ஸஹ்ல் இப்னு அபீ ஹத்மா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்களும், முஹய்யிஸா இப்னு மஸ்ஊத் இப்னு ஸைத் (ரழி) அவர்களும் கைபருக்குப் புறப்பட்டார்கள். அச்சமயத்தில் அங்கு (முஸ்லிம்களுக்கும் யூதர்களுக்கும் இடையே) சமாதான ஒப்பந்தம் நிலவியது. அவர்கள் இருவரும் பிரிந்து சென்றனர். பின்னர் முஹய்யிஸா (ரழி) அவர்கள் அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்களிடம் வந்தபோது, அவர் கொல்லப்பட்டு இரத்த வெள்ளத்தில் துடித்துக்கொண்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். அவர் அவரை அடக்கம் செய்துவிட்டு மதீனாவுக்குத் திரும்பினார்கள்.
பிறகு அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்களும், மஸ்ஊதின் புதல்வர்களான முஹய்யிஸா (ரழி), ஹுவையிஸா (ரழி) ஆகியோரும் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் பேச முற்பட்டார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், “பெரியவரைப் பேச விடுங்கள்! பெரியவரைப் பேச விடுங்கள்!” என்று கூறினார்கள். ஏனெனில் வருகை தந்தவர்களில் அவர்தான் வயதில் சிறியவர். எனவே அவர் அமைதியானார்; மற்ற இருவரும் பேசினார்கள்.
அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், “நீங்கள் (ஐம்பது முறை) சத்தியம் செய்து, கொலையாளிக்குரிய தண்டனையை (அல்லது இரத்த ஈட்டுத்தொகையைப்) பெறத் தயாரா?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், “நாங்கள் பார்க்காத, (நேரில்) சாட்சியாக இல்லாத நிலையில் எவ்வாறு சத்தியம் செய்வது?” என்று கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், “அப்படியென்றால் யூதர்கள் ஐம்பது சத்தியங்கள் செய்து (உங்கள் குற்றச்சாட்டிலிருந்து) தங்களை விடுவித்துக் கொள்வார்களே?” என்றார்கள். அவர்கள், “இறைமறுப்பாளர்களின் சத்தியங்களை நாங்கள் எப்படி ஏற்பது?” என்று கேட்டார்கள். ஆகவே, நபி (ஸல்) அவர்கள் தாமே (அப்துல்லாஹ்வின்) இரத்த ஈட்டுத்தொகையைச் செலுத்தினார்கள்.
ஸஹ்ல் இப்னு அபீ ஹஸ்மா (ரழி) அவர்களும் ராஃபிஉ இப்னு கதீஜ் (ரழி) அவர்களும் கூறியதாவது:
அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் இப்னு ஸைத் (ரழி) அவர்களும், முஹய்யிஸா இப்னு மஸ்ஊத் இப்னு ஸைத் (ரழி) அவர்களும் (கைபரை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் கைபரை அடைந்தபோது (தங்கள் வேலை நிமித்தம்) பிரிந்து சென்றார்கள். பிறகு முஹய்யிஸா (ரழி), அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) கொல்லப்பட்டுக் கிடப்பதைக் கண்டார். அவரை (அங்கேயே) அடக்கம் செய்தார். பிறகு அவரும், ஹுவையிஸா இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களும், அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்களும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார்கள். அம்மூவரில் அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) வயது குறைந்தவராக இருந்தார். அவர் தம் இரு தோழர்களுக்கு முன்பாகப் பேச முனைந்தார்.
அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "பெரியவரைப் பேச விடுவீராக!" (அதாவது, வயதில் பெரியவரைப் பேசச் சொன்னார்கள்) என்று கூறினார்கள். ஆகவே அவர் மௌனமானார். அவருடைய இரு தோழர்களும் பேசினார்கள். அவருடன் சேர்ந்து அவரும் பேசினார். அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) கொல்லப்பட்ட செய்தியைத் தெரிவித்தார்கள்.
அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் அவர்களிடம், "உங்கள் தோழருக்காக (பழிவாங்குவதற்கு அல்லது நஷ்டஈடு பெறுவதற்கு) நீங்கள் ஐம்பது முறை சத்தியம் செய்து, (கொலையாளியின் மீது) உரிமை கொண்டாடுகிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "நாங்கள் (கொலையை) பார்க்காதபோது எப்படிச் சத்தியம் செய்வோம்?" என்று கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியாயின் யூதர்கள் ஐம்பது முறை சத்தியம் செய்து (குற்றச்சாட்டிலிருந்து) விலகிக்கொள்வார்களே (அதை ஏற்கிறீர்களா)?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "இறைமறுப்பாளர்களான (காஃபிர்களான) கூட்டத்தாரின் சத்தியங்களை நாங்கள் எப்படி ஏற்போம்?" என்று கேட்டார்கள். இந்த நிலைமையை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கண்டபோது, தாமே அவருக்கான நஷ்டஈட்டை (திய்யா) வழங்கினார்கள்.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ، وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ الأَنْصَارِيَّيْنِ، ثُمَّ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ وَأَهْلُهَا يَهُودُ فَتَفَرَّقَا لِحَاجَتِهِمَا فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَوُجِدَ فِي شَرَبَةٍ مَقْتُولاً فَدَفَنَهُ صَاحِبُهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَمَشَى أَخُو الْمَقْتُولِ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ وَحُوَيِّصَةُ فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَأْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَحَيْثُ قُتِلَ فَزَعَمَ بُشَيْرٌ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَمَّنْ أَدْرَكَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ لَهُمْ " تَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ " . أَوْ " صَاحِبَكُمْ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا شَهِدْنَا وَلاَ حَضَرْنَا . فَزَعَمَ أَنَّهُ قَالَ " فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ " . فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَزَعَمَ بُشَيْرٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَقَلَهُ مِنْ عِنْدِهِ .
புஷைர் இப்னு யஸார் அறிவித்தார்கள்:
அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் இப்னு ஸைத் அவர்களும், முஹய்யிஸா இப்னு மஸ்ஊத் இப்னு ஸைத் அவர்களும் - இவ்விருவரும் பனூ ஹாரிஸா கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த அன்ஸார்கள் ஆவார்கள் - அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் கைபருக்குப் புறப்பட்டார்கள். அக்காலத்தில் (கைபர்) சமாதான உடன்படிக்கையின் கீழ் இருந்தது; மேலும் அங்கு யூதர்கள் வசித்து வந்தார்கள். அவர்கள் தங்களின் (தனிப்பட்ட) தேவைகளுக்காகப் பிரிந்து சென்றார்கள். (அப்போது) அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் கொல்லப்பட்டார்கள்; மேலும் அவர்களின் சடலம் ஒரு நீர்நிலையில் (சிறு நீர்ப்பாசனக் கால்வாயில்) கண்டெடுக்கப்பட்டது. அவர்களின் தோழர் (முஹய்யிஸா) அவரை அடக்கம் செய்துவிட்டு மதீனாவுக்கு வந்தார்.
பிறகு கொல்லப்பட்டவரின் சகோதரர் அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு ஸஹ்ல் அவர்களும், முஹய்யிஸா அவர்களும், ஹுவய்யிஸா அவர்களும் (அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம்) நடந்து சென்று, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அப்துல்லாஹ்வின் விவகாரத்தையும் அவர் கொலை செய்யப்பட்ட இடத்தையும் பற்றி தெரிவித்தார்கள்.
புஷைர் அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கண்ட நபித்தோழர்கள் வாயிலாக அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவர்களிடம், "நீங்கள் ஐம்பது முறை சத்தியம் செய்யுங்கள்; (அதன் மூலம்) உங்கள் கொலையாளியிடமிருந்து (இரத்த இழப்பீட்டைப் பெற) நீங்கள் உரிமை பெறுவீர்கள்" - அல்லது "உங்கள் தோழருக்கான (இரத்த இழப்பீட்டைப் பெறும்) உரிமையை அடைவீர்கள்" - என்று கூறினார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் (இக்கொலையை) பார்க்கவுமில்லை, அங்கு இருக்கவுமில்லை" என்று கூறினார்கள். "அப்படியானால் யூதர்கள் ஐம்பது சத்தியங்கள் செய்து (குற்றச்சாட்டிலிருந்து) விலகிக்கொள்வார்கள்" என்று நபி (ஸல்) கூறினார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இறைமறுப்பாளர்களான (குஃப்பார்) ஒரு கூட்டத்தாரின் சத்தியத்தை நாங்கள் எப்படி ஏற்க முடியும்?" என்று கேட்டார்கள். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தாமே தம்மிடமிருந்து அவருக்கான இரத்த இழப்பீட்டை வழங்கினார்கள் என்று புஷைர் கூறினார்.