حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ الْفَزَارِيُّ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ غَنْمٍ أَنَّ أَبَا مَالِكٍ الْأَشْعَرِيَّ جَمَعَ قَوْمَهُ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَشْعَرِيِّينَ اجْتَمِعُوا وَاجْمَعُوا نِسَاءَكُمْ وَأَبْنَاءَكُمْ أُعَلِّمْكُمْ صَلَاةَ النَّبِيِّ ﷺ الَّتِي صَلَّى لَنَا بِالْمَدِينَةِ فَاجْتَمَعُوا وَجَمَعُوا نِسَاءَهُمْ وَأَبْنَاءَهُمْ فَتَوَضَّأَ وَأَرَاهُمْ كَيْفَ يَتَوَضَّأُ فَأَحْصَى الْوُضُوءَ إِلَى أَمَاكِنِهِ حَتَّى لَمَّا أَنْ فَاءَ الْفَيْءُ وَانْكَسَرَ الظِّلُّ قَامَ فَأَذَّنَ فَصَفَّ الرِّجَالَ فِي أَدْنَى الصَّفِّ وَصَفَّ الْوِلْدَانَ خَلْفَهُمْ وَصَفَّ النِّسَاءَ خَلْفَ الْوِلْدَانِ ثُمَّ أَقَامَ الصَّلَاةَ فَتَقَدَّمَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ وَكَبَّرَ فَقَرَأَ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسُورَةٍ يُسِرُّهُمَا ثُمَّ كَبَّرَ فَرَكَعَ فَقَالَ سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ وَاسْتَوَى قَائِمًا ثُمَّ كَبَّرَ وَخَرَّ سَاجِدًا ثُمَّ كَبَّرَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ ثُمَّ كَبَّرَ فَانْتَهَضَ قَائِمًا فَكَانَ تَكْبِيرُهُ فِي أَوَّلِ رَكْعَةٍ سِتَّ تَكْبِيرَاتٍ وَكَبَّرَ حِينَ قَامَ إِلَى الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ أَقْبَلَ إِلَى قَوْمِهِ بِوَجْهِهِ فَقَالَ احْفَظُوا تَكْبِيرِي وَتَعَلَّمُوا رُكُوعِي وَسُجُودِي؛ فَإِنَّهَا صَلَاةُ رَسُولِ اللهِ ﷺ الَّتِي كَانَ يُصَلِّي لَنَا كَذَي السَّاعَةِ مِنَ النَّهَارِ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ لَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ أَقْبَلَ إِلَى النَّاسِ بِوَجْهِهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اسْمَعُوا وَاعْقِلُوا وَاعْلَمُوا أَنَّ لِلَّهِ عِبَادًا لَيْسُوا بِأَنْبِيَاءَ وَلَا شُهَدَاءَ يَغْبِطُهُمْ النَّبِيُّونَ وَالشُّهَدَاءُ عَلَى مَجَالِسِهِمْ وَقُرْبِهِمْ مِنَ اللهِ فَجَثَى رَجُلٌ مِنَ الْأَعْرَابِ مِنْ قَاصِيَةِ النَّاسِ وَأَلْوَى بِيَدِهِ إِلَى نَبِيِّ اللهِ ﷺ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللهِ نَاسٌ مِنَ النَّاسِ لَيْسُوا بِأَنْبِيَاءَ وَلَا شُهَدَاءَ يَغْبِطُهُمُ الْأَنْبِيَاءُ وَالشُّهَدَاءُ عَلَى مَجَالِسِهِمْ وَقُرْبِهِمْ مِنَ اللهِ انْعَتْهُمْ لَنَا حَلِّمْهُمْ لَنَا يَعْنِي صِفْهُمْ لَنَا شَكِّلْهُمْ لَنَا فَسُرَّ وَجْهُ رَسُولِ اللهِ ﷺ لِسُؤَالِ الْأَعْرَابِيِّ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ هُمْ نَاسٌ مِنْ أَفْنَاءِ النَّاسِ وَنَوَازِعِ الْقَبَائِلِ لَمْ تَصِلْ بَيْنَهُمْ أَرْحَامٌ مُتَقَارِبَةٌ تَحَابُّوا فِي اللهِ وَتَصَافَوْا يَضَعُ اللهُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ فَيُجْلِسُهُمْ عَلَيْهَا فَيَجْعَلُ وُجُوهَهُمْ نُورًا وَثِيَابَهُمْ نُورًا يَفْزَعُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يَفْزَعُونَ وَهُمْ أَوْلِيَاءُ اللهِ الَّذِينَ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ
அபூமாலிக் அல்அஷ்அரீ (ரழி) அவர்கள் (தமது கூட்டத்தினரை நோக்கி) அறிவிக்கிறார்கள்:
அவர்கள் தமது கூட்டத்தினரை ஒன்று திரட்டி, "அஷ்அரீ குலத்தாரே! ஒன்று கூடுங்கள்; உங்கள் பெண்களையும் குழந்தைகளையும் ஒன்று சேருங்கள். மதீனாவில் எங்களுக்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தொழுவித்த (அதே போன்ற) தொழுகையை நான் உங்களுக்குக் கற்றுத் தருகிறேன்" என்று கூறினார்கள். பின்னர் அவர்கள் ஒன்று கூடினர், தங்களுடைய பெண்களையும் குழந்தைகளையும் ஒன்றிணைத்தனர். அப்பொழுது, அபூமாலிக் (ரழி) அவர்கள் உளூ (அங்கசுத்தி) செய்து, எப்படி உளூ செய்ய வேண்டும் என்று அவர்களுக்குக் காண்பித்தார்கள்; (உறுப்புகளுக்குரிய எல்லைகள் வரை) உளூவை முழுமையாகச் செய்தார்கள்.
நிழல் சாய்ந்து (வெயிலின் தாக்கம்) குறைந்தபோது, (அதாவது மதிய நேரத்திற்குப் பிறகு) எழுந்து நின்று பாங்கு (அதான்) சொன்னார்கள். ஆண்களை (முன்) வரிசையிலும், சிறுவர்களை அவர்களுக்குப் பின்னாலும், பெண்களை சிறுவர்களுக்குப் பின்னாலும் வரிசையாக நிறுத்தினார்கள். பிறகு இகாமத் சொல்லி, முன்னால் சென்று, தம் கைகளை உயர்த்தித் தக்பீர் கூறினார்கள். பின்னர் 'ஸூரத்துல் ஃபாத்திஹா'வையும், மற்றொரு அத்தியாயத்தையும் சப்தமின்றி (தமக்குள்) ஓதினார்கள்.
பிறகு தக்பீர் கூறி ருகூஃ செய்து, "ஸுப்ஹானல்லாஹி வபிஹம்திஹி" (புகழுடன் கூடிய அல்லாஹ் தூய்மையானவன்) என்று மூன்று முறை கூறினார்கள். பின்னர் "ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்" (புகழ்பவரின் புகழை அல்லாஹ் செவியேற்கிறான்) என்று கூறி நேராக நின்றார்கள். பிறகு தக்பீர் கூறி ஸஜ்தாவில் விழுந்தார்கள். பிறகு தக்பீர் கூறி தமது தலையை உயர்த்தினார்கள். பிறகு தக்பீர் கூறி (இரண்டாவது) ஸஜ்தா செய்தார்கள். பிறகு தக்பீர் கூறி (இரண்டாவது ரக்அத்திற்காக) எழுந்து நின்றார்கள். (ஆரம்பத் தக்பீர் முதல் இரண்டாவது ரக்அத்திற்கு எழுவது வரை) அவர்களின் முதல் ரக்அத்தில் (மொத்தம்) ஆறு தக்பீர்கள் இருந்தன. இரண்டாவது ரக்அத்திற்கு எழும்போதும் தக்பீர் கூறினார்கள்.
தமது தொழுகையை முடித்ததும், தம் கூட்டத்தாரை நோக்கித் திரும்பி, "எனது தக்பீர்களை மனனம் செய்துகொள்ளுங்கள்; எனது ருகூஃ மற்றும் ஸஜ்தாவைக் கற்றுக்கொள்ளுங்கள். ஏனெனில், பகலின் இந்த நேரத்தில் (அதாவது லுஹர் அல்லது அஸர் வேளையில்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்குத் தொழுவித்த தொழுகை இதுவேயாகும்" என்று கூறினார்கள்.
(தொடர்ந்து அபூமாலிக் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:) பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும், மக்களை நோக்கித் திரும்பி, "மக்களே! செவிதாழ்த்திக் கேளுங்கள்; (விஷயத்தைப்) புரிந்துகொள்ளுங்கள்; அறிந்துகொள்ளுங்கள்: அல்லாஹ்வுக்குச் சில அடியார்கள் இருக்கிறார்கள்; அவர்கள் நபிமார்களுமல்லர், ஷஹீதுகளுமல்லர் (உயிர்த்தியாகிகள்). ஆயினும், (மறுமையில்) அவர்களின் இருப்பிடத்தையும் அல்லாஹ்விடத்தில் அவர்களுக்கு உள்ள நெருக்கத்தையும் கண்டு நபிமார்களும் ஷஹீதுகளும் (அவர்கள் மீது) பொறாமைப்படாத மேலான ஆசை (கிப்தா) கொள்வார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
அப்போது கூட்டத்தின் ஓரத்திலிருந்து ஒரு கிராமவாசி தம் முழங்காலிட்டு அமர்ந்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை நோக்கித் தம் கையை அசைத்து, "அல்லாஹ்வின் நபியே! மக்களில் உள்ள ஒரு சாரார், அவர்கள் நபிமார்களுமல்லர், ஷஹீதுகளுமல்லர்; ஆயினும் அவர்களின் இருப்பிடத்தையும் அல்லாஹ்விடம் அவர்களுக்குள்ள நெருக்கத்தையும் கண்டு நபிமார்களும் ஷஹீதுகளும் ஆசைப்படுவார்கள் என்கிறீர்களே! அவர்களை எங்களுக்கு வர்ணியுங்கள்; அவர்களை எங்களுக்கு அடையாளம் காட்டுங்கள் (அதாவது அவர்களைப் பற்றி எங்களுக்குத் தெளிவாக விளக்குங்கள்)" என்று கேட்டார்.
அந்தக் கிராமவாசியின் கேள்வியைக் கேட்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகம் (மகிழ்ச்சியால்) மலர்ந்தது. அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்: "அவர்கள் வெவ்வேறு இடங்களைச் சேர்ந்த, பல்வேறு கோத்திரங்களிலிருந்து (மார்க்கத்திற்காகப்) பிரிந்து வந்த மக்களாவார்கள். அவர்களுக்கிடையே எந்த நெருக்கமான இரத்த பந்தமும் கிடையாது. அவர்கள் அல்லாஹ்விற்காகவே ஒருவரையொருவர் நேசித்தார்கள்; (மனத்தூய்மையுடன்) அன்பைப் பரிமாறிக்கொண்டார்கள். மறுமை நாளில் அல்லாஹ் அவர்களுக்காக ஒளியாலான மேடைகளை அமைத்து, அதன்மீது அவர்களை அமரச் செய்வான். அவர்களின் முகங்களை ஒளியாகவும், அவர்களின் ஆடைகளை ஒளியாகவும் ஆக்குவான். மறுமை நாளில் மக்கள் அனைவரும் அச்சத்தில் உறைந்திருக்கும்போது, இவர்கள் எவ்வித அச்சமுமின்றி இருப்பார்கள். (அவர்கள்தான்) அல்லாஹ்வின் நேசர்கள்; அவர்களுக்கு எவ்வித அச்சமுமில்லை; அவர்கள் கவலைப்படவும் மாட்டார்கள்."