இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

4679ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ السَّبَّاقِ، أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيَّ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ يَكْتُبُ الْوَحْىَ قَالَ أَرْسَلَ إِلَىَّ أَبُو بَكْرٍ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَعِنْدَهُ عُمَرُ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدِ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِالنَّاسِ، وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ فَيَذْهَبَ كَثِيرٌ مِنَ الْقُرْآنِ، إِلاَّ أَنْ تَجْمَعُوهُ، وَإِنِّي لأَرَى أَنْ تَجْمَعَ الْقُرْآنَ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ لِعُمَرَ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي فِيهِ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ لِذَلِكَ صَدْرِي، وَرَأَيْتُ الَّذِي رَأَى عُمَرُ‏.‏ قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَعُمَرُ عِنْدَهُ جَالِسٌ لاَ يَتَكَلَّمُ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ وَلاَ نَتَّهِمُكَ، كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْىَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَتَبَّعِ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ‏.‏ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفَنِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنَ الْجِبَالِ مَا كَانَ أَثْقَلَ عَلَىَّ مِمَّا أَمَرَنِي بِهِ مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلاَنِ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ، فَلَمْ أَزَلْ أُرَاجِعُهُ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ اللَّهُ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ، فَقُمْتُ فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنَ الرِّقَاعِ وَالأَكْتَافِ وَالْعُسُبِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ، حَتَّى وَجَدْتُ مِنْ سُورَةِ التَّوْبَةِ آيَتَيْنِ مَعَ خُزَيْمَةَ الأَنْصَارِيِّ، لَمْ أَجِدْهُمَا مَعَ أَحَدٍ غَيْرِهِ ‏{‏لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ‏}‏ إِلَى آخِرِهِمَا، وَكَانَتِ الصُّحُفُ الَّتِي جُمِعَ فِيهَا الْقُرْآنُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ‏.‏ تَابَعَهُ عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ وَاللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ‏.‏ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ وَقَالَ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ الأَنْصَارِيِّ‏.‏ وَقَالَ مُوسَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ‏.‏ وَتَابَعَهُ يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ‏.‏ وَقَالَ أَبُو ثَابِتٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ وَقَالَ مَعَ خُزَيْمَةَ، أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ‏.‏
ஜைத் பின் ஸாபித் அல்-அன்ஸாரி (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

(இவர் வஹீ (இறைச்செய்தி) எழுதுபவர்களில் ஒருவராக இருந்தார்). யமாமா போரில் (சஹாபாக்களின்) உயிர்ச்சேதத்திற்குப் பிறகு அபூபக்ர் (ரலி) அவர்கள் என்னை ஆள் அனுப்பி அழைத்தார்கள். (நான் சென்றபோது) அவர்களுக்கு அருகில் உமர் (ரலி) அவர்களும் இருந்தார்கள். அபூபக்ர் (ரலி) அவர்கள் (என்னிடம்) கூறினார்கள்:

"உமர் என்னிடம் வந்து, 'யமாமா போர் நாளில் மக்களிடையே கடும் உயிர்ச்சேதம் ஏற்பட்டுள்ளது. (குர்ஆனை மனனம் செய்தவர்களான ஹாஃபிழ்கள் எனும்) குர்ராக்களிடம் இவ்வாறு போர்க்களங்களில் உயிர்ச்சேதம் அதிகரித்தால் குர்ஆனின் பெரும்பகுதி (நம்மை விட்டும்) போய்விடுமோ என நான் அஞ்சுகிறேன். எனவே, நீங்கள் குர்ஆனைத் ஒன்றுதிரட்டித் தொகுக்க வேண்டும் என நான் கருதுகிறேன்' என்று கூறினார்.

நான் உமரிடம், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்யாத ஒரு காரியத்தை நான் எப்படிச் செய்வேன்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு உமர், 'அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இது ஒரு நன்மையான காரியம்தான்' என்று கூறினார். அல்லாஹ் இக்காரியத்திற்காக எனது நெஞ்சத்தை விரிவுபடுத்தும் வரை உமர் இது குறித்து என்னிடம் வலியுறுத்திக் கொண்டே இருந்தார். உமர் எதை (நன்மை என்று) கருதினாரோ அதையே நானும் (தற்போது) கருதுகிறேன்."

ஜைத் பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: உமர் (ரலி) அவர்கள் அபூபக்ர் (ரலி) அவர்களுக்கு அருகில் மௌனமாக அமர்ந்திருந்தார்கள். (பிறகு) அபூபக்ர் (ரலி) அவர்கள் (என்னிடம்), "நீங்கள் அறிவுள்ள ஓர் இளைஞர்; நாங்கள் உங்களைச் சந்தேகிக்கமாட்டோம். நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்காக வஹீ (இறைச்செய்தி) எழுதுபவராக இருந்தீர்கள். எனவே, நீங்கள் குர்ஆனைத் தேடிச் சேகரித்து ஒன்றிணையுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! மலைகளில் ஒன்றை இடமாற்றம் செய்யும்படி எனக்கு அவர்கள் கட்டளையிட்டிருந்தாலும், குர்ஆனை ஒன்றுதிரட்டும்படி எனக்குக் கட்டளையிட்ட இந்தச் சுமையை விட அது எனக்குக் கடினமானதாக இருந்திருக்காது. நான் (அவர்களிடம்), "நபி (ஸல்) அவர்கள் செய்யாத ஒரு காரியத்தை நீங்கள் இருவரும் எப்படிச் செய்வீர்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அபூபக்ர் (ரலி), "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இது ஒரு நன்மையான காரியம்தான்" என்று பதிலளித்தார்கள். அபூபக்ர் மற்றும் உமர் ஆகியோரின் நெஞ்சங்களை அல்லாஹ் எதற்காக விரிவுபடுத்தினானோ, அதற்காக எனது நெஞ்சத்தையும் விரிவுபடுத்தும் வரை நான் இது குறித்து அவரிடம் விவாதித்துக் கொண்டே இருந்தேன்.

பிறகு நான் எழுந்து சென்று, தோல் துண்டுகள், (விலங்குகளின்) தோள்பட்டை எலும்புகள், பேரீச்ச மட்டைத் தண்டுகள் மற்றும் மனிதர்களின் நெஞ்சங்கள் (நினைவாற்றல்) ஆகியவற்றிலிருந்து குர்ஆனைத் தேடிச் சேகரித்தேன். (இறுதியாக) ஸூரத்துத் தவ்பாவின் இரண்டு வசனங்களை குஸைமா அல்-அன்ஸாரி (ரலி) அவர்களிடம் மட்டுமே பெற்றேன். அவர்களைத் தவிர வேறு யாரிடமும் இவ்விரு வசனங்களையும் நான் காணவில்லை. (அவை):

**"லக்கத் ஜாஅக்கும் ரஸூலும் மின் அன்ஃபுஸிகும் அஸீஸுன் அலைஹி மா அனித்தும் ஹரீஸுன் அலைக்கும்..."** (9:128) (என்றுத் தொடங்கி) அந்த அத்தியாயத்தின் இறுதி வரை உள்ள வசனங்களாகும் (அதாவது, ஸூரத்துத் தவ்பாவின் 128 மற்றும் 129 ஆகிய இரு வசனங்கள்).

குர்ஆன் தொகுக்கப்பட்ட அந்த ஏடுகள் (ஸுஹுஃப்), அபூபக்ர் (ரலி) அவர்களை அல்லாஹ் மரணிக்கச் செய்யும் வரை அவர்களிடம் இருந்தன. பிறகு அல்லாஹ் உமர் (ரலி) அவர்களை மரணிக்கச் செய்யும் வரை அவர்களிடம் இருந்தன. பிறகு உமர் (ரலி) அவர்களின் மகள் ஹஃப்ஸா (ரலி) அவர்களிடம் இருந்தன.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
7191ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبُو ثَابِتٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ بَعَثَ إِلَىَّ أَبُو بَكْرٍ لِمَقْتَلِ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَعِنْدَهُ عُمَرُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدِ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ، وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا، فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ، وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ‏.‏ قُلْتُ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ عُمَرَ، وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَى عُمَرُ‏.‏ قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَإِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ لاَ نَتَّهِمُكَ، قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْىَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَتَبَّعِ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ‏.‏ قَالَ زَيْدٌ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفَنِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنَ الْجِبَالِ مَا كَانَ بِأَثْقَلَ عَلَىَّ مِمَّا كَلَّفَنِي مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ‏.‏ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلاَنِ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ يَحُثُّ مُرَاجَعَتِي حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ اللَّهُ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ، وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَيَا، فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنَ الْعُسُبِ وَالرِّقَاعِ وَاللِّخَافِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ، فَوَجَدْتُ آخِرَ سُورَةِ التَّوْبَةِ ‏{‏لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ‏}‏ إِلَى آخِرِهَا مَعَ خُزَيْمَةَ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ فَأَلْحَقْتُهَا فِي سُورَتِهَا، وَكَانَتِ الصُّحُفُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ، ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ اللِّخَافُ يَعْنِي الْخَزَفَ‏.‏
ஸைத் பின் ஸாபித் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

யமாமா (போரில்) மக்கள் கொல்லப்பட்டதைத் தொடர்ந்து அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் எனக்கு ஆளனுப்பினார்கள். அப்போது உமர் (ரழி) அவர்களும் அருகில் இருந்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் (என்னிடம்) கூறினார்கள்: "உமர் என்னிடம் வந்து, 'யமாமா போர்க்களத்தில் குர்ஆனை ஓதுபவர்களிடத்தில் (குர்ராக்கள்) மரணம் வெகுவாக நிகழ்ந்துள்ளது. குர்ஆனை ஓதுபவர்கள் மற்ற போர்க்களங்களிலும் கொல்லப்பட்டு, அதனால் குர்ஆனின் பெரும்பகுதி போய்விடுமோ என நான் அஞ்சுகிறேன். எனவே, தாங்கள் குர்ஆனைத் ஒன்றுதிரட்டும்படி ஆணையிட வேண்டும் என நான் கருதுகிறேன்' என்று கூறினார்.

அதற்கு நான் (உமரிடம்), 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்யாத ஒன்றை நான் எப்படிச் செய்வேன்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு உமர், 'அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இது நன்மையானதுதான்' என்று கூறினார். அல்லாஹ், உமரின் நெஞ்சை எதற்காக விரிவுபடுத்தினானோ அதற்காக என் நெஞ்சையும் விரிவுபடுத்தும் வரை உமர் இது தொடர்பாக என்னிடம் வலியுறுத்திக் கொண்டே இருந்தார். நானும் உமர் கண்ட அதே கருத்தையே கண்டேன்.

(பிறகு என்னிடம்) அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், "நிச்சயமாக நீர் புத்திசாலியான இளைஞர்; உம்மை நாங்கள் சந்தேகப்படமாட்டோம். நீர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்காக 'வஹீ' (இறைச்செய்தி) எழுதுபவராக இருந்தீர். எனவே, நீர் குர்ஆனைத் தேடிச் சென்று அதனை ஒன்றுதிரட்டுவீராக!" என்று கூறினார்கள்.

(ஸைத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:) அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! மலைகளில் ஒரு மலையை நகர்த்துமாறு அவர் எனக்குப் பணித்திருந்தாலும், குர்ஆனை ஒன்றுதிரட்டும்படி அவர் எனக்குப் பணித்ததை விட, அது எனக்குப் பளுவானதாக இருந்திருக்காது. நான், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்யாத ஒன்றை நீங்கள் இருவரும் எப்படிச் செய்வீர்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இது நன்மையானதுதான்" என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ், அபூபக்ர் மற்றும் உமர் ஆகியோரின் நெஞ்சங்களை எதற்காக விரிவுபடுத்தினானோ, அதற்காக என் நெஞ்சையும் விரிவுபடுத்தும் வரை அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் இது தொடர்பாக என்னிடம் வலியுறுத்திக் கொண்டே இருந்தார்கள். நானும் அவர்கள் இருவரும் கண்ட கருத்தையே கண்டேன்.

எனவே, நான் குர்ஆனைத் தேடிச் சென்று, பேரீச்சை மட்டைத் தண்டுகள், (தோல் அல்லது எலும்பினாலான) ஏடுகள், மண்பாண்டத் துண்டுகள் (அல்லது மெல்லிய வெண் கற்கள் - ஒரு அறிவிப்பாளர் விளக்கத்தின்படி) மற்றும் மனிதர்களின் நெஞ்சங்களிலிருந்தும் அதனை ஒன்றுதிரட்டினேன். (இறுதியாக) அத்தவ்பா அத்தியாயத்தின் இறுதி வசனமான **'லக்கத் ஜாஅகும் ரஸூலுன் மின் அன்ஃபுஸிகும்...'** (என்று தொடங்கும் வசனத்தை அதன்) இறுதிவரை குஸைமா (ரழி) அல்லது அபூ குஸைமா (ரழி) அவர்களிடம் மட்டுமே பெற்றேன். அதை அதற்குரிய அத்தியாயத்துடன் இணைத்துவிட்டேன்.

இந்தத் தொகுப்பு ஏடுகள், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களை அல்லாஹ் கைப்பற்றும்வரை அவர்களிடமும், பிறகு உமர் (ரழி) அவர்களை அல்லாஹ் கைப்பற்றும்வரை அவர்களிடமும், பிறகு (அவர்களின் மகள்) ஹஃப்ஸா பின்த் உமர் (ரழி) அவர்களிடமும் இருந்தன.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3103ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ، أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ، حَدَّثَهُ قَالَ بَعَثَ إِلَىَّ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَإِذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عِنْدَهُ فَقَالَ إِنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَدْ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدِ اسْتَحَرَّ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ يَوْمَ الْيَمَامَةِ وَإِنِّي لأَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعُمَرَ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ عُمَرَ وَرَأَيْتُ فِيهِ الَّذِي رَأَى قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّكَ شَابٌّ عَاقِلٌ لاَ نَتَّهِمُكَ قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْوَحْىَ فَتَتَبَّعِ الْقُرْآنَ ‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفُونِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنَ الْجِبَالِ مَا كَانَ أَثْقَلَ عَلَىَّ مِنْ ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلُونَ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ صَدْرَهُمَا صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنَ الرِّقَاعِ وَالْعُسُبِ وَاللِّخَافِ يَعْنِي الْحِجَارَةَ الرِّقَاقَ وَصُدُورِ الرِّجَالِ فَوَجَدْتُ آخِرَ سُورَةِ بَرَاءَةَ مَعَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ ‏:‏ ‏(‏ قَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ * فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
ஸைத் பின் ஸாபித் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

யமாமா போரில் (பல) மக்கள் கொல்லப்பட்ட சமயத்தில் அபூபக்ர் அஸ்-ஸித்தீக் (ரழி) அவர்கள் எனக்கு ஆள் அனுப்பினார்கள். (அங்கே சென்றபோது) உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களுக்கு அருகில் இருந்தார்கள்.

அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் (என்னிடம்) கூறினார்கள்: "உமர் (ரழி) என்னிடம் வந்து, 'யமாமா போர் நடந்த நாளில் குர்ஆனை மனனம் செய்தவர்களிடையே (குர்ராக்களிடையே) மரணம் அதிகமாக நிகழ்ந்துள்ளது. குர்ஆனை மனனம் செய்தவர்கள் பல போர்க்களங்களிலும் (இவ்வாறே) கொல்லப்பட்டால் குர்ஆனின் பெரும்பகுதி இல்லாமல் போய்விடுமோ என நான் அஞ்சுகிறேன். ஆகவே, தாங்கள் குர்ஆனைத் ஒன்றுதிரட்ட (தொகுக்க) உத்தரவிட வேண்டும் என நான் கருதுகிறேன்' என்று கூறினார்.

அதற்கு நான் உமரிடம், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்யாத ஒன்றை நான் எப்படிச் செய்வேன்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு உமர், 'அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இது ஒரு நன்மையான காரியம்' என்று கூறினார். அல்லாஹ், உமரின் உள்ளத்தை எதற்காக (குர்ஆனைத் தொகுப்பதற்காக) திறந்தானோ, அதற்காக என் உள்ளத்தையும் திறக்கும் வரை, உமர் என்னிடம் இதுபற்றித் தொடர்ந்து வலியுறுத்திக் கொண்டே இருந்தார். நானும் அவர் கண்டவாறே (இதிலுள்ள நன்மையை) கண்டேன்."

ஸைத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் (என்னிடம்), "நீ புத்திசாலியான ஓர் இளைஞர். உன் நாணயத்தில் நாங்கள் சந்தேகப்படமாட்டோம். இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்காக 'வஹீ' (வேத அறிவிப்பை) நீ எழுதுபவராக இருந்தாய். ஆகவே, நீ குர்ஆனைத் தேடிக் கண்டுபிடித்து அதை ஒன்றுதிரட்டுவாயாக!" என்று கூறினார்கள்.

(ஸைத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:) "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! மலைகளில் ஒன்றை நகர்த்துமாறு அவர்கள் எனக்குக் கட்டளையிட்டிருந்தாலும், அவர்கள் எனக்குப் பணித்த அந்தப் பணியைவிட (குர்ஆனைத் தொகுப்பதை விட) அது எனக்குப் பளுவானதாக இருந்திருக்காது."

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்யாத ஒன்றை நீங்கள் இருவரும் எப்படிச் செய்வீர்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி), "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இது ஒரு நன்மையான காரியம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அல்லாஹ், அபூபக்ர் (ரழி) மற்றும் உமர் (ரழி) ஆகியோரின் உள்ளங்களை எதற்காக (குர்ஆனைத் தொகுப்பதற்காக) திறந்தானோ, அதற்காக என் உள்ளத்தையும் அவன் திறக்கும்வரை அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களும் உமர் (ரழி) அவர்களும் என்னிடம் இதுபற்றித் தொடர்ந்து வலியுறுத்திக் கொண்டே இருந்தார்கள்.

ஆகவே, நான் குர்ஆனைத் தேடிக் கண்டுபிடித்து, தோல்துண்டுகள், பேரீச்சை மட்டைகள், அல்-லிகாஃப் (என்னும் தட்டையான கற்கள்) மற்றும் மனிதர்களின் நெஞ்சங்களிலிருந்தும் (மனனத்திலிருந்தும்) அதை ஒன்றுதிரட்டத் தொடங்கினேன்.

இறுதியாக 'சூரா பராஅத்'தின் கடைசிப் பகுதியை குஸைமா பின் ஸாபித் (ரழி) அவர்களிடம் கண்டேன்: "(நபியே!) நிச்சயமாக உங்களிலிருந்தே ஒரு தூதர் உங்களிடம் வந்திருக்கின்றார்; நீங்கள் சிரமப்படுவது அவருக்கு வருத்தமாக இருக்கின்றது; மேலும், உங்கள் மீது அதிக அக்கறை உள்ளவராகவும், நம்பிக்கையாளர்களின் மீது மிக்க கருணையும், இரக்கமும் உடையவராகவும் அவர் இருக்கின்றார். (நபியே!) அவர்கள் உம்மைப் புறக்கணித்தால் (நீர் கூறும்): அல்லாஹ் எனக்குப் போதுமானவன்; அவனைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை; அவன் மீதே நான் நம்பிக்கை வைத்திருக்கின்றேன் - மேலும் அவரே மகத்தான அர்ஷின் (அரியாசனத்தின்) அதிபதி ஆவான்" (9:128-129).

அபூ ஈஸா (இமாம் திர்மிதி) கூறினார்கள்: இந்த ஹதீஸ் ஹஸன் ஸஹீஹ் (நன்மைமிக்க, ஆதாரப்பூர்வமான) ஆகும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
76முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ السَّبَّاقِ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَرْسَلَ إِلَيْهِ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَإِذَا عُمَرُ عِنْدَهُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ بِأَهْلِ الْيَمَامَةِ مِنْ قُرَّاءِ الْقُرْآنِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ لَا يُوعَى وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ فَقُلْتُ لِعُمَرَ وَكَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ بِذَلِكَ صَدْرِي وَرَأَيْتُ فِيهِ الَّذِي رَأَى عُمَرُ قَالَ زَيْدٌ وَعُمَرُ عِنْدَهُ جَالِسٌ لَا يَتَكَلَّمُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّكَ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ وَقَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْمَعْهُ قَالَ زَيْدٌ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفُونِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ بِأَثْقَلَ عَلَيَّ مِمَّا أَمَرَنِي بِهِ مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ فَقُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلُونَ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ‏.‏
ஜைத் பின் தாபித் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்-யமாமா போரில் (குர்ஆன் மனனதாரர்கள் உட்பட) ஏற்பட்ட உயிரிழப்புகள் குறித்து (ஆலோசனை செய்ய) அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் எனக்கு ஆளனுப்பினார்கள். (நான் அங்கு சென்றபோது) உமர் (ரழி) அவர்களும் அவர்களுடன் இருந்தார்கள். அப்போது அபூபக்ர் (ரழி) கூறினார்கள்:
“உமர் (ரழி) என்னிடம் வந்து, ‘அல்-யமாமா போர்க்களத்தில் குர்ஆனை மனனம் செய்தவர்களிடையே (குர்ராக்கள்) உயிர்ச்சேதம் கடுமையாகியுள்ளது. பல்வேறு போர்க்களங்களிலும் குர்ஆனை மனனம் செய்தவர்களிடையே இவ்வாறே உயிர்ச்சேதம் அதிகமாகி, அதனால் குர்ஆனின் பெரும் பகுதி (தொகுக்கப்படாமல்) போய்விடுமோ என நான் அஞ்சுகிறேன். எனவே, தாங்கள் குர்ஆனைத் ஒன்று திரட்டும்படி ஆணையிட வேண்டும் என நான் கருதுகிறேன்’ என்று கூறினார்கள். நான் உமர் (ரழி) அவர்களிடம், ‘அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்யாத ஒரு காரியத்தை நான் எப்படிச் செய்வது?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், ‘அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக, இது ஒரு நன்மையான காரியம்’ என்றார்கள். அல்லாஹ் அதற்காக என் உள்ளத்தை விரிவுபடுத்தி, உமர் (ரழி) அவர்களின் கருத்தை நானும் ஏற்கும் வரை, அவர்கள் இது குறித்து என்னிடம் வலியுறுத்திக் கொண்டே இருந்தார்கள்.”
ஜைத் (ரழி) கூறினார்கள்: உமர் (ரழி) பேசாமல் அவருக்கு அருகில் அமர்ந்திருந்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) கூறினார்கள்: “நீர் புத்திசாலி இளைஞர்; உம்மை நாங்கள் சந்தேகிக்கவில்லை. நீர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்காக ‘வஹீ’ (இறைச்செய்தி) எழுதுபவராக இருந்தீர். எனவே, நீர் குர்ஆனைத் தொகுப்பீராக!”
ஜைத் (ரழி) கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! மலைகளில் ஒன்றை நகர்த்துமாறு அவர்கள் எனக்குக் கட்டளையிட்டிருந்தால்கூட, குர்ஆனைத் தொகுக்கும்படி அவர்கள் எனக்குப் பணித்த காரியத்தைவிட அது எனக்குக் கடினமானதாக இருந்திருக்காது. நான், ‘அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்யாத ஒரு காரியத்தை நீங்கள் இருவரும் எப்படிச் செய்வீர்கள்?’ என்று கேட்டேன்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம்) [புகாரி 4986] (தாருஸ்ஸலாம்)