இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

177ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، كِلاَهُمَا عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، - وَهَذَا حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ - قَالَ أَوَّلُ مَنْ بَدَأَ بِالْخُطْبَةِ يَوْمَ الْعِيدِ قَبْلَ الصَّلاَةِ مَرْوَانُ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ الصَّلاَةُ قَبْلَ الْخُطْبَةِ ‏.‏ فَقَالَ قَدْ تُرِكَ مَا هُنَالِكَ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ ‏ ‏ ‏.‏
தாரிக் பின் ஷிஹாப் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
மர்வான் அவர்கள்தான் ஈத் பெருநாள் அன்று தொழுகைக்கு முன்னர் குத்பா (சொற்பொழிவு) நிகழ்த்தும் வழக்கத்தை முதன்முதலில் ஆரம்பித்தவர் (நபி (ஸல்) அவர்களின் வழிமுறைக்கு மாற்றமாக). அப்போது ஒரு மனிதர் அவரிடம் எழுந்து நின்று, "தொழுகை குத்பாவிற்கு முன்னதாக இருக்க வேண்டும்" என்று கூறினார். அதற்கு மர்வான், "அங்கிருந்த (நபி (ஸல்) அவர்களின்) வழிமுறை கைவிடப்பட்டுவிட்டது" என்று பதிலளித்தார்.

அப்போது அபூசயீத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இவர் (கேள்வி கேட்டவர்) தன் மீதுள்ள கடமையை நிறைவேற்றிவிட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்: 'உங்களில் எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அதைத் தமது கரத்தால் மாற்றட்டும்; அதற்கு அவருக்கு சக்தியில்லையெனில், தமது நாவால் (மாற்றட்டும்); அதற்கும் அவருக்கு சக்தியில்லையெனில், தமது உள்ளத்தால் (வெறுக்கட்டும்). இது ஈமானின் மிகவும் பலவீனமான நிலையாகும்'."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
178ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، فِي قِصَّةِ مَرْوَانَ وَحَدِيثِ أَبِي سَعِيدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ ‏.‏
மர்வான் உடைய சம்பவம் தொடர்பாக, அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அறிவித்த ஹதீஸ், ஷுஅபா மற்றும் ஸுஃப்யான் ஆகியோரின் ஹதீஸைப் போன்றே உள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
5008சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ ‏ ‏ ‏.‏
அபூசயீத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: 'யார் ஒரு தீமையைக் காண்கிறாரோ, அவர் அதைத் தமது கையால் மாற்றட்டும். அதற்கு இயலாவிட்டால், தமது நாவால் (மாற்றட்டும்). அதற்கும் இயலாவிட்டால், தமது உள்ளத்தால் (வெறுக்கட்டும்). அதுவே ஈமானின் மிகவும் பலவீனமான நிலையாகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
5009சுனனுந் நஸாயீ
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَغَيَّرَهُ بِيَدِهِ فَقَدْ بَرِئَ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَغَيَّرَهُ بِلِسَانِهِ فَقَدْ بَرِئَ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِلِسَانِهِ فَغَيَّرَهُ بِقَلْبِهِ فَقَدْ بَرِئَ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ ‏ ‏ ‏.‏
அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: 'எவர் ஒரு தீமையைக் கண்டு அதைத் தமது கரத்தால் மாற்றுகிறாரோ, அவர் (குற்றத்திலிருந்து) விடுபட்டுவிட்டார். எவர் தமது கரத்தால் அதை மாற்ற இயலவில்லையோ, அவர் அதைத் தமது நாவால் மாற்றினால், அவரும் (குற்றத்திலிருந்து) விடுபட்டுவிட்டார். எவர் தமது நாவால் அதை மாற்ற இயலவில்லையோ, அவர் அதைத் தமது உள்ளத்தால் மாற்றினால், அவரும் (குற்றத்திலிருந்து) விடுபட்டுவிட்டார். அது ஈமானின் மிகவும் பலவீனமான நிலையாகும்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1140சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، ح وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ أَخْرَجَ مَرْوَانُ الْمِنْبَرَ فِي يَوْمِ عِيدٍ فَبَدَأَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا مَرْوَانُ خَالَفْتَ السُّنَّةَ أَخْرَجْتَ الْمِنْبَرَ فِي يَوْمِ عِيدٍ وَلَمْ يَكُنْ يُخْرَجُ فِيهِ وَبَدَأْتَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلاَةِ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ مَنْ هَذَا قَالُوا فُلاَنُ بْنُ فُلاَنٍ ‏.‏ فَقَالَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَاسْتَطَاعَ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ ‏ ‏ ‏.‏
அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

மர்வான் பெருநாள் அன்று மிம்பரை (தொழுகை மைதானத்திற்கு) வெளியே கொண்டு வந்தார். அவர் தொழுகைக்கு முன்னர் உரை நிகழ்த்தத் தொடங்கினார். அப்போது ஒருவர் எழுந்து நின்று, "மர்வானே! நீங்கள் சுன்னாவிற்கு மாற்றமாகச் செயல்பட்டுவிட்டீர்கள். நீங்கள் பெருநாள் அன்று மிம்பரை (வெளியே) கொண்டு வந்தீர்கள்; (நபி (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில்) அது கொண்டு வரப்பட்டதில்லை. மேலும் நீங்கள் தொழுகைக்கு முன்னர் உரை நிகழ்த்தத் தொடங்கிவிட்டீர்கள்" என்று கூறினார்.

அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள், "இவர் யார்?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள், "இன்னாரின் மகன் இன்னார்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அபூசயீத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இவர் (தம்மீதுள்ள) தமது கடமையை நிறைவேற்றிவிட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்: 'எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அவரால் (அதை மாற்ற) முடியுமானால் அதைத் தமது கையால் மாற்றட்டும்; அவ்வாறு இயலாவிட்டால், தமது நாவால் (மாற்றட்டும்); அவ்வாறும் இயலாவிட்டால், தமது உள்ளத்தால் (வெறுக்கட்டும்); இதுவே ஈமானின் மிக பலவீனமான நிலையாகும்'."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح (الألباني)
4340சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَاسْتَطَاعَ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَطَعَ هَنَّادٌ بَقِيَّةَ الْحَدِيثِ - وَفَّاهُ ابْنُ الْعَلاَءِ - ‏"‏ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ بِلِسَانِهِ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ ‏"‏ ‏.‏
அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அவர் அதைத் தமது கையால் மாற்ற முடிந்தால், கையால் மாற்றட்டும்." (அறிவிப்பாளர் ஹன்னத் அவர்கள் ஹதீஸின் மீதிப் பகுதியை விட்டுவிட்டார்; அதை இப்னுல் அலா அவர்கள் முழுமைப்படுத்தினார்கள்.) "ஆனால், அவரால் (அவ்வாறு) செய்ய முடியாவிட்டால், அவர் அதைத் தமது நாவால் (மாற்றட்டும்). மேலும் அவரால் நாவாலும் (அவ்வாறு) செய்ய முடியாவிட்டால், அவர் அதைத் தமது உள்ளத்தால் (வெறுக்கட்டும்). அது ஈமானின் மிகவும் பலவீனமான நிலையாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح (الألباني)
2172ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَوَّلُ مَنْ قَدَّمَ الْخُطْبَةَ قَبْلَ الصَّلاَةِ مَرْوَانُ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ لِمَرْوَانَ خَالَفْتَ السُّنَّةَ ‏.‏ فَقَالَ يَا فُلاَنُ تُرِكَ مَا هُنَالِكَ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَلْيُنْكِرْهُ بِيَدِهِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
தாரிக் பின் ஷிஹாப் (ரழி) கூறினார்கள்:
"ஸலாத்திற்கு முன்பு குத்பாவை முதன்முதலில் முற்படுத்தியவர் மர்வான் ஆவார். (இது ஈத் தொழுகையின் சுன்னாவிற்கு மாற்றமானது, ஏனெனில் ஈத் தொழுகையில் முதலில் தொழுகை, பின்னர் குத்பா என்பதே நபிவழி.) ஒரு மனிதர் எழுந்து நின்று மர்வானிடம், 'நீர் சுன்னாவிற்கு முரண்பட்டுவிட்டீர்' என்று கூறினார். அதற்கு அவர், 'ஓ இன்னாரே! (அதாவது, பெயர் குறிப்பிடாமல் அழைக்கும் முறை) முன்பு இருந்த நடைமுறை (நபிவழி) கைவிடப்பட்டுவிட்டது' என்று கூறினார். எனவே அபூசயீத் (ரழி) கூறினார்கள்: 'இவரைப் பொருத்தவரை, இவர் தம்மீதுள்ள கடமையை (தீமையைத் தடுத்த தனது கடமையை) நிறைவேற்றிவிட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்: 'உங்களில் எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அதை அவர் தமது கையால் தடுக்கட்டும். அதற்கு இயலாதவர் தமது நாவால் (தடுக்கட்டும்), அதற்கும் இயலாதவர் தமது உள்ளத்தால் (அதை வெறுக்கட்டும்). அதுவே ஈமானின் மிக பலவீனமான நிலையாகும்.'' அபூ ஈஸா (இமாம் திர்மிதி) கூறினார்கள்: 'இது ஹஸன் ஸஹீஹ் ஆன ஹதீஸ் ஆகும்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1275சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ أَخْرَجَ مَرْوَانُ الْمِنْبَرَ يَوْمَ الْعِيدِ فَبَدَأَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا مَرْوَانُ خَالَفْتَ السُّنَّةَ أَخْرَجْتَ الْمِنْبَرَ يَوْمَ عِيدٍ وَلَمْ يَكُنْ يُخْرَجُ بِهِ وَبَدَأْتَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلاَةِ وَلَمْ يَكُنْ يُبْدَأُ بِهَا ‏.‏ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏ ‏ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَاسْتَطَاعَ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ. فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ. فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ بِلِسَانِهِ، فَبِقَلْبِهِ. وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ ‏ ‏ ‏.‏
அபூசயீத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: மர்வான் ஒரு பெருநாள் அன்று மிம்பரை (மேடையை) வெளியே கொண்டு வந்து, தொழுகைக்கு முன்பே குத்பாவை (பிரசங்கத்தை)த் தொடங்கினார். அப்போது ஒரு மனிதர் எழுந்து, ‘மர்வானே! நீர் சுன்னாவிற்கு (நபிவழிக்கு) மாற்றம் செய்துவிட்டீர். பெருநாள் அன்று மிம்பரை வெளியே கொண்டு வந்துள்ளீர்; (நபி காலத்தில்) அது வெளியே கொண்டு வரப்பட்டதில்லை. தொழுகைக்கு முன்பே குத்பாவைத் தொடங்கிவிட்டீர்; (நபி காலத்தில்) அவ்வாறு தொடங்கப்பட்டதில்லை’ என்று கூறினார். அதற்கு அபூசயீத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘இவரைப் பொருத்தவரை, இவர் தன் மீதுள்ள கடமையை நிறைவேற்றிவிட்டார். நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதைக் கேட்டேன்: “யார் ஒரு தீமையைக் கண்டு, அதைத் தன் கையால் மாற்றச் சக்தி பெற்றால், அவர் அதைத் தன் கையால் மாற்றட்டும். அதற்குச் சக்தி பெறாவிட்டால், தன் நாவால் (பேசி) மாற்றட்டும். தன் நாவாலும் சக்தி பெறாவிட்டால், தன் உள்ளத்தால் (வெறுத்து) மாற்றட்டும். அது ஈமானின் மிக பலவீனமான நிலையாகும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
4013சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ أَخْرَجَ مَرْوَانُ الْمِنْبَرَ فِي يَوْمِ عِيدٍ فَبَدَأَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَقَالَ رَجُلٌ يَا مَرْوَانُ خَالَفْتَ السُّنَّةَ أَخْرَجْتَ الْمِنْبَرَ فِي هَذَا الْيَوْمِ وَلَمْ يَكُنْ يُخْرَجُ وَبَدَأْتَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلاَةِ وَلَمْ يَكُنْ يُبْدَأُ بِهَا ‏.‏ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏ ‏ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَاسْتَطَاعَ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ ‏ ‏ ‏.‏
அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“பெருநாள் அன்று மர்வான் மிம்பரைக் (மேடையை) கொண்டுவந்தார்; மேலும் அவர் தொழுகைக்கு முன்னர் உரையைத் தொடங்கினார். அப்போது ஒரு மனிதர், 'மர்வானே! நீர் சுன்னாவிற்கு மாறு செய்துவிட்டீர். இந்த நாளில் நீர் மிம்பரைக் கொண்டு வந்துள்ளீர்; (பெருநாள் தொழுகைக்கு) இதற்கு முன் அது கொண்டுவரப்பட்டதில்லை. மேலும், தொழுகைக்கு முன்னர் உரையைத் தொடங்கியுள்ளீர்; (பெருநாள் தொழுகைக்கு முன் உரை நிகழ்த்துவது) இதுவும் இதற்கு முன் செய்யப்பட்டதில்லை' என்று கூறினார். அபூசயீத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘இந்த மனிதரைப் பொறுத்தவரை, அவர் தனது கடமையைச் செய்துவிட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் செவியுற்றேன்: ‘உங்களில் எவரேனும் ஒரு தீய செயலைக் கண்டு, அதைத் தமது கையால் மாற்ற சக்தி பெற்றிருந்தால், அதைத் தமது கையால் மாற்றட்டும். அவ்வாறு செய்ய அவருக்கு இயலாவிட்டால், தமது நாவால் மாற்றட்டும்; அதற்கும் அவருக்கு இயலாவிட்டால், தமது உள்ளத்தால் (வெறுத்து) மாற்றட்டும். இதுவே ஈமானின் மிக பலவீனமான நிலையாகும்.’”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
11150முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنِي شُعْبَةُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ خَطَبَ مَرْوَانُ قَبْلَ الصَّلَاةِ فِي يَوْمِ الْعِيدِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَتِ الصَّلَاةُ قَبْلَ الْخُطْبَةِ فَقَالَ تَرَى ذَلِكَ يَا أَبَا فُلَانٍ فَقَامَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ فَقَالَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ
தாரிக் பின் ஷிஹாப் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பெருநாள் அன்று தொழுகைக்கு முன்பாக மர்வான் (இப்னுல் ஹகம்) உரை (குத்பா) நிகழ்த்தினார். அப்போது ஒரு மனிதர் எழுந்து, "(பெருநாள்) உரைக்கு முன்புதான் தொழுகை நடைபெற வேண்டும்!" என்று (சுட்டிக்காட்டிக்) கூறினார். அதற்கு மர்வான், "அபூ இன்னாரே! (நீர் குறிப்பிடும்) அந்த நடைமுறை (இப்போது) விடப்பட்டுவிட்டது" என்றார்.

அப்போது அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் எழுந்து, "(தவறைத் தட்டிக்கேட்டதன் மூலம்) இவர் தன் மீதான கடமையை நிறைவேற்றிவிட்டார். 'உங்களில் எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அதைத் தமது கையால் மாற்றட்டும்; அதற்கு அவர் சக்தி பெறாவிட்டால் தமது நாவால் (தடுக்கட்டும்); அதற்கும் அவர் சக்தி பெறாவிட்டால் தமது உள்ளத்தால் (அதை வெறுக்கட்டும்). இதுவே ஈமானின் (இறைநம்பிக்கையின்) மிகவும் பலவீனமான நிலையாகும்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்" என்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
11460முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ أَوَّلُ مَنْ قَدَّمَ الْخُطْبَةَ قَبْلَ الصَّلَاةِ مَرْوَانُ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا مَرْوَانُ خَالَفْتَ السُّنَّةَ قَالَ تُرِكَ مَا هُنَاكَ يَا أَبَا فُلَانٍ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ
தாரிக் பின் ஷிஹாப் அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(பெருநாள்) தொழுகைக்கு முன்பாக குத்பா (உரை) நிகழ்த்தும் வழக்கத்தை முதன்முதலில் (ஆரம்பித்தவர்) மர்வான் ஆவார். அப்போது ஒரு மனிதர் எழுந்து, "மர்வான் அவர்களே! நீங்கள் சுன்னாவுக்கு (நபிவழிக்கு) மாறு செய்துவிட்டீர்கள்!" என்று கூறினார். அதற்கு மர்வான், "அபூ இன்னாரே! (முன்பு) அங்கு (நடைமுறையில்) இருந்தவை (இப்போது) கைவிடப்பட்டுவிட்டன" என்றார்.

அப்போது அபூசயீத் (அல்-குத்ரி - ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இவர் (தவறைச் சுட்டிக்காட்டியதன் மூலம்) தம் மீதிருந்த கடமையை நிறைவேற்றிவிட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்: 'உங்களில் எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால் அவர் அதைத் தமது கையால் மாற்றட்டும் (தடுக்கட்டும்). அதற்கு இயலாவிட்டால் தமது நாவால் (தடுக்கட்டும்). அதற்கும் இயலாவிட்டால் தமது உள்ளத்தால் (வெறுக்கட்டும்). இதுவே ஈமானின் (இறைநம்பிக்கையின்) மிக பலவீனமான நிலையாகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
11492முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَوَّلُ مَنْ أَخْرَجَ الْمِنْبَرَ يَوْمَ الْعِيدِ مَرْوَانُ وَأَوَّلُ مَنْ بَدَأَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلَاةِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا مَرْوَانُ خَالَفْتَ السُّنَّةَ أَخْرَجْتَ الْمِنْبَرَ وَلَمْ يَكُ يُخْرَجُ وَبَدَأْتَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلَاةِ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ مَنْ هَذَا؟ قَالُوا فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ قَالَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَإِنْ اسْتَطَاعَ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ
பெருநாள் (ஈத்) அன்று (பள்ளிவாசலிலிருந்து மைதானத்திற்கு) முதன்முதலாக மிம்பரை (பிரசங்க மேடையை) கொண்டுவந்தவர் மர்வான் ஆவார். மேலும், தொழுகைக்கு முன்பாகவே குத்பாவை (உரையை) ஆரம்பித்து வைத்தவரும் அவரே ஆவார்.

அப்போது ஒரு மனிதர் எழுந்து, "மர்வானே! நீர் சுன்னத்திற்கு (நபிவழிக்கு) மாறுசெய்துவிட்டீர்! (இதற்கு முன் மைதானத்திற்கு) மிம்பர் கொண்டு வரப்பட்டதில்லை; ஆனால் நீர் அதைக் கொண்டு வந்துள்ளீர். மேலும், தொழுகைக்கு முன்னால் குத்பாவை ஆரம்பித்துவிட்டீர்!" என்று கூறினார்.

அப்போது (அங்கிருந்த) அபூஸயீத் (அல்குத்ரீ - ரழி) அவர்கள், "இவர் யார்?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள், "இவர் இன்னாரின் மகன் இன்னார்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அதற்கு அபூசயீத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இவர் தன் மீதுள்ள கடமையை (உண்மையை உரக்கச் சொன்னதன் மூலம்) நிறைவேற்றிவிட்டார். ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்:

'உங்களில் எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அவர் அதைத் தமது கரத்தால் மாற்றட்டும் (தடுக்கட்டும்). அதற்கு முடியாவிட்டால் தமது நாவால் (பேசி மாற்றட்டும்). அதற்கும் முடியாவிட்டால் தமது உள்ளத்தால் (அதை வெறுக்கட்டும்). இதுவே ஈமானின் (நம்பிக்கையின்) மிகவும் பலவீனமான நிலையாகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
11514முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ أَوَّلُ مَنْ بَدَأَ بِالْخُطْبَةِ يَوْمَ عِيدٍ قَبْلَ الصَّلَاةِ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ الصَّلَاةُ قَبْلَ الْخُطْبَةِ فَقَالَ مَرْوَانُ تُرِكَ مَاهُنَالِكَ أَبَا فُلَانٍ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ
தாரிக் பின் ஷிஹாப் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பெருநாள் (ஈத்) அன்று தொழுகைக்கு முன்பாகவே குத்பா (உரை) நிகழ்த்தும் வழக்கத்தை முதன்முதலில் தொடங்கியவர் (மதீனாவின் ஆளுநராக இருந்த) மர்வான் பின் அல்-ஹகம் ஆவார். அப்போது ஒரு மனிதர் எழுந்து அவரிடம், "(பெருநாளில்) தொழுகைதான் குத்பாவுக்கு முன்பாக (நடைபெற வேண்டும்)!" என்று (சுட்டிக்காட்டிக்) கூறினார். அதற்கு மர்வான், "அபூ ஃபுலானே (இன்னாரே)! அங்கு (முன்பு) இருந்த அந்த நடைமுறை கைவிடப்பட்டுவிட்டது" என்று கூறினார்.

அப்போது அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த மனிதர் (தவறைச் சுட்டிக்காட்டியதன் மூலம்) தம்மீதுள்ள கடமையை நிறைவேற்றிவிட்டார். (ஏனெனில்,) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்:

'உங்களில் எவரேனும் ஒரு தீமையைக் (மார்க்கத்திற்கு முரணான செயலைக்) கண்டால், அவர் அதைத் தமது கரத்தால் மாற்றட்டும். அதற்கு அவருக்கு இயலவில்லை என்றால், தமது நாவால் (பேசி மாற்றட்டும்). அதற்கும் இயலவில்லை என்றால், தமது உள்ளத்தால் (அதை வெறுக்கட்டும்). இதுவே ஈமானின் (இறைநம்பிக்கையின்) மிக பலவீனமான நிலையாகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
11876முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ مَرْوَانَ خَطَبَ قَبْلَ الصَّلَاةِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ الصَّلَاةُ قَبْلَ الْخُطْبَةِ فَقَالَ لَهُ مَرْوَانُ تُرِكَ ذَاكَ يَا أَبَا فُلَانٍ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُنْكِرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْفَبِقَلْبِهِ وَذَاكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ
தாரிக் பின் ஷிஹாப் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(மதீனாவின் ஆளுநராக இருந்த) மர்வான் (பெருநாள்) தொழுகைக்கு முன்னதாகவே உரையை (குத்பாவை) நிகழ்த்தினார். அப்போது ஒரு மனிதர் அவரிடம், "தொழுகைதான் உரைக்கு முன்னால் (நடைபெற வேண்டும்)" என்று (சுட்டிக்காட்டிக்) கூறினார். அதற்கு மர்வான், "அபூ இன்னாரே! (முன்பிருந்த) அந்த நடைமுறை கைவிடப்பட்டுவிட்டது" என்று கூறினார்.

அப்போது அபூஸயீத் (அல்-குத்ரி - ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இவர் (தவறைச் சுட்டிக்காட்டியதன் மூலம்) தன் மீதான கடமையை நிறைவேற்றிவிட்டார். (ஏனெனில்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களிடம் கூறினார்கள்: 'உங்களில் எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அதைத் தமது கரத்தால் (தடுத்து) மாற்றட்டும்; அதற்கு அவர் சக்தி பெறவில்லை எனில், தமது நாவால் (தடுத்து மாற்றட்டும்); அதற்கும் அவர் சக்தி பெறவில்லை எனில், தமது உள்ளத்தால் (அதை வெறுக்கட்டும்). அதுவே ஈமானின் (இறைநம்பிக்கையின்) மிக பலவீனமான நிலையாகும்'."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
5137மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
عَن أبي سعيدٍ الخدريِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فبقلبه وَذَلِكَ أَضْعَف الْإِيمَان» . رَوَاهُ مُسلم
அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் யாரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அவர் அதைத் தமது கரத்தால் மாற்றட்டும் (தடுக்கட்டும்); அதற்கு அவர் சக்தி பெறவில்லையெனில் (இயலவில்லையெனில்), தமது நாவினால் (தடுக்கட்டும்); அதற்கும் அவர் சக்தி பெறவில்லையெனில் (இயலவில்லையெனில்), தமது உள்ளத்தால் (அதை வெறுக்கட்டும்). இதுவே ஈமானின் (இறைநம்பிக்கையின்) மிகப்பலவீனமான நிலையாகும்."
(நூல்: ஸஹீஹ் முஸ்லிம்)
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
184ரியாதுஸ் ஸாலிஹீன்
فالأول‏:‏ عن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه قال‏:‏ سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول‏:‏ ‏ ‏من رأى منكم منكرًا فليغيره بيده ، فإن لم يستطع فبلسانه، فإن لم يستطع فبقلبه وذلك أضعف الإيمان‏ ‏ ‏(‏‏(‏رواه مسلم‏)‏‏)‏‏.‏
அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக்கேட்டேன்: 'உங்களில் எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அதைத் தமது கையால் மாற்றட்டும்; அதற்கு அவர் சக்தி பெறவில்லையென்றால், தமது நாவால் (மாற்றட்டும்); அதற்கும் அவர் சக்தி பெறவில்லையென்றால், தமது உள்ளத்தால் (வெறுத்து ஒதுக்கட்டும்). இதுவே ஈமானின் மிக பலவீனமான நிலையாகும்'." (முஸ்லிம்)
وَأَخْبَرَنَا أَبُو الْحُسَيْنِ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ بِشْرَانَ بِبَغْدَادَ أنبأ إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ ثنا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ عَفَّانَ ثنا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَبِيهِ ح وَأَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ وَأَبُو سَعِيدِ بْنُ أَبِي عَمْرٍو قَالَا ثنا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ثنا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ ثنا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَخْرَجَ مَرْوَانُ الْمِنْبَرَ فِي يَوْمِ عِيدٍ وَبَدَأَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلَاةِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا مَرْوَانُ خَالَفْتَ السُّنَّةَ أَخْرَجَتَ الْمِنْبَرَ فِي يَوْمِ عِيدٍ وَلَمْ يَكُنْ يُخْرَجُ بِهِ وَبَدَأْتَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلَاةِ وَلَمْ يَكُنْ يُبْدَأُ بِهَا قَالَ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ مَنْ هَذَا قَالُوا فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَاسْتَطَاعَ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَلْيُغَيِّرْهُ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ بِيَدِهِ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ بِلِسَانِهِ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ لَفْظُ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ رَوَاهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ عَنْ أَبِي كُرَيْبٍ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ
அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மர்வான் (இப்னுல் ஹகம்) பெருநாள் (ஈத்) அன்று (திடலுக்கு) மிம்பரை (மேடையை) வெளியே கொண்டு வந்தார். தொழுகைக்கு முன்பாகவே அவர் குத்பாவை (உரையை) ஆரம்பித்தார். அப்போது ஒரு மனிதர் எழுந்து, "மர்வானே! நீங்கள் சுன்னத்திற்கு (நபிவழிக்கு) மாறு செய்துவிட்டீர்கள். பெருநாள் அன்று நீங்கள் மிம்பரை வெளியே கொண்டு வந்துள்ளீர்கள்; (இதற்கு முன் நபி மற்றும் கலீபாக்களின் காலத்தில்) அது வெளியே கொண்டு வரப்பட்டதில்லை. மேலும், தொழுகைக்கு முன்பாகவே உரையை ஆரம்பித்து விட்டீர்கள்; (இதற்கு முன் அவ்வாறு) ஆரம்பிக்கப்பட்டதில்லை" என்று கூறினார்.

அப்போது அபூசயீத் (ரழி) அவர்கள், "இவர் யார்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு மக்கள், "இவர் இன்னாரின் மகன் இன்னார்" என்று கூறினார்கள். (அதைக் கேட்ட) அபூசயீத் (ரழி) அவர்கள், "இவர் தன் மீதுள்ள கடமையை நிறைவேற்றிவிட்டார். (ஏனெனில்) நபி (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்:

'உங்களில் ஒருவர் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அவர் அதைத் தமது கரத்தால் மாற்றட்டும் (தடுக்கட்டும்). (கரத்தால்) மாற்ற முடியாவிட்டால் தமது நாவால் (தடுக்கட்டும்). நாவாலும் முடியாவிட்டால் தமது உள்ளத்தால் (அதை வெறுக்கட்டும்). இதுவே ஈமானின் (இறைநம்பிக்கையின்) மிக பலவீனமான நிலையாகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ بِشْرَانَ أنبأ أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمِصْرِيُّ ثنا عَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ ثنا الْفِرْيَابِيُّ ثنا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ مِنْ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ وَغَيْرِهِ
அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"உங்களில் எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அவர் அதைத் தமது கரத்தால் தடுக்கட்டும். அதற்கு இயலவில்லை என்றால், தமது நாவால் (தடுக்கட்டும்). அதற்கும் இயலவில்லை என்றால், தமது உள்ளத்தால் (வெறுத்து ஒதுக்கட்டும்). இதுவே ஈமானின் (நம்பிக்கையின்) மிக பலவீனமான நிலையாகும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்.
(இதனை இமாம் முஸ்லிம் தமது ஸஹீஹில் பதிவு செய்துள்ளார்).
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو الْحُسَيْنِ بْنُ بِشْرَانَ، أنبأ إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ، ثنا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ عَفَّانَ، ثنا ابْنُ نُمَيْرٍ، عَنِ الْأَعْمَشِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ، عَنْ أَبِيهِ، فِي قِصَّةِ الْبِدَايَةِ بِالْخُطْبَةِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ: " مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ " , أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ مِنْ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ كَمَا مَضَى
அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் எவர் ஒரு தீமையைக் (மார்க்கத்திற்கு முரணான காரியத்தைக்) காண்கிறாரோ, அவர் அதைத் தமது கரத்தால் மாற்றட்டும் (தடுக்கட்டும்). அதற்கு அவரால் இயலவில்லையென்றால், தமது நாவால் (பேசித் தடுக்கட்டும்). அதற்கும் அவரால் இயலவில்லையென்றால், தமது உள்ளத்தால் (அதை வெறுக்கட்டும்). இதுவே ஈமானின் (இறைநம்பிக்கையின்) மிகவும் பலவீனமான நிலையாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
وَأَخْبَرَنَا أَبُو طَاهِرٍ الْفَقِيهُ , أنبأ أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْفَضْلِ الْفَحَّامُ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الذُّهْلِيُّ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ , ثنا الْأَعْمَشُ , عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ: " مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا , فَإِنِ اسْتَطَاعَ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ , فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ , فَبِلِسَانِهِ , فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ , فَبِقَلْبِهِ , وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ " أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ
அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "உங்களில் எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அவர் அதனைத் தமது கையால் (செயல் மூலம்) மாற்றட்டும். அதற்கு அவரால் இயலவில்லை எனில், தமது நாவால் (பேச்சின் மூலம் மாற்றட்டும்). அதற்கும் அவரால் இயலவில்லை எனில், தமது உள்ளத்தால் (அதனை வெறுக்கட்டும்). இதுவே ஈமானின் (இறைநம்பிக்கையின்) மிக பலவீனமான நிலையாகும்."

(இதனை முஸ்லிம் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் பதிவு செய்துள்ளார்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
306ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى بْنِ مُجَاشِعٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ الْأَحْمَسِيِّ قَالَ أَوَّلُ مَنْ بَدَأَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلَاةِ يَوْمَ الْعِيدِ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ الصَّلَاةُ قَبْلَ الْخُطْبَةِ ‍ وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُ فَقَالَ تُرِكَ مَا هُنَاكَ أَبَا فُلَانٍ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ يَقُولُ «مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَاكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ»
தாரிக் பின் ஷிஹாப் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
பெருநாள் அன்று தொழுகைக்கு முன்பாக உரையை (குத்பாவை) முதலில் தொடங்கியவர் மர்வான் பின் அல்-ஹகம் ஆவார். அப்போது ஒரு மனிதர் எழுந்து அவரிடம் (சென்று), உரத்த குரலில், "தொழுகைதான் உரைக்கு முன்னால் (நடைபெற வேண்டும்)!" என்று கூறினார். அதற்கு மர்வான், "அபூ ஃபுலானே! (இன்னாரே!) அங்கு (முன்பு) இருந்த நடைமுறை (இப்போது) விடப்பட்டுவிட்டது" என்றார்.

அப்போது அபூசயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இவரைப் பொறுத்தவரை, இவர் தன் மீதுள்ள கடமையை (உண்மையை உரக்கச் சொன்னதன் மூலம்) நிறைவேற்றிவிட்டார். (ஏனெனில்,) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்:

'எவரேனும் ஒரு தீமையைக் கண்டால், அவர் அதைத் தமது கரத்தால் மாற்றட்டும். அதற்கு அவர் சக்தி பெறவில்லையெனில், தமது நாவால் (தடுக்கட்டும்). அதற்கும் அவர் சக்தி பெறவில்லையெனில், தமது உள்ளத்தால் (அதை வெறுக்கட்டும்). இதுவே ஈமானின் (இறைநம்பிக்கையின்) மிகப்பலவீனமான நிலையாகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح