இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

2359ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرُّ فَأَبَى عَلَيْهِ، فَاخْتَصَمَا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاء إِلَى جَارِكَ ‏"‏‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ، فَقَالَ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ‏.‏ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ، حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لأَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ‏}‏‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பேரீச்ச மரங்களுக்கு நீர் பாய்ச்சும் 'ஹர்ரா' (எரிமலைப் பாறை)ப் பகுதியின் கால்வாய் நீர் விவகாரத்தில், அன்சாரித் தோழர் ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்கள் முன்னிலையில் அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்களுடன் வாக்குவாதம் செய்தார். அந்த அன்சாரி, "தண்ணீரைச் செல்ல விடுங்கள்" என்று கூறினார். அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அதற்கு மறுத்துவிட்டார். ஆகவே இருவரும் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வழக்கைக் கொண்டு சென்றனர்.

இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்-ஸுபைரிடம், "ஸுபைரே! (முதலில் உங்கள் நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சுங்கள்; பிறகு உங்கள் அண்டை வீட்டாருக்குத் தண்ணீரை அனுப்பிவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அந்த அன்சாரி கோபமடைந்து, "அவர் உங்கள் அத்தை மகன் என்பதாலா (இப்படித் தீர்ப்பளிக்கிறீர்கள்)?" என்று கேட்டார்.

உடனே இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகத்தின் நிறம் (கோபத்தால்) மாறியது. பிறகு அவர்கள், "ஸுபைரே! நீர் பாய்ச்சுங்கள். பிறகு தண்ணீர் வரப்புகளைத் தொடும் வரை அதைத் தேக்கி வைத்துக் கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! பின்வரும் இறைவசனம் இச்சம்பவம் தொடர்பாகவே அருளப்பட்டது என்று நான் கருதுகிறேன்:

**'ஃபாலா வரப்பிக லா யுஃமினூன ஹத்தா யுஹக்கிமூக்க ஃபீமா ஷஜர பைனஹும்'**

(இதன் பொருள்: இல்லை! உம் இறைவன் மீது ஆணையாக! அவர்கள் தங்களுக்கிடையே ஏற்படும் சச்சரவுகளில் உம்மை நீதிபதியாக ஏற்றுக் கொள்ளாத வரை அவர்கள் நம்பிக்கை கொண்டவர்களாக ஆகமாட்டார்கள்)."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2361ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ أَرْسِلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ إِنَّهُ ابْنُ عَمَّتِكَ‏.‏ فَقَالَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ يَبْلُغُ الْمَاءُ الْجَدْرَ، ثُمَّ أَمْسِكْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ فَأَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏َلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ‏}‏‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ أَحَدٌ يَذْكُرُ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، إِلاَّ اللَّيْثُ فَقَطْ‏.‏
உர்வா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அன்சாரிகளில் ஒருவர் அஸ்ஸுபைர் (ரலி) அவர்களுடன் (நீர் பாய்ச்சுவது தொடர்பாகச்) சச்சரவு செய்தபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஸுபைரே! (முதலில் உமது நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சுங்கள்; பிறகு (அடுத்தவர் நிலத்திற்கு) நீரை ஓடவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு அந்த அன்சாரி, "அவர் உங்கள் அத்தையின் மகன் என்பதனால்தான் (இவ்வாறு கூறுகிறீர்கள்)" என்று கூறினார். உடனே நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஸுபைரே! வரப்பு வரை நீர் நிரம்பும்வரை நீர் பாய்ச்சுங்கள்; பிறகு (நீரைத்) தேக்கி வைத்துக்கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

"இந்த நிகழ்வைப் பற்றித்தான் பின்வரும் இறைவசனம் அருளப்பட்டது என்று நான் கருதுகிறேன்" என அஸ்ஸுபைர் (ரலி) கூறினார்கள்:

**"ஃபாலா வ ரப்பிக்க லா யுஃமினூன ஹத்தா யுஹக்கிமூக்க ஃபீமா ஷஜர பைனஹும்"**

"(நபியே!) இல்லை! உமது இறைவன் மீது சத்தியமாக! அவர்கள் தங்களுக்கிடையே எழுந்த சச்சரவில் உம்மை நீதிபதியாக ஏற்று(க் கொள்ளும் வரை அவர்கள் இறைநம்பிக்கையாளர்களாக ஆகமாட்டார்கள்)."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2362ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا مَخْلَدٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ فِي شِرَاجٍ مِنَ الْحَرَّةِ يَسْقِي بِهَا النَّخْلَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ـ فَأَمَرَهُ بِالْمَعْرُوفِ ـ ثُمَّ أَرْسِلْ إِلَى جَارِكَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ‏.‏ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ حَتَّى يَرْجِعَ الْمَاءُ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏‏.‏ وَاسْتَوْعَى لَهُ حَقَّهُ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنَّ هَذِهِ الآيَةَ أُنْزِلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏َلاَ وَرَبِّكِ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ‏}‏‏.‏ قَالَ لِي ابْنُ شِهَابٍ فَقَدَّرَتِ الأَنْصَارُ وَالنَّاسُ قَوْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ ذَلِكَ إِلَى الْكَعْبَيْنِ‏.‏
உர்வா பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

ஓர் அன்சாரி மனிதர், அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்களுடன் ‘ஹர்ரா’விலுள்ள (நீர் பாயும்) கால்வாய் விஷயத்தில் தர்க்கம் செய்தார். அவர்கள் அதன் மூலமே பேரீச்சை மரங்களுக்கு நீர் பாய்ச்சி வந்தனர்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஸுபைரே! (முதலில்) நீர் பாய்ச்சிக் கொள்வீராக! - (இவ்வாறு கூறி) அவருக்கு (விட்டுக்கொடுக்கும்படி) நல்லதையே கட்டளையிட்டார்கள் - பிறகு உமது அண்டை வீட்டாருக்கு நீரை அனுப்பி விடுவீராக!" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அந்த அன்சாரி, "அவர் உங்கள் அத்தை மகன் என்பதாலா (இவ்வாறு தீர்ப்பளிக்கிறீர்கள்)?" என்று கேட்டார்.

இதைக் கேட்டதும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகம் (கோபத்தால்) நிறம் மாறியது. பிறகு அவர்கள், "ஸுபைரே! நீர் பாய்ச்சுவீராக! பிறகு (தடுப்புச்) சுவர்களை நீர் அடையும் வரை தண்ணீரைத் தேக்கி வைத்துக்கொள்வீராக!" என்று கூறினார்கள். (இவ்வாறு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஸுபைர் (ரலி) அவர்களுக்குரிய முழு உரிமையையும் பெற்றுத் தந்தார்கள்.

ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இந்த விஷயத்தில்தான் பின்வரும் இறைவசனம் அருளப்பட்டது:

**'ஃபாலா வ ரப்பிக்க லா யுஃமினூன ஹத்தா யுஹக்கிமூக்க ஃபீமா ஷஜர பைனஹும்'**

(இல்லை! உமது இறைவன் மீது சத்தியமாக! அவர்கள் தமக்கிடையே ஏற்பட்ட சச்சரவில் உம்மை நீதிபதியாக ஏற்கும் வரை அவர்கள் இறைநம்பிக்கையாளர்களாக ஆகமாட்டார்கள்)."

இப்னு ஷிஹாப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அன்சாரிகளும் மக்களும் நபி (ஸல்) அவர்களின் சொல்லான 'நீர் சுவர்களை அடையும் வரை தண்ணீரைத் தேக்கி வைத்துக்கொள்வீராக' என்பதை 'கணுக்கால்கள் வரை' என்று மதிப்பிட்டனர்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2708ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ الزُّبَيْرَ، كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّهُ خَاصَمَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجٍ مِنَ الْحَرَّةِ كَانَا يَسْقِيَانِ بِهِ كِلاَهُمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلْ إِلَى جَارِكَ ‏"‏‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ آنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ حَتَّى يَبْلُغَ الْجَدْرَ ‏"‏‏.‏ فَاسْتَوْعَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَئِذٍ حَقَّهُ لِلزُّبَيْرِ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ ذَلِكَ أَشَارَ عَلَى الزُّبَيْرِ بِرَأْىٍ سَعَةٍ لَهُ وَلِلأَنْصَارِيِّ، فَلَمَّا أَحْفَظَ الأَنْصَارِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَوْعَى لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ فِي صَرِيحِ الْحُكْمِ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ قَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ مَا أَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ إِلاَّ فِي ذَلِكَ ‏{‏فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ‏}‏ الآيَةَ‏.‏
உர்வா பின் அஸ்-ஸுபைர் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்: பத்ருப் போரில் கலந்துகொண்ட ஓர் அன்சாரித் தோழருடன், 'ஹர்ரா' எனும் இடத்தில் ஓடும் கால்வாய் நீர் (பங்கீடு) தொடர்பாக இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் நான் முறையிட்டேன். நாங்கள் இருவரும் அதிலிருந்தே நீர் பாய்ச்சி வந்தோம்.

இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஸுபைர் (ரழி) அவர்களிடம், “ஸுபைரே! (முதலில்) நீர் பாய்ச்சுவீராக! பிறகு உமது அண்டை வீட்டாருக்கு நீரைத் திறந்து விடுவீராக!” என்று கூறினார்கள்.

அந்த அன்சாரித் தோழர் கோபமடைந்து, “இறைத்தூதர் அவர்களே! இவர் உங்களின் அத்தை மகன் என்பதாலா (இவ்வாறு தீர்ப்பளித்தீர்கள்)?” என்று கேட்டார்.

(இதைக் கேட்டதும்) இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகம் (கோபத்தால்) நிறமாறியது. பிறகு கூறினார்கள்: “நீர் (உமது தோட்டத்திற்குப்) பாய்ச்சுவீராக! பின்னர் வரப்புகள் (தடுப்புச் சுவர்கள்) வரை நீர் நிரம்பும்வரை அதைத் தேக்கி வைப்பீராக!”

அவ்வாறே, இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அந்நேரத்தில் ஸுபைர் (ரழி) அவர்களுக்குரிய முழு உரிமையையும் பெற்றுத் தந்தார்கள். இதற்கு முன்பு இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஸுபைர் (ரழி) அவர்களுக்கும் அந்த அன்சாரித் தோழருக்கும் இடமளிக்கும் வகையில் ஒரு தாராளமான ஆலோசனையையே வழங்கியிருந்தார்கள். ஆனால், அந்த அன்சாரித் தோழர் இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கோபப்படுத்தியபோது, ஸுபைர் (ரழி) அவர்களுக்குரிய முழு உரிமையையும் தெளிவான சட்டப்படியே பெற்றுத் தந்துவிட்டார்கள்.

அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இந்த விஷயத்தில்தான் பின்வரும் இறைவசனம் அருளப்பெற்றது என நான் கருதுகிறேன்:

**'ஃபாலா வரப்பிக லாயுஃமினூன ஹத்தா யுஹக்கிமூக்க ஃபீமா ஷஜர பைனஹும்'** (அத்தியாயம் 4:65)”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4585ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ خَاصَمَ الزُّبَيْرُ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فِي شَرِيجٍ مِنَ الْحَرَّةِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ، ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ‏"‏‏.‏ وَاسْتَوْعَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ فِي صَرِيحِ الْحُكْمِ حِينَ أَحْفَظَهُ الأَنْصَارِيُّ، كَانَ أَشَارَ عَلَيْهِمَا بِأَمْرٍ لَهُمَا فِيهِ سَعَةٌ‏.‏ قَالَ الزُّبَيْرُ فَمَا أَحْسِبُ هَذِهِ الآيَاتِ إِلاَّ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ‏}‏
உர்வா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள், ‘ஹர்ரா’வில் உள்ள (நீர் பாயும்) கால்வாய் விஷயத்தில் அன்சாரிகளில் ஒருவருடன் தர்க்கம் செய்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஸுபைரே! (உமது தோட்டத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சிக்கொள்வீராக! பிறகு அண்டை வீட்டாருக்குத் தண்ணீரை அனுப்பி விடுவீராக!" என்று கூறினார்கள். அதற்கு அந்த அன்சாரி, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர் உங்களின் அத்தை மகன் என்பதாலா (இவ்வாறு தீர்ப்பளிக்கிறீர்கள்)?" என்று கேட்டார். உடனே நபி (ஸல்) அவர்களின் முகம் (கோபத்தால்) நிறம் மாறியது. பிறகு அவர்கள், "ஸுபைரே! நீர் பாய்ச்சுவீராக! வரப்புகள் வரை நீர் நிரம்பும் வரை தேக்கி வைத்து, பிறகு அண்டை வீட்டாருக்குத் தண்ணீரை அனுப்பி விடுவீராக!" என்று கூறினார்கள். அந்த அன்சாரி நபி (ஸல்) அவர்களைக் கோபப்படுத்தியபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள் ஸுபைர் (ரழி) அவர்களுக்குரிய முழு உரிமையையும் (தீர்ப்பாக) அளித்தார்கள். (அதற்கு முன்) அவ்விருவருக்கும் (விஷயத்தில்) நெகிழ்வுத்தன்மை உள்ள ஒரு கட்டளையைச் சுட்டிக்காட்டியிருந்தார்கள். ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த விஷயம் தொடர்பாகவே பின்வரும் வசனம் அருளப்பட்டது என்று நான் கருதுகிறேன்:

*‘ஃபலா வ ரப்பிக லா யுஃமினூன ஹத்தா யுஹக்கிமூக்க ஃபீமா ஷஜர பைனஹும்’* "

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
5407சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ، أَنَّهُ خَاصَمَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ كَانَا يَسْقِيَانِ بِهِ كِلاَهُمَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرَّ عَلَيْهِ ‏.‏ فَأَبَى عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ فَاسْتَوْفَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ ذَلِكَ أَشَارَ عَلَى الزُّبَيْرِ بِرَأْىٍ فِيهِ السَّعَةُ لَهُ وَلِلأَنْصَارِيِّ فَلَمَّا أَحْفَظَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الأَنْصَارِيُّ اسْتَوْفَى لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ فِي صَرِيحِ الْحُكْمِ ‏.‏ قَالَ الزُّبَيْرُ لاَ أَحْسَبُ هَذِهِ الآيَةَ أُنْزِلَتْ إِلاَّ فِي ذَلِكَ ‏{‏ فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ‏}‏ وَأَحَدُهُمَا يَزِيدُ عَلَى صَاحِبِهِ فِي الْقِصَّةِ ‏.‏
சுபைர் பின் அல்-அவ்வாம் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் பத்ர் போரில் கலந்துகொண்ட அன்சாரிகளில் ஒருவருடன், ‘அல்-ஹர்ரா’வின் நீர்க்கால்வாய் விஷயத்தில் நான் தர்க்கம் செய்தேன். அந்த நீர்க்கால்வாயிலிருந்தே அவர்கள் இருவரும் தங்கள் பேரீச்சை மரங்களுக்கு நீர் பாய்ச்சுவது வழக்கம்.

அந்த அன்சாரி, "தண்ணீரை (எங்கள் பகுதிக்கு) ஓட விடுங்கள்" என்று கூறினார். ஆனால் அவர் (சுபைர்) மறுத்துவிட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "சுபைரே! (உமது நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சுங்கள்! பிறகு உங்கள் அண்டை வீட்டாருக்கு தண்ணீரை அனுப்பிவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அந்த அன்சாரி கோபமடைந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே, அவர் உங்கள் அத்தை மகன் என்பதாலா (இவ்வாறு கூறுகிறீர்கள்)?" என்று கேட்டார். (இதைக் கேட்டதும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகம் (கோபத்தால்) நிறம் மாறியது. மேலும் அவர்கள், "சுபைரே! (உங்கள் நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சுங்கள்; பிறகு வரப்புகளை (தண்ணீர்) சென்றடையும் வரை தண்ணீரைத் தேக்கி வையுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

ஆகவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், சுபைர் (ரழி) அவர்களுக்கு அவர்களின் முழு உரிமையையும் பெற்றுத்தந்தார்கள். அதற்கு முன்னர், அவருக்கும் அந்த அன்சாரிக்கும் இடையில் ஒரு தாராளமான (நடுநிலையான) வழியையே சுபைர் (ரழி) அவர்களுக்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சுட்டிக்காட்டியிருந்தார்கள். ஆனால் அந்த அன்சாரி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் கோபப்படுத்தியபோது, அவர்கள் தங்கள் தீர்ப்பில் தெளிவாகக் குறிப்பிட்டது போல, சுபைர் (ரழி) அவர்களுக்கு அவர்களின் முழு உரிமையையும் வழங்கினார்கள்.

சுபைர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த விஷயம் சம்பந்தமாகவே இந்த வசனம் அருளப்பட்டதாக நான் கருதுகிறேன்:

**'ஃபலா வ ரப்பிக லா யுஃமினூன ஹத்தா யுஹக்கிமூக்க ஃபீமா ஷஜர பைனஹும்'**

(இதன் பொருள்: "ஆனால் இல்லை, உம்முடைய இறைவன் மீது சத்தியமாக, அவர்கள் தங்களுக்கிடையே ஏற்படும் சச்சரவுகளில் உம்மை நீதிபதியாக ஆக்கும் வரை அவர்கள் நம்பிக்கை கொண்டவர்களாக ஆகமாட்டார்கள்.")

(இந்த ஹதீஸின் அறிவிப்பாளர்களில்) ஒருவர் மற்றவரை விட இந்தச் சம்பவத்தில் கூடுதல் தகவல்களைத் தந்துள்ளார்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
5416சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرَّ ‏.‏ فَأَبَى عَلَيْهِ فَاخْتَصَمُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ إِنِّي أَحْسَبُ أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏ فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ ‏}‏ الآيَةَ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அன்சாரிகளில் ஒருவர், அல்-ஹர்ராவில் உள்ள (நீர் பாய்ச்சும்) ஓடை சம்பந்தமாக அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்களுடன் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் முறையிட்டார். அந்த ஓடையிலிருந்துதான் அவர்கள் இருவரும் தங்களது பேரீச்சை மரங்களுக்கு நீர் பாய்ச்சுவது வழக்கம். அந்த அன்சாரி (அஸ்-ஸுபைரிடம்), "தண்ணீரை ஓட விடுங்கள்" என்றார். ஆனால் அவர் (அஸ்-ஸுபைர்) மறுத்துவிட்டார். ஆகவே இருவரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வழக்காடினார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஸுபைரே! (உமது நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சுங்கள்; பிறகு உங்கள் அண்டை வீட்டாருக்குத் தண்ணீரைச் செல்ல விடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

(இதைக் கேட்ட) அந்த அன்சாரி கோபமடைந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர் உங்கள் அத்தை மகன் என்பதாலா (இப்படித் தீர்ப்பளித்தீர்கள்)?" என்று கேட்டார்.

(இதைக் கேட்டதும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகம் நிறம் மாறியது. அவர்கள், "ஸுபைரே! (உமது நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சுங்கள்; பிறகு வரப்புகளைத் தண்ணீர் எட்டும் வரை அதைத் தேக்கி வையுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்தச் சம்பவம் தொடர்பாகவே, **'ஃபலா வரப்பிக லா யுஃமினூன்...'** (ஆனால் இல்லை! உமது இறைவனின் மீது சத்தியமாக! அவர்கள் நம்பிக்கை கொண்டவர்களாக ஆகமாட்டார்கள்...) எனும் இந்த இறைவசனம் அருளப்பட்டது என்று நான் கருதுகிறேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
3637சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ، حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً خَاصَمَ الزُّبَيْرَ فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرُّ ‏.‏ فَأَبَى عَلَيْهِ الزُّبَيْرُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلْ إِلَى جَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اسْقِ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ فَوَاللَّهِ إِنِّي لأَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏ فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ ‏}‏ الآيَةَ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு மனிதர், ஹர்ரா (எரிமலைப் பாறைகள் நிறைந்த சமவெளி)வில் உள்ள நீரோடைகள் மூலம் பாசனம் செய்வது குறித்து அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்களுடன் தர்க்கித்தார். அந்த அன்சாரி, "தண்ணீரைத் திறந்துவிட்டு ஓட விடுங்கள்" என்று கூறினார். ஆனால் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் (அதற்கு) மறுத்துவிட்டார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்களிடம், "ஸுபைரே! (முதலில் உங்கள் நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சிவிட்டு, பின்னர் உங்கள் அண்டை வீட்டுக்காரருக்குத் தண்ணீரை ஓட விடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அந்த அன்சாரி கோபமடைந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர் உங்கள் அத்தை மகன் என்பதனாலா (இவ்வாறு தீர்ப்பளித்தீர்கள்)?" என்று கேட்டார்.

இதைக் கேட்டதும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகம் நிறம் மாறியது. பின்னர் அவர்கள், "(ஸுபைரே! உங்கள் நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சுங்கள்; பின்னர் வரப்புக்குத் தண்ணீர் திரும்பும் வரை அதைத் தடுத்து நிறுத்துங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இந்த வசனம் இதைப் பற்றித்தான் இறங்கியது என்று நான் நினைக்கிறேன்:

'ஃபலா வரப்பிக லா யுஃமினூன ஹத்தா யுஹக்கிமூக்க...'

(இதன் பொருள்): 'இல்லை! உமது இறைவன் மீது சத்தியமாக! அவர்கள் தங்களுக்கிடையே ஏற்படும் சச்சரவுகளில் உம்மை நீதிபதியாக ஆக்கும் வரை அவர்கள் (உண்மையான) நம்பிக்கை கொண்டவர்களாக ஆகமாட்டார்கள்...' "

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
1363ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرُّ ‏.‏ فَأَبَى عَلَيْهِ فَاخْتَصَمُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لأَحْسِبُ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِي ذَلِكَ ‏:‏ ‏(‏فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَرَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنِ الزُّبَيْرِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ‏.‏ وَرَوَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنِ اللَّيْثِ وَيُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ نَحْوَ الْحَدِيثِ الأَوَّلِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அன்சாரைச் சேர்ந்த ஒருவர், ஹர்ரா பகுதியின் நீரோடைகள் விவகாரத்தில் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்களுடன் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தர்க்கம் செய்தார். (அந்த நீரோடைகள் மூலமே அவர்கள் பேரீச்சை மரங்களுக்கு நீர் பாய்ச்சுவார்கள்). அந்த அன்சாரி, "தண்ணீரைச் செல்லவிடுங்கள்" என்று கூறினார். ஆனால் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) மறுத்தார். எனவே அவர்கள் (இருவரும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வழக்கைக் கொண்டு சென்றனர்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்-ஸுபைரிடம், "ஸுபைரே! (உமது நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சிவிட்டு, பின்னர் உமது அண்டை வீட்டாருக்குத் தண்ணீரைச் செல்லவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அந்த அன்சாரி கோபமடைந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இவர் உங்கள் அத்தையின் மகன் என்பதாலா?" என்று கேட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகம் (கோபத்தால்) நிறம் மாறியது. பின்னர் அவர்கள், "ஸுபைரே! நீர் பாய்ச்சும்; பின்னர் வரப்புகள் வரை தண்ணீர் திரும்பும் வரை அதைத் தடுத்து நிறுத்தும்" என்று கூறினார்கள்.

அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இந்த ஆயத் இது சம்பந்தமாகத்தான் இறங்கியது என்று நான் கருதுகிறேன்:

**'ஃபாலா வ ரப்பிக்க லா யுஃமினூன ஹத்தா யுஹக்கிமூக்க ஃபீமா ஷஜர பைனஹும்'**

(இதன் பொருள்: இல்லை, உமது இறைவன் மீது சத்தியமாக! அவர்கள் தங்களுக்குள் ஏற்பட்ட சச்சரவில் உம்மை நீதிபதியாக ஏற்காத வரை அவர்கள் நம்பிக்கை கொண்டவர்கள் ஆகமாட்டார்கள்)."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
3027ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ ‏.‏ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرُّ فَأَبَى عَلَيْهِ فَاخْتَصَمُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ وَأَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ ‏.‏ فَتَغَيَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا زُبَيْرُ اسْقِ وَاحْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لأَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِك ‏:‏ ‏(‏فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهم‏)‏ الآيَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَقُولُ قَدْ رَوَى ابْنُ وَهْبٍ هَذَا الْحَدِيثِ عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَيُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏ وَرَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنِ الزُّبَيْرِ وَلَمْ يَذْكُرْ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அன்சாரிகளில் ஒருவர், ‘ஹர்ரா’ எனும் (கற்கள் நிறைந்த) நிலத்திலுள்ள நீர் பாயும் கால்வாய் விவகாரத்தில் அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்களுடன் தர்க்கம் செய்தார். அந்த கால்வாயைக் கொண்டே அவர்கள் (இருவரும்) பேரீச்ச மரங்களுக்கு நீர் பாய்ச்சி வந்தனர். அந்த அன்சாரி (ஸுபைரிடம்), “தண்ணீரைத் திறந்து விடுங்கள் (அது செல்லட்டும்)” என்று கூறினார். அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அதற்கு மறுத்துவிட்டார். ஆகவே, இருவரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வழக்கைக் கொண்டு சென்றனர்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்களை நோக்கி, “ஸுபைரே! (முதலில் உமது தோட்டத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சிவிட்டு, பிறகு உமது அண்டை வீட்டாருக்குத் தண்ணீரை அனுப்பி விடுவீராக!” என்று கூறினார்கள்.

(இத்தீர்ப்பைக் கேட்ட) அந்த அன்சாரி கோபமடைந்து, “அல்லாஹ்வின் தூதரே! இவர் உங்கள் அத்தை மகன் என்பதாலா (இவ்வாறு தீர்ப்பளிக்கிறீர்கள்)?” என்று கேட்டார். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகம் (கோபத்தால்) மாறியது. பிறகு அவர்கள், “ஸுபைரே! நீர் பாய்ச்சுவீராக! வரப்புகள் வரை தண்ணீர் திரும்பும் வரை அதைத் தேக்கி வைப்பீராக!” என்று கூறினார்கள்.

அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இந்த ஆயத் (திருவசனம்) அந்தச் சம்பவத்தைப் பற்றித்தான் அருளப்பட்டது என்று நான் கருதுகிறேன்:

**'ஃபாலா வரப்பிக லா யுஃமினூன ஹத்தா யுஹக்கிமூக்க ஃபீமா ஷஜர பைனஹும்...'**

(இதன் பொருள்: இல்லை, உமது இறைவன் மீது சத்தியமாக! அவர்கள் தங்களுக்கிடையே ஏற்படும் சச்சரவுகளில் உம்மை நீதிபதியாக ஆக்கும் வரை அவர்கள் நம்பிக்கை கொண்டவர்களாக ஆகமாட்டார்கள்...)"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
15சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ، حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرُّ ‏.‏ فَأَبَى عَلَيْهِ فَاخْتَصَمَا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لأَحْسَبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ {فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لاَ يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஹர்ராவிலுள்ள (எரிமலைக் கற்கள் நிறைந்த) ஒரு நீரோடையைக்கொண்டு பேரீச்ச மரங்களுக்கு நீர் பாய்ச்சுவது தொடர்பாக, அன்சாரிகளைச் சேர்ந்த ஒருவருக்கும் (என் தந்தை) அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்களுக்கும் இடையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முன்னிலையில் ஒரு தகராறு ஏற்பட்டது. அந்த அன்சாரி, "தண்ணீரை ஓட விடுங்கள்" என்றார். ஆனால் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் அதை மறுத்தார்கள். எனவே அவர்கள் இருவரும் அந்தத் தகராறை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கொண்டு சென்றார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஸுபைரே! (உமது நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சிவிட்டு, பின்னர் உமது அண்டை வீட்டுக்காரருக்கு தண்ணீரை அனுப்பிவிடும்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அந்த அன்சாரி கோபமடைந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர் உங்களின் அத்தை மகன் என்பதாலா (இவ்வாறு கூறினீர்கள்)?" என்று கேட்டார். (இதைக் கேட்டதும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகம் (கோபத்தால்) நிறம் மாறியது. பிறகு அவர்கள், "ஸுபைரே! நீர் பாய்ச்சுவீராக! பின்னர் வரப்புகளுக்குத் தண்ணீர் திரும்பும் வரை அதைத் தடுத்து நிறுத்திவைப்பீராக!" என்று கூறினார்கள்.

அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இந்த விஷயம் தொடர்பாகத்தான் இந்த வசனம் அருளப்பட்டது என்று நான் நினைக்கிறேன்: **{ஃபாலா வ ரப்பிக்க லா யுஃமினூன ஹத்தா யுஹக்கிமூக்க ஃபீமா ஷஜர பைனஹும், ஸும்ம லா யஜிதூ ஃபீ அன்ஃபுஸிஹிம் ஹரஜன் மிம்மா கழைத்த, வ யுஸல்லிமூ தஸ்லீமா}**."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
2480சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرَّ ‏.‏ فَأَبَى عَلَيْهِ فَاخْتَصَمَا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لأَحْسَبُ هَذِهِ الآيَةَ أُنْزِلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لاَ يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا‏}‏‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அன்சாரிகளில் ஒருவர், ஹர்ரா எனும் இடத்திலுள்ள (பேரீச்சை மரங்களுக்கு) நீர் பாய்ச்சும் கால்வாய் விஷயத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்னிலையில் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்களுடன் வழக்காடினார். அந்த அன்சாரி, “தண்ணீரைத் திறந்து விடுங்கள், (அது) ஓடட்டும்” என்று கூறினார். ஆனால் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) மறுத்துவிட்டார். ஆகவே இருவரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வழக்கைக் கொண்டு சென்றனர். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “ஸுபைரே! (உமது நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சுவீராக! பிறகு உமது அண்டை வீட்டாருக்குத் தண்ணீரை அனுப்பி விடுவீராக!” என்று கூறினார்கள். அந்த அன்சாரி கோபமடைந்து, “அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர் உங்களது அத்தை மகன் என்பதாலா (இவ்வாறு தீர்ப்பளிக்கிறீர்கள்)?” என்று கேட்டார். (இதைக் கேட்டதும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முகம் நிறமாறியது. பிறகு அவர்கள், “ஸுபைரே! (உமது நிலத்திற்கு) நீர் பாய்ச்சுவீராக! பிறகு வரப்புகளை நீர் சென்றடையும் வரை தண்ணீரைத் தடுத்து வைப்பீராக!” என்று கூறினார்கள். அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இந்த வசனம் இச்சம்பவம் குறித்துதான் அருளப்பட்டது என்று நான் கருதுகிறேன்: ‘ஃபலா வ ரப்பி(க்)க லா யுஃமினூன ஹத்தா யுஹக்கிமூ(க்)க ஃபீமா ஷஜர பைனஹும் ஸும்ம லா யஜிதூ ஃபீ அன்ஃபுஸிஹிம் ஹரஜன் மிம்மா களைத்த வ யுஸல்லிமூ தஸ்லீமா’.”