இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

630ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، جَمِيعًا عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ، - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا عِيسَى، - حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيَقْضِيَ حَاجَتَهُ فَلَمَّا رَجَعَ تَلَقَّيْتُهُ بِالإِدَاوَةِ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَغْسِلَ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَتِ الْجُبَّةُ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا وَمَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى بِنَا ‏.‏
முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இயற்கைக்கடன் கழிப்பதற்காக வெளியே சென்றார்கள். அவர்கள் திரும்பி வந்தபோது, நான் ஒரு (தண்ணீர்) பாத்திரத்துடன் அவர்களை எதிர்கொண்டேன். நான் அவர்கள் மீது (தண்ணீர்) ஊற்றினேன்; அவர்கள் தங்கள் கைகளைக் கழுவினார்கள். பிறகு தங்கள் முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்கள் முன்கைகளைக் கழுவச் சென்றார்கள்; ஆனால் அங்கியானது இறுக்கமாக இருந்தது (அதன் கைப் பகுதிகள் இறுக்கமாக இருந்ததால், கைகளை எளிதாக வெளியே எடுக்க முடியவில்லை). எனவே, அவர்கள் அவ்விரண்டையும் அங்கியின் கீழிருந்து வெளியே எடுத்தார்கள். பிறகு அவர்கள் அவற்றைக் கழுவி, தங்கள் தலைக்கு மஸஹ் செய்தார்கள்; தங்கள் காலுறைகளின் மீது மஸஹ் செய்தார்கள். பின்னர் எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
633ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ تَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَخَلَّفْتُ مَعَهُ فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ قَالَ ‏ ‏ أَمَعَكَ مَاءٌ ‏ ‏ ‏.‏ فَأَتَيْتُهُ بِمَطْهَرَةٍ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمُّ الْجُبَّةِ فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ وَأَلْقَى الْجُبَّةَ عَلَى مَنْكِبَيْهِ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَعَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ رَكِبَ وَرَكِبْتُ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ وَقَدْ قَامُوا فِي الصَّلاَةِ يُصَلِّي بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً فَلَمَّا أَحَسَّ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ فَصَلَّى بِهِمْ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقُمْتُ فَرَكَعْنَا الرَّكْعَةَ الَّتِي سَبَقَتْنَا ‏.‏
முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒரு பயணத்தில்) பின்தங்கினார்கள்; நானும் அவர்களுடன் பின்தங்கினேன். அவர்கள் இயற்கைக்கடனை முடித்த பிறகு, "உன்னிடம் தண்ணீர் ஏதேனும் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள்.
நான் அவர்களிடம் ஒரு பாத்திரத்தில் தண்ணீர் கொண்டு வந்தேன்; அவர்கள் தமது உள்ளங்கைகளையும், முகத்தையும் கழுவினார்கள். பிறகு அவர்கள் தமது முன்கைகளை (மேலங்கியிலிருந்து) வெளியே எடுக்க முயன்றபோது, மேலங்கியின் கைத் துவாரம் இறுக்கமாக இருந்ததால் (அவர்களால் முடியவில்லை).
ஆகவே, அவர்கள் தமது கைகளை மேலங்கியின் கீழிருந்து வெளியே எடுத்து, மேலங்கியைத் தமது தோள்களின் மீது போட்டுக்கொண்டு, தமது முன்கைகளைக் கழுவினார்கள். மேலும் அவர்கள் தமது முன்நெற்றியின் மீதும், தலைப்பாகையின் மீதும், தமது காலுறைகள் (குஃபுக்கள்) மீதும் (ஈரக் கையால்) துடைத்தார்கள்.
பின்னர் அவர்கள் (வாகனத்தில்) ஏறினார்கள், நானும் ஏறினேன்; நாங்கள் மக்களிடம் வந்து சேர்ந்தோம். அவர்கள் தொழுகைக்கு நின்றிருந்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களுக்கு இமாமாக நின்று, ஒரு ரக்அத் தொழுவித்திருந்தார்கள்.
நபி (ஸல்) அவர்கள் இருப்பதை அவர் உணர்ந்ததும், பின்வாங்கத் தொடங்கினார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு (தொடருமாறு) சைகை செய்தார்கள்; எனவே அவர் அவர்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்.
அவர் ஸலாம் கொடுத்ததும், நபி (ஸல்) அவர்கள் எழுந்தார்கள்; நானும் எழுந்தேன். எங்களுக்குத் தவறிப்போன அந்த ரக்அத்தை நாங்கள் தொழுதோம்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
952ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ حَدِيثِ، عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَبُوكَ - قَالَ الْمُغِيرَةُ - فَتَبَرَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قِبَلَ الْغَائِطِ فَحَمَلْتُ مَعَهُ إِدَاوَةً قَبْلَ صَلاَةِ الْفَجْرِ فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَىَّ أَخَذْتُ أُهَرِيقُ عَلَى يَدَيْهِ مِنَ الإِدَاوَةِ وَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ جُبَّتَهُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الْجُبَّةِ حَتَّى أَخْرَجَ ذِرَاعَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ ‏.‏ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ تَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ - قَالَ الْمُغِيرَةُ - فَأَقْبَلْتُ مَعَهُ حَتَّى نَجِدُ النَّاسَ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى لَهُمْ فَأَدْرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ الرَّكْعَةَ الآخِرَةَ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُتِمُّ صَلاَتَهُ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ الْمُسْلِمِينَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صَلاَتَهُ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَحْسَنْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ قَدْ أَصَبْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ يَغْبِطُهُمْ أَنْ صَلَّوُا الصَّلاَةَ لِوَقْتِهَا ‏.‏
முகைரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தபூக் போரில் கலந்துகொண்டேன். (அப்போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கு முன் மலஜலம் கழிக்கச் சென்றார்கள். நான் அவர்களுடன் ஒரு தண்ணீர்க் குவளையை எடுத்துச் சென்றேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம் திரும்பி வந்தபோது, நான் குவளையிலிருந்து அவர்களின் கைகளில் தண்ணீர் ஊற்றினேன். அவர்கள் தமது கைகளை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள்.

பிறகு தமது கைகளை ஜுப்பாவிலிருந்து (மேலங்கியிலிருந்து) வெளியே எடுக்க முயன்றார்கள். அந்த ஜுப்பாவின் கைப்பகுதி மிக இறுக்கமாக இருந்தது. எனவே, அவர்கள் தமது கைகளை ஜுப்பாவிற்குள்ளேயே இழுத்து, ஜுப்பாவின் கீழ்ப்பகுதி வழியாகத் தமது கைகளை வெளியே எடுத்தார்கள். பிறகு முழங்கைகள் வரை கைகளைக் கழுவினார்கள். பிறகு தமது காலுறைகள் (குஃப்) மீது மஸஹ் செய்தார்கள். பிறகு அவர்கள் (தொழுகை நடைபெறும் இடத்தை நோக்கி) வந்தார்கள்.

முகைரா (ரழி) கூறினார்: நானும் அவர்களுடன் சென்றேன். மக்கள் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களை (இமாமாக) முன்னிறுத்தியிருந்ததை நாங்கள் கண்டோம். அவர் அவர்களுக்குத் தொழுகை நடத்திக் கொண்டிருந்தார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்களில் ஒன்றை (மட்டும்) அடைந்தார்கள். மக்களுடன் அந்தக் கடைசி ரக்அத்தைத் தொழுதார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) ஸலாம் கொடுத்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து (விடுபட்ட ரக்அத்தை நிறைவேற்றி) தமது தொழுகையைப் பூர்த்தி செய்தார்கள்.

இது முஸ்லிம்களைத் திடுக்கிடச் செய்தது. அவர்கள் அதிகமாக 'தஸ்பீஹ்' (ஸுப்ஹானல்லாஹ்) கூறினார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும் அவர்களை நோக்கித் திரும்பினார்கள். பிறகு, "நன்றாகச் செய்தீர்கள்" அல்லது "சரியாகவே செய்தீர்கள்" என்று கூறினார்கள். தொழுகையை அதற்கான நேரத்தில் அவர்கள் தொழுததைக் கண்டு அவர் மகிழ்ந்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
82சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْبَصْرِيُّ، عَنْ بِشْرِ بْنِ الْمُفَضَّلِ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ رَجُلٍ، حَتَّى رَدَّهُ إِلَى الْمُغِيرَةِ - قَالَ ابْنُ عَوْنٍ وَلاَ أَحْفَظُ حَدِيثَ ذَا مِنْ حَدِيثِ ذَا - أَنَّ الْمُغِيرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَقَرَعَ ظَهْرِي بِعَصًا كَانَتْ مَعَهُ فَعَدَلَ وَعَدَلْتُ مَعَهُ حَتَّى أَتَى كَذَا وَكَذَا مِنَ الأَرْضِ فَأَنَاخَ ثُمَّ انْطَلَقَ ‏.‏ قَالَ فَذَهَبَ حَتَّى تَوَارَى عَنِّي ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ ‏"‏ أَمَعَكَ مَاءٌ ‏"‏ ‏.‏ وَمَعِي سَطِيحَةٌ لِي فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَأَفْرَغْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَوَجْهَهُ وَذَهَبَ لِيَغْسِلَ ذِرَاعَيْهِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ وَذَكَرَ مِنْ نَاصِيَتِهِ شَيْئًا وَعِمَامَتِهِ شَيْئًا - قَالَ ابْنُ عَوْنٍ لاَ أَحْفَظُ كَمَا أُرِيدُ ثُمَّ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ - ثُمَّ قَالَ ‏"‏ حَاجَتَكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَيْسَتْ لِي حَاجَةٌ فَجِئْنَا وَقَدْ أَمَّ النَّاسَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ صَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً مِنْ صَلاَةِ الصُّبْحِ فَذَهَبْتُ لأُوذِنَهُ فَنَهَانِي فَصَلَّيْنَا مَا أَدْرَكْنَا وَقَضَيْنَا مَا سُبِقْنَا ‏.‏
அல்முகீரா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம். அவர்கள் தம்முடன் வைத்திருந்த ஒரு குச்சியால் என் முதுகில் தட்டினார்கள். பிறகு அவர்கள் (பாதையிலிருந்து) விலகிச் சென்றார்கள்; நானும் அவர்களுடன் விலகிச் சென்றேன். அவர்கள் ஒரு குறிப்பிட்ட பகுதிக்கு வந்தார்கள். பிறகு (தமது வாகனத்தை) படுக்க வைத்துவிட்டுச் சென்றார்கள். (பிறகு) என் பார்வையிலிருந்து மறையும் வரை சென்றுவிட்டார்கள். பிறகு திரும்பி வந்து, 'உன்னிடம் தண்ணீர் இருக்கிறதா?' என்று கேட்டார்கள். என்னிடம் ஒரு சத்ீஹா (தோல் தண்ணீர் பை) இருந்தது; நான் அதை அவர்களிடம் கொண்டு வந்து (அவர்கள் மீது) ஊற்றினேன். அவர்கள் தங்கள் கைகளையும் முகத்தையும் கழுவினார்கள். பிறகு தங்கள் கைகளை (முழங்கை வரை) கழுவச் சென்றார்கள். ஆனால் அவர்கள் குறுகிய கைகளைக் கொண்ட ஒரு ஷாம் நாட்டு (சிரியா) ஜுப்பாவை அணிந்திருந்தார்கள். எனவே அவர்கள் தங்கள் கைகளை ஜுப்பாவிற்கு அடியிலிருந்து வெளியே எடுத்து, தங்கள் முகத்தையும் (முழங்கை வரை உள்ள) கைகளையும் கழுவினார்கள். மேலும் தங்கள் முன்நெற்றி முடியையும் தங்கள் தலைப்பாகையையும் பற்றிச் சிறிதளவு (மஸ்ஹு செய்வதை) குறிப்பிட்டார்கள் - (அறிவிப்பாளர்) இப்னு அவ்ன் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'எனக்கு அது நான் விரும்பும் அளவுக்கு நினைவில் இல்லை' - பிறகு அவர்கள் தங்கள் காலுறைகளின் (குஃபு) மீது மஸ்ஹு செய்தார்கள். பிறகு அவர்கள், 'உனது தேவை என்ன?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு எந்தத் தேவையும் இல்லை' என்று கூறினேன். பிறகு நாங்கள் வந்தபோது, அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்குத் தலைமை தாங்கித் தொழுவித்துக் கொண்டிருந்தார்கள். அவர்கள் சுப்ஹு தொழுகையின் ஒரு ரக்அத்தை நடத்தி முடித்திருந்தார்கள். நான் அவருக்கு (நபி (ஸல்) வந்ததை) அறிவிக்கச் சென்றேன். ஆனால் நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னைத் தடுத்தார்கள். எனவே நாங்கள் (ஜமாஅத்துடன்) கிடைத்ததைத் தொழுதுவிட்டு, (தவறவிட்டு) முந்தப்பட்டதை ஈடுசெய்தோம்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
123சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِحَاجَتِهِ فَلَمَّا رَجَعَ تَلَقَّيْتُهُ بِإِدَاوَةٍ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَغْسِلَ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَتْ بِهِ الْجُبَّةُ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى بِنَا ‏.‏
அல்முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் இயற்கைத் தேவைக்காக (வெளியே) சென்றார்கள். அவர்கள் திரும்பி வந்தபோது, நான் ஒரு (தண்ணீர்) பாத்திரத்துடன் அவர்களைச் சந்தித்தேன். நான் அவர்கள் மீது (தண்ணீரை) ஊற்றினேன்; அவர்கள் தங்கள் கைகளைக் கழுவினார்கள்; பிறகு தங்கள் முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்கள் முன்னங்கைகளைக் கழுவ முற்பட்டார்கள். ஆனால், அவர்களின் ஜுப்பா (கைகளை வெளியே எடுக்க) இறுக்கமாக இருந்தது. எனவே, அவர்கள் அவற்றை ஜுப்பாவிற்கு அடியிலிருந்து வெளியே எடுத்தார்கள்; பிறகு அவற்றைக் கழுவினார்கள். மேலும், அவர்கள் தங்கள் குஃப்புகளின் மீது மஸஹ் செய்தார்கள். பிறகு எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
149சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَاهُ الْمُغِيرَةَ، يَقُولُ عَدَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا مَعَهُ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَبْلَ الْفَجْرِ فَعَدَلْتُ مَعَهُ فَأَنَاخَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَبَرَّزَ ثُمَّ جَاءَ فَسَكَبْتُ عَلَى يَدِهِ مِنَ الإِدَاوَةِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ حَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا إِلَى الْمِرْفَقِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ رَكِبَ فَأَقْبَلْنَا نَسِيرُ حَتَّى نَجِدَ النَّاسَ فِي الصَّلاَةِ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى بِهِمْ حِينَ كَانَ وَقْتُ الصَّلاَةِ وَوَجَدْنَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً مِنْ صَلاَةِ الْفَجْرِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَفَّ مَعَ الْمُسْلِمِينَ فَصَلَّى وَرَاءَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الرَّكْعَةَ الثَّانِيَةَ ثُمَّ سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي صَلاَتِهِ ‏.‏ فَفَزِعَ الْمُسْلِمُونَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ لأَنَّهُمْ سَبَقُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِالصَّلاَةِ فَلَمَّا سَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهُمْ ‏"‏ قَدْ أَصَبْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ قَدْ أَحْسَنْتُمْ ‏"‏ ‏.‏
முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

தபூக் போரின்போது நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தேன். ஃபஜ்ருக்கு முன் அவர்கள் (பாதையை விட்டு) ஒதுங்கினார்கள்; நானும் அவர்களுடன் ஒதுங்கினேன். நபி (ஸல்) அவர்கள் (வாகனத்தை) மண்டியிடச் செய்து, (இயற்கைத் தேவையை முடித்துவிட்டுத்) திரும்பினார்கள். நான் தோல் பாத்திரத்திலிருந்து அவர்களின் கைகளில் தண்ணீர் ஊற்றினேன். அவர்கள் தமது இரு உள்ளங்கைகளையும் முகத்தையும் கழுவினார்கள். பிறகு அவர்கள் தமது முழங்கைகளை (கழுவுவதற்காக) உயர்த்த முயன்றார்கள். ஆனால் அந்த ஜூப்பாவின் கைப் பகுதிகள் மிகவும் குறுகலாக இருந்தன. எனவே அவர்கள் தமது இரு கைகளையும் உள்ளே நுழைத்து, அவற்றை அங்கியின் கீழிருந்து வெளியே எடுத்து, முழங்கைகள் வரை கழுவினார்கள். பிறகு தமது தலைக்கு மஸஹ் செய்தார்கள்; பிறகு தமது காலுறைகள் (குஃப்) மீது மஸஹ் செய்தார்கள்.

பிறகு அவர்கள் (வாகனத்தில்) ஏறிக் கொண்டார்கள். மக்கள் தொழுகையில் இருப்பதை நாங்கள் வந்தடையும் வரை பயணித்தோம். மக்கள் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களை (இமாமாக) முன்னிறுத்தியிருந்தனர். தொழுகை நேரம் வந்தவுடன் அவர் அவர்களுக்குத் தொழுகை நடத்திக்கொண்டிருந்தார். அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் மக்களுடன் ஃபஜ்ர் தொழுகையில் ஒரு ரக்அத் ருகூஃ செய்த நிலையில் நாங்கள் அவர்களை அடைந்தோம். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து முஸ்லிம்களுடன் வரிசையில் நின்றார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களுக்குப் பின்னால் இரண்டாவது ரக்அத்தைத் தொழுதார்கள். பிறகு அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் ஸலாம் கொடுத்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (விடுபட்ட ரக்அத்தை நிறைவு செய்ய) தமது தொழுகையில் எழுந்து நின்றார்கள்.

முஸ்லிம்கள் திடுக்கிட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னரே தாங்கள் (தொழுகையை) முந்திவிட்டோமே என்ற காரணத்தால் அவர்கள் அதிகமாக "தஸ்பீஹ்" கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஸலாம் கொடுத்ததும், "நீங்கள் செய்தது சரிதான்" அல்லது "நீங்கள் அழகிய முறையில் செய்தீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح (الألباني)
389சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ صُبَيْحٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لِبَعْضِ حَاجَتِهِ فَلَمَّا رَجَعَ تَلَقَّيْتُهُ بِالإِدَاوَةِ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَغْسِلُ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَتِ الْجُبَّةُ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى بِنَا ‏.‏
முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்கள் சில தேவைகளுக்காக (மலம் ஜலம் கழிப்பதற்காக) வெளியே சென்றார்கள். அவர்கள் திரும்பி வந்தபோது, நான் ஒரு சிறு தோல் தண்ணீர் பாத்திரத்துடன் அவர்களைச் சந்தித்து, அவர்களுக்குத் தண்ணீர் ஊற்றினேன். அவர்கள் தங்கள் கைகளைக் கழுவினார்கள், பின்னர் தங்கள் முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு தங்கள் முன்கைகளைக் கழுவ முயன்றபோது, அவர்களின் ஜுப்பா (மேலாடை) இறுக்கமாக இருந்தது. எனவே அவர்கள் தங்கள் முன்கைகளை ஜுப்பாவிற்குக் கீழிருந்து வெளியே எடுத்து அவற்றைக் கழுவினார்கள். மேலும், தங்கள் தோலாலான காலுறைகள் மீது மஸஹ் செய்தார்கள். பின்னர் எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
18134முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ وَهْبٍ الثَّقَفِيِّ قَالَكُنَّا مَعَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ فَسُئِلَ هَلْ أَمَّ النَّبِيَّ ﷺ أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ غَيْرَ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ نَعَمْ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فِي سَفَرٍ فَلَمَّا كَانَ مِنَ السَّحَرِ ضَرَبَ عُنُقَ رَاحِلَتِي فَظَنَنْتُ أَنَّ لَهُ حَاجَةً فَعَدَلْتُ مَعَهُ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى بَرَزْنَا عَنِ النَّاسِ فَنَزَلَ عَنْ رَاحِلَتِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ فَتَغَيَّبَ عَنِّي حَتَّى مَا أَرَاهُ فَمَكَثَ طَوِيلًا ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ حَاجَتَكَ يَا مُغِيرَةُ؟ قُلْتُ مَا لِي حَاجَةٌ فَقَالَ هَلْ مَعَكَ مَاءٌ؟ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقُمْتُ إِلَى قِرْبَةٍ أَوْ إِلَى سَطِيحَةٍ مُعَلَّقَةٍ فِي آخِرَةِ الرَّحْلِ فَأَتَيْتُهُ بِمَاءٍ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ فَأَحْسَنَ غَسْلَهُمَا قَالَ وَأَشُكُّ أَقَالَ دَلَّكَهُمَا بِتُرَابٍ أَمْ لَا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ يَدَيْهِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَضَاقَتْ فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِهَا إِخْرَاجًا فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ قَالَ فَيَجِيءُ فِي الْحَدِيثِ غَسْلُ الْوَجْهِ مَرَّتَيْنِ؟ قَالَ لَا أَدْرِي أَهَكَذَا كَانَ أَمْ لَا؟ ثُمَّ مَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَرَكِبْنَا فَأَدْرَكْنَا النَّاسَ وَقَدْ أُقِيمَتِ الصَّلَاةُ فَتَقَدَّمَهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ صَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً وَهُمْ فِي الثَّانِيَةِ فَذَهَبْتُ أُوذِنُهُ فَنَهَانِي فَصَلَّيْنَا الرَّكْعَةَ الَّتِي أَدْرَكْنَا وَقَضَيْنَا الرَّكْعَةَ الَّتِي سُبِقْنَا
அம்ர் பின் வஹ்ப் அத்-தகஃபீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நாங்கள் முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்களுடன் இருந்தோம். அப்போது அவர்களிடம், "அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களைத் தவிர, இந்தச் சமுதாயத்தில் வேறு யாராவது நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு இமாமாக நின்று தொழுவித்துள்ளார்களா?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் "ஆம்" என்று கூறிவிட்டுப் பின்வருமாறு தெரிவித்தார்கள்:

நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் (தபூக் போரின் போது) இருந்தோம். ஸஹர் (அதிகாலை) நேரமானபோது, அவர்கள் எனது வாகனத்தின் கழுத்தைத் தட்டினார்கள். அவர்களுக்கு ஏதேனும் தேவை (இயற்கைக் கடனை நிறைவேற்ற வேண்டிய தேவை) இருக்கும் என்று எண்ணி, நான் அவர்களுடன் (பாதையை விட்டு விலகிச்) சென்றேன். நாங்கள் மக்கள் கூட்டத்தை விட்டு விலகிச் செல்லும் வரை நடந்து சென்றோம். பின்னர் அவர்கள் தமது வாகனத்திலிருந்து இறங்கி, (மறைவிடத்திற்குச்) சென்று என் பார்வையை விட்டு மறையும் வரை தூரமாகச் சென்று நீண்ட நேரம் தாமதித்தார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் திரும்பி வந்து, "முஃகீராவே! உமக்கு ஏதேனும் தேவை (இயற்கைக் கடனை நிறைவேற்ற வேண்டிய தேவை) இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "எனக்கு எந்தத் தேவையுமில்லை" என்றேன். அவர்கள், "உன்னிடம் தண்ணீர் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். நான் "ஆம்" என்றேன். வாகனத்தின் பின்பகுதியில் தொங்கவிடப்பட்டிருந்த ஒரு தண்ணீர் பையிலிருந்து (அல்லது அகலமான தோல்பையிலிருந்து) நான் தண்ணீர் கொண்டு வந்தேன். நான் ஊற்ற, அவர்கள் தங்களின் இரு கைகளையும் மிகச் செம்மையாகக் கழுவினார்கள்.

(முஃகீரா (ரழி) அவர்கள் 'தமது கைகளை மண்ணால் தேய்த்துக் கழுவினார்கள்' என்று கூறினார்களா, இல்லையா என்பதில் எனக்குச் சந்தேகம் உள்ளது என்று அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்).

பின்னர் அவர்கள் தம் முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு, தங்களின் இரு கைகளை (உறுப்புகளைக் கழுவுவதற்காகச் சட்டையிலிருந்து) வெளியே கொண்டுவர முயன்றார்கள். அவர்கள் ஷாம் நாட்டு (சிரியா) ஜுப்பா (நீண்ட மேலங்கி) ஒன்றை அணிந்திருந்தார்கள். அதன் கைகள் குறுகலாக இருந்ததால் (கைகளை மணிக்கட்டு வரை உயர்த்துவது) சிரமமாக இருந்தது. எனவே, சட்டையின் கீழ்ப்பகுதி வழியாகத் தமது கைகளை வெளியே கொண்டு வந்து, தம் முகத்தையும் கைகளையும் கழுவினார்கள்.

(இந்த ஹதீஸில் முகத்தை இரண்டு முறை கழுவியதாக வருகிறதா? என்று அறிவிப்பாளர் ஒருவரிடம் கேட்கப்பட்டபோது) "அவ்வாறு இருந்ததா இல்லையா என்று எனக்குத் தெரியாது" என்று பதிலளித்தார்.

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது முன்நெற்றியிலும், தலைப்பாகையின் மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்; மேலும் தமது இரு காலுறைகளின் (தோலினால் ஆன குஃப்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்.

பின்னர் நாங்கள் வாகனத்தில் ஏறி மக்களிடம் வந்து சேர்ந்தோம். அப்போது தொழுகைக்கு இகாமத் சொல்லப்பட்டிருந்தது. அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் முன்னின்று மக்களுக்கு ஒரு ரக்அத் தொழுவித்திருந்தார்கள். அவர்கள் இரண்டாவது ரக்அத்தில் இருந்தார்கள். நான் அவருக்கு (நபி (ஸல்) அவர்கள் வந்திருப்பதை) அறிவிப்பதற்காக (அவரைப் பின்வாங்கச் செய்ய) சென்றேன். ஆனால், நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னைத் தடுத்தார்கள். எனவே, நாங்கள் அவர்களோடு இணைந்து அந்த (இரண்டாவது) ரக்அத்தைத் தொழுதோம். (இமாம் ஸலாம் கொடுத்ததும்) எங்களுக்குத் தவறிப்போன (முதல்) ரக்அத்தை நாங்கள் பூர்த்தி செய்தோம்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
18164முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ دَخَلْتُ مَسْجِدَ الْجَامِعِ فَإِذَا عَمْرُو بْنُ وَهْبٍ الثَّقَفِيُّ قَدْ دَخَلَ مِنَ النَّاحِيَةِ الْأُخْرَى فَالْتَقَيْنَا قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ الْمَسْجِدِ فَابْتَدَأَنِي بِالْحَدِيثِ وَكَانَ يُحِبُّ مَا سَاقَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَابْتَدَأَنِي بِالْحَدِيثِ فَقَالَ كُنَّا عِنْدَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ فَزَادَهُ فِي نَفْسِي تَصْدِيقًا الَّذِي قَرَّبَ بِهِ الْحَدِيثَ قَالَ قُلْنَا هَلْ أَمَّ النَّبِيَّ ﷺ رَجُلٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ غَيْرَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ؟ قَالَ نَعَمْ كُنَّا فِي سَفَرِ كَذَاوَكَذَا فَلَمَّا كَانَ من السَّحَرِ ضَرَبَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عُنُقَ رَاحِلَتِهِ وَانْطَلَقَ فَتَبِعْتُهُ فَتَغَيَّبَ عَنِّي سَاعَةً ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ حَاجَتَكَ؟ فَقُلْتُ لَيْسَتْ لِي حَاجَةٌ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ هَلْ مِنْ مَاءٍ؟ قُلْتُ نَعَمْ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَكَانَتْ عَلَيْهِ جُبَّةٌ لَهُ شَامِيَّةٌ فَضَاقَتْ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى الْخُفَّيْنِ ثُمَّ لَحِقْنَا النَّاسَ وَقَدْ أُقِيمَتِ الصَّلَاةُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يَؤُمُّهُمْ وَقَدْ صَلَّى رَكْعَةً فَذَهَبْتُ لِأُوذِنَهُ فَنَهَانِي فَصَلَّيْنَا الَّتِي أَدْرَكْنَا وَقَضَيْنَا الَّتِي سُبِقْنَا بِهَا
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நாங்கள் (அவர்களிடம்), "அபூபக்ர் சித்தீக் (ரழி) அவர்களைத் தவிர, இந்தச் சமுதாயத்தில் வேறு எவராவது நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு இமாமாக நின்று தொழுகை நடத்தியுள்ளார்களா?" என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள் கூறியதாவது:

"ஆம். நாங்கள் இன்னின்ன (தபூக்) பயணத்தில் இருந்தோம். அதிகாலை (ஸஹர்) நேரம் ஆனபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது வாகனத்தின் கழுத்தில் தட்டி(த் துரிதப்படுத்தி)ச் சென்றார்கள். நான் அவர்களைப் பின்தொடர்ந்து சென்றேன். அவர்கள் சிறிது நேரம் என் பார்வையை விட்டு மறைந்து சென்றார்கள் (இயற்கை உபாதையை நிறைவேற்றச் சென்றார்கள்). பின்னர் திரும்பி வந்தார்கள். அப்போது என்னிடம், 'உங்களுக்கு ஏதேனும் தேவையா?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு எந்தத் தேவையும் இல்லை' என்றேன்.

பின்னர் அவர்கள், 'தண்ணீர் ஏதேனும் இருக்கிறதா?' என்று கேட்டார்கள். நான் 'ஆம்' என்று கூறிவிட்டு, அவர்களுக்குத் தண்ணீர் ஊற்றினேன். அவர்கள் தமது இரு கைகளையும் கழுவினார்கள்; பிறகு தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். பின்னர் தமது முழங்கைகளைத் திறந்துவிட முயன்றார்கள். ஆனால், அவர்கள் ஷாம் நாட்டு (சிரியா) அங்கி ஒன்றை அணிந்திருந்தார்கள். அதன் (கைப்பகுதி) இறுக்கமாக இருந்தது. எனவே, தமது கைகளை (அங்கியின் உள்ளே) நுழைத்து, அங்கியின் கீழ்ப்பகுதியிலிருந்து வெளியே எடுத்தார்கள். தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள்; முழங்கைகளையும் கழுவினார்கள். தமது முன்நெற்றியின் மீதும், தலைப்பாகையின் மீதும், இரு காலுறைகள் (குஃப்) மீதும் மஸ்ஹ் செய்தார்கள்.

பின்னர் நாங்கள் மக்களைச் சென்றடைந்தோம். அங்கு தொழுகைக்கு இகாமத் சொல்லப்பட்டிருந்தது. அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்கு இமாமாக நின்று தொழுகை நடத்திக் கொண்டிருந்தார்கள்; அவர்கள் ஒரு ரக்அத் தொழுது முடித்திருந்தார்கள். (நபி (ஸல்) அவர்கள் வந்திருப்பதை) அவருக்கு அறிவிப்பதற்காக நான் சென்றேன். ஆனால், நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னைத் தடுத்தார்கள். எனவே, நாங்கள் (இமாமுடன்) அடைந்த ரக்அத்தைத் தொழுதோம்; எங்களை விட்டுத் தவறிப்போனதை (அவர் ஸலாம் கொடுத்த பின் நாங்களாகவே) தொழுது முடித்தோம்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
18182முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ عَمْرِو بْنِ وَهْبٍ الثَّقَفِيِّ قَالَ كُنَّا عِنْدَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ فَسُئِلَ هَلْ أَمَّ النَّبِيَّ ﷺ أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ غَيْرَ أَبِي بَكْرٍ؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزَادَهُ عِنْدِي تَصْدِيقًا الَّذِي قَرَّبَ بِهِ الْحَدِيثَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فِي سَفَرٍ فَلَمَّا كَانَ مِنَ السَّحَرِ ضَرَبَ عُنُقَ رَاحِلَتِي فَظَنَنْتُ أَنَّ لَهُ حَاجَةً فَعَدَلْتُ مَعَهُ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى بَرَزْنَا عَنِ النَّاسِ فَنَزَلَ عَنْ رَاحِلَتِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ فَتَغَيَّبَ عَنِّي حَتَّى مَا أَرَاهُ فَمَكَثَ طَوِيلًا ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ حَاجَتَكَ يَا مُغِيرَةُ؟ قُلْتُ مَا لِي حَاجَةٌ فَقَالَ هَلْ مَعَكَ مَاءٌ؟ قُلْتُ نَعَمْ فَقُمْتُ إِلَى قِرْبَةٍ أَوْ قَالَ سَطِيحَةٍ مُعَلَّقَةٍ فِي آخِرَةِ الرَّحْلِ فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ فَأَحْسَنَ غَسْلَهُمَا قَالَ وَأَشُكُّ أَقَالَ دَلَّكَهُمَا بِتُرَابٍ أَمْ لَا ثُمَّغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ يَدِهِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمِّ فَضَاقَتْ فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِهَا إِخْرَاجًا فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ قَالَ فَيَجِيءُ فِي الْحَدِيثِ غَسْلُ الْوَجْهِ مَرَّتَيْنِ فَلَا أَدْرِي أَهَكَذَا كَانَ أَمْ لَا ثُمَّ مَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ ثُمَّ رَكِبْنَا فَأَدْرَكْنَا النَّاسَ وَقَدْ أُقِيمَتِ الصَّلَاةُ فَتَقَدَّمَهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ صَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً وَهُمْ فِي الثَّانِيَةِ فَذَهَبْتُ أُوذِنُهُ فَنَهَانِي فَصَلَّيْنَا الرَّكْعَةَ الَّتِي أَدْرَكْنَا وَقَضَيْنَا الَّتِي سُبِقْنَا
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்களிடம், "அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களைத் தவிர இந்தச் சமுதாயத்தில் வேறு யாராவது நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு இமாமாக நின்று தொழுவித்தது உண்டா?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "ஆம்!" என்று பதிலளித்தார்கள்.

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: அவர் இச்செய்தியை விவரித்த விதம், இதன் மீதான என் நம்பிக்கையை மேலும் அதிகப்படுத்தியது). முஃகீரா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம். அதிகாலை நேரம் வந்தபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள் எனது வாகனத்தின் கழுத்துப் பகுதியைத் தட்டினார்கள். (அவர்களுக்கு ஏதோ தேவை இருக்கிறது என எண்ணிக் கொண்டு), நானும் அவர்களுடன் சென்றேன். நாங்கள் புறப்பட்டுச் சென்று, மக்களை விட்டு வெகு தொலைவில் சென்றடைந்தோம். அவர்கள் தமது வாகனத்திலிருந்து இறங்கி, (எனது பார்வையை விட்டு மறையும் அளவுக்குத் தனிமை தேடிச்) சென்றார்கள். அங்கு நீண்ட நேரம் தாமதித்தார்கள்.

பின்னர் திரும்பி வந்து, "முஃகீராவே! உமக்கு ஏதேனும் தேவை இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நான், "எனக்கு எந்தத் தேவையும் இல்லை" என்றேன். அவர்கள், "உம்மிடம் தண்ணீர் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். நான் "ஆம்!" என்றேன். உடனே, வாகனத்தின் பின்பகுதியில் தொங்கவிடப்பட்டிருந்த ஒரு தோல்பையை -அல்லது தண்ணீர் பையை- எடுத்துக் கொண்டு அவர்களிடம் வந்தேன். நான் அவர்களுக்குத் தண்ணீர் ஊற்றினேன். அவர்கள் தங்களது இரு கைகளையும் நன்றாகக் கழுவினார்கள். (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: அவர்கள் தமது கைகளை மண்ணால் தேய்த்துக் கழுவினார்களா, இல்லையா என்பதில் எனக்குச் சந்தேகம் உள்ளது).

பிறகு, தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். பின்னர், (சட்டையிலிருந்து) தமது கைகளை வெளியேற்ற முற்பட்டார்கள். அவர்கள் ஷாம் நாட்டு (சிரியா) ஜுப்பா (நீண்ட சட்டை) ஒன்றை அணிந்திருந்தார்கள். அதன் கைகள் குறுகலாக இருந்ததால், (கைகளை முழங்கை வரை உயர்த்துவது கடினமாக) இருந்தது. எனவே, சட்டையின் கீழ்ப்பகுதி வழியாகவே தமது கைகளை வெளியே எடுத்துவிட்டு, (மீண்டும்) முகத்தையும், கைகளையும் கழுவினார்கள். (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: இந்த ஹதீஸில் முகத்தை இரண்டு முறை கழுவியதாக வருகிறது. அவ்வாறு நடந்ததா, இல்லையா என எனக்குத் தெரியவில்லை).

பின்னர், தமது முன்நெற்றியிலும், தலைப்பாகையின் (இமாமா) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்; மேலும் கால்களில் அணிந்திருந்த தோல் உறைகளின் (குஃப்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்.

பிறகு நாங்கள் வாகனத்தில் ஏறி மக்களிடம் வந்து சேர்ந்தோம். அங்கு தொழுகைக்கு இகாமத் சொல்லப்பட்டு, அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் முன்னின்று மக்களுக்குத் தொழுவித்துக் கொண்டிருந்தார்கள். அவர்கள் ஒரு ரக்அத் தொழுவித்துவிட்டு, இரண்டாவது ரக்அத்தில் இருந்தார்கள். நான் (நபி (ஸல்) அவர்கள் வந்துவிட்டதை) அவர்களுக்குத் தெரிவிப்பதற்காகச் சென்றேன். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னைத் தடுத்தார்கள். நாங்கள் இமாமுடன் அடைந்த ரக்அத்தைத் தொழுதோம். (எங்களுக்குத் தவறிப்போன ரக்அத்தைப் பின்னர் நிறைவேற்றினோம்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
18193முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ وَعَنِ ابْنِ سِيرِينَ رَفَعَهُ إِلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فَغَمَزَ ظَهْرِي أَوْ كَتِفِي بِشَيْءٍ كَانَ مَعَهُ قَالَ وَتَبِعْتُهُ فَقَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ حَاجَتَهُ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ أَمَعَكَ مَاءٌ؟ قُلْتُ نَعَمْ وَمَعِي سَطِيحَةٌ مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَكَانَتْ عَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فَرَفَعَ الْجُبَّةَ عَلَى عَاتِقِهِ وَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ قَالَ وَذَكَرَ النَّاصِيَةَ بِشَيْءٍ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلْنَا فَأَدْرَكْنَا الْقَوْمَ فِي صَلَاةِ الْغَدَاةِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ يَؤُمُّهُمْ وَقَدْ صَلَّوْا رَكْعَةً فَذَهَبْتُ لِأُوذِنَهُ فَنَهَانِي فَصَلَّيْنَا مَعَهُ رَكْعَةً وَقَضَيْنَا الَّتِي سُبِقْنَا بِهَا
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன் (ஒரு பயணத்தில்) இருந்தோம். அப்போது அவர்கள் தம்மிடமிருந்த ஏதோ ஒரு பொருளால் எனது முதுகை அல்லது தோள்பட்டையைத் தட்டி (சைகை) செய்தார்கள். நான் அவர்களைப் பின்தொடர்ந்து சென்றேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களிடமிருந்து மறைவாகச் சென்று) தமது இயற்கைத் தேவையை நிறைவேற்றினார்கள். பின்னர் திரும்பி வந்து, "உன்னிடம் தண்ணீர் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம், என்னிடம் தண்ணீர் கொண்ட சிறிய தோல் பை (சதீஹா) ஒன்று உள்ளது" என்றேன்.

அவர்கள் (அதிலிருந்து தண்ணீரைப் பெற்று) தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். அவர்கள் ஷாம் நாட்டுத் தயாரிப்பான, குறுகலான கைகளைக் கொண்ட நீண்ட சட்டை (ஜுப்பா) ஒன்றை அணிந்திருந்தார்கள். (அதன் கைகள் குறுகலாக இருந்ததால் அவற்றை முழங்கை வரை சுருட்ட முடியாமல்) அவர்கள் ஜுப்பாவுக்குள் தமது கையை நுழைத்து, தோள்பட்டை வரை அதனை உயர்த்தி, அதன் கீழ்ப்பகுதியிலிருந்து (உட்புறமாக) தமது கைகளை வெளியே எடுத்தார்கள். பின்னர் தமது இரு கைகளையும் (முழங்கை வரை) கழுவினார்கள். மேலும், தமது தலைப்பாகையின் மீதும், (தலைப்பாகைக்குக் கீழ் தெரிந்த) முன்நெற்றியின் ஒரு பகுதியிலும் மஸ்ஹு செய்தார்கள். அதன் பிறகு தமது இரு காலுறைகள் (குஃப்ஃப்கள்) மீதும் மஸ்ஹு செய்தார்கள்.

பின்னர் நாங்கள் புறப்பட்டு (தொழுகைக்காகக் காத்திருந்த) மக்களை வந்தடைந்தோம். அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகையில் இருந்தனர். அப்துர் ரஹ்மான் (பின் அவ்ஃப்) அவர்களுக்கு இமாமாக நின்று தொழுவித்துக் கொண்டிருந்தார். அவர்கள் ஒரு ரக்அத் தொழுது முடித்திருந்தனர். நான் அவருக்கு (நபி (ஸல்) அவர்கள் வந்திருப்பதை) தெரிவிப்பதற்காக (அவரைப் பின்னுக்குத் தள்ள) செல்ல முற்பட்டேன்; ஆனால் நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னைத் தடுத்தார்கள். எனவே, நாங்கள் அவருடன் சேர்ந்து (மீதமிருந்த) ஒரு ரக்அத்தைத் தொழுதோம். (இமாம் ஸலாம் கொடுத்த பிறகு) எங்களுக்குத் தவறிப்போன அந்த (முதல்) ரக்அத்தை (நாங்கள் எழுந்து) தொழுது நிறைவு செய்தோம்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
18194முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ غَزْوَةَ تَبُوكَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَتَبَرَّزَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قِبَلَ الْغَائِطِ فَحَمَلْتُ مَعَهُ إِدَاوَةً قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلَيَّ أَخَذْتُ أُهَرِيقُ عَلَى يَدَيْهِ مِنَ الْإِدَاوَةِ وَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ جُبَّتَهُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الْجُبَّةِ حَتَّى أَخْرَجَ ذِرَاعَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَأَقْبَلْتُ مَعَهُ حَتَّى نَجِدَ النَّاسَ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يُصَلِّي بِهِمْ فَأَدْرَكَ إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ الرَّكْعَةَ الْآخِرَةَ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُتِمُّ صَلَاتَهُ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ الْمُسْلِمِينَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلَاتَهُ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ قَالَ أَحْسَنْتُمْ أَوْ قَدْ أَصَبْتُمْ يَغْبِطُهُمْ أَنْ صَلَّوْا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தபூக் போரில் (கலந்துகொள்ளப்) புறப்பட்டேன். (ஒருநாள்) பஜ்ர் தொழுகைக்கு முன்பாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இயற்கை உபாதை கழிப்பதற்காக) ஒதுங்கினார்கள். அப்போது நான் அவர்களுக்காகத் தண்ணீர்ப் பை ஒன்றை எடுத்துச் சென்றேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உபாதை முடித்து) என்னிடம் திரும்பி வந்தபோது, நான் அந்தத் தண்ணீர்ப் பையிலிருந்து அவர்களின் கைகளில் தண்ணீரை ஊற்றலானேன். அவர்கள் தமது இரு கைகளையும் மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள்.

அதன் பிறகு, தங்களின் ஜுப்பாவின் (நீண்ட அங்கியின்) கைகள் வழியாகத் தமது முன்கைகளை வெளியே கொண்டுவர முயன்றார்கள். ஆனால், ஜுப்பாவின் கைகள் (மிகவும்) இறுக்கமாக இருந்தன. எனவே, ஜுப்பாவிற்கு உள்ளே தமது கைகளை நுழைத்து, (அங்கியின்) கீழ்ப்பகுதியால் (முன்கைகளை) வெளியே கொண்டு வந்தார்கள்.

பின்னர், தமது இரு முன்கைகளையும் முழங்கைகள் வரை கழுவினார்கள். பிறகு, தங்களின் குஃப்கள் (தோல் காலுறைகள்) மீது மஸஹ் செய்தார்கள். பிறகு (தொழுமிடத்தை நோக்கி) வந்தார்கள்.

முஃகீரா (ரழி) கூறுகிறார்: நானும் அவர்களுடன் வந்தேன். அப்போது மக்கள் தங்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவதற்காக அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களை முன்னிறுத்தி இருந்ததை நாங்கள் கண்டோம். நபி (ஸல்) அவர்கள் (அவருடன் சேர்ந்து) ஒரு ரக்அத்தை அடைந்துகொண்டார்கள்; மக்களுடன் சேர்ந்து கடைசி ரக்அத்தைத் தொழுதார்கள்.

அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் ஸலாம் கொடுத்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (விடுபட்ட) தங்களின் தொழுகையை முழுமையாக்குவதற்காக எழுந்தார்கள். இது முஸ்லிம்களுக்கு (அச்சத்தையும்) நடுக்கத்தையும் ஏற்படுத்தியது. (தாம் நபிக்கு முன்னால் தொழுது தவறு செய்துவிட்டோமோ என்ற அச்சத்தில்) அவர்கள் அதிகமாக 'தஸ்பீஹ்' செய்தார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும், மக்களை நோக்கித் திரும்பி, "நீங்கள் அழகாகச் செயல்பட்டீர்கள்" அல்லது "நீங்கள் சரியானதையே செய்தீர்கள்" என்று கூறினார்கள். மக்கள் தொழுகையை அதற்குரிய நேரத்தில் தொழுததற்காக அவர்களை நபி (ஸல்) அவர்கள் (வியந்து) பாராட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
18226முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ الْمُغِيرَةِ قَالَ ذَهَبَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِبَعْضِ حَاجَتِهِ ثُمَّ جَاءَ فَسَكَبْتُ عَلَيْهِ الْمَاءَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَغْسِلُ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ عَنْهُمَا كُمُّ الْجُبَّةِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது (இயற்கைத்) தேவைக்காகச் சென்றுவிட்டுத் திரும்பினார்கள். அப்போது நான் அவர்களுக்குத் தண்ணீர் ஊற்றினேன். அவர்கள் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு தமது இரு (முன்) கைகளையும் கழுவ முற்பட்டார்கள். (அப்போது) அவர்கள் அணிந்திருந்த மேலங்கியின் (ஜுப்பாவின்) கைச்சட்டைப் பகுதி (அவற்றைக் கழுவ முடியாதவாறு) அவர்களுக்கு நெருக்கமாக (இறுக்கமாக) இருந்தது. எனவே, அவர்கள் தமது இரு கைகளையும் மேலங்கியின் (ஜுப்பாவின்) கீழ்ப்பகுதி வழியாக வெளியே கொண்டு வந்து அவற்றைக் கழுவினார்கள். பிறகு தமது (இரு) தோல் காலுறைகள் (குஃப்) மீது 'மஸஹ்' (ஈரக்கையால் தடவுதல்) செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
518மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَن عُرْوَة بن الْمُغيرَة بن شُعْبَة عَن أَبِيه قَالَ: أَنَّهُ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ. قَالَ الْمُغِيرَةُ: فَتَبَرَّزَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ الْغَائِط فَحملت مَعَه إدواة قَبْلَ الْفَجْرِ فَلَمَّا رَجَعَ أَخَذْتُ أُهَرِيقُ عَلَى يَدَيْهِ من الإدواة فَغسل كفيه وَوَجْهَهُ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَن ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كم الْجُبَّة فَأخْرج يَده مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ وَأَلْقَى الْجُبَّةَ عَلَى مَنْكِبَيْهِ وَغسل ذِرَاعَيْهِ وَمسح بناصيته وعَلى الْعِمَامَة وعَلى خفيه ثُمَّ رَكِبَ وَرَكِبْتُ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ وَقَدْ قَامُوا فِي الصَّلَاة يُصَلِّي بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً فَلَمَّا أَحَسَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم ذهب يتَأَخَّر فَأَوْمأ إِلَيْهِ فصلى بهم فَلَمَّا سلم قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقُمْتُ فَرَكَعْنَا الرَّكْعَة الَّتِي سبقتنا. رَوَاهُ مُسلم
அல்முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள், தாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தபூக் போரில் கலந்துகொண்ட செய்தியை அறிவிக்கின்றார்கள்.

முஃகீரா (ரழி) கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இயற்கை உபாதையை நிறைவேற்ற) பள்ளமான பகுதிக்குச் சென்றார்கள். ஃபஜ்ருக்கு முன்பு நான் அவர்களுக்காக ஒரு சிறிய தோல் பையில் தண்ணீர் சுமந்து சென்றேன். அவர்கள் திரும்பி வந்தபோது, அந்தத் தோல் பையிலிருந்து அவர்கள் கைகளில் நான் தண்ணீரை ஊற்றத் தொடங்கினேன். அவர்கள் தங்கள் இரு உள்ளங்கைகளையும் முகத்தையும் கழுவினார்கள். அவர்கள் மீது கம்பளியாலான ஒரு அங்கி (ஜுப்பா) இருந்தது. அவர்கள் தங்கள் முன்கைகளை (கழுவுவதற்காக) வெளிப்படுத்த முயன்றபோது, அங்கியின் கைப்பகுதி குறுகலாக இருந்தது. எனவே, அவர்கள் தங்கள் கைகளை அங்கியின் அடியில் இருந்து வெளியே எடுத்து, அந்த அங்கியைத் தங்கள் தோள்களின் மீது போட்டுக்கொண்டு, தங்கள் முன்கைகளைக் கழுவினார்கள். மேலும், அவர்கள் தங்கள் முன்நெற்றியின் மீதும், தலைப்பாகையின் மீதும், தங்கள் காலுறைகள் (குஃப்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்.

பிறகு அவர்கள் வாகனத்தில் ஏறினார்கள்; நானும் ஏறினேன். நாங்கள் மக்களைச் சென்றடைந்தோம். அவர்கள் தொழுகைக்காக நின்றிருந்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களுக்குத் தொழுகை நடத்திக் கொண்டிருந்தார். அவர் அவர்களுக்கு ஒரு ரக்அத் தொழுகை நடத்தியிருந்தார். நபி (ஸல்) அவர்கள் வந்திருப்பதை அவர் உணர்ந்ததும், பின்வாங்கச் சென்றார். ஆனால், நபி (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு (தொடருமாறு) சைகை செய்தார்கள். எனவே அவர் அவர்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார். அவர் ஸலாம் கொடுத்ததும், நபி (ஸல்) அவர்கள் எழுந்தார்கள்; நானும் எழுந்தேன். எங்களுக்குத் தவறிப்போன அந்த ரக்அத்தை நாங்கள் தொழுதோம்."

இதனை முஸ்லிம் அறிவிக்கின்றார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صَحِيح (الألباني)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ أنا أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ الْفَقِيهُ أنا أَبُو الْمُثَنَّى وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الْحَرْبِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ ثنا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ ثنا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ ثنا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْمُزَنِيُّ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ تَخَلَّفَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَتَخَلَّفْتُ مَعَهُ فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ قَالَ هَلْ مَعَكَ مَاءٌ؟ فَأَتَيْتُهُ بِمِطْهَرَةٍ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمُّ الْجُبَّةِ فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ وَأَلْقَى الْجُبَّةَ عَلَى مَنْكِبَيْهِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَعَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى خُفَّيْهِ وَذَكَرَ بَاقِي الْحَدِيثَ رَوَاهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ بَزِيعٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ ؓ
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இயற்கைத் தேவையை நிறைவேற்றுவதற்காகப்) பின்தங்கினார்கள். நானும் அவர்களுடன் பின்தங்கினேன். அவர்கள் தமது இயற்கைத் தேவையை நிறைவேற்றி முடித்ததும், "உன்னிடம் தண்ணீர் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். நான் (தண்ணீர் இருந்த) ஒரு பாத்திரத்தை அவர்களிடம் கொண்டு வந்தேன். அவர்கள் தமது இரு முன்கைகளையும், முகத்தையும் கழுவினார்கள். பின்னர், தமது (அங்கியின்) இரு முன்கைகளையும் (கழுவுவதற்காகச் சட்டைக் கைகளை) மடித்துவிட முயன்றார்கள். ஆனால், அங்கியின் கைப்பகுதி (மிகவும்) இறுக்கமாக இருந்தது. எனவே, அங்கியின் கீழ்ப்புறமாகத் தமது கைகளை வெளியே எடுத்துவிட்டு, அந்த அங்கியைத் தமது தோள்களின் மீது போட்டுக் கொண்டார்கள். பிறகு, தமது இரு கைகளையும் (முழங்கை வரை) கழுவினார்கள். (பிறகு) தமது முன்நெற்றியின் மீதும், தலைப்பாகையின் மீதும், தமது இரண்டு காலுறைகள் (குஃப்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்.

(இவ்வாறு கூறிவிட்டு) மீதி ஹதீஸையும் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்.

(இந்த ஹதீஸ் ஸஹீஹ் முஸ்லிமில் முஹம்மது பின் அப்தில்லாஹ் பின் பஸீஉ என்பவர் யஸீத் பின் ஸுரைஉ வழியாக அறிவிப்பதாகப் பதிவாகியுள்ளது. எனினும், அதில் ஹம்ஸா பின் முகீரா என்பதற்குப் பதிலாக உர்வா பின் முகீரா (ரழி) வழியாக அறிவிக்கப்பட்டதாக இடம்பெற்றுள்ளது).
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ، أَخْبَرَنِي أَبُو النَّضْرِ الْفَقِيهُ، ثنا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ نَصْرٍ الْإِمَامُ، ثنا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، ثنا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، ثنا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، ثنا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْمُزَنِيُّ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: تَخَلَّفَ رَسُولُ اللهِ ﷺ، فَتَخَلَّفْتُ مَعَهُ، فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ قَالَ: " أَمَعَكَ مَاءٌ؟ ". فَأَتَيْتُ بِمَطْهَرَةٍ، فَغَسَلَ بِيَدَيْهِ، وَغَسَلَ وَجْهَهُ، ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ، فَضَاقَ كُمُّ الْجُبَّةِ، فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ، وَأَلْقَى الْجُبَّةَ عَلَى مَنْكِبَيْهِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ، وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَعَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى خُفَّيْهِ، ثُمَّ رَكِبَ. أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ، كَمَا تَقَدَّمَ ذِكْرِي لَهُ
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பயணத்தின் போது ஒருமுறை மற்றவர்களிடமிருந்து சற்றுப்) பின்தங்கினார்கள். நானும் அவர்களுடன் பின்தங்கினேன். அவர்கள் தமது இயற்கை உபாதையை முடித்துவிட்டு, "உன்னிடம் தண்ணீர் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். நான் (சுத்தம் செய்வதற்குரிய) ஒரு பாத்திரத்தைக் கொண்டு வந்தேன். அவர்கள் தமது இரு கைகளையும், முகத்தையும் கழுவினார்கள். பின்னர், தமது முன்கைகளைத் (கழுவுவதற்காகச் சட்டையைத்) திறக்க முயன்றார்கள். ஆனால், (அவர்கள் அணிந்திருந்த) அந்த ஜுப்பாவின் (மேலங்கியின்) கைகள் மிகவும் இறுக்கமாக இருந்தன. ஆகவே, தமது கைகளை ஜுப்பாவிற்கு அடியிலிருந்து (உள்ளே இழுத்து) வெளியே கொண்டு வந்து, அந்த ஜுப்பாவைத் தமது தோள்களின் மீது போட்டுவிட்டு, தமது முன்கைகளைக் கழுவினார்கள். மேலும், தமது முன்நெற்றியிலும், தலைப்பாகையின் (இமாமா) மீதும், தமது (தோல்) காலுறைகளின் (குஃப்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள். பின்னர், (வாகனத்தில்) ஏறினார்கள்.

(இதை இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் நான் முன்னர் குறிப்பிட்டவாறு பதிவு செய்துள்ளார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
وَحَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ عَبْدُ اللهِ بْنُ يُوسُفَ أنا أَبُو سَعِيدٍ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ أنبأ سَعْدَانُ بْنُ نَصْرٍ الْمُخَرِّمِيُّ ح وَأَخْبَرَنَا أَبُو الْحُسَيْنِ بْنُ بِشْرَانَ بِبَغْدَادَ ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ ثنا سَعْدَانُ بْنُ نَصْرٍ ثنا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي سَفَرٍ فَقَالَ تَخَلَّفْ يَا مُغِيرَةُ وَامْضُوا أَيُّهَا النَّاسُ فَتَخَلَّفْتُ وَمَعِيَ مَاءٌ فَقَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ حَاجَتَهُ ثُمَّ رَجَعَ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ مَاءً فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَغْسِلُ يَدَيْهِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ رُومِيَّةٌ فَضَاقَ كُمُّهَا فَأَدْخَلَ يَدَهُ مِنْ أَسْفَلَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ قَالَ سُفْيَانُ وَزَادَ فِيهِ حُصَيْنٌ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْكَ أَتَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْكَ؟ قَالَ إِنِّي أَدْخَلْتُهُمَا وَهُمَا طَاهِرَتَانِ
முஃகீரா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம். அப்போது அவர்கள், "முஃகீராவே! நீர் (சிறிது நேரம்) பின்தங்கி இரும். மக்களே! நீங்கள் (முன்னே) செல்லுங்கள்" என்று கூறினார்கள். எனவே, நான் பின்தங்கினேன். என்னிடம் தண்ணீர் இருந்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது இயற்கை உபாதையை முடித்துவிட்டுத் திரும்பினார்கள். நான் அவர்களுக்குத் தண்ணீர் ஊற்றினேன். அவர்கள் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள்.

பின்னர் தமது கைகளைக் கழுவ முனைந்தார்கள். அப்போது அவர்கள் (குறுகிய கைகளைக் கொண்ட) ஒரு ரோம நாட்டு அங்கி (ஜுப்பா) அணிந்திருந்தார்கள். அதன் சட்டைக் கைகள் இறுக்கமாக இருந்தன. எனவே, அவர்கள் தமது கையை (அங்கியின் கைகளுக்குள் நுழைக்க முடியாமல்) அங்கியின் கீழ்ப்பகுதியிலிருந்து (உள்ளே) செலுத்தி (வெளியே எடுத்து), இரு கைகளையும் கழுவினார்கள். தமது தலையை மஸஹ் செய்தார்கள். மேலும், தமது இரு தோல் காலுறைகள் (குஃப்ஃபுகள்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்.

சுஃப்யான் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: ஹுஸைன் (ரஹ்) அவர்கள், ஷஅபீ (ரஹ்) வழியாக உர்வா பின் முஃகீரா (ரஹ்) தனது தந்தையிடமிருந்து (முஃகீரா - ரழி) அறிவித்ததாக இதில் பின்வரும் செய்தியைக் கூடுதலாக அறிவித்துள்ளார்கள்:
நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ் உங்கள் மீது அருள்புரிவானாக. உங்கள் இரு காலுறைகள் (குஃப்ஃபுகள்) மீதும் நீங்கள் மஸஹ் செய்கிறீர்களா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நான் அந்த இரண்டையும் (கால்கள்) தூய்மையான (உளூவுடைய) நிலையில் இருக்கும் போதே அணிந்தேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو زَكَرِيَّا يَحْيَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى، ثنا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ يُوسُفَ الْحَافِظُ، ثنا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ شِيرَوَيْهِ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ بَزِيعٍ، ثنا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، ثنا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، ثنا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْمُزَنِيُّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِيهِ قَالَ: تَخَلَّفَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَتَخَلَّفْتُ مَعَهُ، فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ قَالَ: " مَعَكَ مَاءٌ؟ " فَأَتَيْتُهُ بِمَطْهَرَةٍ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ، ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمُ الْجُبَّةِ، فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنَ الْجُبَّةِ وَأَلْقَى الْجُبَّةَ عَلَى مَنْكِبَيْهِ، وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَعَلَى الْعِمَامَةِ، وَعَلَى خُفَّيْهِ، ثُمَّ رَكِبَ وَرَكِبْتُ، فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ وَقَدْ قَامُوا فِي الصَّلَاةِ فَصَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ، وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً، فَلَمَّا أَحَسَّ بِالنَّبِيِّ ﷺ ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ، فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ فَصَلَّى بِهِمْ، فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ النَّبِيُّ ﷺ وَقُمْتُ مَعَهُ فَرَكَعْنَا الرَّكْعَةَ الَّتِي سُبِقْنَا ". رَوَاهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ بَزِيعٍ، هَكَذَا رَوَاهُ مُسَدَّدٌ، وَحُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، وَجَمَاعَةٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ بَكْرٍ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
(ஒரு பயணத்தின்போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களிடமிருந்து சிறிது) பின்தங்கினார்கள்; அவர்களுடன் நானும் பின்தங்கினேன். அவர்கள் தமது (இயற்கைத்) தேவையை நிறைவேற்றிய பின், "உன்னிடம் தண்ணீர் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். நான் ஒரு பாத்திரத்தில் (தண்ணீர்) கொண்டு வந்தேன். அவர்கள் தமது முகத்தையும் இரு உள்ளங்கைகளையும் கழுவினார்கள்.

பின்னர் தமது இரு முன்கைகளையும் (கழுவுவதற்காகச் சட்டைக்கைக்குள்ளிருந்து) வெளியே எடுக்க முயன்றார்கள். (அப்போது) அவர்கள் அணிந்திருந்த ஜுப்பாவின் (நீளங்கியின்) சட்டைக்கைகள் குறுகலாக (இறுக்கமாக) இருந்தன. எனவே, அவர்கள் ஜுப்பாவிற்குள்ளிருந்து (கீழ் வழியாக) தமது கைகளை வெளியே எடுத்து, அந்த ஜுப்பாவைத் தமது இரு தோள்களின் மீது போட்டுக்கொண்டார்கள். (பிறகு) தமது இரு முன்கைகளையும் கழுவினார்கள்; தமது முன்நெற்றியிலும், தலைப்பாகையின் மீதும், காலுறைகள் (குஃப்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் (வாகனத்தில்) ஏறினார்கள்; நானும் ஏறினேன். நாங்கள் மக்களைச் சென்றடைந்தபோது, அவர்கள் தொழுகையில் நின்றிருந்தனர். அவர்களுக்கு அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் (இமாமாக நின்று) தொழுவித்துக் கொண்டிருந்தார்கள். அவர் அவர்களுக்கு ஒரு ரக்அத் தொழுவித்திருந்தார். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (வந்திருப்பதை) அவர் உணர்ந்தபோது, பின்வாங்க முயன்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள் (தொழுவிப்பதைத் தொடருமாறு) அவருக்குச் சைகை செய்தார்கள். அவர் அவர்களுக்குத் தொழுவித்தார். அவர் ஸலாம் கொடுத்ததும், நபி (ஸல்) அவர்கள் (விடுபட்ட ரக்அத்தைத் தொழ) எழுந்தார்கள்; அவர்களுடன் நானும் எழுந்தேன். எங்களுக்குத் தவறிப்போன அந்த (ஒரு) ரக்அத்தை நாங்கள் தொழுது முடித்தோம்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ بْنُ عَبْدَانَ أنبأ أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدٍ الصَّفَّارُ ثنا عُبَيْدُ بْنُ شَرِيكٍ الْبَزَّارُ ثنا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ ثنا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَحَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ ح وَأَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ الْفَضْلِ الْقَطَّانُ بِبَغْدَادَ أنبأ عَبْدُ اللهِ بْنُ جَعْفَرٍ ثنا يَعْقُوبُ بْنُ سُفْيَانَ ثنا أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عُرْوَةَ وَحَمْزَةَ ابْنَيِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يُخْبِرُ أَنَّهُ سَارَ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَلَمَّا دَنَا الْفَجْرُ عَدَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَ فَعَدَلْتُ مَعَهُ فَأَنَاخَ فَتَبَرَّزَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ فِيهَا مَاءٌ فَلَمَّا جَاءَنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ أَمَرَنِي فَسَكَبْتُ عَلَى يَدِهِ مِنَ الْإِدَاوَةِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَأَدْخَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَدَيْهِ فِي جُبَّتِهِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَتَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَقْبَلَ مَعَهُ الْمُغِيرَةُ فَوَجَدَ النَّاسَ قَدْ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَقَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يُصَلِّي لَهُمْ فَصَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَجَاءَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَصَفَّ مَعَ النَّاسِ وَرَاءَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُتِمُّ صَلَاتَهُ فَفَزِعَ النَّاسُ لِذَلِكَ وَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلَاتَهُ قَالَ لِلنَّاسِ قَدْ أَصَبْتُمْ أَوْ أَحْسَنْتُمْ كَذَا قَالَا فِي إِسْنَادِهِ عَنْ عَبَّادٍ عَنْ عُرْوَةَ وَحَمْزَةَ
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தபூக் போரின்போது நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (பயணத்தில்) சென்று கொண்டிருந்தேன். வைகறை (ஃபஜ்ரு) நேரம் நெருங்கியபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பாதையிலிருந்து) விலகிச் சென்றார்கள். நானும் அவர்களுடன் விலகிச் சென்றேன். நபி (ஸல்) அவர்கள் (தமது ஒட்டகத்தை) மண்டியிடச் செய்துவிட்டு, (இயற்கை உபாதை கழிக்கச்) சென்றார்கள்.

என்னிடம் தண்ணீர் நிரம்பிய ஒரு சிறிய தோல் பை (இதாவா) இருந்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உபாதை முடித்து) என்னிடம் திரும்பி வந்தபோது, அவர்கள் எனக்கு உத்தரவிட்டார்கள். அதன்படி, அந்தத் தோல் பையிலிருந்து அவர்களின் கைகளில் மூன்று முறை தண்ணீரை ஊற்றினேன். பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு, தமது முழங்கைகளை (சட்டையிலிருந்து) வெளியே எடுக்க முயன்றார்கள். ஆனால், அவர்கள் அணிந்திருந்த ஜுப்பாவின் (நீளங்கியின்) கைகள் மிகக் குறுகலாக இருந்தன. எனவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது இரு கைகளையும் ஜுப்பாவுக்குள்ளேயே உள்ளிழுத்து, அதன் கீழ்ப்பகுதியாக (அதாவது ஜுப்பாவின் உட்புறமாக) அவற்றை வெளியே கொண்டுவந்தார்கள். பிறகு தமது இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை கழுவினார்கள். பின்னர் தமது தலைக்கு மஸ்ஹு செய்தார்கள்; மேலும், தமது (தோல்) காலுறைகள் (குஃப்) மீதும் மஸ்ஹு செய்தார்கள்.

பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழும் இடத்தை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள், அவர்களுடன் நானும் சென்றேன். அப்போது மக்கள் தொழுகையைத் தொடங்கிவிட்டிருப்பதை நாங்கள் கண்டோம். அவர்கள் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களைத் தங்களுக்குத் தலைமையேற்றுத் தொழவைக்க முன்னிறுத்தியிருந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வருவதற்கு முன்பாகவே அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள், மக்களுக்கு ஃபஜ்ருத் தொழுகையின் ஒரு ரக்அத்தைத் தொழுவித்துவிட்டிருந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்ததும், (தாமதமாக வந்தவர் என்ற நிலையில்) அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்களுக்குப் பின்னால் மக்களுடன் வரிசையில் இணைந்து இரண்டாவது ரக்அத்தில் கலந்துகொண்டார்கள்.

அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் (தொழுகையை முடித்துச்) ஸலாம் கொடுத்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமக்கு விடுபட்ட ரக்அத்தை) முழுமைப்படுத்துவதற்காக எழுந்து நின்றார்கள். இதைக் கண்டு மக்கள் பதற்றமடைந்து (அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு முன்னால் தாங்கள் தொழுதுவிட்டோமே என்ற அச்சத்தில்), அதிகமாகத் தஸ்பீஹ் (ஸுப்ஹானல்லாஹ்) கூறலானார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும், மக்களை நோக்கி, "நீங்கள் சரியானதையே செய்தீர்கள்" அல்லது "நீங்கள் சிறந்ததையே செய்தீர்கள்" (அதாவது குறித்த நேரத்தில் தொழுதது சரிதான்) என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
1347ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْهَمْدَانِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى، قَالَ: حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ: سَمِعْتُ حُمَيْدًا، قَالَ: حَدَّثَنِي بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِيهِ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، تَخَلَّفَ، فَتَخَلَّفَ مَعَهُ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ، فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ، قَالَ: § «هَلْ مَعَكَ مَاءٌ؟ » قُلْتُ: فَأَتَيْتُهُ بِالْمَطْهَرَةِ، «فَغَسَلَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ، ثُمَّ ذَهَبَ لِيَحْسِرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ، فَضَاقَتْ بِهَا الْجُبَّةُ، فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ، فَأَلْقَاهَا عَلَى عَاتِقِهِ، فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ، وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ وَعِمَامَتِهِ، ثُمَّ رَكِبَ وَرَكِبْتُ مَعَهُ، فَانْتَهَى إِلَى النَّاسِ، وَقَدْ صَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ رَكْعَةً، فَلَمَّا أَحَسَّ بِجَيْئَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ صَلِّ، فَلَمَّا قَضَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ الصَّلَاةَ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُغِيرَةُ فَأَكْمَلَا مَا سَبَقَهُمَا».
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (பயணத்தின் போது மக்களிடமிருந்து சற்றுப் பின் தங்கி) பின்வாங்கிச் சென்றார்கள். அவர்களுடன் முகீரா பின் ஷுஅபா (ஆகிய நானும்) பின்வாங்கிச் சென்றேன். நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது (இயற்கைத்) தேவையை நிறைவேற்றியதும், "உன்னிடம் தண்ணீர் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். நான் (ஆம் என்று கூறி) ஒரு தண்ணீர் பாத்திரத்தை அவர்களிடம் கொண்டு வந்தேன். அவர்கள் தமது இரு முன் கைகளையும் முகத்தையும் கழுவினார்கள். பின்னர், தமது முழங்கைகளை (உடையிலிருந்து) வெளிப்படுத்த முயன்றார்கள். ஆனால், அவர்கள் அணிந்திருந்த ஜிப்பாவின் (சட்டையின்) கைப்பாகம் அவர்களுக்கு நெருக்கமாக (இறுக்கமாக) இருந்தது. எனவே, தமது கையை ஜிப்பாவின் கீழ்ப்பக்கமாக வெளியே எடுத்து, அதைத் தமது தோளின் மீது போட்டுக் கொண்டார்கள். பின்னர் தமது முழங்கைகளைக் கழுவினார்கள். மேலும், தமது காலுறைகள் (குஃப்ஸ்கள்) மீதும் தலைப்பாகையின் மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்.

அதன்பின், நபி (ஸல்) அவர்கள் (வாகனத்தில்) ஏறினார்கள்; நானும் அவர்களுடன் ஏறினேன். நாங்கள் மக்களைச் சென்றடைந்தபோது, அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்கு ஒரு ரக்அத் தொழுவித்திருந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் வந்ததை அவர் உணர்ந்தபோது, அவர் பின்வாங்க முயன்றார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "தொடர்ந்து தொழுவிப்பீராக!" என்று அவருக்குச் சைகை செய்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் தொழுகையை முடித்ததும், நபி (ஸல்) அவர்களும் முகீராவும் எழுந்து நின்று, தங்களுக்குத் தவறியதை (விடுபட்ட ரக்அத்தை) முழுமையாக்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
2224ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ قُتَيْبَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ: أَخْبَرَنِي، عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَاهُ يَقُولُ: عَدَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَبْلَ الْفَجْرِ فَعَدَلْتُ مَعَهُ، فَأَنَاخَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَرَّزَ ثُمَّ جَاءَنِي فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ مِنَ الْإِدَاوَةِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ، ثُمَّ حَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمُّ جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ، فَغَسَلَهُمَا إِلَى الْمِرْفَقِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ، ثُمَّ تَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ، ثُمَّ رَكِبَ فَأَقْبَلْنَا نَسِيرُ حَتَّى نَجْدَ النَّاسَ فِي الصَّلَاةِ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى بِهِمْ حِينَ كَانَ وَقْتُ الصَّلَاةِ وَوَجَدْنَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ قَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ الْمُسْلِمِينَ وَرَاءَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَصَلَّى الرَّكْعَةَ الثَّانِيَةَ مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ، ثُمَّ سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُتِمُّ صَلَاتَهُ فَفَزِعَ الْمُسْلِمُونَ وَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ لِأَنَّهُمْ سَبَقُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَلَمَّا سَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُمْ: § «أَحْسَنْتُمْ» أَوْ «قَدْ أَصَبْتُمْ».
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தபூக் போரின்போது, ஃபஜ்ரு (நேரத்திற்கு) முன்பாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் நான் (பயணத்தில்) இருந்தேன். அப்போது அவர்கள் (பாதையிலிருந்து) விலகிச் சென்றார்கள்; நானும் அவர்களுடன் விலகிச் சென்றேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமது ஒட்டகத்தை) மண்டியிடச் செய்துவிட்டு, (இயற்கை உபாதை கழிக்க) ஒதுப்புறமாகச் சென்றார்கள். பின்னர் அவர்கள் (திரும்பி) வந்ததும், தோல்பையிலிருந்து (நீரை) அவர்களின் கைகளில் நான் ஊற்றினேன். அவர்கள் தங்களின் இரு முன் கைகளையும், பின்னர் முகத்தையும் கழுவினார்கள்.

பின்னர் தங்களது அங்கியிலிருந்து (ஜுப்பா) முழங்கைகளை (வெளியே கொண்டு வர) முயன்றார்கள். ஆனால், அங்கியின் கைப் பகுதி மிகவும் குறுகலாக இருந்ததால், தங்களது இரண்டு கைகளையும் (உள்ளே இழுத்து), அங்கியின் கீழ்ப்பகுதி வழியாக வெளியே கொண்டு வந்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் தங்களது முழங்கைகள் வரை கழுவினார்கள்; தங்களின் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; தங்களது காலுறைகள் (குஃப்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் (ஒட்டகத்தில்) ஏறினார்கள். நாங்கள் (முன்னேறிச்) சென்றபோது, மக்கள் தொழுகையில் (ஈடுபட்டிருப்பதை)க் கண்டோம். (தொழுகை நேரம் வந்துவிட்டதால்) மக்கள் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களை முன்னிறுத்தியிருந்தார்கள். அவர் அவர்களுக்குத் தொழுவித்துக் கொண்டிருந்தார். நாங்கள் (சென்றடைந்தபோது), ஃபஜ்ருத் தொழுகையில் அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் ஒரு ரக்அத் அவர்களுக்குத் தொழுவித்திருந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மற்ற முஸ்லிம்களுடன் இணைந்து, அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களுக்குப் பின்னால் ஃபஜ்ருத் தொழுகையின் இரண்டாவது ரக்அத்தைத் தொழுதார்கள்.

பிறகு அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் ஸலாம் கொடுத்தார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தங்களின் விடுபட்ட தொழுகையைப்) பூர்த்தி செய்வதற்காக எழுந்தார்கள். இதைக் கண்ட முஸ்லிம்கள் பதற்றமடைந்தார்கள். (அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு முன்பாகவே தாங்கள் தொழுகையைத் தொடங்கிவிட்டோமே என்ற கவலையில்) அதிகமாகத் 'தஸ்பீஹ்' (ஸுப்ஹானல்லாஹ்) கூறலானார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஸலாம் கொடுத்து (தொழுகையை) முடித்ததும், அவர்களிடம், "நீங்கள் சிறப்பாகச் செய்தீர்கள்" அல்லது "சரியானதையே செய்தீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
2225ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حَمْزَةَ، وَعُرْوَةَ، ابْنَيِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِيهِمَا الْمُغِيرَةِ، قَالَ: تَبَرَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ جَاءَ فَأَفْرَغْتُ عَلَيْهِ مِنَ الْإِدَاوَةِ فَغَسَلَ وَجْهَهُ، ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمُّ جُبَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ صُوفٌ رُومِيَّةٌ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي فُرُوجٍ كَانَ فِي خَصْرِهَا فَغَسَلَهُمَا إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ، ثُمَّ أَقْبَلَ وَأَنَا مَعَهُ فَوَجَدَ النَّاسَ فِي الصَّلَاةِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّفِّ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يَؤُمُّهُمْ فَأَدْرَكْنَاهُ وَقَدْ صَلَّى رَكْعَةً فَصَلَّيْنَا مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الثَّانِيَةَ، فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَمَّ صَلَاتَهُ فَفَزِعَ النَّاسُ لِذَلِكَ، فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ قَالَ: § «قَدْ أَصَبْتُمْ وَأَحْسَنْتُمْ إِذَا احْتَبَسَ إِمَامُكُمْ وَحَضَرَتِ الصَّلَاةُ فَقَدِّمُوا رَجُلًا يَؤُمُّكُمْ».
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இயற்கை உபாதை கழிப்பதற்காகச் சென்றார்கள். பிறகு அவர்கள் (திரும்பி) வந்ததும், ஒரு (தண்ணீர்) பாத்திரத்திலிருந்து அவர்கள் மீது நான் (தண்ணீர்) ஊற்றினேன். அவர்கள் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு தமது கைகளை (கழுவுவதற்காகச் சட்டைப் பகுதியை) சுருட்ட முற்பட்டார்கள். ஆனால், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அணிந்திருந்த ரோமானியக் கம்பளியிலான 'ஜுப்பா'வின் (நீளங்கியின்) கைப்பகுதி (மிகவும்) இறுக்கமாக இருந்தது. எனவே, அந்த அங்கியின் இடுப்புப் பகுதியிலிருந்த திறப்பு வழியாக (தமது) கைகளை (உள்ளே) நுழைத்து (வெளியே கொண்டுவந்து), முழங்கைகள் வரை அவற்றைக் கழுவினார்கள். பின்னர், தமது தலைக்கு மஸ்ஹு செய்தார்கள்; மேலும் தமது இரண்டு தோலுறைகள் (குஃப்ஃப்கள்) மீதும் மஸ்ஹு செய்தார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் (பள்ளிவாசலை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள்; நானும் அவர்களுடன் சென்றேன். (அங்கு) மக்கள் தொழுதுகொண்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகை) வரிசையில் (ஸஃப்ஃபில்) நின்றார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்கு இமாமாக நின்று (தொழுகை) நடத்திக்கொண்டிருந்தார்கள். நாங்கள் அவர்களை அடைந்தபோது அவர் ஒரு ரக்அத் தொழுது முடித்திருந்தார். எனவே, நாங்கள் அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்களுடன் இணைந்து இரண்டாவது ரக்அத்தைத் தொழுதோம்.

அவர் ஸலாம் கொடுத்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து (விடுபட்ட) தமது தொழுகையைப் பூர்த்தி செய்தார்கள். இதைக் கண்டு மக்கள் (நபிக்கு முன்னால் இமாம் நின்றுவிட்டாரே என்று) கலக்கமுற்றனர். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும், "நீங்கள் சரியானதையே செய்தீர்கள், மிகச் சிறப்பாகச் செயல்பட்டீர்கள்! உங்கள் இமாம் (வரத்) தாமதமாகி, தொழுகை (நேரம்) வந்துவிட்டால், உங்களுக்கு இமாமாக நின்று தொழுகை நடத்த ஒருவரை நீங்கள் முன்னிறுத்துங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இதன் ஒரு பகுதி ஆதாரப்பூர்வமானது
بعضه صحيح