் வரை (அது குறித்து மக்களிடம்) அறிவிப்புச் செய். (உரிமையாளர் வந்து) அடையாளம் கூறினால் (அவரிடம் கொடுத்துவிடு); இல்லையெனில், அதை உனது செல்வத்தோடு சேர்த்துக்கொள் (நீயே பயன்படுத்திக்கொள்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
17060முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ بِلُقَطَةٍ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا فَإِنْ جَاءَ أَحَدٌ يُخْبِرُكَ بِهَا وَإِلَّا فَاسْتَنْفِقْهَا قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ؟ قَالَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ قَالَ يَارَسُولَ اللهِ ضَالَّةُ الْإِبِلِ؟ قَالَ فَتَغَيَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللهِ ﷺ ثُمَّ قَالَ مَا لَكَ وَلَهَا؟ مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு கிராமவாசி நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கண்டெடுக்கப்பட்ட ஒரு பொருளுடன் (அதன் சட்டம் குறித்துக் கேட்க) வந்தார். அதற்கு அவர்கள், "ஓராண்டு காலம் அதைப் பற்றி (பொது இடங்களில்) அறிவிப்புச் செய். பின்னர், அப்பொருள் இருந்த பையையும் (உறையையும்), அது கட்டப்பட்டிருந்த கயிற்றையும் (அடையாளமாகத் தெளிவாகத்) தெரிந்து வைத்துக்கொள். அதைப் பற்றி (சரியான அடையாளங்களைக் கூறி உரிமை கோரி) யாரேனும் உன்னிடம் வந்தால் (அவரிடம் அதைக் கொடுத்துவிடு). இல்லையெனில், அதனை நீயே செலவு செய்து (பயன்படுத்திக்) கொள்" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வழிதவறி வந்த ஆட்டைப் பற்றி (சட்டம்) என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அது உனக்குரியது, அல்லது உனது சகோதரனுக்குரியது (உரிமையாளருக்குரியது), அல்லது ஓநாய்க்குரியது" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வழிதவறி வந்த ஒட்டகத்தைப் பற்றி (சட்டம்) என்ன?" என்று கேட்டார். உடனே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகம் (கோபத்தால்) மாறியது. பிறகு, "உனக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம்? அதனுடனேயே அதன் குளம்புகளும் (பாதங்களும்), அதன் நீர்ச் சுமக்கும் (வயிறும்) உள்ளன. அதுவாகவே நீர்நிலைகளைச் சென்றடையும்; மரங்களைச் சாப்பிட்டுக் கொள்ளும் (அதன் உரிமையாளர் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை அது தன்னைத் தானே பாதுகாத்துக் கொள்ளும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
3033மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ: «اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا فَشَأْنُكَ بِهَا» . قَالَ: فَضَالَّةُ الْغَنَمِ؟ قَالَ: «هِيَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ» قَالَ: فَضَالَّةُ الْإِبِل؟ قَالَ: «مَالك وَلَهَا؟ مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: فَقَالَ: «عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقَ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبهَا فأدها إِلَيْهِ»
ஸைத் பின் காலித் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து கண்டெடுக்கப்பட்ட ஒரு பொருளைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், “அதன் பையையும் (அல்லது உறையையும்), அதைக் கட்டியிருக்கும் கயிறையும் (அல்லது முடிச்சையும்) (அடையாளம்) தெரிந்துகொள். பின்னர் ஓர் ஆண்டு காலத்திற்கு அதுபற்றி அறிவிப்புச் செய். அதன் உரிமையாளர் வந்தால் (அவரிடம் ஒப்படைத்துவிடு); இல்லையெனில், (அது உனக்குரியது; நீ) விரும்பியதை அதைக் கொண்டு செய்துகொள்ளலாம்” என்று கூறினார்கள்.

அம்மனிதர் வழிதவறிய ஆடுகளைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், “அவை உனக்கு, அல்லது உன் சகோதரனுக்கு (மற்றொரு மனிதனுக்கு), அல்லது ஓநாய்க்கு உரியவை (ஆகும்)” என்று பதிலளித்தார்கள்.

அம்மனிதர் வழிதவறிய ஒட்டகங்களைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், “அவற்றைப் பற்றி உனக்கென்ன கவலை? அவற்றுடன் அவற்றின் தண்ணீர்ப்பையும் (நீரைச் சேமிக்கும் திறனும்), குளம்புகளும் (காலணிகளும் - நீண்ட தூரம் நடக்கும் வலிமையும்) உள்ளன. அவற்றின் எஜமான் அவற்றைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை, அவை நீர்நிலைகளுக்குச் சென்று, மரங்களை உண்டு (தன்னைப் பாதுகாத்து) வாழும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.

(புகாரி, முஸ்லிம்)

முஸ்லிமின் ஓர் அறிவிப்பில், “ஓர் ஆண்டு காலத்திற்கு அதுபற்றி அறிவிப்புச் செய். பின்னர் அதன் கயிற்றையும், பையையும் (அடையாளம்) தெரிந்துகொண்டு, அதை (உனது தேவைக்கு) பயன்படுத்திக்கொள். அதன் உரிமையாளர் வந்தால், அதை அவரிடம் ஒப்படைத்துவிடு” என்று கூறப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : முத்தஃபகுன் அலைஹி (அல்பானி)
مُتَّفق عَلَيْهِ (الألباني)
940புளூகுல் மராம்
وَعَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ اَلْجُهَنِيِّ ‏- رضى الله عنه ‏- قَالَ : { جَاءَ رَجُلٌ إِلَى اَلنَّبِيِّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ ? فَقَالَ : " اِعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا , ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً , فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا فَشَأْنُكَ بِهَا" .‏
فِيهِ اَلَّذِي قَبْلَهُ وَمَا أَشْبَهَهُ
قَالَ : "هِيَ لَكَ , أَوْ لِأَخِيكَ , أَوْ لِلذِّئْبِ " .‏
قَالَ : فَضَالَّةُ اَلْإِبِلِ ?
قَالَ : " مَا لَكَ وَلَهَا ? مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا , تَرِدُ اَلْمَاءَ , وَتَأْكُلُ اَلشَّجَرَ , حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا } مُتَّفَقٌ عَلَيْه ِ [1]‏ .‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "(அதை எடுத்தால்) அதன் பையையும், அதன் சுருக்குக் கயிற்றையும் (அடையாளம் காண) அறிந்துகொள். பிறகு ஓராண்டு காலம் அதைப் பற்றி அறிவிப்புச் செய். அதன் உரிமையாளர் வந்தால் (அவரிடம் கொடுத்துவிடு); இல்லையென்றால், அது உன் விருப்பத்திற்குரியது (உனக்குச் சொந்தமாகிவிடும்)" என்று கூறினார்கள்.

அம்மனிதர், "வழிதவறிய ஆட்டைப் பற்றி என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அது உனக்குரியது, அல்லது உன் சகோதரனுக்குரியது (மற்றொருவருக்குச் சொந்தமாகும்), அல்லது ஓநாய்க்குரியது (ஓநாயால் வேட்டையாடப்படும்)" என்று கூறினார்கள்.

அம்மனிதர், "வழிதவறிய ஒட்டகத்தைப் பற்றி என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "உனக்கும் அதற்கும் என்ன வேலை? (அதை நீ எடுக்கத் தேவையில்லை.) அதனுடன் அதன் தண்ணீர்ப் பையும் (தண்ணீரைச் சேமிக்கும் திறனும்), அதன் காலணிகளும் (கடினமான குளம்புகளும்) உள்ளன. அதன் உரிமையாளர் அதைச் சந்திக்கும் வரை, அது நீர்நிலைக்குச் சென்று, மரங்களை மேய்ந்து கொள்ளும்" என்று கூறினார்கள்.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ , أَخْبَرَنِي أَبُو النَّضْرِ الْفَقِيهُ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ نَصْرٍ , ثنا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ: قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ يَسْأَلُهُ عَنِ اللُّقَطَةِ، فَقَالَ: " اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا فَشَأْنَكَ بِهَا "، قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ؟ قَالَ: " لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ "، قَالَ: فَضَالَّةُ الْإِبِلِ؟ قَالَ: " مَا لَكَ وَلَهَا، مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ، وَتَأَكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا " رَوَاهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَحْيَى وَرَوَاهُ الْبُخَارِيُّ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ يُوسُفَ وَغَيْرِهِ، عَنْ مَالِكٍ
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, கீழே கிடந்து கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் (லுகதா) பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்பொருளின் உறையையும் (பையையும்), அதன் முடிச்சையும் (அடையாளங்களை நன்கு) அறிந்து கொள். பின்னர் ஓராண்டு காலம் வரை அதைப் பற்றி (மக்களிடையே) அறிவிப்புச் செய். அதன் உரிமையாளர் (அடையாளங்களைச் சரியாகச் சொல்லி) வந்துவிட்டால் (அவரிடம் அதனைக் கொடுத்துவிடு); இல்லையெனில், அதை நீயே பயன்படுத்திக் கொள்" என்று கூறினார்கள்.

அம்மனிதர், "வழிதவறி வந்த ஆட்டை (கண்டெடுத்தால்) என்ன செய்வது?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அது உனக்குரியது; அல்லது (நீ எடுக்காவிட்டால்) உன் சகோதரருக்குரியது; அல்லது (யாரும் எடுக்காவிட்டால்) ஓநாய்க்கு உரியது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அம்மனிதர், "வழிதவறி வந்த ஒட்டகத்தை (கண்டெடுத்தால்) என்ன செய்வது?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அதற்கும் உனக்கும் என்ன சம்பந்தம்? (அதை அப்படியே விட்டுவிடு). அதனுடனேயே அதன் தண்ணீர்ப் பையும் (நீண்ட தூரம் நீர் அருந்தாமல் இருக்கும் ஆற்றலும்), அதன் குளம்புகளும் (நடக்கும் திறனும்) உள்ளன. அதுவே நீர்நிலையைச் சென்றடைந்து நீரை அருந்தும்; அதன் உரிமையாளர் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை மரங்களை(த் தழைகளை)த் தின்று கொள்ளும்" என்று கூறினார்கள்.

(இதை இமாம் முஸ்லிம் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் யஹ்யா பின் யஹ்யா வாயிலாகவும், இமாம் புகாரி அவர்கள் அப்துல்லாஹ் பின் யூஸுஃப் மற்றும் பிறர் வாயிலாக மாலிக் (ரஹ்) அவர்களிலிருந்தும் பதிவு செய்துள்ளனர்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ ثنا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ أنبأ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ بْنِ أَعْيَنَ الْمِصْرِيُّ أنبأ ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَعَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ وَسُفْيَانُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُمْ أَنَّ رَبِيعَةَ بْنَ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَهُمْ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَ أَتَى رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ وَأَنَا مَعَهُ فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا فَشَأْنَكَ بِهَا قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ؟ قَالَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ قَالَ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ؟ قَالَ مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا وَتَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا أَخْرَجَهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ مِنْ حَدِيثِ مَالِكٍ وَالثَّوْرِيِّ وَرَوَاهُ مُسْلِمٌ عَنْ أَبِي الطَّاهِرِ عَنِ ابْنِ وَهْبٍ عَنْ ثَلَاثَتِهِمْ
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தபோது, ஒரு மனிதர் அவர்களிடம் வந்து கீழே கிடந்து கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் (லுக்தா) பற்றிக் கேட்டார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அப்பொருளைப் பாதுகாக்கும்) அதன் உறையையும் அதன் முடிச்சையும் நீ (நன்கு) அடையாளங்கண்டு கொள். பின்னர் ஓர் ஆண்டு காலம் அதைப் பற்றி (பொது இடங்களில்) அறிவிப்புச் செய். அதன் உரிமையாளர் (அடையாளங்களைச் சரியாகச் சொல்லி) வந்தால் (அவரிடம் அதைக் கொடுத்துவிடு); இல்லையென்றால், (அதை) நீயே பயன்படுத்திக் கொள்" என்று கூறினார்கள்.

அம்மனிதர், "காணாமல் போன ஆட்டை(க் கண்டெடுத்தால் என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அது உனக்கு, அல்லது (உனக்கு முன் அதைக் கண்டெடுக்கும்) உன் சகோதரனுக்கு, அல்லது (யாரும் எடுக்காவிட்டால்) ஓநாய்க்கு உரியது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அம்மனிதர், "காணாமல் போன ஒட்டகத்தை(க் கண்டெடுத்தால் என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அதை நீ ஏன் எடுக்க வேண்டும்?) அதனுடன் அதன் குளம்புகளும், (தண்ணீரைச் சேமித்து வைக்கும்) அதன் பையும் இருக்கிறதே! அதுவாகவே நீர்த்துறையைச் சென்றடையும்; மரங்களின் இலைகளைத் தின்னும். அதன் உரிமையாளர் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை (அதை அப்படியே விட்டுவிடு)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَمْرٍو مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْأَدِيبُ أنبأ أَبُو بَكْرٍ الْإِسْمَاعِيلِيُّ أنبأ أَبُو عَبْدِ اللهِ الصُّوفِيُّ ثنا يَحْيَى عَنْ أَيُّوبَ ح وَأنبأ أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ أَخْبَرَنِي أَبُو الْوَلِيدِ الْفَقِيهُ ثنا الْحَسَنُ بْنُ سُفْيَانَ ثنا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللهِ ﷺ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ؟ قَالَ خُذْهَا؛ فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ؟ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ أَوِ احْمَرَّ وَجْهُهُ قَالَ مَا لَكَ وَلَهَا؟ مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا وَقَالَ يَحْيَى عَنْ أَيُّوبَ دَعْهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ قُتَيْبَةَ وَرَوَاهُ مُسْلِمٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةَ وَعَلِيِّ بْنِ حُجْرٍ
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கீழே கிடந்து கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் (லுக்தா) பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "ஓராண்டு காலம் அப்பொருளைப் பற்றி (மக்களிடையே) அறிவிப்புச் செய். பிறகு, அது கட்டப்பட்டிருந்த கயிற்றையும் அதன் உறைப்பையையும் (அடையாளத்திற்காக) நன்கு அறிந்து வைத்துக் கொள். அதன் பிறகு, அதனை உனது தேவைக்குப் பயன்படுத்திக் கொள். அதன் உரிமையாளர் (தேடி) வந்தால், அதை அவரிடம் ஒப்படைத்து விடு!" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வழிதவறி வந்த ஆட்டை (கண்டெடுத்தால்) என்ன செய்வது?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அதை நீ எடுத்துக்கொள். ஏனெனில், அது உனக்குரியது; அல்லது (நீ எடுக்காவிட்டால்) உனது சகோதரருக்குரியது; அல்லது (யாரும் எடுக்காவிட்டால்) ஓநாய்க்குரியது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

மீண்டும் அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வழிதவறி வந்த ஒட்டகத்தை (கண்டெடுத்தால்) என்ன செய்வது?" என்று கேட்டார்.

(இதைக் கேட்டதும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தம் கன்னங்கள் சிவக்கும் அளவுக்கு—அல்லது முகம் சிவக்கும் அளவுக்குக்—கோபமடைந்தார்கள். பின்பு, "உனக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம்? அதன் உரிமையாளர் அதனைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை, (நடந்து செல்வதற்கு) அதன் கால்களும் (நீரைச் சேமித்து வைப்பதற்கு) அதன் நீர்ப்பையும் (வயிறும்) அதனுடனேயே இருக்கின்றனவே!" என்று கூறினார்கள்.

(மேலும், அய்யூப் வழியாக யஹ்யா அறிவிக்கும் அறிவிப்பில், "அதன் உரிமையாளர் அதனைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை அதை (அப்படியே) விட்டுவிடு" என்று இடம்பெற்றுள்ளது. இதனை இமாம் புகாரி அவர்கள் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் குதைபா வழியாகவும், இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் யஹ்யா பின் அய்யூப், குதைபா மற்றும் அலி பின் ஹுஜ்ர் வழியாகவும் பதிவு செய்துள்ளனர்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ ثنا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ الْحَافِظُ وَيَحْيَى بْنُ مَنْصُورٍ الْقَاضِي وَمُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْهَاشِمِيُّ قَالُوا ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو الْحَرَشِيُّ ح وَأَخْبَرَنَا أَبُو صَالِحِ بْنُ أَبِي طَاهِرٍ الْعَنْبَرِيُّ أنبأ جَدِّي يَحْيَى بْنُ مَنْصُورٍ الْقَاضِي ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو قِشْمَرْدُ أنبأ الْقَعْنَبِيُّ ثنا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ صَاحِبَ رَسُولِ اللهِ ﷺ يَقُولُ سُئِلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنِ اللُّقَطَةِ الذَّهَبِ أَوِ الْوَرِقِ فَقَالَ اعْرِفْ وِكَاءهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ لَمْ تُعْتَرَفْ فَاسْتَنْفِقْهَا وَلْتَكُنْ وَدِيعَةً عِنْدَكَ فَإِنْ جَاءَ طَالِبُهَا يَوْمًا مِنَ الدَّهْرِ فَأَدِّهَا إِلَيْهِ وَسَأَلَهُ عَنْ ضَالَّةِ الْإِبِلِ فَقَالَ مَا لَكَ وَلَهَا؟ دَعْهَا؛ فَإِنَّ مَعَهَا حِذَاءَهَا وَسِقَاءَهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَجِدَهَا رَبُّهَا وَسَأَلَهُ عَنِ الشَّاةِ فَقَالَ خُذْهَا؛ فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنِ ابْنِ أَبِي أُوَيْسٍ عَنْ سُلَيْمَانَ وَرَوَاهُ مُسْلِمٌ عَنِ الْقَعْنَبِيِّ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழரான ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கீழே கண்டெடுக்கப்பட்ட தங்கம் அல்லது வெள்ளி (நாணயங்கள்) குறித்துக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அதன் முடிச்சையும் (கயிறு), அது வைக்கப்பட்டுள்ள பையையும் (உறை) நன்கு (அடையாளம் கண்டு) நினைவில் வைத்துக்கொள். பின்னர் ஒரு வருட காலம் அதனைப் பற்றி (மக்களிடம்) அறிவிப்புச் செய். (அந்தக் காலக்கெடுவிற்குள்) அதை எவரும் அடையாளம் காட்டவில்லை எனில், அதனை நீ (உனது தேவைக்காகச்) செலவு செய்துகொள். (இருப்பினும்) அது உன்னிடம் ஓர் அமானிதமாக (ஒப்படைப்பாக) இருக்கட்டும். என்றேனும் ஒருநாள் அதனைத் தேடி அதன் உரிமையாளர் வந்தால், அவரிடம் அதை (அல்லது அதற்கு நிகரான தொகையை) நீ ஒப்படைத்து விடு" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் அவர்களிடம் காணாமல் போன ஒட்டகத்தைக் குறித்துக் கேட்கப்பட்டபோது, "உனக்கும் அதற்கும் என்ன வேலை? அதை(ப் பிடிக்காமல்) விட்டுவிடு. ஏனெனில், அதனுடனேயே அதன் காலணிகளும் (உறுதியான குளம்புகளும்) தண்ணீர்ப் பையும் (நீண்ட தூரம் நீர் அருந்தாமல் இருக்கும் திறனும்) உள்ளன. அதன் உரிமையாளர் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை, அது நீர்நிலைகளுக்குச் சென்று நீர் அருந்தும்; மரங்களின் இலைகளைத் தின்றுகொள்ளும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் அவரிடம் காணாமல் போன ஆட்டைக் குறித்துக் கேட்கப்பட்டபோது, "அதை நீ பிடித்துக்கொள். ஏனெனில், அது உனக்குரியது; அல்லது உன்னுடைய சகோதரருக்கு (அதன் உரிமையாளருக்கு)ரியது; அல்லது ஓநாய்க்கு (இரை ஆகக்கூடியது)" என்று கூறினார்கள்.

(இதனை இமாம் புகாரி அவர்கள் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் இப்னு அபீ உவைஸ் வழியாக சுலைமான் என்பவரிடமிருந்தும், இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் கஅனபீ என்பவரிடமிருந்தும் பதிவு செய்துள்ளனர்).
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
كَمَا أَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَبْدَانَ، أنبأ أَبُو الْقَاسِمِ سُلَيْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ اللَّخْمِيُّ , ثنا إِسْحَاقُ الدَّبَرِيُّ , ثنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , ح قَالَ: وَثنا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ , ثنا قَبِيصَةُ , عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ , عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ، فَقَالَ: " عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا وَوِعَاءَهَا، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ، وَإِلَّا فَاسْتَنْفِقْهَا أَوِ اسْتَمْتِعْ بِهَا "، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، ضَالَّةُ الْغَنَمِ؟ فَقَالَ: " إِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ "، فَسَأَلَهُ عَنْ ضَالَّةِ الْإِبِلِ، فَتَغَيَّرَ وَجْهُهُ وَقَالَ: " مَا لَكَ وَلَهَا؟ مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ، تَأَكُلُ الشَّجَرَ، دَعْهَا حَتَّى تَلْقَى رَبَّهَا " أَخْرَجَهُ الْبُخَارِيُّ مِنْ وَجْهَيْنِ آخَرَيْنِ عَنِ الثَّوْرِيِّ دُونَ قَوْلِهِ: " وِعَاءَهَا "، وَقَالَ: " فَإِنْ جَاءَ أَحَدٌ يُخْبِرُكَ بِهَا وَإِلَّا فَاسْتَنْفِقْهَا "
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் ஒரு கிராமவாசி வந்து, கீழே கிடந்து கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் (லுக்கதா) பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஓராண்டு காலத்திற்கு அப்பொருளைப் பற்றி (மக்கள் கூடும் இடங்களில்) அறிவிப்புச் செய். பின்னர் அதைக் கட்டியிருந்த முடிச்சுக்கயிறு (விகா), அதன் பை (இஃபாஸ்) மற்றும் அதன் கொள்கலன் (விஆ) ஆகிய அடையாளங்களை நன்கு நினைவில் வைத்துக்கொள். அதன் உரிமையாளர் (அடையாளங்களைச் சரியாகச் சொல்லி) வந்தால் அதை அவரிடம் ஒப்படைத்துவிடு. இல்லையென்றால் அதனை நீ செலவு செய்துகொள் அல்லது (பயன்படுத்திக் கொள்)" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! வழிதவறி வந்த ஆட்டைப் பற்றி (சட்டம்) என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அது உனக்குரியது, அல்லது உனது சகோதரருக்குரியது, அல்லது (நீ எடுக்காவிட்டால்) ஓநாய்க்குரியது" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் அவர் வழிதவறி வந்த ஒட்டகத்தைப் பற்றிக் கேட்டார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்களின் முகம் (கோபத்தால்) மாறியது. அவர்கள், "உனக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம்? அதனுடனேயே அதன் பாதணிகளும் (குளம்புகளும்) தண்ணீர் பையும் (நீண்ட தூரம் நீர் அருந்தாமல் இருக்கும் தன்மையும்) உள்ளன. அதுவாகவே நீர்நிலையைச் சென்றடையும்; மரத்தின் இலைகளைத் தின்னும். எனவே, அதன் உரிமையாளர் அதை வந்து சேரும் வரை அதனை அப்படியே விட்டுவிடு" என்று கூறினார்கள்.

(இந்த ஹதீஸை இமாம் புகாரி (ரஹ்) அவர்கள் ஸுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ வழியாக வேறு இரண்டு அறிவிப்பாளர் தொடர்களிலும் பதிவு செய்துள்ளார்கள். அவற்றில் "அதன் கொள்கலன்" என்ற வார்த்தை இடம்பெறவில்லை. மேலும், "யாராவது வந்து அதைப் பற்றி உனக்குத் தெரிவித்தால் (அவரிடம் கொடுத்துவிடு), இல்லையெனில் நீ அதனைச் செலவு செய்துகொள்" என்று இடம்பெற்றுள்ளது.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
4889ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِدْرِيسَ الْأَنْصَارِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّهُ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ، فَقَالَ: § «اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا فَشَأْنَكَ بِهَا»، قَالَ: فَضَالَّةُ الْغَنَمِ، قَالَ: «لَكَ، أَوْ لِأَخِيكَ، أَوْ لِلذِّئْبِ»، قَالَ: فَضَالَّةُ الْإِبِلِ، قَالَ: «مَا لَكَ، وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا، وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ، وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا»
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, (கீழே கிடந்து) கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் (லுக்தா) பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "அதன் உறை (பை) மற்றும் அதன் முடிச்சை (கயிறு) அடையாளம் கண்டு (நினைவில் வைத்து) கொள். பிறகு, ஓர் ஆண்டு வரை அதைப் பற்றி (பொது இடங்களில்) அறிவிப்புச் செய். அதன் உரிமையாளர் (சரியான அடையாளங்களுடன்) வந்துவிட்டால் (அதை அவரிடம் ஒப்படைத்துவிடு); இல்லையென்றால் அதனை நீயே பயன்படுத்திக் கொள் (அது உனக்கு அனுமதிக்கப்பட்டதாகிவிடும்)" என்று கூறினார்கள்.

அம்மனிதர், "வழிதவறி வந்த ஆட்டை (கண்டெடுத்தால் என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அது உனக்குரியது; அல்லது (நீ எடுக்காவிட்டால்) உன் சகோதரருக்குரியது; அல்லது (யாரும் எடுக்காவிட்டால்) ஓநாய்க்குரியது" என்று கூறினார்கள்.

மீண்டும் அம்மனிதர், "வழிதவறி வந்த ஒட்டகத்தை (கண்டெடுத்தால் என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "உனக்கும் அதற்கும் என்ன சம்பந்தம்? (அதை விட்டுவிடு). அதனுடனேயே அதன் தண்ணீர்ப் பையும் (நீண்ட காலம் தாகம் தாங்கும் ஆற்றல்), அதன் குளம்புகளும் (நடப்பதற்கான வலிமை) உள்ளன. அதன் உரிமையாளர் அதனைச் சந்திக்கும் வரை, அது நீர்நிலைகளுக்குச் சென்று நீர் அருந்தும்; மரங்களின் (இலைகளைத்) தின்னும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
4890ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْهَمْدَانِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، أَنَّ رَبِيعَةَ بْنَ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَهُمْ عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّهُ قَالَ: أَتَى رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ، فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ قَالَ: § «اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً»، قَالَ: فَإِنْ لَمْ يَأْتِ لَهَا طَالِبٌ فَاسْتَنْفِقْهَا، قَالَ: فَضَالَّةُ الْغَنَمِ؟، قَالَ: «لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ، أَوْ لِلذِّئْبِ»، قَالَ: فَضَالَّةُ الْإِبِلِ؟، قَالَ: «مَعَهَا سِقَاؤُهَا، وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ، وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَأْتِيَهَا رَبُّهَا»
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தபோது, ஒரு மனிதர் அவர்களிடம் வந்து (கீழே கிடந்து) கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் (லுக்தா) பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அப்பொருள் இருந்த பையையும் (உறை) அதைக் கட்டியிருந்த கயிற்றையும் நீ (அடையாளத்திற்காக) நன்கு தெரிந்து வைத்துக்கொள். பின்னர், ஓர் ஆண்டு காலம் அதைப் பற்றி (மக்களிடம்) அறிவிப்புச் செய். அதனைத் தேடி எவரும் வரவில்லை என்றால், நீ அதைச் செலவு செய்துகொள்" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "வழிதவறி வந்த ஆட்டைக் (கண்டெடுத்தால் என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அது உனக்குரியது; அல்லது உன் சகோதரருக்குரியது; அல்லது ஓநாய்க்குரியது" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "வழிதவறி வந்த ஒட்டகத்தைக் (கண்டெடுத்தால் என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அதனுடன் அதன் நீர்ப்பையும் (வயிற்றில் தண்ணீரைச் சேமிக்கும் திறன்) அதன் குளம்புகளும் உள்ளன. அதன் உரிமையாளர் அதனிடம் வரும் வரை, அது நீர்நிலைக்குச் சென்று நீர் அருந்தும்; மரங்களின் இலைகளைத் தின்னும் (எனவே அதை விட்டுவிடு)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
4893ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَبُو يَعْلَى، أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَجَّاجِ السَّامِيُّ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، عَنْ ضَالَّةِ الْإِبِلِ، قَالَ «مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا، وَحِذَاؤُهَا، فَدَعْهَا تَأْكُلُ الشَّجَرَ، وَتَرِدُ الْمَاءَ، حَتَّى يَأْتِيَهَا بَاغِيهَا»، وَسَأَلَهُ عَنْ ضَالَّةِ الْغَنَمِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هِيَ لَكَ، أَوْ لِأَخِيكَ، أَوْ لِلذِّئْبِ»، ثُمَّ سَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: § «اعْرِفْ عَدَدَهَا، وَوِعَاءَهَا، وَوِكَاءَهَا، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا، فَعَرَفَ عَدَدَهَا، وَوِعَاءَهَا، وَوِكَاءَهَا، فَأَعْطِهَا إِيَّاهُ، وَإِلَّا فَهِيَ لَكَ»
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் காணாமல் போன ஒட்டகத்தைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அதற்கும் உமக்கும் என்ன சம்பந்தம்? அதனிடமே அதன் தண்ணீர் பையும் (வயிற்றில் சேமிக்கும் நீர்), காலணிகளும் (உறுதியான குளம்புகளும்) உள்ளன. அதன் உரிமையாளர் (தேடுபவர்) அதைத் தேடி வரும் வரை, மரத்தின் இலைகளைத் தின்றபடியும், நீரை அருந்தியபடியும் இருக்க அதை விட்டுவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் அவர் காணாமல் போன ஆட்டைப் பற்றி அவர்களிடம் கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அது உமக்கு (நீர் அதைப் பாதுகாத்தால்), அல்லது உமது சகோதரருக்கு (உரிமையாளருக்கு), அல்லது ஓநாய்க்கு (யாரும் அதைக் காப்பாற்றாவிட்டால்) உரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அவர், கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளைப் (பணம் அல்லது பொருட்கள்) பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அதன் எண்ணிக்கையையும், அதன் பையையும் (உறை), அதைக் கட்டியுள்ள கயிற்றையும் (அடையாளங்களை) நன்கு அறிந்து வைத்துக்கொள். அதன் உரிமையாளர் வந்து அதன் எண்ணிக்கையையும், பையையும், கட்டியிருந்த கயிற்றையும் (சரியாக அடையாளம்) கூறினால் அவரிடம் அதைக் கொடுத்துவிடு. இல்லையெனில் (ஒரு வருடம் வரை அறிவிப்புச் செய்த பிறகு), அது உனக்கே உரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
4898ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِدْرِيسَ الْأَنْصَارِيُّ، قَالَ: أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ، فَقَالَ: § «اعْرِفْ عِفَاصَهَا، وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا، وَإِلَّا فَشَأْنَكَ بِهَا»، قَالَ: فَضَالَّةُ الْغَنَمِ، قَالَ: «هِيَ لَكَ، أَوْ لِأَخِيكَ، أَوْ لِلذِّئْبِ»، قَالَ: فَضَالَّةُ الْإِبِلِ، قَالَ: «مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا، وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ، وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا»
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, 'லுக்கதா' (கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருள்) குறித்துக் கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அதன் பையையும் (உறையையும்), அதன் முடிச்சையும் (கயிற்றையும்) நன்கு அறிந்து கொள். பின்னர், ஓர் ஆண்டு வரை அதைப் பற்றி (பொதுமக்களிடம்) அறிவிப்புச் செய். அதன் உரிமையாளர் (அடையாளம் கூறி) வந்துவிட்டால் (அவரிடம் அதை ஒப்படைத்துவிடு); இல்லையென்றால், அதை நீயே (உனது விருப்பப்படி) பயன்படுத்திக் கொள்" என்று கூறினார்கள்.

அந்த மனிதர், "வழிதவறி வந்த ஆட்டை (கண்டெடுத்தால்) என்ன செய்வது?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அது உனக்கு, அல்லது உனது (முஸ்லிம்) சகோதரருக்கு, அல்லது ஓநாய்க்கு உரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.

அவர், "வழிதவறி வந்த ஒட்டகத்தை (கண்டெடுத்தால்) என்ன செய்வது?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அதைப் பற்றி உனக்கென்ன கவலை? அதனுடனேயே அதன் தண்ணீர்ப் பையும் (வயிறும்), அதன் குளம்புகளும் உள்ளன. அதன் உரிமையாளர் அதைக் கண்டுபிடிக்கும் வரை, அதுவே நீர்நிலைகளைச் சென்றடைந்து (நீர் அருந்தும்); மரங்களில் (உள்ள இலைகளை)த் தின்று (பிழைத்துக்) கொள்ளும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح