இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

684ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَانَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ أَتُصَلِّي لِلنَّاسِ فَأُقِيمَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ، فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ فِي الصَّلاَةِ، فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ، فَصَفَّقَ النَّاسُ ـ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي صَلاَتِهِ ـ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِ امْكُثْ مَكَانَكَ، فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ يَدَيْهِ، فَحَمِدَ اللَّهَ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ ذَلِكَ، ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ، وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى، فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمُ التَّصْفِيقَ مَنْ رَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيُسَبِّحْ، فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ، وَإِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ ‏"‏‏.‏
ஸஹ்ல் பின் சஅத் அஸ்ஸாஇதீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பனூ அம்ர் பின் அவ்ஃப் குலத்தாரிடையே சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காகச் சென்றிருந்தார்கள். தொழுகை நேரம் வந்ததும் முஅத்தின் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "நீங்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துகின்றீர்களா? நான் இகாமத் சொல்லட்டுமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் "ஆம்" என்றார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) தொழுகை நடத்தினார்கள். மக்கள் தொழுதுகொண்டிருந்தபோது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்து, (தொழுகை) வரிசைகளை ஊடறுத்துச் சென்று வரிசையில் நின்றார்கள். மக்கள் கைதட்டினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) தொழுகையில் திரும்பப் பார்க்கும் வழக்கம் இல்லாதவர். மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டவே, அவர் திரும்பிப் பார்த்தார்; அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கண்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரை "நின்ற இடத்திலேயே நிற்குமாறு" சைகை செய்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) தம் கைகளை உயர்த்தி, (அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கட்டளைக்குக் கீழ்ப்படியும் வாய்ப்பு கிடைத்ததற்காக) அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்தார். பிறகு அபூபக்ர் (ரழி) பின்வாங்கி வரிசையில் வந்து சமமாக நின்றார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று தொழுகை நடத்தினார்கள். தொழுது முடித்ததும், "அபூபக்ரே! நான் உமக்குக் கட்டளையிட்ட பிறகும் நீர் (அந்த இடத்திலேயே) நிற்காமல் உங்களைத் தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி), "அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு முன்பாக நின்று தொழுகை நடத்துவது அபூ குஹாஃபாவின் மகனுக்கு (அதாவது எனக்கு)த் தகுதியானது அன்று" என்று கூறினார். பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நான் உங்களை அதிகமாகக் கைதட்டக் கண்டேனே; அது ஏன்? தொழுகையில் யாருக்கேனும் ஏதேனும் ஏற்பட்டால் அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறட்டும். நிச்சயமாக அவர் அவ்வாறு தஸ்பீஹ் கூறினால் (மற்றவர்களின்) கவனம் அவர் பக்கம் திரும்பப்படும். கைதட்டுதல் பெண்களுக்குரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1201ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصْلِحُ بَيْنَ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ، وَحَانَتِ الصَّلاَةُ، فَجَاءَ بِلاَلٌ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ حُبِسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَؤُمُّ النَّاسَ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتُمْ‏.‏ فَأَقَامَ بِلاَلٌ الصَّلاَةَ، فَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَصَلَّى، فَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ يَشُقُّهَا شَقًّا حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ الأَوَّلِ، فَأَخَذَ النَّاسُ بِالتَّصْفِيحِ‏.‏ قَالَ سَهْلٌ هَلْ تَدْرُونَ مَا التَّصْفِيحُ هُوَ التَّصْفِيقُ‏.‏ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ لاَ يَلْتَفِتُ فِي صَلاَتِهِ، فَلَمَّا أَكْثَرُوا الْتَفَتَ فَإِذَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّفِّ، فَأَشَارَ إِلَيْهِ مَكَانَكَ‏.‏ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ، فَحَمِدَ اللَّهَ، ثُمَّ رَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ وَتَقَدَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى‏.‏
ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் பனீ அம்ர் பின் அவ்ஃப் குலத்தாரிடையே சமரசம் செய்து வைப்பதற்காகப் புறப்பட்டுச் சென்றார்கள். தொழுகை நேரம் வந்துவிட்டது.

பிலால் (ரழி) அவர்கள் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஏதோ காரணத்தால்) தாமதமாகிவிட்டார்கள். நீங்கள் மக்களுக்குத் தலைமை தாங்கித் தொழுகை நடத்துவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள்.

அபூபக்ர் (ரழி), "ஆம்; நீங்கள் விரும்பினால்" என்றார்கள்.

எனவே பிலால் (ரழி) இகாமத் சொல்ல, அபூபக்ர் (ரழி) முன்னே சென்று தொழுதார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் வரிசைகளைப் பிளந்து கொண்டு நடந்து வந்து, முதல் வரிசையில் நின்றார்கள். உடனே மக்கள் (அபூபக்கருக்கு அறிவிக்கும் விதமாக) கைதட்டத் தொடங்கினர். (ஸஹ்ல் (ரழி) கூறினார்கள்: 'தஸ்ஃபீஹ்' (at-Tasfeeh) என்றால் என்னவென்று அறிவீர்களா? அது கைதட்டுவதாகும்.)

அபூபக்ர் (ரழி) தொழுகையில் (சுற்றும் முற்றும்) திரும்பாதவராக இருந்தார்கள். மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியபோது, அவர்கள் திரும்பிப் பார்த்தார்கள். அங்கே நபி (ஸல்) அவர்கள் வரிசையில் இருப்பதைக் கண்டார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம் "உமது இடத்திலேயே இருப்பீராக" என்று சைகை செய்தார்கள்.

அபூபக்ர் (ரழி) தம் இரு கைகளையும் உயர்த்தி அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து, பின்னர் (கிப்லாவை முன்னோக்கியவாறே) பின்னோக்கி நகர்ந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று தொழுகை நடத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1218ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَلَغَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ بِقُبَاءٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَىْءٌ، فَخَرَجَ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ فِي أُنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَحُبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَانَتِ الصَّلاَةُ، فَجَاءَ بِلاَلٌ إِلَى أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ حُبِسَ وَقَدْ حَانَتِ الصَّلاَةُ، فَهَلْ لَكَ أَنْ تَؤُمَّ النَّاسَ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ‏.‏ فَأَقَامَ بِلاَلٌ الصَّلاَةَ، وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَكَبَّرَ لِلنَّاسِ، وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ يَشُقُّهَا شَقًّا، حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ، فَأَخَذَ النَّاسُ فِي التَّصْفِيحِ‏.‏ قَالَ سَهْلٌ التَّصْفِيحُ هُوَ التَّصْفِيقُ‏.‏ قَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ لاَ يَلْتَفِتُ فِي صَلاَتِهِ، فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ الْتَفَتَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ، يَأْمُرُهُ أَنْ يُصَلِّيَ، فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ يَدَهُ، فَحَمِدَ اللَّهَ، ثُمَّ رَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ، وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى لِلنَّاسِ، فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ حِينَ نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي الصَّلاَةِ أَخَذْتُمْ بِالتَّصْفِيحِ إِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ، مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ، مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ لِلنَّاسِ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

குபாவில் வசித்த பனூ அம்ர் பின் அவ்ஃப் குலத்தாரிடையே ஏதோ (பிணக்கு) ஏற்பட்டிருந்த செய்தி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு எட்டியது. உடனே அவர்கள் தம் தோழர்கள் சிலருடன் அவர்களுக்கிடையே சமரசம் செய்வதற்காகப் புறப்பட்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (சமரசம் காரணமாக அங்கே) தாமதமாகிவிட்டார்கள்; தொழுகைக்கான நேரம் வந்துவிட்டது.

பிலால் (ரழி) அவர்கள் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "அபூபக்ர் அவர்களே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தாமதமாகிவிட்டார்கள்; தொழுகைக்கான நேரம் வந்துவிட்டது. நீங்கள் மக்களுக்குத் தலைமை ஏற்றுத் தொழுகை நடத்துவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி), "ஆம், நீங்கள் விரும்பினால் (நடத்துகிறேன்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.

ஆகவே, பிலால் (ரழி) இகாமத் கூறினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் முன்னே சென்றார்கள்; அவர் (மக்களுக்குத்) தக்பீர் கூறினார். இதற்கிடையில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வரிசைகளைப் பிளந்து கொண்டு வந்து (தொழுகை) வரிசையில் நின்றார்கள்; (இதைக் கண்ட) மக்கள் கைதட்டினார்கள். (அறிவிப்பாளர்) ஸஹ்ல் (ரழி) கூறுகிறார்கள்: 'தஸ்ஃபீஹ்' என்பது கைதட்டுவதாகும்.

அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தமது தொழுகையில் (வேறெங்கும்) திரும்பப் பார்க்கமாட்டார். ஆனால் மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியபோது அவர் திரும்பிப் பார்த்தார். அங்கே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நின்றிருந்தார்கள். உடனே நபி (ஸல்) அவர்கள், அவர் (தொழுகையைத்) தொடர்ந்து நடத்துமாறு சைகை செய்தார்கள்.

ஆனால் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தம் கையை உயர்த்தி, அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்துவிட்டு, (தொழுகை) வரிசையில் வந்து நிற்கும் வரை, தம் பின்பக்கமாகவே நகர்ந்து சென்றார்கள். பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்.

அவர்கள் தொழுகையை முடித்ததும், மக்களை முன்னோக்கி, "மக்களே! தொழுகையில் உங்களுக்கு ஏதேனும் சம்பவம் ஏற்பட்டால் நீங்கள் ஏன் கைதட்டத் தொடங்கினீர்கள்? கைதட்டுதல் பெண்களுக்கே உரியது. தமது தொழுகையில் யாருக்கேனும் ஏதேனும் சம்பவம் ஏற்பட்டால் அவர், 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' (அல்லாஹ் தூயவன்) என்று கூறட்டும்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு (அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களை நோக்கி), "அபூபக்ர் அவர்களே! நான் உங்களுக்கு (தொடருமாறு) சைகை செய்தபோது மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவதிலிருந்து உங்களைத் தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் நின்று தொழுவிப்பது அபூ குஹாஃபாவின் மகனுக்குத் தகுதியானதல்ல" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1234ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَلَغَهُ أَنَّ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَىْءٌ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ فِي أُنَاسٍ مَعَهُ، فَحُبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَانَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ بِلاَلٌ إِلَى أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ حُبِسَ وَقَدْ حَانَتِ الصَّلاَةُ فَهَلْ لَكَ أَنْ تَؤُمَّ النَّاسَ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ‏.‏ فَأَقَامَ بِلاَلٌ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَكَبَّرَ لِلنَّاسِ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ، فَأَخَذَ النَّاسُ فِي التَّصْفِيقِ، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ لاَ يَلْتَفِتُ فِي صَلاَتِهِ، فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ الْتَفَتَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُهُ أَنْ يُصَلِّيَ، فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَرَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ، فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ ‏ ‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ حِينَ نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي الصَّلاَةِ أَخَذْتُمْ فِي التَّصْفِيقِ، إِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ، مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ‏.‏ فَإِنَّهُ لاَ يَسْمَعُهُ أَحَدٌ حِينَ يَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ إِلاَّ الْتَفَتَ، يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ لِلنَّاسِ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ ‏ ‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏
ஸஹ்ல் பின் சஅத் அஸ்ஸாஇதீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

பனீ அம்ர் பின் அவ்ஃப் குலத்தாரிடையே (பிணக்கு) ஏதோ ஒன்று ஏற்பட்டிருப்பதாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குச் செய்தி எட்டியது. ஆகவே, அவர்களிடையே சமரசம் செய்து வைப்பதற்காக தம் தோழர்களில் சிலருடன் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் புறப்பட்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அங்கேயே) தாமதமாகிவிடவே, தொழுகையின் நேரமும் வந்துவிட்டது.

பிலால் (ரழி) அவர்கள் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "அபூபக்ரே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தாமதமாகிவிட்டார்கள்; தொழுகையின் நேரமும் வந்துவிட்டது. ஆகவே, நீங்கள் மக்களுக்குத் தலைமை தாங்கித் தொழுகை நடத்துகின்றீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், "ஆம், நீங்கள் விரும்பினால் (செய்வேன்)" என்று கூறினார்கள்.

பிலால் (ரழி) அவர்கள் இகாமத் சொன்னார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் முன்னே சென்று மக்களுக்காக தக்பீர் கூறினார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுதுகொண்டிருந்த மக்களின்) வரிசைகளுக்கிடையே நடந்து வந்து (முதல்) வரிசையில் நின்றார்கள். மக்கள் கைதட்ட ஆரம்பித்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தமது தொழுகையில் (கவனத்தைத் திருப்ப) திரும்பிக்கூட பார்க்கமாட்டார். ஆனால், மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியபோது அவர் திரும்பிப் பார்த்தார். அங்கே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நின்றிருந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையைத் (தொடர்ந்து) நடத்துமாறு அவருக்கு சைகை செய்தார்கள்.

உடனே அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தமது கைகளை உயர்த்தி அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்துவிட்டு, (முதல்) வரிசையை அடையும் வரைப் பின்வாங்கினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்.

அவர்கள் தொழுகையை முடித்ததும் மக்களை முன்னோக்கி, "மக்களே! தொழுகையில் உங்களுக்கு ஏதேனும் நேர்ந்தால் நீங்கள் ஏன் கைதட்ட ஆரம்பித்தீர்கள்? கைதட்டுதல் பெண்களுக்கே உரியது. தனது தொழுகையில் எவருக்கேனும் ஏதேனும் சம்பவித்தால் அவர், 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறட்டும்; ஏனெனில், அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறுவதைக் கேட்கும் எவரும் (அவர் பக்கம்) திரும்பிப் பார்க்காமல் இருக்க மாட்டார்கள். அபூபக்ரே! நான் உங்களுக்கு சைகை செய்தபோது மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவதிலிருந்து உங்களைத் தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு (ஸல்) முன்னால் நின்று தொழுவிப்பது அபூகுஹாஃபாவின் மகனுக்குத் தகுதியானதன்று" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2690ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ أُنَاسًا، مِنْ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَىْءٌ، فَخَرَجَ إِلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي أُنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ، فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ، وَلَمْ يَأْتِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَ بِلاَلٌ، فَأَذَّنَ بِلاَلٌ بِالصَّلاَةِ، وَلَمْ يَأْتِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حُبِسَ، وَقَدْ حَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَهَلْ لَكَ أَنْ تَؤُمَّ النَّاسَ فَقَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ‏.‏ فَأَقَامَ الصَّلاَةَ فَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ، حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ الأَوَّلِ، فَأَخَذَ النَّاسُ بِالتَّصْفِيحِ حَتَّى أَكْثَرُوا، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَكَادُ يَلْتَفِتُ فِي الصَّلاَةِ، فَالْتَفَتَ فَإِذَا هُوَ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَرَاءَهُ فَأَشَارَ إِلَيْهِ بِيَدِهِ، فَأَمَرَهُ يُصَلِّي كَمَا هُوَ، فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَهُ، فَحَمِدَ اللَّهَ، ثُمَّ رَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى دَخَلَ فِي الصَّفِّ، وَتَقَدَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى بِالنَّاسِ، فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ ‏ ‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ إِذَا نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي صَلاَتِكُمْ أَخَذْتُمْ بِالتَّصْفِيحِ، إِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ، مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ، فَإِنَّهُ لا يَسْمَعُهُ أَحَدٌ إِلاَّ الْتَفَتَ، يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ لَمْ تُصَلِّ بِالنَّاسِ ‏ ‏‏.‏ فَقَالَ مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

பனூ அம்ர் பின் அவ்ஃப் குலத்தாரிடையே (தகராறு) ஏதோ இருந்தது. அவர்களுக்கிடையே சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காக நபி (ஸல்) அவர்கள் தம் தோழர்கள் சிலருடன் அவர்களிடம் சென்றார்கள். தொழுகை நேரம் வந்தது; ஆனால் நபி (ஸல்) அவர்கள் வரவில்லை. பிலால் (ரழி) வந்து தொழுகைக்காக பாங்கு (அதான்) சொன்னார்கள். அப்போதும் நபி (ஸல்) அவர்கள் வரவில்லை.

எனவே பிலால் (ரழி), அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "நபி (ஸல்) அவர்கள் (சமாதானப் பணியில்) தடுத்து நிறுத்தப்பட்டுள்ளார்கள்; தொழுகை நேரமும் வந்துவிட்டது. எனவே, நீங்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துகின்றீர்களா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி), "நீர் விரும்பினால், ஆம்" என்றார்.

பிலால் (ரழி) தொழுகைக்கு இகாமத் சொல்ல, அபூபக்ர் (ரழி) முன்னே சென்றார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் வரிசைகளுக்கு இடையே நடந்து வந்து, முதல் வரிசையில் நின்றார்கள். மக்கள் கைதட்டினார்கள். அவர்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியும், அபூபக்ர் (ரழி) தொழுகையில் (கவனத்தைத்) திருப்பாதவராக இருந்தார். (சத்தம் அதிகமானதால்) அவர் திரும்பியபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள் தமக்குப்பின்னால் இருப்பதைக் கண்டார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் தம் கையால் சைகை செய்து, அவர் இருந்த இடத்திலேயே (தொடர்ந்து) தொழுமாறு பணித்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) தம் கையை உயர்த்தி அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து (ஹம்த்) கூறினார். பிறகு, அவர் பின்புறமாக நகர்ந்து (முதல்) வரிசையில் வந்து சேர்ந்தார். நபி (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையை) முடித்ததும், மக்களை நோக்கித் திரும்பி, "மக்களே! உங்கள் தொழுகையில் ஏதேனும் நேர்ந்தால் நீங்கள் ஏன் கைதட்டுகிறீர்கள்? கைதட்டுதல் பெண்களுக்குரியதாகும். ஒருவருக்குத் தொழுகையில் ஏதேனும் நேர்ந்தால், அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' (அல்லாஹ் தூயவன்) என்று கூறட்டும். அவ்வாறு ஒருவர் கூறுவதைக் கேட்டால் (இமாம்) நிச்சயம் திரும்பிப் பார்ப்பார்" என்று கூறினார்கள்.

(பிறகு), "அபூபக்கரே! நான் உமக்கு சைகை செய்த பிறகும், மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவதிலிருந்து உம்மைத் தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி), "நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் நின்று தொழுகை நடத்துவது அபூ குஹாஃபாவின் மகனுக்குத் தகுதியானதல்ல" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
949ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَانَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ أَتُصَلِّي بِالنَّاسِ فَأُقِيمُ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ فِي الصَّلاَةِ فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ فَصَفَّقَ النَّاسُ - وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي الصَّلاَةِ - فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِ امْكُثْ مَكَانَكَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ ذَلِكَ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ وَتَقَدَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمُ التَّصْفِيقَ مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيُسَبِّحْ فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ وَإِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏
ஸஹ்ல் பின் சஅத் அஸ்ஸாஇதீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பனூ அம்ர் பின் அவ்ஃப் குலத்தாரிடையே சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காகச் சென்றார்கள். அப்போது தொழுகை நேரம் வந்தது. முஅத்தின் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "நீங்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துகின்றீர்களா? நான் இகாமத் சொல்லட்டுமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) "ஆம்" என்றார்கள்.

அபூபக்ர் (ரழி) (தொழுகை நடத்தத்) துவங்கினார்கள். மக்கள் தொழுகையில் இருந்தபோது இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்து, (வரிசைகளுக்கு இடையே) புகுந்து சென்று வரிசையில் வந்து நின்றார்கள். மக்கள் கைதட்டினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) தொழுகையில் திரும்பப் பார்க்கும் வழக்கம் இல்லாதவர். மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியபோது, அவர் திரும்பிப் பார்த்தார். அப்போது இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கண்டார்.

இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உமது இடத்திலேயே நிலைத்திருங்கள்" என்று அவருக்குச் சைகை செய்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) தம் கைகளை உயர்த்தி, இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமக்கு இட்ட கட்டளைக்காக அல்லாஹ்வைப் (ஹம்து கூறி) புகழ்ந்தார்கள். பிறகு அபூபக்ர் (ரழி) பின்தங்கி வரிசையில் வந்து சேர்ந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று (தொழுகை நடத்தித்) தொழுதார்கள்.

பிறகு (தொழுகையை முடித்து) திரும்பினார்கள். (அப்போது), "அபூபக்ரே! நான் உமக்குக் கட்டளையிட்டபோது, (உமது இடத்தில்) நிலைத்திருப்பதை விட்டும் உம்மைத் தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி), "இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் (நின்று தொழுவிப்பது) அபூ குஹாஃபாவின் மகனுக்கு தகுதியானதல்ல" என்று கூறினார்கள்.

(அப்போது), இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நான் உங்களை அதிகமாகக் கைதட்டியதைப் பார்த்தேனே, (அதற்கு என்ன காரணம்)? தொழுகையில் ஒருவருக்கு ஏதேனும் ஏற்பட்டால் அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று சொல்லட்டும். அவ்வாறு அவர் தஸ்பீஹ் (ஸுப்ஹானல்லாஹ்) சொன்னால், அவர் பக்கம் கவனம் திரும்பப்படும். நிச்சயமாகக் கைதட்டுதல் பெண்களுக்குரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
951ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ ذَهَبَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصْلِحُ بَيْنَ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ وَزَادَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَقَ الصُّفُوفَ حَتَّى قَامَ عِنْدَ الصَّفِّ الْمُقَدَّمِ ‏.‏ وَفِيهِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجَعَ الْقَهْقَرَى ‏.‏
ஸஹ்ல் பின் சஅத் அஸ்ஸாஇதீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பனீ அம்ர் இப்னு அவ்ஃப் கூட்டத்தாரிடையே சமரசம் செய்து வைப்பதற்காகச் சென்றார்கள். (முந்தைய அறிவிப்புகளைப்) போன்றே இந்த ஹதீஸும் உள்ளது, மேலும் (இதில்) கூடுதலாக (பின்வருமாறு கூறப்பட்டுள்ளது): அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பள்ளிவாசலுக்கு) வந்து, (தொழுகை) வரிசைகளுக்கு ஊடாகச் சென்று முதல் வரிசையை அடைந்தார்கள். மேலும், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் பின்வாங்கினார்கள் (என்பதும் இதில் உள்ளது).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
784சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَلَغَهُ أَنَّ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَىْءٌ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فِي أُنَاسٍ مَعَهُ فَحُبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَانَتِ الأُولَى فَجَاءَ بِلاَلٌ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ حُبِسَ وَقَدْ حَانَتِ الصَّلاَةُ فَهَلْ لَكَ أَنْ تَؤُمَّ النَّاسَ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ ‏.‏ فَأَقَامَ بِلاَلٌ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَكَبَّرَ بِالنَّاسِ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ وَأَخَذَ النَّاسُ فِي التَّصْفِيقِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي صَلاَتِهِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ الْتَفَتَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُهُ أَنْ يُصَلِّيَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَرَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى بِالنَّاسِ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ ‏ ‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ حِينَ نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي الصَّلاَةِ أَخَذْتُمْ فِي التَّصْفِيقِ إِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ فَإِنَّهُ لاَ يَسْمَعُهُ أَحَدٌ حِينَ يَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ إِلاَّ الْتَفَتَ إِلَيْهِ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ لِلنَّاسِ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: பனூ அம்ர் இப்னு அவ்ஃப் கோத்திரத்தாருக்கு மத்தியில் ஒரு தகராறு இருப்பதாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குச் செய்தி எட்டியது. எனவே, அவர்களுக்கிடையில் சமரசம் செய்வதற்காகத் தம்முடன் சிலருடன் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் புறப்பட்டுச் சென்றார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அங்கு) தாமதித்துவிட்டார்கள். முதல் தொழுகைக்கான நேரம் வந்தது (அது லுஹர் தொழுகையாகும்). பிலால் (ரழி) அவர்கள் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து கூறினார்கள்: 'ஓ அபூபக்கரே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அங்கே) தாமதித்துவிட்டார்கள், தொழுகைக்கான நேரம் வந்துவிட்டது. நீங்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவீர்களா?' அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், 'ஆம், நீங்கள் விரும்பினால்' என்று கூறினார்கள். பிலால் (ரழி) அவர்கள் இகாமத் கூறினார்கள், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் முன்னே சென்று மக்களுக்காக தக்பீர் கூறினார்கள். பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையாளிகளின்) வரிசைகளைக் கடந்து வந்து (முதல்) வரிசையில் நின்றார்கள். மக்கள் கைதட்டத் தொடங்கினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தங்களது தொழுகையில் ஒருபோதும் பக்கவாட்டில் பார்க்க மாட்டார்கள். ஆனால், மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியபோது அவர்கள் திரும்பிப் பார்த்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கண்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையைத் தொடருமாறு அவருக்கு சைகை செய்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தங்களது கைகளை உயர்த்தி, சர்வ வல்லமையும் மேன்மையும் மிக்க அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்துவிட்டு, (முதல்) வரிசையை அடையும் வரை பின்வாங்கினார்கள். பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள். தொழுகையை முடித்ததும், அவர்கள் மக்களை நோக்கித் திரும்பி, 'மக்களே, தொழுகையில் உங்களுக்கு அசாதாரணமான ஒன்று நடந்தபோது ஏன் கைதட்டத் தொடங்கினீர்கள்? கைதட்டுதல் என்பது பெண்களுக்கே உரியது. உங்களில் எவரேனும் தொழுகையில் ஏதேனும் ஒரு விஷயத்தைச் சந்தித்தால், அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறட்டும். ஏனெனில், அவர் ஸுப்ஹானல்லாஹ் என்று கூறுவதைக் கேட்கும்போது திரும்பிப் பார்க்காதவர் எவருமில்லை. ஓ அபூபக்கரே! நான் உங்களுக்கு சைகை செய்தபோது மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவதிலிருந்து உங்களைத் தடுத்தது எது?' என்று கூறினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னிலையில் அபூ குஹாஃபாவின் மகன் தொழுகை நடத்துவது தகுதியல்ல.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1183சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، - وَهُوَ ابْنُ عُمَرَ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ انْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصْلِحُ بَيْنَ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَأَمَرَهُ أَنْ يَجْمَعَ النَّاسَ وَيَؤُمَّهُمْ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَقَ الصُّفُوفَ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ الْمُقَدَّمِ وَصَفَّحَ النَّاسُ بِأَبِي بَكْرٍ لِيُؤْذِنُوهُ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي الصَّلاَةِ فَلَمَّا أَكْثَرُوا عَلِمَ أَنَّهُ قَدْ نَابَهُمْ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِمْ فَالْتَفَتَ فَإِذَا هُوَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَىْ كَمَا أَنْتَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ رَجَعَ الْقَهْقَرَى وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ لأَبِي بَكْرٍ ‏"‏ مَا مَنَعَكَ إِذْ أَوْمَأْتُ إِلَيْكَ أَنْ تُصَلِّيَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يَؤُمَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ ‏"‏ مَا بَالُكُمْ صَفَّحْتُمْ إِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِذَا نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي صَلاَتِكُمْ فَسَبِّحُوا ‏"‏ ‏.‏
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"பனூ அம்ர் இப்னு அவ்ஃப் குலத்தாருக்கிடையே சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் புறப்பட்டார்கள். தொழுகையின் நேரம் வந்ததும், முஅத்தின் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, மக்களை ஒன்றுதிரட்டி அவர்களுக்குத் தலைமை தாங்கித் தொழுவிக்குமாறு கூறினார். பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்து, வரிசைகளை ஊடறுத்துச் சென்று முதல் வரிசையில் நின்றார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்துவிட்டார்கள் என்பதை அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களுக்குத் தெரிவிப்பதற்காக மக்கள் கைத்தட்டினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) தொழுகையில் திரும்பிப் பார்க்கும் வழக்கம் இல்லாதவர். ஆனால், மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியபோது, தமது தொழுகையில் ஏதோ நடந்துவிட்டது என்பதை அறிந்து திரும்பிப் பார்த்தபோது, அங்கே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கண்டார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், (அபூபக்கர்) இருந்த நிலையிலேயே நிற்குமாறு அவருக்கு சைகை செய்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) தம் கைகளை உயர்த்தி, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதற்காக அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து போற்றினார்கள். பிறகு, அவர்கள் பின்னோக்கி நகர்ந்தார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று தொழுவித்தார்கள்.

தொழுகை முடிந்ததும் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம், 'நான் உங்களுக்கு சைகை செய்தபோது, தொழுவிப்பதிலிருந்து உங்களைத் தடுத்தது எது?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி), 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் (நின்று தொழுவிப்பது) அபூகுஹாஃபாவின் மகனுக்குத் தகுதியானதல்ல' என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் மக்களிடம், 'உங்களுக்கு என்ன நேர்ந்தது? ஏன் கைதட்டினீர்கள்? நிச்சயமாக, கைதட்டுதல் பெண்களுக்குரியதாகும்' என்று கூறினார்கள். பிறகு, 'உங்கள் தொழுகையில் ஏதேனும் ஏற்பட்டால் "ஸுப்ஹானல்லாஹ்" என்று கூறுங்கள்' என்றார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
5413சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ، يَقُولُ وَقَعَ بَيْنَ حَيَّيْنِ مِنَ الأَنْصَارِ كَلاَمٌ حَتَّى تَرَامَوْا بِالْحِجَارَةِ فَذَهَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَأَذَّنَ بِلاَلٌ وَانْتُظِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاحْتُبِسَ فَأَقَامَ الصَّلاَةَ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه فَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَلَمَّا رَآهُ النَّاسُ صَفَّحُوا - وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي الصَّلاَةِ - فَلَمَّا سَمِعَ تَصْفِيحَهُمُ الْتَفَتَ فَإِذَا هُوَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرَادَ أَنْ يَتَأَخَّرَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ أَنِ اثْبُتْ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه يَعْنِي يَدَيْهِ ثُمَّ نَكَصَ الْقَهْقَرَى وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّلاَةَ قَالَ ‏"‏ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيَرَى ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ بَيْنَ يَدَىْ نَبِيِّهِ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ ‏"‏ مَا لَكُمْ إِذَا نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي صَلاَتِكُمْ صَفَّحْتُمْ إِنَّ ذَلِكَ لِلنِّسَاءِ مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏
ஸஹ்ல் பின் சஅத் அஸ்ஸாஇதீ (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அன்சாரி குலத்தினரில் இரண்டு கூட்டத்தாருக்கிடையே வாக்குவாதம் ஏற்பட்டு, அவர்கள் ஒருவரையொருவர் கற்களை வீசிக் கொள்ளும் அளவிற்கு அது சென்றது. எனவே அவர்களுக்கிடையே சமரசம் செய்வதற்காக நபி (ஸல்) அவர்கள் சென்றார்கள். (அவர்கள் சென்றிருந்த நேரத்தில்) தொழுகைக்கான நேரம் வந்தது. பிலால் (ரழி) அதான் (பாங்கு) கூறிவிட்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்காகக் காத்திருந்தார்கள். ஆனால் அவர்கள் வருவதில் தாமதம் ஏற்பட்டது. எனவே (பிலால்) இகாமத் சொல்ல, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் (தொழுகையை வழிநடத்த) முன்னே சென்றார்கள். பிறகு, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்திக் கொண்டிருக்கும் போது நபி (ஸல்) அவர்கள் வந்தார்கள்.

மக்கள் அவர்களைப் பார்த்ததும் கைதட்டினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) தொழுகையில் திரும்பிக்கவனிக்க மாட்டார்கள். ஆனால் மக்கள் கைதட்டுவதைக் கேட்டபோது, திரும்பிப் பார்த்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கண்டார்கள். அவர்கள் பின்வாங்க விரும்பினார்கள். ஆனால் அவர் இருந்த இடத்திலேயே இருக்குமாறு (நபி (ஸல்) அவர்கள்) சைகை செய்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தங்கள் கைகளை உயர்த்தினார்கள் (அதாவது, அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து அல்லது ஆச்சரியத்தில்); பிறகு அவர்கள் பின்காலிட்டுக் கொண்டே (இமாமத் நிலையிலிருந்து) பின்வாங்கினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று தொழுகையை (இமாமாகப் பொறுப்பேற்று) நடத்தினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையை முடித்ததும், "(நான் சைகை செய்தும்) நீங்கள் அங்கேயே நிற்பதை விட்டும் உங்களைத் தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "தம்முடைய நபியின் முன்னால் அபூகுஹாஃபாவின் மகன் (அதாவது, நான்) நிற்பதை அல்லாஹ் பார்ப்பதென்பது தகாது" என்று கூறினார்கள். பின்னர், அவர்கள் மக்களை நோக்கித் திரும்பி, "உங்களுக்கு என்ன நேர்ந்தது? உங்கள் தொழுகையில் ஏதேனும் சம்பவித்தால் கைதட்டுகிறீர்களே! நிச்சயமாக அது பெண்களுக்குரியதாகும். யாருக்கேனும் தனது தொழுகையில் ஏதேனும் சம்பவித்தால் அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறட்டும்" என்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
940சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ وَحَانَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ - رضى الله عنه - فَقَالَ أَتُصَلِّي بِالنَّاسِ فَأُقِيمَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ فِي الصَّلاَةِ فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ فَصَفَّقَ النَّاسُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي الصَّلاَةِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِ امْكُثْ مَكَانَكَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ ذَلِكَ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمْ مِنَ التَّصْفِيحِ مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيُسَبِّحْ فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ وَإِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا فِي الْفَرِيضَةِ ‏.‏
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பனூ அம்ர் இப்னு அவ்ஃப் கோத்திரத்தாரிடம் அவர்களுக்குள் சமரசம் செய்து வைப்பதற்காகச் சென்றார்கள். இதற்கிடையில் தொழுகை நேரம் வந்தது. முஅத்தின், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "நீங்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவீர்களா? நான் இகாமத் சொல்கிறேன்" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், “ஆம்” என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தொழுகை நடத்தினார்கள்.

மக்கள் தொழுதுகொண்டிருந்தபோது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்தார்கள். அவர்கள் வரிசைகளை ஊடறுத்துச் சென்று வரிசையில் நின்றார்கள் (முன் வரிசையில்). மக்கள் கைதட்டினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தொழுகையில் திரும்பமாட்டார்கள். ஆனால் மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியபோது, அவர்கள் திரும்பிப் பார்த்தார்கள். (அப்போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கண்டார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உமது இடத்திலேயே நில்லுங்கள்" என்று அவருக்குச் சைகை செய்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தமது கைகளை உயர்த்தி, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமக்குக் கட்டளையிட்டதற்காக அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்தார்கள். பின்னர் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் பின்வாங்கி வரிசையில் (சமமாக) நின்றுகொண்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று தொழுகை நடத்தினார்கள்.

அவர்கள் தொழுகையை முடித்ததும், "அபூபக்ரே! நான் உமக்குக் கட்டளையிட்ட பிறகும் (உமது இடத்தில்) நிற்காமல் உம்மைத் தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் நின்று (தொழுகை நடத்துவது) அபூ குஹாஃபாவின் மகனுக்குத் தகுதியானது அல்ல" என்று கூறினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களை நோக்கி), "நீங்கள் (தொழுகையின் போது) அதிகமாகக் கைதட்டுவதை நான் பார்த்தேனே, என்ன விஷயம்? தொழுகையில் யாருக்கேனும் ஏதேனும் நேர்ந்தால், அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறட்டும். ஏனெனில் அவர் அவ்வாறு தஸ்பீஹ் கூறினால், (இமாம்) அவரைத் திரும்பிப் பார்ப்பார். கைதட்டுதல் என்பது பெண்களுக்கு மட்டுமே உரியது" என்று கூறினார்கள்.

அபூ தாவூத் (ரஹ்) கூறினார்கள்: இது கடமையான தொழுகை பற்றியதாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح (الألباني)
395முவத்தா மாலிக்
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، سَلَمَةَ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ وَحَانَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ فَقَالَ أَتُصَلِّي لِلنَّاسِ فَأُقِيمَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ فِي الصَّلاَةِ فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ فَصَفَّقَ النَّاسُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي صَلاَتِهِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ مِنَ التَّصْفِيقِ الْتَفَتَ أَبُو بَكْرٍ فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِ امْكُثْ مَكَانَكَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ ذَلِكَ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمْ مِنَ التَّصْفِيحِ مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيُسَبِّحْ فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ وَإِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏
ஸஹ்ல் பின் சஅத் அஸ்ஸாஇதீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பனீ அம்ர் இப்னு அவ்ஃப் குலத்தாரிடையே நல்லிணக்கத்தை ஏற்படுத்துவதற்காகச் சென்றார்கள். அப்போது தொழுகை நேரம் வந்தது. முஅத்தின் (தொழுகை அறிவிப்பாளர்) அபூபக்ர் அஸ்ஸித்தீக் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "நீங்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துகின்றீர்களா? நான் இகாமத் சொல்லட்டுமா?" என்று கேட்டார். அவர்கள், "ஆம்" என்றார்கள்.

அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தொழுகை நடத்தினார்கள். மக்கள் தொழுதுகொண்டிருந்தபோது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்து, (மக்கள் கூட்டத்தின் வழியாக) வரிசைகளுக்கு இடையே புகுந்து வரிசையில் (மற்றவர்களுடன் இணைந்து) நின்றார்கள். மக்கள் கைதட்டினார்கள். ஆனால் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தொழுகையில் (கவனச்சிதறல் இன்றி) திரும்பிக்கூடப் பார்க்காதவர் ஆவார்கள். மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியபோது, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் திரும்பிப் பார்த்தார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கண்டார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நின்ற இடத்திலேயே நில்லும்" என்று அவருக்குச் சைகை செய்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தம் கைகளை உயர்த்தி, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமக்கு இட்ட (அந்தக்) கட்டளைக்காக அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் (பின்வாங்கி) வரிசையில் (மற்றவர்களுடன்) சமமாக நிற்கும் வரை (பின்னால்) சென்றார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னேறிச் சென்று தொழுகை நடத்தினார்கள்.

தொழுகையை முடித்ததும் (அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களை நோக்கி), "அபூபக்ர் அவர்களே! நான் உமக்குக் கட்டளையிட்ட பிறகும் நீர் (இமாமாக) நிலைத்து நிற்பதற்குத் தடையாக இருந்தது எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் நின்று தொழுவது அபூ குஹாஃபாவின் மகனுக்கு (எனக்கு) தகுதியானது அன்று" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களை நோக்கி), "நீங்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியதை நான் கண்டேனே, (அது ஏன்?) தொழுகையில் ஒருவருக்கு ஏதேனும் ஏற்பட்டால் அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறட்டும். நிச்சயமாக அவர் 'தஸ்பீஹ்' கூறினால் (அவர் பக்கம்) கவனம் செலுத்தப்படும். கைதட்டுதல் பெண்களுக்குரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
22817முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ لَقِيتُ أَبَا حَازِمٍ فَحَدَّثَنِي بِهِ فَلَمْ أُنْكِرْ مِمَّا حَدَّثَنِي شَيْئًا قَالَ كَانَ قِتَالٌ بَيْنَ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ ﷺ بَعْدَ الظُّهْرِ فَأَتَاهُمْ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ وَقَالَ لِبِلَالٍ إِنْ حَضَرَتِ الصَّلَاةُ وَلَمْ آتِ فَمُرْ أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَ فَلَمَّا حَضَرَتِ الصَّلَاةُ أَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَأَمَرَ أَبَا بَكْرٍ فَتَقَدَّمَ فَلَمَّا تَقَدَّمَ جَاءَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَلَمَّا جَاءَ صَفَّحَ النَّاسُ قَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ لَمْ يَلْتَفِتْ قَالَ فَلَمَّا رَآهُمْ لَا يُمْسِكُونَ الْتَفَتَ فَإِذَا رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ بِيَدِهِ أَنْ امْضِهْ قَالَ فَرَجَعَ أَبُو بَكْرٍ الْقَهْقَرَى قَالَ وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ الصَّلَاةَ قَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ إِذْ أَوْمَأْتُ إِلَيْكَ أَنْ تَمْضِيَ فِي صَلَاتِكَ؟ قَالَ فَقَالَ مَا كَانَ لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يَؤُمَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ ثُمَّ قَالَ إِذَا نَابَكُمْ فِي الصَّلَاةِ شَيْءٌ فَلْيُسَبِّحِ الرِّجَالُ وَلْيُصَفِّقِ النِّسَاءُ
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பனூ அம்ர் பின் அவ்ப் குலத்தாரிடையே ஒரு மோதல் (சண்டை) ஏற்பட்டது. லுஹர் தொழுகைக்குப் பின் இந்தச் செய்தி நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுக்கு எட்டியது. எனவே, அவர்களுக்கிடையே சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காக நபியவர்கள் அங்கு (குபா எனும் இடத்திற்கு) சென்றார்கள். (புறப்படும் போது) பிலால் (ரழி) அவர்களிடம், "தொழுகை நேரம் (அஸர்) வந்தும் நான் வரவில்லை என்றால், அபூபக்கரை மக்களுக்குத் தொழுவிக்குமாறு கூறுவீராக!" என்று கூறினார்கள்.

தொழுகை நேரம் வந்ததும், பிலால் (ரழி) அவர்கள் பாங்கு மற்றும் இகாமத் கூறிவிட்டு, அபூபக்கரைத் தொழுவிக்குமாறு கூறினார். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் (இமாமாக நிற்க) முன்னால் சென்றார்கள். அவர் முன்னால் சென்றபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பள்ளிவாசலுக்கு) வந்து சேர்ந்தார்கள். அவர்கள் வந்ததும் (அபூபக்கருக்குத் தெரிவிக்க) மக்கள் கைகளைத் தட்டினர்.

அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தொழுகையில் நுழைந்துவிட்டால் (முழுமையாகத் தொழுகையில் மூழ்கிவிடுவதால்) அங்கும் இங்கும் திரும்பிப் பார்க்க மாட்டார்கள். மக்கள் கைகளைத் தட்டுவதை நிறுத்தாமல் தொடர்ந்து செய்ததைக் கண்டபோது, அவர் திரும்பிப் பார்த்தார். அங்கே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (வரிசையில்) நின்றிருந்தார்கள்.

அப்போது நபியவர்கள் 'அப்படியே (தொழுகையைத்) தொடருவீராக' என்று அவருக்குத் தம் கையால் சைகை செய்தார்கள். ஆனால், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் (நின்றவாறே) பின்னோக்கி நகர்ந்தார்கள். பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னால் சென்று (மீதமுள்ள) தொழுகையை நடத்தினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையை முடித்ததும், "அபூபக்கரே! நான் உமக்குச் சைகை செய்தபோது நீர் உமது தொழுகையைத் தொடர உமக்குத் தடையாக இருந்தது எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னின்று இமாமாகத் தொழுவிக்கும் தகுதி அபூ குஹாஃபாவின் மகனுக்கு (அபூபக்கருக்கு) இல்லை" என்று பதிலளித்தார்.

பின்னர் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களைப் பார்த்து), "தொழுகையில் உங்களுக்கு ஏதேனும் (தவறுகள் அல்லது மாற்றங்கள்) நேர்ந்தால் (இமாமை எச்சரிக்க), ஆண்கள் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' (தஸ்பீஹ்) கூறட்டும்; பெண்கள் (வலது உள்ளங்கையை இடது கையின் பின்புறத்தில் தட்டி) கைதட்டட்டும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
22848முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَتَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ فِي لِحَاءٍ كَانَ بَيْنَهُمْ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَضَرَتْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَقَالَ بِلَالٌ لِأَبِي بَكْرٍ أُقِيمُ وَتُصَلِّي بِالنَّاسِ؟ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ نَعَمْ فَأَقَامَ بِلَالٌ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ لِيُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فَجَاءَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَخْرِقُ الصُّفُوفَ فَصَفَّحَ الْقَوْمُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لَا يَكَادُ يَلْتَفِتُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمَّا أَكْثَرُوا الْتَفَتَ أَبُو بَكْرٍ فَإِذَا هُوَ بِرَسُولِ اللهِ ﷺ يَخْرِقُ الصُّفُوفَ فَتَأَخَّرَ أَبُو بَكْرٍ وَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ مَكَانَكَ فَتَأَخَّرَ أَبُو بَكْرٍ وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَصَلَّى بِهِمْ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا بَالُكَ إِذْ أَوْمَأْتُ إِلَيْكَ لَمْ تَقُمْ؟ قَالَ مَا كَانَ لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يَؤُمَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا لَكُمْ إِذَا نَابَكُمْ أَمْرٌ صَفَّحْتُمْ سَبِّحُوا؛ فَإِنَّ التَّصْفِيحَ لِلنِّسَاءِ
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பனூ அம்ர் பின் அவ்ஃப் குலத்தாரிடையே ஏற்பட்ட ஒரு சச்சரவை (வாக்குவாதத்தை)ச் சரிசெய்து, அவர்களுக்கு மத்தியில் சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அங்கு சென்றார்கள். அப்போது அஸ்ர் தொழுகையின் நேரம் வந்துவிட்டது. எனவே, பிலால் (ரழி) அவர்கள் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம், "நான் (தொழுகைக்காக) இகாமத் சொல்லட்டுமா? நீங்கள் மக்களுக்குத் தொழுவிக்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் "ஆம்" என்றார்கள்.

எனவே, பிலால் (ரழி) அவர்கள் இகாமத் சொல்ல, மக்களுக்குத் தொழுவிப்பதற்காக அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் முன்னால் சென்றார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (திரும்பி வந்து) தொழுகை வரிசைகளை ஊடுருவி (முன்னால்) வந்தார்கள். உடனே, (அபூபக்கர் ரழி அவர்களுக்குத் தகவல் தெரிவிக்க) மக்கள் கைகளைத் தட்டினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தொழுகையில் (பொதுவாகத்) திரும்பிப் பார்க்கும் வழக்கமுடையவர்களாக இருக்கவில்லை. மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியபோது அபூபக்ர் (ரழி) திரும்பிப் பார்த்தார்கள்.

அங்கே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வரிசைகளை ஊடுருவி வந்து கொண்டிருந்தார்கள். உடனே அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் (நபியவர்களுக்கு இடமளிக்கப்) பின்வாங்கினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உமது இடத்திலேயே நில்லும்" என அவர்களுக்குச் சைகை செய்தார்கள். இருப்பினும், (நபியவர்கள் முன்னிலையில் இமாமாக நிற்கத் தயங்கி) அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் பின்வாங்கிச் செல்ல, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னால் சென்று மக்களுக்குத் தொழுவித்தார்கள்.

தொழுகையை முடித்ததும், "அபூபக்கரே! நான் உமக்குச் சைகை செய்த பிறகும் நீர் ஏன் உமது இடத்திலேயே நிற்கவில்லை?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அபூ குஹாஃபாவின் மகனுக்கு (அபூபக்கருக்கு), அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு இமாமாக நின்று தொழுவிக்கும் தகுதி இல்லை" என்று (பணிவுடன்) பதிலளித்தார்கள்.

பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களை நோக்கி), "உங்களுக்குத் தொழுகையில் ஏதேனும் (தவறுகள் அல்லது கவனிக்க வேண்டிய விஷயங்கள்) நேர்ந்தால் நீங்கள் ஏன் கைகளைத் தட்டுகிறீர்கள்? 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று சொல்லுங்கள்; ஏனெனில், கைகளைத் தட்டுவது பெண்களுக்குரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
22863முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْقَاصِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ صَاحِبِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ أَتَى رَسُولَ اللهِ ﷺ آتٍ فَقَالَ إِنَّ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ قَدْ اقْتَتَلُوا وَتَرَامَوْا بِالْحِجَارَةِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ وَحَانَتِ الصَّلَاةُ فَجَاءَ بِلَالٌ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ فَقَالَ أَتُصَلِّي فَأُقِيمَ الصَّلَاةَ؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَقَامَ بِلَالٌ الصَّلَاةَ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَلَمَّا دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ وَصَفَّ النَّاسُ وَرَاءَهُ جَاءَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْ حَيْثُ ذَهَبَ فَجَعَلَ يَتَخَلَّلُ الصُّفُوفَ حَتَّى بَلَغَ الصَّفَّالْأَوَّلَ ثُمَّ وَقَفَ وَجَعَلَ النَّاسُ يُصَفِّقُونَ لِيُؤْذِنُوا أَبَا بَكْرٍ بِرَسُولِ اللهِ ﷺ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لَا يَلْتَفِتُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمَّا أَكْثَرُوا عَلَيْهِ الْتَفَتَ فَإِذَا هُوَ بِرَسُولِ اللهِ ﷺ خَلْفَهُ مَعَ النَّاسِ فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ اثْبُتْ فَرَفَعَ يَدَيْهِ كَأَنَّهُ يَدْعُو ثُمَّ اسْتَأْخَرَ الْقَهْقَرَى حَتَّى جَاءَ الصَّفَّ فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَصَلَّى بِالنَّاسِ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا بَالُكُمْ وَنَابَكُمْ شَيْءٌ فِي صَلَاتِكُمْ فَجَعَلْتُمْ تُصَفِّقُونَ؟ إِذَا نَابَ أَحَدَكُمْ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيُسَبِّحِ فَإِنَّمَا التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ ثُمَّ قَالَ لِأَبِي بَكْرٍ لِمَ رَفَعْتَ يَدَيْكَ؟ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ؟ قَالَ رَفَعْتُ يَدَيَّ؛ لِأَنِّي حَمِدْتُ عَلَى مَا رَأَيْتُ مِنْكَ وَلَمْ يَكُنْ يَنْبَغِي لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يَؤُمَّ رَسُولَ اللهِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழரான ஸஹ்ல் பின் சஅத் அஸ்ஸாஇதீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் ஒருவர் வந்து, "பனூ அம்ரு பின் அவ்ஃப் குலத்தினர் தங்களுக்குள் சண்டையிட்டு, ஒருவரையொருவர் கற்களால் தாக்கிக் கொண்டனர்" என்று கூறினார். எனவே, அவர்களுக்கு இடையே சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அங்கு) புறப்பட்டுச் சென்றார்கள்.

தொழுகை நேரம் வந்ததும், பிலால் (ரழி) அவர்கள் அபூபக்ர் சித்தீக் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "நீங்கள் (மக்களுக்குத்) தொழுகை நடத்துகிறீர்களா? நான் இகாமத் சொல்லட்டுமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "ஆம்" என்றார்கள். பிலால் (ரழி) இகாமத் சொல்ல, அபூபக்ர் (ரழி) முன்னே சென்றார்கள். அவர்கள் தொழுகையைத் தொடங்கி, மக்கள் அவர்களுக்குப் பின்னால் அணிவகுத்து நின்றபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (சமாதானம் செய்துவிட்டுத்) திரும்பி வந்தார்கள். அவர்கள் (மக்களின்) வரிசைகளுக்கு இடையே ஊடுருவிச் சென்று முதல் வரிசையை அடைந்து நின்றார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்திருப்பதை அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களுக்குத் தெரிவிப்பதற்காக மக்கள் கைகளைத் தட்ட ஆரம்பித்தனர். அபூபக்ர் (ரழி) தொழுகையில் (வேறு எங்கும்) திரும்பிப் பார்க்கும் வழக்கம் இல்லாதவராக இருந்தார்கள். மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டவே அவர்கள் திரும்பிப் பார்த்தார்கள். அப்போது தங்களுக்குப் பின்னால் மக்களுடன் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நிற்பதைக் கண்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(இருந்த இடத்திலேயே) உறுதியாக நில்லுங்கள்" என அவர்களுக்குச் சைகை செய்தார்கள். (இதைக் கண்ட) அபூபக்ர் (ரழி), (அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து) தமது இரு கைகளையும் உயர்த்தினார்கள். பின்னர், பின்னோக்கி நகர்ந்து சென்று (மக்களின்) வரிசையில் இணைந்து கொண்டார்கள். இதையடுத்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்.

தொழுகையை முடித்ததும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "மக்களே! உங்களுக்கு என்ன நேர்ந்தது? உங்கள் தொழுகையில் ஏதேனும் (சம்பவம்) குறுக்கிட்டால், நீங்கள் ஏன் கைதட்டுகிறீர்கள்? உங்கள் தொழுகையில் ஏதேனும் (கவனிக்கப்பட வேண்டியது) நேர்ந்தால், அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' (தஸ்பீஹ்) என்று கூறட்டும். ஏனெனில், தஸ்பீஹ் கூறுவது ஆண்களுக்குரியதாகும்; கைதட்டுவது பெண்களுக்குரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம், "நான் உங்களுக்குச் சைகை செய்தபோது நீங்கள் (அப்படியே) நிற்பதை விட்டும் உங்களைத் தடுத்தது எது? (ஏன் பின்வாங்கினீர்கள்?)" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி), "(உங்களிடமிருந்து நான் கண்ட இந்தச் சிறப்பிற்காக) அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து என் கைகளை உயர்த்தினேன். மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு முன்னால் நின்று தொழுகை நடத்துவது அபூகுஹாஃபாவின் மகனுக்குத் (தகுதியானது அல்ல)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
988மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ «مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيُسَبِّحْ فَإِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ» وَفِي رِوَايَةٍ: قَالَ: «التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ والتصفيق للنِّسَاء»
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஒருவருக்குத் தொழுகையின்போது ஏதேனும் (கவனம் தேவைப்படும் விஷயம்) நேர்ந்தால், அவர் ‘ஸுப்ஹானல்லாஹ்’ எனக் கூறட்டும். ஏனெனில், கைதட்டுதல் பெண்களுக்கு மட்டுமே உரியது.” மற்றொரு அறிவிப்பில் அவர்கள், “‘ஸுப்ஹானல்லாஹ்’ எனக் கூறுவது ஆண்களுக்கும், கைதட்டுதல் பெண்களுக்குமே உரியது” என்று கூறினார்கள். (புகாரி, முஸ்லிம்)
ஹதீஸ் தரம் : முத்தஃபகுன் அலைஹி (அல்பானி)
مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ (الألباني)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ فِي آخَرِينَ قَالُوا ثنا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ أنبأ الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ أنبأ الشَّافِعِيُّ أنبأ مَالِكٌ (ح) وَأَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ وَأنبأ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ الْفَقِيهُ أنبأ إِسْمَاعِيلُ بْنُ قُتَيْبَةَ ثنا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَانَتِ الصَّلَاةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ فَقَالَ أَتُصَلِّي لِلنَّاسِ فَأُقِيمَ؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ قَالَ فَجَاءَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَالنَّاسُ فِي الصَّلَاةِ فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ فَصَفَّقَ النَّاسُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لَا يَلْتَفِتُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَرَأَى رَسُولَ اللهِ ﷺ فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنِ امْكُثْ مَكَانَكَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللهَ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْ ذَلِكَ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ وَتَقَدَّمَ النَّبِيُّ ﷺ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ؟ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا لِيَ رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمُ التَّصْفِيقَ؟ مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيُسَبِّحْ فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ وَإِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ لَفْظُ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ يَحْيَى رَوَاهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَحْيَى وَرَوَاهُ الْبُخَارِيُّ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ مَالِكٍ
ஸஹ்ல் பின் சஅத் அஸ்ஸாஇதீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(குபா பகுதியில் வசித்த) பனூ அம்ரு பின் அவ்ஃப் கிளையினரிடையே (ஏற்பட்ட பிணக்கைச்) சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சென்றார்கள். அப்போது தொழுகைக்கான நேரம் வந்தது. முஅத்தின் (பாங்கு சொல்பவர்), அபூபக்ர் அஸ்ஸித்தீக் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "தாங்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துகிறீர்களா? நான் (தொழுகைக்கான) இகாமத் சொல்லட்டுமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் "ஆம் (நடத்துகிறேன்)" என்றார்கள். எனவே, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் (மக்களுக்குத் தலைமை தாங்கித்) தொழுகையை நடத்தினார்கள்.

மக்கள் தொழுதுகொண்டிருந்த நிலையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அங்கே) வந்தார்கள். அவர்கள் (வரிசைகளைத் தாண்டி) ஊடுருவிச் சென்று (முதல்) வரிசையில் நின்றார்கள். உடனே, மக்கள் (இமாமின் கவனத்தை ஈர்ப்பதற்காகத் தங்கள் கைகளால்) தட்டினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தொழுகையில் (அங்கும் இங்கும்) திரும்பிப் பார்க்கும் வழக்கம் இல்லாதவர்களாக இருந்தார்கள். மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியபோது அவர்கள் திரும்பிப் பார்த்தார்கள். அப்போது (அங்கே) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இருப்பதைக் கண்டார்கள்.

"உமது இடத்திலேயே (தொடர்ந்து தொழுகையை நடத்தி) நில்லும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சைகை செய்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இட்ட அந்த (கௌரவமான) கட்டளைக்காக அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தம் இரு கைகளையும் உயர்த்தி அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்தார்கள் (அல்ஹம்துலில்லாஹ் என்றார்கள்). பின்னர், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் பின்வாங்கி வந்து வரிசையில் (மற்றவர்களுடன்) சமமாக நின்றுகொண்டார்கள். அப்போது, நபி (ஸல்) அவர்கள் முன்னால் சென்று (மீதமுள்ள) தொழுகையை நடத்தினார்கள்.

தொழுது முடித்ததும் (நபி ஸல் அவர்கள்) கேட்டார்கள்: "அபூபக்கரே! நான் உமக்குக் கட்டளையிட்டபோது, நீர் அதே இடத்தில் நிற்பதைத் தடுத்தது எது?" அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், "அபூ குஹாஃபாவின் மகனுக்கு (அதாவது எனக்கு), அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் நின்று தொழுகை நடத்தத் தகுதியில்லை" என்று பதிலளித்தார்கள்.

பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களை நோக்கி), "நீங்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியதை நான் பார்த்தேனே, என்ன ஆயிற்று உங்களுக்கு? தொழுகையில் (இமாமுக்கு ஏதேனும் தவறு நேர்வது போன்ற) ஏதேனும் ஏற்பட்டால் அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று தஸ்பீஹ் செய்யட்டும்! ஏனெனில், அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறும்போது (இமாம் அவர் பக்கம்) கவனம் செலுத்துவார். கைதட்டுவது பெண்களுக்கு மட்டுமே (உரியது)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
وَأَخْبَرَنَا أَبُو عَمْرٍو الْأَدِيبُ، أنبأ أَبُو بَكْرٍ الْإِسْمَاعِيلِيُّ، ثنا جَعْفَرٌ الْفِرْيَابِيُّ، ثنا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، ثنا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ بَلَغَهُ أَنَّ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَيْءٌ، فَخَرَجَ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ، وَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَى أَنْ قَالَ: فَقَالَ: " يَأَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ إِذَا نَابَكُمْ شَيْءٌ فِي الصَّلَاةِ أَخَذْتُمْ فِي التَّصْفِيقِ إِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللهِ، فَإِنَّهُ لَا يَسْمَعُهُ أَحَدٌ حِينَ يَقُولُ: سُبْحَانَ اللهِ إِلَّا الْتَفَتَ " رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَمُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ عَنْ قُتَيْبَةَ بْنِ سَعِيدٍ، وَأَخْرَجَاهُ أَيْضًا 3331 - عَنْ قُتَيْبَةَ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ: التَّصْفِيحُ بَدَلَ التَّصْفِيقِ، وَقَالَ سَهْلٌ: التَّصْفِيحُ هُوَ التَّصْفِيقُ أَخْبَرَنَاهُ أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ ثنا أَبُو أَحْمَدَ بْنُ أَبِي الْحَسَنِ ثنا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ثنا قُتَيْبَةُ ثنا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، فَذَكَرَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ قَوْلَهُ " فَإِنَّهُ لَا يَسْمَعُهُ أَحَدٌ " إِلَى آخِرِ مَا نَقَلْنَا
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பனூ அம்ர் இப்னு அவ்ஃப் குலத்தாரிடையே (ஏதோ ஒரு விவகாரத்தில்) சிறு தகராறு ஏற்பட்டுள்ளது என்ற செய்தி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு எட்டியது. எனவே, அவர்களுக்கு இடையே சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காக அவர்கள் புறப்பட்டுச் சென்றார்கள். (இவ்வாறு இந்த ஹதீஸை அறிவித்துவிட்டு, பின்னர் நபியவர்கள் பின்வருமாறு கூறியதாக சஹ்ல் (ரழி) அவர்கள் குறிப்பிட்டார்கள்:)

"மக்களே! தொழுகையில் உங்களுக்கு ஏதாவது (தவறு அல்லது சந்தேகம் போன்ற நிகழ்வுகள்) நேர்ந்தால், நீங்கள் ஏன் கைகளைத் தட்டுகிறீர்கள்? நிச்சயமாக கை தட்டுவது பெண்களுக்கு மட்டுமே (உரியது). தொழுகையில் யாருக்கேனும் ஏதாவது நேர்ந்தால், அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' (அல்லாஹ் தூய்மையானவன்) என்று கூறட்டும். ஏனெனில், அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று சொல்வதை எவர் செவியுற்றாலும் (அவர் என்னவென்று கவனிக்க) அவரை நோக்கித் திரும்பாமலிருக்க மாட்டார்" என்று கூறினார்கள்.

(இதனை புகாரியும் முஸ்லிமும் தங்களது ஸஹீஹ் நூல்களில் கதீபா இப்னு ஸயீத் வழியாகப் பதிவு செய்துள்ளனர். இதனுடைய மற்றோர் அறிவிப்பில் 'தஸ்ஃபீக்' என்பதற்குப் பதிலாக 'தஸ்ஃபீஹ்' என்ற வார்த்தை இடம்பெற்றுள்ளது. இவ்விரண்டு வார்த்தைகளுக்கும் 'கை தட்டுதல்' என்பதே பொருள் என சஹ்ல் (ரழி) அவர்கள் விளக்கமளித்துள்ளார்கள். மேலும் ஓர் அறிவிப்பில், ஹதீஸின் இறுதியிலுள்ள "ஏனெனில், அவர் ஸுப்ஹானல்லாஹ் என்று சொல்வதை..." என்ற வாசகம் இடம்பெறவில்லை.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ، ثنا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ثنا السَّرِيُّ بْنُ خُزَيْمَةَ، ثنا عَبْدُ اللهِ يَعْنِي ابْنَ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، فِي ذَهَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ وَصَلَاةِ أَبِي بَكْرٍ وَمَجِيءِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَتَصْفِيقِ النَّاسِ قَالَ: وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لَا يَلْتَفِتُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَفِي آخِرِهِ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: " مَا لِيَ رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمُ التَّصْفِيحَ؟ مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيُسَبِّحْ فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ التُفِتَ إِلَيْهِ، إِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ " وَرُوِّينَا فِيمَا مَضَى، عَنْ جَابِرٍ قَالَ: اشْتَكَى رَسُولُ اللهِ ﷺ فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ وَهُوَ قَاعِدٌ فَالْتَفَتَ إِلَيْنَا فَرَآنَا قِيَامًا
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காக) பனூ அம்ர் பின் அவ்ஃப் குலத்தாரிடம் சென்றிருந்தார்கள். (அப்போது தொழுகை நேரம் வந்ததால்) அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் (மக்களுக்குத்) தொழுகை நடத்திக் கொண்டிருந்தார்கள். (அந்நேரத்தில்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அங்கு வந்தார்கள். (அவர்கள் வந்ததை இமாமுக்கு உணர்த்துவதற்காக) மக்கள் கைகளைத் தட்டினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தொழுகையில் (அங்கும் இங்கும்) திரும்பிப் பார்க்கும் வழக்கம் இல்லாதவர்களாக இருந்தார்கள். ஆனால், மக்கள் அதிகமாகக் கைகளைத் தட்டியபோது அவர்கள் திரும்பிப் பார்த்தார்கள்... (என்று ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்கள்) இந்த ஹதீஸை (முழுமையாகக்) குறிப்பிட்டார்கள். அந்த ஹதீஸின் இறுதியில் (பின்வருமாறு) இடம்பெற்றுள்ளது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களை நோக்கிப்) கேட்டார்கள்: "நான் உங்களை ஏன் அதிகமாகக் கைகளைத் தட்டுபவர்களாகக் கண்டேன்? ஒருவருக்குத் தொழுகையில் (ஏதேனும் தவறு அல்லது இமாமை எச்சரிக்க வேண்டிய சூழல் போன்ற) ஏதேனும் நேர்ந்தால் அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' (என்று தஸ்பீஹ்) கூறட்டும். ஏனெனில், அவர் தஸ்பீஹ் கூறினால் அவர் பக்கம் (இமாமின்) கவனம் செலுத்தப்படும். கைகளைத் தட்டுவது பெண்களுக்கு மட்டுமே (உரியது) ஆகும்."

மேலும், இதற்கு முன்னர் ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் வழியாகவும் நாம் அறிவித்துள்ளோம். அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உடல் நலம் குன்றியிருந்த போது, அவர்கள் அமர்ந்து தொழுகை நடத்த, நாங்கள் அவர்களுக்குப் பின்னால் (நின்று) தொழுதோம். அப்போது அவர்கள் எங்களை நோக்கித் திரும்பிப் பார்த்தார்கள்; (அப்போது) நாங்கள் நின்றுகொண்டிருப்பதைக் கண்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو الْحُسَيْنِ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ بِشْرَانَ الْعَدْلُ بِبَغْدَادَ أنبأ إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ ثنا سَعْدَانُ بْنُ نَصْرٍ ثنا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَهُوَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ يَقُولُ وَقَعَ بَيْنَ الْأَوْسِ وَالْخَزْرَجِ كَلَامٌ فَتَنَاوَلَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا وَأُتِيَ النَّبِيُّ ﷺ فَأُخْبِرَ فَأَتَاهُمْ فَاحْتُبِسَ فَأَذَّنَ بِلَالٌ وَاحْتُبِسَ النَّبِيُّ ﷺ فَلَمَّا احْتُبِسَ أَقَامَ الصَّلَاةَ فَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ يَؤُمُّ النَّاسَ وَجَاءَ النَّبِيُّ ﷺ مِنْ مُحْتَبَسِهِ ذَاكَ قَالَ فَتَخَلَّلَ النَّاسَ حَتَّى انْتَهَى إِلَى الصَّفِّ الَّذِي يَلِي أَبَا بَكْرٍ فَصَفَّقَ النَّاسُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لَا يَلْتَفِتُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمَّا سَمِعَ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَإِذَا النَّبِيُّ ﷺ فَأَشَارَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ ﷺ أَنِ اثْبُتْ مَكَانَكَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ وَنَكَصَ الْقَهْقَرَى وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَصَلَّى بِهِمْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ الصَّلَاةَ قَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ؟ قَالَ مَا كَانَ اللهُ لِيَرَى ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَالُكُمْ حِينَ نَابَكُمْ شَيْءٌ فِي صَلَاتِكُمْ صَفَّقْتُمْ؟ إِنَّمَا هَذَا لِلنِّسَاءِ مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللهِ أَخْرَجَهُ الْبُخَارِيُّ وَمُسْلِمٌ مِنْ أَوْجُهٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ وَالْحَدِيثُ فِي تَكْبِيرِهِ ثُمَّ خُرُوجِهِ لِلْغُسْلِ وَرُجُوعِهِ وَإِتْمَامِ مَنْ كَبَّرَ قَبْلَ رُجُوعِهِ قَدْ مَضَتْ فِي مَسْأَلَةِ الْجُنُبِ
நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் ஒருவரான ஸஹ்ல் பின் சஅத் அஸ்ஸாஇதீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"அவ்ஸ் மற்றும் கஸ்ரஜ் (குலத்தினரிடையே) ஒரு பேச்சு (வாக்குவாதம்) ஏற்பட்டது. அவர்கள் ஒருவரையொருவர் (கைகளால் அல்லது கற்களால்) தாக்கிக் கொண்டனர். இந்தச் செய்தி நபி (ஸல்) அவர்களுக்குத் தெரிவிக்கப்பட்டது. உடனே அவர்கள் (சமாதானம் செய்ய) அக்கூட்டத்தாரிடம் சென்றார்கள். அங்கு (சமாதானப் பேச்சுவார்த்தையினால்) நபி (ஸல்) அவர்கள் தடுத்து வைக்கப்பட்டார்கள் (தாமதமானார்கள்). பிலால் (ரழி) அதான் கூறினார்கள். அப்போதும் நபி (ஸல்) அவர்கள் (திரும்பி வர முடியாமல்) தடுத்து வைக்கப்பட்டார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் தடுத்து வைக்கப்பட்டதால் (இகாமத் சொல்லப்பட்டு) தொழுகை நிலைநிறுத்தப்பட்டது. அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்குத் தலைமையேற்றுத் தொழுகை நடத்த முன்வந்தார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் தாங்கள் தடுத்து வைக்கப்பட்டிருந்த அந்த இடத்திலிருந்து (திரும்பி) வந்தார்கள். மக்கள் (அவர்களுக்கு வழிவிடவே) அவர்களுக்கு ஊடாக நடந்து வந்து, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களுக்கு அடுத்துள்ள வரிசையை அடைந்தார்கள். (இதைக் கண்ட) மக்கள் கைகளைத் தட்டினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தொழுகையில் (வேறு எங்கும்) திரும்பிப் பார்க்காதவர்களாக இருந்தார்கள். மக்கள் கைகளைத் தட்டும் சப்தத்தை அவர்கள் அதிகமாகக் கேட்டபோது, அவர்கள் திரும்பிப் பார்த்தார்கள். அங்கே நபி (ஸல்) அவர்கள் இருந்தார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களைப் பார்த்து, 'உமது இடத்திலேயே (நிலைத்து) நில்லும்' என்று சைகை செய்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் வானத்தை நோக்கித் தமது தலையை உயர்த்தி (அல்லாஹ் தமக்கு வழங்கிய அந்தப் பெரும் பாக்கியத்திற்காக அவனுக்கு நன்றி செலுத்தி) விட்டு, அப்படியே பின்னோக்கி நகர்ந்தார்கள். பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று (மக்களுக்குத் தொழுகை) நடத்தினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையை முடித்ததும், 'நான் உமக்கு (அங்கேயே நிற்குமாறு) சைகை செய்தும், உமது இடத்திலேயே நிலைத்து நிற்பதற்கு உம்மைத் தடுத்தது எது?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு முன்னால் நின்று (தொழுவிப்பதை) அபூகுஹாஃபாவின் மகனை (என்னை) அல்லாஹ் காண்பது தகுதியானதல்ல' என்று பதிலளித்தார்கள்.

பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களை நோக்கி), 'தொழுகையின்போது உங்களுக்கு ஏதேனும் (விஷயம்) நேர்ந்தால் நீங்கள் ஏன் கைகளைத் தட்டுகிறீர்கள்? நிச்சயமாக இது (கை தட்டுவது) பெண்களுக்குரியதாகும். தொழுகையில் ஒருவருக்கு ஏதேனும் (கவனத்தை ஈர்க்க வேண்டியது) நேர்ந்தால் அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறட்டும்' என்று கூறினார்கள்.

(இதனை இமாம் புகாரி மற்றும் இமாம் முஸ்லிம் ஆகியோர் அபூ ஹாஸிம் வழியாகப் பல வழிகளில் பதிவு செய்துள்ளனர். தக்பீர் கட்டிய பிறகு குளிப்பதற்காகச் சென்று திரும்பி வருவது மற்றும் அவர் வருவதற்கு முன் தக்பீர் கட்டியவர் தொழுகையைத் தொடர்வது குறித்த ஹதீஸ், 'ஜுனுப்' - குளிப்பு கடமையானவர் தொடர்பான சட்டத்தில் ஏற்கனவே கடந்து சென்றுள்ளது)."
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ، ثنا السَّرِيُّ بْنُ خُزَيْمَةَ، ثنا عَبْدُ اللهِ يَعْنِي ابْنَ مَسْلَمَةَ، ح وَأَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الرُّوذْبَارِيُّ، وَاللَّفْظُ لَهُ أنبأ مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، ثنا أَبُو دَاوُدَ، ثنا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ، وَحَانَتِ الصَّلَاةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فَقَالَ: أَتُصَلِّي بِالنَّاسِ فَأُقِيمَ؟ قَالَ: نَعَمْ، فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَالنَّاسُ فِي الصَّلَاةِ، فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّلَاةِ، فَصَفَّقَ النَّاسُ، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ لَا يَلْتَفِتُ فِي الصَّلَاةِ، فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَرَأَى رَسُولَ اللهِ ﷺ، فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ: " أَنِ امْكُثْ مَكَانَكَ "، فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللهَ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْ ذَلِكَ، ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ. فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ: " يَا أَبَا بَكْرٍ، مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ؟ " قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ: مَا كَانَ لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّي بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللهِ ﷺ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: " مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمُ التَّصْفِيحَ؟ مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيُسَبِّحْ، فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ التُفِتَ إِلَيْهِ، فَإِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ ". أَخْرَجَاهُ فِي الصَّحِيحَيْنِ مِنْ حَدِيثِ مَالِكٍ وَغَيْرِهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பனூ அம்ரு பின் அவ்ஃப் குலத்தினரிடையே (ஏற்பட்டிருந்த பிணக்கைத் தீர்த்துச்) சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காகச் சென்றார்கள். (அப்போது) தொழுகை நேரம் வந்துவிட்டது. முஅத்தின், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "நீங்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துகிறீர்களா? நான் இகாமத் சொல்லட்டுமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி), "ஆம் (நடத்துகிறேன்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அவ்வாறே, அபூபக்ர் (ரழி) தொழுகை நடத்தத் துவங்கினார்கள். மக்கள் தொழுது கொண்டிருக்கும்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்தார்கள். அவர்கள் (வரிசைகளை ஊடுருவிச்) சென்று (தொழுகைக்காக) வரிசையில் நின்றார்கள். (இதைக் கண்ட) மக்கள் கைகளைத் தட்டினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தொழுகையில் (திரும்பிப் பார்க்கும் வழக்கம் இல்லாதவர்களாக) இருந்தார்கள். மக்கள் அதிகமாகக் கைகளைத் தட்டியபோது, அவர்கள் திரும்பிப் பார்த்தார்கள். (அங்கே) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கண்டார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அபூபக்கரை நோக்கி, "உமது இடத்திலேயே (தொடர்ந்து நின்று தொழுகை நடத்துவீராக)" என சைகை செய்தார்கள். உடனே அபூபக்ர் (ரழி) தம் கைகளை உயர்த்தி, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமக்கு இட்ட (அந்தக் கௌரவமான) கட்டளைக்காக அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து (அல்ஹம்துலில்லாஹ் என்று) கூறினார்கள். பின்னர் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் பின்வாங்கி வந்து வரிசையில் நின்றுகொண்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று (தொழுகையைத் தொடர்ந்து) நடத்தினார்கள்.

தொழுகையை முடித்ததும் நபி (ஸல்) அவர்கள், "அபூபக்கரே! நான் உமக்குக் கட்டளையிட்ட பிறகும் நீர் அந்த இடத்திலேயே நிற்பதற்குத் தடையாக இருந்தது எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் நின்று தொழுகை நடத்துவது அபூகுஹாஃபாவின் மகனுக்கு (எனக்கு)த் தகுதியானதல்ல" என்று பதிலளித்தார்கள்.

பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களை நோக்கி), "நீங்கள் ஏன் அதிகமாகக் கைகளைத் தட்டினீர்கள்? தொழுகையில் யாருக்கேனும் ஏதேனும் (தவறு அல்லது நிகழ்வு) நேர்ந்தால் அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' (அல்லாஹ் தூயவன்) என்று கூறட்டும். ஏனெனில், அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறினால் அவர் பக்கம் (இமாமின்) கவனம் திரும்பும். கைகளைத் தட்டுவது பெண்களுக்கு மட்டுமே உரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
2260ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِدْرِيسَ الْأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ، وَحَانَتِ الصَّلَاةُ، فَجَاءَ بِلَالٌ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، فَقَالَ: أَتُصَلِّي لِلنَّاسِ فَأُقِيمَ؟ قَالَ: نَعَمْ، فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ فِي الصَّلَاةِ، فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ، فَصَفَّقَ النَّاسُ، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لَا يَلْتَفِتُ فِي صَلَاتِهِ، فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ أَبُو بَكْرٍ، فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَنِ اثْبُتْ مَكَانَكَ، فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ، فَحَمِدَ اللَّهَ تَعَالَى عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ ذَلِكَ، ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ، وَتَقَدَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى، فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ: «يَا أَبَا بَكْرٍ، مَا مَنَعَكَ أَنْ تَلْبَثَ إِذْ أَمَرْتُكَ؟ » فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ: مَا كَانَ لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمُ التَّصْفِيقَ؟ §مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيُسَبِّحْ، فَإِنَّهُ إِنْ سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ، وَإِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ».
ஸஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பனூ அம்ர் பின் அவ்ஃப் (குலத்தினரு)க்கிடையே சமாதானம் செய்து வைப்பதற்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சென்றார்கள். (அப்போது) தொழுகையின் நேரம் வந்துவிட்டது. பிலால் (ரழி) அவர்கள் அபூபக்ர் சித்தீக் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, "நீங்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துகிறீர்களா? நான் இகாமத் சொல்லட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், "ஆம்" என்றார்கள்.

எனவே, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தொழுகை நடத்தத் துவங்கினார்கள். மக்கள் தொழுகையில் (ஈடுபட்டுக்) கொண்டிருந்தபோது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்தார்கள். அவர்கள் (மக்களைக் கடந்து) வரிசைக்குள் வந்து நிற்கும் வரை (வரிசைகளைத் தாண்டிச்) சென்றார்கள். (இதைக் கண்ட) மக்கள் கைகளைத் தட்டினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தமது தொழுகையில் (எங்கும்) திரும்பிப் பார்க்காதவர்களாக இருந்தார்கள். மக்கள் அதிகமாகக் கைதட்டியபோது, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் திரும்பிப் பார்த்தார்கள். அப்போது (அங்கே) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கண்டார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உமது இடத்திலேயே நிலைத்திருப்பீராக" என்று அவர்களுக்குச் சைகை செய்தார்கள். (தொழுகையைத் தொடருமாறு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமக்குக் கட்டளையிட்டதற்காக அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தமது இரு கைகளையும் உயர்த்தி அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்தார்கள். பின்னர், (பின்னால் இருந்த) வரிசையுடன் சமமாக நிற்கும் வரை அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் பின்வாங்கினார்கள். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் முன்னே சென்று தொழுகையை நடத்தினார்கள். தொழுது முடித்ததும் அவர்கள் கேட்டார்கள்:

"அபூபக்ரே! நான் உமக்குக் கட்டளையிட்ட பிறகும் (அதே இடத்தில்) நிற்பதற்கு உமக்கு எது தடையாக இருந்தது?"

அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் நின்று தொழுகை நடத்துவது அபூ குஹாஃபாவின் மகனுக்கு (தகுதியானதல்ல)" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களை நோக்கி), "நீங்கள் ஏன் அதிகமாகக் கைதட்டினீர்கள்? தொழுகையில் யாருக்கேனும் ஏதேனும் (தவறு அல்லது நிகழ்வு) நேர்ந்தால் அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறட்டும். ஏனெனில், அவர் 'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' என்று கூறினால் (இமாமால்) அவர் கவனிக்கப்படுவார். கைதட்டுவதெல்லாம் பெண்களுக்குரியதே ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح