இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

1472ஸஹீஹுல் புகாரி
وَحَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏ ‏‏.‏ قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا، فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ يَدْعُو حَكِيمًا إِلَى الْعَطَاءِ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ مِنْهُ، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي أُشْهِدُكُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى حَكِيمٍ، أَنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ‏.‏ فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ‏.‏
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (பொருள்) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு (மீண்டும்) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு (மீண்டும்) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஹகீமே! நிச்சயமாக இச்செல்வம் பசுமையானதும் இனிமையானதும் ஆகும். யார் இதைப் போதுமென்ற உள்ளத்துடன் (பேராசையின்றி) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் 'பரக்கத்' (அருள்வளம்) வழங்கப்படும். யார் இதை (பேராசை கொண்டு) எட்டிப் பார்க்கும் உள்ளத்துடன் எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் 'பரக்கத்' வழங்கப்படாது. அவர் உண்ட பின்னரும் வயிறு நிரம்பாதவரைப் போன்றவர் ஆவார். உயர்ந்த கை தாழ்ந்த கையைவிடச் சிறந்தது."

ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் (தொடர்ந்து) கூறினார்கள்: நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சத்தியத்துடன் அனுப்பியவன் மீது ஆணையாக! தங்களுக்குப் பிறகு நான் உலகைப் பிரியும் வரை எவரிடமிருந்தும் எதையும் (கேட்டுப்) பெறமாட்டேன்" என்று கூறினேன்.

(பிறகு) அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் ஹகீம் அவர்களை (கொடை வழங்குவதற்காக) அழைத்தார்கள். ஆனால், ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் அவரிடமிருந்து எதையும் ஏற்றுக்கொள்ள மறுத்துவிட்டார்கள். பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள் ஹகீம் அவர்களுக்கு (அவரின் பங்கை) வழங்குவதற்காக அழைத்தார்கள். அவரிடமிருந்தும் எதையும் ஏற்க அவர் மறுத்துவிட்டார்கள்.

அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "முஸ்லிம் சமுதாயமே! ஹகீம் விஷயத்தில் நான் உங்களைச் சாட்சியாக்குகிறேன். இந்த 'ஃபை' (போரின்றி கிடைத்த) நிதியிலிருந்து அவருக்குரிய பங்கை நான் அவருக்கு வழங்க முன்வருகிறேன்; அவரோ அதை எடுத்துக்கொள்ள மறுக்கிறார்."

ஆகவே, ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின், மரணிக்கும் வரை மக்களில் எவரிடமிருந்தும் எதையும் (கேட்டுப்) பெறவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2750ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ لِي ‏ ‏ يَا حَكِيمُ، إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏ ‏‏.‏ قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا‏.‏ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا لِيُعْطِيَهُ الْعَطَاءَ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ، إِنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ الَّذِي قَسَمَ اللَّهُ لَهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ‏.‏ فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ رَحِمَهُ اللَّهُ‏.‏
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (பொருள்) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். மீண்டும் அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு என்னிடம், 'ஹகீமே! நிச்சயமாக இச்செல்வம் பசுமையானதும் இனிமையானதும் ஆகும். யார் இதை (போதுமென்ற) நல்ல மனதுடன் எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) வழங்கப்படும். யார் இதைப் பேராசையுடன் எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் வழங்கப்படாது. அவர் உண்ட பின்பும் வயிறு நிரம்பாதவரைப் போன்றவர் ஆவார். உயர்ந்த கை தாழ்ந்த கையைவிடச் சிறந்தது' என்று கூறினார்கள்."

ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சத்தியத்துடன் அனுப்பியவன் மீது ஆணையாக! தங்களுக்குப் பிறகு நான் உலகைப் பிரிந்து செல்லும் வரை (மரணிக்கின்ற வரை) யாரிடமிருந்தும் எதையும் (கேட்டுப்) பெற மாட்டேன்' என்று கூறினேன்."

(நபி (ஸல்) அவர்களின் இறப்புக்குப்) பிறகு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் ஹகீம் (ரழி) அவர்களுக்கு (அரசு நிதியிலிருந்து) நன்கொடை வழங்குவதற்காக அழைப்பார்கள். ஆனால், அவர் அவர்களிடமிருந்து எதையும் ஏற்க மறுத்துவிடுவார். பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள் (தமது ஆட்சியில்) அவருக்கு (நன்கொடை) கொடுப்பதற்காக அழைத்தார்கள். அப்போதும் அவர் அதை ஏற்க மறுத்துவிட்டார். ஆகவே உமர் (ரழி) அவர்கள், "முஸ்லிம் சமுதாயமே! அல்லாஹ் இந்த 'ஃபய்' (எனும் நிதியிலிருந்து) அவருக்குப் பங்கிட்டுள்ள அவரது உரிமையை நான் அவருக்கு வழங்க முன்வந்தும், அவர் அதைப் பெற்றுக்கொள்ள மறுக்கிறார்" என்று கூறினார்கள்.

இவ்வாறு, நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பிறகு தாம் மரணிக்கும் வரை மக்களில் யாரிடமிருந்தும் ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் எதையும் (கேட்டுப்) பெறவேயில்லை - அல்லாஹ் அவர் மீது கருணை புரிவானாக.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3143ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ قَالَ لِي ‏ ‏ يَا حَكِيمُ، إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏ ‏‏.‏ قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا‏.‏ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا لِيُعْطِيَهُ الْعَطَاءَ، فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ، إِنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ الَّذِي قَسَمَ اللَّهُ لَهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ، فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ‏.‏ فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ‏.‏
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (பொருள்) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு (மீண்டும்) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு என்னிடம், 'ஹகீமே! நிச்சயமாக இச்செல்வம் பசுமையானதும் இனிமையானதுமாகும். யார் இதனை மனப் பெருந்தன்மையுடன் எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு இதில் 'பரக்கத்' (அருள்வளம்) வழங்கப்படும். யார் இதனைப் பேராசையுடன் எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு இதில் 'பரக்கத்' வழங்கப்படாது. அவர் உண்டும் வயிறு நிரம்பாதவரைப் போன்றாவார். மேலும், (வாங்கும்) தாழ்ந்த கையைவிட (கொடுக்கும்) உயர்ந்த கையே மேலானதாகும்' என்று கூறினார்கள்."

(ஹகீம் (ரழி) கூறினார்:) நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சத்தியத்துடன் அனுப்பியவன் மீது ஆணையாக! தங்களுக்குப் பிறகு இவ்வுலகைவிட்டுப் பிரியும் வரை நான் யாரிடமும் எதையும் (பெற்று) அவர்களைக் குறைவுபடுத்தமாட்டேன்" என்று கூறினேன்.

(ஹகீம் (ரழி) அவர்களுக்குரிய) நன்கொடையைக் கொடுப்பதற்காக அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் ஹகீமை அழைத்தார்கள். ஆனால், அவர் அவர்களிடமிருந்து எதையும் ஏற்க மறுத்துவிட்டார். பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள் ஹகீமுக்குக் கொடுப்பதற்காக அழைத்தார்கள். அப்போதும் அவர் ஏற்க மறுத்துவிட்டார். ஆகவே, உமர் (ரழி) அவர்கள், "முஸ்லிம்களே! இந்த 'ஃபைஇ' (போர் இல்லாமல் கிடைத்த) செல்வத்திலிருந்து அல்லாஹ் இவருக்குப் பங்கிட்டுள்ள இவருடைய உரிமையை நான் இவருக்குக் கொடுக்கிறேன். ஆனால், இவர் அதைப் பெற்றுக்கொள்ள மறுக்கிறார்" என்று கூறினார்கள்.

ஆகவே, நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பிறகு தாம் மரணமடையும் வரை மக்களில் யாரிடமிருந்தும் ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் எதையும் (பெற்றுக்) குறைவுபடுத்தவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
6441ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ هَذَا الْمَالُ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ قَالَ لِي يَا حَكِيمُ ـ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِطِيبِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏ ‏‏.‏
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் (பணம்) கேட்டேன், அவர்கள் எனக்குத் தந்தார்கள். பிறகு மீண்டும் நான் அவர்களிடம் கேட்டேன், அவர்கள் எனக்குத் தந்தார்கள். பிறகு மீண்டும் நான் அவர்களிடம் கேட்டேன், அவர்கள் எனக்குத் தந்தார்கள். பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்தச் செல்வம் பசுமையானதும் இனிமையானதுமான (தோற்றமுடையது). யார் இதை (மன)திருப்தியுடன் (மற்றும் பேராசையின்றி) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அல்லாஹ் இதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) செய்வான். ஆனால், யார் இதை பேராசையுடன் (மற்றும் ஆவலுடன்) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அல்லாஹ் இதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) செய்யமாட்டான். மேலும், அவர் சாப்பிட்டும் ஒருபோதும் திருப்தியடையாதவரைப் போல ஆகிவிடுவார். (கொடுக்கும்) உயர்ந்த கை, (வாங்கும்) தாழ்ந்த கையை விடச் சிறந்தது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2387ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدٍ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِطِيبِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏ ‏ ‏.‏
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் யாசித்தேன், அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். நான் மீண்டும் யாசித்தேன், அவர்கள் மீண்டும் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். நான் மீண்டும் யாசித்தேன், அவர்கள் மீண்டும் எனக்குக் கொடுத்தார்கள், பின்னர் கூறினார்கள்: இந்தச் செல்வம் பசுமையானதும் இனிமையானதும் ஆகும்; யார் இதை மனத் திருப்தியுடன் பெறுகிறார்களோ அவருக்கு அதில் பரக்கத் (இறை அருள்) செய்யப்படும், யார் இதைப் பேராசையுடன் (அல்லது ஆவலுடன்) பெறுகிறார்களோ அவருக்கு அதில் பரக்கத் (இறை அருள்) செய்யப்படாது, அவர் உண்ட பின்பும் வயிறு நிரம்பாதவரைப் போன்றவராவார், மேலும், உயர்ந்த கை (கொடுக்கும் கை) தாழ்ந்த கையை (வாங்கும் கை) விடச் சிறந்ததாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2531சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدٌ، وَعُرْوَةُ، سَمِعَا حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ، يَقُولُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِطِيبِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏ ‏ ‏.‏
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் (ஸல்) கேட்டேன், அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள்; பிறகு நான் அவர்களிடம் கேட்டேன், அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள்; பிறகு நான் அவர்களிடம் கேட்டேன், அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நிச்சயமாக இந்தச் செல்வம் பசுமையானதும் இனிமையானதும் ஆகும் (காண்பதற்கு கவர்ச்சிகரமானதும், சுவைப்பதற்கு இன்பமானதுமாகும்). யார் இதை மன உவப்புடன் (மனத்திருப்தியுடன்) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) செய்யப்படும்; யார் இதை பேராசையுடன் (ஆவலுடன் அல்லது யாசித்து) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் செய்யப்படாது. அவர், சாப்பிட்டும் திருப்தி அடையாதவரைப் போன்றவர். மேலும், உயர்ந்த கை (கொடுக்கும் கை) தாழ்ந்த கையை (வாங்கும் கையை) விடச் சிறந்ததாகும்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
2533சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَهُوَ يَذْكُرُ الصَّدَقَةَ وَالتَّعَفُّفَ عَنِ الْمَسْأَلَةِ ‏ ‏ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى وَالْيَدُ الْعُلْيَا الْمُنْفِقَةُ وَالْيَدُ السُّفْلَى السَّائِلَةُ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தர்மத்தைப் பற்றியும், (பிறரிடம்) யாசிப்பதைத் தவிர்ப்பதைப் பற்றியும் குறிப்பிடும்போது கூறினார்கள்: "உயர்ந்த கை தாழ்ந்த கையை விடச் சிறந்தது; உயர்ந்த கை என்பது (தர்மம்) கொடுப்பதாகும், தாழ்ந்த கை என்பது (தர்மம்) யாசிப்பதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
2543சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ، حَدَّثَهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ ‏ ‏ ‏.‏
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “தர்மங்களில் சிறந்தது, ஒருவர் தன்னிறைவோடு (தனது மற்றும் தனது குடும்பத்தினரின் அத்தியாவசியத் தேவைகளைப் பூர்த்தி செய்த பிறகு) இருக்கும்போது கொடுப்பதாகும். மேலும், உயர்ந்த கை (கொடுப்பவரின் கை) தாழ்ந்த கையை (பெறுபவரின் கையை) விடச் சிறந்தது. மேலும், உங்கள் பராமரிப்பில் உள்ளவர்களிடமிருந்து (தர்மத்தை) ஆரம்பியுங்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
2601சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِطِيبِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏ ‏ ‏.‏
ஹக்கீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் (ஸல்) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு நான் அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு நான் அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஹக்கீமே! நிச்சயமாக இச்செல்வம் பசுமையானதும் இனிமையானதும் ஆகும். யார் இதை (பேராசையின்றி) நல்மனதுடன் எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) செய்யப்படும். யார் இதைப் பேராசையுடன் எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் செய்யப்படாது. அவர் உண்டும் வயிறு நிரம்பாதவரைப் போன்றவர் ஆவார். மேலும், மேல் கை கீழ் கையை விடச் சிறந்ததாகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
2602சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا مِسْكِينُ بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ مَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ النَّفْسِ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏ ‏ ‏.‏
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
'நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்டேன், அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு நான் அவர்களிடம் கேட்டேன், அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு நான் அவர்களிடம் கேட்டேன், அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஓ ஹகீமே! இந்தச் செல்வம் கவர்ச்சிகரமானதும் இனிமையானதும் ஆகும். எவர் இதை மனநிறைவுடன் (பேராசையின்றி) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் அருள்வளம் (பரக்கத்) செய்யப்படும். எவர் இதை பேராசையுடன் (அதிகமாக ஆசைப்பட்டு) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் அருள்வளம் செய்யப்படாது. அவர், உண்டும் வயிறு நிரம்பாதவரைப் போன்றவராவார். மேலும், உயர்ந்த கை தாழ்ந்த கையை விடச் சிறந்தது.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
2603சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنِي الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ بَكْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا بِشَىْءٍ ‏.‏
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) கூறினார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் (ஸல்) கேட்டேன், அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள்; பிறகு நான் அவர்களிடம் கேட்டேன், அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) கூறினார்கள்: 'ஓ ஹகீம்! நிச்சயமாக இந்தச் செல்வம் இனிமையானதாகும் (மற்றும் கவர்ச்சிகரமானது). யார் அதை மனத்திருப்தியுடன் (பேராசையின்றி) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) செய்யப்படும். மேலும், யார் அதை பேராசையுடன் (ஆவலுடன் எதிர்பார்த்து) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் செய்யப்படமாட்டாது. அவர், உண்டும் வயிறு நிரம்பாதவனைப் போன்றவராவார். மேலும், உயர்ந்த கை (கொடுப்பவரின் கை) தாழ்ந்த கையை (கேட்பவரின் கையை) விடச் சிறந்தது.'
(ஹகீம் கூறினார்:) நான் சொன்னேன்: 'அல்லாஹ்வின் தூதரே (ஸல்)! உங்களை சத்தியத்துடன் அனுப்பியவன் மீது ஆணையாக! நான் இந்த உலகத்தை விட்டுப் பிரியும் வரை, உங்களுக்குப் பிறகு யாரிடமும் எதையும் கேட்கவே மாட்டேன் (அல்லது எதையும் பெறமாட்டேன்).'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
2463ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَابْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏ ‏ ‏.‏ فَقَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا ‏.‏ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا إِلَى الْعَطَاءِ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي أُشْهِدُكُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى حَكِيمٍ أَنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ ‏.‏ فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ شَيْئًا بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ ‏.‏
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (ஏதேனும்) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு (மீண்டும்) அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு (மீண்டும்) அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள்.

பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஹகீமே! நிச்சயமாக இந்தச் செல்வம் பசுமையானதும் இனிமையானதும் ஆகும். எனவே, யார் இதை மனநிறைவுடன் (பேராசையின்றி) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் 'பரக்கத்' (அருள்வளம்) வழங்கப்படும். யார் இதை (பேராசையுடன்) எட்டிப் பார்க்கும் மனப்பான்மையோடு எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் 'பரக்கத்' வழங்கப்படாது. அவர் உண்ட பின்னரும் வயிறு நிரம்பாதவரைப் போன்றவர் ஆவார். மேலும், (கொடுக்கும்) மேல் கையே (வாங்கும்) கீழ் கையை விடச் சிறந்ததாகும்.'

ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: ஆகவே நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்களைச் சத்தியத்துடன் அனுப்பியவன் மீது ஆணையாக! உங்களுக்குப் பிறகு நான் உலகைப் பிரியும் வரை யாரிடமும் எதையும் (யாசித்துப்) பெற்றுக்கொள்ள மாட்டேன்' என்று கூறினேன்."

ஆகவே, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் ஹகீம் அவர்களுக்கு (பொது நிதியிலிருந்து) கொடுப்பதற்காக அழைப்பார்கள்; ஆனால் அவர் அதை ஏற்க மறுத்துவிடுவார். பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள் அவருக்குக் கொடுப்பதற்காக அழைத்தார்கள்; அவரிடமிருந்தும் எதையும் ஏற்க ஹகீம் மறுத்துவிட்டார். எனவே, உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "முஸ்லிம்களே! ஹகீம் விஷயத்தில் நான் உங்களைச் சாட்சியாக ஆக்குகிறேன். 'ஃபய்உ' (எனும் பொது) நிதியிலிருந்து அவருக்குரிய உரிமையை நான் அவருக்கு வழங்குகிறேன்; ஆனால் அவரோ அதைப் பெற்றுக்கொள்ள மறுக்கிறார்."

அவ்வாறே, ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பிறகு, தாம் மரணிக்கும் வரை மக்களில் யாரிடமும் எதையும் (கேட்டுப்) பெற்றுக்கொள்ளவேயில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
5344முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَتَّابٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى الْيَدُ الْعُلْيَا الْمُنْفِقَةُ وَالْيَدُ السُّفْلَى السَّائِلَةُ
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(வாங்கும்) கீழே உள்ள கையை விட (கொடுக்கும்) மேலே உள்ள கையே சிறந்ததாகும். மேலே உள்ள கை என்பது (பிறருக்குத் தர்மம்) செலவு செய்யும் கையாகும்; கீழே உள்ள கை என்பது (பிறரிடம்) யாசிக்கும் கையாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
5728முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ وَهُوَ يَخْطُبُ الْيَدُالْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى الْيَدُ الْعُلْيَا الْمُعْطِيَةُ وَالْيَدُ السُّفْلَى يَدُ السَّائِلِ
அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களிடையே) உரை நிகழ்த்திக் கொண்டிருந்தபோது, "கீழே உள்ள கையை விட மேலே உள்ள கையே சிறந்ததாகும். மேலே உள்ள கை என்பது (தர்மம்) வழங்கும் கையாகும்; கீழே உள்ள கை என்பது (பிறரிடம்) யாசிக்கும் கையாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
6039முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ عَنْ أَبِيهِ سَعِيدِ بْنِ عَمْرٍو عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَلَمْ أَسْأَلْ عُمَرَ فَمَنْ سِوَاهُ مِنَ النَّاسِ
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(கொடுக்கும்) மேலேயுள்ள கையானது, (வாங்கும்) கீழேயுள்ள கையை விடச் சிறந்ததாகும்" என்று கூற நான் கேட்டேன்.

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(இதைக் கேட்ட பிறகு) நான் (எனது தந்தை) உமர் (ரழி) அவர்களிடமோ அல்லது மனிதர்களில் வேறு எவரிடமோ (எந்த உதவியையும்/பொருளையும்) கேட்கவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
7741முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ خَيْرُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"செல்வத்தின் (தேவைக்கு மிஞ்சிய) உபரியிலிருந்து வழங்கப்படுவதே சிறந்த தர்மமாகும். உமது பராமரிப்பில் உள்ளவர்களிலிருந்து (தர்மம் செய்யத்) தொடங்குவீராக! மேலும், (வாங்கும்) கீழ் கையை விட (வழங்கும்) மேல் கையே சிறந்ததாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
15326முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ مَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللهُ وَمَنْ يَسْتَعْفَّ يُعِفَّهُ اللهُ
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"கீழான (வாங்கும்) கையை விட மேலான (வழங்கும்) கையே சிறந்ததாகும். உமது பராமரிப்பில் உள்ளவர்களிடம் இருந்து (தர்மம் செய்வதைத்) தொடங்குவீராக! யார் (பிறரிடம் கையேந்தாமல்) தன்னிறைவுடன் இருக்க விரும்புகிறாரோ, அவரை அல்லாஹ் தன்னிறைவுடையவராக ஆக்குகிறான். யார் (யாசிப்பதிலிருந்து) சுயமரியாதையுடன் விலகியிருக்கிறாரோ, அவரை அல்லாஹ் தன்மானத்துடன் வாழச் செய்கிறான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
15574முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ سَمِعَ عُرْوَةَ وَسَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ يَقُولَانِ سَمِعْنَا حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ يَقُولُ سَأَلْتُ النَّبِيَّ ﷺ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِحَقِّهِ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் (பொருளுதவி) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு அளித்தார்கள். மீண்டும் நான் (உதவி) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு அளித்தார்கள். பின்னரும் நான் (உதவி) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு அளித்தார்கள். பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக இந்தச் செல்வம் பசுமையானதும் இனிமையானதும் ஆகும். எவர் இதனை அதற்குரிய முறையில் (பேராசையின்றி) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) அளிக்கப்படும். எவர் இதனைப் பேராசையுடன் (மன இச்சையுடன்) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் அளிக்கப்பட மாட்டாது. அவர் உண்டும் வயிறு நிரம்பாதவரைப் போன்றவராவார். மேலும், (கொடுக்கும்) மேலான கை, (வாங்கும்) கீழான கையை விடச் சிறந்ததாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
1842மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ: سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ لِي: «يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ. وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى» . قَالَ حَكِيمٌ: فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا "
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நான் அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் (ஸல்) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பின்னர் (மீண்டும்) அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்குக் கொடுத்தார்கள். பிறகு என்னிடம் கூறினார்கள்: ‘ஹகீமே! நிச்சயமாக இந்தச் செல்வம் பசுமையானதும் இனிமையானதும் ஆகும். மனநிறைவுடன் (பேராசையின்றி) இதை யார் பெறுகிறாரோ, அவருக்கு இதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) செய்யப்படும். ஆனால், பேராசை மனதுடன் (அதிகமாக எதிர்பார்த்து) இதை யார் பெறுகிறாரோ, அவருக்கு இதில் பரக்கத் செய்யப்படாது. அவர், சாப்பிட்டும் வயிறு நிரம்பாதவரைப் போன்றவராவார். மேலும், உயர்ந்த கை (கொடுப்பவரின் கை) தாழ்ந்த கையை (பெறுபவரின் கையை) விடச் சிறந்தது.’”

ஹகீம் (ரழி) கூறினார்: “நான் (பதிலளித்துக்) கூறினேன்: ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்களைச் சத்தியத்துடன் அனுப்பியவன் மீது ஆணையாக, தங்களுக்குப் பின் நான் இவ்வுலகை விட்டுப் பிரியும் வரை யாரிடமிருந்தும் எதையும் பெற்றுக்கொள்ள மாட்டேன்.’”
ஹதீஸ் தரம் : முத்தஃபகுன் அலைஹி (அல்பானி)
مُتَّفق عَلَيْهِ (الألباني)
1690சுனனுத் தாரிமி
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ ﷺ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَقَالَ «يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ»
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் (பொருளுதவி) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் அவர்களிடம் கேட்டபோது அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஹகீமே! நிச்சயமாக இந்தச் செல்வம் (கண்களுக்குப்) பசுமையானதும் (சுவைக்கு) இனிமையானதுமாகும். யார் இதனை மனத்தாராளத்துடன் (பேராசையின்றி) பெற்றுக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) வழங்கப்படும். யார் இதனைப் பேராசையுடன் (மன இச்சையுடன்) பெற்றுக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் வழங்கப்பட மாட்டாது. (செல்வத்தைப் பொறுத்தவரை) அவர் உண்டும் வயிறு நிறையாதவரைப் போன்றவர் ஆவார்."
ஹதீஸ் தரம் : இதன் தரத்தீர்ப்பு அறியப்படவில்லை (N/A)
لا نعرف حكم له (N/A)
1692சுனனுத் தாரிமி
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ يَقُولُ «الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى» قَالَ «وَالْيَدُ الْعُلْيَا يَدُ الْمُعْطِي وَالْيَدُ السُّفْلَى يَدُ السَّائِلِ»
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"கீழ் கையை விட மேல் கையே சிறந்ததாகும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் செவியுற்றேன். மேலும் அவர்கள், "மேல் கை என்பது (பிறருக்குக்) கொடுக்கும் கையாகும்; கீழ் கை என்பது (பிறரிடம்) யாசிக்கும் கையாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஸஹீஹ் (அத்தாரானீ)
إسناده صحيح (الداراني)
2792சுனனுத் தாரிமி
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ «يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى»
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (பொருளுதவி) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். (மூன்று முறை கேட்ட பிறகு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஹகீமே! நிச்சயமாக இந்தச் செல்வம் (கண்களுக்குப்) பசுமையானதும் (சுவைக்கு) இனிமையானதும் ஆகும். யார் இதனை (பேராசையின்றி) மனத்தூய்மையுடன் பெற்றுக்கொள்கிறாரோ அவருக்கு அதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) அளிக்கப்படும். யார் இதனைப் பேராசையுடன் (மன இச்சையுடன்) பெற்றுக்கொள்கிறாரோ அவருக்கு அதில் பரக்கத் அளிக்கப்பட மாட்டாது. அவர், உண்ட பின்பும் வயிறு நிறையாதவரைப் போன்றவர் ஆவார். மேலும், (பெறும்) கீழ்க்கையை விட (வழங்கும்) மேல்கையே சிறந்ததாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஸஹீஹ் (அத்தாரானீ)
إسناده صحيح (الداراني)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ، ثنا أَبُو مُحَمَّدٍ الْحَسَنُ بْنُ حَلِيمٍ الْمَرْوَزِيُّ، ثنا أَبُو الْمُوَجِّهِ، ثنا عَبْدَانُ، ثنا عَبْدُ اللهِ، أنبأ يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، وَابْنِ الْمُسَيِّبِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ، قَالَ: سَأَلْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ قَالَ: " يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى " قَالَ حَكِيمٌ: فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ: وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا. قَالَ: وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ يَدْعُو حَكِيمًا إِلَى الْعَطَاءِ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ مِنْهُ ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فأبى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا، فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ: إِنِّي أُشْهِدُكُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى حَكِيمٍ أَنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ مِنْ هَذَا الْفَيْءِ فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ , فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ رَسُولِ اللهِ ﷺ حَتَّى تُوُفِّيَ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ عَبْدَانَ، وَأَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ مُخْتَصَرًا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (உதவி) கேட்டேன், அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் கேட்டேன், அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் கேட்டேன், அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். பின்னர் அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஹகீமே! நிச்சயமாக இந்தச் செல்வம் (கண்களுக்குப்) பசுமையானதும் (நாவுக்கு) இனிமையானதுமாகும். யார் இதைப் பேராசையின்றி (மனத்திருப்தியுடன்) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு இதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) வழங்கப்படும். யார் இதைப் பேராசையுடன் (மனம் அலைபாய்ந்த நிலையில்) எடுத்துக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு இதில் பரக்கத் வழங்கப்பட மாட்டாது. அவர் உண்டும் வயிறு நிரம்பாதவரைப் போன்றவர் ஆவர். மேலும், (வழங்கும்) மேல் கையே (வாங்கும்) கீழ் கையை விடச் சிறந்ததாகும்."

ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்களைச் சத்தியத்துடன் அனுப்பியவன் மீது சத்தியமாக! நான் இந்த உலகத்தை விட்டுப் பிரியும் வரை, உங்களுக்குப் பின் வேறு எவரிடமிருந்தும் எதையும் (யாசித்துப்) பெற்றுக்கொள்ள மாட்டேன்" என்று கூறினேன்.

பின்னர், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் ஹகீமை அழைத்து (அவருக்கான) அன்பளிப்பை வழங்க முற்பட்டபோது, அவர் அதைப் பெற்றுக்கொள்ள மறுத்துவிட்டார். பின்னர் உமர் (ரழி) அவர்கள் அவரை அழைத்து அவருக்குரிய பங்கை வழங்க முற்பட்டபோது, அவரிடமிருந்து எதையும் பெற்றுக்கொள்ள அவர் மறுத்துவிட்டார். அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள், "முஸ்லிம் சமுதாயமே! நான் ஹகீமுக்கு இந்த 'ஃபைஉ' (போர் இன்றி கிடைத்த) செல்வத்திலிருந்து அவருக்குரிய உரிமையை வழங்க முன்வந்தேன்; ஆனால், அவர் அதை எடுக்க மறுக்கிறார் என்பதற்கு உங்களை நான் சாட்சியாக்குகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.

அவ்வாறே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின், ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் மரணிக்கும் வரை மக்களில் எவரிடமிருந்தும் எதையும் பெற்றுக்கொள்ளவே இல்லை.

(இதனை இமாம் புகாரி தமது ஸஹீஹில் அப்தான் வழியாகப் பதிவு செய்துள்ளார்கள். மேலும் இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் இப்னு உயைனாவின் ஹதீஸிலிருந்து ஸுஹ்ரீ வழியாக இதனைச் சுருக்கமாகப் பதிவு செய்துள்ளார்கள்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
3220ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلْمٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ: أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ، حَدَّثَاهُ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ، قَالَ: سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ، إِنَّ هَذَا §الْمَالَ حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى»، قَالَ حَكِيمُ: فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا، قَالَ عُرْوَةُ، وَسَعِيدٌ: فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا فَيُعْطِيهِ الْعَطَاءَ فَيَأْبَى، ثُمَّ كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يُعْطِيهِ فَيَأْبَى، فَيَقُولُ عُمَرُ: إِنِّي أُشْهِدُكُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ أَنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ الَّذِي قُسِمَ لَهُ مِنْ هَذَا الْفَيْءِ فَيَأْبَى يَأْخُذُهُ، قَالَ: فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى تُوُفِّيَ
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (செல்வத்தைக்) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஹகீம் பின் ஹிஸாமே! நிச்சயமாக இந்தச் செல்வம் (கண்பார்வைக்குக் குளிர்ச்சியான) பசுமையானதும் (சுவைக்கு) இனிமையானதும் ஆகும். இதை யார் (பேராசையற்ற) மனத்தாராளத்துடன் பெற்றுக் கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) அளிக்கப்படும். எவர் இதனைப் பேராசையுடன் (மன இச்சையுடன்) பெற்றுக்கொள்கிறாரோ, அவருக்கு இதில் பரக்கத் அளிக்கப்படாது. அவர், உண்டும் வயிறு நிறையாதவரைப் போன்றவர் ஆவார். மேலும், (கொடுக்கும்) மேல்கையே (வாங்கும்) கீழ்க்கையை விடச் சிறந்ததாகும்."

ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: அப்போது நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்களைச் சத்தியத்துடன் (தூதராக) அனுப்பியவன் மீது சத்தியமாக! உங்களுக்குப் பிறகு நான் இவ்வுலகைப் பிரியும் வரை மக்களில் யாரிடமிருந்தும் எதையும் (உதவியாகக்) கேட்க மாட்டேன்" என்று கூறினேன்.

உர்வா மற்றும் ஸயீத் (ரஹ்) ஆகியோர் கூறுகின்றனர்: (பின்னர் ஒரு காலத்தில்) அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் ஹகீம் (ரழி) அவர்களை அழைத்து, அவருக்கு (அரசு கருவூலத்திலிருந்து) கொடை வழங்க முற்பட்டபோது, அவர் அதனை ஏற்க மறுத்துவிட்டார். பின்னர் உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் அவருக்கு (அவரது பங்கினை) வழங்க முற்பட்டபோதும் அதனை ஏற்க அவர் மறுத்துவிட்டார்.

அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள், "முஸ்லிம்களே! ஹகீம் பின் ஹிஸாம் விஷயத்தில் உங்களை நான் சாட்சியாக்குகிறேன். இந்த 'ஃபைஉ' (போரின்றி கிடைத்த) செல்வத்திலிருந்து அவருக்குப் பங்கிடப்பட்ட அவரது உரிமையை அவருக்கு நான் வழங்குகிறேன்; ஆனால் அதனைப் பெற்றுக்கொள்ள அவர் மறுக்கிறார்" என்று கூறினார்கள்.

அவ்வாறே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பிறகு, ஹகீம் (ரழி) அவர்கள் மரணிக்கும் வரை மக்களில் எவரிடமிருந்தும் எதையும் பெற்றுக்கொள்ளவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
3364ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ صُلَيْحٍ الْعَابِدُ، بِوَاسِطَ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: § «الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى، وَالْيَدُ الْعُلْيَا الْمُنْفِقَةُ وَالْيَدُ السُّفْلَى السَّائِلَةُ»
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"கீழே உள்ள கையை விட மேலே உள்ள கையே சிறந்ததாகும். மேலே உள்ள கை என்பது (தர்மம்) கொடுக்கக்கூடிய கையாகும்; கீழே உள்ள கை என்பது (பிறரிடம்) யாசிக்கக்கூடிய கையாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
3402ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْمُثَنَّى، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ، قَالَ: سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا حَكِيمُ، إِنَّ §هَذَا الْمَالَ حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا أَخْيَرُ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى»، قَالَ حَكِيمٌ: فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (பொருளுதவி) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் அவர்களிடம் கேட்டேன்; அப்போதும் அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். (இவ்வாறு) மூன்று முறை (நான் கேட்க, அவர்களும் வழங்கினார்கள்). பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஹகீமே! நிச்சயமாக இந்தச் செல்வம் (கண்பார்வைக்குக் குளிர்ச்சியான) பசுமையானதும் (சுவைக்கு) இனிமையானதுமாகும். எவர் இதனை (பேராசையின்றி) மனத்தாராளத்துடன் பெற்றுக் கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் சுபிட்சம் (பரக்கத்) அளிக்கப்படும். எவர் இதனைப் பேராசையுடன் (மன இச்சையுடன்) தேடிப் பெற்றுக் கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் சுபிட்சம் அளிக்கப்பட மாட்டாது. அவர் உண்டும் வயிறு நிரம்பாதவரைப் போன்றவர் ஆவார். (யாசிக்கும்) கீழ்க்கையை விட (வழங்கும்) மேல்கையே சிறந்ததாகும்."

(இதைக் கேட்ட) நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சத்தியத்தைக் கொண்டு அனுப்பியவன் மீது சத்தியமாக! தங்களுக்குப் பிறகு நான் இவ்வுலகை விட்டுப் பிரியும் வரை வேறு யாரிடமும் எதையும் (யாசகமாகக்) கேட்க மாட்டேன்" என்று கூறினேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
3406ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا حَامِدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ شُعَيْبٍ الْبَلْخِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، قَالَ: حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ: أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيِّبِ، وَعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُمَا سَمِعَا حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ، يَقُولُ: سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ قَالَ: «إِنَّ §هَذَا الْمَالَ حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِطِيبِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَهُ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى»
ஹகீம் பின் ஹிஸாம் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (பொருளுதவி) கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். மீண்டும் நான் அவர்களிடம் கேட்டேன்; அவர்கள் எனக்கு வழங்கினார்கள். பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக இந்தச் செல்வம் இனிமையானதும், பசுமையானதும் ஆகும். யார் இதனை மனத்தூய்மையுடன் (பேராசையின்றி) பெற்றுக் கொள்கிறாரோ, அவருக்கு அதில் பரக்கத் (அருள்வளம்) அளிக்கப்படும். யார் இதனைப் பேராசையுடன் (மன இச்சையுடன்) பெற்றுக் கொள்கிறாரோ, அவருக்கு இதில் பரக்கத் அளிக்கப்பட மாட்டாது. அவர் உண்டும் வயிறு நிறையாதவரைப் போல இருப்பார். மேலிருக்கும் கை (கொடுக்கும் கை), கீழிருக்கும் கையை (வாங்கும் கையை) விடச் சிறந்ததாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح