இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

1905சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ، - وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّىْءَ - قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنِ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَىَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ ‏.‏ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَىَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلاَمٌ شَابٌّ ‏.‏ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلاً يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ ‏.‏ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلاَةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ ‏.‏ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ‏.‏ ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ ‏"‏ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي ‏"‏ ‏.‏ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ ‏.‏ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَىْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالتَّوْحِيدِ ‏"‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ ‏"‏ ‏.‏ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَلْبِيَتَهُ ‏.‏ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلاَّ الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ ‏{‏ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ‏}‏ فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلاَ أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلاَّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِـ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏}‏ وَبِـ ‏{‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏}‏ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنَ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنَ الصَّفَا قَرَأَ ‏{‏ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ ‏}‏ ‏"‏ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الأَحْزَابَ وَحْدَهُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ ‏"‏ إِنِّي لَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقِ الْهَدْىَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً ‏"‏ ‏.‏ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلاَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَصَابِعَهُ فِي الأُخْرَى ثُمَّ قَالَ ‏"‏ دَخَلَتِ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ ‏"‏ ‏.‏ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ ‏"‏ لاَ بَلْ لأَبَدِ أَبَدٍ لاَ بَلْ لأَبَدِ أَبَدٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ - رضى الله عنه - مِنَ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ فَاطِمَةَ - رضى الله عنها - مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي ‏.‏ فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْىَ فَلاَ تَحْلِلْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْىِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلاَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلاً حَتَّى طَلَعَتِ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتِ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلاَ إِنَّ كُلَّ شَىْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَىَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عُثْمَانُ ‏"‏ دَمُ ابْنِ رَبِيعَةَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ سُلَيْمَانُ ‏"‏ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ هَؤُلاَءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ ‏"‏ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لاَ يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنِ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكِبُهَا إِلَى النَّاسِ ‏"‏ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَذَّنَ بِلاَلٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءَ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتِ الشَّمْسُ وَذَهَبَتِ الصُّفْرَةُ قَلِيلاً حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ شَنَقَ لِلْقَصْوَاءِ الزِّمَامَ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَهُوَ يَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى ‏"‏ السَّكِينَةَ أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ أَيُّهَا النَّاسُ ‏"‏ ‏.‏ كُلَّمَا أَتَى حَبْلاً مِنَ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلاً حَتَّى تَصْعَدَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَجَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ - قَالَ عُثْمَانُ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اتَّفَقُوا - ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ - قَالَ سُلَيْمَانُ بِنِدَاءٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ اتَّفَقُوا - ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ قَالَ عُثْمَانُ وَسُلَيْمَانُ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ زَادَ عُثْمَانُ وَوَحَّدَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ وَكَانَ رَجُلاً حَسَنَ الشَّعْرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ الظُّعُنُ يَجْرِينَ فَطَفِقَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهِنَّ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ عَلَى وَجْهِ الْفَضْلِ وَصَرَفَ الْفَضْلُ وَجْهَهُ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ وَحَوَّلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ وَصَرَفَ الْفَضْلُ وَجْهَهُ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ يَنْظُرُ حَتَّى أَتَى مُحَسِّرًا فَحَرَّكَ قَلِيلاً ثُمَّ سَلَكَ الطَّرِيقَ الْوُسْطَى الَّذِي يُخْرِجُكَ إِلَى الْجَمْرَةِ الْكُبْرَى حَتَّى أَتَى الْجَمْرَةَ الَّتِي عِنْدَ الشَّجَرَةِ فَرَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ مِنْهَا بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ فَرَمَى مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمَنْحَرِ فَنَحَرَ بِيَدِهِ ثَلاَثًا وَسِتِّينَ وَأَمَرَ عَلِيًّا فَنَحَرَ مَا غَبَرَ - يَقُولُ مَا بَقِيَ - وَأَشْرَكَهُ فِي هَدْيِهِ ثُمَّ أَمَرَ مِنْ كُلِّ بَدَنَةٍ بِبَضْعَةٍ فَجُعِلَتْ فِي قِدْرٍ فَطُبِخَتْ فَأَكَلاَ مِنْ لَحْمِهَا وَشَرِبَا مِنْ مَرَقِهَا قَالَ سُلَيْمَانُ ثُمَّ رَكِبَ ثُمَّ أَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْبَيْتِ فَصَلَّى بِمَكَّةَ الظُّهْرَ ثُمَّ أَتَى بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُمْ يَسْقُونَ عَلَى زَمْزَمَ فَقَالَ ‏"‏ انْزِعُوا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَوْلاَ أَنْ يَغْلِبَكُمُ النَّاسُ عَلَى سِقَايَتِكُمْ لَنَزَعْتُ مَعَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَنَاوَلُوهُ دَلْوًا فَشَرِبَ مِنْهُ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

முஹம்மத் பின் அலீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நாங்கள் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் சென்றோம். நாங்கள் அவர்களை அடைந்ததும், அவர்கள் (வந்திருக்கும்) மக்களைப் பற்றி விசாரித்தார்கள். இறுதியில் என் முறை வந்தபோது, "நான் முஹம்மத் பின் அலீ பின் ஹுசைன்" என்று கூறினேன். உடனே அவர்கள் தமது கையை என் தலையை நோக்கி நீட்டி, (என்) மேல் சட்டையின் பொத்தானைக் கழற்றினார்கள்; பிறகு கீழ்ப் பொத்தானைக் கழற்றினார்கள். பிறகு தமது உள்ளங்கையை என் மார்புகளுக்கு மத்தியில் வைத்தார்கள். அந்நாளில் நான் வாலிபச் சிறுவனாக இருந்தேன்.

பிறகு அவர்கள், "என் சகோதரரின் மகனே! வருக, உமக்கு நல்வரவு உண்டாகட்டும்! நீ விரும்பியதைக் கேள்" என்று கூறினார்கள். (அப்போது) அவர்கள் பார்வையற்றவராக இருந்தார்கள். நான் அவர்களிடம் (கேள்விகள்) கேட்டேன். தொழுகை நேரம் வந்ததும், (உடலைப்) போர்த்திக் கொள்ளும் ஒரு ஆடையை அணிந்து கொண்டு நின்றார்கள். அவர்கள் அதைத் தங்கள் தோள் மீது போடும் போதெல்லாம், அதன் சிறிய அளவின் காரணமாக அதன் ஓரங்கள் அவர்கள் பக்கமே (கீழே) சரிந்து வந்தன. அவர்களின் (மேலங்கி போன்ற) பெரிய ஆடை அவர்களுக்கு அருகில் ஒரு ஆடை தாங்கியில் (ஸ்டாண்டில்) வைக்கப்பட்டிருந்தது. இந்நிலையில் அவர்கள் எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்ஜைப் பற்றி எனக்குச் சொல்லுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் தங்கள் கையால் ஒன்பது என்று விரல்களை மடித்துச் சைகை காட்டிவிட்டுப் பின்வருமாறு கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மதீனாவில்) ஒன்பது ஆண்டுகள் ஹஜ் செய்யாமல் தங்கியிருந்தார்கள். பிறகு பத்தாம் ஆண்டில், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ் செய்யப் போகிறார்கள்' என்று மக்களிடையே அறிவிக்கப்பட்டது. உடனே மதீனாவிற்கு ஏராளமான மக்கள் வந்து குவிந்தனர். அவர்கள் அனைவரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பின்பற்றித் தொழவும், அவர்களைப் போன்றே அமல்களைச் செய்யவும் விரும்பினர்.

நாங்களும் அவர்களுடன் (மதீனாவிலிருந்து) புறப்பட்டோம். துல்ஹுலைஃபாவை நாங்கள் அடைந்ததும், அஸ்மா பின்த் உமைஸ் (ரழி) அவர்களுக்கு முஹம்மத் பின் அபீ பக்ர் (எனும் குழந்தை) பிரசவித்தது. அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், '(இந்த நிலையில்) நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?' என்று கேட்டு ஆளனுப்பினார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'நீ குளித்துவிட்டு, ஒரு துணியால் (இரத்தத்தைத்) தடுத்துக்கொண்டு இஹ்ராம் செய்' என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அங்கிருந்த) பள்ளிவாசலில் தொழுதுவிட்டு, 'அல்-கஸ்வா' (எனும் தமது ஒட்டகத்தின்) மீது ஏறினார்கள். அவர்களின் ஒட்டகம் அவர்களைச் சுமந்து கொண்டு 'பைதா' எனும் விசாலமான பாலைவனத்தை அடைந்து நின்றது.

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: எனது பார்வையின் எல்லை வரை அவர்களுக்கு முன்பாக வாகனங்களிலும், நடந்தும் செல்லும் மக்களை நான் பார்த்தேன். அவர்களின் வலதுபுறமும் அதுபோலவே (மக்கள் கூட்டம்) இருந்தது; அவர்களின் இடதுபுறமும் அதுபோலவே இருந்தது; அவர்களுக்குப் பின்னாலும் அதுபோலவே இருந்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு இடையே இருந்தார்கள். அவர்கள் மீது குர்ஆன் அருளப்பட்டுக் கொண்டிருந்தது. அதன் விளக்கத்தை அவர்கள் அறிந்திருந்தார்கள். அவர்கள் எதைச் செய்தார்களோ, அதையே நாங்களும் செய்தோம்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், ஏகத்துவத்தை (தவ்ஹீதை) உள்ளடக்கிய தல்பியாவை முழங்கினார்கள்: 'லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக்க லக்க லப்பைக், இன்னல் ஹம்த வன்னிஃமத லக வல்முல்க், லா ஷரீக்க லக்' (இதோ வந்துவிட்டேன் இறைவா! இதோ வந்துவிட்டேன்! உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை, இதோ வந்துவிட்டேன்! நிச்சயமாகப் புகழும் அருட்கொடையும் உனக்கே உரியன; ஆட்சியும் உனக்கே உரியது. உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை).

மக்கள் இத்துடன் (வேறு சில வார்த்தைகளைச் சேர்த்து) தாங்கள் முழங்கும் தல்பியாவைக் கூறினர். நபி (ஸல்) அவர்கள் அதில் எதையும் மறுக்கவில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தல்பியாவையே தொடர்ந்து கூறி வந்தார்கள்.

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: நாங்கள் ஹஜ்ஜைத் தவிர வேறெந்த எண்ணத்துடனும் வரவில்லை. உம்ராவைப் பற்றி (அப்போது) நாங்கள் அறிந்திருக்கவில்லை. நாங்கள் அவர்களுடன் (கஅபா) இல்லத்தை அடைந்ததும், (ஹஜருல் அஸ்வத் உள்ள) மூலையைத் தொட்டு (முத்தமிட்டு தவாஃபைத் தொடங்கினோம்). (முதல்) மூன்று சுற்றுகள் (தோள்களை அசைத்து) விரைவாகவும், நான்கு சுற்றுகள் (சாதாரணமாக) நடந்தும் வலம் வந்தோம்.

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் 'மகாமு இப்ராஹீம்' (இப்ராஹீம் நின்ற இடம்) நோக்கிச் சென்று, {வத்தகிதூ மின் மகாமி இப்ராஹீம முஸல்லா} '{இப்ராஹீம் நின்ற இடத்தை நீங்கள் தொழும் இடமாக ஆக்கிக் கொள்ளுங்கள்' - அல்குர்ஆன் 2:125} என்ற வசனத்தை ஓதினார்கள். அந்த இடத்தை அவர்களுக்கும் (கஅபா) இல்லத்திற்கும் இடையில் ஆக்கிக்கொண்டார்கள் (தொழுதார்கள்)."

அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: "இப்னு நுஃபைல் மற்றும் உத்மான் ஆகியோர் மூலமாக வந்த அறிவிப்பில், 'நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களைத் தவிர வேறு எவர் மூலமாகவும் ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் இதை அறிவித்ததாக எனக்குத் தெரியவில்லை' என்று என் தந்தை (முஹம்மத் பின் அலீ) கூறினார்."

அறிவிப்பாளர் சுலைமான் கூறுகிறார்: "(ஜாபிர் (ரழி) அறிவிப்பதாகவே நான் கருதுகிறேன்), நபி (ஸல்) அவர்கள் அந்த இரண்டு ரக்அத்துகளில் 'குல் ஹுவல்லாஹு அஹத்' மற்றும் 'குல் யா அய்யுஹல் காஃபிரூன்' ஆகிய அத்தியாயங்களை ஓதினார்கள்."

"பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா) இல்லத்திற்குத் திரும்பி வந்து (ஹஜருல் அஸ்வத்) மூலையைத் தொட்டார்கள். பிறகு வாசல் வழியாக 'ஸஃபா'வை நோக்கிச் சென்றார்கள். ஸஃபாவை நெருங்கியதும், {இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத்த மின் ஷஹாயிரில்லாஹ்} '{நிச்சயமாக ஸஃபாவும் மர்வாவும் அல்லாஹ்வின் சின்னங்களில் உள்ளவையாகும்' - அல்குர்ஆன் 2:158} என்ற வசனத்தை ஓதிவிட்டு, 'அல்லாஹ் எதைக்கொண்டு ஆரம்பித்தானோ, அதைக் கொண்டு நாங்களும் ஆரம்பிக்கிறோம்' என்று கூறினார்கள்.

எனவே, அவர்கள் ஸஃபாவிலிருந்து (ஸயீயைத்) தொடங்கி, அதன் மீது ஏறினார்கள். (கஅபா) இல்லத்தைப் பார்த்ததும், அல்லாஹ்வை பெருமைப்படுத்தி (தக்பீர் கூறி), அவனை ஏகத்துவப்படுத்தி, 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, லஹுல் முல்க்கு வலஹுல் ஹம்த், யுஹ்யீ வயுமீத்து வஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர். லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வஹ்தஹு, அன்ஜஸ வஃதஹு, வ நஸர அப்தஹு, வ ஹஸமல் அஹ்ஸாப வஹ்தஹு' (வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை. அவன் தனித்தவன். அவனுக்கு யாதொரு இணையுமில்லை. ஆட்சியும் அவனுக்கே; புகழும் அவனுக்கே. அவன் உயிர்ப்பிக்கிறான்; மரணிக்கச் செய்கிறான். அவன் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றல் உள்ளவன். வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை. அவன் தனித்தவன். அவன் தன் வாக்கை நிறைவேற்றினான்; தன் அடியாருக்கு உதவினான்; எதிரிக் கூட்டங்களை அவன் மட்டுமே தோற்கடித்தான்) என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, இவற்றுக்கிடையே பிரார்த்தனை செய்தார்கள். இதுபோன்று மூன்று முறை கூறினார்கள்.

பிறகு (ஸஃபாவிலிருந்து) இறங்கி மர்வாவை நோக்கி நடந்தார்கள். அவர்களின் பாதங்கள் பள்ளத்தாக்கின் மையப்பகுதியில் பதிந்ததும் (சற்று) ஓடினார்கள். (பள்ளத்தாக்கின் மேல் பகுதியில்) ஏறியதும் மர்வாவை அடையும் வரை நடந்தார்கள். ஸஃபாவில் செய்தது போலவே மர்வாவிலும் செய்தார்கள்.

மர்வாவில் கடைசிச் சுற்றை முடித்தபோது, 'எனது இந்த விஷயத்தில் பின்னர் தெரியவந்ததை நான் முன்பே அறிந்திருந்தால், நான் பலிப்பிராணிகளை (என்னுடன்) ஓட்டி வந்திருக்க மாட்டேன்; இதை உம்ராவாக ஆக்கியிருப்பேன். எனவே, உங்களில் பலிப்பிராணி இல்லாதவர், இஹ்ராமைக் களைந்து (தலைமுடியைக் கத்தரித்து) இதை உம்ராவாக ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள்' என்று கூறினார்கள்.

உடனே நபி (ஸல்) அவர்களையும், யாரிடம் பலிப்பிராணி இருந்ததோ அவர்களையும் தவிர மற்ற மக்கள் அனைவரும் இஹ்ராமைக் களைந்து, தலைமுடியை வெட்டிக் கொண்டார்கள்.

அப்போது சுராகா பின் ஜுஃஷும் (ரழி) எழுந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது இந்த ஆண்டிற்கு மட்டுமா அல்லது என்றென்றைக்குமா?' என்று கேட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒரு கையின்) விரல்களை மற்றொரு கை விரல்களுடன் கோர்த்துக்கொண்டு, 'உம்ரா ஹஜ்ஜுடன் இணைந்துவிட்டது' என்று இரண்டு முறை கூறிவிட்டு, 'இல்லை, மாறாக இது என்றென்றைக்கும் உரியது; என்றென்றைக்கும் உரியது' என்று கூறினார்கள்.

அலீ (ரழி) அவர்கள் யமனிலிருந்து நபி (ஸல்) அவர்களுக்கான பலிப்பிராணிகளுடன் வந்து சேர்ந்தார்கள். ஃபாத்திமா (ரழி) அவர்கள் இஹ்ராம் களைந்தவர்களில் ஒருவராக இருப்பதைக் கண்டார்கள். ஃபாத்திமா (ரழி) அவர்கள் சாயமிடப்பட்ட ஆடையை அணிந்து, கண்களுக்கு சுர்மா இட்டிருந்தார்கள். அலீ (ரழி) அவர்கள் அதை ஆட்சேபித்து, 'யார் உனக்கு இவ்வாறு செய்யக் கட்டளையிட்டது?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு ஃபாத்திமா (ரழி), 'என் தந்தை (நபி (ஸல்) அவர்கள்)' என்று பதிலளித்தார்கள்.

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: (பிற்காலத்தில்) அலீ (ரழி) அவர்கள் இராக்கில் இருந்தபோது கூறினார்கள்: 'ஃபாத்திமா செய்ததை ஆட்சேபித்தும், அவர் நபியவர்களைப் பற்றிக் கூறியது குறித்துத் தெளிவுபெறவும் நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்றேன். அவர் செய்ததை நான் ஆட்சேபித்தேன் என்றும், என் தந்தைதான் எனக்கு இவ்வாறு கட்டளையிட்டார் என்று அவர் கூறினார் என்றும் தெரிவித்தேன்.'

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'அவள் உண்மையைத்தான் சொன்னாள்; அவள் உண்மையைத்தான் சொன்னாள். நீ ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்தபோது என்ன கூறினாய்?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'இறைவா! உனது தூதர் எதற்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்களோ, அதையே நானும் ஏற்று இஹ்ராம் அணிகிறேன்' என்று கூறினேன் என்றேன். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'என்னிடம் பலிப்பிராணி உள்ளது, எனவே நீ இஹ்ராம் களைய வேண்டாம்' என்று கூறினார்கள்."

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அலீ (ரழி) அவர்கள் யமனிலிருந்து கொண்டுவந்த பலிப்பிராணிகளும், நபி (ஸல்) அவர்கள் (மதீனாவிலிருந்து) கொண்டு வந்தவையும் சேர்த்து மொத்தம் நூறு இருந்தன. நபி (ஸல்) அவர்களையும், பலிப்பிராணி வைத்திருந்தவர்களையும் தவிர மற்ற மக்கள் அனைவரும் இஹ்ராம் களைந்து, தலைமுடியை வெட்டிக் கொண்டார்கள்.

பிறகு 'தர்வியா' நாள் (துல்ஹஜ் 8-ம் நாள்) வந்தபோது, அவர்கள் (மீண்டும்) ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்து மினாவை நோக்கிச் சென்றார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாகனத்தில் சென்று, மினாவில் லுஹர், அஸர், மஃரிப், இஷா மற்றும் ஃபஜ்ர் தொழுகைகளைத் தொழுதார்கள். பிறகு சூரியன் உதிக்கும் வரை சிறிது நேரம் தாமதித்தார்கள். நமிராவில் (கம்பளியால் ஆன) ஒரு கூடாரத்தை அமைக்குமாறு கட்டளையிட்டார்கள்; அவ்வாறே அது அமைக்கப்பட்டது.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் புறப்பட்டார்கள். குறைஷிகள் அறியாமைக் காலத்தில் செய்து வந்ததைப் போன்று, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் முஸ்தலிஃபாவில் உள்ள 'மஷ்அருல் ஹராம்' பகுதியில்தான் தங்குவார்கள் என்பதில் குறைஷிகளுக்குச் சந்தேகம் இருக்கவில்லை. ஆனால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அப்பகுதியைக் கடந்து அரஃபாவை அடைந்தார்கள். அங்கு நமிராவில் அவர்களுக்காகக் கூடாரம் அமைக்கப்பட்டிருப்பதைக் கண்டு அதில் இறங்கினார்கள்.

சூரியன் உச்சி சாய்ந்ததும், 'அல்-கஸ்வா' (ஒட்டகத்தை)க் கொண்டு வர உத்தரவிட்டார்கள். அது தயார் செய்யப்பட்டதும், அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் மையப்பகுதிக்குச் சென்று மக்களுக்கு உரை (குத்பா) நிகழ்த்தினார்கள்:

'நிச்சயமாக உங்கள் இரத்தங்களும், உங்கள் உடைமைகளும் உங்களுக்குப் புனிதமானவை; உங்களின் இந்த மாதத்தில், உங்களின் இந்த நகரத்தில், உங்களின் இந்நாள் புனிதமாக இருப்பதைப் போன்று. அறிந்துகொள்ளுங்கள்! அறியாமைக் காலத்தைச் சேர்ந்த அனைத்தும் என் கால்களுக்குக் கீழே வைக்கப் பட்டுவிட்டன (ரத்து செய்யப்பட்டுவிட்டன). அறியாமைக் காலத்துப் பழிவாங்கும் முறைகள் ரத்து செய்யப்பட்டுவிட்டன. முதலாவதாக, (எங்கள் குடும்பத்தைச் சார்ந்த) எங்கள் இரத்தப் பழியை நான் ரத்து செய்கிறேன்.'

(இங்கு அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான உத்மான், 'ரபீஆவின் மகன்' என்று கூறுகிறார். சுலைமான், 'ரபீஆ பின் அல்-ஹாரித் பின் அப்துல் முத்தலிப்' என்று கூறுகிறார்.)

'அவர் பனூ சஅத் குலத்தில் பால் குடித்து வளர்ந்து கொண்டிருந்தார். அவரை ஹுதைல் கோத்திரத்தார் கொன்றுவிட்டனர். அறியாமைக் காலத்து வட்டி ரத்து செய்யப்பட்டுவிட்டது. நான் ரத்து செய்யும் முதல் வட்டி, எங்கள் குடும்பத்தைச் சார்ந்த அப்பாஸ் பின் அப்துல் முத்தலிபின் வட்டியாகும். நிச்சயமாக அது முழுவதும் ரத்து செய்யப்பட்டுவிட்டது.

பெண்கள் விஷயத்தில் அல்லாஹ்வைப் பயந்து கொள்ளுங்கள். நிச்சயமாக நீங்கள் அவர்களை அல்லாஹ்வின் அமானிதமாகவே (பொறுப்பிலேயே) எடுத்துள்ளீர்கள். அல்லாஹ்வின் வார்த்தையைக் கொண்டே அவர்களின் கற்பை உங்களுக்கு ஆகுமாக்கிக் கொண்டீர்கள். நீங்கள் வெறுப்பவர்கள் எவரையும் உங்கள் படுக்கைகளில் அனுமதிக்காமல் இருப்பது, அவர்கள் உங்கள் மீது பேணவேண்டிய கடமையாகும். அவ்வாறு அவர்கள் செய்தால், அவர்களைக் காயப்படுத்தாத (லேசான) அடியாக அடியுங்கள். அவர்களுக்குத் தகுந்த முறையில் உணவும், உடையும் வழங்குவது உங்கள் மீதான கடமையாகும்.

நான் உங்களிடையே ஒன்றை விட்டுச் செல்கிறேன்; அதை நீங்கள் உறுதியாகப் பற்றிக்கொண்டால், இதற்குப் பிறகு ஒருபோதும் வழிதவற மாட்டீர்கள். அதுவே அல்லாஹ்வின் வேதம் (குர்ஆன்). (மறுமையில்) என்னைப் பற்றி உங்களிடம் கேட்கப்படும்போது நீங்கள் என்ன சொல்வீர்கள்?' என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு மக்கள், '(இறைச் செய்தியை) நீங்கள் எத்திவைத்துவிட்டீர்கள்; (தூதுத்துவப் பணியை) நிறைவேற்றிவிட்டீர்கள்; நல்வழி காட்டிவிட்டீர்கள் என்று நாங்கள் சாட்சி கூறுகிறோம்' என்று பதிலளித்தார்கள்.

பிறகு அவர்கள் தங்கள் ஆள்காட்டி விரலை வானத்தை நோக்கி உயர்த்தி, பிறகு மக்களை நோக்கிக் காட்டி, 'இறைவா! நீ சாட்சியாக இரு! இறைவா! நீ சாட்சியாக இரு! இறைவா! நீ சாட்சியாக இரு!' என்று கூறினார்கள்.

பிறகு பிலால் (ரழி) பாங்கு சொல்லி, இகாமத் கூறினார். நபி (ஸல்) அவர்கள் லுஹர் தொழுதார்கள். பிறகு (மீண்டும்) இகாமத் சொல்லப்பட்டு அஸர் தொழுதார்கள். இவ்விரண்டிற்கும் இடையில் வேறு எதையும் தொழவில்லை.

பிறகு (தங்கள் ஒட்டகம்) அல்-கஸ்வாவின் மீது ஏறி, (அரஃபாத் மைதானத்தில்) தங்கும் இடத்திற்கு (மவ்கிஃப்) வந்தார்கள். ஒட்டகத்தின் வயிற்றுப்பகுதி பாறைகளை நோக்கியும், பாதசாரிகள் செல்லும் பாதை தங்களுக்கு முன்னாலும் இருக்குமாறு நிறுத்திக்கொண்டு, கிப்லாவை முன்னோக்கினார்கள். சூரியன் மறையும் வரையிலும், மஞ்சள் நிறம் சிறிது மாறி சூரிய வட்டம் மறையும் வரையிலும் அங்கேயே நின்றார்கள்.

பிறகு உஸாமா (ரழி) அவர்களைத் தங்களுக்குப் பின்னால் அமர்த்திக்கொண்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (முஸ்தலிஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அல்-கஸ்வாவின் கடிவாளத்தை, அதன் தலை சேணத்தின் முன் பகுதியைத் தொடும் அளவுக்குக் கச்சிதமாகப் பிடித்திருந்தார்கள். தங்கள் வலது கையால் சைகை செய்து, 'மக்களே! அமைதி! மக்களே! அமைதி!' என்று கூறிக் கொண்டிருந்தார்கள். மணல் மேடுகள் வரும்போதெல்லாம் அது மேலேறுவதற்கு வசதியாகக் கடிவாளத்தைச் சிறிது தளர்த்திக் கொண்டார்கள்.

இறுதியாக முஸ்தலிஃபாவை அடைந்தார்கள். அங்கு மஃரிப் மற்றும் இஷா தொழுகைகளை ஒரு பாங்கு, இரண்டு இகாமத்துகளுடன் சேர்த்துத் தொழுதார்கள்." (அறிவிப்பாளர் உத்மான் கூறுகிறார்: "அவ்விரண்டிற்கும் இடையில் அவர்கள் சுன்னத் எதையும் தொழவில்லை.")

"பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் நேரம் வரும் வரை படுத்து உறங்கினார்கள். வைகறைப் பொழுது புலப்பட்டதும் ஃபஜ்ர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்." (அறிவிப்பாளர் சுலைமான் கூறுகிறார்: "ஒரு பாங்கு மற்றும் ஒரு இகாமத்துடன்.")

"பிறகு அல்-கஸ்வாவின் மீது ஏறி 'மஷ்அருல் ஹராம்' இடத்திற்கு வந்து, அதன் மீது ஏறினார்கள்." (அறிவிப்பாளர்கள் உத்மான் மற்றும் சுலைமான் கூறுகிறார்கள்: "அவர்கள் கிப்லாவை முன்னோக்கி, அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து, அவனது பெருமையை (தக்பீர்) கூறி, அவனைத் தஹ்லீல் (லா இலாஹ இல்லல்லாஹு) செய்தார்கள்." உத்மான் தனது அறிவிப்பில், "அவனை ஏகத்துவப்படுத்தினார்கள்" என்று அதிகப்படுத்திக் கூறுகிறார்.)

"பொழுது நன்றாக விடியும் வரை அங்கேயே நின்றார்கள். பிறகு சூரியன் உதிப்பதற்கு முன்பே (மினாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். (இம்முறை) ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களைத் தங்களுக்குப் பின்னால் ஏற்றிக்கொண்டார்கள். அவர் அழகான தலைமுடியும், வெண்மையான வசீகரமான தோற்றமும் கொண்டவராக இருந்தார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செல்லும்போது, (ஒட்டகச் சிவிகைகளில்) பெண்கள் அவர்களைக் கடந்து சென்றார்கள். ஃபழ்ல் அவர்களைப் பார்க்கத் தொடங்கினார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்கள் கையை ஃபழ்லுடைய முகத்தின் மீது வைத்தார்கள். ஃபழ்ல் தங்கள் முகத்தை மறுபக்கம் திருப்பிப் பார்த்தார். உடனே நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்கள் கையை மறுபக்கத்திற்குத் திருப்பினார்கள். ஃபழ்ல் மீண்டும் தங்கள் முகத்தை மறுபக்கம் திருப்பிக் கொண்டு பார்த்தார்.

'முஹஸ்ஸிர்' பள்ளத்தாக்கை அடையும் வரை (இப்படியே சென்றார்கள்). அங்கு ஒட்டகத்தைச் சிறிது விரட்டினார்கள். பிறகு பெரிய ஜம்ராவிற்குச் செல்லும் நடுப்பாதையில் சென்று, மரத்திற்கு அருகில் உள்ள ஜம்ராவை அடைந்தார்கள். அந்த (ஜம்ராவின்) மீது ஏழு சிறு கற்களை (சுண்டு விரலால் எறியும் அளவுள்ள கற்களை) எறிந்தார்கள். ஒவ்வொரு கல்லை எறியும் போதும் தக்பீர் (அல்லாஹு அக்பர்) கூறினார்கள். அவற்றை அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் மையப்பகுதியிலிருந்து எறிந்தார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குர்பானி கொடுக்கும் இடத்திற்குச் சென்று, அறுபத்து மூன்று ஒட்டகங்களைத் தங்கள் கையாலேயே அறுத்தார்கள். பிறகு அலீ (ரழி) அவர்களிடம் (கத்தியைக்) கொடுத்தார்கள்; அவர்கள் மீதமுள்ளவற்றை அறுத்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது குர்பானிப் பிராணிகளில் அலீ (ரழி) அவர்களையும் கூட்டாக்கிக் கொண்டார்கள்.

பிறகு ஒவ்வொரு ஒட்டகத்திலிருந்தும் ஒரு துண்டு இறைச்சியை எடுத்து (சமைக்குமாறு) உத்தரவிட்டார்கள். அவை ஒரு பாத்திரத்தில் இடப்பட்டு சமைக்கப்பட்டன. அவர்கள் இருவரும் அதன் இறைச்சியை உண்டு, குழம்பைக் குடித்தார்கள்."

அறிவிப்பாளர் சுலைமான் கூறுகிறார்: "பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாகனமேறி (கஅபா) இல்லத்திற்குச் சென்று, மக்காவில் லுஹர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள். பிறகு 'பனூ அப்துல் முத்தலிப்' கோத்திரத்தாரிடம் வந்தார்கள்; அவர்கள் ஸம்ஸம் கிணற்றிலிருந்து நீர் இறைத்துக் கொண்டிருந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், 'பனூ அப்துல் முத்தலிபே! நீர் இறைத்து வழங்குங்கள். மக்கள் (பரக்கத்தை நாடி) உங்கள் தண்ணீர் இறைக்கும் உரிமையை மிகைக்க முற்படுவார்கள் என்ற அச்சம் எனக்கில்லை என்றால், நானும் உங்களுடன் சேர்ந்து இறைத்திருப்பேன்' என்று கூறினார்கள். எனவே அவர்கள் ஒரு வாளியை நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கொடுத்தார்கள்; அதிலிருந்து அவர்கள் குடித்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
3074சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنِ الْقَوْمِ، حَتَّى انْتَهَى إِلَىَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، ‏.‏ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَىَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلاَمٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ ‏.‏ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلاَةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ ‏"‏ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي ‏"‏ ‏.‏ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ ‏.‏ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ - قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ مِنْ شَىْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ ‏"‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ ‏"‏ ‏.‏ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ تَلْبِيَتَهُ ‏.‏ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلاَّ الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ ‏"‏ ‏{وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى}‏ ‏"‏ ‏.‏ فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ - وَلاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ ذَكَرَهُ عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ - إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ ‏{قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ}‏ وَ ‏{قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ }‏ ‏.‏ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنَ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَ الصَّفَا قَرَأَ ‏"‏ ‏{إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ ‏)‏ ‏.‏ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَبَدَأَ بِالصَّفَا ‏.‏ فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الأَحْزَابَ وَحْدَهُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا - يَعْنِي قَدَمَاهُ - مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقِ الْهَدْىَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً ‏"‏ ‏.‏ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلاَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لأَبَدِ الأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَصَابِعَهُ فِي الأُخْرَى وَقَالَ ‏"‏ دَخَلَتِ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا - مَرَّتَيْنِ - لاَ بَلْ لأَبَدِ الأَبَدِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنٍ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا ‏.‏ فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْىَ فَلاَ تَحِلُّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْىِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنَ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلاَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ ‏.‏ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلاً حَتَّى طَلَعَتِ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لاَ تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلاَّ أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوِ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتِ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلاَ وَإِنَّ كُلَّ شَىْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَىَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ - كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ - وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لاَ يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنِ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ‏.‏ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ ‏"‏ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلاَلٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتِ الشَّمْسُ وَذَهَبَتِ الصُّفْرَةُ قَلِيلاً حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى ‏"‏ أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ ‏"‏ ‏.‏ كُلَّمَا أَتَى حَبْلاً مِنَ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلاً حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ الْعَبَّاسِ وَكَانَ رَجُلاً حَسَنَ الشَّعَرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَرَّ الظُّعُنُ يَجْرِينَ فَطَفِقَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهِنَّ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَدَهُ مِنَ الشِّقِّ الآخَرِ فَصَرَفَ الْفَضْلُ وَجْهَهُ مِنَ الشِّقِّ الآخَرِ يَنْظُرُ حَتَّى أَتَى مُحَسِّرًا حَرَّكَ قَلِيلاً ثُمَّ سَلَكَ الطَّرِيقَ الْوُسْطَى الَّتِي تُخْرِجُكَ إِلَى الْجَمْرَةِ الْكُبْرَى حَتَّى أَتَى الْجَمْرَةَ الَّتِي عِنْدَ الشَّجَرَةِ فَرَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ مِنْهَا مِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ وَرَمَى مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى الْمَنْحَرِ فَنَحَرَ ثَلاَثًا وَسِتِّينَ بَدَنَةً بِيَدِهِ وَأَعْطَى عَلِيًّا فَنَحَرَ مَا غَبَرَ وَأَشْرَكَهُ فِي هَدْيِهِ ثُمَّ أَمَرَ مِنْ كُلِّ بَدَنَةٍ بِبَضْعَةٍ فَجُعِلَتْ فِي قِدْرٍ فَطُبِخَتْ فَأَكَلاَ مِنْ لَحْمِهَا وَشَرِبَا مِنْ مَرَقِهَا ثُمَّ أَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِلَى الْبَيْتِ فَصَلَّى بِمَكَّةَ الظُّهْرَ فَأَتَى بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُمْ يَسْقُونَ عَلَى زَمْزَمَ فَقَالَ ‏"‏ انْزِعُوا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَوْلاَ أَنْ يَغْلِبَكُمُ النَّاسُ عَلَى سِقَايَتِكُمْ لَنَزَعْتُ مَعَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَنَاوَلُوهُ دَلْوًا فَشَرِبَ مِنْهُ ‏.‏
ஜாஃபர் பின் முஹம்மது (ரஹ்) அவர்கள், தம் தந்தை (முஹம்மது பின் அலீ அவர்கள்) கூறியதாக அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்றோம். நாங்கள் அவர்களைச் சென்றடைந்ததும், அவர்கள் (வந்திருந்த) மக்களைப் பற்றி விசாரித்தார்கள். இறுதியில் அவர்கள் என்னை விசாரித்தபோது, நான், "நான் முஹம்மது பின் அலீ பின் ஹுஸைன்" என்று கூறினேன். உடனே அவர்கள், தமது கையை என் தலையை நோக்கி நீட்டி, எனது மேலங்கிப் பொத்தானைக் கழற்றினார்கள்; பின்னர் கீழ்ப் பொத்தானையும் கழற்றினார்கள். பின்னர் தமது உள்ளங்கையை என் இரு மார்புகளுக்கு மத்தியில் வைத்தார்கள். அந்நாளில் நான் வாலிபச் சிறுவனாக இருந்தேன். பிறகு அவர்கள், "என் சகோதரரின் மகனே! உமக்கு நல்வரவு உண்டாகட்டும்! நீர் விரும்பியதை என்னிடம் கேட்பீராக!" என்று கூறினார்கள். (அப்போது) அவர்கள் கண்பார்வை அற்றவர்களாக இருந்தார்கள்.

நான் அவர்களிடம் (கேட்கத்) தொடங்கினேன். தொழுகை நேரம் வந்ததும், பின்னப்பட்ட ஆடை ஒன்றைச் சுற்றிக்கொண்டு அவர்கள் (தொழ) எழுந்தார்கள். அவர்கள் அதைத் தங்கள் தோள்களின் மீது போடும்போதெல்லாம், அதன் சிறிய அளவின் காரணமாக அதன் ஓரங்கள் அவர்களை நோக்கித் திரும்பின (சரிந்தன). அவர்களுடைய மேலங்கியோ அவர்களுக்கு அருகில் ஒரு கொக்கியில் வைக்கப்பட்டிருந்தது. அவர்கள் எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள். பிறகு (நான்), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்ஜைப் பற்றி எங்களுக்கு அறிவியுங்கள்" என்று கூறினேன்.

அவர்கள் ஒன்பது (விரல்களைக்) காட்டி தங்கள் கைகளை உயர்த்திப் பின்வருமாறு கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மதீனாவில்) ஒன்பது ஆண்டுகள் ஹஜ் செய்யாமல் தங்கியிருந்தார்கள். பிறகு பத்தாவது ஆண்டில், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜுக்குச் செல்கிறார்கள்' என்று மக்களிடையே அறிவிக்கப்பட்டது. எனவே, மதீனாவிற்கு ஏராளமான மக்கள் வந்தனர். அவர்கள் அனைவரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பின்பற்றி, அவர்கள் செய்வதைப் போன்று தாமும் செயல்பட வேண்டுமென நாடினர்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் புறப்பட்டார்கள்; நாங்களும் அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். நாங்கள் 'துல்-ஹுலைஃபா'வை அடைந்தோம். அங்கு அஸ்மா பின்த் உமைஸ் (ரலி) அவர்கள், முஹம்மது பின் அபூபக்கர் (ரலி) அவர்களைப் பெற்றெடுத்தார்கள். உடனே அவர், 'நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?' என்று கேட்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு ஆள் அனுப்பினார். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், 'நீ குளித்துவிட்டு (இரத்தப் போக்கைத் தடுக்க) ஒரு துணியால் கட்டிக்கொண்டு இஹ்ராம் அணிந்துகொள்' என்று பதிலளித்தார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பள்ளியில் தொழுதுவிட்டு, 'கஸ்வா' (எனும் தமது ஒட்டகத்தின்) மீது ஏறினார்கள். அவர்களது ஒட்டகம் அவர்களைச் சுமந்து கொண்டு 'பைதா' எனும் மேட்டுப் பகுதியில் காலூன்றி நின்றபோது - ஜாபிர் (ரலி) கூறுகிறார்கள் - நான் எனது பார்வை எட்டிய தூரம் வரை எனக்கு முன்னால் வாகனம் ஏறியும், நடந்தும் செல்லும் மக்களைப் பார்த்தேன். அவ்வாறே எனக்கு வலது புறத்திலும், இடது புறத்திலும், எனக்குப் பின்னாலும் மக்கள் வெள்ளத்தைக் கண்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்கள் இடையே இருந்தார்கள். அவர்கள் மீது குர்ஆன் அருளப்பட்டுக் கொண்டிருந்தது; அதன் விளக்கத்தை அவர்கள் அறிந்திருந்தார்கள். அவர்கள் எதைச் செய்தார்களோ, அதையே நாங்களும் செய்தோம்.

பிறகு அவர்கள் ஏகத்துவத்தை விளக்கும் தல்பியாவை முழங்கினார்கள்:
**'லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக லக லப்பைக். இன்னல் ஹம்த வந்நிஃமத லக வல்முல்க், லா ஷரீக லக்'**
(இதோ நான் வந்துவிட்டேன் யா அல்லாஹ்! இதோ நான் வந்துவிட்டேன். இதோ நான் வந்துவிட்டேன். உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை, இதோ நான் வந்துவிட்டேன். நிச்சயமாக, எல்லாப் புகழும் அருட்கொடைகளும் உனக்கே உரியன; ஆட்சியும் உனக்கே உரியது. உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை).

மக்களும் இதே வார்த்தைகளைக் கொண்டு தல்பியா முழங்கினர். அவர்கள் (கூடுதலாகச்) சொன்ன எதையும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மறுக்கவில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தல்பியாவையே தொடர்ந்து சொல்லிக்கொண்டிருந்தார்கள்."

ஜாபிர் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நாங்கள் ஹஜ்ஜைத் தவிர வேறெதையும் (செய்ய) நாடவில்லை. நாங்கள் உம்ராவைப் பற்றி அறிந்திருக்கவில்லை. நாங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன் (கஅபா) வீட்டை அடைந்தபோது, அவர்கள் (ஹஜருல் அஸ்வத் உள்ள) மூலையைத் தொட்டு(முத்தமிட்டு), மூன்று சுற்றுகள் வேகமாக நடந்தார்கள் (ரம்ல்); நான்கு சுற்றுகள் (சாதாரணமாக) நடந்தார்கள். பிறகு அவர்கள் 'மகாமே இப்ராஹீம்' இடத்திற்குச் சென்று:
**'வத்தகிதூ மின் மகாம இப்ராஹீம முஸல்லா'**
(இப்ராஹீம் நின்ற இடத்தை நீங்கள் தொழும் இடமாக ஆக்கிக் கொள்ளுங்கள் - அல்குர்ஆன் 2:125) என்று ஓதினார்கள்.
அந்த இடத்தைத் தமக்கும் (கஅபா) வீட்டிற்கும் இடையில் ஆக்கிக் கொண்டார்கள்."

(அறிவிப்பாளர் ஜாஃபர் கூறுகிறார்) என் தந்தை (முஹம்மது பின் அலீ) கூறுவார்கள்: "நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அந்த இரண்டு ரக்அத்துகளிலும் **'குல் யா அய்யுஹல் காஃபிரூன்'** (109) மற்றும் **'குல் ஹுவல்லாஹு அஹத்'** (112) ஆகிய அத்தியாயங்களை ஓதினார்கள் என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களைப் பற்றிக் குறிப்பிட்டதாகவே நான் கருதுகிறேன்."

"பிறகு அவர்கள் (கஅபா) வீட்டிற்குத் திரும்பி வந்து (ஹஜருல் அஸ்வத்) மூலையைத் தொட்டார்கள். பிறகு அவர்கள் (ஸஃபா செல்லும்) வாசல் வழியாக ஸஃபாவிற்குச் சென்றார்கள். அவர்கள் ஸஃபாவை நெருங்கியதும்:
**'இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத மின் ஷஐரில்லாஹ்'**
(நிச்சயமாக ஸஃபாவும் மர்வாவும் அல்லாஹ்வின் அடையாளங்களில் உள்ளவையாகும் - அல்குர்ஆன் 2:158) என்று ஓதி, 'அல்லாஹ் எதைக் கொண்டு ஆரம்பித்தானோ அதைக் கொண்டு நாமும் ஆரம்பிப்போம்' என்று கூறினார்கள்.

எனவே அவர்கள் ஸஃபாவிலிருந்து தொடங்கி, (கஅபா) வீட்டைப் பார்க்கக்கூடிய வரை அதில் ஏறினார்கள். பிறகு கிப்லாவை முன்னோக்கி, அல்லாஹ்வின் ஒருமைப்பாட்டை எடுத்துரைத்து (லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்), அவனது பெருமையைப் பறைசாற்றினார்கள் (அல்லாஹு அக்பர்). மேலும்:
**'லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வஹ்தஹு லா ஷரீக லஹு, லஹுல் முல்கு, வ லஹுல் ஹம்து, வ ஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர். லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வஹ்தஹு, அன்ஜஸ வஃதஹு, வ நஸர அப்தஹு, வ ஹஸமல் அஹ்ஸாப வஹ்தஹு'**
(அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் யாருமில்லை; அவன் தனித்தவன்; அவனுக்கு இணையே இல்லை. அவனுக்கே ஆட்சியுரிமை உரியது; எல்லாப் புகழும் அவனுக்கே. அவன் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றல் உள்ளவன். அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் யாருமில்லை; அவன் தனித்தவன். அவன் தன் வாக்குறுதியை நிறைவேற்றினான்; தன் அடியானுக்கு உதவினான்; தனியாக நின்று கூட்டுப் படைகளைத் தோற்கடித்தான்) என்று கூறினார்கள்.

இம்மூன்று முறைகளுக்கு இடையில் (அல்லாஹ்விடம்) பிரார்த்தனை செய்தார்கள். பிறகு (மலையிலிருந்து) இறங்கி மர்வாவை நோக்கி நடந்தார்கள். பள்ளத்தாக்கின் மையப்பகுதியில் அவர்களுடைய பாதங்கள் (சரிவில்) இறங்கியபோது வேகமாக நடந்தார்கள். (மேடான பகுதியில்) பாதங்கள் ஏறத் தொடங்கியபோது, மர்வாவை அடையும் வரை சாதாரணமாக நடந்தார்கள். ஸஃபாவின் மீது செய்ததை மர்வாவின் மீதும் செய்தார்கள்.

தமது 'ஸயீ'யின் இறுதியில் அவர்கள் மர்வாவின் மீது இருந்தபோது கூறினார்கள்: 'இப்போது எனக்குத் தெரிந்த விஷயம் எனக்கு முன்பே தெரிந்திருந்தால், நான் குர்பானி பிராணியைக் கொண்டு வந்திருக்க மாட்டேன்; இதை உம்ராவாக ஆக்கியிருப்பேன். உங்களில் யாரிடமாவது குர்பானிப் பிராணி (ஹத்யு) இல்லையென்றால், அவர் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு இதை உம்ராவாக ஆக்கிக் கொள்ளட்டும்.'

எனவே நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களையும், குர்பானிப் பிராணிகளை வைத்திருந்தவர்களையும் தவிர, மற்ற அனைவரும் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு (தலைமுடியைக் குறைத்துக்கொண்டார்கள்). அப்போது ஸுராகா பின் மாலிக் பின் ஜுஃஷும் (ரலி) அவர்கள் எழுந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது இந்த ஆண்டிற்கு மட்டுமா? அல்லது என்றென்றைக்குமா?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒரு கையின்) விரல்களை மற்றொரு கை விரல்களுடன் கோர்த்துக்கொண்டு, 'உம்ரா ஹஜ்ஜில் இப்படி நுழைந்துவிட்டது' என்று இரண்டு முறை கூறிவிட்டு, 'இல்லை, மாறாக என்றென்றைக்கும் (உரியது)' என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அலீ (ரலி) அவர்கள் யமனிலிருந்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுக்கான ஒட்டகங்களுடன் வந்தார்கள். ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டவர்களில் ஒருவராக இருப்பதைக் கண்டார்கள். ஃபாத்திமா (ரலி) சாயமிடப்பட்ட ஆடையை அணிந்து, சுர்மா இட்டிருந்தார்கள். அலீ (ரலி) அவர்கள், ஃபாத்திமா செய்ததை ஆட்சேபித்தார்கள். அதற்கு ஃபாத்திமா, 'என் தந்தை தான் எனக்கு இவ்வாறு கட்டளையிட்டார்கள்' என்றார்கள்."

(ஜாபிர் (ரலி) அறிவிக்கிறார்கள்) அலீ (ரலி) அவர்கள் ஈராக்கில் இருந்தபோது கூறுவார்கள்: "எனவே நான் ஃபாத்திமா செய்ததை ஆட்சேபித்து, அது குறித்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் தீர்ப்பு கேட்பதற்காகச் சென்றேன். ஃபாத்திமா சொன்னதைத் தெரிவித்தேன். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்), 'அவள் உண்மையைச் சொன்னாள்; அவள் உண்மையைச் சொன்னாள்' என்று கூறிவிட்டு (என்னிடம்), 'நீ ஹஜ்ஜுக்கு நிய்யத் செய்தபோது என்ன கூறினாய்?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'யா அல்லாஹ்! உமது தூதர் எதற்காக இஹ்ராம் அணித்தார்களோ அதற்காகவே நானும் இஹ்ராம் அணிகிறேன்' என்று கூறினேன் என்றேன். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்), 'என்னுடன் குர்பானிப் பிராணி உள்ளது; எனவே நீ இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடாதே' என்று கூறினார்கள்."

ஜாபிர் (ரலி) கூறுகிறார்கள்: "அலீ (ரலி) அவர்கள் யமனிலிருந்து கொண்டு வந்ததும், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (மதீனாவிலிருந்து) கொண்டு வந்ததுமான குர்பானிப் பிராணிகளின் மொத்த எண்ணிக்கை நூறு ஆகும். பிறகு, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களையும், குர்பானிப் பிராணிகளை வைத்திருந்தவர்களையும் தவிர, மற்ற அனைவரும் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டுத் தலைமுடியைக் குறைத்துக் கொண்டார்கள்.

'தர்வியா' நாள் (துல்-ஹஜ் 8ஆம் நாள்) வந்தபோது, அவர்கள் மினாவை நோக்கிச் சென்று ஹஜ்ஜுக்கான தல்பியாவைத் தொடங்கினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாகனத்தில் சென்றார்கள். அவர்கள் மினாவில் லுஹர், அஸர், மஃரிப், இஷா மற்றும் ஃபஜ்ர் ஆகிய தொழுகைகளைத் தொழுதார்கள். பிறகு சூரியன் உதிக்கும் வரை சிறிது நேரம் தாமதித்தார்கள். 'நமிரா'வில் தமக்காக முடியால் ஆன ஒரு கூடாரத்தை அமைக்குமாறு உத்தரவிட்டார்கள்; அவ்வாறே அது அமைக்கப்பட்டது.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அரஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அறியாமைக் காலத்தில் குறைஷிகள் செய்வது போல, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களும் 'அல்-மஷ்அருல் ஹராம்' (எனும் முஸ்தலிஃபா) எல்லையில் தங்குவார்கள் என்று குறைஷிகள் உறுதியாக நம்பினார்கள். ஆனால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அதைக் கடந்து) அரஃபாத் வரும் வரை சென்றார்கள். நமிராவில் தமக்காகக் கூடாரம் அமைக்கப்பட்டிருப்பதைக் கண்டு அதில் இறங்கினார்கள்.

பிறகு சூரியன் (உச்சியிலிருந்து) சாய்ந்ததும், 'கஸ்வா'வைக் கொண்டுவரக் கட்டளையிட்டார்கள். அது சேணமிடப்பட்டதும் அதன் மீது ஏறிப் பள்ளத்தாக்கின் மையப்பகுதிக்கு வந்து, மக்களுக்கு உரை நிகழ்த்தினார்கள். (அவ்வுரையில்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
'நிச்சயமாக, உங்களது இந்த நாளில், உங்களது இந்த மாதத்தில், உங்களது இந்த ஊர் எவ்வளவு புனிதமானதோ, அவ்வாறே உங்கள் இரத்தங்களும், உங்கள் செல்வங்களும் உங்களுக்குப் புனிதமானவையாகும். அறிந்துகொள்ளுங்கள்! அறியாமைக் காலத்து (ஜாஹிலிய்யா) விவகாரங்கள் அனைத்தும் என் இவ்விரு கால்களுக்குக் கீழே போட்டுப் புதைக்கப்படுகின்றன. அறியாமைக் காலத்து இரத்தப் பழிவாங்கல்கள் ரத்து செய்யப்படுகின்றன. (நான் ரத்து செய்யும்) எங்களது இரத்தப் பழிகளில் முதலாவது, ரபீஆ பின் அல்-ஹாரித்தின் இரத்தப் பழியாகும் - அவர் பனூ ஸஅத் குலத்தில் பாலூட்டப்பட்டுக் கொண்டிருந்தபோது ஹுதைல் கோத்திரத்தாரால் கொல்லப்பட்டார். அறியாமைக் காலத்து வட்டி அனைத்தும் ரத்து செய்யப்படுகின்றன. (நான் ரத்து செய்யும்) எங்களது வட்டியில் முதலாவது, அப்பாஸ் பின் அப்துல் முத்தலிப் அவர்களுக்குச் சேர வேண்டிய வட்டி ஆகும். அது அனைத்தும் ரத்து செய்யப்படுகிறது.

பெண்கள் விஷயத்தில் அல்லாஹ்வைப் பயந்து கொள்ளுங்கள். ஏனெனில் நீங்கள் அவர்களை அல்லாஹ்வின் அமானிதமாகவே எடுத்துக்கொண்டீர்கள்; அல்லாஹ்வின் வார்த்தையைக் கொண்டே அவர்களது கற்பை உங்களுக்கு ஆகுமாக்கிக் கொண்டீர்கள். நீங்கள் வெறுப்பவர்கள் எவரையும் உங்கள் படுக்கைகளில் அமர அனுமதிக்கக் கூடாது என்பது அவர்கள் மீது உங்களுக்குள்ள உரிமையாகும். அவர்கள் அவ்வாறு செய்தால், காயம் ஏற்படாதவாறு அவர்களை நீங்கள் இலேசாக அடிக்கலாம். அவர்களுக்கு நியாயமான முறையில் உணவும் உடையும் வழங்குவது உங்கள் மீதான கடமையாகும். நான் உங்களிடத்தில் ஒன்றை விட்டுச் செல்கிறேன்; அதைப் பற்றிப் பிடித்துக் கொண்டால் நீங்கள் ஒருபோதும் வழிதவற மாட்டீர்கள்: அதுவே அல்லாஹ்வின் வேதம் (குர்ஆன்). (நாளை மறுமையில்) என்னைப் பற்றி உங்களிடம் விசாரிக்கப்படும்போது நீங்கள் என்ன சொல்வீர்கள்?'

அதற்கு மக்கள், 'நீங்கள் (இறைச்செய்தியை) எத்திவைத்துவிட்டீர்கள்; (உங்கள் கடமையை) நிறைவேற்றிவிட்டீர்கள்; (சமுதாயத்திற்கு) நன்மையை நாடினீர்கள் என்று நாங்கள் சாட்சி கூறுகிறோம்' என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அவர்கள் தமது ஆள்காட்டி விரலை வானத்தை நோக்கி உயர்த்தி, பிறகு மக்களை நோக்கித் தாழ்த்தி, 'யா அல்லாஹ்! நீயே சாட்சி! யா அல்லாஹ்! நீயே சாட்சி! யா அல்லாஹ்! நீயே சாட்சி!' என்று மூன்று முறை கூறினார்கள்.

பிறகு பிலால் (ரலி) பாங்கு சொல்லி, பிறகு இகாமத் சொன்னார்கள்; நபிகள் நாயகம் (ஸல்) லுஹர் தொழுதார்கள். பிறகு (பிலால்) இகாமத் சொல்ல, அஸர் தொழுதார்கள். இவ்விரண்டுக்கும் இடையில் வேறு எதையும் அவர்கள் தொழவில்லை.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாகனமேறி (அரஃபாவில்) தங்கும் இடத்திற்கு வந்தார்கள். தமது ஒட்டகத்தின் வயிற்றுப்பகுதி பாறைகளை நோக்கியும், பாதசாரிகள் தமக்கு முன்னால் இருக்குமாறும் வைத்துக்கொண்டு, கிப்லாவை முன்னோக்கி நின்றார்கள். சூரியன் மறையும் வரை நின்றுகொண்டே இருந்தார்கள். (சூரியன் மறைந்து) மஞ்சள் நிறம் மாறி, சூரிய வட்டு மறைந்ததும், உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்களைத் தமக்குப் பின்னால் அமர வைத்துக் கொண்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (முஸ்தலிஃபா நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள்.

கஸ்வா ஒட்டகத்தின் கடிவாளத்தை, அதன் தலை சேணத்தைத் தொடும் அளவிற்குப் பிடித்து இழுத்தவாறு, தமது வலது கையால் சைகை செய்து, 'மக்களே! அமைதி! அமைதி!' என்று கூறிக் கொண்டே வந்தார்கள். மணல் குன்றுகள் வரும்போதெல்லாம் அது ஏறுவதற்கு வசதியாகக் கடிவாளத்தை சிறிது தளர்த்திக் கொண்டார்கள்.

பிறகு அவர்கள் முஸ்தலிஃபாவிற்கு வந்தார்கள். அங்கு மஃரிப் மற்றும் இஷாவை ஒரு பாங்கு மற்றும் இரண்டு இகாமத்துகளுடன் தொழுதார்கள்; இடையில் (சுன்னத், நஃபில்) எதையும் தொழவில்லை. பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் நேரம் வரும் வரை ஒருக்களித்துப் படுத்தார்கள். காலை விடிந்தது தெரிந்ததும், ஒரு பாங்கு மற்றும் ஒரு இகாமத்துடன் ஃபஜ்ர் தொழுதார்கள். பிறகு கஸ்வாவின் மீது ஏறி 'அல்-மஷ்அருல் ஹராம்' எனும் இடத்திற்கு வந்தார்கள். அங்கே கிப்லாவை முன்னோக்கி, அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தித் து, தக்பீர் (அல்லாஹு அக்பர்), தஹ்லீல் (லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்) மற்றும் கலிமாத் தவ்ஹீத் கூறினார்கள். நன்கு விடியும் வரை அங்கேயே நின்றார்கள். பிறகு சூரியன் உதிப்பதற்கு முன் (மினாவிற்குப்) புறப்பட்டார்கள்.

அவர்கள் ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களைத் தமக்குப் பின்னால் அமர வைத்தார்கள். அவர் அழகான தலைமுடி கொண்டவராகவும், வெண்மையானவராகவும், வசீகரமானவராகவும் இருந்தார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சென்றபோது, ஒட்டகங்களில் சவாரி செய்த பெண்கள் கூட்டத்தைக் கடந்தார்கள். ஃபழ்ல் அவர்களைப் பார்க்கத் தொடங்கினார். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கையை ஃபழ்லுடைய முகத்தின் மீது வைத்தார்கள். ஃபழ்ல் பார்ப்பதற்காகத் தமது முகத்தை மறுபக்கம் திருப்பினார். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) மீண்டும் தமது கையை மறுபக்கம் வைத்தார்கள்.

அவர்கள் 'முஹஸ்ஸிர்' பள்ளத்தாக்கை அடைந்ததும் (ஒட்டகத்தை) சிறிது விரட்டினார்கள். பிறகு 'ஜம்ரதுல் குப்ரா'விற்கு இட்டுச் செல்லும் நடுப்பாதையில் சென்று, மரத்தருகே உள்ள ஜம்ராவை அடைந்தார்கள். (சுண்டு விரலையும் பெருவிரலையும் இணைத்துச் சுண்டும்) சிறு கற்கள் போன்ற ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள். ஒவ்வொரு முறை எறியும் போதும் தக்பீர் கூறினார்கள். பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதியிலிருந்து எறிந்தார்கள்.

பிறகு குர்பானி கொடுக்கும் இடத்திற்குச் சென்று, அறுபத்து மூன்று ஒட்டகங்களைத் தமது கரத்தால் அறுத்தார்கள். பிறகு (மீதமுள்ளவற்றை அறுக்க) அலீ (ரலி) அவர்களிடம் ஒப்படைத்தார்கள்; அவர்கள் மீதமுள்ளவற்றை அறுத்தார்கள். தமது குர்பானிப் பிராணியில் அவரையும் கூட்டாக்கிக் கொண்டார்கள். பிறகு ஒவ்வொரு ஒட்டகத்திலிருந்தும் ஒரு துண்டு இறைச்சியைக் கொண்டு வர உத்தரவிட்டார்கள்; அவை ஒரு பானையில் போடப்பட்டு சமைக்கப்பட்டன. அவர்கள் இருவரும் அந்த இறைச்சியிலிருந்து சாப்பிட்டு, அதன் குழம்பைக் குடித்தார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா நோக்கி) விரைந்து சென்று, மக்காவில் லுஹர் தொழுதார்கள். பிறகு பனூ அப்துல் முத்தலிப் கூட்டத்தாரிடம் வந்தார்கள்; அவர்கள் ஸம்ஸம் கிணற்றிலிருந்து (மக்களுக்குத்) தண்ணீர் இறைத்துக் கொடுத்துக் கொண்டிருந்தார்கள். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், 'பனூ அப்துல் முத்தலிப் மக்களே! இறைத்துக் கொடுங்கள்! மக்கள் உங்களை மிகைத்து (கூட்டமாக மொய்த்து) விடுவார்கள் என்ற அச்சம் இல்லாவிட்டால், நானும் உங்களுடன் சேர்ந்து இறைத்திருப்பேன்' என்று கூறினார்கள். அப்போது அவர்கள் ஒரு வாளித் தண்ணீரை இவர்களிடம் நீட்ட, அதிலிருந்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) பருகினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
742அன்-நவவியின் 40 ஹதீஸ்கள்
وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُمَا: { أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-حَجَّ, فَخَرَجْنَا مَعَهُ, حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ, فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ, فَقَالَ: " اِغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ, وَأَحْرِمِي " وَصَلَّى رَسُولُ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-فِي اَلْمَسْجِدِ, ثُمَّ رَكِبَ اَلْقَصْوَاءَ [1]‏ حَتَّى إِذَا اِسْتَوَتْ بِهِ عَلَى اَلْبَيْدَاءِ أَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ: " لَبَّيْكَ اَللَّهُمَّ لَبَّيْكَ, لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ, إِنَّ اَلْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ, لَا شَرِيكَ لَكَ ".‏ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا اَلْبَيْتَ اِسْتَلَمَ اَلرُّكْنَ, فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا, ثُمَّ أَتَى مَقَامَ إِبْرَاهِيمَ فَصَلَّى, ثُمَّ رَجَعَ إِلَى اَلرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ.‏ ثُمَّ خَرَجَ مِنَ اَلْبَابِ إِلَى اَلصَّفَا, فَلَمَّا دَنَا مِنَ اَلصَّفَا قَرَأَ: " إِنَّ اَلصَّفَا وَاَلْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اَللَّهِ " " أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اَللَّهُ بِهِ " فَرَقِيَ اَلصَّفَا, حَتَّى رَأَى اَلْبَيْتَ, فَاسْتَقْبَلَ اَلْقِبْلَةَ [2]‏ فَوَحَّدَ اَللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ: " لَا إِلَهَ إِلَّا اَللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ, لَهُ اَلْمُلْكُ, وَلَهُ اَلْحَمْدُ, وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ, لَا إِلَهَ إِلَّا اَللَّهُ [ وَحْدَهُ ] [3]‏ أَنْجَزَ وَعْدَهُ, وَنَصَرَ عَبْدَهُ, وَهَزَمَ اَلْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ".‏ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ [4]‏ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ, ثُمَّ نَزَلَ إِلَى اَلْمَرْوَةِ, حَتَّى [5]‏ اِنْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ اَلْوَادِي [ سَعَى ] [6]‏ حَتَّى إِذَا صَعَدَتَا [7]‏ مَشَى إِلَى اَلْمَرْوَةِ [8]‏ فَفَعَلَ عَلَى اَلْمَرْوَةِ, كَمَا فَعَلَ عَلَى اَلصَّفَا … ‏- فَذَكَرَ اَلْحَدِيثَ.‏ وَفِيهِ: فَلَمَّا كَانَ يَوْمَ اَلتَّرْوِيَةِ تَوَجَّهُوا إِلَى مِنَى, وَرَكِبَ رَسُولُ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-فَصَلَّى بِهَا اَلظُّهْرَ, وَالْعَصْرَ, وَالْمَغْرِبَ, وَالْعِشَاءَ, وَالْفَجْرَ, ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلاً حَتَّى طَلَعَتْ اَلشَّمْسُ، فَأَجَازَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ, فَوَجَدَ اَلْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ [9]‏ فَنَزَلَ بِهَا.‏ حَتَّى إِذَا زَاغَتْ اَلشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ, فَرُحِلَتْ لَهُ, فَأَتَى بَطْنَ اَلْوَادِي, فَخَطَبَ اَلنَّاسَ.‏ ثُمَّ أَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ, فَصَلَّى اَلظُّهْرَ, ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى اَلْعَصْرَ, وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا.‏ ثُمَّ رَكِبَ حَتَّى أَتَى اَلْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ اَلْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ, وَجَعَلَ حَبْلَ اَلْمُشَاةِ [10]‏ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ اَلْقِبْلَةَ, فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفاً حَتَّى غَرَبَتِ اَلشَّمْسُ, وَذَهَبَتْ اَلصُّفْرَةُ قَلِيلاً, حَتَّى غَابَ اَلْقُرْصُ, وَدَفَعَ, وَقَدْ شَنَقَ لِلْقَصْوَاءِ اَلزِّمَامَ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ, وَيَقُولُ بِيَدِهِ اَلْيُمْنَى: " أَيُّهَا اَلنَّاسُ, اَلسَّكِينَةَ, اَلسَّكِينَةَ ", كُلَّمَا أَتَى حَبْلاً [11]‏ أَرْخَى لَهَا قَلِيلاً حَتَّى تَصْعَدَ.‏ حَتَّى أَتَى اَلْمُزْدَلِفَةَ, فَصَلَّى بِهَا اَلْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ, بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ, وَلَمْ يُسَبِّحْ [12]‏ بَيْنَهُمَا شَيْئًا, ثُمَّ اِضْطَجَعَ حَتَّى طَلَعَ اَلْفَجْرُ, فَصَلَّى [13]‏ اَلْفَجْرَ, حِينَ [14]‏ تَبَيَّنَ لَهُ اَلصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ حَتَّى أَتَى اَلْمَشْعَرَ اَلْحَرَامَ, فَاسْتَقْبَلَ اَلْقِبْلَةَ, فَدَعَاهُ, وَكَبَّرَهُ, وَهَلَّلَهُ [15]‏ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا.‏ فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ اَلشَّمْسُ, حَتَّى أَتَى بَطْنَ مُحَسِّرَ فَحَرَّكَ قَلِيلاً، ثُمَّ سَلَكَ اَلطَّرِيقَ اَلْوُسْطَى اَلَّتِي تَخْرُجُ عَلَى اَلْجَمْرَةِ اَلْكُبْرَى, حَتَّى أَتَى اَلْجَمْرَةَ اَلَّتِي عِنْدَ اَلشَّجَرَةِ, فَرَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ, يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ مِنْهَا, مِثْلَ حَصَى اَلْخَذْفِ, رَمَى مِنْ بَطْنِ اَلْوَادِي، ثُمَّ اِنْصَرَفَ إِلَى اَلْمَنْحَرِ, فَنَحَرَ، ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-فَأَفَاضَ إِلَى اَلْبَيْتِ, فَصَلَّى بِمَكَّةَ اَلظُّهْرَ } رَوَاهُ مُسْلِمٌ مُطَوَّلاً [16]‏ .‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழியல்லாஹு அன்ஹுமா) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ் செய்தார்கள். நாங்களும் அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். நாங்கள் 'துல்ஹுலைஃபா'வை அடைந்தபோது, அஸ்மா பின்த் உமைஸ் அவர்கள் (குழந்தையைப்) பெற்றெடுத்தார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் (அவருக்கு), 'நீ குளித்துவிட்டு, ஒரு துணியால் (இரத்தத்தைத் தடுக்கக்) கட்டிக்கொண்டு, இஹ்ராம் பூணுக' என்று கூறினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பள்ளவாசலில் தொழுதார்கள். பிறகு 'கஸ்வா' (ஒட்டகத்தின்) மீது ஏறினார்கள். அந்த ஒட்டகம் அவர்களைச் சுமந்துகொண்டு 'பைதா' எனும் மேட்டுப் பகுதியில் நேராக நின்றபோது, ஏகத்துவ வாசகத்தைக் கொண்டு தல்பியா முழங்கினார்கள்:

'லப்பைக், அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக், லா ஷரீக்க லக்க லப்பைக், இன்னல் ஹம்த, வன்னிஃமத, லக்க வல்முல்க், லா ஷரீக்க லக்'

(இதன் பொருள்: இறைவா! இதோ உன்னிடம் வந்துவிட்டேன். இதோ உன்னிடம் வந்துவிட்டேன். உனக்கு இணை யாரும் இல்லை. இதோ உன்னிடம் வந்துவிட்டேன். நிச்சயமாக புகழும் அருட்கொடையும் ஆட்சியும் உனக்கே உரியன. உனக்கு இணை யாரும் இல்லை).

நாங்கள் கஅபாவை அடைந்ததும், அவர்கள் (ஹஜருல் அஸ்வத் இருக்கும்) மூலையைத் தொட்டார்கள். பிறகு (தவாஃபின்) மூன்று சுற்றுக்களில் ரமல் செய்தார்கள் (வேகமாக நடந்தார்கள்); நான்கு சுற்றுக்களில் (சாதாரணமாக) நடந்தார்கள். பிறகு 'மகாமு இப்ராஹீம்' இடத்திற்கு வந்து அங்கு தொழுதார்கள். பிறகு (ஹஜருல் அஸ்வத்) மூலைக்குத் திரும்பிச் சென்று அதைத் தொட்டார்கள்.

பிறகு வாசல் வழியாக 'ஸஃபா'வை நோக்கிச் சென்றார்கள். ஸஃபாவை நெருங்கியதும், 'இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத்த மின் ஷஹாயிரில்லாஹ்' (நிச்சயமாக ஸஃபாவும் மர்வாவும் அல்லாஹ்வின் சின்னங்களில் உள்ளவையாகும் - அல்குர்ஆன் 2:158) என்று ஓதிவிட்டு, 'அல்லாஹ் எதைக்கொண்டு ஆரம்பித்தானோ, அதைக் கொண்டு நானும் ஆரம்பிக்கிறேன்' என்று கூறினார்கள்.

ஸஃபாவில் ஏறி, கஅபாவை பார்த்தார்கள். கிப்லாவை முன்னோக்கி, அல்லாஹ்வை ஒருமைப்படுத்தி, அவனைப் பெருமைப்படுத்திக் கூறினார்கள்:

'லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, லஹுல் முல்க், வ லஹுல் ஹம்த், வ ஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர். லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வஹ்தஹு, அன்ஜஸ வஃப்தஹு, வ நஸர அப்தஹு, வ ஹஸமல் அஹ்ஸாப வஹ்தஹு.'

(இதன் பொருள்: அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் யாருமில்லை. அவன் தனித்தவன். அவனுக்கு இணையேதுமில்லை. அரசாட்சி அவனுக்கே உரியது. புகழும் அவனுக்கே உரியது. அவன் அனைத்துப் பொருட்கள் மீதும் ஆற்றலுடையவன். அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் யாருமில்லை. அவன் தனித்தவன். தனது வாக்குறுதியை அவன் நிறைவேற்றிவிட்டான். தனது அடியாருக்கு உதவி செய்தான். கூட்டுப்படைகளை அவன் மட்டுமே தோற்கடித்தான்).

பிறகு இதற்கிடையில் பிரார்த்தனை செய்தார்கள். இவ்வாறு மூன்று முறை செய்தார்கள்.

பிறகு மர்வாவிற்கு இறங்கிச் சென்றார்கள். அவர்களுடைய கால்கள் பள்ளத்தாக்கின் நடுப்பகுதியில் பதிந்தபோது (வேகமாக) ஓடினார்கள் (ஸயீ செய்தார்கள்). (மேடான பகுதியில்) கால்கள் மேலேறியதும் மர்வாவை அடையும் வரை நடந்தார்கள். ஸஃபாவில் செய்தது போன்றே மர்வாவிலும் செய்தார்கள்... (ஹதீஸின் சுருக்கம்).

தர்வியா நாள் (துல்ஹஜ் 8) வந்தபோது, மினாவை நோக்கிச் சென்றார்கள். (அங்கு) ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாகனத்தில் சென்று, அங்கு ளுஹர், அஸ்ர், மக்ரிப், இஷா மற்றும் ஃபஜ்ர் ஆகிய தொழுகைகளைத் தொழுதார்கள். பிறகு சூரியன் உதிக்கும் வரை சிறிது நேரம் தாமதித்தார்கள். பிறகு (மினாவிலிருந்து) புறப்பட்டு அரஃபாவுக்கு வந்தார்கள். நமிரா என்னுமிடத்தில் அவர்களுக்காக கூடாரம் அமைக்கப்பட்டிருப்பதைக் கண்டு அங்கே இறங்கினார்கள்.

சூரியன் (உச்சியிலிருந்து) சாய்ந்ததும், கஸ்வா ஒட்டகத்தைக் கொண்டுவரக் கட்டளையிட்டார்கள். அது தயார் செய்யப்பட்டதும், பள்ளத்தாக்கின் மையப்பகுதிக்கு வந்து மக்களுக்கு சொற்பொழிவாற்றினார்கள். பிறகு பாங்கு (அதான்) சொல்லப்பட்டது; பிறகு இகாமத் சொல்லப்பட்டது; ளுஹர் தொழுதார்கள். பிறகு இகாமத் சொல்லப்பட்டது; அஸ்ர் தொழுதார்கள். இவ்விரண்டுக்கும் இடையில் எதையும் தொழவில்லை.

பிறகு வாகனத்தில் ஏறி தங்கும் இடத்திற்கு (மவ்கிஃப்) வந்தார்கள். கஸ்வா ஒட்டகத்தின் வயிற்றுப்பகுதி பாறைகளை நோக்கியும், பாதசாரிகள் செல்லும் பாதை தமக்கு முன்னாலும் இருக்குமாறு வைத்து, கிப்லாவை முன்னோக்கி நின்றார்கள். சூரியன் மறையும் வரை அங்கேயே நின்றார்கள். மஞ்சள் நிறம் சிறிது மறைந்து சூரியவட்டம் முழுமையாக மறைந்ததும், அங்கிருந்து திரும்பினார்கள்.

கஸ்வா ஒட்டகத்தின் தலை சேணத்தின் முன்பகுதியைத் தொடும் அளவுக்கு அதன் கடிவாளத்தை இறுகப் பிடித்திருந்தார்கள். தமது வலது கையால் சைகை செய்து, 'மக்களே! அமைதி! அமைதி!' என்று கூறிக் கொண்டிருந்தார்கள். மணல் குன்றுகளுக்கு வரும்போதெல்லாம் அது மேலேறுவதற்கு வசதியாகக் கடிவாளத்தை சற்று தளர்த்திக் கொள்வார்கள்.

இவ்வாறு முஸ்தலிஃபாவை அடைந்தார்கள். அங்கே மக்ரிப் மற்றும் இஷா தொழுகைகளை ஒரு பாங்கு மற்றும் இரண்டு இகாமத்துகளுடன் தொழுதார்கள். இவ்விரண்டுக்கும் இடையில் (சுன்னத், நஃபில்) எதையும் தொழவில்லை. பிறகு ஃபஜ்ர் உதயமாகும் வரை படுத்திருந்தார்கள். விடியற்காலை புலப்பட்டதும் ஒரு பாங்கு, ஒரு இகாமத்துடன் ஃபஜ்ர் தொழுதார்கள்.

பிறகு வாகனத்தில் ஏறி 'மஸ்ஷருல் ஹராம்' இடத்திற்கு வந்தார்கள். கிப்லாவை முன்னோக்கி, அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தனை செய்தார்கள்; அவனைப் பெருமைப்படுத்தினார்கள்; அவனது ஏகத்துவத்தை மொழிந்தார்கள். நன்கு விடியும் வரை அங்கேயே நின்றார்கள். சூரியன் உதயமாவதற்கு முன்பே (மினாவை நோக்கி) புறப்பட்டார்கள்.

'முஹஸ்ஸிர்' பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதிக்கு வந்ததும் (ஒட்டகத்தை) சிறிது விரட்டினார்கள். பிறகு 'ஜம்ரத்துல் குப்ரா' (பெரிய ஜம்ரா) பக்கம் செல்லும் நடுத்தரப் பாதையில் சென்றார்கள். மரத்தடியில் உள்ள ஜம்ராவிற்கு வந்து, அங்கே ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள். ஒவ்வொரு கல்லை எறியும்போதும் தக்பீர் (அல்லாஹ் அக்பர்) கூறினார்கள். அக்கற்கள் சுண்டு விரலால் எறியும் கற்கள் (அளவு) இருந்தன. பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதியிலிருந்து எறிந்தார்கள்.

பிறகு குர்பானி கொடுக்கும் இடத்திற்குத் திரும்பிச் சென்று, குர்பானி கொடுத்தார்கள். பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாகனத்தில் ஏறி (கஅபாவை நோக்கி) சென்றார்கள். (தவாஃபுல் இஃபாதா செய்துவிட்டு) மக்காவில் ளுஹர் தொழுதார்கள்."

இமாம் முஸ்லிம் (ரஹ்) இதனை விரிவாகப் பதிவு செய்துள்ளார்கள்.