அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அபூ சுஃப்யான் பின் ஹர்ப் (ரலி) அவர்கள் எனக்குத் தெரிவித்தார்கள்: ரோமப் பேரரசர் ஹிரக்ள் (ஹெராக்ளியஸ்) என்னிடம் ஆள் அனுப்பி அழைத்தார். அப்போது நான் குறைஷியரின் வணிகக் கூட்டத்துடன் சென்றுகொண்டிருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அபூ சுஃப்யான் (ரலி) அவர்களுடனும் குறைஷி இறைமறுப்பாளர்களுடனும் சமாதான ஒப்பந்தம் செய்திருந்த காலகட்டத்தில், அவர்கள் ஷாம் (சிரியா) பகுதியில் வணிகம் செய்பவர்களாக இருந்தார்கள். ஆகவே, அபூ சுஃப்யான் (ரலி) அவர்களும் அவருடைய தோழர்களும் இல்யா (ஜெருசலேம்) நகரில் ஹிரக்ளிடம் சென்றார்கள்.

ஹிரக்ள் அவர்களைத் தனது அரசவைக்கு அழைத்தார். அவரைச் சுற்றி ரோமானியப் பிரமுகர்கள் அமர்ந்திருந்தார்கள். அவர் தம்முடைய மொழிபெயர்ப்பாளரை அழைத்து, "தம்மை ஒரு நபி என்று கூறும் அந்த மனிதருடன் உங்களில் யார் நெருங்கிய உறவினர்?" என்று கேட்டார்.

அபூ சுஃப்யான் (ரலி) அவர்கள், "நானே அவருக்கு (இங்குள்ளவர்களில்) மிக நெருங்கிய உறவினர்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

ஹிரக்ள், "அவரை (அபூ சுஃப்யான்) என் அருகே கொண்டு வாருங்கள்; அவருடைய தோழர்களை அவருக்குப் பின்னால் நிற்க வையுங்கள்" என்றார். பிறகு தம்முடைய மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "நான் இவரிடம் அந்த மனிதரைப் (நபி (ஸல்) அவர்களைப்) பற்றி சில கேள்விகளைக் கேட்க விரும்புகிறேன். இவர் என்னிடம் பொய் சொன்னால், (அவருக்குப் பின்னால் நிற்கும்) நீங்கள் இவர் சொல்வதை மறுக்க வேண்டும் என்று இவரின் தோழர்களிடம் கூறுவீராக" என்று சொன்னார்.

அபூ சுஃப்யான் (ரலி) அவர்கள் (தமது மனநிலையை) விவரிக்கிறார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! என் தோழர்கள் என்னைப் பொய்யன் என்று பழி சுமத்தி விடுவார்களோ என்ற அச்சம் எனக்கு இல்லையென்றால், நான் நபி (ஸல்) அவர்களைப் பற்றி (அப்போது) பொய்யுரைத்திருப்பேன். அவர் என்னிடம் அவரைப் பற்றிக் கேட்ட முதல் கேள்வி இதுதான்:

'உங்களிடையே அவருடைய குடும்ப நிலை என்ன?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'அவர் எங்களிடையே மிக உயர்ந்த குடும்பத்தைச் சேர்ந்தவர்.'

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'உங்களில் எவரேனும் இதற்கு முன் இத்தகைய வாதத்தை (அதாவது, தாம் ஒரு நபி என்று) முன்வைத்திருக்கிறார்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'இல்லை.'

அவர் கேட்டார்: 'அவருடைய மூதாதையர்களில் எவரேனும் அரசராக இருந்திருக்கிறார்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'இல்லை.'

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'மக்களில் உயர்ந்தவர்களா அல்லது சாமானியர்களா அவரைப் பின்பற்றுகிறார்கள்?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'சாமானியர்கள்தான் (ஏழைகள்) அவரைப் பின்பற்றுகிறார்கள்.'

அவர் கேட்டார்: 'அவருடைய பின்பற்றுபவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா அல்லது குறைகிறார்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்கள்.'

அவர் கேட்டார்: 'அவருடைய மார்க்கத்தைத் தழுவியவர்களில் எவரேனும் அதிருப்தியுற்று பின்னர் அந்த மார்க்கத்தைக் கைவிடுகிறார்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'இல்லை.'

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'அவர் (ஒரு நபியாக) தன்னை அறிவிப்பதற்கு முன்பு, எப்போதாவது அவர் பொய் சொன்னதாக நீங்கள் அவர் மீது குற்றம் சாட்டியிருக்கிறீர்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'இல்லை.'

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'அவர் வாக்குறுதி மீறுகிறாரா (மோசடி செய்வாரா)?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'இல்லை. நாங்கள் அவருடன் ஒரு சமாதான ஒப்பந்தத்தில் இருக்கிறோம். அதில் அவர் என்ன செய்வார் என்று எங்களுக்குத் தெரியாது.' (அபூ சுஃப்யான் கூறுகிறார்: இதைத் தவிர அவருக்கு எதிராக (சந்தேகத்தை ஏற்படுத்தும்) வேறு எந்த வார்த்தையையும் என்னால் நுழைக்க முடியவில்லை).

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'நீங்கள் எப்போதாவது அவருடன் போர் புரிந்திருக்கிறீர்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'ஆம்.'

அவர் கேட்டார்: 'அப்போரின் முடிவு என்னவாக இருந்தது?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'எங்களுக்கும் அவருக்குமான போர் ஏற்றத்தாழ்வு நிறைந்தது (கிணற்று வாளி மாறி மாறி வருவது போன்றது). சில சமயங்களில் அவர் எங்களை வென்றார்; சில சமயங்களில் நாங்கள் அவரை வென்றோம்.'

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார்?'
நான் சொன்னேன்: 'அவர், அல்லாஹ் ஒருவனையே வணங்கும்படியும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாதென்றும், நம் முன்னோர்கள் சொல்லி வந்ததை (வழிபாடுகளை) விட்டுவிடுமாறும் கூறுகிறார். மேலும் தொழுகை, உண்மை, கற்பொழுக்கம் மற்றும் உறவுகளைப் பேணுதல் ஆகியவற்றை எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்.'

பிறகு ஹிரக்ள் மொழிபெயர்ப்பாளரிடம் பின்வருமாறு கூறினார்:
"நீ இவரிடம் சொல்: நான் உம்மிடம் அவருடைய குடும்பத்தைப் பற்றிக் கேட்டேன். அவர் உங்களில் மிக உயர்ந்த குடும்பத்தைச் சேர்ந்தவர் என்று பதிலளித்தீர். அவ்வாறே இறைத்தூதர்கள் அவர்களது சமுதாயத்தின் உயர்ந்த குடும்பங்களிலிருந்தே அனுப்பப்படுவார்கள்.

உங்களில் வேறு எவரேனும் இது போன்ற வாதத்தை முன்வைத்திருக்கிறார்களா என்று நான் கேட்டேன். உமது பதில் 'இல்லை' என்பதாக இருந்தது. ஒருவேளை எவரேனும் இதற்கு முன் இவ்வாறு சொல்லியிருந்தால், முன்னோர்கள் சொன்ன சொல்லையே இவரும் பின்பற்றுகிறார் என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.

அவருடைய மூதாதையர்களில் எவரேனும் அரசராக இருந்திருக்கிறார்களா என்று நான் கேட்டேன். உமது பதில் 'இல்லை' என்றிருந்தது. ஒருவேளை அவருடைய மூதாதையரில் அரசர் இருந்திருந்தால், இவர் தன் தந்தையின் ஆட்சியைக் கோருகிறார் என்று நான் கருதியிருப்பேன்.

அவர் இதைச் சொல்வதற்கு முன்பு எப்போதாவது பொய் சொன்னதாகக் குற்றம் சாட்டப்பட்டிருக்கிறாரா என்று நான் கேட்டேன். உமது பதில் 'இல்லை' என்றிருந்தது. ஆகவே, மக்களிடமே பொய் சொல்லாத ஒருவர், அல்லாஹ்வின் மீது எப்படிப் பொய் சொல்வார் என்பதை நான் அறிந்துகொண்டேன்.

மக்களில் மேல்தட்டு மக்களா அல்லது சாமானியர்களா அவரைப் பின்பற்றுகிறார்கள் என்று நான் கேட்டேன். சாமானியர்கள்தான் அவரைப் பின்பற்றினார்கள் என்று பதிலளித்தீர். இறைத்தூதர்களைப் பின்பற்றுபவர்கள் அவர்கள்தான்.

அவருடைய பின்பற்றுபவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா அல்லது குறைகிறார்களா என்று நான் கேட்டேன். அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்கள் என்று பதிலளித்தீர். இறைநம்பிக்கை முழுமையடையும் வரை அதன் நிலை இதுவேதான்.

அவருடைய மார்க்கத்தைத் தழுவிய பிறகு, அதிருப்தியுற்று யாரேனும் மதம் மாறுகிறார்களா என்று நான் கேட்டேன். உமது பதில் 'இல்லை' என்றிருந்தது. இறைநம்பிக்கையின் மகிழ்ச்சி இதயங்களில் கலந்துவிட்டால் இப்படித்தான் இருக்கும்.

அவர் எப்போதாவது மோசடி செய்திருக்கிறாரா என்று நான் கேட்டேன். நீர் 'இல்லை' என்று பதிலளித்தீர். அவ்வாறே இறைத்தூதர்கள் ஒருபோதும் மோசடி செய்வதில்லை.

அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார் என்று நான் கேட்டேன். அவர் அல்லாஹ்வை வணங்கும்படியும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது என்றும், சிலைகளை வணங்குவதைத் தடுத்து, தொழுகை, வாய்மை மற்றும் கற்பொழுக்கத்தை ஏவுகிறார் என்றும் நீர் பதிலளித்தீர்.

நீர் சொல்வது உண்மையானால், என் இரு கால்களுக்கும் கீழே உள்ள இந்த இடத்(ஜெருசலேம்)தை அவர் மிக விரைவில் ஆளப்போகிறார். அவர் வெளிப்படுவார் என்று எனக்கு (முன்பே) தெரியும். ஆனால் அவர் உங்களிலிருந்து வருவார் என்று நான் நினைக்கவில்லை. என்னால் அவரைச் சென்றடைய முடியும் என்று நான் கருதினால், சிரமப்பட்டேனும் அவரைச் சந்தித்திருப்பேன். நான் அவரிடத்தில் இருந்தால், நிச்சயமாக அவருடைய பாதங்களைக் கழுவியிருப்பேன்."

பின்னர் ஹிரக்ள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுதிய கடிதத்தைக் கொண்டுவரச் சொன்னார். அக்கடிதத்தை திஹ்யா (ரலி) அவர்கள் ஊடாக புஸ்ராவின் ஆளுநரிடம் நபி (ஸல்) அவர்கள் கொடுத்தனுப்பியிருந்தார்கள். ஆளுநர் அதை ஹிரக்ளிடம் ஒப்படைத்திருந்தார். ஹிரக்ள் அதை வாசித்தார். அதில் பின்வருமாறு இருந்தது:

**"பிஸ்மில்லாஹிர் ரஹ்மானிர் ரஹீம்.**
(அளவற்ற அருளாளனும் நிகரற்ற அன்புடையோனுமாகிய அல்லாஹ்வின் பெயரால்).

அல்லாஹ்வின் அடியாரும் அவனது தூதருமாகிய முஹம்மதுவிடமிருந்து ரோமர்களின் தலைவரான ஹிரக்ளுக்கு (எழுதப்படுவது). நேர்வழியைப் பின்பற்றுவோர் மீது சாந்தி உண்டாவதாக!

அம்மா பஅது (இதற்குப் பின்),
நான் உமக்கு இஸ்லாத்தின் அழைப்பை விடுக்கிறேன். இஸ்லாத்தை ஏற்பீராக! நீர் ஈடேற்றம் பெறுவீர் (பாதுகாப்புப் பெறுவீர்). அல்லாஹ் உமக்குரிய கூலியை இருமுறை வழங்குவான். நீர் (இதை) புறக்கணித்தால், 'அரிஸிய்யீன்'களின் (உமது குடிமக்கள் அல்லது விவசாயிகளின்) பாவமும் உம்மைச் சாரும்.

மேலும் (அல்லாஹ் கூறுகிறான்):
**{யா அஹ்லல் கிதாபி தஆலவ் இலா கலிமதின் சவாயின் பைனனா வபைனகும் அல்லா நஅபுத இல்லல்லாஹ, வலா நுஷ்ரிக பிஹி ஷைஅன், வலா யத்தகிற பஅதுனா பஅடன் அர்பாபன் மின் தூனில்லாஹ். ஃபஇன் தவல்லவ் ஃபகூலுஷ்ஹதூ பிஅன்னா முஸ்லிமூன்.}**

(இதன் பொருள்: 'வேதத்தையுடையோரே! உங்களுக்கும் எங்களுக்கும் பொதுவான ஒரு வார்த்தையின் பக்கம் வாருங்கள்; (அது) நாம் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு எவரையும் வணங்கக் கூடாது என்பதும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது என்பதும், நம்மில் யாரும் அல்லாஹ்வையன்றி மற்றவர்களை இறைவனாக ஆக்கிக் கொள்ளக் கூடாது என்பதுமாகும். பின்னர், அவர்கள் புறக்கணித்தால், கூறுங்கள்: நாங்கள் முஸ்லிம்கள் (அல்லாஹ்வுக்கு அடிபணிந்தவர்கள்) என்பதற்கு நீங்கள் சாட்சியாக இருங்கள்.') (திருக்குர்ஆன் 3:64)."

அபூ சுஃப்யான் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஹிரக்ள் தான் சொல்ல வேண்டியதைச் சொல்லி, கடிதத்தைப் படித்து முடித்ததும், அவரிடம் பெரும் கூச்சலும் குழப்பமும் ஏற்பட்டது. சப்தங்கள் உயர்ந்தன. நாங்கள் அங்கிருந்து வெளியேற்றப்பட்டோம். நாங்கள் வெளியேற்றப்பட்டதும் நான் என் தோழர்களிடம், 'இப்னு அபீ கப்ஷாவின் (நபி (ஸல்) அவர்களின்) விவகாரம் பெரிதாகிவிட்டது; பனீ அல்-அஸ்ஃபர் (ரோமர்களின்) அரசர் கூட அவருக்குப் பயப்படுகிறார்' என்று சொன்னேன். அப்போதிலிருந்தே அவர் (நபிகள் நாயகம்) வெற்றியாளராக வருவார் என்று நான் உறுதியாக நம்ப ஆரம்பித்தேன். இறுதியில் அல்லாஹ் எனக்குள் இஸ்லாத்தை நுழையச் செய்தான்."

(அறிவிப்பாளர் இப்னு ஷிஹாப் அஸ்-ஸுஹ்ரி கூறுகிறார்): இல்யாவின் (ஜெருசலேம்) ஆளுநரும், ஷாம் தேசத்துக் கிறிஸ்தவர்களின் தலைவருமான இப்னுந் நாதூர் அறிவிக்கிறார்:

ஒருமுறை ஹிரக்ள் இல்யாவுக்கு (ஜெருசலேம்) வந்திருந்தபோது, ஒரு நாள் காலை மிகவும் கவலையுடன் காணப்பட்டார். அவருடைய பிரதானிகள் சிலர் அவரிடம், "நாங்கள் உங்களை ஒரு மாறுபட்ட தோற்றத்தில் காண்கிறோமே (ஏன்)?" என்று கேட்டார்கள். ஹிரக்ள் ஜோதிடராகவும், நட்சத்திரங்களை வைத்து குறிசொல்பவராகவும் இருந்தார். அவர் பதிலளித்தார்: "இன்றிரவு நான் நட்சத்திரங்களைப் பார்த்தபோது, 'விருத்தசேதனம் செய்பவர்களின் அரசர்' மேலோங்கி விட்டதைக் கண்டேன். இந்தச் சமுதாயத்தில் யார் விருத்தசேதனம் செய்கிறார்கள்?"

மக்கள் பதிலளித்தார்கள்: "யூதர்களைத் தவிர வேறு யாரும் விருத்தசேதனம் செய்வதில்லை; அவர்களைப் பற்றி நீர் கவலைப்பட வேண்டாம். உமது அரசாங்கத்தின் நகரங்களுக்கெல்லாம் கடிதம் எழுதி, அங்கிருக்கும் யூதர்களைக் கொன்றுவிடுங்கள்."

அவர்கள் இவ்வாறு பேசிக்கொண்டிருந்தபோது, கஸ்ஸான் மன்னரால் அனுப்பப்பட்ட ஒரு தூதுவர் ஹிரக்ளிடம் கொண்டு வரப்பட்டார். அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பற்றிய செய்தியைத் தெரிவித்தார். செய்தியைக் கேட்ட ஹிரக்ள், "நீங்கள் போய் இவன் விருத்தசேதனம் செய்திருக்கிறானா இல்லையா என்று பாருங்கள்" என்று உத்தரவிட்டார். மக்கள் அவரைப் பார்த்துவிட்டு வந்து, அவர் விருத்தசேதனம் செய்யப்பட்டிருப்பதாகக் கூறினார்கள். ஹிரக்ள் அவரிடம் அரேபியர்களைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர், "அவர்களும் விருத்தசேதனம் செய்கிறார்கள்" என்றார்.

அப்போது ஹிரக்ள், "இவர்தான் இந்தச் சமுதாயத்தின் அரசர்; அவர் தோன்றிவிட்டார்" என்று கூறினார். பிறகு ஹிரக்ள் ரோமில் உள்ள தனது நண்பர் ஒருவருக்குக் கடிதம் எழுதினார். அவரும் அறிவில் ஹிரக்ளுக்கு நிகரானவர். பின்னர் ஹிரக்ள் ஹிம்ஸ் நகருக்குப் புறப்பட்டார். ஹிம்ஸ் நகரை விட்டு வெளியேறுவதற்கு முன்பே அவருக்கு அந்த நண்பரிடமிருந்து பதில் கடிதம் வந்தது. நபி (ஸல்) அவர்கள் வெளியாகிவிட்டதையும், அவர் ஒரு இறைத்தூதர் என்பதையும் அவரும் ஒப்புக்கொண்டிருந்தார்.

அதன்பேரில் ஹிரக்ள், ஹிம்ஸில் உள்ள தனது அரண்மனையில் ரோமப் பிரதானிகள் அனைவரையும் ஒன்று கூடுமாறு அழைத்தார். அவர்கள் கூடியதும், அரண்மனையின் கதவுகளை மூடுமாறு உத்தரவிட்டார். பின்னர் அவர் (அவர்கள் முன்) தோன்றி, "ரோமர்களே! நீங்கள் வெற்றியையும் நேர்வழியையும் அடைந்து, உங்கள் அரசாங்கம் நிலைத்திருக்க வேண்டும் என்று விரும்புகிறீர்களா? அப்படியானால் இந்த நபிக்கு விசுவாசப் பிரமாணம் செய்யுங்கள்" என்றார்.

இதைக் கேட்டதும் மக்கள் காட்டுக் கழுதைகளைப் போல மிரண்டுபோய் வாசல்களை நோக்கி ஓடினார்கள். ஆனால் கதவுகள் பூட்டப்பட்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். ஹிரக்ள் இஸ்லாத்தின் மீதான அவர்களின் வெறுப்பை உணர்ந்து, அவர்கள் ஈமான் கொள்வார்கள் என்ற நம்பிக்கையை இழந்தபோது, "அவர்களை என்னிடம் திருப்பி அனுப்புங்கள்" என்றார்.

(அவர்கள் திரும்ப வந்தபோது) அவர் கூறினார்: "நான் சற்றுமுன் கூறியது உங்கள் மார்க்கத்தின் மீது உங்களுக்குள்ள பிடிப்பைச் சோதிப்பதற்காகவே! அதை நான் இப்போது பார்த்துவிட்டேன்." உடனே அவர்கள் அவருக்குச் சிரம் பணிந்தார்கள்; அவர் மீது திருப்தியடைந்தார்கள். இதுவே ஹிரக்ளின் இறுதி நிலையாக இருந்தது.

அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சீசருக்கு (ரோமப் பேரரசருக்கு)க் கடிதம் எழுதி, அவரை இஸ்லாத்திற்கு அழைத்தார்கள். அக்கடிதத்தை திஹ்யா அல்-கல்பீ (ரலி) அவர்களிடம் கொடுத்து, அதனை புஸ்ராவின் ஆளுநரிடம் ஒப்படைக்குமாறும், அவர் அதனைச் சீசரிடம் சேர்ப்பிக்க வேண்டும் என்றும் கட்டளையிட்டார்கள். பாரசீகப் படைகளை விட்டும் அல்லாஹ் தன்னை விடுவித்ததற்கு (வெற்றியளித்ததற்கு) நன்றிக்கடனாக, சீசர் (ஹெராக்லியஸ்) 'ஹிம்ஸ்' நகரிலிருந்து 'இல்யா' (ஜெருசலேம்) நகருக்கு நடந்தே வந்திருந்தார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கடிதம் சீசரை அடைந்தபோது, அதை அவர் படித்துவிட்டு, "இங்கு அந்தக் கூட்டத்தாரில் (குறைஷியரில்) யாரேனும் இருந்தால் என்னிடம் அழைத்து வாருங்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று கூறிக்கொள்ளும் அம்மனிதரைப் பற்றி நான் விசாரிக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) கூறினார்கள்: (அப்போது) அபூ சுஃப்யான் பின் ஹர்ப் அறிவித்தார்:
"நான் குறைஷியர் சிலருடன் ஷாம் (சிரியா) தேசத்தில் இருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கும் குறைஷி இறைமறுப்பாளர்களுக்கும் இடையே போர்நிறுத்த ஒப்பந்தம் இருந்த காலம் அது. நாங்கள் வியாபாரத்திற்காகச் சென்றிருந்தோம். சீசரின் தூதர் எங்களை ஷாம் தேசத்தின் ஓரிடத்தில் கண்டார். அவர் என்னையும் என் தோழர்களையும் அழைத்துக் கொண்டு 'இல்யா'வை அடைந்தார். நாங்கள் அவர் முன்னிலையில் கொண்டு செல்லப்பட்டோம். அவர் தமது அரசவையில், தலையில் கிரீடம் அணிந்தவராக, ரோமப் பிரமுகர்கள் புடைசூழ அமர்ந்திருந்தார்.

அவர் தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "தம்மை இறைத்தூதர் என்று வாதிடும் அந்த மனிதருக்கு வம்சாவளியில் உங்களில் மிக நெருக்கமானவர் யார் என்று இவர்களிடம் கேள்" என்று கூறினார்.

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "நான், 'வம்சாவளியில் நானே அவருக்கு மிக நெருக்கமானவன்' என்று சொன்னேன்."
அதற்கு அவர், "அவருக்கும் உமக்கும் என்ன உறவு?" என்று கேட்டார்.
நான், "அவர் என் தந்தையின் சகோதரர் மகன் (என் ஒன்றுவிட்ட சகோதரர்)" என்று கூறினேன். அன்றைய தினம் அக்குழுவினரில் 'பனூ அப்து மனாஃப்' குலத்தைச் சேர்ந்தவன் என்னைத் தவிர வேறு யாரும் இருக்கவில்லை.
சீசர், "அவரை என் அருகில் வரச் சொல்லுங்கள்" என்று கூறினார். பிறகு என் தோழர்களை எனக்குப் பின்னால் என் தோள்களுக்கு அருகே நிற்கும்படி கட்டளையிட்டார்.
பிறகு தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "இவருடைய தோழர்களிடம் சொல்: நான் இவரிடம், தம்மை இறைத்தூதர் என்று வாதிடும் அந்த மனிதரைப் பற்றிக் கேட்கப் போகிறேன். இவர் என்னிடம் பொய் சொன்னால், (உடனே) இவரைப் பொய்யர் என்று நீங்கள் மறுக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்.

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் பொய் சொன்னால் என் தோழர்கள் அதை எடுத்துச் சொல்லி விடுவார்களோ என்ற வெட்கம் மட்டும் எனக்கு இருந்திருக்காவிட்டால், அவர் (நபிகளார்) குறித்து நான் பொய் சொல்லியிருப்பேன். ஆனால், என் தோழர்கள் என் மீது பொய்மை சாற்றுவதை நான் வெட்கமாகக் கருதியதால் அவரிடம் உண்மையே பேசினேன்."

பிறகு சீசர் தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "உங்களில் அவருடைய குலப்பெருமை எப்படிப்பட்டது?" என்று அவரிடம் கேள் என்றார்.
நான், "எங்களில் அவர் உயர்ந்த குலத்தவர்" என்று கூறினேன்.
"உங்களில் அவருக்கு முன்பு யாரேனும் இப்படி (நான் இறைத்தூதர் என்று) சொல்லியிருக்கிறார்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவர் இச்சொல்லைச் சொல்வதற்கு முன்னால், அவர் பொய் சொல்வார் என்று நீங்கள் அவர்மீது குறை கூறியதுண்டா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்திருக்கின்றனரா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"மக்களில் மேன்மக்கள் அவரைப் பின்பற்றுகிறார்களா? அல்லது சாமானியர்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "சாமானியர்களே (அவரைப் பின்பற்றுகின்றனர்)" என்றேன்.
"அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா? அல்லது குறைகிறார்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை; அவர்கள் அதிகரிக்கவே செய்கிறார்கள்" என்றேன்.
"அவருடைய மார்க்கத்தில் இணைந்த பிறகு, அதன் மீதமுள்ள வெறுப்பினால் யாரேனும் மதம் மாறியதுண்டா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவர் மோசடி செய்வாரா?" என்று கேட்டார்.
நான், "இல்லை; ஆனால், இப்போது நாங்கள் அவருடன் ஒரு (போர்நிறுத்த) காலக்கெடுவில் இருக்கிறோம். அதில் அவர் என்ன செய்வார் என்று எங்களுக்குத் தெரியாது (அவர் மோசடி செய்தாலும் செய்யலாம்)" என்று கூறினேன்.
அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "இந்தப் வாக்கியத்தைத் தவிர, (அவரைக் குறைவுபடுத்தும் விதமாக) வேறு எதையும் என்னால் இடைச்செருக முடியவில்லை. அதுவும் என்மீது அறிவிக்கப்பட்டுவிடுமோ என்று நான் அஞ்சினேன்."

"அவருடன் நீங்கள் போரிட்டதுண்டா? அல்லது அவர் உங்களுடன் போரிட்டதுண்டா?" என்று அவர் கேட்டார்.
நான் "ஆம்" என்றேன்.
"அவருடனான உங்கள் போர் எப்படி இருந்தது?" என்று கேட்டார்.
"எங்களுக்கிடையே வெற்றி தோல்வி மாறி மாறி வரும். ஒரு முறை அவருக்கும், மறுமுறை எங்களுக்கும் வெற்றி கிடைக்கும் (சமமாக இருந்தது)" என்று கூறினேன்.
"அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார்?" என்று கேட்டார்.
நான் கூறினேன்: "'அல்லாஹ் ஒருவனையே வணங்குங்கள்; அவனுக்கு எதனையும் இணையாக்காதீர்கள்; உங்கள் முன்னோர்கள் வணங்கி வந்தவற்றை விட்டுவிடுங்கள்' என்று அவர் கூறுகிறார். மேலும் தொழுகை, தர்மம், கற்பொழுக்கம், வாக்குறுதியை நிறைவேற்றுதல், நம்பகத்தன்மை ஆகியவற்றையும் எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்."

நான் இதைச் சொன்னவுடன், அவர் தன் மொழிபெயர்ப்பாளரிடம் கூறினார்:
"அவரிடம் சொல்: அவருடைய வம்சாவளியைப் பற்றி உம்மிடம் கேட்டேன். அவர் உங்களில் நற்குலத்தவர் என்று கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே, அவர்கள் தங்கள் சமுதாயத்தின் நற்குலத்திலேயே அனுப்பப்படுவார்கள்.
'உங்களில் இதற்கு முன் யாரேனும் இப்படிச் சொன்னதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இதற்கு முன் யாரேனும் இப்படிச் சொல்லியிருந்தால், 'முன்னர் சொல்லப்பட்ட சொல்லையே இவரும் பின்பற்றுகிறார்' என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.
'அவர் இச்சொல்லைச் சொல்வதற்கு முன் அவர் மீது நீங்கள் பொய்யுரைப்பதாகக் குற்றம் சுமத்தியதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். மக்களிடம் பொய் சொல்லாதவர், அல்லாஹ்வின் மீது பொய் சொல்ல மாட்டார் என்பதை நான் அறிந்துகொண்டேன்.
'அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்தனரா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்திருந்தால், 'இவர் தம் முன்னோர்களின் ஆட்சியைக் கேட்கிறார்' என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.
'மேன்மக்கள் அவரைப் பின்பற்றுகின்றனரா அல்லது சாமானியர்களா?' என்று கேட்டேன். 'சாமானியர்களே அவரைப் பின்பற்றுகின்றனர்' என்று கூறினீர். அவர்களே இறைத்தூதர்களின் வெற்றியாளர்களாக (பின்பற்றுபவர்களாக) இருப்பார்கள்.
'அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா அல்லது குறைகிறார்களா?' என்று கேட்டேன். 'அவர்கள் அதிகரிக்கவே செய்கிறார்கள்' என்று கூறினீர். இறைநம்பிக்கை முழுமையடையும் வரை அதன் நிலை இதுவே.
'அவருடைய மார்க்கத்தில் நுழைந்த பின், அதன் மீதமுள்ள வெறுப்பினால் யாரேனும் மதம் மாறியதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இறைநம்பிக்கையின் மகிழ்ச்சி இதயங்களில் கலந்துவிடும்போது அதன் நிலை இதுவே; எவரும் அதை வெறுக்க மாட்டார்கள்.
'அவர் மோசடி செய்வாரா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே; அவர்கள் மோசடி செய்ய மாட்டார்கள்.
'நீங்கள் அவருடனும், அவர் உங்களுடனும் போரிட்டதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'ஆம் என்றும், உங்களுக்கும் அவருக்குமான போர் (வெற்றி தோல்வியில்) மாறி மாறி அமையும் என்றும், ஒருமுறை அவருக்கும், மறுமுறை உங்களுக்கும் வெற்றி கிடைக்கும்' என்றும் கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே சோதிக்கப்படுவார்கள்; இறுதியில் நன்முடிவு அவர்களுக்கே உரியதாகும்.
'அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார்?' என்று கேட்டேன். 'அல்லாஹ்வை வணங்கவும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாதென்றும், உங்கள் முன்னோர்கள் வணங்கியவற்றை விட்டுவிடுமாறும் உங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்' என்றும், மேலும் 'தொழுகை, வாய்மை, கற்பொழுக்கம், வாக்குறுதியை நிறைவேற்றுதல், நம்பகத்தன்மை ஆகியவற்றைக் கட்டளையிடுகிறார்' என்றும் கூறினீர்."

(பிறகு சீசர் கூறினார்:) "இவை அனைத்தும் ஓர் இறைத்தூதரின் தன்மைகளாகும். அவர் வெளிப்படுவார் என்று நான் அறிந்திருந்தேன். ஆனால் அவர் உங்களிலிருந்து தோன்றுவார் என்று நான் நினைக்கவில்லை. நீர் கூறியது உண்மையானால், என் இந்த இரு பாதங்களுக்குக் கீழே உள்ள இடத்தையும் அவர் சீக்கிரம் உரிமையாக்கிக் கொள்வார். அவரைச் சென்றடைய முடியும் என்று நான் நம்பினால், சிரமப்பட்டேனும் அவரைச் சந்தித்திருப்பேன். நான் அவரிடத்தில் இருந்திருந்தால், அவரது பாதங்களைக் கழுவியிருப்பேன்."

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: பிறகு சீசர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கடிதத்தைக் கொண்டுவரச் சொல்லி, அது படிக்கப்பட்டது. அதில் இருந்ததாவது:

"அளவற்ற அருளாளனும் நிகரற்ற அன்புடையோனுமாகிய அல்லாஹ்வின் திருப்பெயரால்...
அல்லாஹ்வின் அடியாரும் அவனது தூதருமாகிய முஹம்மதிடமிருந்து ரோமப் பேரரசர் ஹெராக்லியஸுக்கு (எழுதப்படுவது).
நேர்வழியைப் பின்பற்றுவோர் மீது சாந்தி உண்டாகட்டும்.
இதற்குப் பின், நான் உம்மை இஸ்லாத்தின் பக்கம் அழைக்கிறேன். இஸ்லாத்தை ஏற்பீராக! நீர் ஈடேற்றம் பெறுவீர். இஸ்லாத்தை ஏற்பீராக! அல்லாஹ் உமக்குரிய நற்கூலியை இருமுறை வழங்குவான். நீர் புறக்கணித்தால், (உமது) குடிமக்களின் (விவசாயிகளின்) பாவமும் உம்மைச் சாரும்.
'வேதக்காரர்களே! நமக்கும் உங்களுக்கும் பொதுவான ஒரு விஷயத்தின் பால் வாருங்கள். (அதாவது) நாம் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு எவரையும் வணங்கக் கூடாது; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது; நம்மில் யாரும் அல்லாஹ்வைத் தவிர மற்றவர்களை இரட்சகர்களாக ஆக்கிக் கொள்ளக் கூடாது. பின்னர் அவர்கள் புறக்கணித்தால், 'நாங்கள் (அல்லாஹ்வுக்குக் கீழ்ப்படிந்த) முஸ்லிம்கள் என்பதற்கு நீங்களே சாட்சியாக இருங்கள்' என்று கூறிவிடுங்கள்.' (திருக்குர்ஆன் 3:64)"

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: அவர் தமது பேச்சை முடித்தபோது, அவரைச் சுற்றியிருந்த ரோமப் பிரமுகர்களின் சப்தம் உயர்ந்தது; கூச்சல் அதிகமானது. அவர்கள் என்ன சொன்னார்கள் என்று எனக்குத் தெரியவில்லை. நாங்கள் அங்கிருந்து வெளியேற்றப்பட்டோம்.

நானும் என் தோழர்களும் வெளியேறித் தனித்திருந்தபோது நான் அவர்களிடம், "இப்னு அபீ கப்ஷாவின் (நபிகளாரின்) காரியம் வலிமை பெற்றுவிட்டது. பனீ அல்-அஸ்ஃபரின் (ரோமர்களின்) மன்னர் அவருக்குப் பயப்படுகிறார்" என்று கூறினேன்.

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "அல்லாஹ் என் உள்ளத்தில் இஸ்லாத்தை நுழைக்கும் வரை, நான் (நபிகளாரின் மார்க்கத்தை) வெறுத்த போதிலும், அவருடைய மார்க்கம் வெற்றியடையும் என்பதை நான் உறுதியாக நம்புபவனாகவே இருந்தேன்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அபூ சுஃப்யான் (ரலி) அவர்கள் என்னிடம் நேரில் தெரிவித்ததாவது:
"எனக்கும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கும் இடையே (ஹுதைபிய்யா உடன்படிக்கையின்) காலக்கெடு இருந்த நேரத்தில் நான் (வியாபாரத்திற்காக) புறப்பட்டேன். நான் ஷாம் (சிரியா) தேசத்தில் இருந்தபோது, நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து ஒரு கடிதம் ஹிரக்ள் (ரோமப் பேரரசர்) அவர்களிடம் கொண்டு வரப்பட்டது. அக்கடிதத்தை (நபித்தோழர்) திஹ்யா அல்கல்பீ (ரலி) கொண்டு வந்து, 'புஸ்ரா'வின் ஆளுநரிடம் கொடுத்தார். அவர் அதை ஹிரக்ளிடம் சேர்ப்பித்தார்.

(கடிதத்தைப் பெற்ற) ஹிரக்ள், 'தன்னை நபி என்று வாதிடும் இந்த மனிதருடைய சமூகத்தைச் சார்ந்த யாரேனும் இங்கே இருக்கிறார்களா?' என்று கேட்டார். அதற்கு (அவைக்களத்தில் இருந்தவர்கள்) 'ஆம்' என்றனர். உடனே குறைஷிப் பிரமுகர்கள் சிலருடன் நானும் அழைக்கப்பட்டேன். நாங்கள் ஹிரக்ளிடம் சென்றோம். எங்களை அவருக்கு முன்னால் அமரவைத்தனர்.

அவர், 'தன்னை நபி என்று வாதிடும் அந்த மனிதருக்கு உங்களில் மிக நெருங்கிய உறவினர் யார்?' என்று கேட்டார். அதற்கு அபூ சுஃப்யான் ஆகிய நான், 'நான்தான்' என்றேன். அவர்கள் என்னை அவருக்கு மிக அருகில் அமர வைத்தார்கள். என் தோழர்களை எனக்குப் பின்னால் அமர வைத்தார்கள். பிறகு அவர் தன் மொழிபெயர்ப்பாளரை அழைத்து, 'நான் இவரிடம் அந்த மனிதரைப் பற்றிக் கேட்கப் போகிறேன். இவர் என்னிடம் பொய் சொன்னால், (அவருக்குப் பின்னால் இருக்கும்) நீங்கள் இவர் சொல்வது பொய் என்று சுட்டிக்காட்ட வேண்டும் என இவர்களிடம் கூறு' என்றார்.

(அபூ சுஃப்யான் கூறுகிறார்:) அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! என் தோழர்கள் என் மீது பொய்யன் என்று பழி சுமத்துவார்கள் என்ற அச்சம் மட்டும் எனக்கில்லை என்றால், நான் (நபி (ஸல்) அவர்களைப் பற்றிப்) பொய் சொல்லியிருப்பேன்.

பிறகு ஹிரக்ள் தன் மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், 'உங்களில் அவருடைய குலப் பெருமை எத்தகையது என்று இவரிடம் கேள்' என்றார். நான், 'எங்களில் அவர் மிகச் சிறந்த குலப் பெருமை உடையவர்' என்றேன்.
'அவருடைய முன்னோர்களில் யாரேனும் அரசராக இருந்திருக்கின்றனரா?' என்று கேட்டார். நான் 'இல்லை' என்றேன்.
'அவர் இந்த (நபித்துவம் எனும்) வாதத்தை முன்வைப்பதற்கு முன்பு, அவர் பொய் சொல்வார் என்று எப்போதாவது நீங்கள் அவர் மீது குற்றம் சாட்டியதுண்டா?' என்று கேட்டார். நான் 'இல்லை' என்றேன்.
'மக்களில் மேட்டுக்குடியினர் அவரைப் பின்பற்றுகின்றனரா? அல்லது சாமானிய மக்களா?' என்று கேட்டார். நான், 'சாமானிய மக்களே (பின்பற்றுகின்றனர்)' என்றேன்.
'அவர்கள் அதிகரிக்கின்றனரா? அல்லது குறைகின்றனரா?' என்று கேட்டார். நான், 'இல்லை; அவர்கள் அதிகரிக்கவே செய்கின்றனர்' என்றேன்.
'அவருடைய மார்க்கத்தில் இணைந்த பிறகு, அதன் மீதள்ள வெறுப்பினால் யாரேனும் மதம் மாறியதுண்டா?' என்று கேட்டார். நான் 'இல்லை' என்றேன்.
'அவருடன் நீங்கள் போரிட்டதுண்டா?' என்று கேட்டார். நான் 'ஆம்' என்றேன்.
'அவருடன் உங்கள் போர் எத்தகையதாக இருந்தது?' என்று கேட்டார். 'எங்களுக்கிடையேயான போர் (கிணற்றிலிருந்து நீர் இறைக்கும் வாளியைப் போன்று) மாறி மாறி வெற்றியைத் தரக்கூடியதாக இருந்தது. அவர் எங்களை வெல்வார்; நாங்கள் அவரை வெல்வோம்' என்று கூறினேன்.
'அவர் மோசடி செய்வாரா?' என்று கேட்டார். நான், 'இல்லை. ஆனால், நாங்கள் இப்போது அவருடன் ஒரு (சமாதான) காலக்கெடுவில் இருக்கிறோம். அதில் அவர் என்ன செய்வார் என்று எங்களுக்குத் தெரியாது' என்றேன். (அபூ சுஃப்யான் கூறுகிறார்: அவர் மீது குறை சொல்வதற்கு, இந்த வாக்கியத்தைத் தவிர வேறு எந்த வாய்ப்பும் எனக்குக் கிடைக்கவில்லை).
'இவருக்கு முன்பு யாரேனும் (உங்களில்) இப்படி (நபி என்று) வாதிட்டதுண்டா?' என்று கேட்டார். நான் 'இல்லை' என்றேன்.

பிறகு ஹிரக்ள் தன் மொழிபெயர்ப்பாளரிடம் (என்னுடைய பதில்களுக்கான விளக்கத்தை) என்னிடம் கூறுமாறு பணித்தார்:
'உங்களில் அவருடைய குலத்தைப் பற்றி நான் உன்னிடம் கேட்டேன். அவர் உங்களில் நற்குலத்தைச் சார்ந்தவர் என்று கூறினாய். அவ்வாறே இறைத்தூதர்கள் தங்கள் சமூகத்தின் நற்குலத்தில்தான் அனுப்பப்படுவார்கள்.
அவருடைய முன்னோர்களில் யாரேனும் அரசர் இருந்தனரா என்று கேட்டேன். இல்லை என்று கூறினாய். அவருடைய முன்னோர்களில் யாரேனும் அரசர் இருந்திருந்தால், தன் தந்தையின் ஆட்சியை இவர் அடைய விரும்புகிறார் என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.
சாமானியர்கள் அவரைப் பின்பற்றுகின்றனரா அல்லது மேட்டுக்குடியினரா என்று கேட்டேன். சாமானியர்கள்தாம் அவரைப் பின்பற்றுகிறார்கள் என்று கூறினாய். இறைத்தூதர்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் அவர்களே ஆவர்.
இதற்கு முன் அவர் மீது நீங்கள் பொய்யர் என்று குற்றம் சுமத்தியதுண்டா என்று கேட்டேன். இல்லை என்று கூறினாய். மக்களிடமே பொய் சொல்லாதவர், அல்லாஹ்வின் மீது எப்படிப் பொய் சொல்வார் என்பதை நான் அறிந்துகொண்டேன்.
அவருடைய மார்க்கத்தில் இணைந்தபின், யாரேனும் வெறுப்புற்று மதம் மாறியதுண்டா என்று கேட்டேன். இல்லை என்று கூறினாய். ஈமான் (இறைநம்பிக்கை) இதயத்தின் ஆழத்தில் கலந்துவிட்டால் இதுதான் நிலை.
அவர்கள் அதிகரிக்கின்றனரா அல்லது குறைகின்றனரா என்று கேட்டேன். அவர்கள் அதிகரிக்கவே செய்கின்றனர் என்று கூறினாய். இறைநம்பிக்கை முழுமை பெறும்வரை அதன் நிலை இதுவேதான்.
அவருடன் போர் புரிந்தது பற்றி உன்னிடம் கேட்டேன். நீங்களும் அவரும் போரிட்டதாகவும், போர் வெற்றி தோல்வி மாறி மாறி வருவதாகவும், அவர் உங்களை மிகைப்பார், நீங்கள் அவரை மிகைப்பீர்கள் என்றும் கூறினாய். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே சோதிக்கப்படுவார்கள்; இறுதியில் (வெற்றி) முடிவு அவர்களுக்கே சாதகமாக அமையும்.
அவர் மோசடி செய்வாரா என்று கேட்டேன். அவர் மோசடி செய்யமாட்டார் என்று கூறினாய். அவ்வாறே இறைத்தூதர்கள் மோசடி செய்யமாட்டார்கள்.
இவருக்கு முன் யாரேனும் இப்படி வாதிட்டதுண்டா என்று கேட்டேன். இல்லை என்று கூறினாய். இவருக்கு முன் யாரேனும் இப்படிச் சொல்லியிருந்தால், தனக்கு முன் சொல்லப்பட்ட ஒரு சொல்லையே இவரும் பின்பற்றுகிறார் என்று நான் கூறியிருப்பேன்.'

பிறகு ஹிரக்ள், 'அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார்?' என்று கேட்டார். நான், 'தொழுகை, ஜகாத், உறவுகளைப் பேணுதல், கற்பொழுக்கம் ஆகியவற்றைப் பேணும்படி அவர் எங்களை ஏவுகிறார்' என்றேன்.
அதற்கு அவர், 'நீ சொல்வது உண்மையானால், நிச்சயமாக அவர் ஒரு இறைத்தூதர்தாம். (இறுதித்) தூதர் ஒருவர் தோன்றுவார் என்பது எனக்குத் தெரியும். ஆனால், அவர் உங்களிலிருந்து வருவார் என்று நான் நினைக்கவில்லை. அவரைச் சென்றடைய முடியும் என்று நான் உறுதியாக அறிந்திருந்தால், அவரைச் சந்திக்க விரும்பி இருப்பேன். நான் அவர் அருகில் இருந்தால், அவரது பாதங்களைக் கழுவிவிட்டிருப்பேன். நிச்சயமாக அவரது அதிகாரம் என் பாதங்களுக்குக் கீழுள்ள இந்த இடத்தையே வந்தடையும்' என்றார்.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கடிதத்தைக் கொண்டுவரச் சொல்லிப் படித்தார். அதில் இருந்ததாவது:

"அளவற்ற அருளாளனும் நிகரற்ற அன்புடையோனுமாகிய அல்லாஹ்வின் பெயரால்...
அல்லாஹ்வின் தூதர் முஹம்மதிடமிருந்து ரோமப் பேரரசர் ஹிரக்ளுக்கு (எழுதப்படுவது). நேர்வழியைப் பின்பற்றுவோர் மீது சாந்தி உண்டாகட்டும்!
இதற்குப் பின்,
நான் உம்மை இஸ்லாத்தின் பக்கம் அழைக்கிறேன். இஸ்லாத்தை ஏற்றுக் கொள்! ஈடேற்றம் (பாதுகாப்பு) பெறுவாய். இஸ்லாத்தை ஏற்றுக் கொள்! அல்லாஹ் உனக்குரிய நற்கூலியை இரண்டு முறை வழங்குவான். நீ (இதை) புறக்கணித்தால், (உன் நாட்டு) குடிமக்களின் பாவமும் உன்னைச் சாரும்.
'வேதத்தை உடையவர்களே! நமக்கும் உங்களுக்கும் பொதுவான ஒரு வார்த்தையின் பக்கம் வாருங்கள். (அதாவது) நாம் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாரையும் வணங்கக் கூடாது; அவனுக்கு எதனையும் இணையாக்கக் கூடாது; அல்லாஹ்வை விடுத்து நம்மில் சிலர் சிலரைக்கடவுள்களாக ஆக்கிக்கொள்ளக் கூடாது. (இதனை) அவர்கள் புறக்கணித்தால், நாங்கள் முஸ்லிம்கள் (அல்லாஹ்வுக்குக் கீழ்ப்படிந்தவர்கள்) என்பதற்கு நீங்களே சாட்சியாக இருங்கள் என்று (முஸ்லிம்களே!) நீங்கள் கூறிவிடுங்கள்.'" (திருக்குர்ஆன் 3:64).

ஹிரக்ள் அக்கடிதத்தைப் படித்து முடித்ததும், அவருக்கு அருகில் கூச்சல்கள் அதிகமாயின; சப்தங்கள் உயர்ந்தன. நாங்கள் வெளியேற்றப்பட்டோம்.
நாங்கள் வெளியேறியதும் நான் என் தோழர்களிடம், "இப்னு அபீ கப்ஷாவின் (நபி (ஸல்) அவர்களின்) விவகாரம் பெரிதாகிவிட்டது. பனூ அஸ்ஃபர் (ரோமானியர்களின்) மன்னர் கூட அவருக்கு அஞ்சுகிறார்" என்று கூறினேன். அல்லாஹ் என் உள்ளத்தில் இஸ்லாத்தை நுழைக்கும் வரை, நபி (ஸல்) அவர்கள் வெற்றியடைவார்கள் என்ற உறுதியுடன் நான் இருந்து வந்தேன்."

(அறிவிப்பாளர்) அஸ்-ஸுஹ்ரி (ரஹ்) கூறுகிறார்:
பின்னர் ஹிரக்ள் ரோமப் பிரமுகர்களைத் தம்முடைய ஒரு மாளிகையில் ஒன்று திரட்டினார். பிறகு, "ரோமர்களே! உங்களுக்கு வெற்றியும், நேர்வழியும், உங்கள் ஆட்சி நிலைத்திருப்பதும் வேண்டுமா?" என்று கேட்டார். (இதைக்கேட்டவுடன்) அவர்கள் காட்டுக் கழுதைகள் மிரண்டு ஓடுவதைப் போன்று வாசல்களை நோக்கி ஓடினர். ஆனால் வாசல்கள் பூட்டப்பட்டிருப்பதைக் கண்டனர்.
(அவர்களின் வெறுப்பைக் கண்ட) ஹிரக்ள், "அவர்களை என்னிடம் திரும்ப அழைத்து வாருங்கள்" என்றார். அவர்களை அழைத்ததும், "நான் உங்கள் மதத்தின் மீது உங்களுக்குள்ள பிடிப்பைச் சோதிப்பதற்காகவே சற்றுமுன் அவ்வாறு கூறினேன். (உங்கள் உறுதியை) நான் இப்போது பார்த்துவிட்டேன்" என்றார். உடனே அவர்கள் அவருக்குச் சிரவணக்கம் செய்து, அவரைப் பற்றித் திருப்தியடைந்தனர்.

அபூஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

(ரமளான் மாதத்தில்) முஆவியா (ரலி) அவர்களிடம் (பல்வேறு) தூதுக்குழுக்கள் வந்தன. நாங்கள் ஒருவருக்கொருவர் உணவு தயாரித்து (பரிமாறிக்) கொள்வோம். அபூஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் எங்களை அதிகமாகத் தனது வீட்டிற்கு அழைப்பவராக இருந்தார்கள். எனவே நான் (எனக்குள்), "நான் உணவு தயாரித்து அவர்களை என் இருப்பிடத்திற்கு அழைக்க வேண்டாமா?" என்று எண்ணிக்கொண்டேன். அவ்வாறே நான் உணவு தயாரிக்க உத்தரவிட்டேன். பிறகு மாலையில் நான் அபூஹுரைரா (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்து, "இன்றிரவு விருந்து என்னிடத்தில்தான்" என்று சொன்னேன். அதற்கு அவர்கள், "என்னை முந்திவிட்டீரே!" என்றார்கள். நான், "ஆம்" என்றேன்.

நான் அவர்களை (விருந்துக்கு) அழைத்தேன். (அவர்கள் வந்ததும்), "அன்சாரிக் கூட்டமே! உங்கள் (சிறப்புக்குரிய) செய்திகளிலிருந்து ஒரு செய்தியை நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கவா?" என்று அபூஹுரைரா (ரலி) கேட்டார்கள். பிறகு மக்கா வெற்றியின் நிகழ்வை விவரிக்கலானார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவை நோக்கி வந்தார்கள். (மக்காவை அடைந்ததும்) ஸுபைர் (ரலி) அவர்களை (படையின்) இரு பக்கவாட்டுப் பிரிவுகளில் ஒன்றிற்கும், காலித் (ரலி) அவர்களை மற்றொரு பக்கவாட்டுப் பிரிவிற்கும் நியமித்தார்கள். கவசமற்ற (காலாட்)படைப் பிரிவினர் மீது அபூ உபைதா (ரலி) அவர்களை நியமித்தார்கள். அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் மையப்பகுதி வழியாகச் சென்றார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு பெரும் படைப்பிரிவில் இருந்தார்கள். அவர்கள் என்னைப் பார்த்து, "அபூஹுரைரா!" என்றார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இதோ, பதிலளிக்கக் காத்திருக்கிறேன்" என்றேன். அவர்கள், "அன்சாரிகளைத் தவிர வேறு யாரும் என்னிடம் வர வேண்டாம்; எனக்கு அன்சாரிகளை அழைத்து வாரும்" என்று உத்தரவிட்டார்கள். அவ்வாறே அன்சாரிகள் அவர்களைச் சூழ்ந்து கொண்டார்கள்.

(இதற்கிடையில்) குறைஷிகள் தங்கள் கலகக் கும்பலையும் (அவ்பாஷ்), தங்களைப் பின்தொடர்பவர்களையும் ஒன்று திரட்டி, "(போருக்கு) இவர்களை நாம் முன்னிறுத்துவோம். இவர்களுக்கு ஏதேனும் (வெற்றி) கிடைத்தால் நாமும் இவர்களுடன் சேர்ந்துகொள்வோம். இவர்களுக்கு ஏதேனும் பாதிப்பு ஏற்பட்டால், (நஷ்டஈடாக) கேட்கப்படுவதை நாம் கொடுத்து விடுவோம்" என்று (தங்களுக்குள்) பேசிக்கொண்டார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அன்சாரிகளிடம்), "குறைஷிகளின் இந்தக் கலகக் கும்பலையும், அவர்களைப் பின்தொடர்பவர்களையும் நீங்கள் பார்க்கிறீர்களா?" என்று கேட்டுவிட்டு, தமது ஒரு கையை மற்றொரு கையின் மீது (வெட்டுவது போன்று) சைகை செய்து, "(இவர்களை அறுவடை செய்துவிட்டு) அஸ்-ஸஃபா குன்றில் என்னைச் சந்தியுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு நாங்கள் (எதிரிகளை நோக்கிச்) சென்றோம். எங்களில் எவரேனும் ஒருவரைக் கொல்ல விரும்பினால் அவரைக் கொன்றோம்; அவர்களில் எவராலும் எங்களை எதிர்த்து எதுவும் செய்ய முடியவில்லை.

பிறகு அபூசுஃப்யான் (ரலி) வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! குறைஷிகளின் கூட்டம் வேரறுக்கப்பட்டுவிட்டது. இன்றைக்குப் பிறகு குறைஷிகள் எஞ்சியிருக்க மாட்டார்கள்" என்று கூறினார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "யார் அபூசுஃப்யானுடைய வீட்டில் நுழைகிறாரோ அவர் பாதுகாப்பானவர்" என்று கூறினார்கள். (இதைக் கேட்ட) அன்சாரிகள் சிலர் தங்களுக்குள், "(எல்லாவற்றிற்கும் மேலாக), தனது ஊரின் மீதான ஆசையும், தனது உறவினர்கள் மீதான பாசமும் இவரை (நபியை) ஆட்கொண்டுவிட்டன" என்று பேசிக்கொண்டனர்.

அபூஹுரைரா (ரலி) கூறினார்கள்: (அப்போது) நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு 'வஹீ' (இறைச்செய்தி) வந்தது. அவர்களுக்கு வஹீ வரும்போது அது எங்களுக்குத் தெரியாமலிருப்பதில்லை; வஹீ வரும்போது அது முடிவடையும் வரை எங்களில் யாரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை நோக்கிப் பார்வையை உயர்த்தத் துணிய மாட்டோம். வஹீ முடிவடைந்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அன்சாரிக் கூட்டமே!" என்றார்கள். அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இதோ பதிலளிக்கக் காத்திருக்கிறோம்" என்றார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "தனது ஊரின் மீதான ஆசையும், தனது உறவினர்கள் மீதான பாசமும் இந்த மனிதரை ஆட்கொண்டுவிட்டன என்று நீங்கள் பேசிக்கொண்டீர்கள் (அல்லவா?)" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், "ஆம், அவ்வாறு நடந்தது உண்மைதான்" என்றார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "இல்லை (அவ்வாறன்று)! நான் அல்லாஹ்வின் அடிமையாகவும் அவனது தூதராகவும் இருக்கிறேன். அல்லாஹ்விடமும் உங்களிடமும் நான் 'ஹிஜ்ரத்' (நாடு துறந்து) வந்துள்ளேன். என் வாழ்வு உங்களோடுதான்; என் மரணமும் உங்களோடுதான்" என்று கூறினார்கள். உடனே அவர்கள் (அன்சாரிகள்) அழுதுகொண்டே நபியவர்களை நோக்கி வந்து, "அல்லாஹ்வின் மீதும், அவனது தூதர் மீதும் கொண்ட (அதிகப்படியான) உரிமையின் (அன்பின்) காரணமாகவே நாங்கள் அவ்வாறு கூறினோம்" என்று சொன்னார்கள். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதரும் உங்களை உண்மைப்படுத்துகிறார்கள்; உங்கள் மன்னிப்பைக் கோருதலை ஏற்றுக்கொள்கிறார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு மக்கள் அபூசுஃப்யான் (ரலி) அவர்களின் வீட்டை நோக்கிச் சென்றனர்; மக்கள் தங்கள் வீட்டுக்கதவுகளைப் பூட்டிக் கொண்டனர். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபாவிலுள்ள) ஹஜருல் அஸ்வத் கல்லை நோக்கிச் சென்று, அதைத் தொட்டு முத்தமிட்டார்கள். பிறகு கஅபாவைச் சுற்றி 'தவாஃப்' செய்தார்கள். (அப்போது) கஅபாவின் ஓரத்தில் அவர்கள் (குறைஷிகள்) வணங்கிக்கொண்டிருந்த ஒரு சிலை இருந்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கையில் ஒரு வில் இருந்தது. அதன் வளைந்த நுனியைப் பிடித்தவாறு அந்தச் சிலையின் அருகே வந்தார்கள். அதன் கண்ணில் அந்த வில்லால் குத்திக் கொண்டே,

**"ஜாஅல் ஹக்கு வ ஸஹக்கல் பாத்திலு"**
(சத்தியம் வந்தது; அசத்தியம் அழிந்தது)

என்று கூறலானார்கள். தவாஃபை முடித்ததும், 'ஸஃபா' குன்றுக்கு வந்து அதன் மீது ஏறினார்கள். அங்கிருந்து கஅபாவை நோக்கி, தங்கள் கைகளை உயர்த்தி அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து, தாங்கள் நாடியவற்றைக் கேட்டுப் பிரார்த்தித்தார்கள்.