இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

1062சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَنِي نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى الزُّرَقِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ، قَالَ كُنَّا يَوْمًا نُصَلِّي وَرَاءَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرَّكْعَةِ قَالَ ‏"‏ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ رَجُلٌ وَرَاءَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ ‏.‏ فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنِ الْمُتَكَلِّمُ آنِفًا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَقَدْ رَأَيْتُ بِضْعَةً وَثَلاَثِينَ مَلَكًا يَبْتَدِرُونَهَا أَيُّهُمْ يَكْتُبُهَا أَوَّلاً ‏"‏ ‏.‏
ரிஃபாஆ பின் ராஃபி (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"ஒரு நாள் நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் தொழுது கொண்டிருந்தோம். அவர்கள் ரக்அத்திலிருந்து (ருகூவிலிருந்து நிமிர்ந்து) தங்கள் தலையை உயர்த்தியபோது, 'ஸமி அல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ் (தன்னைப் புகழ்ந்தவரை அல்லாஹ் கேட்கிறான்)' என்று கூறினார்கள். அவர்களுக்குப் பின்னாலிருந்த ஒரு மனிதர், 'ரப்பனா வ லகல் ஹம்த், ஹம்தன் கஸீரன் தையிபன் முபாரக்கன் ஃபீஹ் (எங்கள் இறைவா, உனக்கே எல்லாப் புகழும். அதிகமான, தூய்மையான, பாக்கியம் நிறைந்த புகழாகட்டும்)' என்று கூறினார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையை) முடித்ததும், "சற்று முன்பு பேசியவர் யார்?" என்று கேட்டார்கள். அந்த மனிதர், 'நான்தான், அல்லாஹ்வின் தூதரே!' என்று கூறினார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'முப்பதுக்கும் மேற்பட்ட வானவர்கள், அதை (அந்த துதியை) அவர்களில் யார் முதலில் பதிவு செய்வது என்று போட்டி போட்டுக்கொண்டு விரைந்து செல்வதை நான் கண்டேன்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
404ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيُّ، عَنْ عَمِّ، أَبِيهِ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ صَلَّيْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَطَسْتُ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى ‏.‏ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْصَرَفَ فَقَالَ ‏"‏ مَنِ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّانِيَةَ ‏"‏ مَنِ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّالِثَةَ ‏"‏ مَنِ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رِفَاعَةُ بْنُ رَافِعِ ابْنِ عَفْرَاءَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَيْفَ قُلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدِ ابْتَدَرَهَا بِضْعَةٌ وَثَلاَثُونَ مَلَكًا أَيُّهُمْ يَصْعَدُ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رِفَاعَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ فِي التَّطَوُّعِ لأَنَّ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنَ التَّابِعِينَ قَالُوا إِذَا عَطَسَ الرَّجُلُ فِي الصَّلاَةِ الْمَكْتُوبَةِ إِنَّمَا يَحْمَدُ اللَّهَ فِي نَفْسِهِ وَلَمْ يُوَسِّعُوا فِي أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ ‏.‏
ரிஃபாஆ இப்னு ராஃபிஃ (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் தொழுது கொண்டிருந்தேன். அப்போது நான் தும்மினேன்; உடனே, 'அல்ஹம்து லில்லாஹி ஹம்தன் கஸீரன் தய்யிபன் முபாரக்கன் ஃபீஹி முபாரக்கன் அலைஹி கமா யுஹிப்பு ரப்பனா வயர்தா' (எங்கள் இறைவா! நீ விரும்புவதைப் போலவும், பொருந்திக் கொள்வதைப் போலவும், தூய்மையானதும், சுபிட்சம் நிறைந்ததுமான அதிகமான புகழ்கள் அனைத்தும் உனக்கே உரியன) என்று கூறினேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுது முடித்துத் திரும்பியதும், "தொழுகையில் பேசியவர் யார்?" என்று கேட்டார்கள். யாரும் பேசவில்லை. பிறகு இரண்டாவது முறையாக, "தொழுகையில் பேசியவர் யார்?" என்று கேட்டார்கள். அப்போதும் யாரும் பேசவில்லை. பிறகு மூன்றாவது முறையாக, "தொழுகையில் பேசியவர் யார்?" என்று கேட்டார்கள். அப்போது ரிஃபாஆ இப்னு ராஃபிஃ இப்னு அஃப்ரா (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான்தான்" என்று கூறினார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் என்ன கூறினீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நான், "'அல்ஹம்து லில்லாஹி ஹம்தன் கஸீரன் தய்யிபன் முபாரக்கன் ஃபீஹி முபாரக்கன் அலைஹி கமா யுஹிப்பு ரப்பனா வயர்தா' என்று கூறினேன்" என்றேன். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "என் உயிர் எவன் கைவசம் உள்ளதோ அவன் மீது சத்தியமாக! முப்பதுக்கும் மேற்பட்ட வானவர்கள், அவர்களில் யார் அதை முதலில் மேலே கொண்டு செல்வது என்று போட்டியிட்டதை நான் கண்டேன்" என்று கூறினார்கள்.

(இதே கருத்தில்) அனஸ் (ரலி), வாயில் இப்னு ஹுஜ்ர் (ரலி), ஆமிர் இப்னு ரபீஆ (ரலி) ஆகியோரிடமிருந்தும் ஹதீஸ்கள் பதிவாகியுள்ளன.

அபூஈசா (திர்மிதீ) கூறுகிறார்:
ரிஃபாஆ (ரலி) அவர்களின் இந்த ஹதீஸ் 'ஹசன்' (அழகானது) ஆகும். சில அறிஞர்களின் கருத்துப்படி, இந்த ஹதீஸ் உபரியான (சுன்னத்தான) தொழுகை பற்றியதாகும். ஏனெனில், தாபியீன்களில் பலர், "ஒருவர் கடமையான தொழுகையில் தும்மினால், தமக்குள் மெதுவாகவே அல்லாஹ்வைப் புகழ வேண்டும்; அதற்கு மேல் அவர்கள் அனுமதிக்கவில்லை" என்று கூறியுள்ளனர்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)