حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ، فَتُطْعِمُهُ، وَكَانَتْ أُمُّ حَرَامٍ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَدَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَطْعَمَتْهُ وَجَعَلَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ. قَالَتْ فَقُلْتُ وَمَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ، أَوْ مِثْلُ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ". شَكَّ إِسْحَاقُ. قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. فَدَعَا لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقُلْتُ وَمَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ ". كَمَا قَالَ فِي الأَوَّلِ. قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. قَالَ " أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ". فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ، فَهَلَكَتْ.
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உம்மு ஹராம் பின்த் மில்ஹான் (ரழி) அவர்களிடம் செல்வது வழக்கம். அப்போது அவர் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு உணவளிப்பார். உம்மு ஹராம் (ரழி), உபாதா பின் அஸ்-ஸாமித் (ரழி) அவர்களின் மனைவியாக இருந்தார். (ஒருமுறை) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம் சென்றார்கள். அவர் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு உணவளித்துவிட்டு, அவர்களது தலையில் பேன் பார்க்கத் தொடங்கினார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உறங்கினார்கள்; பிறகு சிரித்தவாறே விழித்தார்கள்.
உம்மு ஹராம் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "என் சமுதாயத்தாரில் சிலர், அல்லாஹ்வின் பாதையில் போரிடுபவர்களாக எனக்கு (கனவில்) எடுத்துக் காட்டப்பட்டார்கள். அவர்கள் இந்தக் கடலின் மத்தியில், அரியணைகளில் வீற்றிருக்கும் மன்னர்களைப் போன்று (கப்பலில்) சவாரி செய்துகொண்டிருந்தார்கள்" என்று கூறினார்கள். (இங்கு 'மன்னர்களைப் போன்று' என்றா அல்லது 'அரியணையில் உள்ள மன்னர்கள்' என்றா நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள் என்பதில் அறிவிப்பாளர் இஸ்ஹாக் ஐயுறுகிறார்).
உம்மு ஹராம் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னையும் அவர்களில் ஒருவராக ஆக்கும்படி அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள்" என்று கேட்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்காகப் பிரார்த்தித்தார்கள். பிறகு (மீண்டும்) தலைசாய்த்து (உறங்கிவிட்டுச்) சிரித்தவாறே விழித்தார்கள். (உம்மு ஹராம்) நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "என் சமுதாயத்தாரில் சிலர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் போரிடுபவர்களாக எனக்கு எடுத்துக் காட்டப்பட்டார்கள்..." என்று முன்பு சொன்னதைப் போன்றே கூறினார்கள்.
உம்மு ஹராம் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னையும் அவர்களில் ஒருவராக ஆக்கும்படி அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள்" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "நீ (முதலில் சொன்ன) முன்னோடிகளில் ஒருவராக இருக்கிறாய்" என்று கூறினார்கள்.
அவ்வாறே முஆவியா பின் அபீ சுஃப்யான் (ரழி) அவர்களின் காலத்தில் அவர் கடல் பயணம் மேற்கொண்டார். கடலிலிருந்து (கரைக்கு) வெளியானபோது தமது வாகனப் பிராணியிலிருந்து கீழே விழுந்து இறந்துவிட்டார்.
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
தம் சிறிய தாயார் உம்மு ஹராம் பின்த் மில்ஹான் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு நாள் நபி (ஸல்) அவர்கள் எனக்கு அருகில் உறங்கினார்கள்; பிறகு புன்னகைத்தவாறு விழித்தார்கள். நான், 'உங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'என் சமுதாயத்தில் சிலர் இந்த பசுமையான கடலில் பயணம் செய்பவர்களாக (கனவில்) எனக்குக் காட்டப்பட்டார்கள். அவர்கள் சிம்மாசனங்களில் வீற்றிருக்கும் மன்னர்களைப் போன்று இருப்பார்கள்' என்று கூறினார்கள்.
நான், 'அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள்; என்னையும் அவர்களில் ஒருவராக ஆக்கட்டும்' என்று கூறினேன். அவ்வாறே அவர்கள் அவருக்காகப் பிரார்த்தித்தார்கள். பிறகு இரண்டாவது முறையாக உறங்கினார்கள். (முன்பு போன்றே புன்னகைத்தவாறு) விழித்தார்கள். அப்போதும் நான் முன்பு கேட்டவாறே கேட்க, அவர்களும் முன்பு அளித்த பதிலையே அளித்தார்கள். நான், 'என்னையும் அவர்களில் ஒருவராக ஆக்குமாறு அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள்' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'நீ முதலாவதாகச் செல்பவர்களுடன் இருப்பாய்' என்று கூறினார்கள்."
பின்னர், முஸ்லிம்கள் முஆவியா (ரழி) அவர்களுடன் கடல் மார்க்கமாகச் சென்ற முதல் பயணத்தின்போது, உம்மு ஹராம் (ரழி) தம் கணவர் உப்பாதா பின் அஸ்-ஸாமித் (ரழி) அவர்களுடன் அறப்போருக்குப் புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் போரை முடித்துக்கொண்டு ஊர் திரும்புகையில் 'ஷாம்' (சிரியா) நாட்டில் இறங்கினார்கள். அங்கு அவர் சவாரி செய்வதற்காக ஒரு பிராணி (வாகனம்) கொண்டுவரப்பட்டது. (அதில் ஏற முற்பட்டபோது) அது அவரைக் கீழே தள்ளிவிட்டது; அதனால் அவர் மரணமடைந்தார்கள்.
உம்மு ஹராம் (ரழி) என்னிடம் கூறினார்கள்: "நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு நாள் (மதிய வேளையில்) எனது வீட்டில் உறங்கினார்கள். பிறகு அவர்கள் சிரித்தவாறு விழித்தார்கள். நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே (ஸல்)! தங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'என் உம்மத்தினரில் சிலர், சிம்மாசனங்களில் அமர்ந்திருக்கும் அரசர்களைப் போன்று, கடல் பயணம் மேற்கொள்வதை நான் வியந்தேன் (அவர்கள் கடல் பயணம் மேற்கொள்வதை ஒரு தரிசனத்தில் கண்டதால்)' என்று கூறினார்கள். நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே (ஸல்)! என்னையும் அவர்களில் ஒருவராக ஆக்குமாறு அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தனை செய்யுங்கள்' என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், 'நீ அவர்களுடன் இருக்கிறாய்' என்றார்கள்.
பிறகு அவர்கள் மீண்டும் உறங்கினார்கள். பிறகு சிரித்தவாறு விழித்து, முன்பு கூறியது போலவே இரண்டு அல்லது மூன்று முறை கூறினார்கள். நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே (ஸல்)! என்னையும் அவர்களில் ஒருவராக ஆக்குமாறு அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தனை செய்யுங்கள்' என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், 'நீ (அவர்களில்) முதல் தொகுதியினரில் இருக்கிறாய்' என்று கூறினார்கள்."
பிறகு உபாதா பின் அஸ்-ஸாமித் (ரழி) அவர்கள் உம்மு ஹராமை மணமுடித்தார்கள். பிறகு அவர்களை அறப்போருக்காக அழைத்துச் சென்றார்கள். அவர்கள் திரும்பியபோது, சவாரி செய்வதற்காக அவர்களிடம் ஒரு பிராணி கொண்டு வரப்பட்டது. (அதில் ஏற முற்பட்டபோது) அவர்கள் கீழே விழுந்து, அவர்களது கழுத்து முறிந்தது.
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உம்மு ஹராம் பின்த் மில்ஹான் (ரழி) அவர்களிடம் செல்வது வழக்கம். அவர்கள் உபாதா பின் அஸ்-ஸாமித் (ரழி) அவர்களின் மனைவியாவார்கள். ஒருநாள் நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம் சென்றார்கள். அவர் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு உணவளித்தார்; மேலும், அன்னாரின் தலையில் பேன் பார்க்கலானார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உறங்கினார்கள்; பிறகு சிரித்தவாறு விழித்தார்கள்.
உம்மு ஹராம் (ரழி) கூறினார்கள்: "நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'என் சமுதாயத்தாரில் சிலர், அல்லாஹ்வின் பாதையில் போரிடுபவர்களாக எனக்கு (கனவில்) எடுத்துக் காட்டப்பட்டார்கள். அவர்கள் இந்தக் கடலின் நடுவே, சிம்மாசனங்களில் வீற்றிருக்கும் அரசர்கள் என்றோ - அல்லது அரசர்களைப் போன்றோ - சவாரி செய்கிறார்கள்' என்று கூறினார்கள்." (இங்கு 'அரசர்கள்' என்றா அல்லது 'அரசர்களைப் போன்று' என்றா என்பதில் அறிவிப்பாளர் இஸ்ஹாக் அவர்களுக்கு ஐயமேற்பட்டது).
உம்மு ஹராம் (ரழி) கூறினார்கள்: "நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர்களில் ஒருவராக என்னையும் ஆக்குமாறு அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள்' என்று கூறினேன். அவர்களுக்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பிரார்த்தித்தார்கள். பிறகு (மீண்டும்) தம் தலையை வைத்து (உறங்கி)னார்கள்; பிறகு சிரித்தவாறு விழித்தார்கள்.
(உம்மு ஹராம் (ரழி) கூறினார்கள்): "நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'என் சமுதாயத்தாரில் சிலர், அல்லாஹ்வின் பாதையில் போரிடுபவர்களாக எனக்கு எடுத்துக் காட்டப்பட்டார்கள்' என்று முன்பு கூறியதைப் போன்றே கூறினார்கள். நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர்களில் ஒருவராக என்னையும் ஆக்குமாறு அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள்' என்று கூறினேன். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'நீ முதலாவதாகச் செல்பவர்களுடன் இருப்பாய்' என்றார்கள்."
பிறகு முஆவியா பின் அபீ சுஃப்யான் (ரழி) அவர்களது ஆட்சிக் காலத்தில் உம்மு ஹராம் (ரழி) கடல் பயணம் மேற்கொண்டார்கள். கடலிலிருந்து (கரைக்கு) வந்தபோது தமது வாகனத்திலிருந்து கீழே விழுந்து மரணமடைந்தார்கள்.
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உம்மு ஹராம் பின்த் மில்ஹான் (ரழி) அவர்களிடம் செல்வது வழக்கம். அவர் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு உணவளிப்பார். உம்மு ஹராம், உப்பாதா இப்னு ஸாமித் (ரழி) அவர்களின் மனைவியாக இருந்தார். ஒரு நாள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம் சென்றார்கள். அவர் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு உணவளித்தார். பிறகு (உம்மு ஹராம்) அவர்களின் தலையில் (பேன், அழுக்கு போன்றவற்றை) நீக்க அமர்ந்தார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உறங்கிவிட்டார்கள். பிறகு சிரித்துக் கொண்டே விழித்தார்கள்.
(உம்மு ஹராம் கூறுகிறார்): நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "என் உம்மத்தில் (சமுதாயத்தில்) சிலர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் போரிடுபவர்களாக எனக்கு எடுத்துக்காட்டப்பட்டார்கள். கட்டில்களின் மீது (அமர்ந்திருக்கும்) அரசர்களைப் போன்று - அல்லது அரசர்களைப் போன்று கட்டில்களின் மீது - இந்தக் கடலின் நடுவே அவர்கள் சவாரி செய்து கொண்டிருந்தார்கள்" என்று கூறினார்கள். (இவ்விரண்டில் எதைச் சொன்னார்கள் என்பதில் அறிவிப்பாளருக்குச் சந்தேகம் உள்ளது).
நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னையும் அவர்களில் ஒருவராக ஆக்கும்படி அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள்" என்று கேட்டேன். அவர்களுக்காக நபி (ஸல்) அவர்கள் பிரார்த்தித்தார்கள். பிறகு (மீண்டும்) தலையை வைத்து உறங்கினார்கள். பிறகு சிரித்துக்கொண்டே விழித்தார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "என் உம்மத்தில் சிலர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் போரிடுபவர்களாக எனக்கு எடுத்துக்காட்டப்பட்டார்கள்" என்று முன்பு கூறியதைப் போலவே கூறினார்கள்.
நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னையும் அவர்களில் ஒருவராக ஆக்கும்படி அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நீ (முதலில் செல்பவர்களான) முந்தியோரில் ஒருவராவாய்" என்று கூறினார்கள்.
ஆகவே, முஆவியா (ரழி) அவர்களின் காலத்தில் உம்மு ஹராம் பின்த் மில்ஹான் (ரழி) கடல் பயணம் மேற்கொண்டார்கள். கடலிலிருந்து (கரைக்கு) வெளியேறி வந்தபோது, தம் சவாரிப் பிராணியிலிருந்து கீழே விழுந்து இறந்துவிட்டார்.
உம்மு ஹராம் (ரழி) அவர்கள் (அவர்கள் அனஸ் (ரழி) அவர்களின் மாமி ஆவார்கள்) அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு நாள் எங்களிடம் வந்தார்கள். எங்கள் வீட்டில் (சிறிது நேரம்) உறங்கினார்கள் (மதியத் தூக்கம் கொண்டார்கள்). அவர்கள் விழித்தபோது, சிரித்துக் கொண்டிருந்தார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தந்தையும் தாயும் தங்களுக்கு அர்ப்பணமாகட்டும்! உங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது?" என்று கேட்டேன்.
அதற்கு அவர்கள், "எனக்குக் காட்டப்பட்டது (கனவில்), என் சமுதாயத்தில் ஒரு கூட்டத்தினர் அரசர்கள் சிம்மாசனங்களில் அமர்ந்திருப்பதைப் போன்று, இந்தக் கடலின் மேற்பரப்பில் பயணம் செய்வதாக" என்று கூறினார்கள்.
நான், "அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தனை செய்யுங்கள், அவன் என்னை அவர்களில் ஒருவராக ஆக்குவானாக" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "நிச்சயமாக நீ அவர்களில் ஒருவர்தான்" என்று கூறினார்கள்.
பிறகு (மீண்டும்) உறங்கினார்கள். விழித்தெழுந்து (மீண்டும்) சிரித்துக் கொண்டிருந்தார்கள். நான் அவர்களிடம் கேட்டேன், அவர்கள் (முன்பு கூறியது) போன்றே பதில் அளித்தார்கள். நான், "அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தனை செய்யுங்கள், அவன் என்னை அவர்களில் ஒருவராக ஆக்குவானாக" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "நீ முந்தியவர்களில் ஒருவராக இருக்கிறாய்" என்று கூறினார்கள்.
(அறிவிப்பாளர்) அனஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: பின்னர் உபாதா பின் ஸாமித் (ரழி) அவர்கள் உம்மு ஹராம் (ரழி) அவர்களை மணமுடித்தார்கள். அவர் (உபாதா) கடற்படைப் போருக்குச் சென்றபோது, இவரையும் (உம்மு ஹராம்) தன்னுடன் அழைத்துச் சென்றார். அவர் (கரைக்கு) வந்து சேர்ந்தபோது, அவருக்காக ஒரு கோவேறு கழுதை கொண்டுவரப்பட்டது. அதில் ஏறியபோது அது அவரை கீழே தள்ளியது; அதனால் அவரது கழுத்து முறிந்து (அவர் மரணமடைந்தார்).