இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

4804ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، عَنْ رُزَيْقِ بْنِ حَيَّانَ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ، عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ خِيَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُحِبُّونَهُمْ وَيُحِبُّونَكُمْ وَيُصَلُّونَ عَلَيْكُمْ وَتُصَلُّونَ عَلَيْهِمْ وَشِرَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُبْغِضُونَهُمْ وَيُبْغِضُونَكُمْ وَتَلْعَنُونَهُمْ وَيَلْعَنُونَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ نُنَابِذُهُمْ بِالسَّيْفِ فَقَالَ ‏"‏ لاَ مَا أَقَامُوا فِيكُمُ الصَّلاَةَ وَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْ وُلاَتِكُمْ شَيْئًا تَكْرَهُونَهُ فَاكْرَهُوا عَمَلَهُ وَلاَ تَنْزِعُوا يَدًا مِنْ طَاعَةٍ ‏"‏ ‏.‏
அவ்ஃப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உங்களின் ஆட்சியாளர்களில் சிறந்தவர்கள் யாரென்றால், நீங்கள் அவர்களை நேசிப்பீர்கள், அவர்களும் உங்களை நேசிப்பார்கள்; அவர்கள் உங்களுக்காகப் பிரார்த்திப்பார்கள் (துஆ செய்வார்கள்), நீங்களும் அவர்களுக்காகப் பிரார்த்திப்பீர்கள் (துஆ செய்வீர்கள்). உங்களின் ஆட்சியாளர்களில் மிகவும் மோசமானவர்கள் யாரென்றால், நீங்கள் அவர்களை வெறுப்பீர்கள், அவர்களும் உங்களை வெறுப்பார்கள்; நீங்கள் அவர்களைச் சபிப்பீர்கள், அவர்களும் உங்களைச் சபிப்பார்கள்."

(அப்போது மக்கள்) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாம் அவர்களை வாளால் எதிர்க்க வேண்டாமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "இல்லை! அவர்கள் உங்களிடையே தொழுகையை நிலைநிறுத்தும் வரை (அவர்களை எதிர்க்க வேண்டாம்). மேலும், உங்கள் ஆட்சியாளர்களிடம் நீங்கள் வெறுக்கத்தக்க எதையேனும் கண்டால், அந்தச் செயலை வெறுங்கள்; ஆனால், (அவர்களுக்குக்) கட்டுப்படுவதிலிருந்து கையை எடுத்துவிடாதீர்கள் (அவர்களுக்குக் கீழ்ப்படிவதை நிறுத்தாதீர்கள்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4805ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ، يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ أَخْبَرَنِي مَوْلَى بَنِي فَزَارَةَ، - وَهُوَ رُزَيْقُ بْنُ حَيَّانَ - أَنَّهُ سَمِعَ مُسْلِمَ بْنَ، قَرَظَةَ ابْنَ عَمِّ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ الأَشْجَعِيِّ يَقُولُ سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ الأَشْجَعِيَّ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ خِيَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُحِبُّونَهُمْ وَيُحِبُّونَكُمْ وَتُصَلُّونَ عَلَيْهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَيْكُمْ وَشِرَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُبْغِضُونَهُمْ وَيُبْغِضُونَكُمْ وَتَلْعَنُونَهُمْ وَيَلْعَنُونَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ نُنَابِذُهُمْ عِنْدَ ذَلِكَ قَالَ ‏"‏ لاَ مَا أَقَامُوا فِيكُمُ الصَّلاَةَ لاَ مَا أَقَامُوا فِيكُمُ الصَّلاَةَ أَلاَ مَنْ وَلِيَ عَلَيْهِ وَالٍ فَرَآهُ يَأْتِي شَيْئًا مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ فَلْيَكْرَهْ مَا يَأْتِي مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَلاَ يَنْزِعَنَّ يَدًا مِنْ طَاعَةٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ جَابِرٍ فَقُلْتُ - يَعْنِي لِرُزَيْقٍ - حِينَ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ آللَّهِ يَا أَبَا الْمِقْدَامِ لَحَدَّثَكَ بِهَذَا أَوْ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ عَوْفًا يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ لَسَمِعْتُهُ مِنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
அவ்ஃப் பின் மாலிக் அல்அஷ்ஜஈ (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டதாக அறிவித்தார்கள்:

"உங்களின் ஆட்சியாளர்களில் சிறந்தவர்கள் யாரெனில், நீங்கள் அவர்களை நேசிப்பீர்கள்; அவர்களும் உங்களை நேசிப்பார்கள். நீங்கள் அவர்களுக்காக (அல்லாஹ்வின்) அருளை வேண்டுவீர்கள்; அவர்களும் உங்களுக்காக அருளை வேண்டுவார்கள். உங்களின் ஆட்சியாளர்களில் மிக மோசமானவர்கள் யாரெனில், நீங்கள் அவர்களை வெறுப்பீர்கள்; அவர்களும் உங்களை வெறுப்பார்கள். நீங்கள் அவர்களைச் சபிப்பீர்கள்; அவர்களும் உங்களைச் சபிப்பார்கள்."

நாங்கள் கேட்டோம்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அப்போது நாங்கள் அவர்களை எதிர்த்துப் போரிட வேண்டாமா?"

அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: "இல்லை, அவர்கள் உங்களிடையே தொழுகையை நிலைநிறுத்தும் வரை (அவ்வாறு செய்யாதீர்கள்). இல்லை, அவர்கள் உங்களிடையே தொழுகையை நிலைநிறுத்தும் வரை (அவ்வாறு செய்யாதீர்கள்). அறிந்து கொள்ளுங்கள்! எவர் மீது ஒரு ஆட்சியாளர் நியமிக்கப்பட்டு, அந்த ஆட்சியாளர் அல்லாஹ்வுக்கு மாறு செய்யும் ஒரு செயலில் ஈடுபடுவதை அவர் கண்டால், அவர் அந்த ஆட்சியாளரின் அல்லாஹ்வுக்கு மாறு செய்யும் செயலை வெறுக்கட்டும்; ஆனால், (அவருக்குக்) கீழ்ப்படிவதிலிருந்து தனது கையை விலக்கிக் கொள்ள வேண்டாம்."

இப்னு ஜாபிர் கூறினார்கள்: ருஸைக் இந்த ஹதீஸை எனக்கு அறிவித்தார்கள். நான் அவரிடம், "அபூ மிக்தாம் அவர்களே! இதை நீங்கள் முஸ்லிம் இப்னு கறழா அவர்களிடமிருந்து கேட்டீர்களா? அல்லது அவர், தான் அவ்ஃப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து கேட்டதாகவும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாகவும் உங்களுக்கு அறிவித்தாரா?" என்று கேட்டேன். இதைக் கேட்டதும் ருஸைக் அவர்கள் தமது முழங்கால்களின் மீது அமர்ந்து, கிப்லாவை முன்னோக்கி, "ஆம்! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவனைத் தவிர வேறு இறைவன் யாரும் இல்லை. நான் இதை முஸ்லிம் இப்னு கறழா அவர்களிடமிருந்து கேட்டேன். அவர், தாம் அவ்ஃப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து கேட்டதாகக் கூறினார்கள். அவர் (அவ்ஃப்), தாம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து கேட்டதாகக் கூறினார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4806ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جَابِرٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ رُزَيْقٌ مَوْلَى بَنِي فَزَارَةَ ‏.‏
قَالَ مُسْلِمٌ وَرَوَاهُ مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ، عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ ‏.‏
அவ்ஃப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் வாயிலாக இதே ஹதீஸ் மற்றோர் அறிவிப்புத் தொடரிலும் வந்துள்ளது. அதில் 'பனூ ஃபஸாரா குலத்தாரின் அடிமையான ருஸைக்' என்று இடம்பெற்றுள்ளது.

இமாம் முஸ்லிம் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: அவ்ஃப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் வாயிலாக நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து இதேபோன்று மற்றோர் அறிவிப்புத் தொடரிலும் வந்துள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
23981முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي رُزَيْقٌ مَوْلَى بَنِي فَزَارَةَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ وَكَانَ ابْنَ عَمِّ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ يَقولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ خِيَارُ أَئِمَّتِكُمْ مَنْ تُحِبُّونَهُمْ وَيُحِبُّونَكُمْ وَتُصَلُّونَ عَلَيْهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَيْكُمْ وَشِرَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُبْغِضُونَهُمْ وَيُبْغِضُونَكُمْ وَتَلْعَنُونَهُمْ وَيَلْعَنُونَكُمْ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللهِ أَفَلَا نُنَابِذُهُمْ عِنْدَ ذَلِكَ؟ قَالَ لَا مَا أَقَامُوا لَكُمُ الصَّلَاةَ أَلَا وَمَنْ وُلِّيَ عَلَيْهِ أَمِيرٌ وَالٍ فَرَآهُ يَأْتِي شَيْئًا مِنْ مَعْصِيَةِ اللهِ فَلْيُنْكِرْ مَا يَأْتِي مِنْ مَعْصِيَةِ اللهِ وَلَا يَنْزِعَنَّ يَدًا مِنْ طَاعَةٍ
அவ்ஃப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "உங்கள் தலைவர்களில் சிறந்தவர்கள் யாரெனில், நீங்கள் அவர்களை நேசிப்பீர்கள், அவர்கள் உங்களை நேசிப்பார்கள்; நீங்கள் அவர்களுக்காகப் பிரார்த்திப்பீர்கள் (துஆ செய்வீர்கள்), அவர்கள் உங்களுக்காகப் பிரார்த்திப்பார்கள். உங்கள் தலைவர்களில் மிகவும் கெட்டவர்கள் யாரெனில், நீங்கள் அவர்களை வெறுப்பீர்கள், அவர்கள் உங்களை வெறுப்பார்கள்; நீங்கள் அவர்களைச் சபிப்பீர்கள், அவர்கள் உங்களைச் சபிப்பார்கள்."

அப்போது நாங்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இத்தகைய சூழ்நிலையில் நாங்கள் அவர்களை (வாள் ஏந்தி) எதிர்த்துப் போராடலாமா?" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "கூடாது; அவர்கள் உங்களுக்கு மத்தியில் தொழுகையை நிலைநிறுத்தும் (செயல்படுத்தும்) காலமெல்லாம் (அவர்களை எதிர்க்கக் கூடாது). அறிந்துகொள்ளுங்கள்! ஒருவருக்கு ஒரு தலைவர் நியமிக்கப்பட்டு, அந்தத் தலைவர் அல்லாஹ்வுக்கு மாறுசெய்யும் (பாவச்) செயலில் ஈடுபடுவதை அவர் கண்டால், அவர் (அல்லாஹ்வுக்கு மாறுசெய்யும்) அந்தப் பாவச் செயலை (மட்டும்) வெறுக்கட்டும். ஆனால், (அத்தலைவருக்குக் கீழ்ப்படிய வேண்டிய கடமையிலிருந்து) தனது கையை விலக்கிக்கொள்ளக் கூடாது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده جيد
23999முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَنْبَأَنَا فَرَجُ بْنُ فَضَالَةَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ خِيَارُكُمْ وَخِيَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُحِبُّونَهُمْ وَيُحِبُّونَكُمْ وَتُصَلُّونَ عَلَيْهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَيْكُمْ وَشِرَارُكُمْ وَشِرَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُبْغِضُونَهُمْ وَيُبْغِضُونَكُمْ وَتَلْعَنُونَهُمْ وَيَلْعَنُونَكُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ أَفَلَا نُقَاتِلُهُمْ؟ قَالَ لَا مَا صَلَّوْا لَكُمُ الْخَمْسَ أَلَا وَمَنْ عَلَيْهِ وَالٍ فَرَآهُ يَأْتِي شَيْئًا مِنْ مَعَاصِي اللهِ فَلْيَكْرَهْ مَا أَتَى وَلَا تَنْزِعُوا يَدًا مِنْ طَاعَتِهِ
அவ்ஃப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் சிறந்தவர்களும், உங்கள் தலைவர்களில் சிறந்தவர்களும் யாரெனில், நீங்கள் அவர்களை நேசிப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களை நேசிப்பார்கள். நீங்கள் அவர்களுக்காகப் பிரார்த்திப்பீர்கள் (துஆ செய்வீர்கள்); அவர்கள் உங்களுக்காகப் பிரார்த்திப்பார்கள். உங்களில் கெட்டவர்களும், உங்கள் தலைவர்களில் கெட்டவர்களும் யாரெனில், நீங்கள் அவர்களை வெறுப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களை வெறுப்பார்கள். நீங்கள் அவர்களைச் சபிப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களைச் சபிப்பார்கள்."

(இதைக் கேட்ட தோழர்கள்) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அத்தகைய தீய ஆட்சியாளர்களுக்கு எதிராக) நாங்கள் அவர்களுடன் போரிடலாமா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "இல்லை; அவர்கள் உங்களிடையே ஐவேளைத் தொழுகையை நிலைநிறுத்தும் காலம் வரை (அவர்களுடன் போரிடக் கூடாது). எச்சரிக்கையாக இருங்கள்! எவர் மீதாவது ஒரு ஆட்சியாளர் (நியமிக்கப்பட்டு) இருந்து, அவர் அல்லாஹ்வுக்கு மாறுசெய்யக்கூடிய பாவமான காரியங்கள் எதையாவது செய்வதை ஒருவர் கண்டால், அவர் செய்யும் அந்தப் பாவச் செயலை (மட்டுமே) அவர் வெறுக்க வேண்டும். (அவருக்குக்) கீழ்ப்படிவதிலிருந்து (அதாவது ஜமாஅத்திலிருந்து) ஒருபோதும் (தம்) கையை விலக்கிக் கொள்ளக் கூடாது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஏற்றுக்கொள்ளத்தக்கது
جيد
3670மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «خِيَارُ أئمتكم الَّذين يحبونهم وَيُحِبُّونَكُمْ وَتُصَلُّونَ عَلَيْهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَيْكُمْ وَشِرَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِي تبغضونهم ويبغضونكم وتلعنوهم ويلعنوكم» قَالَ: قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نُنَابِذُهُمْ عِنْدَ ذَلِكَ؟ قَالَ: «لَا مَا أَقَامُوا فِيكُمُ الصَّلَاةَ لَا مَا أَقَامُوا فِيكُمُ الصَّلَاةَ أَلَا مَنْ وُلِّيَ عَلَيْهِ وَالٍ فَرَآهُ يَأْتِي شَيْئًا مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ فَلْيَكْرَهْ مَا يَأْتِي مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَلَا يَنْزِعَنَّ يَدًا مِنْ طَاعَةٍ» . رَوَاهُ مُسلم
அவ்ஃப் பின் மாலிக் அல்அஷ்ஜஈ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“உங்கள் இமாம்களில் (தலைவர்களுள்) சிறந்தவர்கள் யாரென்றால், நீங்கள் அவர்களை நேசிப்பீர்கள், அவர்களும் உங்களை நேசிப்பார்கள்; நீங்கள் அவர்களுக்காகப் பிரார்த்தனை செய்வீர்கள், அவர்களும் உங்களுக்காகப் பிரார்த்தனை செய்வார்கள். உங்கள் இமாம்களில் மோசமானவர்கள் யாரென்றால், நீங்கள் அவர்களை வெறுப்பீர்கள், அவர்களும் உங்களை வெறுப்பார்கள்; நீங்கள் அவர்களைச் சபிப்பீர்கள், அவர்களும் உங்களைச் சபிப்பார்கள்.”

நாங்கள், “அல்லாஹ்வின் தூதரே! அந்நிலையில் நாங்கள் அவர்களை எதிர்த்துப் போரிட வேண்டாமா?” என்று கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “கூடாது; அவர்கள் உங்களிடையே தொழுகையை நிலைநிறுத்தும் வரை (கூடாது). இல்லை, அவர்கள் உங்களிடையே தொழுகையை நிலைநிறுத்தும் வரை (கூடாது). அறிந்துகொள்ளுங்கள்! எவருக்கேனும் ஓர் ஆளுநர் நியமிக்கப்பட்டு, அவர் அல்லாஹ்வுக்கு மாறுசெய்யும் ஏதேனும் ஒரு செயலைச் செய்வதை அவர் கண்டால், அவர் செய்யும் அல்லாஹ்வுக்கு மாறுசெய்யும் அந்தச் செயலை அவர் வெறுக்கட்டும்; ஆனால், (அவருக்குக்) கீழ்ப்படிவதிலிருந்து ஒருபோதும் கையை விலக்கிக் கொள்ளக் கூடாது.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صَحِيح (الألباني)
2839சுனனுத் தாரிமி
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ أَنْبَأَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زُرَيْقُ بْنُ حَيَّانَ مَوْلَى بَنِي فَزَارَةَ أَنَّهُ سَمِعَ مُسْلِمَ بْنَ قَرَظَةَ الْأَشْجَعِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ يَقُولُ «خِيَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُحِبُّونَهُمْ وَيُحِبُّونَكُمْ وَتُصَلُّونَ عَلَيْهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَيْكُمْ وَشِرَارُ أَئِمَّتِكُمْ الَّذِينَ تُبْغِضُونَهُمْ وَيُبْغِضُونَكُمْ وَتَلْعَنُونَهُمْ وَيَلْعَنُونَكُمْ» قُلْنَا أَفَلَا نُنَابِذُهُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ عِنْدَ ذَلِكَ؟ قَالَ «لَا مَا أَقَامُوا فِيكُمُ الصَّلَاةَ أَلَا مَنْ وُلِّيَ عَلَيْهِ وَالٍ فَرَآهُ يَأْتِي شَيْئًا مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ فَلْيَكْرَهْ مَا يَأْتِي مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَلَا يَنْزِعَنَّ يَدًا مِنْ طَاعَةٍ» قَالَ ابْنُ جَابِرٍ فَقُلْتُ آللَّهِ يَا أَبَا الْمِقْدَامِ آلله أَسَمِعْتَ هَذَا مِنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ؟ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ اللَّه لَسَمِعْتُ هَذَا مِنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ عَمِّي عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ يَقُولُهُ
அவ்ஃப் பின் மாலிக் அல்அஷ்ஜஈ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்கள் ஆட்சியாளர்களில் சிறந்தவர்கள் யாரென்றால், நீங்கள் அவர்களை நேசிப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களை நேசிப்பார்கள். நீங்கள் அவர்களுக்காகப் பிரார்த்திப்பீர்கள் (துஆ செய்வீர்கள்); அவர்கள் உங்களுக்காகப் பிரார்த்திப்பார்கள். உங்கள் ஆட்சியாளர்களில் மிகக் கெட்டவர்கள் யாரென்றால், நீங்கள் அவர்களை வெறுப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களை வெறுப்பார்கள். நீங்கள் அவர்களைச் சபிப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களைச் சபிப்பார்கள்."

அப்போது நாங்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இத்தகைய சூழ்நிலையில் நாங்கள் அவர்களை (வாள் கொண்டு எதிர்த்துப் போராடிப்) பதவியிலிருந்து அகற்றிவிடலாமா?" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள், "கூடாது; உங்களிடையே அவர்கள் தொழுகையை நிலைநிறுத்தும் வரை (அவ்வாறு செய்யக் கூடாது). எச்சரிக்கை! ஒருவர் மீது ஒரு ஆட்சியாளர் நியமிக்கப்பட்டு, அவர் அல்லாஹ்வுக்கு மாறுசெய்யும் ஏதேனும் ஒரு காரியத்தில் ஈடுபடுவதை அவர் கண்டால், அந்த ஆட்சியாளர் செய்யும் பாவச் செயலை மட்டுமே அவர் வெறுக்க வேண்டும். (அவருக்குக்) கீழ்ப்படிவதிலிருந்து (கட்டுப்படுவதிலிருந்து) கையை விலக்கிக் கொள்ளக் கூடாது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

இப்னு ஜாபிர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நான் (எனக்கு இதனை அறிவித்த) அபூமிக்தாமிடம், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நீங்கள் இதனை முஸ்லிம் பின் கரளாவிடம் செவியுற்றீர்களா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர் கிப்லாவை முன்னோக்கித் தமது முழங்கால்களிட்டு அமர்ந்து, "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நான் இதனை முஸ்லிம் பின் கரளா கூறச் செவியுற்றேன். அவர் இதனை (தமது மாமா) அவ்ஃப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்களிடம் செவியுற்றதாகக் கூறினார். அவ்ஃப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் இதனை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் செவியுற்றதாகக் கூறினார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஸஹீஹ் (அத்தாரானீ)
إسناده صحيح (الداراني)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ، أَنْبَأَ أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ الْحَافِظُ , ثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَهْلٍ، ثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ، ثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، ثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، ثَنَا رُزَيْقٌ، مَوْلَى بَنِي فَزَارَةَ , أَنَّهُ سَمِعَ مُسْلِمَ بْنَ قَرَظَةَ ابْنَ عَمِّ، عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ يَقُولُ: سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيَّ، يَقُولُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ: " خِيَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُحِبُّونَهُمْ وَيُحِبُّونَكُمْ , وَتُصَلُّونَ عَلَيْهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَيْكُمْ , وَشِرَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُبْغِضُونَهُمْ وَيُبْغِضُونَكُمْ , وَتَلْعَنُونَهُمْ وَيَلْعَنُونَكُمْ "، قَالَ: قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللهِ أَفَلَا نُنَابِذُهُمْ عِنْدَ ذَلِكَ؟ قَالَ: " لَا مَا أَقَامُوا فِيكُمُ الصَّلَاةَ , إِلَّا مَنْ وَلِيَ عَلَيْهِ وَالٍ فَرَآهُ يَأْتِي شَيْئًا مِنْ مَعْصِيَةِ اللهِ , فَلْيَكْرَهْ مَا يَأْتِي مِنْ مَعْصِيَةِ اللهِ , وَلَا تَنْتَزِعَنَّ يَدًا مِنْ طَاعَةٍ "، قَالَ ابْنُ جَابِرٍ: فَقُلْتُ لِرُزَيْقٍ حِينَ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ: آللَّهِ يَا أَبَا الْمِقْدَامِ لَحَدَّثَكَ بِهَذَا , أَوْ لَسَمِعْتَ هَذَا مِنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ يَقُولُ: سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ؟ قَالَ: فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَقَالَ: أَيْ وَاللهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَسَمِعْتُهُ مِنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ، يَقُولُ: سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ عَنْ دَاوُدَ بْنِ رُشَيْدٍ
அவ்ஃப் பின் மாலிக் அல்அஷ்ஜஈ (ரழி) அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: "உங்களுடைய தலைவர்களில் சிறந்தவர்கள் யாரெனில், நீங்கள் அவர்களை நேசிப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களை நேசிப்பார்கள். நீங்கள் அவர்களுக்காகப் பிரார்த்தனை செய்வீர்கள்; அவர்கள் உங்களுக்காகப் பிரார்த்தனை செய்வார்கள். உங்களது தலைவர்களில் மிகக் கெட்டவர்கள் யாரெனில், நீங்கள் அவர்களை வெறுப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களை வெறுப்பார்கள். நீங்கள் அவர்களைச் சபிப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களைச் சபிப்பார்கள்."

அப்போது நாங்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இத்தகைய (மோசமான) கட்டத்தில் நாங்கள் அவர்களுக்கு எதிராக (வாள் ஏந்திப்) போர் தொடுக்கலாமா?" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள், "இல்லை, அவர்கள் உங்களிடையே தொழுகையை நிலைநாட்டும் காலமெல்லாம் (அவர்களை எதிர்க்கக் கூடாது). அறிந்து கொள்ளுங்கள்! எவர் மீதாவது ஒரு தலைவர் நியமிக்கப்பட்டு, அத்தலைவர் அல்லாஹ்வுக்கு மாறுசெய்யும் (பாவமான) ஏதேனும் ஒரு செயலைச் செய்வதை அவர் கண்டால், அந்தத் தலைவர் செய்யும் பாவமான செயலை (மட்டுமே) அவர் வெறுக்க வேண்டும். எக்காரணத்தைக் கொண்டும் (அவருக்குக் கட்டுப்படுவதிலிருந்து) கீழ்ப்படிதலை விலக்கிக் கொள்ளக் கூடாது" என்று கூறினார்கள்.

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) இப்னு ஜாபிர் கூறுகிறார்:
இந்த ஹதீஸை ருஸைக் எனக்கு அறிவித்தபோது நான் அவரிடம், "அபுல் மிக்தாமே! அல்லாஹ்வின் மீதாணையாகக் கேட்கிறேன். இதை முஸ்லிம் பின் கறழா உங்களுக்கு அறிவித்தாரா? அல்லது 'அவ்ஃப் பின் மாலிக் கூற நான் கேட்டேன், அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்' என்று முஸ்லிம் பின் கறழா சொல்ல நீங்கள் கேட்டீர்களா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு ருஸைக் தம் முழங்காலிட்டு அமர்ந்து, கிப்லாவை முன்னோக்கியவாறு, "ஆம்! வணக்கத்திற்குரியவன் அவனைத் தவிர வேறு யாருமில்லையோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்' என்று அவ்ஃப் பின் மாலிக் கூற, அதனை முஸ்லிம் பின் கறழா சொல்ல நான் செவியுற்றேன்" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
4589ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ قُتَيْبَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ: حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ، عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: § «خِيَارُكُمْ وَخِيَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُحِبُّونَهُمْ وَيُحِبُّونَكُمْ، وَيُصَلُّونَ عَلَيْكُمْ وَتُصَلُّونَ عَلَيْهِمْ، وَشِرَارُكُمْ وَشِرَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُبْغِضُونَهُمْ وَيُبْغِضُونَكُمْ، وَتَلْعَنُونَهُمْ وَيَلْعَنُونَكُمْ»، قِيلَ: أَفَلَا نُنَابِذُهُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «لَا، مَا أَقَامُوا الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ، أَلَا وَمَنْ لَهُ وَالٍ فَيَرَاهُ يَأْتِي شَيْئًا مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ فَلْيَكْرَهْ مَا يَأْتِي مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ، وَلَا يَنْزِعْ يَدًا مِنْ طَاعَتِهِ»
அவ்ஃப் பின் மாலிக் அல்அஷ்ஜஈ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் சிறந்தவர்கள் மற்றும் உங்களின் தலைவர்களில் (ஆட்சியாளர்களில்) சிறந்தவர்கள் யாரெனில், நீங்கள் அவர்களை நேசிப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களை நேசிப்பார்கள். அவர்கள் உங்களுக்காகப் பிரார்த்திப்பார்கள் (துஆ செய்வார்கள்); நீங்கள் அவர்களுக்காகப் பிரார்த்திப்பீர்கள். உங்களில் மிக மோசமானவர்கள் மற்றும் உங்களின் தலைவர்களில் மிக மோசமானவர்கள் யாரெனில், நீங்கள் அவர்களை வெறுப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களை வெறுப்பார்கள். நீங்கள் அவர்களைச் சபிப்பீர்கள்; அவர்கள் உங்களைச் சபிப்பார்கள்."

அப்போது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அத்தகைய தீய ஆட்சியாளர்களை வாளேந்தி) நாங்கள் எதிர்க்கக் கூடாதா?" என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், "இல்லை; அவர்கள் உங்களிடையே ஐவேளைத் தொழுகைகளை நிலைநிறுத்தும் காலமெல்லாம் (அவர்களை எதிர்க்கக் கூடாது). அறிந்து கொள்ளுங்கள்! எவருக்கேனும் ஒரு ஆட்சியாளர் நியமிக்கப்பட்டு, அவர் அல்லாஹ்வுக்கு மாறுசெய்யும் (பாவமான) ஏதேனும் ஒரு காரியத்தைச் செய்வதை அவர் கண்டால், அவர் (ஆட்சியாளரின்) அந்தப் பாவச் செயலை வெறுக்கட்டும். ஆனால், (பொதுவான நன்மையான விஷயங்களில்) அவருக்குக் கட்டுப்படுவதிலிருந்து தனது கையை விலக்கிக் கொள்ள வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح