இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

185ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ ـ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى ـ أَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي، كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ‏.‏ فَدَعَا بِمَاءٍ، فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَهُ مَرَّتَيْنِ، ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا، ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ، ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ، فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ، بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ، حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ، ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ، ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம் ஒருவர், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூச் செய்வார்கள் என்பதை எனக்குக் காட்ட முடியுமா?” என்று கேட்டார். (அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அம்ர் பின் யஹ்யாவின் பாட்டனார் ஆவார்).

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் ‘ஆம்’ என்று கூறி, தண்ணீர் கொண்டுவருமாறு கேட்டார்கள். அவர்கள் தம் கைகளில் (நீரை) ஊற்றி, அவற்றை இருமுறை கழுவினார்கள். பின்னர் மூன்று முறை வாய் கொப்பளித்து, மூக்கிலும் நீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள். பிறகு தம் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு தம் இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இருமுறை கழுவினார்கள். பின்னர் தம் கைகளால் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; கைகளை முன்னோக்கியும் பின்னோக்கியும் கொண்டு சென்றார்கள். (அதாவது) தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து தொடங்கி, பிடரி வரை கைகளைக் கொண்டு சென்று, பிறகு தொடங்கிய இடத்திற்கே மீண்டும் திருப்பிக் கொண்டு வந்தார்கள். பிறகு தம் இரு கால்களையும் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
186ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَبِيهِ، شَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ، فَتَوَضَّأَ لَهُمْ وُضُوءَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَكْفَأَ عَلَى يَدِهِ مِنَ التَّوْرِ، فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلاَثًا، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ، فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثَ غَرَفَاتٍ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَمَسَحَ رَأْسَهُ، فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً، ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ‏.‏
அம்ரு (ரஹ்) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
என் தந்தை (யஹ்யா அல்-மாஸினீ), அம்ரு பின் அபீ ஹஸன் அவர்கள் அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம் நபி (ஸல்) அவர்களின் உளூவைப் பற்றிக் கேட்டதைப் பார்த்தார்கள். உடனே அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் தண்ணீர் உள்ள பாத்திரம் ஒன்றைக் கொண்டுவரச் சொல்லி, அவர்களுக்கு நபி (ஸல்) அவர்களின் உளூவைப் போன்றே உளூச் செய்துகாட்டினார்கள்.

அவர்கள் பாத்திரத்திலிருந்து தம் கையின் மீது (தண்ணீரைச்) சாய்த்து, தம் இரு கைகளையும் மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு தம் கையைப் பாத்திரத்தினுள் நுழைத்து, (தண்ணீர் அள்ளி) வாய் கொப்பளித்து, நாசிக்குத் தண்ணீர் செலுத்தி, பிறகு அதை வெளியேற்றி (நாசியைச்) சுத்தம் செய்தார்கள்; (இவை அனைத்தையும்) மூன்று கைப்பிடி தண்ணீரால் செய்தார்கள் (அதாவது, ஒவ்வொரு கைப்பிடி நீரையும் வாய் கொப்பளிப்பதற்கும் நாசிக்குச் செலுத்துவதற்கும் பயன்படுத்தினார்கள், இதை மூன்று முறை செய்தார்கள்).

பிறகு தம் கையை (பாத்திரத்தினுள்) நுழைத்து, (தண்ணீர் அள்ளி) தம் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு தம் கையை (பாத்திரத்தினுள்) நுழைத்து, தம் இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இரண்டு முறை கழுவினார்கள். பிறகு தம் கையை (பாத்திரத்தினுள்) நுழைத்து, தம் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; அப்போது (தம் இரு கைகளையும்) முன்னும் பின்னுமாக ஒரு முறை கொண்டு சென்றார்கள். பிறகு தம் இரு கால்களையும் கணுக்கால் வரை கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
192ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ شَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ، فَتَوَضَّأَ لَهُمْ، فَكَفَأَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثَلاَثًا، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ، فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ، وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا بِثَلاَثِ غَرَفَاتٍ مِنْ مَاءٍ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ، فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ، فَغَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ، فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَقْبَلَ بِيَدَيْهِ وَأَدْبَرَ بِهِمَا، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ‏.‏ وَحَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ مَسَحَ رَأْسَهُ مَرَّةً‏.‏
அம்ர் பின் அபீ ஹஸன் அவர்கள், அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம் நபி (ஸல்) அவர்களின் உளூவைப் பற்றி கேட்டார்கள். (அப்போது) அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் தண்ணீர் உள்ள ஒரு பாத்திரத்தைக் கொண்டுவரச் சொல்லி, அவர்களுக்கு (செய்து காட்டுவதற்காக) உளூச் செய்தார்கள்.

அவர்கள் (முதலில்) தமது கைகளின் மீது (நீரைச்) சாய்த்து, அவற்றை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு அவர்கள் தமது கையை பாத்திரத்தினுள் விட்டு, மூன்று அள்ளுத் தண்ணீரால் (ஒவ்வொரு அள்ளலிலும் வாய் கொப்பளித்து, மூக்கினுள் நீர் செலுத்தி, மூக்கைச் சிந்தி) மூன்று முறை (இச்செயலைச்) செய்தார்கள். பிறகு அவர்கள் தமது கையை பாத்திரத்தினுள் விட்டு, தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு அவர்கள் தமது கையை பாத்திரத்தினுள் விட்டு, தமது கைகளை முழங்கைகள் வரை இரண்டு இரண்டு முறை கழுவினார்கள். பிறகு அவர்கள் தமது கையை பாத்திரத்தினுள் விட்டு, தமது தலைக்கு மஸ்ஹு செய்தார்கள்; (அப்போது) கைகளை முன்புறத்திற்குக் கொண்டுவந்து பின்னர் பின்புறத்திற்குக் கொண்டு சென்றார்கள். பிறகு அவர்கள் தமது கையை பாத்திரத்தினுள் விட்டு, தமது கால்களைக் கழுவினார்கள்.

வுஹைப் அவர்களின் அறிவிப்பில், "(நபி (ஸல்) அவர்கள்) தமது தலைக்கு ஒரு முறை மஸ்ஹு செய்தார்கள்" என்று இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
555ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الأَنْصَارِيِّ، - وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ - قَالَ قِيلَ لَهُ تَوَضَّأْ لَنَا وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَدَعَا بِإِنَاءٍ فَأَكْفَأَ مِنْهَا عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثَلاَثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ فَفَعَلَ ذَلِكَ ثَلاَثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَغَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَقْبَلَ بِيَدَيْهِ وَأَدْبَرَ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا كَانَ وُضُوءُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸைத் இப்னு ஆஸிம் அல்அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அவரிடம் (மக்கள்), 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உளூச் செய்தது போல் எங்களுக்காக உளூச் செய்து காட்டுங்கள்' என்று கூறினார்கள். அவர் ஒரு பாத்திரம் (தண்ணீர்) கொண்டுவரச் சொல்லி, அதிலிருந்து தம் கைகளில் (தண்ணீரைச்) சாய்த்து, அவற்றை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு தம் கையை (பாத்திரத்தினுள்) நுழைத்து (தண்ணீரை) வெளியே எடுத்து, வாய் கொப்பளித்து, மூக்கிற்குள் நீர் செலுத்தி (அதை வெளியேற்றினார்கள்); (இவைகளை) ஒரே கைப்பிடித் தண்ணீரில் செய்தார்கள். இவ்வாறு மூன்று முறை செய்தார்கள். பிறகு தம் கையை நுழைத்து வெளியே எடுத்து தம் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு தம் கையை நுழைத்து வெளியே எடுத்து தம் இரு கைகளையும் முழங்கை வரை இரண்டு இரண்டு முறை கழுவினார்கள். பிறகு தம் கையை நுழைத்து வெளியே எடுத்து தம் தலையைத் தடவினார்கள் (மஸ்ஹ் செய்தார்கள்); அப்போது தம் கைகளை முன்புறமாகவும் பின்புறமாகவும் கொண்டு சென்றார்கள். பிறகு தம் இரு கால்களையும் கணுக்கால் வரை கழுவினார்கள். பிறகு, 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உளூ இவ்வாறுதான் இருந்தது' என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
557ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا ‏.‏ وَلَمْ يَقُلْ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ ‏.‏ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏
முந்தைய ஹதீஸின் அதே அறிவிப்பாளர் தொடரில் வந்துள்ளதாவது: (நபி (ஸல்) அவர்கள்) வாய் கொப்பளித்தார்கள்; மூக்கிற்குள் தண்ணீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள்; மும்முறை (செய்தார்கள்). ஆனால் (அவர்கள்) "ஓர் உள்ளங்கையிலிருந்து" (தண்ணீர் எடுத்து) என்று குறிப்பிடவில்லை. மேலும், (தலையைத் தடவும்போது) "தம் இரு கைகளையும் முன்னும் பின்னும் கொண்டு சென்றார்கள்" என்று (முந்தைய அறிவிப்பில்) கூறியதற்குப் பின்னால், (பின்வருமாறு) அதிகப்படுத்தினார்கள்: "தமது தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து (தடவ) ஆரம்பித்து, அவ்விரு கைகளையும் பிடரி வரை கொண்டு சென்றார்கள். பிறகு எங்கிருந்து ஆரம்பித்தாரோ அந்த இடத்திற்கே அவ்விரு கைகளையும் திருப்பிக் கொண்டு வந்தார்கள்; (பிறகு) தம் கால்களைக் கழுவினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
97சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ - وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى - هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏
அம்ர் இப்னு யஹ்யாவின் தந்தை, அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம் (அதாவது, நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் ஒருவராகவும், அம்ர் இப்னு யஹ்யாவின் பாட்டனாராகவும் இருந்தவரிடம்), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எப்படி உளூ செய்தார்கள் என்பதை எனக்குக் காட்ட முடியுமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி), "ஆம்" என்று கூறினார்கள். (பின்னர்) அவர்கள் உளூ செய்வதற்காகத் தண்ணீர் கொண்டுவரச் சொல்லி, தம் கைகளில் (நீரை) ஊற்றி, தம் கைகளை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு, மூன்று முறை வாய் கொப்பளித்து, மூக்கிற்குள் தண்ணீர் செலுத்தி சுத்தம் செய்தார்கள். பிறகு மூன்று முறை தம் முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு முழங்கைகள் வரை தம் கைகளை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு, தம் கைகளால் தலையை மஸ்ஹு செய்தார்கள்; (அப்போது) கைகளை முன்னும் பின்னும் கொண்டு சென்றார்கள். (அதாவது, தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து தொடங்கி, தம் கைகளைப் பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பின்னர் தொடங்கிய இடத்திற்கே மீண்டும் கொண்டு வந்தார்கள்). பிறகு, தம் கால்களைக் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
118சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ - وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي، كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம், (அம்ர் இப்னு யஹ்யா அல்-மாஸினியின் தந்தை) "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூ செய்தார்கள் என்பதை எனக்கு உங்களால் செய்து காட்ட முடியுமா?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள், "ஆம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

பிறகு அவர்கள் (உளூ செய்வதற்கான) தண்ணீரைக் கொண்டுவரச் சொல்லி, அதைத் தமது கைகளின் மீது ஊற்றி, அவ்விரண்டையும் கழுவினார்கள். பிறகு, வாய் கொப்பளித்து, மூக்கிற்குத் தண்ணீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள்; (இவற்றை) மூன்று முறை செய்தார்கள். பிறகு, தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள்; பிறகு தமது இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இரண்டு இரண்டு முறை கழுவினார்கள்; பிறகு, தமது இரு கைகளாலும் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; (அப்போது) தமது கைகளை முன்னோக்கியும் பின்னோக்கியும் கொண்டு சென்றார்கள்; அதாவது தமது தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து தொடங்கி, கைகளைப் பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பிறகு (தடவ) ஆரம்பித்த இடத்திற்கே கைகளைத் திருப்பிக் கொண்டு வந்தார்கள்; பிறகு, தமது இரு கால்களையும் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح (الألباني)
32ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِيكَرِبَ وَعَائِشَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம் கைகளால் தம் தலையை மஸ்ஹு செய்தார்கள் (ஈரக்கையால் தடவினார்கள்); அவற்றை முன்னும் பின்னும் கொண்டு சென்றார்கள். அவர்கள் தம் தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, அவற்றை தம் பிடரி வரை கொண்டு சென்றார்கள். பிறகு, அவர்கள் அவற்றை மீண்டும் தாம் ஆரம்பித்த இடத்திற்கே கொண்டு வந்தார்கள். பிறகு, அவர்கள் தம் கால்களைக் கழுவினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
434சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ - وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى - هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي، كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏
அம்ர் இப்னு யஹ்யா அவர்கள், தமது தந்தை (யஹ்யா இப்னு உமாரா) வழியாக அறிவித்தார்கள்: அவரது தந்தை, அம்ர் இப்னு யஹ்யாவின் பாட்டனாரான அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூ செய்தார்கள் என்பதை எனக்கு நீங்கள் காட்ட முடியுமா?" அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள், "ஆம்" என்று கூறினார்கள். எனவே, அவர்கள் உளூவுக்கான தண்ணீர் கொண்டுவரச் சொல்லி, அதைத் தம் கைகளில் ஊற்றி, தம் கைகளை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு, அவர்கள் மூன்று முறை வாய்க் கொப்பளித்து, மூக்கிற்குத் தண்ணீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள். பிறகு, அவர்கள் தம் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் தம் கைகளை முழங்கைகள் வரை (ஒவ்வொரு கையையும்) இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு, அவர்கள் தம் கைகளால் தலையை முன்னிருந்து பின்னாகத் தடவினார்கள். அவர்கள் தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, கைகளைப் பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பின்னர் ஆரம்பித்த இடத்திற்கே திருப்பிக் கொண்டு வந்தார்கள். பிறகு தம் பாதங்களைக் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
33முவத்தா மாலிக்
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدِهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏
அம்ர் இப்னு யஹ்யா அல்-மாஸினீ அவர்களின் தந்தை ஒருமுறை, அம்ர் இப்னு யஹ்யா அல்-மாஸினீ அவர்களின் பாட்டனாரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் ஒருவருமான அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூ செய்தார்கள் என்பதைத் தங்களுக்குச் செய்துகாட்ட முடியுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) "ஆம்" என்று கூறிவிட்டு, உளூ செய்வதற்காகத் தண்ணீர் கேட்டார்கள். அவர்கள் (ஒரு பாத்திரத்திலிருந்து) தண்ணீரைத் தங்கள் கையில் ஊற்றி, இரு கைகளையும் இரண்டு முறை கழுவி, பின்னர் தங்கள் வாயைக் கொப்பளித்து, தங்கள் மூக்கிற்குள் தண்ணீர் செலுத்தி மூன்று முறை வெளியே சிந்தினார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்கள் முகத்தை மூன்று முறை கழுவி, தங்கள் இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இரண்டு முறை கழுவினார்கள். பின்னர் அவர்கள் தங்கள் இரு கைகளாலும் தங்கள் தலைக்கு மஸஹ் செய்தார்கள்; தங்கள் கைகளை நெற்றியிலிருந்து பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பின்னர் ஆரம்பித்த இடத்திற்கே திருப்பிக் கொண்டு வந்தார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்கள் கால்களைக் கழுவினார்கள்.
16431முஸ்னது அஹ்மத்
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ عَنْ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّ جَدَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَتَوَضَّأُ؟ قَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَهُ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ
நபித்தோழரான அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம், (அம்ரு பின் யஹ்யாவின் பாட்டனார்) "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூச் செய்தார்கள் என்பதை எனக்குச் செய்து காட்ட முடியுமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள், "ஆம் (செய்து காட்டுகிறேன்)" என்று கூறினார்கள். பின்னர், உளூச் செய்வதற்காக (தேவையான) தண்ணீரை வரவழைத்தார்கள்.

அந்தத் தண்ணீரைத் தம் கைகளின் மீது ஊற்றி, (மணிக்கட்டு வரை) கைகளை இரு முறை கழுவினார்கள். பிறகு மூன்று முறை வாய்க்கொப்பளித்து, மூக்கிற்கு நீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள். பிறகு தம் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் தம் இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை (சேர்த்து) இரு முறை கழுவினார்கள்.

பிறகு தம் இரு கைகளால் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; அப்போது தம் கைகளை (தலையின்) முன்னும் பின்னுமாகக் கொண்டு சென்றார்கள். அதாவது, தலையின் முன் பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, தம் இரு கைகளையும் பிடரி வரை கொண்டு சென்றார்கள்; பிறகு எந்த இடத்திலிருந்து ஆரம்பித்தாரோ அதே இடத்திற்குத் தம் இரு கைகளையும் திரும்பக் கொண்டு வந்தார்கள்.

பிறகு தம் இரு கால்களையும் (கணுக்கால் வரை) கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
16438முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ وَبَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ
அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(உளூவின் போது) நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது இரண்டு கைகளாலும் தமது தலையை மஸஹ் செய்தார்கள். அப்போது (மஸஹ் செய்யும்போது) தமது கைகளை முன்னும் பின்னுமாகக் கொண்டு சென்றார்கள். (அதாவது) தமது தலையின் முன் பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, தமது பிடரி வரை கைகளைக் கொண்டு சென்றார்கள். பின்னர், எந்த இடத்திலிருந்து ஆரம்பித்தாரோ அதே இடத்திற்கே தமது கைகளைத் திரும்பக் கொண்டு வந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
16443முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللهِ بْنَ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيَّ سُئِلَ عَنْ وُضُوءِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَدَعَا بِمَاءٍ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ وَمَسَحَ رَأْسَهُ قَالَ عُثْمَانُ مَسَحَ مَالِكٌ رَأْسَهُ فَأَقْبَلَ بِيَدَيْهِ وَأَدْبَرَ بِهِمَا وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ وَقَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَتَوَضَّأُ
அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் அல்அன்சாரி (ரழி) அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உளூ (உறுப்புகளைக் கழுவும்) முறை குறித்து கேட்கப்பட்டது.

அப்போது அவர்கள் (செய்முறை விளக்கத்திற்காகத்) தண்ணீரை வரவழைத்தார்கள். (முதலில்) தமது இரு கைகளையும் (மணிக்கட்டு வரை) கழுவினார்கள். பிறகு, மூன்று முறை வாய் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கு நீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள். தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். தமது இரு கைகளையும் (முழங்கை வரை) இரண்டு இரண்டு முறை கழுவினார்கள். தமது தலைக்கு மஸ்ஹு செய்தார்கள்.

(அறிவிப்பாளர் உஸ்மான் (ரஹ்) கூறுகிறார்: மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் தமது தலைக்கு மஸ்ஹு செய்தபோது, தமது இரு கைகளையும் முன்னும் பின்னுமாகச் செலுத்தித் தடவினார்கள்).

பிறகு, தமது இரு கால்களையும் (கரண்டை வரை) கழுவினார்கள். மேலும், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறுதான் உளூ செய்வதை நான் பார்த்திருக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
16445முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ قَالَ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَخَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ فَقِيلَ لَهُ تَوَضَّأْ لَنَا وُضُوءَ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ فَدَعَا بِإِنَاءٍ فَأَكْفَأَ مِنْهُ عَلَى يَدَيْهِ ثَلَاثًا فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ وَاسْتَخْرَجَهَا فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ فَفَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًا وَاسْتَخْرَجَهَا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَغَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَقْبَلَ بِيَدَيْهِ وَأَدْبَرَ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا كَانَ وُضُوءُ رَسُولِ اللهِ ﷺ
நபித்தோழரான அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உளூச் செய்ததைப் போன்று எங்களுக்கும் (செய்து காட்டி) உளூச் செய்யக் கற்றுக்கொடுங்கள்" என்று கேட்கப்பட்டது.

அப்போது அவர்கள் ஒரு தண்ணீர் பாத்திரத்தைக் கொண்டுவரக் கூறினார்கள். அதிலிருந்து தமது இரு கைகளின் மீதும் மூன்று முறை (நீரைச்) சரித்து அவற்றை(ப் பாத்திரத்திற்கு வெளியே)க் கழுவினார்கள்.

பின்னர் (பாத்திரத்தினுள்) தமது கையை நுழைத்து (நீரை) எடுத்து, ஒரே கையளவு நீரைக் கொண்டு (ஒரே நேரத்தில்) வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கு நீர் செலுத்தினார்கள்; இவ்வாறு மூன்று முறை செய்தார்கள்.

பின்னர் (மீண்டும் கையை நுழைத்து நீரை எடுத்து) தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள்.

பின்னர் தமது கையை நுழைத்து நீரை எடுத்து, தமது இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இரண்டு இரண்டு முறை கழுவினார்கள்.

பின்னர் தமது கையை நுழைத்து நீரை எடுத்து, தமது தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; அப்போது தமது இரு கைகளையும் (தலையின் முன் பகுதியிலிருந்து பின் பகுதி வரை கொண்டு சென்று, மீண்டும் பின் பகுதியிலிருந்து முன் பகுதி வரை) முன்னும் பின்னுமாக நகர்த்தினார்கள்.

பின்னர் தமது இரு கால்களையும் கரண்டைக்கால்கள் வரை கழுவினார்கள்.

பிறகு, "இப்படித்தான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உளூ அமைந்திருந்தது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
392, 393, 394மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ مَنَامه فليستنثر ثَلَاثًا فَإِن الشَّيْطَان يبيت على خيشومه»
وَقيل لعبد الله بن زيد: كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ؟ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمَرْفِقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهَ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ ردهما حَتَّى يرجع إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ. رَوَاهُ مَالِكٌ وَالنَّسَائِيُّ وَلِأَبِي دَاوُدَ نَحْوُهُ ذكره صَاحب الْجَامِع
وَفِي الْمُتَّفَقِ عَلَيْهِ: قِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ: تَوَضَّأْ لَنَا وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِإِنَاءٍ فَأَكْفَأَ مِنْهُ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ فَفَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَغَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَقْبَلَ بِيَدَيْهِ وَأَدْبَرَ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا كَانَ وُضُوءُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي رِوَايَةٍ: فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رجلَيْهِ وَفِي رِوَايَة: فَمَضْمض واستنشق واستنثر ثَلَاثًا بِثَلَاث غَرَفَاتٍ مِنْ مَاءٍ وَفِي رِوَايَةٍ أُخْرَى: فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفَّةٍ وَاحِدَةٍ فَفَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًا وَفِي رِوَايَةٍ لِلْبُخَارِيِّ: فَمَسَحَ رَأْسَهُ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ وَفِي أُخْرَى لَهُ: فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ مَرَّات من غرفَة وَاحِدَة
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: “உங்களில் ஒருவர் தூக்கத்திலிருந்து விழித்தால், அவர் மூன்று முறை (மூக்கிற்கு நீர் செலுத்தி) மூக்கைச் சிந்தட்டும்; ஏனெனில், ஷைத்தான் அவரது மூக்கின் உட்பகுதியில் இரவைக் கழிக்கிறான்” என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூச் செய்வார்கள்?” என்று கேட்கப்பட்டபோது, அவர்கள் (உளூச் செய்ய) தண்ணீர் கொண்டுவரச் சொல்லி, அதைத் தங்கள் கைகளின் மீது ஊற்றி, கைகளை இருமுறை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கை மூன்று முறை (நீர் செலுத்தி) சிந்தினார்கள். பிறகு தங்கள் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் கைகளை முழங்கைகள் வரை இருமுறை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு தங்கள் கைகளால் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; கைகளை (தலையின்) முன்புறத்திற்குக் கொண்டுவந்து, பின்புறத்திற்குக் கொண்டு சென்றார்கள். அதாவது, தலையின் முன்புறத்தில் தொடங்கி, பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பிறகு தொடங்கிய இடத்திற்கே அவற்றை மீண்டும் கொண்டு வந்தார்கள். பிறகு தங்கள் கால்களைக் கழுவினார்கள். (இதை மாலிக் மற்றும் நஸாயீ ஆகியோர் பதிவு செய்துள்ளனர். அபூதாவூத் நூலிலும் இது போன்றே உள்ளது. ஜாமிஉ நூலின் ஆசிரியர் இதைக் குறிப்பிட்டுள்ளார்கள்).

புகாரி மற்றும் முஸ்லிமில் (உள்ள அறிவிப்பில்): அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உளூவைப் போன்று எங்களுக்கு உளூச் செய்து காட்டுங்கள்” என்று கேட்கப்பட்டது. அவர் ஒரு பாத்திரத்தைக் கொண்டுவரச் சொல்லி, அதிலிருந்து தங்கள் கைகளில் தண்ணீரைச் சாய்த்து, அவற்றை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு (பாத்திரத்திற்குள்) கையை நுழைத்து, (நீர்) எடுத்து, ஒரே உள்ளங்கையில் (எடுத்த நீரில்) வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கும் நீர் செலுத்தினார்கள்; இவ்வாறு மூன்று முறை செய்தார்கள். பிறகு தங்கள் கையை (பாத்திரத்திற்குள்) நுழைத்து, (நீர்) எடுத்து, தங்கள் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு கையை நுழைத்து, (நீர்) எடுத்து, கைகளை முழங்கைகள் வரை இருமுறை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு கையை நுழைத்து, (நீர்) எடுத்து, தங்கள் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; கைகளை முன்புறமும் பின்புறமும் கொண்டு சென்றார்கள். பிறகு தங்கள் கால்களைக் கணுக்கால்கள் வரை கழுவினார்கள். பின்னர், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறுதான் உளூச் செய்தார்கள்” என்று கூறினார்கள்.

ஓர் அறிவிப்பில்: “(கைகளை) முன்னும் பின்னும் கொண்டு சென்றார்கள்; அதாவது தலையின் முன்புறத்தில் தொடங்கி, பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பிறகு தொடங்கிய இடத்திற்கே அவற்றை மீண்டும் கொண்டு வந்தார்கள்; பிறகு கால்களைக் கழுவினார்கள்” என்று உள்ளது.

மற்றொரு அறிவிப்பில்: “வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கு நீர் செலுத்தி, (மூக்கிலிருந்து) சிந்தினார்கள்; மூன்று அள்ளல்கள் (Gharfat) மூலம் (இவற்றை) மூன்று முறை செய்தார்கள்” என்று உள்ளது.

மற்றொரு அறிவிப்பில்: “ஒரே உள்ளங்கையில் (எடுத்த நீரில்) வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கும் நீர் செலுத்தினார்கள்; இவ்வாறு மூன்று முறை செய்தார்கள்” என்று உள்ளது.

புகாரியின் ஓர் அறிவிப்பில்: “தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; ஆனால் ஒருமுறை மட்டுமே கைகளை முன்னும் பின்னும் கொண்டு சென்றார்கள். பிறகு கால்களைக் கணுக்கால்கள் வரை கழுவினார்கள்” என்று உள்ளது.

அவரின் (புகாரியின்) மற்றுமோர் அறிவிப்பில்: “ஒரே அள்ளல் (Gharfah) நீரிலிருந்து மூன்று முறை வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கு நீர் செலுத்தி, (மூக்கிலிருந்து) சிந்தினார்கள்” என்று உள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : அல்-புகாரி மற்றும் முஸ்லிம் இருவரும் ஒப்புக்கொண்ட ஹதீஸ் (அல்பானியின் பார்வையில்)
مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ, صَحِيح, مُتَّفق عَلَيْهِ (الألباني)
35புளூகுல் மராம்
وَفِي لَفْظٍ: { بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ, حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ, ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى اَلْمَكَانِ اَلَّذِي بَدَأَ مِنْهُ } [1]‏ .‏
மற்றொரு அறிவிப்பில்: (நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள்) தமது தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, தம் (ஈரமான) கைகளைப் பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பின்னர் ஆரம்பித்த இடத்திற்கே அவற்றைத் திரும்பக் கொண்டு வந்தார்கள்.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ ثنا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ثنا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى ثنا مُسَدَّدٌ ح قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبُو النَّضْرِ مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ الْفَقِيهُ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ نَصْرٍ الْإِمَامُ وَالْحَسَنُ بْنُ سُفْيَانَ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ رَجَاءٍ قَالُوا أنا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ قَالَا ثنا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ ثنا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ رَجُلٍ مِنْ بَنِي النَّجَّارِ وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ قَالَ قُلْنَا لَهُ تَوَضَّأْ لَنَا وُضُوءَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى كَفَّيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهُمَا فَتَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا كَانَ وُضُوءُ رَسُولِ اللهِ ﷺ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ مُسَدَّدٍ وَرَوَاهُ مُسْلِمٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الصَّبَّاحِ كِلَاهُمَا عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ وَأَخْرَجَاهُ مِنْ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى قَالَ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ مِنْ غَرْفَةٍ وَاحِدَةٍ يَعْنِي وَاللهُ أَعْلَمُ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ كُلَّ مَرَّةٍ مِنْ غَرْفَةٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًا بِثَلَاثِ غَرَفَاتٍ بِدَلِيلِ
பனூ நஜ்ஜார் கிளையைச் சேர்ந்தவரும் (நபிகளாரின்) தோழருமான அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (எவ்வாறு) உளூ (அங்கசுத்தி) செய்தார்களோ, அதுபோன்று எங்களுக்குச் செய்து காட்டுங்கள்" என்று நாங்கள் கூறினோம்.

அப்போது அவர்கள் தண்ணீரை (பாத்திரத்தில்) வரவழைத்து, அதைத் தமது இரண்டு உள்ளங்கைகளிலும் ஊற்றி, அவற்றை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் (பாத்திரத்திற்குள்) தமது கையை நுழைத்து (தண்ணீரை) வெளியே எடுத்து, ஒரே உள்ளங்கையிலிருந்து (நீரை எடுத்து) வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கு நீர் செலுத்தி (சிந்தினார்கள்). இவ்வாறு மூன்று முறை செய்தார்கள்.

பிறகு தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் தமது இரண்டு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இரண்டு இரண்டு முறை கழுவினார்கள்.

பிறகு தமது கையை (நீரில்) நுழைத்து (ஈரமாக்கி), தமது தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; (அதாவது) தம் இரண்டு கைகளையும் (தலையின் முன்புறத்திலிருந்து) பின்புறமாகக் கொண்டு சென்று, (மீண்டும்) முன்புறமாகக் கொண்டு வந்தார்கள். (இதை) ஒரு முறை (செய்தார்கள்). பிறகு தமது இரண்டு கால்களையும் கரண்டை மூட்டுகள் வரை கழுவினார்கள்.

பின்னர், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உளூ இவ்வாறுதான் இருந்தது" என்று கூறினார்கள்.

(இதை இமாம் புகாரி அவர்கள் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் முஸத்தத் வழியாகவும், இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் முஹம்மத் பின் ஸப்பாஹ் வழியாகவும் பதிவு செய்துள்ளனர். இவர்கள் இருவரும் காலித் பின் அப்துல்லாஹ்விடமிருந்து இதனை அறிவித்துள்ளனர். மேலும், அவர்கள் இருவரும் அம்ரு பின் யஹ்யாவிடமிருந்து சுலைமான் பின் பிலால் அறிவிக்கும் செய்தியாகவும் இதனைப் பதிவு செய்துள்ளனர். அதில், 'பின்னர் பாத்திரத்திற்குள் தமது கையை நுழைத்து, ஒரு முறை அள்ளிய நீரிலிருந்து வாயைக் கொப்பளித்து மூக்கிற்கு நீர் செலுத்தினார்கள்' என்று அவர் குறிப்பிட்டுள்ளார். அதாவது - அல்லாஹ்வே நன்கறிந்தவன் - ஒவ்வொரு முறையும் ஒரு கையளவு நீரைக் கொண்டு வாயைக் கொப்பளித்து மூக்கிற்கு நீர் செலுத்தினார்கள்; அவ்வாறு மூன்று கையளவு நீரைக் கொண்டு மூன்று முறை செய்தார்கள் என்பதை இது ஆதாரப்பூர்வமாக உணர்த்துகிறது).
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ وَأَبُو زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ثنا بَحْرُ بْنُ نَصْرٍ قَالَ قُرِئَ عَلَى ابْنِ وَهْبٍ أَخْبَرَكَ يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللهِ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَأَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو النَّضْرِ مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ وَاللَّفْظُ لَهُ أنا مُحَمَّدُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَجَلِيُّ ثنا ابْنُ أَبِي أُوَيْسٍ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَتَوَضَّأُ؟ فَقَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ مَالِكٍ وَرَوَاهُ مُسْلِمٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ مُوسَى الْأَنْصَارِيِّ عَنْ مَعْنٍ عَنْ مَالِكٍ
(அம்ரு பின் யஹ்யாவின் தந்தையான யஹ்யா பின் உமாரா என்பார்) அல்லாஹ்வின் தூதருடைய (ஸல்) தோழர்களில் ஒருவரான அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூச் செய்தார்கள் என்பதை எனக்கு உம்மால் செய்து காட்ட முடியுமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) "ஆம்" என்று கூறி, உளூச் செய்வதற்கான தண்ணீரைக் கொண்டு வரச் செய்தார்கள். (பாத்திரத்திலிருந்து) தம் கைகளின் மீது தண்ணீரை ஊற்றி, அவற்றை இருமுறை கழுவினார்கள். பின்னர் (ஒரே கைப்பிடி நீரைக் கொண்டு) மூன்று முறை வாய்க் கொப்பளித்து, நாசிக்கு நீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள். பிறகு தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் முழங்கைகள் வரை தமது இரு கைகளையும் இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு தமது இரு கைகளாலும் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள். (அதாவது) கைகளை முன்புறத்திலிருந்து பின்புறமாகவும், பின்புறத்திலிருந்து முன்புறமாகவும் நகர்த்தினார்கள். தலையின் முற்பகுதியிலிருந்து தொடங்கி தமது இரு கைகளையும் பிடரி வரை கொண்டு சென்றார்கள்; பின்னர், எந்த இடத்திலிருந்து மஸஹ் செய்யத் தொடங்கினார்களோ அதே இடத்திற்கு மீண்டும் கைகளைக் கொண்டு வந்தார்கள். அதன் பிறகு தமது இரு கால்களையும் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ أنا أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ الْفَقِيهُ أنا مُوسَى بْنُ الْحَسَنِ نا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ ثنا وَهَيْبٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي الْحَسَنِ يَسْأَلُ عَبْدَ اللهِ بْنَ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ وُضُوءِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ فَتَوَضَّأَ لَهُمْ وُضُوءَ النَّبِيِّ ﷺ فَأَكْفَأَ عَلَى يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ فَمَسَحَ رَأْسَهُ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ مُوسَى بْنِ إِسْمَاعِيلَ وَغَيْرِهِ عَنْ وُهَيْبٍ وَأَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ مِنْ وَجْهٍ آخَرَ عَنْ وُهَيْبٍ
அம்ர் பின் அபில் ஹஸன் அவர்கள், அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் 'உளூ' (அங்கசுத்தி) முறை குறித்துக் கேட்டார்கள்.

அப்போது அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள், (தண்ணீர் நிரம்பிய) ஒரு பாத்திரத்தைக் கொண்டு வரச் செய்தார்கள். பின்னர் (அவர்களுக்கு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்ததைப் போன்றே உளூ செய்து காட்டினார்கள்.

(முதலில்) அந்தப் பாத்திரத்திலிருந்து தமது கைகளில் (தண்ணீரை) ஊற்றி, மூன்று முறை (அவற்றைக்) கழுவினார்கள்.

பிறகு, பாத்திரத்திற்குள் தமது கையை விட்டு (தண்ணீர் எடுத்து), மூன்று கைப்பிடி நீரால் வாய்க்கொப்பளித்து, நாசிக்கு நீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள்.

பின்னர் (மீண்டும்) பாத்திரத்திற்குள் கையை விட்டு (தண்ணீர் எடுத்து), தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள்.

பிறகு, (மீண்டும்) கையை பாத்திரத்திற்குள் விட்டு (தண்ணீர் எடுத்து), முழங்கைகள் வரை தமது இரு கைகளையும் இரண்டு முறை கழுவினார்கள்.

பின்னர் மீண்டும் (பாத்திரத்திற்குள்) தமது கைகளை விட்டு (தண்ணீர் எடுத்து), தமது தலைக்கு மஸஹ் செய்தார்கள். (அதாவது,) தமது இரு கைகளையும் (தலையின்) முன்பகுதியிலிருந்து பின்பகுதிக்கும், பின்னர் பின்பகுதியிலிருந்து முன்பகுதிக்கும் ஒரு முறை கொண்டு வந்தார்கள்.

(இறுதியாக,) கரண்டைக்கால்கள் வரை தமது இரு கால்களையும் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
1077ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْمُثَنَّى، قَالَ: حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ، قَالَ: حَدَّثَنَا وُهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: شَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ، «سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، §فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ، فَأَكْفَأَ عَلَى يَدِهِ، فَغَسَلَ يَدَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَتَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، مِنْ ثَلَاثِ حَفَنَاتٍ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَقْبَلَ وَأَدْبَرَ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ.
(அம்ரு பின் அபீ ஹஸன் என்பவர்) அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உளூ (உறுப்புகளைக் கழுவும்) முறை குறித்துக் கேட்டதை நான் கண்டேன் (என அம்ரு பின் யஹ்யாவின் தந்தை கூறினார்).

அப்போது அவர் (அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத்) ஒரு பாத்திரத்தில் தண்ணீர் கொண்டு வரச் சொன்னார். (பாத்திரத்தைச் சாய்த்து) அதிலிருந்து தமது கைகளின் மீது (தண்ணீரை) ஊற்றி, அவற்றை மூன்று முறை கழுவினார். பிறகு, பாத்திரத்திற்குள் தமது கையை விட்டு (தண்ணீரை எடுத்து), மூன்று கைப்பிடி (தண்ணீரைக்) கொண்டு மூன்று முறை வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கு நீர் செலுத்திச் சிந்தினார்.

பிறகு, பாத்திரத்திற்குள் தமது கையை விட்டு (தண்ணீரை எடுத்து) தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார். பிறகு, பாத்திரத்திற்குள் தமது கையை விட்டு (தண்ணீரை எடுத்து) முழங்கைகள் வரை தமது இரு கைகளையும் இரண்டு முறை கழுவினார். பிறகு, பாத்திரத்திற்குள் தமது கையை விட்டு (தண்ணீரை எடுத்து) தமது தலைக்கு மஸஹ் செய்தார்; (அப்போது கைகளைத் தலையின்) முன்புறத்திலிருந்து பின்புறமாகக் கொண்டு சென்று, (மீண்டும் பின்புறத்திலிருந்து) முன்புறத்திற்குக் கொண்டு வந்தார். பிறகு, பாத்திரத்திற்குள் தமது கையை விட்டு (தண்ணீரை எடுத்து) கரண்டைக்கால்கள் வரை தமது இரு கால்களையும் கழுவினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
1084ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَبُو خَلِيفَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ - وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى -: هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ؟، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ: «نَعَمْ، فَدَعَا بِوَضُوءٍ، فَأَفْرَغَ عَلَى يَدِهِ الْيُمْنَى ثَلَاثًا، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا، ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ، ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ بِيَدَيْهِ، فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ، بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ، ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ، ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ وَقَالَ: » §هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ.
அம்ரு பின் யஹ்யாவின் தந்தை (யஹ்யா அல்-மாஸினி), அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம் - இவர் அம்ரு பின் யஹ்யாவின் பாட்டனார் ஆவார் - "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூச் செய்தார்கள் என்பதை எனக்குக் காட்ட முடியுமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி), "ஆம்" என்று கூறி, உளூச் செய்வதற்காகத் தண்ணீரை வரவழைத்தார். (முதலில்) தமது வலது கையின் மீது (தண்ணீரை) மூன்று முறை ஊற்றினார் (பிறகு கைகளைக் கழுவினார்). பின்னர், தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார். பின்னர், தமது இரண்டு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இரண்டு இரண்டு முறை கழுவினார். பின்னர், தமது இரண்டு கைகளால் தலைக்கு மஸ்ஹு செய்தார். (அவ்வாறு மஸ்ஹு செய்யும் போது) கைகளை முன்னும் பின்னுமாகக் கொண்டு சென்றார். (அதாவது) தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, தனது இரு கைகளையும் பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பின்னர் எந்த இடத்திலிருந்து ஆரம்பித்தாரோ அதே இடத்திற்குத் திரும்பக் கொண்டு வந்தார். பின்னர், தமது கால்களைக் கழுவினார்.

பிறகு, "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறுதான் உளூச் செய்வதை நான் பார்த்தேன்" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
1093ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَبُو يَعْلَى، قَالَ: حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ مَالِكٍ الْخُوَارِزْمِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ: «كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَنَا فِي الْبَيْتِ، فَدَعَا بِوَضُوءٍ، فَأَتَيْنَاهُ بِتَوْرٍ مِنْ صُفْرٍ فِيهِ مَاءٌ، §فَتَوَضَّأَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا، وَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ، وَمَسَحَ رَأْسَهُ، فَأَقْبَلَ بِيَدَيْهِ وَأَدْبَرَ، وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ».
அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்கள் வீட்டில் இருந்தபோது, உளூச் செய்வதற்காகத் தண்ணீர் கேட்டார்கள். நாங்கள் அவர்களுக்குப் பித்தளையாலான ஒரு பாத்திரத்தில் (தௌர்) தண்ணீர் கொண்டு வந்தோம். அவர்கள் உளூச் செய்தார்கள். (அதில்) தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள்; தமது இரு கைகளையும் (முழங்கை வரை) இரண்டு முறை கழுவினார்கள்; தமது தலையை மஸஹ் செய்தார்கள் - (அதாவது) தமது இரு கைகளையும் (தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து பிடரி வரை) முன்னும் பின்னுமாகக் கொண்டு சென்றார்கள்; (பிறகு) தமது இரு கால்களையும் (கரண்டை வரை) கழுவினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح