حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ مَرُّوا بِجَنَازَةٍ فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا خَيْرًا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَجَبَتْ ". ثُمَّ مَرُّوا بِأُخْرَى فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا شَرًّا فَقَالَ " وَجَبَتْ ". فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ مَا وَجَبَتْ قَالَ " هَذَا أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ خَيْرًا فَوَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ، وَهَذَا أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ شَرًّا فَوَجَبَتْ لَهُ النَّارُ، أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الأَرْضِ ".
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
(மக்கள்) ஒரு ஜனாஸா (பிரேத ஊர்வலத்தைக்) கடந்து சென்றார்கள். அப்போது (அதில் உள்ள இறந்தவரைப் பற்றி) நல்லவிதமாகப் புகழ்ந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அது உறுதியாகிவிட்டது" என்று கூறினார்கள்.
பின்னர் (அவர்கள்) மற்றொரு (ஜனாஸா ஊர்வலத்தைக்) கடந்து சென்றார்கள். அப்போது (அதில் உள்ள இறந்தவரைப் பற்றி) தீயவிதமாகப் பேசினார்கள். (நபி (ஸல்) அவர்கள்), "அது உறுதியாகிவிட்டது" என்று கூறினார்கள்.
உமர் பின் அல்-கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்), "என்ன உறுதியாகிவிட்டது?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு (நபி (ஸல்) அவர்கள்), "இவர் விஷயத்தில் நீங்கள் நல்லவிதமாகப் புகழ்ந்தீர்கள், எனவே இவருக்குச் சொர்க்கம் உறுதியாகிவிட்டது. இவர் விஷயத்தில் நீங்கள் தீயவிதமாகப் பேசினீர்கள், எனவே இவருக்கு நரகம் உறுதியாகிவிட்டது. நீங்கள் பூமியில் அல்லாஹ்வின் சாட்சிகள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مُرَّ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِجَنَازَةٍ، فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا خَيْرًا فَقَالَ " وَجَبَتْ ". ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا شَرًّا ـ أَوْ قَالَ غَيْرَ ذَلِكَ ـ فَقَالَ " وَجَبَتْ ". فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قُلْتَ لِهَذَا وَجَبَتْ، وَلِهَذَا وَجَبَتْ، قَالَ " شَهَادَةُ الْقَوْمِ، الْمُؤْمِنُونَ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الأَرْضِ ".
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் ஒரு ஜனாஸா கடந்து சென்றது. அப்போது மக்கள் இறந்தவரைப் பற்றி நல்லவற்றைப் புகழ்ந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அது (சொர்க்கம்) உறுதியாகிவிட்டது" என்று கூறினார்கள். பின்னர் மற்றொரு ஜனாஸா கடந்து சென்றது. அப்போது மக்கள் இறந்தவரைப் பற்றித் தீயவற்றைக் கூறினார்கள் (அல்லது வேறு விதமாகக் கூறினார்கள் என அறிவிப்பாளர் கூறினார்). நபி (ஸல்) அவர்கள், "அது (நரகம்) உறுதியாகிவிட்டது" என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தாங்கள் இருவருக்கும் அது உறுதியாகிவிட்டது என்று கூறினீர்களே?" என்று கேட்கப்பட்டது. நபி (ஸல்) அவர்கள், "மக்களின் சாட்சியம் (ஏற்றுக்கொள்ளப்படுகிறது). நம்பிக்கையாளர்கள் பூமியில் அல்லாஹ்வின் சாட்சிகளாக இருக்கிறார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
அனஸ் இப்னு மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒரு ஜனாஸா (அடக்கம் செய்ய எடுத்துச் செல்லப்பட்டது) கடந்து சென்றது, அது நல்ல வார்த்தைகளால் புகழப்பட்டது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: அது உறுதியாகிவிட்டது, அது உறுதியாகிவிட்டது, அது உறுதியாகிவிட்டது. மற்றொரு ஜனாஸா (அடக்கம் செய்ய எடுத்துச் செல்லப்பட்டது) கடந்து சென்றது, அது தீய வார்த்தைகளால் கண்டிக்கப்பட்டது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: அது உறுதியாகிவிட்டது, அது உறுதியாகிவிட்டது, அது உறுதியாகிவிட்டது. உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: என் தந்தையும் தாயும் உங்களுக்கு அர்ப்பணமாகட்டும்! ஒரு ஜனாஸா (அடக்கம் செய்ய எடுத்துச் செல்லப்பட்டது) கடந்து சென்று அது நல்ல வார்த்தைகளால் புகழப்பட்டபோது, நீங்கள் கூறினீர்கள்: அது உறுதியாகிவிட்டது, அது உறுதியாகிவிட்டது, அது உறுதியாகிவிட்டது. மற்றொரு ஜனாஸா (அடக்கம் செய்ய எடுத்துச் செல்லப்பட்டது) கடந்து சென்று அது தீய வார்த்தைகளால் கண்டிக்கப்பட்டபோது, நீங்கள் கூறினீர்கள்: அது உறுதியாகிவிட்டது, அது உறுதியாகிவிட்டது, அது உறுதியாகிவிட்டது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: எவரை நீங்கள் நல்ல வார்த்தைகளால் புகழ்ந்தீர்களோ, அவருக்கு சொர்க்கம் உறுதியாகிவிட்டது; எவரை நீங்கள் தீய வார்த்தைகளால் கண்டிக்கப்பட்டீர்களோ, அவருக்கு நரகம் உறுதியாகிவிட்டது. நீங்கள் பூமியில் அல்லாஹ்வின் சாட்சிகளாக இருக்கிறீர்கள், நீங்கள் பூமியில் அல்லாஹ்வின் சாட்சிகளாக இருக்கிறீர்கள், நீங்கள் பூமியில் அல்லாஹ்வின் சாட்சிகளாக இருக்கிறீர்கள்.