இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

2616ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الصَّنْعَانِيُّ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَأَصْبَحْتُ يَوْمًا قَرِيبًا مِنْهُ وَنَحْنُ نَسِيرُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ وَيُبَاعِدُنِي مِنَ النَّارِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَقَدْ سَأَلْتَنِي عَنْ عَظِيمٍ وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ يَسَّرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ تَعْبُدُ اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أَدُلُّكَ عَلَى أَبْوَابِ الْخَيْرِ الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ كَمَا يُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ وَصَلاَةُ الرَّجُلِ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ تَلاََ‏:‏ ‏(‏ تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ ‏)‏ حَتَّى بَلَغَ‏:‏ ‏(‏يَعْمَلُونَ‏)‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أُخْبِرُكَ بِرَأْسِ الأَمْرِ كُلِّهِ وَعَمُودِهِ وَذِرْوَةِ سَنَامِهِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ رَأْسُ الأَمْرِ الإِسْلاَمُ وَعَمُودُهُ الصَّلاَةُ وَذِرْوَةُ سَنَامِهِ الْجِهَادُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أُخْبِرُكَ بِمَلاَكِ ذَلِكَ كُلِّهِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ بَلَى يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ فَأَخَذَ بِلِسَانِهِ قَالَ ‏"‏ كُفَّ عَلَيْكَ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَإِنَّا لَمُؤَاخَذُونَ بِمَا نَتَكَلَّمُ بِهِ فَقَالَ ‏"‏ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا مُعَاذُ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ أَوْ عَلَى مَنَاخِرِهِمْ إِلاَّ حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தேன். ஒரு நாள் நாங்கள் போய்க் கொண்டிருக்கும்போது நான் அவர்களுக்கு அருகில் வந்தேன். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழைவிக்கக்கூடிய, நரகத்திலிருந்து என்னைத் தூரமாக்கக்கூடிய ஒரு நற்செயலைப் பற்றி எனக்கு அறிவியுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "மகத்தான ஒரு விஷயத்தைப் பற்றி நீர் கேட்டுள்ளீர். ஆனால் அல்லாஹ் யாருக்கு அதை எளிதாக்கினானோ அவருக்கு அது எளிதானதே. (அது என்னவெனில்) நீர் அல்லாஹ்வை வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதனையும் இணையாக்கக் கூடாது. தொழுகையை நிலைநாட்ட வேண்டும்; ஜகாத் கொடுக்க வேண்டும்; ரமலானில் நோன்பு நோற்க வேண்டும்; (கஅபா) ஆலயத்திற்கு ஹஜ் செய்ய வேண்டும்."

பிறகு (நபி (ஸல்) அவர்கள்), "நன்மையின் வாசல்களை உமக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா? நோன்பு (பாவங்களிலிருந்து காக்கும்) கேடயமாகும்; தண்ணீர் நெருப்பை அணைப்பது போன்று தர்மம் பாவங்களை அழித்துவிடும்; நள்ளிரவில் ஒரு மனிதர் தொழும் தொழுகையும் (நன்மையின் வாசலாகும்)" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அவர்கள், "ததஜாஃபா ஜுனுபுஹும் அனில் மளாஜிஃ..." என்று தொடங்கி "...யஃமலூன்" என்பது வரை (திருக்குர்ஆன் 32:16-17 வசனங்களை) ஓதினார்கள்.

பிறகு அவர்கள், "இக்காரியத்தின் தலை, அதன் தூண், அதன் உச்சி (திமில்) பற்றி உமக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றேன்.

அவர்கள் கூறினார்கள்: "இக்காரியத்தின் தலை இஸ்லாம் ஆகும்; அதன் தூண் தொழுகை ஆகும்; அதன் உச்சி ஜிஹாத் ஆகும்."

பிறகு அவர்கள், "இவை அனைத்தின் கட்டுப்பாடாக (அடிப்படையாக) இருப்பதை உமக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம், அல்லாஹ்வின் நபியே!" என்றேன்.

அவர்கள் தமது நாவைப் பிடித்து, "இதை நீர் தடுத்துக் கொள்வீராக!" என்றார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் நபியே! நாம் பேசுவதற்கெல்லாம் நாம் தண்டிக்கப்படுவோமா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "உம் தாய் உம்மை இழக்கட்டும் முஆதே! (இது வியப்பையோ அல்லது மென்மையான கண்டனத்தையோ குறிக்கும் ஓர் அரபுச் சொற்றொடர்.) மக்கள் தங்கள் நாவுகள் அறுவடை செய்தவற்றைத் தவிர வேறெதுவும் அவர்களை நரகில் முகக்குப்புற (அல்லது மூக்குப்புற) தள்ளுமா என்ன?" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
3973சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْعَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي سَفَرٍ فَأَصْبَحْتُ يَوْمًا قَرِيبًا مِنْهُ وَنَحْنُ نَسِيرُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ وَيُبَاعِدُنِي مِنَ النَّارِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَقَدْ سَأَلْتَ عَظِيمًا وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ يَسَّرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ تَعْبُدُ اللَّهَ لاَ تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أُدُلُّكَ عَلَى أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ كَمَا يُطْفِئُ النَّارَ الْمَاءُ وَصَلاَةُ الرَّجُلِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَرَأَ ‏{تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ‏}‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أُخْبِرُكَ بِرَأْسِ الأَمْرِ وَعَمُودِهِ وَذُرْوَةِ سَنَامِهِ الْجِهَادُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أُخْبِرُكَ بِمِلاَكِ ذَلِكَ كُلِّهِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ بَلَى ‏.‏ فَأَخَذَ بِلِسَانِهِ فَقَالَ ‏"‏ تَكُفُّ عَلَيْكَ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَإِنَّا لَمُؤَاخَذُونَ بِمَا نَتَكَلَّمُ بِهِ قَالَ ‏"‏ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا مُعَاذُ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ عَلَى وُجُوهِهِمْ فِي النَّارِ إِلاَّ حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ ‏"‏ ‏.‏
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“நான் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தேன். ஒரு நாள் காலையில் நாங்கள் பயணம் செய்துகொண்டிருந்தபோது, நான் அவர்களுக்கு அருகில் சென்று, ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்து, நரகத்திலிருந்து வெகு தொலைவில் வைத்திருக்கக்கூடிய ஒரு செயலைப் பற்றி எனக்குச் சொல்லுங்கள்’ என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘நீர் ஒரு மகத்தான விஷயத்தைப் பற்றிக் கேட்டிருக்கிறீர். ஆனால் அல்லாஹ் யாருக்கு அதை எளிதாக்குகிறானோ, அவருக்கு அது எளிதானது. நீர் அல்லாஹ்வை வணங்க வேண்டும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது, தொழுகையை நிலைநாட்ட வேண்டும், ஜகாத் கொடுக்க வேண்டும், ரமலான் நோன்பு நோற்க வேண்டும் மற்றும் (கஅபா) ஆலயத்திற்கு ஹஜ் செய்ய வேண்டும்.’

பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘சொர்க்கத்தின் வாயில்களைப் பற்றி நான் உமக்கு அறிவிக்கட்டுமா? நோன்பு ஒரு கேடயமாகும்; தண்ணீர் நெருப்பை அணைப்பதைப் போல தர்மம் பாவத்தை அழிக்கிறது; மேலும் நள்ளிரவில் ஒரு மனிதன் தொழும் தொழுகையுமாகும்.’

பிறகு அவர்கள், ‘ததஜாஃபா ஜுனுபுஹும் அனில் மளாஜிஇ’ (அவர்களுடைய விலாப்புறங்கள் படுக்கைகளை விட்டும் விலகும்) எனத் தொடங்கி ‘ஜஸாஅன் பிமா கானூ யஃமலூன்’ (அவர்கள் செய்து கொண்டிருந்ததற்கு கூலியாக) என்பது வரை (திருக்குர்ஆன் 32:16-17) ஓதிக் காட்டினார்கள்.

பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘இந்தக் காரியத்தின் தலை, அதன் தூண் மற்றும் அதன் உச்சி ஆகியவற்றைப் பற்றி நான் உமக்கு அறிவிக்கட்டுமா? (அது) ஜிஹாத் ஆகும்.’

பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘இவை அனைத்திற்கும் அடிப்படையான விஷயத்தைப் பற்றி நான் உமக்கு அறிவிக்கட்டுமா?’ நான், ‘ஆம்’ என்றேன். அவர்கள் தமது நாவைப் பிடித்து, ‘இதைக் கட்டுப்படுத்துவீராக’ என்று கூறினார்கள்.

நான், ‘அல்லாஹ்வின் நபியே (ஸல்)! நாம் பேசுவதற்காகவும் நாம் கேள்வி கணக்கு கேட்கப்படுவோமா?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘முஆதே! உம் தாய் உம்மை இழக்கட்டும்! (இது ஆச்சரியத்தையும், விஷயத்தின் முக்கியத்துவத்தையும் உணர்த்தும் ஒரு அரபுப் பிரயோகம்.) மக்களை அவர்களின் நாவுகளின் அறுவடைகளைத் தவிர வேறு எதுவும் நரகத்தில் முகங்குப்புற வீழ்த்துமா என்ன?’”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
15885முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَر عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ انْتَهَيْتُ إِلَى رَجُلٍ يُحَدِّثُ قَوْمًا فَجَلَسْتُ فَقَالَ وُصِفَ لِي رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَنَا بِمِنًى غَادِيًا إِلَى عَرَفَاتٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ خَبِّرْنِي بِعَمَلٍ يُقَرِّبُنِي مِنَ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنَ النَّارِ قَالَ تُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتُحِبُّ لِلنَّاسِ مَا تُحِبُّ أَنْ يُؤْتَى إِلَيْكَ وَتَكْرَهُ لَهُمْ مَا تَكْرَهُ أَنْ يُؤْتَى إِلَيْكَ خَلِّ عَنْ وُجُوهِ الرِّكَابِ
அல்-முகீரா அவர்களின் தந்தை (ரபிஆ பின் ஷுஃபா) அறிவிக்கிறார்:

ஒரு கூட்டத்தினருக்குச் செய்தியறிவித்துக் கொண்டிருந்த ஒரு மனிதரிடம் நான் சென்று (அவர் சொல்வதைக் கேட்க) அமர்ந்தேன். அவர் கூறினார்:

"நான் மினாவில் இருந்து அதிகாலையில் அரஃபாத் நோக்கிச் சென்று கொண்டிருந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குறித்து எனக்கு (அடையாளம்) விவரிக்கப்பட்டது..." என்று (அந்த மனிதர்) கூறிவிட்டு (பின்வரும்) ஹதீஸைக் குறிப்பிட்டார்:

(அப்போது) நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னைச் சொர்க்கத்திற்கு நெருக்கமாக்கி, நரகத்தை விட்டும் தூரமாக்கும் ஒரு செயலை எனக்குக் கூறுங்கள்!" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நீர் தொழுகையை நிலைநிறுத்த வேண்டும்; ஜகாத் வழங்க வேண்டும்; (அல்லாஹ்வின்) இல்லத்தை (கஅபாவை) ஹஜ் செய்ய வேண்டும்; ரமலானில் நோன்பு நோற்க வேண்டும்; உமக்கு எது (நன்மை) வழங்கப்பட வேண்டும் என நீர் விரும்புகிறீரோ, அதையே (பிற) மக்களுக்கும் நீர் விரும்ப வேண்டும்; உமக்கு எது (தீமை) செய்யப்படுவதை நீர் வெறுக்கிறீரோ, அதையே அவர்களுக்கும் நீர் வெறுக்க வேண்டும். (இப்போது எனது) வாகனங்களின் (ஒட்டகத்தின்) கடிவாளங்களை விட்டுவிடும்!"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ளயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
22016முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فِي سَفَرٍ فَأَصْبَحْتُ يَوْمًا قَرِيبًا مِنْهُ وَنَحْنُ نَسِيرُ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ وَيُبَاعِدُنِي مِنَ النَّارِ قَالَ لَقَدْ سَأَلْتَ عَنْ عَظِيمٍ وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ يَسَّرَهُ اللهُ عَلَيْهِ تَعْبُدُ اللهَ وَلَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ ثُمَّ قَالَ أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى أَبْوَابِ الْخَيْرِ؟ الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ وَصَلَاةُ الرَّجُلِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ ثُمَّ قَرَأَ {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ} [السجدة 16] حَتَّى بَلَغَ{يَعْمَلُونَ} [السجدة 17]ثُمَّ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكَ بِرَأْسِ الْأَمْرِ وَعَمُودِهِ وَذُرْوَةِ سَنَامِهِ؟ فَقُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ رَأْسُ الْأَمْرِ الْإِسْلَامُ وَعَمُودُهُ الصَّلَاةُ وَذِرْوَةُ سَنَامِهِ الْجِهَادُ ثُمَّ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكَ بِمِلَاكِ ذَلِكَ كُلِّهِ؟ فَقُلْتُ لَهُ بَلَى يَا نَبِيَّ اللهِ فَأَخَذَ بِلِسَانِهِ فَقَالَ كُفَّ عَلَيْكَ هَذَا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ وَإِنَّا لَمُؤَاخَذُونَ بِمَا نَتَكَلَّمُ بِهِ؟ فَقَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا مُعَاذُ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ أَوْ قَالَ عَلَى مَنَاخِرِهِمْ إِلَّا حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ؟
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தேன். நாங்கள் (பயணத்தில்) சென்று கொண்டிருக்கும் போது, ஒரு நாள் காலையில் நான் அவர்களுக்கு அருகில் (நெருக்கமாக) சென்றேன். அப்போது நான், "அல்லாஹ்வின் நபியே! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்து, நரகத்தை விட்டு என்னைத் தூரமாக்கும் ஒரு (நற்)செயலை எனக்குக் கூறுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "நீர் ஒரு மாபெரும் விஷயத்தைப் பற்றி என்னிடம் கேட்டுள்ளீர். ஆயினும், அல்லாஹ் யாருக்கு அதை எளிதாக்குகிறானோ அவருக்கு அது மிகவும் எளிமையானதாகும். (அவை:) நீர் அல்லாஹ்வை (மட்டுமே) வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது. தொழுகையை நிலைநாட்ட வேண்டும். ஜகாத் கொடுக்க வேண்டும். ரமலானில் நோன்பு நோற்க வேண்டும். மேலும் (கஃபதுல்லாஹ் எனும்) இறை இல்லத்தை ஹஜ் செய்ய வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் அவர்கள், "நன்மையின் வாசல்களை நான் உமக்குக் காட்டட்டுமா? நோன்பு (பாவங்களிலிருந்து காக்கும்) ஒரு கேடயமாகும். தர்மம் (தண்ணீர் நெருப்பை அணைப்பதைப் போலப்) பாவங்களை அழித்துவிடும். மேலும், இரவின் நடுப்பகுதியில் ஒரு மனிதன் தொழும் தொழுகையும் (நன்மையின் வாசலாகும்)" என்று கூறிவிட்டு, பின்னர் (குர்ஆனின்) "அவர்களுடைய விலாப்புறங்கள் படுக்கைகளிலிருந்து ஒதுங்கியிருக்கும்..." (32:16) என்று தொடங்கி "...அவர்கள் செய்து கொண்டிருந்த (நற்)செயல்களுக்குக் கூலியாக" (32:17) என்பது வரை ஓதிக்காட்டினார்கள்.

பின்னர் அவர்கள், "அனைத்துக் காரியங்களின் (மார்க்கத்தின்) தலைப்பகுதி, அதன் தூண் மற்றும் அதன் உச்சந்தலை (சிகரம்) ஆகியவற்றை நான் உமக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நான், "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அறிவியுங்கள்)" என்றேன். அவர்கள், "அனைத்துக் காரியங்களின் தலைப்பகுதி இஸ்லாம் (அல்லாஹ்வுக்கு அடிபணிதல்), அதன் தூண் தொழுகை, அதன் உச்சந்தலை (சிகரம்) ஜிஹாத் (இறைவழியில் அறப்போர் புரிதல்) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், "இவை அனைத்திற்கும் ஆதாரமாக (அடிப்படையாக) விளங்கும் ஒன்றை உமக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம், அல்லாஹ்வின் நபியே! (அறிவியுங்கள்)" என்றேன். அவர்கள் தங்களது நாவைப் பிடித்துக் கொண்டு, "இதனை உமக்குக் கட்டுப்படுத்திக் கொள்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் பேசுபவற்றுக்காகவும் (மறுமையில்) தண்டிக்கப்படுவோமா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "முஆதே! உமது தாய் உம்மை இழக்கட்டும்! (இது அரபியில் வியப்பை வெளிப்படுத்தப் பயன்படுத்தப்படும் ஒரு மரபுத்தொடர்). மக்கள் நரக நெருப்பில் முகங்குப்புற — அல்லது மூக்குப்பார — விழச் செய்யப்படுவது, அவர்களது நாவுகள் அறுவடை செய்த (தீய பேச்சுகளின்) விளைவினால் அன்றி வேறெதனால்?" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
22063முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ مُعَاذٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ عَلَى مَنَاخِرِهِمْ فِي جَهَنَّمَ إِلَّا حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ؟ ‍
முஆத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(முஆதே!) உன்னை உனது தாய் இழக்கட்டும்! (இது அரபு வழக்கில் ஒருவரின் கவனத்தை ஈர்க்க அல்லது ஆச்சரியத்தை வெளிப்படுத்தப் பயன்படுத்தப்படும் ஒரு மரபுத்தொடராகும்). மக்களின் நாவுகள் அறுவடை செய்த (தீய)வற்றைத் தவிர வேறு எது அவர்களை நரகத்தில் அவர்களின் மூக்குகளின் (முகங்களின்) மீது விழச் செய்யும்?"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
22068முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ النَّزَّالِ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ خَلِيًّا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ قَالَ بَخٍ لَقَدْ سَأَلْتَ عَنْ عَظِيمٍ وَهُوَ يَسِيرٌ عَلَى مَنْ يَسَّرَهُ اللهُ عَلَيْهِ تُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَلْقَى اللهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا أَوَلَا أَدُلُّكَ عَلَى رَأْسِ الْأَمْرِ وَعَمُودِهِ وَذُرْوَةِ سَنَامِهِ؟ أَمَّا رَأْسُ الْأَمْرِ فَالْإِسْلَامُ فَمَنْ أَسْلَمَ سَلِمَ وَأَمَّا عَمُودُهُ فَالصَّلَاةُ وَأَمَّا ذُرْوَةُ سَنَامِهِ فَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللهِ أَوَلَا أَدُلُّكَ عَلَى أَبْوَابِ الْخَيْرِ؟ الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ وَقِيَامُ الْعَبْدِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ يُكَفِّرُ الْخَطَايَا وَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ} [السجدة 16] أَوَلَا أَدُلُّكَ عَلَى أَمْلَكِ ذَلِكَ لَكَ كُلِّهِ؟ قَالَ فَأَقْبَلَ نَفَرٌ قَالَ فَخَشِيتُ أَنْ يَشْغَلُوا عَنِّي رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ شُعْبَةُ أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ قَوْلُكَ أَوَلَا أَدُلُّكَ عَلَى أَمْلَكِ ذَلِكَ لَكَ كُلِّهِ؟ قَالَ فَأَشَارَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِيَدِهِ إِلَى لِسَانِهِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ وَإِنَّا لَنُؤَاخَذُ بِمَا نَتَكَلَّمُ بِهِ؟ قَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ مُعَاذُ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ عَلَى مَنَاخِرِهِمْ إِلَّا حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ؟ قَالَ شُعْبَةُ قَالَ لِيَ الْحَكَمُ وحَدَّثَنِي بِهِ مَيْمُونُ بْنُ أَبِي شَبِيبٍ وقَالَ الْحَكَمُ سَمِعْتُهُ مِنْهُ مُنْذُ أَرْبَعِينَ سَنَةً
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தபூக் போரிலிருந்து திரும்பிக் கொண்டிருந்தோம். நான் அவர்களைத் தனிமையில் (மற்றவர்கள் இல்லாத நிலையில்) கண்டபோது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்யும் ஒரு செயலை எனக்குச் சொல்லுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "சபாஷ்! (மிக நன்று!) நீங்கள் ஒரு மகத்தான விஷயத்தைப் பற்றித்தான் கேட்டுள்ளீர்கள். ஆயினும், அல்லாஹ் யாருக்கு அதனை எளிதாக்குகிறானோ அவருக்கு அது எளிதானதே! கடமையாக்கப்பட்ட தொழுகையை நீங்கள் நிலைநாட்ட வேண்டும்; கடமையான ஜகாத்தை நிறைவேற்ற வேண்டும்; அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்காத நிலையில் (மரணத்தின் போது) அவனை நீங்கள் சந்திக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், "இந்தக் காரியத்தின் (மார்க்கத்தின்) தலைப்பகுதி, அதன் தூண் மற்றும் அதன் திமில் உச்சி (சிகரம்) குறித்து உங்களுக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். மேலும், "காரியத்தின் தலைப்பகுதி இஸ்லாம் ஆகும். இஸ்லாத்தை ஏற்றவர் (இம்மையிலும் மறுமையிலும்) ஈடேற்றம் பெறுவார். அதன் தூண் தொழுகையாகும். அதன் திமில் உச்சி அல்லாஹ்வின் பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) செய்வதாகும்" என்று கூறினார்கள்.

தொடர்ந்து, "நன்மையின் வாசல்களைப் பற்றி உங்களுக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா? நோன்பு (பாவங்களிலிருந்து காக்கும்) ஒரு கேடயமாகும். தர்மமும், ஓர் அடியான் இரவின் மையப்பகுதியில் நின்று வணங்குவதும் (தஹஜ்ஜுத்) பாவங்களை அழித்துவிடும்" என்று கூறிவிட்டு, பின்வரும் வசனத்தை ஓதிக்காட்டினார்கள்:

"(உண்மையான முஃமின்கள் எத்தகையவர்கள் என்றால்,) அவர்களுடைய விலாப்புறங்கள் படுக்கைகளிலிருந்து விலகி இருக்கும்; அவர்கள் பயத்தோடும் எதிர்பார்ப்போடும் தங்கள் இறைவனைப் பிரார்த்திப்பார்கள்; மேலும் நாம் அவர்களுக்கு வழங்கியவற்றிலிருந்து அவர்கள் (நல்வழியில்) செலவிடுவார்கள்" (திருக்குர்ஆன் 32:16).

பின்னர், "இவை அனைத்தையும் உங்கள் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருக்கக் கூடிய (அடிப்படையான) ஒன்றை உங்களுக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அப்போது (அங்கு) ஒரு கூட்டத்தினர் வந்தனர். அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை என்னை விட்டுத் (தங்கள் பக்கம் பேச்சில்) திருப்புவார்களோ என நான் அஞ்சினேன்.

உடனே நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! 'இவை அனைத்தையும் உங்கள் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருக்கக் கூடிய ஒன்றை உங்களுக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?' என்று கூறினீர்களே! (அது எது?)" என்று கேட்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கையால் தங்களது நாவைச் சுட்டிக்காட்டினார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் பேசுவதையெல்லாமா (குற்றமாகப்) பிடிக்கப்படுவோம்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "உன் தாய் உன்னை இழக்கட்டும் முஆதே! (அரபு வழக்கில் இது ஆச்சரியத்தை வெளிப்படுத்தும் சொல்லாகும்). மனிதர்கள் நரக நெருப்பில் முகங்குப்புற (அல்லது மூக்கின் வழியாக) விழத் தள்ளப்படுவதற்கு, அவர்களின் நாவுகள் அறுத்தெறிந்த (பேசிய தீய) வார்த்தைகளைத் தவிர வேறு ஏதேனும் காரணம் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள்.

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான ஷுஅபா கூறுகிறார்: "இதை மய்மூன் பின் அபீ ஷபீப் எனக்கு அறிவித்தார் என்று ஹகம் என்னிடம் கூறினார். மேலும், நாற்பது ஆண்டுகளுக்கு முன்பே இதை நான் அவரிடமிருந்து செவியுற்றேன் என்றும் ஹகம் கூறினார்").
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
22103முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمِ ابْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا} [السجدة 16] قَالَ قِيَامُ الْعَبْدِ مِنَ اللَّيْلِ
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "{ததஜாஃபா ஜுனுபுஹும் அனில் மழாஜிஇ யத்ஊன ரப்பஹும் கவஃபன் வ தமஅன்}" [தங்கள் இறைவனை அச்சத்தோடும், (அவனது அருளைப் பெறும்) ஆசையோடும் பிரார்த்திப்பதற்காக அவர்களுடைய விலாப்புறங்கள் படுக்கைகளை விட்டும் விலகியிருக்கும் - அஸ்-ஸஜ்தா 32:16] (என்ற வசனத்தை ஓதிவிட்டு), "(இதன் பொருள்) ஓர் அடியார் இரவில் (வணக்கத்திற்காக) நின்று நிலைப்பதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
22133முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ سَأُنَبِّئُكَ بِأَبْوَابٍ مِنَ الْخَيْرِ 10 الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ كَمَا يُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ وَقِيَامُ الْعَبْدِ مِنَ اللَّيْلِ ثُمَّ قَرَأَ {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ} [السجدة 16] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
முஆத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), "நன்மையின் வாசல்களைப் பற்றி நான் உமக்கு அறிவிக்கிறேன். நோன்பு (பாவங்களிலிருந்தும் நரக நெருப்பிலிருந்தும் பாதுகாக்கும்) ஒரு கேடயமாகும். நீர் நெருப்பை அணைப்பது போன்று, தர்மம் பாவங்களை (அழித்து) அணைத்துவிடுகிறது. மேலும், ஓர் அடியான் நள்ளிரவில் எழுந்து நின்று (தொழுவதும் நன்மையின் வாசல்களில் ஒன்றாகும்)" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், நபி (ஸல்) அவர்கள், "ததஜாஃபா ஜுனுபுஹும் அனில் மழாஜிஇ..." (அவர்களுடைய விலாப்புறங்கள் படுக்கைகளிலிருந்து விலகி இருக்கும்...) [அல்குர்ஆன் 32:16] என்று தொடங்கி அந்த வசனத்தின் இறுதி வரை ஓதிக்காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
29மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
عَن معَاذ بن جبل قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سفر فَأَصْبَحت يَوْمًا قَرِيبا مِنْهُ وَنحن نسير فَقلت يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ وَيُبَاعِدنِي عَن النَّار قَالَ لقد سَأَلتنِي عَن عَظِيمٍ وَإِنَّهُ لِيَسِيرٌ عَلَى مَنْ يَسَّرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ تَعْبُدُ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْت ثُمَّ قَالَ أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى أَبْوَابِ الْخَيْرِ الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةُ كَمَا يُطْفِئُ المَاء النَّار وَصَلَاة الرجل من جَوف اللَّيْل قَالَ ثمَّ تَلا (تَتَجَافَى جنُوبهم عَن الْمضَاجِع) حَتَّى بَلَغَ (يَعْمَلُونَ) ثُمَّ قَالَ أَلَا أَدُلُّكَ بِرَأْس الْأَمر كُله وَعَمُودِهِ وَذِرْوَةِ سَنَامِهِ قُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَأْسُ الْأَمْرِ الْإِسْلَامُ وَعَمُودُهُ الصَّلَاةُ وَذِرْوَةُ سَنَامِهِ الْجِهَادُ ثُمَّ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكَ بِمِلَاكِ ذَلِكَ كُلِّهِ قُلْتُ بَلَى يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَأَخَذَ بِلِسَانِهِ فَقَالَ كُفَّ عَلَيْكَ هَذَا فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَإِنَّا لَمُؤَاخَذُونَ بِمَا نتكلم بِهِ فَقَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا مُعَاذُ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ أَوْ عَلَى مَنَاخِرِهِمْ إِلَّا حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ. رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَه
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தேன். நாங்கள் சென்று கொண்டிருந்தபோது ஒரு நாள் நான் அவர்களுக்கு மிக அருகில் இருந்தேன். அப்போது நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்யும் மற்றும் நரகத்தை விட்டும் என்னைத் தூரமாக்கும் ஒரு செயலை எனக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "நீர் ஒரு மகத்தான காரியத்தைப் பற்றிக் கேட்டுள்ளீர். ஆயினும், அல்லாஹ் யாருக்கு எளிதாக்கினானோ அவருக்கு அது எளிதானதே. நீர் அல்லாஹ்வை வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது; தொழுகையை நிலைநாட்ட வேண்டும்; ஜகாத் கொடுக்க வேண்டும்; ரமலானில் நோன்பு நோற்க வேண்டும்; மேலும் (இறை) இல்லத்திற்கு ஹஜ் செய்ய வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, "நன்மையின் வாசல்களை உமக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா? நோன்பு ஒரு கேடயமாகும்; தண்ணீர் நெருப்பை அணைப்பது போன்று தர்மம் பாவத்தை அணைக்கும்; மேலும் ஒருவர் இரவின் நடுப்பகுதியில் தொழும் தொழுகையும் (அவ்வாறே)" என்று கூறிவிட்டு, பிறகு பின்வரும் வசனத்தை ஓதினார்கள்: "(ததஜாஃபா ஜுனுபுஹும் அனில் மளாஜிஇ... யஃமலூன்)" (இதன் பொருள்: அவர்களின் விலாக்கள் படுக்கைகளை விட்டும் விலகியிருக்கும்... அவர்கள் செய்து கொண்டிருந்தவற்றின் கூலியாக... என்பது வரை).

பிறகு, "இந்தக் காரியத்தின் (மார்க்கத்தின்) தலை, அதன் தூண், அதன் உச்சநிலை ஆகியவற்றைப் பற்றி உமக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றேன். அவர்கள், "காரியத்தின் தலை இஸ்லாம்; அதன் தூண் தொழுகை; அதன் உச்சநிலை ஜிஹாத் ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, "இவை அனைத்தையும் கட்டுப்படுத்தும் விஷயம் எதுவென்பதை உமக்கு நான் தெரிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம், அல்லாஹ்வின் நபியே!" என்றேன். அவர்கள் தமது நாவைப் பிடித்துக்கொண்டு, "இதை நீர் அடக்கிக் கொள்வீராக!" என்றார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் நபியே! நாம் பேசுபவற்றுக்காகவும் தண்டிக்கப்படுவோமா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "முஆதே! உம் தாய் உம்மை இழக்கட்டும்! (இது ஒரு வியப்பு அல்லது மென்மையான கண்டனத்தைக் குறிக்கும் அரபுப் பிரயோகம்.) மனிதர்களை அவர்களின் முகங்கள் குப்புற (அல்லது மூக்குகள் தேய) நரகத்தில் தள்ளுவது அவர்களின் நாவுகள் அறுவடை செய்தவற்றைத் தவிர வேறு எது?" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஹஸன் (நல்லது) தரத்தில் உள்ளது (ஜுபைர் அலி ஜய்).
إسنادہ حسن (زبیر علی زئی)
1522ரியாதுஸ் ஸாலிஹீன்
وعن معاذ رضي الله عنه قال‏:‏ قلت يا رسول الله‏:‏ أخبرني بعمل يدخلني الجنة، ويباعدني من النار‏؟‏ قال‏:‏ ‏"‏لقد سألت عن عظيم، وإنه ليسير على من يسره الله تعالى عليه‏:‏ تعبد الله لا تشرك به شيئًا، وتقيم الصلاة، وتؤتي الزكاة، وتصوم رمضان وتحج البيت إن استطعت إليه سبيلا ثم قال‏:‏ ألا أدلك على أبواب الخير‏؟‏ الصوم جُنة، والصدقة تطفئ الخطيئة كما يطفئ الماء النار، وصلاة الرجل من جوف الليل” ثم تلا‏:‏ ‏{‏تتجافى جنوبهم عن المضاجع‏}‏ حتى بلغ‏:‏ ‏{‏يعملون‏}‏ ‏(‏‏(‏السجدة‏:‏ 16-17‏)‏‏)‏‏.‏ ثم قال‏:‏ ‏"‏ألا أخبرك برأس الأمر وعموده وذِروة سنامه‏"‏ قلت‏"‏ بلى يا رسول الله، قال‏:‏ رأس الأمر الإسلام، وعموده الصلاة، وذِروة سنامه الجهاد” ثم قال‏:‏ “ألا أخبرك بملاك ذلك كله‏؟‏‏"‏ قلت‏:‏ بلى يا رسول الله، فأخذ بلسانه قال‏:‏ ‏"‏كف عليك هذا‏"‏ قلت‏:‏ يا رسول الله وإنا لمؤاخذون بما نتكلم به‏؟‏ فقال‏:‏ ثكلتك أمك‏!‏ وهل يُكب الناس في النار على وجوههم إلا حصائد ألسنتهم‏؟‏‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه الترمذي وقال‏:‏ حديث حسن صحيح، وقد سبق شرحه في باب قبل هذا‏)‏‏)‏‏.‏
முஆத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்து, நரகத்திலிருந்து வெகுதூரம் தள்ளி வைக்கும் ஒரு செயலை எனக்கு அறிவியுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நீர் ஒரு மகத்தான விஷயத்தைப் பற்றிக் கேட்டிருக்கிறீர்; ஆயினும் அல்லாஹ் யாருக்கு அதை எளிதாக்குகிறானோ, அவருக்கு அது எளிதானது. நீர் அல்லாஹ்வை வணங்க வேண்டும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது, தொழுகையை (ஸலாத்தை) நிலைநாட்ட வேண்டும், ஜகாத் கொடுக்க வேண்டும், ரமலான் மாதத்தில் நோன்பு நோற்க வேண்டும், (இறையில்லத்திற்குச் செல்ல) சக்தி பெற்றால் ஹஜ் செய்ய வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, "நன்மையின் வாசல்களை உமக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா? நோன்பு ஒரு கேடயமாகும்; தண்ணீர் நெருப்பை அணைப்பது போல தர்மம் (ஸதகா) பாவங்களை அழித்துவிடுகிறது; மேலும் மனிதர் இரவின் நடுப்பகுதியில் தொழும் தொழுகை (நன்மையின் வாசல்களில் ஒன்றாகும்)" என்று கூறிவிட்டு, பிறகு (பின்வரும் வசனத்தின் பொருளை) ஓதிக் காட்டினார்கள்: "அவர்களின் விலாப்புறங்கள் படுக்கைகளிலிருந்து விலகியிருக்கும்; அவர்கள் தங்கள் இறைவனை அச்சத்தோடும், ஆதரவோடும் அழைப்பார்கள்; நாம் அவர்களுக்கு அளித்தவற்றிலிருந்து அவர்கள் செலவு செய்வார்கள். அவர்கள் செய்துகொண்டிருந்தவற்றின் கூலியாக, அவர்களின் கண்களுக்குக் குளிர்ச்சியாக என்னவெல்லாம் மறைத்து வைக்கப்பட்டிருக்கின்றன என்பதை எந்த ஆன்மாவும் அறியாது." (அஸ்-ஸஜ்தா: 16-17).

பிறகு அவர்கள், "(மார்க்கக்) காரியத்தின் தலை, அதன் தூண் மற்றும் அதன் உச்சி ஆகியவற்றை நான் உமக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான்: "ஆம்! அல்லாஹ்வின் தூதரே" என்றேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: "(மார்க்கக்) காரியத்தின் தலை 'இஸ்லாம்' ஆகும்; அதன் தூண் 'தொழுகை' (அஸ்-ஸலாத்) ஆகும்; அதன் உச்சி 'அறப்போர்' (ஜிஹாத்) ஆகும்."

பிறகு அவர்கள், "இவை அனைத்தையும் கட்டுப்படுத்தக் கூடியதை நான் உமக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான்: "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே" என்றேன். எனவே, அவர்கள் தமது நாவைப் பிடித்துக்கொண்டு, "இதை நீ தடுத்துக் கொள்" என்று கூறினார்கள். நான்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாம் பேசுகின்றவற்றுக்காகவும் நாம் தண்டிக்கப்படுவோமா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "உமது தாய் உம்மை இழக்கட்டும் (முஆதே)! மக்கள் தங்கள் நாவுகள் அறுவடை செய்தவற்றின் மூலமே அன்றி (வேறு எதனால்) முகம் குப்புற நரகத்தில் தள்ளப்படுவார்கள்?" என்று கூறினார்கள்.
2408முஸ்தத்ரக் அல்-ஹாகிம்
أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلَمَةَ ثنا عُثْمَانُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ ثنا مَحْبُوبُ بْنُ مُوسَى الْأَنْطَاكِيُّ ثنا أَبُو إِسْحَاقَ الْفَزَارِيُّ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَقَالَ لِي «إِنْ شِئْتَ أَنْبَأْتُكَ بِرَأْسِ الْأَمْرِ وَعَمُودِهِ وَذُرْوَةِ سَنَامِهِ» قَالَ قُلْتُ أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا «§رَأْسُ الْأَمْرِ فَالْإِسْلَامُ وَأَمَّا عَمُودُهُ فَالصَّلَاةُ وَأَمَّا ذِرْوَةُ سَنَامِهِ فَالْجِهَادُ» هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ عَلَى شَرْطِ الشَّيْخَيْنِ وَلَمْ يُخَرِّجَاهُ على شرط البخاري ومسلم
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் தபூக் போரின்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தோம். அப்போது அவர்கள் என்னிடம், "நீ விரும்பினால், இக்காரியத்தின் (மார்க்கத்தின்) தலையாய பகுதி, அதன் தூண் மற்றும் அதன் (ஒட்டகத் திமில் போன்ற) சிகரம் பற்றி நான் உனக்கு அறிவிக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு நான், "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அறிவியுங்கள்)" என்றேன். அவர்கள், "இக்காரியத்தின் தலையாய பகுதி இஸ்லாம்; அதன் தூண் தொழுகை; அதன் (ஒட்டகத் திமில் போன்ற) சிகரம் ஜிஹாத் (அறப்போர்) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இமாம் புகாரி மற்றும் இமாம் முஸ்லிம் ஆகிய இருவரின் நிபந்தனைகளுக்கும் உட்பட்டது
على شرط البخاري ومسلم
3548முஸ்தத்ரக் அல்-ஹாகிம்
حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ بَالَوَيْهِ ثنا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ نَضْرٍ الْأَزْدِيُّ ثنا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو ثنا أَبُو إِسْحَاقَ الْفَزَارِيُّ عَنِ الْأَعْمَشِ وَأَخْبَرَنَا أَبُو زَكَرِيَّا الْعَنْبَرِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ السَّلَامِ ثنا إِسْحَاقُ أَنْبَأَ جَرِيرٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ وَالْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ وَقَدْ أَصَابَ الْحَرُّ فَتَفَرَّقَ الْقَوْمُ حَتَّى نَظَرْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ ﷺ أَقْرَبُهُمْ مِنِّي قَالَ فَدَنَوْتُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْبِئْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ وَيُبَاعِدُنِي مِنَ النَّارِ قَالَ «لَقَدْ سَأَلْتَ عَنْ عَظِيمٍ وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ يَسَّرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ §تَعْبُدُ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ» قَالَ «وَإِنْ شِئْتَ أَنْبَأْتُكَ بِأَبْوَابِ الْجَنَّةِ» قُلْتُ أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ «الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ تُكَفِّرُ الْخَطِيئَةَ وَقِيَامُ الرَّجُلِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ يَبْتَغِي وَجْهَ اللَّهِ» قَالَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ} [السجدة 16] قَالَ «وَإِنْ شِئْتَ أَنْبَأْتُكَ بِرَأْسِ الْأَمْرِ وَعَمُودِهِ وَذُرْوَةِ سَنَامِهِ» قَالَ قُلْتُ أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ «أَمَّا رَأْسُ الْأَمْرِ فَالْإِسْلَامُ وَأَمَّا عَمُودُهُ فَالصَّلَاةُ وَأَمَّا ذِرْوَةُ سَنَامِهِ فَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَإِنْ شِئْتَ أَنْبَأْتُكَ بِمِلَاكِ ذَلِكَ كُلِّهِ» فَسَكَتَ فَإِذَا رَاكِبَانِ يُوضِعَانَ قِبَلَنَا فَخَشِيتُ أَنْ يَشْغَلَاهُ عَنْ حَاجَتِي قَالَ فَقُلْتُ مَا هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ «فَأَهْوَى بِإِصْبَعِهِ إِلَى فِيهِ» قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنَّا لَنُؤَاخَذُ بِمَا نَقُولُ بِأَلْسِنَتِنَا؟ قَالَ «ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ ابْنَ جَبَلٍ هَلْ يَكُبُّ النَّاسَ عَلَى مَنَاخِرِهِمْ فِي جَهَنَّمَ إِلَّا حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ؟» هَذَا لَفْظُ حَدِيثِ جَرِيرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو إِسْحَاقَ الْفَزَارِيُّ فِي حَدِيثِهِ الْحَكَمَ بْنَ عُتَيْبَةَ «هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ عَلَى شَرْطِ الشَّيْخَيْنِ وَلَمْ يُخْرِجَاهُ» على شرط البخاري ومسلم
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் தபூக் போரின்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தோம். அப்போது கடுமையான வெப்பம் நிலவியதால் மக்கள் (நிழலைத் தேடித்) சிதறிச் சென்றனர். நான் பார்த்தபோது எனக்கு மிகவும் அருகில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இருந்தார்கள். நான் அவர்களை நெருங்கி, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்து, நரகத்தை விட்டும் என்னைத் தூரமாக்கும் ஒரு செயலை எனக்குக் கூறுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "நிச்சயமாக நீங்கள் ஒரு மாபெரும் விஷயத்தைப் பற்றித்தான் கேட்டுள்ளீர்கள். ஆயினும், அல்லாஹ் யாருக்கு அதனை எளிதாக்குகிறானோ அவருக்கு அது மிகவும் எளிமையானதே! (அதாவது) நீங்கள் அல்லாஹ்வுக்கு எதனையும் இணையாக்காமல் அவனை மட்டுமே வணங்க வேண்டும்; கடமையாக்கப்பட்ட தொழுகையை நிலைநிறுத்த வேண்டும்; கடமையாக்கப்பட்ட ஜகாத்தை வழங்க வேண்டும்; ரமலான் மாதத்தில் நோன்பு நோற்க வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

தொடர்ந்து அவர்கள், "சொர்க்கத்தின் வாசல்களைப் பற்றி நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றேன். அவர்கள், "நோன்பு (பாவங்களிலிருந்து காக்கும்) ஒரு கேடயமாகும். தர்மம் (நீரானது நெருப்பை அணைப்பதைப் போலப்) பாவங்களை அழித்துவிடும். மேலும், இரவின் மையப்பகுதியில் அல்லாஹ்வின் திருப்தியை நாடி ஒரு மனிதர் நின்று வணங்குவதாகும்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, பின்வரும் குர்ஆன் வசனத்தை ஓதிக்காட்டினார்கள்:
"(ததஜாஃபா ஜுனுபுஹும் அனில் மழாஜிஇ யத்ஊன ரப்பஹும் கௌஃபன் வதமஅன் வமிம்மா ரஸக்னாஹும் யுன்ஃபிகூன்)
அவர்களது விலாக்கள் படுக்கைகளை விட்டும் விலகியிருக்கும். அவர்கள் தமது இறைவனை அச்சத்தோடும் எதிர்பார்ப்போடும் பிரார்த்திப்பார்கள். மேலும், நாம் அவர்களுக்கு வழங்கியதிலிருந்து அவர்கள் செலவிடுவார்கள்." [குர்ஆன் 32:16]

பின்னர், "இந்தக் காரியத்தின் (மார்க்கத்தின்) தலைப்பகுதி, அதன் தூண் மற்றும் அதன் சிகரம் குறித்து நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றேன். அவர்கள், "இந்தக் காரியத்தின் தலைப்பகுதி இஸ்லாம் (அல்லாஹ்வுக்கு அடிபணிதல்) ஆகும். அதன் தூண் தொழுகை ஆகும். அதன் சிகரம் அல்லாஹ்வின் பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) செய்வதாகும்" என்று கூறிவிட்டு, "இவை அனைத்தையும் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருக்கக் கூடியது (அடிப்படை) எது என்பதைப் பற்றி நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் சிறிது மௌனமாக இருந்தார்கள். அப்போது எங்களை நோக்கி இருவர் வாகனங்களில் (வேகமாக) வந்து கொண்டிருந்தனர். என் தேவையிலிருந்து அவர்கள் நபியவர்களைத் திசைதிருப்பி விடுவார்களோ என்று நான் அஞ்சினேன். எனவே, "அது என்ன, அல்லாஹ்வின் தூதரே?" என்று கேட்டேன்.

அவர்கள் தமது விரலால் தம் வாயைச் சுட்டிக்காட்டினார்கள் (இதனைக் கட்டுப்படுத்திக் கொள்வாயாக என்றார்கள்). நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் எங்கள் நாவுகளால் பேசுவதற்கெல்லாமா குற்றம் பிடிக்கப்படுவோம்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "ஜபலின் மகனே! உன்னை உன் தாய் இழக்கட்டும்! (இது அரபியில் வியப்பை வெளிப்படுத்தும் ஒரு சொல்). நாவுகள் அறுவடை செய்தவற்றின் (தீய பேச்சுகளின்) காரணத்தினால் அல்லவா மக்கள் தங்கள் முகங்குப்புற (அல்லது மூக்குக்குப்புற) நரக நெருப்பில் வீசப்படுகிறார்கள்!" என்று கூறினார்கள்.

(இது ஜரீர் அவர்களின் ஹதீஸ் வாசகமாகும். அபூ இஸ்ஹாக் அல்-ஃபஸாரி தமது அறிவிப்பில் ஹகம் பின் உதய்ஃபாவைக் குறிப்பிடவில்லை. இந்த ஹதீஸ் புகாரி மற்றும் முஸ்லிம் ஆகிய இருவரின் நிபந்தனைகளின்படி ஆதாரப்பூர்வமானதாகும். ஆயினும் அவர்கள் இதனைப் பதிவு செய்யவில்லை).
ஹதீஸ் தரம் : இமாம் புகாரி மற்றும் இமாம் முஸ்லிம் ஆகிய இருவரின் நிபந்தனைகளுக்கும் உட்பட்டது
على شرط البخاري ومسلم
214ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْمُثَنَّى، قَالَ: حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، قَالَ: أَخْبَرَنَا ابْنُ ثَوْبَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، وَعَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ *، أَنَّهُ سَمِعَ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: قُلْتُ: حَدِّثْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ، قَالَ: «بَخٍ بَخٍ §سَأَلْتَ عَنْ أَمْرٍ عَظِيمٍ، وَهُوَ يَسِيرٌ لِمَنْ يَسَّرَهُ اللَّهُ بِهِ، تُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ، وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ، وَلَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا».
முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்), "என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்யும் ஒரு செயலை எனக்குக் கூறுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஆகா! (பலே!) நீர் ஒரு மகத்தான காரியத்தைப் பற்றியே கேட்டுள்ளீர். ஆயினும், யாருக்கு அல்லாஹ் அதனை எளிதாக்குகிறானோ அவருக்கு அது (மிகவும்) எளிமையானதாகும். (அதாவது) கடமையாக்கப்பட்ட தொழுகையை நீர் (முறைப்படி) நிலைநிறுத்த வேண்டும்; கடமையாக்கப்பட்ட ஜகாத்தை நீர் (முறையாக) வழங்க வேண்டும்; மேலும், அல்லாஹ்வுக்கு எதனையும் நீர் இணையாக்கக் கூடாது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له