இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

874சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ، قَالَ سَأَلْنَا عَلِيًّا عَنْ صَلاَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَيُّكُمْ يُطِيقُ ذَلِكَ قُلْنَا إِنْ لَمْ نُطِقْهُ سَمِعْنَا ‏.‏ قَالَ كَانَ إِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ هَا هُنَا كَهَيْئَتِهَا مِنْ هَا هُنَا عِنْدَ الْعَصْرِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَإِذَا كَانَتْ مِنْ هَا هُنَا كَهَيْئَتِهَا مِنْ هَا هُنَا عِنْدَ الظُّهْرِ صَلَّى أَرْبَعًا وَيُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعًا وَبَعْدَهَا ثِنْتَيْنِ وَيُصَلِّي قَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعًا يَفْصِلُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ بِتَسْلِيمٍ عَلَى الْمَلاَئِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَالنَّبِيِّينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ ‏.‏
ஆஸிம் பின் தமரா அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நாங்கள் அலீ (ரழி) அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தொழுகையைப் பற்றிக் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், 'உங்களில் யாரால் அதைச் செய்ய இயலும்?' என்று கேட்டார்கள். நாங்கள், 'எங்களால் அதைச் செய்ய இயலாவிட்டாலும், நாங்கள் (அதைச்) செவிமடுக்கிறோம்' என்று சொன்னோம். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'சூரியன் கிழக்கில் (உதித்து) அஸர் தொழுகையின்போது மேற்கில் இருக்கும் அதே உயரத்தை அடைந்தால், அவர்கள் (ஸல்) இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். சூரியன் கிழக்கில் (உதித்து) லுஹர் தொழுகையின்போது மேற்கில் இருக்கும் அதே உயரத்தை அடைந்தால், அவர்கள் (ஸல்) நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவர்கள் லுஹருக்கு முன் நான்கு ரக்அத்களும், அதன் பின் இரண்டு ரக்அத்களும் தொழுவார்கள். மேலும் அஸருக்கு முன் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்களுக்கும் இடையில் (ஸலாம் கூறி) பிரிப்பார்கள்; (அந்த ஸலாம்) அல்லாஹ்விற்கு நெருக்கமான வானவர்கள், நபிமார்கள், மற்றும் அவர்களைப் பின்தொடரும் முஃமின்கள் மற்றும் முஸ்லிம்கள் மீது (உள்ள ஸலாமாக) இருக்கும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
429ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، هُوَ الْعَقَدِيُّ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي قَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ يَفْصِلُ بَيْنَهُنَّ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلاَئِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُؤْمِنِينَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَاخْتَارَ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَنْ لاَ يُفْصَلَ فِي الأَرْبَعِ قَبْلَ الْعَصْرِ وَاحْتَجَّ بِهَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏ وَقَالَ إِسْحَاقُ وَمَعْنَى أَنَّهُ يَفْصِلُ بَيْنَهُنَّ بِالتَّسْلِيمِ يَعْنِي التَّشَهُّدَ ‏.‏ وَرَأَى الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ صَلاَةَ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ مَثْنَى مَثْنَى يَخْتَارَانِ الْفَصْلَ فِي الأَرْبَعِ قَبْلَ الْعَصْرِ ‏.‏
அலீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்ருக்கு முன்னர் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். (அவற்றை இரண்டு ரக்அத்துகளாகப் பிரித்து, ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்துகளின் முடிவிலும்) நெருக்கமான வானவர்கள் மீதும், அவர்களைப் பின்தொடரும் முஸ்லிம்கள் மற்றும் முஃமின்கள் மீதும் ஸலாம் கூறி (அதாவது, தஷஹ்ஹுத் ஓதி) அவற்றுக்கிடையில் பிரிப்பார்கள்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
598ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ، قَالَ سَأَلْنَا عَلِيًّا عَنْ صَلاَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ النَّهَارِ فَقَالَ إِنَّكُمْ لاَ تُطِيقُونَ ذَاكَ ‏.‏ فَقُلْنَا مَنْ أَطَاقَ ذَاكَ مِنَّا ‏.‏ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ هَا هُنَا كَهَيْئَتِهَا مِنْ هَا هُنَا عِنْدَ الْعَصْرِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَإِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ هَا هُنَا كَهَيْئَتِهَا مِنْ هَا هُنَا عِنْدَ الظُّهْرِ صَلَّى أَرْبَعًا وَصَلَّى أَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ وَقَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعًا يَفْصِلُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلاَئِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَالنَّبِيِّينَ وَالْمُرْسَلِينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ ‏.‏
ஆஸிம் பின் தஃம்ரா கூறினார்:

"நாங்கள் அலீ (ரழி) அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் பகல் நேரத் தொழுகையைப் பற்றிக் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'உங்களால் அதைச் செய்ய இயலாது.' நாங்கள் கூறினோம்: 'எங்களில் யாருக்கு இயலுமோ, அவர் (அதைச் செய்வார் அல்லவா)?'

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இங்கே (மேற்கில்) அஸர் நேரத்தில் சூரியன் இருப்பது போல், அங்கே (கிழக்கில்) அது இருக்கும்போது (அதாவது, காலை நேரத்தில் சூரியன் அஸர் தொழுகையின் போது இருக்கும் உயரத்திற்கு உயர்ந்ததும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். மேலும், இங்கே (மேற்கில்) லுஹர் நேரத்தில் சூரியன் இருப்பது போல், அங்கே (கிழக்கில்) அது இருக்கும்போது (அதாவது, காலை நேரத்தில் சூரியன் லுஹர் தொழுகையின் போது இருக்கும் உயரத்திற்கு உயர்ந்ததும்) அவர்கள் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். மேலும், அவர்கள் லுஹருக்கு முன் நான்கு (ரக்அத்களும்), அதற்குப் பின் இரண்டு (ரக்அத்களும்) தொழுவார்கள்.

மேலும், அஸருக்கு முன் நான்கு (ரக்அத்கள்) தொழுவார்கள். ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்களையும் (தொழுத பின்) ஸலாம் கூறுவதன் மூலம் பிரிப்பார்கள். (இந்த ஸலாம்) அல்லாஹ்விற்கு நெருக்கமான வானவர்கள், நபிமார்கள், இறைத்தூதர்கள் மற்றும் அவர்களைப் பின்தொடரும் முஃமின்கள், முஸ்லிம்கள் (அனைவருக்கும் உரித்தானது)."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1161சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، وَأَبِي، وَإِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ السَّلُولِيِّ، قَالَ سَأَلْنَا عَلِيًّا عَنْ تَطَوُّعِ، رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِالنَّهَارِ فَقَالَ إِنَّكُمْ لاَ تُطِيقُونَهُ فَقُلْنَا أَخْبِرْنَا بِهِ نَأْخُذْ مِنْهُ مَا اسْتَطَعْنَا ‏.‏ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِذَا صَلَّى الْفَجْرَ يُمْهِلُ حَتَّى إِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ هَاهُنَا - يَعْنِي مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ - بِمِقْدَارِهَا مِنْ صَلاَةِ الْعَصْرِ مِنْ هَا هُنَا - يَعْنِي مِنْ قِبَلِ الْمَغْرِبِ - قَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ. ثُمَّ يُمْهِلُ حَتَّى إِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ هَا هُنَا - يَعْنِي مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ - مِقْدَارَهَا مِنْ صَلاَةِ الظُّهْرِ مِنْ هَا هُنَا قَامَ فَصَلَّى أَرْبَعًا. وَأَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ إِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ. وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا. وَأَرْبَعًا قَبْلَ الْعَصْرِ. يَفْصِلُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلاَئِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَالنَّبِيِّينَ. وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُؤْمِنِينَ ‏.‏
قَالَ عَلِيٌّ: فَتِلْكَ سِتَّ عَشْرَةَ رَكْعَةً. تَطَوُّعُ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِالنَّهَارِ. وَقَلَّ مَنْ يُدَاوِمُ عَلَيْهَا ‏.‏
قَالَ وَكِيعٌ: زَادَ فِيهِ أَبِي: فَقَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ: يَا أَبَا إِسْحَاقَ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِحَدِيثِكَ هَذَا مِلْءَ مَسْجِدِكَ هَذَا ذَهَبًا ‏.‏
ஆஸிம் பின் ளம்ரா அஸ்-சலூலி அவர்கள் கூறினார்கள்:

நாங்கள் அலீ (ரழி) அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் பகல் நேரத்து நஃபில் (கூடுதலான) தொழுகை பற்றி கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், “உங்களால் அதைச் செய்ய இயலாது” என்று கூறினார்கள். நாங்கள், “அதைப் பற்றி எங்களுக்குத் தெரிவியுங்கள்; எங்களால் இயன்றதை நாங்கள் எடுத்துக்கொள்கிறோம்” என்று கூறினோம்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுததும், தாமதப்படுத்துவார்கள். சூரியன் இங்கிருந்து – அதாவது கிழக்கின் திசையிலிருந்து – (காலையில், அஸ்ர் தொழுகையின் (நேரத்திற்கு சற்று முன்) மேற்கில் சூரியன் இருக்கும் உயரத்திற்கு) வரும்போது, எழுந்து இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்.

பிறகு, சூரியன் இங்கிருந்து – அதாவது கிழக்கின் திசையிலிருந்து – (காலையில், மேற்கின் திசையிலிருந்து ளுஹ்ர் தொழுகையின் (நேரத்திற்கு சற்று முன்) சூரியன் இருக்கும் உயரத்திற்கு) வரும் வரை தாமதப்படுத்துவார்கள்; பிறகு அவர்கள் எழுந்து நான்கு (ரக்அத்கள்) தொழுவார்கள்.

மேலும், சூரியன் உச்சியைக் கடந்த பிறகு ளுஹ்ருக்கு முன் நான்கு (ரக்அத்கள்), அதன் பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள், மேலும் அஸ்ருக்கு முன் நான்கு (ரக்அத்கள்) தொழுவார்கள். ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்களுக்கும் இடையில் (தஷஹ்ஹுத் ஓதி, அதில்) நெருக்கமான வானவர்கள், நபிமார்கள், அவர்களைப் பின்தொடரும் முஸ்லிம்கள் மற்றும் முஃமின்கள் மீது ஸலாம் (தஸ்லீம்) கூறி (தொழுகையை முடித்து) பிரிப்பார்கள்.”

அலீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பகலில் தொழுத பதினாறு ரக்அத் (நஃபில்) தொழுகையாகும். அதைத் தொடர்ந்து செய்பவர்கள் மிகச் சிலரே.”

வக்கீ அவர்கள் கூறினார்கள்: என் தந்தை (மேலும்) கூறினார்: ஹபீப் பின் அபீ தாபித் அவர்கள், “ஓ அபூ இஸ்ஹாக்! தங்கம் நிரப்பப்பட்ட இந்த மஸ்ஜிதை விட உங்களுடைய இந்த ஹதீஸ் எனக்கு மிகவும் விருப்பமானதாக இருக்கிறது” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
650முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَإِسْرَائِيلُ وَأَبِي عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ قَالَ سَأَلْنَا عَلِيًّا عَنْ تَطَوُّعِ النَّبِيِّ ﷺ بِالنَّهَارِ فَقَالَ إِنَّكُمْ لَا تُطِيقُونَهُ قَالَ قُلْنَا أَخْبِرْنَا بِهِ نَأْخُذْ مِنْهُ مَا أَطَقْنَا قَالَ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ إِذَا صَلَّى الْفَجْرَ أَمْهَلَ حَتَّى إِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ هَاهُنَا يَعْنِي مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ مِقْدَارُهَا مِنْ صَلاةِ الْعَصْرِ مِنْ هَاهُنَا مِنْ قِبَلِ الْمَغْرِبِ قَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يُمْهِلُ حَتَّى إِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ هَاهُنَا يَعْنِي مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ مِقْدَارُهَا مِنْ صَلاةِ الظُّهْرِ مِنْ هَاهُنَا يَعْنِي مِنْ قِبَلِ الْمَغْرِبِ قَامَ فَصَلَّى أَرْبَعًا وَأَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ إِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَأَرْبَعًا قَبْلَ الْعَصْرِ يَفْصِلُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَالنَّبِيِّينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ تِلْكَ سِتَّ عَشْرَةَ رَكْعَةً تَطَوُّعُ النَّبِيِّ ﷺ بِالنَّهَارِ وَقَلَّ مَنْ يُدَاوِمُ عَلَيْهَا
ஆஸிம் பின் லம்ரா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அலீ (ரழி) அவர்களிடம் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் பகல் நேரத்தில் நிறைவேற்றும் உபரியான (நஃபில்) தொழுகைகள் குறித்துக் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "உங்களால் அதனைத் தொடர்ந்து செய்ய இயலாது" என்றார்கள். நாங்கள், "அதைப் பற்றி எங்களுக்குத் தெரிவியுங்கள், எங்களால் இயன்றவரை நாங்கள் அதனைப் பின்பற்றுகிறோம்" என்று கூறினோம்.

அலீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ருத் தொழுகையை நிறைவேற்றிய பின்னர், (சூரியன் உதித்து) மேற்கே அஸர் தொழுகையின் போது சூரியன் எந்த அளவில் (உயரத்தில்) இருக்குமோ, அதே அளவிற்கு கிழக்கில் சூரியன் உயரும் வரை காத்திருப்பார்கள். பின்னர் எழுந்து இரண்டு ரக்அத்கள் (இஷ்ராக் தொழுகை) தொழுவார்கள்.

அதன் பிறகு, (மீண்டும்) மேற்கே லுஹர் தொழுகையின் போது சூரியன் எந்த அளவில் இருக்குமோ, அதே அளவிற்கு கிழக்கில் சூரியன் உயரும் வரை காத்திருப்பார்கள். பின்னர் எழுந்து நான்கு ரக்அத்கள் (ளுஹா தொழுகை) தொழுவார்கள்.

சூரியன் உச்சி சாய்ந்ததும் லுஹருக்கு முன்பாக நான்கு ரக்அத்களும், லுஹருக்குப் பின் இரண்டு ரக்அத்களும் தொழுவார்கள். மேலும், அஸருக்கு முன்பாக நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்.

அவர்கள் ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்களையும், அல்லாஹ்வுக்கு நெருக்கமான வானவர்கள், நபிமார்கள் மற்றும் முஃமின்கள், முஸ்லிம்களில் அவர்களைப் பின்பற்றியவர்கள் மீது ஸலாம் கூறுவதன் மூலம் (அத்தஹிய்யாத் இருப்பில் ஸலவாத் மற்றும் ஸலாம் கூறி) பிரிப்பார்கள்.

அலீ (ரழி) அவர்கள் மேலும் கூறினார்கள்: "இவை நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் பகல் நேரத்தில் தொழுத பதினாறு ரக்அத் நஃபில் தொழுகைகளாகும். இதனைத் தொடர்ந்து நிலைநிறுத்தித் தொழுபவர்கள் மிகக் குறைவே."
ஹதீஸ் தரம் : கவிய்யு (பலமானது)
قوي
1375முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ ضَمْرَةَ يَقُولُسَأَلْنَا عَلِيًّا عَنْ صَلاةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ مِنَ النَّهَارِ فَقَالَ إِنَّكُمْ لَا تُطِيقُونَ ذَلِكَ قُلْنَا مَنِ اطَاقَ مِنَّا ذَلِكَ؟ قَالَ إِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ هَاهُنَا كَهَيْئَتِهَا مِنْ هَاهُنَا عِنْدَ الْعَصْرِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَإِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ هَاهُنَا كَهَيْئَتِهَا مِنْ هَاهُنَا عِنْدَ الظُّهْرِ صَلَّى أَرْبَعًا وَيُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعًا وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ وَقَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعًا وَيَفْصِلُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَالنَّبِيِّينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ المُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ
அலீ (ரழி) அவர்களிடம் பகல் நேரத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுத (கூடுதல் உபரியான) தொழுகைகளைப் பற்றி நாங்கள் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "உங்களால் அதனை (அப்படியே தொடர்ந்து) செய்ய முடியாது" என்று கூறினார்கள். நாங்கள், "எங்களில் யாருக்கு முடியுமோ (அவர்கள் அதனைச் செய்வார்கள், எனவே எங்களுக்குக் கூறுங்கள்)" என்று கூறினோம். அப்போது அவர்கள் கூறியதாவது:

"கிழக்குத் திசையில் (காலையில்) சூரியன் இருக்கும் உயரமானது, மேற்குத் திசையில் அஸர் நேரத்தில் சூரியன் இருக்கும் உயரத்தைப் போன்று இருக்கும்போது (அதாவது சூரியன் உதயமான சிறிது நேரத்தில்) நபி (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்கள் (இஷ்ராக்) தொழுவார்கள். கிழக்குத் திசையில் (முற்பகலில்) சூரியன் இருக்கும் உயரமானது, மேற்குத் திசையில் லுஹர் (நேரம் நெருங்கும்) போது சூரியன் இருக்கும் உயரத்தைப் போன்று இருக்கும்போது (அதாவது சூரியன் உச்சியை அடைவதற்கு சற்று முன்பு) நான்கு ரக்அத்கள் (ளுஹா) தொழுவார்கள். லுஹருக்கு முன்பாக (சுன்னத்தான) நான்கு ரக்அத்களும், அதற்குப் பின்பாக இரண்டு ரக்அத்களும் தொழுவார்கள். அஸருக்கு முன்பாக (சுன்னத்தான) நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். (நான்கு ரக்அத்கள் தொழும்போது) ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்களுக்கும் இடையில், (அத்தஹிய்யாத் இருப்பில்) அல்லாஹ்வுக்கு நெருக்கமான வானவர்கள், நபிமார்கள் மற்றும் அவர்களைப் பின்பற்றிய முஃமின்கள், முஸ்லிம்கள் மீது ஸலாம் கூறி (தொழுகையை அல்லது ரக்அத்களைப்) பிரிப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : கவிய்யு (பலமானது)
قوي
1171மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ يَفْصِلُ بَيْنَهُنَّ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلَائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُؤمنِينَ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
அலீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுகைக்கு முன்னர் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்; (அதாவது, ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்துகளுக்கும் இடையில்) அல்லாஹ்விற்கு நெருக்கமான வானவர்களுக்கும், அவர்களைப் பின்தொடரும் முஸ்லிம்களுக்கும், முஃமின்களுக்கும் ஸலாம் கூறிப் பிரிப்பார்கள். திர்மிதீ இதை அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (அல்பானி)
حَسَنٌ (الألباني)
286அஷ்-ஷமாயில் அல்-முஹம்மதிய்யா
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ ضَمْرَةَ، يَقُولُ‏:‏ سَأَلْنَا عَلِيًّا، عَنْ صَلاةِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ النَّهَارِ، فَقَالَ‏:‏ إِنَّكُمْ لا تُطِيقُونَ ذَلِكَ، قَالَ‏:‏ فَقُلْنَا‏:‏ مِنْ أَطَاقَ ذَلِكَ مِنَّا صَلَّى، فَقَالَ‏:‏ كَانَ إِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ هَهُنَا كَهَيْئَتِهَا مِنْ هَهُنَا عِنْدَ الْعَصْرِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، وَإِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ هَهُنَا، كَهَيْئَتِهَا مِنْ هَهُنَا عِنْدَ الظُّهْرِ صَلَّى أَرْبَعًا، وَيُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعًا، وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ، وَقَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعًا، يَفْصِلُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَالنَّبِيِّينَ، وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ‏.‏
அலீ (ரழி) அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் பகல் நேரத் தொழுகையைப் பற்றி நாங்கள் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "உங்களால் அதனைத் தாங்க இயலாது" என்று கூறினார்கள். நாங்கள், "எங்களில் யாருக்கு ஆற்றல் இருக்கிறதோ, அவர் அதைத் தொழுவார்" என்று சொன்னோம்.

ஆகவே, அவர்கள் கூறினார்கள்: "சூரியன் (கிழக்குத் திசையில்), அஸ்ர் நேரத்தில் (மேற்குத் திசையில்) அது இருக்கும் நிலையைப் போன்று இருக்கும்போது, நபி (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். மேலும், சூரியன் (கிழக்குத் திசையில்), லுஹர் நேரத்தில் (மேற்குத் திசையில்) அது இருக்கும் நிலையைப் போன்று இருக்கும்போது, அவர்கள் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். மேலும், அவர்கள் லுஹர் தொழுகைக்கு முன்பு நான்கு ரக்அத்களும், அதற்குப் பிறகு இரண்டு ரக்அத்களும், அஸ்ர் தொழுகைக்கு முன்பு நான்கு ரக்அத்களும் தொழுவார்கள். ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்களையும், நெருக்கமான மலக்குகள், நபிமார்கள் மற்றும் அவர்களைப் பின்பற்றும் முஃமின்கள், முஸ்லிம்கள் மீது ஸலாம் கூறுவதன் மூலம் பிரிப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் இஸ்னாத் (ஸுபைர் அலீ ஸயீ)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ، وَأَبُو سَعِيدِ بْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا: ثنا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ، ثنا أَسِيدُ بْنُ عَاصِمٍ، ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ حَفْصٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبَى إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ قَالَ: سَأَلْنَا عَلِيًّا رَضِيَ اللهُ عَنْهُ عَنْ تَطَوَّعِ رَسُولِ اللهِ ﷺ بِالنَّهَارِ، فَقَالَ لَنَا: " وَمَنْ يُطِيقُهُ؟ " قُلْنَا: حَدِّثْنَاهُ نُطِيقُ مِنْهُ مَا أَطَقْنَا، قَالَ: " كَانَ النَّبِيُّ ﷺ يُمْهِلُ إِذَا صَلَّى الْفَجْرَ حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَتِ الشَّمْسُ فَكَانَ مِقْدَارُهَا مِنَ الْعَصْرِ، قَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ يَفْصِلُ فِيهِمَا بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلَائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ، وَالنَّبِيِّينَ، وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ، ثُمَّ يُمْهِلُ حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَ الضُّحَى فَكَانَ مِقْدَارُهَا مِنَ الظُّهْرِ، قَامَ فَصَلَّى أَرْبَعًا يَفْصِلُ فِيهِنَّ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلَائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ، وَالنَّبِيِّينَ، وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ، ثُمَّ يُمْهِلُ فَإِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ قَامَ فَصَلَّى أَرْبَعًا يَفْصِلُ فِيهِنَّ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلَائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ، وَالنَّبِيِّينَ، وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ، ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ يَفْعَلُ فِيهِمَا مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا قَبْلَ الْعَصْرِ يَفْعَلُ فِيهِنَّ مِثْلَ ذَلِكَ ". وَكَذَلِكَ رَوَاهُ حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَشُعْبَةُ بْنُ الْحَجَّاجِ، وَإِسْرَائِيلُ بْنُ يُونُسَ، وَأَبُو عَوَانَةَ، وَأَبُو الْأَحْوَصِ، وَزُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، عَنْ أَبَى إِسْحَاقَ. وَزَادَ إِسْرَائِيلُ فِي رِوَايَتِهِ: وَقَلَّمَا يُدَاوِمُ عَلَيْهَا
ஆஸிம் பின் ளம்ரா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:
பகலில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நிறைவேற்றும் உபரியான (நஃபில்) தொழுகைகள் குறித்து நாங்கள் அலீ (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "அதனை (முழுமையாகத் தொடர்ந்து) செய்ய யாரால் முடியும்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நாங்கள், "நீங்கள் எங்களுக்கு அதனைக் கூறுங்கள். எங்களால் இயன்றவரை நாங்கள் அதனைச் செய்கிறோம்" என்று கூறினோம்.

அவர்கள் கூறினார்கள்: "நபி (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுத பின், சூரியன் உதித்து (மாலையில்) அஸர் நேரத்துச் சூரியனின் உயர அளவிற்கு (கிழக்கில்) அது உயரும் வரை சிறிது நேரம் தாமதிப்பார்கள். பின்னர் எழுந்து இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவற்றில் அல்லாஹ்வுக்கு நெருக்கமான வானவர்கள், நபிமார்கள் மற்றும் அவர்களைப் பின்பற்றிய முஃமின்கள், முஸ்லிம்கள் மீது ஸலாம் கூறுவதன் மூலம் (ரக்அத்களைப்) பிரிப்பார்கள்.

பின்னர் மீண்டும் சிறிது நேரம் தாமதிப்பார்கள். ளுஹா நேரம் வந்ததும், (உச்சிக்கு முன்) லுஹர் நேரத்துச் சூரியனின் உயர அளவிற்கு அது உயரும் போது, எழுந்து நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவற்றிலும் நெருக்கமான வானவர்கள், நபிமார்கள் மற்றும் அவர்களைப் பின்பற்றிய முஃமின்கள், முஸ்லிம்கள் மீது ஸலாம் கூறுவதன் மூலம் (ரக்அத்களைப்) பிரிப்பார்கள்.

பின்னர் மீண்டும் சிறிது நேரம் தாமதிப்பார்கள். (சூரியன்) உச்சி சாய்ந்தவுடன் எழுந்து நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவற்றிலும் நெருக்கமான வானவர்கள், நபிமார்கள் மற்றும் அவர்களைப் பின்பற்றிய முஃமின்கள், முஸ்லிம்கள் மீது ஸலாம் கூறுவதன் மூலம் (ரக்அத்களைப்) பிரிப்பார்கள்.

பின்னர் லுஹருக்குப் பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவற்றிலும் அவ்வாறே செய்வார்கள்.

பின்னர் அஸருக்கு முன்பாக நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவற்றிலும் அவ்வாறே செய்வார்கள்."

மேலும், இதனை ஹுஸைன் பின் அப்திர் ரஹ்மான், ஷுஅபா பின் அல்-ஹஜ்ஜாஜ், இஸ்ராயீல் பின் யூனுஸ், அபூ அவானா, அபுல் அஹ்வஸ், மற்றும் ஸுஹைர் பின் முஆவியா ஆகியோர் அபூ இஸ்ஹாக் வழியாக அறிவித்துள்ளனர். இஸ்ராயீல் தமது அறிவிப்பில், "அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) இதனைத் தொடர்ந்து செய்வது குறைவே" என்று கூடுதலாகக் குறிப்பிட்டுள்ளார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَاهُ أَبُو عَلِيٍّ الرُّوذْبَارِيُّ، أنبأ عَبْدُ اللهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ شَوْذَبٍ بِوَاسِطَ، ثنا شُعَيْبُ بْنُ أَيُّوبَ، ثنا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبَى إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ قَالَ: سَأَلْنَا عَلِيًّا رَضِيَ اللهُ عَنْهُ عَنْ تَطَوَّعِ رَسُولِ اللهِ ﷺ بِالنَّهَارِ، فَقَالَ: مَنْ يُطِيقُ ذَلِكَ مِنْكُمْ؟ قُلْنَا: نَأْخُذُ مِنْهُ مَا أَطَقْنَا، قَالَ: " كَانَ يُمْهِلُ حَتَّى إِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ كَهَيْئَتِهَا مِنْ قِبَلِ الْمَغْرِبِ عِنْدَ الْعَصْرِ قَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ يُمْهِلُ حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَتِ الشَّمْسُ وَحَلَّقَتْ وَكَانَتْ مِنَ الْمَشْرِقِ كَهَيْئَتِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ عِنْدَ الظُّهْرِ قَامَ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ، يَفْصِلُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلَائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ، وَالنَّبِيِّينَ، وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ، ثُمَّ يُمْهِلُ حَتَّى إِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ قَبْلَ الظُّهْرِ، يَفْصِلُ بِمِثْلِ ذَلِكَ، ثُمَّ يُصَلِّي الظُّهْرَ، ثُمَّ يُصَلِّي بَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ يُصَلِّي قَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ، يَفْصِلُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ بِمِثْلِ ذَلِكَ ". ثُمَّ ذَكَرَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ، " فَهَذِهِ سِتَّ عَشْرَةَ رَكْعَةً تَطَوُّعُ النَّبِيِّ ﷺ بِالنَّهَارِ، وَقَلَّمَا يُدَاوِمُ عَلَيْهَا ". تَفَرَّدَ بِهِ عَاصِمُ بْنُ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، وَكَانَ عَبْدُ اللهِ بْنُ الْمُبَارَكِ يُضَعِّفُهُ فَيَطْعَنُ فِي رِوَايَتِهِ هَذَا الْحَدِيثَ، وَاللهُ أَعْلَمُ
ஆஸிம் பின் ளம்ரா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அலீ (ரழி) அவர்களிடம் பகல் நேரத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுத உபரியான (நஃபில்) தொழுகைகள் குறித்துக் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "உங்களில் யாருக்கு அதை (அப்படியே கடைப்பிடிக்கச்) சக்தி இருக்கிறது?" என்று கேட்டார்கள். நாங்கள், "எங்களுக்கு இயன்றவரை நாங்கள் (அதைச் செயல்படுத்த) எடுத்துக் கொள்வோம்" என்றோம். அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அஸர் நேரத்தில் சூரியன் மேற்கில் (எந்த உயரத்தில்) இருக்குமோ அதே போன்று கிழக்கில் (காலையில் அந்த உயரத்திற்கு வரும் வரை) தாமதப்படுத்துவார்கள்; (அப்போது) எழுந்து இரண்டு ரக்அத்கள் (இஷ்ராக் தொழுகை) தொழுவார்கள்.

பின்னர், சூரியன் நன்கு உயர்ந்து (வானில்) வட்டமிட்டு, லுஹர் நேரத்தில் மேற்கில் (எந்த உயரத்தில்) இருக்குமோ அதே போன்று கிழக்கில் (முற்பகலில் அந்த உயரத்திற்கு வரும் வரை) தாமதப்படுத்துவார்கள்; (அப்போது) எழுந்து நான்கு ரக்அத்கள் (ளுஹா தொழுகை) தொழுவார்கள். அதில் ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்களுக்கும் இடையில், நெருக்கமான வானவர்கள், நபிமார்கள், மற்றும் அவர்களைப் பின்பற்றிய முஃமின்கள், முஸ்லிம்கள் மீது ஸலாம் கூறியவாறு (அத்தஹிய்யாத் அமர்வின் மூலம்) பிரித்துத் தொழுவார்கள்.

பின்னர், சூரியன் உச்சியை விட்டுச் சாயும் வரை தாமதப்படுத்துவார்கள். (பிறகு) லுஹருக்கு முன் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்; அதையும் முந்தையதைப் போன்றே (ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்திற்கும் இடையில் ஸலாம் கொடுத்துப்) பிரித்துத் தொழுவார்கள்.

பின்னர் லுஹர் (கடமையானத் தொழுகையைத்) தொழுவார்கள். பிறகு, அதற்குப் பின் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்.

பின்னர் அஸருக்கு முன் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்; அதையும் ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்களுக்கிடையில் முந்தையதைப் போன்றே (ஸலாம் கொடுத்துப்) பிரித்துத் தொழுவார்கள்".

பின்னர் இது போன்றே இந்த ஹதீஸைக் குறிப்பிட்டார்கள், "இவை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பகல் நேரத்தில் தொழுத பதினாறு ரக்அத் உபரியான தொழுகைகளாகும். அவர்கள் இதைத் (தவறாமல்) தொடர்ந்து செய்வது மிகக் குறைவே" (என்று கூறினார்கள்).

(அறிவிப்பாளர் குறிப்பு: இந்த ஹதீஸை அலீ (ரழி) அவர்களிடமிருந்து ஆஸிம் பின் ளம்ரா மட்டுமே தனித்து அறிவிக்கிறார். அப்துல்லாஹ் பின் முபாரக் அவர்கள் இவரைப் பலவீனமானவர் எனக் கருதியதால், இந்த ஹதீஸின் அறிவிப்பை அவர் விமர்சித்துள்ளார். அல்லாஹ்வே நன்கு அறிந்தவன்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له