இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

4421ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، عَنِ اللَّيْثِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ أَبِيهِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ ذَهَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِبَعْضِ حَاجَتِهِ، فَقُمْتُ أَسْكُبُ عَلَيْهِ الْمَاءَ ـ لاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ قَالَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ ـ فَغَسَلَ وَجْهَهُ، وَذَهَبَ يَغْسِلُ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ عَلَيْهِ كُمُّ الْجُبَّةِ، فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ جُبَّتِهِ فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ‏.‏
முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது (இயற்கைத்) தேவைக்காகச் சென்றார்கள். நான் அவர்களுக்குத் தண்ணீர் ஊற்றுவதற்காக எழுந்தேன். - (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) இது தபூக் போரின்போது நிகழ்ந்ததாகவே நான் கருதுகிறேன் - நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு அவர்கள் தமது முன்கைகளைக் கழுவச் சென்றபோது, அந்த ஜுப்பாவின் (நீளங்கியின்) கைத்துவாரம் குறுகலாக இருந்தது. எனவே, அவர்கள் தமது கைகளை ஜுப்பாவிற்கு அடியிலிருந்து வெளியே எடுத்து, அவ்விரண்டையும் கழுவினார்கள். பிறகு, தமது இரு குஃப்ஃபுகளின் (தோல் காலுறைகளின்) மீது மஸ்ஹு செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
630ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، جَمِيعًا عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ، - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا عِيسَى، - حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيَقْضِيَ حَاجَتَهُ فَلَمَّا رَجَعَ تَلَقَّيْتُهُ بِالإِدَاوَةِ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَغْسِلَ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَتِ الْجُبَّةُ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا وَمَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى بِنَا ‏.‏
முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இயற்கைக்கடன் கழிப்பதற்காக வெளியே சென்றார்கள். அவர்கள் திரும்பி வந்தபோது, நான் ஒரு (தண்ணீர்) பாத்திரத்துடன் அவர்களை எதிர்கொண்டேன். நான் அவர்கள் மீது (தண்ணீர்) ஊற்றினேன்; அவர்கள் தங்கள் கைகளைக் கழுவினார்கள். பிறகு தங்கள் முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்கள் முன்கைகளைக் கழுவச் சென்றார்கள்; ஆனால் அங்கியானது இறுக்கமாக இருந்தது (அதன் கைப் பகுதிகள் இறுக்கமாக இருந்ததால், கைகளை எளிதாக வெளியே எடுக்க முடியவில்லை). எனவே, அவர்கள் அவ்விரண்டையும் அங்கியின் கீழிருந்து வெளியே எடுத்தார்கள். பிறகு அவர்கள் அவற்றைக் கழுவி, தங்கள் தலைக்கு மஸஹ் செய்தார்கள்; தங்கள் காலுறைகளின் மீது மஸஹ் செய்தார்கள். பின்னர் எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
633ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ تَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَخَلَّفْتُ مَعَهُ فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ قَالَ ‏ ‏ أَمَعَكَ مَاءٌ ‏ ‏ ‏.‏ فَأَتَيْتُهُ بِمَطْهَرَةٍ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمُّ الْجُبَّةِ فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ وَأَلْقَى الْجُبَّةَ عَلَى مَنْكِبَيْهِ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَعَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ رَكِبَ وَرَكِبْتُ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ وَقَدْ قَامُوا فِي الصَّلاَةِ يُصَلِّي بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً فَلَمَّا أَحَسَّ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ فَصَلَّى بِهِمْ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقُمْتُ فَرَكَعْنَا الرَّكْعَةَ الَّتِي سَبَقَتْنَا ‏.‏
முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒரு பயணத்தில்) பின்தங்கினார்கள்; நானும் அவர்களுடன் பின்தங்கினேன். அவர்கள் இயற்கைக்கடனை முடித்த பிறகு, "உன்னிடம் தண்ணீர் ஏதேனும் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள்.
நான் அவர்களிடம் ஒரு பாத்திரத்தில் தண்ணீர் கொண்டு வந்தேன்; அவர்கள் தமது உள்ளங்கைகளையும், முகத்தையும் கழுவினார்கள். பிறகு அவர்கள் தமது முன்கைகளை (மேலங்கியிலிருந்து) வெளியே எடுக்க முயன்றபோது, மேலங்கியின் கைத் துவாரம் இறுக்கமாக இருந்ததால் (அவர்களால் முடியவில்லை).
ஆகவே, அவர்கள் தமது கைகளை மேலங்கியின் கீழிருந்து வெளியே எடுத்து, மேலங்கியைத் தமது தோள்களின் மீது போட்டுக்கொண்டு, தமது முன்கைகளைக் கழுவினார்கள். மேலும் அவர்கள் தமது முன்நெற்றியின் மீதும், தலைப்பாகையின் மீதும், தமது காலுறைகள் (குஃபுக்கள்) மீதும் (ஈரக் கையால்) துடைத்தார்கள்.
பின்னர் அவர்கள் (வாகனத்தில்) ஏறினார்கள், நானும் ஏறினேன்; நாங்கள் மக்களிடம் வந்து சேர்ந்தோம். அவர்கள் தொழுகைக்கு நின்றிருந்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களுக்கு இமாமாக நின்று, ஒரு ரக்அத் தொழுவித்திருந்தார்கள்.
நபி (ஸல்) அவர்கள் இருப்பதை அவர் உணர்ந்ததும், பின்வாங்கத் தொடங்கினார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு (தொடருமாறு) சைகை செய்தார்கள்; எனவே அவர் அவர்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்.
அவர் ஸலாம் கொடுத்ததும், நபி (ஸல்) அவர்கள் எழுந்தார்கள்; நானும் எழுந்தேன். எங்களுக்குத் தவறிப்போன அந்த ரக்அத்தை நாங்கள் தொழுதோம்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
952ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ حَدِيثِ، عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَبُوكَ - قَالَ الْمُغِيرَةُ - فَتَبَرَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قِبَلَ الْغَائِطِ فَحَمَلْتُ مَعَهُ إِدَاوَةً قَبْلَ صَلاَةِ الْفَجْرِ فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَىَّ أَخَذْتُ أُهَرِيقُ عَلَى يَدَيْهِ مِنَ الإِدَاوَةِ وَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ جُبَّتَهُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الْجُبَّةِ حَتَّى أَخْرَجَ ذِرَاعَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ ‏.‏ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ تَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ - قَالَ الْمُغِيرَةُ - فَأَقْبَلْتُ مَعَهُ حَتَّى نَجِدُ النَّاسَ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى لَهُمْ فَأَدْرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ الرَّكْعَةَ الآخِرَةَ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُتِمُّ صَلاَتَهُ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ الْمُسْلِمِينَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صَلاَتَهُ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَحْسَنْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ قَدْ أَصَبْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ يَغْبِطُهُمْ أَنْ صَلَّوُا الصَّلاَةَ لِوَقْتِهَا ‏.‏
முகைரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தபூக் போரில் கலந்துகொண்டேன். (அப்போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கு முன் மலஜலம் கழிக்கச் சென்றார்கள். நான் அவர்களுடன் ஒரு தண்ணீர்க் குவளையை எடுத்துச் சென்றேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம் திரும்பி வந்தபோது, நான் குவளையிலிருந்து அவர்களின் கைகளில் தண்ணீர் ஊற்றினேன். அவர்கள் தமது கைகளை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள்.

பிறகு தமது கைகளை ஜுப்பாவிலிருந்து (மேலங்கியிலிருந்து) வெளியே எடுக்க முயன்றார்கள். அந்த ஜுப்பாவின் கைப்பகுதி மிக இறுக்கமாக இருந்தது. எனவே, அவர்கள் தமது கைகளை ஜுப்பாவிற்குள்ளேயே இழுத்து, ஜுப்பாவின் கீழ்ப்பகுதி வழியாகத் தமது கைகளை வெளியே எடுத்தார்கள். பிறகு முழங்கைகள் வரை கைகளைக் கழுவினார்கள். பிறகு தமது காலுறைகள் (குஃப்) மீது மஸஹ் செய்தார்கள். பிறகு அவர்கள் (தொழுகை நடைபெறும் இடத்தை நோக்கி) வந்தார்கள்.

முகைரா (ரழி) கூறினார்: நானும் அவர்களுடன் சென்றேன். மக்கள் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களை (இமாமாக) முன்னிறுத்தியிருந்ததை நாங்கள் கண்டோம். அவர் அவர்களுக்குத் தொழுகை நடத்திக் கொண்டிருந்தார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்களில் ஒன்றை (மட்டும்) அடைந்தார்கள். மக்களுடன் அந்தக் கடைசி ரக்அத்தைத் தொழுதார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) ஸலாம் கொடுத்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து (விடுபட்ட ரக்அத்தை நிறைவேற்றி) தமது தொழுகையைப் பூர்த்தி செய்தார்கள்.

இது முஸ்லிம்களைத் திடுக்கிடச் செய்தது. அவர்கள் அதிகமாக 'தஸ்பீஹ்' (ஸுப்ஹானல்லாஹ்) கூறினார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும் அவர்களை நோக்கித் திரும்பினார்கள். பிறகு, "நன்றாகச் செய்தீர்கள்" அல்லது "சரியாகவே செய்தீர்கள்" என்று கூறினார்கள். தொழுகையை அதற்கான நேரத்தில் அவர்கள் தொழுததைக் கண்டு அவர் மகிழ்ந்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
108சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، وَحُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ يَزِيدَ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ تَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَخَلَّفْتُ مَعَهُ فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ قَالَ ‏ ‏ أَمَعَكَ مَاءٌ ‏ ‏ ‏.‏ فَأَتَيْتُهُ بِمِطْهَرَةٍ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسُرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمُّ الْجُبَّةِ فَأَلْقَاهُ عَلَى مَنْكِبَيْهِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَعَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى خُفَّيْهِ ‏.‏
ஹம்ஸா பின் அல்-முகீரா பின் ஷுஃபா அவர்கள், தம் தந்தை (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவிக்கிறார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒரு பயணத்தில்) பின்தங்கினார்கள்; நானும் அவர்களுடன் தங்கினேன். அவர்கள் தம் தேவையை முடித்ததும், 'உன்னிடம் தண்ணீர் இருக்கிறதா?' என்று கேட்டார்கள். நான் அவர்களிடம் தண்ணீர்ப் பாத்திரத்தைக் கொண்டு வந்தேன். அவர்கள் தம் இரு கைகளையும், முகத்தையும் கழுவினார்கள். பிறகு, தம் முன்னங்கைகளை வெளிப்படுத்த முயன்றார்கள்; ஆனால் அவர்களுடைய ஜுப்பாவின் கைச்சட்டைகள் மிகவும் இறுக்கமாக இருந்தன. எனவே, (கைகளை வெளியே எடுத்து) ஜுப்பாவைத் தம் தோள்கள் மீது போட்டுக் கொண்டு, தம் முன்னங்கைகளைக் கழுவினார்கள். (பிறகு) தம் முன் தலை (முடி) மீதும், தலைப்பாகை (இமாமா) மீதும், தம் காலுறைகள் (குஃப்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
123சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِحَاجَتِهِ فَلَمَّا رَجَعَ تَلَقَّيْتُهُ بِإِدَاوَةٍ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَغْسِلَ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَتْ بِهِ الْجُبَّةُ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى بِنَا ‏.‏
அல்முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் இயற்கைத் தேவைக்காக (வெளியே) சென்றார்கள். அவர்கள் திரும்பி வந்தபோது, நான் ஒரு (தண்ணீர்) பாத்திரத்துடன் அவர்களைச் சந்தித்தேன். நான் அவர்கள் மீது (தண்ணீரை) ஊற்றினேன்; அவர்கள் தங்கள் கைகளைக் கழுவினார்கள்; பிறகு தங்கள் முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்கள் முன்னங்கைகளைக் கழுவ முற்பட்டார்கள். ஆனால், அவர்களின் ஜுப்பா (கைகளை வெளியே எடுக்க) இறுக்கமாக இருந்தது. எனவே, அவர்கள் அவற்றை ஜுப்பாவிற்கு அடியிலிருந்து வெளியே எடுத்தார்கள்; பிறகு அவற்றைக் கழுவினார்கள். மேலும், அவர்கள் தங்கள் குஃப்புகளின் மீது மஸஹ் செய்தார்கள். பிறகு எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
389சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ صُبَيْحٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لِبَعْضِ حَاجَتِهِ فَلَمَّا رَجَعَ تَلَقَّيْتُهُ بِالإِدَاوَةِ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَغْسِلُ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَتِ الْجُبَّةُ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى بِنَا ‏.‏
முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்கள் சில தேவைகளுக்காக (மலம் ஜலம் கழிப்பதற்காக) வெளியே சென்றார்கள். அவர்கள் திரும்பி வந்தபோது, நான் ஒரு சிறு தோல் தண்ணீர் பாத்திரத்துடன் அவர்களைச் சந்தித்து, அவர்களுக்குத் தண்ணீர் ஊற்றினேன். அவர்கள் தங்கள் கைகளைக் கழுவினார்கள், பின்னர் தங்கள் முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு தங்கள் முன்கைகளைக் கழுவ முயன்றபோது, அவர்களின் ஜுப்பா (மேலாடை) இறுக்கமாக இருந்தது. எனவே அவர்கள் தங்கள் முன்கைகளை ஜுப்பாவிற்குக் கீழிருந்து வெளியே எடுத்து அவற்றைக் கழுவினார்கள். மேலும், தங்கள் தோலாலான காலுறைகள் மீது மஸஹ் செய்தார்கள். பின்னர் எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
72முவத்தா மாலிக்
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ، مِنْ وَلَدِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَهَبَ لِحَاجَتِهِ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ - قَالَ الْمُغِيرَةُ - فَذَهَبْتُ مَعَهُ بِمَاءٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَكَبْتُ عَلَيْهِ الْمَاءَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ يَدَيْهِ مِنْ كُمَّىْ جُبَّتِهِ فَلَمْ يَسْتَطِعْ مِنْ ضِيقِ كُمَّىِ الْجُبَّةِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يَؤُمُّهُمْ وَقَدْ صَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الرَّكْعَةَ الَّتِي بَقِيَتْ عَلَيْهِمْ فَفَزِعَ النَّاسُ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ أَحْسَنْتُمْ ‏ ‏ ‏.‏
அல்முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

தபூக் போரின் போது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது (இயற்கைத்) தேவையை நிறைவேற்றச் சென்றார்கள்.

(அல்முகீரா (ரழி) ஆகிய நான்) கூறுகிறேன்: "நான் அவர்களுடன் தண்ணீர் (பாத்திரம்) எடுத்துக்கொண்டு சென்றேன். பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தேவை முடிந்து) வந்தார்கள்; நான் அவர்களுக்கு (உளூ செய்வதற்காக) தண்ணீர் ஊற்றினேன். அவர்கள் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். பின்னர், தமது ஜுப்பாவின் (மேலங்கியின்) கைச்சட்டைகளிலிருந்து கைகளை வெளியே எடுக்க முயன்றார்கள். ஆனால், ஜுப்பாவின் கைச்சட்டைகள் குறுகலாக இருந்ததால் அவர்களால் (அவ்வாறு) செய்ய முடியவில்லை. எனவே, அவர்கள் தமது ஜுப்பாவிற்குக் கீழிருந்து கைகளை வெளியே எடுத்தார்கள். (பின்னர்) அவர்கள் தமது கைகளைக் கழுவினார்கள்; தமது தலைக்கு மஸஹ் செய்தார்கள்; மேலும் தமது தோலாலான காலுறைகள் (குஃப்ஃபைன்) மீது மஸஹ் செய்தார்கள்."

(உளூ முடித்த) பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழும் இடத்திற்கு) வந்தார்கள். (அப்போது) அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்கு (இமாமாக நின்று) தொழுகை நடத்திக் கொண்டிருந்தார்கள். அவர் ஏற்கனவே அவர்களுடன் ஒரு ரக்அத்தை தொழுதிருந்தார். (அப்போது) அவர்களுக்கு மீதமிருந்த அந்த ரக்அத்தை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அவருடன் பின்பற்றித்) தொழுதார்கள். (நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்களுக்குப் பின்னால் தொழுவதைக் கண்டு) மக்கள் பதற்றமடைந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமது விடுபட்ட தொழுகையை) முடித்ததும், "(சரியான நேரத்தில் தொழுது) நன்றாகவே செய்தீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.
1665முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا هَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنَ الْهَيْثَمِ بْنِ خَارِجَةَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْوَلِيدِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النبي ﷺ فِي سَفَرٍ فَذَهَبَ النَّبِيُّ ﷺ لِحَاجَتِهِ فَأَدْرَكَهُمْ وَقْتُ الصَّلاةِ فَأَقَامُوا الصَّلاةَ فَتَقَدَّمَهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَجَاءَ النَّبِيُّ ﷺ فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ خَلْفَهُ رَكْعَةً فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ أَصَبْتُمْ أَوْ أَحْسَنْتُمْ
அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அவர்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் (தபூக் போரின் போது) இருந்தார்கள். அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தமது இயற்கைத் தேவையை நிறைவேற்றுவதற்காக (மக்களிடமிருந்து சற்றுத் தொலைவிற்குச்) சென்றார்கள். (அவர்கள் திரும்பி வருவதற்குள்) அவர்களுக்குத் தொழுகைக்கான நேரம் வந்துவிட்டது. எனவே, (மக்கள்) தொழுகைக்காக இகாமத் சொன்னார்கள். அப்போது அப்துர் ரஹ்மான் (பின் அவ்ஃப் - ரழி) அவர்கள் (மக்களுக்குத் தலைமை தாங்கி) முன்னின்று தொழுகையை நடத்தினார்கள். பின்னர் (அங்கு) வந்த நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்களுக்குப் பின்னால் மக்களுடன் இணைந்து (இரண்டாவது) ஒரு ரக்அத் தொழுதார்கள். (அப்துர் ரஹ்மான் ரழி அவர்கள்) ஸலாம் கொடுத்துத் தொழுகையை முடித்ததும் (நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் விடுபட்ட ஒரு ரக்அத்தை எழுந்து தொழுது முடித்த பின்), "நீங்கள் சரியானதைச் செய்தீர்கள்" அல்லது "நீங்கள் சிறந்ததைச் செய்தீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
18160முஸ்னது அஹ்மத்
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ مِنْ وَلَدِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ الْمُغِيرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ ذَهَبَ لِحَاجَتِهِ فِي غَزْوَةِتَبُوكَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَذَهَبْتُ مَعَهُ بِمَاءٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَسَكَبْتُ عَلَيْهِ مَاءً فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ يَدَيْهِ مِنْ كُمِّ جُبَّتِهِ فَلَمْ يَسْتَطِعْ مِنْ ضِيقِ كُمِّ الْجُبَّةِ فَأَخْرَجَهَا مِنْ تَحْتِ جُبَّتِهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَمَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَجَاءَ النَّبِيُّ ﷺ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يَؤُمُّهُمْ وَقَدْ صَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ مَعَهُمُ الرَّكْعَةَ الَّتِي بَقِيَتْ عَلَيْهِمْ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَ أَحْسَنْتُمْ
முகீரா (பின் ஷுஃபா - ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தபூக் போரின் போது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது (இயற்கைத்) தேவையை நிறைவேற்றுவதற்காகச் சென்றார்கள். (அப்போது) முஃகீரா (ரழி) கூறுகிறார்கள்: நான் தண்ணீருடன் அவர்களுடன் சென்றேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தேவையை நிறைவேற்றிவிட்டுத்) திரும்ப வந்தபோது, நான் அவர்கள் மீது தண்ணீரை ஊற்றினேன். அவர்கள் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள்.

பின்னர் தமது ஜுப்பாவின் (நீளங்கியின்) சட்டைக்கைகளிலிருந்து தமது கைகளை வெளியே எடுக்க முயன்றார்கள். ஆனால், அந்த ஜுப்பாவின் சட்டைக்கைகள் இறுக்கமாக இருந்ததால் (அவ்வாறு வெளியே எடுக்க) இயலவில்லை. எனவே, ஜுப்பாவுக்கு அடியிலிருந்து (கைகளை உள்ளிழுத்து) தமது கைகளை வெளியே எடுத்து, (முழங்கை வரை) கைகளைக் கழுவினார்கள். பின்னர், தமது தலையை மஸ்ஹு செய்தார்கள்; (மேலும்) தமது இரு குஃப்பன்களின் (தோலுறைகளின்) மீதும் மஸ்ஹு செய்தார்கள்.

பிறகு, நபி (ஸல்) அவர்கள் (மக்களிடம்) வந்தார்கள். அப்போது அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்கு இமாமாக நின்று தொழுகை நடத்திக்கொண்டிருந்தார்கள். அவர் அவர்களுக்கு ஒரு ரக்அத் தொழுகையை (ஏற்கனவே) நடத்தி முடித்திருந்தார். ஆகவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவர்களுக்கு எஞ்சியிருந்த அந்த ரக்அத்தை அவர்களுடன் இணைந்து தொழுதார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமது தொழுகையை) முடித்ததும், "நீங்கள் சிறப்பாகச் செய்தீர்கள்!" (அல்லது "நன்றாகச் செய்தீர்கள்!") என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
18175முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا سَعْدٌ وَيَعْقُوبُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ سَعْدُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّهُ قَالَ تَخَلَّفْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَتَبَرَّزَ رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ رَجَعَ إِلَيَّ وَمَعِي الْإِدَاوَةُ قَالَ فَصَبَبْتُ عَلَى يَدَيْ رَسُولِ اللهِ ﷺ ثُمَّ اسْتَنْثَرَ قَالَ يَعْقُوبُ ثُمَّ تَمَضْمَضَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَغْسِلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُخْرِجَهُمَا مِنْ كُمَّيْ جُبَّتِهِ فَضَاقَ عَنْهُ كُمَّاهَا فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنَ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَيَدَهُ الْيُسْرَى ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَمَسَحَ بِخُفَّيْهِ وَلَمْ يَنْزِعْهُمَا ثُمَّ عَمَدَ إِلَى النَّاسِ فَوَجَدَهُمْ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يُصَلِّي بِهِمْ فَأَدْرَكَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ الرَّكْعَةَ الْآخِرَةَ بِصَلَاةِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُتِمُّ صَلَاتَهُ فَأَفْزَعَ الْمُسْلِمِينَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَفَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلَاتَهُ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ قَدْ أَحْسَنْتُمْ وَأَصَبْتُمْ يَغْبِطُهُمْ أَنْ صَلَّوْا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தபூக் போரின்போது நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (சற்றுப் பின்னால்) தங்கியிருந்தேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இயற்கை உபாதை கழிப்பதற்காகச் சென்றார்கள். பிறகு என்னிடம் திரும்பி வந்தார்கள்; என்னிடம் ஒரு தண்ணீர்ப் பை (இதாவா) இருந்தது. நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் இரு கைகளிலும் தண்ணீரை ஊற்றினேன். அவர்கள் (மூக்கிற்கு நீர் செலுத்திச்) சிந்தினார்கள். (அறிவிப்பாளர் யாக்கூப் கூறுகிறார்: பிறகு அவர்கள் வாய் கொப்பளித்தார்கள்). பிறகு தம் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள்.

பின்னர், தம்முடைய நீளங்கியின் (ஜிப்பாவின்) சட்டைக் கைகளுக்குள்ளிருந்து கைகளை வெளியே எடுப்பதற்கு முன்பே கைகளைக் கழுவ விரும்பினார்கள். ஆனால், அந்த நீளங்கியின் சட்டைக் கைகள் (மிகவும்) இறுக்கமாக இருந்தன. எனவே, (அங்கியின் அடியிலிருந்து) தம் கைகளை வெளியே எடுத்தார்கள். தம் வலது கையை மூன்று முறையும், இடது கையை மூன்று முறையும் கழுவினார்கள். பிறகு, (காலுறைகளைக்) கழற்றாமலேயே தம் இரு காலுறைகள் (குஃப்ஃபுகள்) மீதும் மஸ்ஹு செய்தார்கள்.

பின்னர், மக்களை நோக்கிச் சென்றார்கள். அங்கு மக்கள் தங்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவதற்காக அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களை முன்னிறுத்தியிருந்ததைக் கண்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (சுப்ஹுத் தொழுகையின்) இரு ரக்அத்களில் ஒரு ரக்அத்தை அடைந்துகொண்டார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்களின் இமாமத்தில் மக்களுடன் சேர்ந்து அக்கடைசி ரக்அத்தைத் தொழுதார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் ஸலாம் கொடுத்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (விடுபட்ட ரக்அத்தைப் பூர்த்தி செய்ய) எழுந்து நின்றார்கள். இது (நபியவர்கள் தங்களுக்குப் பின்னால் தொழுவதைக் கண்ட) முஸ்லிம்களைப் பதற்றமடையச் செய்தது; எனவே அவர்கள் (தவறு நடந்துவிட்டதோ என்ற அச்சத்தில்) அதிகமாக தஸ்பீஹ் செய்தார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம் தொழுகையை முடித்ததும், மக்களை முன்னோக்கி, "நீங்கள் சிறப்பாகச் செய்தீர்கள்" மற்றும் "சரியானதையே செய்தீர்கள்" என்று கூறினார்கள். மக்கள் அத்தொழுகையை அதற்குரிய (ஆரம்ப) நேரத்தில் தொழுததை எண்ணி அவர்களைப் பாராட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
18194முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ غَزْوَةَ تَبُوكَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَتَبَرَّزَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قِبَلَ الْغَائِطِ فَحَمَلْتُ مَعَهُ إِدَاوَةً قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلَيَّ أَخَذْتُ أُهَرِيقُ عَلَى يَدَيْهِ مِنَ الْإِدَاوَةِ وَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ جُبَّتَهُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الْجُبَّةِ حَتَّى أَخْرَجَ ذِرَاعَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَأَقْبَلْتُ مَعَهُ حَتَّى نَجِدَ النَّاسَ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يُصَلِّي بِهِمْ فَأَدْرَكَ إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ الرَّكْعَةَ الْآخِرَةَ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُتِمُّ صَلَاتَهُ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ الْمُسْلِمِينَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلَاتَهُ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ قَالَ أَحْسَنْتُمْ أَوْ قَدْ أَصَبْتُمْ يَغْبِطُهُمْ أَنْ صَلَّوْا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தபூக் போரில் (கலந்துகொள்ளப்) புறப்பட்டேன். (ஒருநாள்) பஜ்ர் தொழுகைக்கு முன்பாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இயற்கை உபாதை கழிப்பதற்காக) ஒதுங்கினார்கள். அப்போது நான் அவர்களுக்காகத் தண்ணீர்ப் பை ஒன்றை எடுத்துச் சென்றேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உபாதை முடித்து) என்னிடம் திரும்பி வந்தபோது, நான் அந்தத் தண்ணீர்ப் பையிலிருந்து அவர்களின் கைகளில் தண்ணீரை ஊற்றலானேன். அவர்கள் தமது இரு கைகளையும் மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள்.

அதன் பிறகு, தங்களின் ஜுப்பாவின் (நீண்ட அங்கியின்) கைகள் வழியாகத் தமது முன்கைகளை வெளியே கொண்டுவர முயன்றார்கள். ஆனால், ஜுப்பாவின் கைகள் (மிகவும்) இறுக்கமாக இருந்தன. எனவே, ஜுப்பாவிற்கு உள்ளே தமது கைகளை நுழைத்து, (அங்கியின்) கீழ்ப்பகுதியால் (முன்கைகளை) வெளியே கொண்டு வந்தார்கள்.

பின்னர், தமது இரு முன்கைகளையும் முழங்கைகள் வரை கழுவினார்கள். பிறகு, தங்களின் குஃப்கள் (தோல் காலுறைகள்) மீது மஸஹ் செய்தார்கள். பிறகு (தொழுமிடத்தை நோக்கி) வந்தார்கள்.

முஃகீரா (ரழி) கூறுகிறார்: நானும் அவர்களுடன் வந்தேன். அப்போது மக்கள் தங்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவதற்காக அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களை முன்னிறுத்தி இருந்ததை நாங்கள் கண்டோம். நபி (ஸல்) அவர்கள் (அவருடன் சேர்ந்து) ஒரு ரக்அத்தை அடைந்துகொண்டார்கள்; மக்களுடன் சேர்ந்து கடைசி ரக்அத்தைத் தொழுதார்கள்.

அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் ஸலாம் கொடுத்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (விடுபட்ட) தங்களின் தொழுகையை முழுமையாக்குவதற்காக எழுந்தார்கள். இது முஸ்லிம்களுக்கு (அச்சத்தையும்) நடுக்கத்தையும் ஏற்படுத்தியது. (தாம் நபிக்கு முன்னால் தொழுது தவறு செய்துவிட்டோமோ என்ற அச்சத்தில்) அவர்கள் அதிகமாக 'தஸ்பீஹ்' செய்தார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும், மக்களை நோக்கித் திரும்பி, "நீங்கள் அழகாகச் செயல்பட்டீர்கள்" அல்லது "நீங்கள் சரியானதையே செய்தீர்கள்" என்று கூறினார்கள். மக்கள் தொழுகையை அதற்குரிய நேரத்தில் தொழுததற்காக அவர்களை நபி (ஸல்) அவர்கள் (வியந்து) பாராட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
18226முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ الْمُغِيرَةِ قَالَ ذَهَبَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِبَعْضِ حَاجَتِهِ ثُمَّ جَاءَ فَسَكَبْتُ عَلَيْهِ الْمَاءَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَغْسِلُ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ عَنْهُمَا كُمُّ الْجُبَّةِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது (இயற்கைத்) தேவைக்காகச் சென்றுவிட்டுத் திரும்பினார்கள். அப்போது நான் அவர்களுக்குத் தண்ணீர் ஊற்றினேன். அவர்கள் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு தமது இரு (முன்) கைகளையும் கழுவ முற்பட்டார்கள். (அப்போது) அவர்கள் அணிந்திருந்த மேலங்கியின் (ஜுப்பாவின்) கைச்சட்டைப் பகுதி (அவற்றைக் கழுவ முடியாதவாறு) அவர்களுக்கு நெருக்கமாக (இறுக்கமாக) இருந்தது. எனவே, அவர்கள் தமது இரு கைகளையும் மேலங்கியின் (ஜுப்பாவின்) கீழ்ப்பகுதி வழியாக வெளியே கொண்டு வந்து அவற்றைக் கழுவினார்கள். பிறகு தமது (இரு) தோல் காலுறைகள் (குஃப்) மீது 'மஸஹ்' (ஈரக்கையால் தடவுதல்) செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
518மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَن عُرْوَة بن الْمُغيرَة بن شُعْبَة عَن أَبِيه قَالَ: أَنَّهُ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ. قَالَ الْمُغِيرَةُ: فَتَبَرَّزَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ الْغَائِط فَحملت مَعَه إدواة قَبْلَ الْفَجْرِ فَلَمَّا رَجَعَ أَخَذْتُ أُهَرِيقُ عَلَى يَدَيْهِ من الإدواة فَغسل كفيه وَوَجْهَهُ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَن ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كم الْجُبَّة فَأخْرج يَده مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ وَأَلْقَى الْجُبَّةَ عَلَى مَنْكِبَيْهِ وَغسل ذِرَاعَيْهِ وَمسح بناصيته وعَلى الْعِمَامَة وعَلى خفيه ثُمَّ رَكِبَ وَرَكِبْتُ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ وَقَدْ قَامُوا فِي الصَّلَاة يُصَلِّي بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً فَلَمَّا أَحَسَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم ذهب يتَأَخَّر فَأَوْمأ إِلَيْهِ فصلى بهم فَلَمَّا سلم قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقُمْتُ فَرَكَعْنَا الرَّكْعَة الَّتِي سبقتنا. رَوَاهُ مُسلم
அல்முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள், தாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தபூக் போரில் கலந்துகொண்ட செய்தியை அறிவிக்கின்றார்கள்.

முஃகீரா (ரழி) கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இயற்கை உபாதையை நிறைவேற்ற) பள்ளமான பகுதிக்குச் சென்றார்கள். ஃபஜ்ருக்கு முன்பு நான் அவர்களுக்காக ஒரு சிறிய தோல் பையில் தண்ணீர் சுமந்து சென்றேன். அவர்கள் திரும்பி வந்தபோது, அந்தத் தோல் பையிலிருந்து அவர்கள் கைகளில் நான் தண்ணீரை ஊற்றத் தொடங்கினேன். அவர்கள் தங்கள் இரு உள்ளங்கைகளையும் முகத்தையும் கழுவினார்கள். அவர்கள் மீது கம்பளியாலான ஒரு அங்கி (ஜுப்பா) இருந்தது. அவர்கள் தங்கள் முன்கைகளை (கழுவுவதற்காக) வெளிப்படுத்த முயன்றபோது, அங்கியின் கைப்பகுதி குறுகலாக இருந்தது. எனவே, அவர்கள் தங்கள் கைகளை அங்கியின் அடியில் இருந்து வெளியே எடுத்து, அந்த அங்கியைத் தங்கள் தோள்களின் மீது போட்டுக்கொண்டு, தங்கள் முன்கைகளைக் கழுவினார்கள். மேலும், அவர்கள் தங்கள் முன்நெற்றியின் மீதும், தலைப்பாகையின் மீதும், தங்கள் காலுறைகள் (குஃப்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்.

பிறகு அவர்கள் வாகனத்தில் ஏறினார்கள்; நானும் ஏறினேன். நாங்கள் மக்களைச் சென்றடைந்தோம். அவர்கள் தொழுகைக்காக நின்றிருந்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களுக்குத் தொழுகை நடத்திக் கொண்டிருந்தார். அவர் அவர்களுக்கு ஒரு ரக்அத் தொழுகை நடத்தியிருந்தார். நபி (ஸல்) அவர்கள் வந்திருப்பதை அவர் உணர்ந்ததும், பின்வாங்கச் சென்றார். ஆனால், நபி (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு (தொடருமாறு) சைகை செய்தார்கள். எனவே அவர் அவர்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார். அவர் ஸலாம் கொடுத்ததும், நபி (ஸல்) அவர்கள் எழுந்தார்கள்; நானும் எழுந்தேன். எங்களுக்குத் தவறிப்போன அந்த ரக்அத்தை நாங்கள் தொழுதோம்."

இதனை முஸ்லிம் அறிவிக்கின்றார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صَحِيح (الألباني)
1374சுனனுத் தாரிமி
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَحَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يُخْبِرُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ أَقْبَلَ وَأَقْبَلَ مَعَهُ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ حَتَّى وَجَدُوا النَّاسَ قَدْ أَقَامُوا الصَّلَاةَ صَلَاةَ الْفَجْرِ وَقَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يُصَلِّي بِهِمْ فَصَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ فَصَفَّ مَعَ النَّاسِ وَرَاءَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَفَزِعَ النَّاسُ لِذَلِكَ وَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ صَلَاتَهُ قَالَ لِلنَّاسِ «قَدْ أَصَبْتُمْ أَوْ قَدْ أَحْسَنْتُمْ»
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமது தேவையை முடித்துவிட்டுத் திரும்பி) வந்தார்கள்; அவர்களுடன் முகீரா பின் ஷுஅபா (ஆகிய நானும்) வந்தேன். அப்போது மக்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகையைத் துவங்கி (இகாமத் சொல்லி), தங்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவதற்காக அப்துர்ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களை முன்னிறுத்தியிருந்ததைக் கண்டோம்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வருவதற்கு முன்பாகவே, ஃபஜ்ர் தொழுகையின் முதல் ரக்அத்தை அப்துர்ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் (மக்களுக்குத்) தொழுவித்துவிட்டார்கள். பின்னர் அங்கு வந்த அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், இரண்டாவது ரக்அத்தில் அப்துர்ரஹ்மானுக்குப் பின்னால் மக்களுடன் வரிசையில் நின்றார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் ஸலாம் கொடுத்துத் தொழுகையை முடித்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து நின்று (தமக்கு விடுபட்ட ஒரு ரக்அத்தைத்) தொழுதார்கள். (அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு முன்னால் வேறொருவர் இமாமாக நின்று தொழுவித்ததைக் கண்டு) இதனால் மக்கள் கலக்கமடைந்து, (தவறு நடந்துவிட்டதோ என்ற அச்சத்தில்) அதிகமாகத் தஸ்பீஹ் கூறினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும் மக்களிடம், "நீங்கள் சரியானதையே செய்தீர்கள்" அல்லது "நீங்கள் சிறந்ததையே செய்தீர்கள்" (குறிப்பிட்ட நேரத்தில் தொழுகையை நிறைவேற்றியது நன்று) என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் - ஆதாரப்பூர்வமானது (அத்தாரானீ)
صحيح (الداراني)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ، أَخْبَرَنِي أَبُو النَّضْرِ الْفَقِيهُ، ثنا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ نَصْرٍ الْإِمَامُ، ثنا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، ثنا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، ثنا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، ثنا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْمُزَنِيُّ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: تَخَلَّفَ رَسُولُ اللهِ ﷺ، فَتَخَلَّفْتُ مَعَهُ، فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ قَالَ: " أَمَعَكَ مَاءٌ؟ ". فَأَتَيْتُ بِمَطْهَرَةٍ، فَغَسَلَ بِيَدَيْهِ، وَغَسَلَ وَجْهَهُ، ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ، فَضَاقَ كُمُّ الْجُبَّةِ، فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ، وَأَلْقَى الْجُبَّةَ عَلَى مَنْكِبَيْهِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ، وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَعَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى خُفَّيْهِ، ثُمَّ رَكِبَ. أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ، كَمَا تَقَدَّمَ ذِكْرِي لَهُ
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பயணத்தின் போது ஒருமுறை மற்றவர்களிடமிருந்து சற்றுப்) பின்தங்கினார்கள். நானும் அவர்களுடன் பின்தங்கினேன். அவர்கள் தமது இயற்கை உபாதையை முடித்துவிட்டு, "உன்னிடம் தண்ணீர் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். நான் (சுத்தம் செய்வதற்குரிய) ஒரு பாத்திரத்தைக் கொண்டு வந்தேன். அவர்கள் தமது இரு கைகளையும், முகத்தையும் கழுவினார்கள். பின்னர், தமது முன்கைகளைத் (கழுவுவதற்காகச் சட்டையைத்) திறக்க முயன்றார்கள். ஆனால், (அவர்கள் அணிந்திருந்த) அந்த ஜுப்பாவின் (மேலங்கியின்) கைகள் மிகவும் இறுக்கமாக இருந்தன. ஆகவே, தமது கைகளை ஜுப்பாவிற்கு அடியிலிருந்து (உள்ளே இழுத்து) வெளியே கொண்டு வந்து, அந்த ஜுப்பாவைத் தமது தோள்களின் மீது போட்டுவிட்டு, தமது முன்கைகளைக் கழுவினார்கள். மேலும், தமது முன்நெற்றியிலும், தலைப்பாகையின் (இமாமா) மீதும், தமது (தோல்) காலுறைகளின் (குஃப்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள். பின்னர், (வாகனத்தில்) ஏறினார்கள்.

(இதை இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் நான் முன்னர் குறிப்பிட்டவாறு பதிவு செய்துள்ளார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ عَبْدُ اللهِ بْنُ يُوسُفَ إِمْلَاءً، ثنا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الْقَطَّانُ أنا أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ السُّلَمِيُّ، ثنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، ثنا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنِ الْمُغِيرَةَ، قَالَ: " كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي سَفَرٍ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ تَخَلَّفَ وَتَخَلَّفْتُ مَعَهُ بِإِدَاوَةٍ فَتَبَرَّزَ، ثُمَّ أَتَانِي فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَذَلِكَ عِنْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ، فَلَمَّا غَسَلَ وَجْهَهُ وَأَرَادَ غَسْلَ ذِرَاعَيْهِ ضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ، ثُمَّ تَوَضَّأَ فَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ " رَوَاهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيِّ وَمُحَمَّدِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ
முஃகீரா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம். வழியின் ஒரு கட்டத்தில் அவர்கள் (இயற்கைத் தேவைக்காகப்) பின் தங்கினார்கள்; நானும் ஒரு தண்ணீர் பாத்திரத்துடன் அவர்களுடன் பின் தங்கினேன். அவர்கள் (இயற்கைத் தேவையை நிறைவேற்றிவிட்டு) என்னிடம் வந்தார்கள். நான் அவர்களின் கைகளில் தண்ணீரை ஊற்றினேன், அவர்கள் உளூச் செய்தார்கள். அது சுப்ஹுத் தொழுகையின் (நேரம் நெருங்கிய) போது இருந்தது. அவர்கள் தமது முகத்தைக் கழுவிவிட்டு, தமது இரு முன்கைகளையும் கழுவ நாடியபோது, அவர்கள் அணிந்திருந்த ஷாம் தேசத்து ஜுப்பாவின் (நீண்ட மேலங்கியின்) இரு சட்டைக் கைகளும் (மணிக்கட்டுப் பகுதியில்) இறுக்கமாக இருந்தன. எனவே, ஜுப்பாவின் கீழ்ப்புறமாகத் (தோள் வழியாகத்) தமது கைகளை வெளியே எடுத்து, தமது முன்கைகளை (முழங்கை வரை)க் கழுவினார்கள். பின்னர், (தொடர்ந்து) உளூச் செய்து தமது தோல் காலுறைகள் (குஃப்ஃபைகள்) மீது மஸஹ் செய்தார்கள்.

(இதனை இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில், ஹஸன் பின் அலி அல்-ஹுல்வானி மற்றும் முஹம்மத் பின் ராஃபிஉ ஆகியோர் வழியாக அப்துர் ரஸ்ஸாக்கிடமிருந்து அறிவித்துப் பதிவு செய்துள்ளார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ بْنُ عَبْدَانَ أنبأ أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدٍ الصَّفَّارُ ثنا عُبَيْدُ بْنُ شَرِيكٍ الْبَزَّارُ ثنا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ ثنا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَحَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ ح وَأَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ الْفَضْلِ الْقَطَّانُ بِبَغْدَادَ أنبأ عَبْدُ اللهِ بْنُ جَعْفَرٍ ثنا يَعْقُوبُ بْنُ سُفْيَانَ ثنا أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عُرْوَةَ وَحَمْزَةَ ابْنَيِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يُخْبِرُ أَنَّهُ سَارَ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَلَمَّا دَنَا الْفَجْرُ عَدَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَ فَعَدَلْتُ مَعَهُ فَأَنَاخَ فَتَبَرَّزَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ فِيهَا مَاءٌ فَلَمَّا جَاءَنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ أَمَرَنِي فَسَكَبْتُ عَلَى يَدِهِ مِنَ الْإِدَاوَةِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَأَدْخَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَدَيْهِ فِي جُبَّتِهِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَتَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَقْبَلَ مَعَهُ الْمُغِيرَةُ فَوَجَدَ النَّاسَ قَدْ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَقَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يُصَلِّي لَهُمْ فَصَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَجَاءَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَصَفَّ مَعَ النَّاسِ وَرَاءَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُتِمُّ صَلَاتَهُ فَفَزِعَ النَّاسُ لِذَلِكَ وَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلَاتَهُ قَالَ لِلنَّاسِ قَدْ أَصَبْتُمْ أَوْ أَحْسَنْتُمْ كَذَا قَالَا فِي إِسْنَادِهِ عَنْ عَبَّادٍ عَنْ عُرْوَةَ وَحَمْزَةَ
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தபூக் போரின்போது நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (பயணத்தில்) சென்று கொண்டிருந்தேன். வைகறை (ஃபஜ்ரு) நேரம் நெருங்கியபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பாதையிலிருந்து) விலகிச் சென்றார்கள். நானும் அவர்களுடன் விலகிச் சென்றேன். நபி (ஸல்) அவர்கள் (தமது ஒட்டகத்தை) மண்டியிடச் செய்துவிட்டு, (இயற்கை உபாதை கழிக்கச்) சென்றார்கள்.

என்னிடம் தண்ணீர் நிரம்பிய ஒரு சிறிய தோல் பை (இதாவா) இருந்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உபாதை முடித்து) என்னிடம் திரும்பி வந்தபோது, அவர்கள் எனக்கு உத்தரவிட்டார்கள். அதன்படி, அந்தத் தோல் பையிலிருந்து அவர்களின் கைகளில் மூன்று முறை தண்ணீரை ஊற்றினேன். பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு, தமது முழங்கைகளை (சட்டையிலிருந்து) வெளியே எடுக்க முயன்றார்கள். ஆனால், அவர்கள் அணிந்திருந்த ஜுப்பாவின் (நீளங்கியின்) கைகள் மிகக் குறுகலாக இருந்தன. எனவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது இரு கைகளையும் ஜுப்பாவுக்குள்ளேயே உள்ளிழுத்து, அதன் கீழ்ப்பகுதியாக (அதாவது ஜுப்பாவின் உட்புறமாக) அவற்றை வெளியே கொண்டுவந்தார்கள். பிறகு தமது இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை கழுவினார்கள். பின்னர் தமது தலைக்கு மஸ்ஹு செய்தார்கள்; மேலும், தமது (தோல்) காலுறைகள் (குஃப்) மீதும் மஸ்ஹு செய்தார்கள்.

பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழும் இடத்தை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள், அவர்களுடன் நானும் சென்றேன். அப்போது மக்கள் தொழுகையைத் தொடங்கிவிட்டிருப்பதை நாங்கள் கண்டோம். அவர்கள் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களைத் தங்களுக்குத் தலைமையேற்றுத் தொழவைக்க முன்னிறுத்தியிருந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வருவதற்கு முன்பாகவே அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள், மக்களுக்கு ஃபஜ்ருத் தொழுகையின் ஒரு ரக்அத்தைத் தொழுவித்துவிட்டிருந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்ததும், (தாமதமாக வந்தவர் என்ற நிலையில்) அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்களுக்குப் பின்னால் மக்களுடன் வரிசையில் இணைந்து இரண்டாவது ரக்அத்தில் கலந்துகொண்டார்கள்.

அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் (தொழுகையை முடித்துச்) ஸலாம் கொடுத்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமக்கு விடுபட்ட ரக்அத்தை) முழுமைப்படுத்துவதற்காக எழுந்து நின்றார்கள். இதைக் கண்டு மக்கள் பதற்றமடைந்து (அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு முன்னால் தாங்கள் தொழுதுவிட்டோமே என்ற அச்சத்தில்), அதிகமாகத் தஸ்பீஹ் (ஸுப்ஹானல்லாஹ்) கூறலானார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும், மக்களை நோக்கி, "நீங்கள் சரியானதையே செய்தீர்கள்" அல்லது "நீங்கள் சிறந்ததையே செய்தீர்கள்" (அதாவது குறித்த நேரத்தில் தொழுதது சரிதான்) என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
2224ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ قُتَيْبَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ: أَخْبَرَنِي، عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَاهُ يَقُولُ: عَدَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَبْلَ الْفَجْرِ فَعَدَلْتُ مَعَهُ، فَأَنَاخَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَرَّزَ ثُمَّ جَاءَنِي فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ مِنَ الْإِدَاوَةِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ، ثُمَّ حَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمُّ جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ، فَغَسَلَهُمَا إِلَى الْمِرْفَقِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ، ثُمَّ تَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ، ثُمَّ رَكِبَ فَأَقْبَلْنَا نَسِيرُ حَتَّى نَجْدَ النَّاسَ فِي الصَّلَاةِ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى بِهِمْ حِينَ كَانَ وَقْتُ الصَّلَاةِ وَوَجَدْنَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ قَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ الْمُسْلِمِينَ وَرَاءَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَصَلَّى الرَّكْعَةَ الثَّانِيَةَ مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ، ثُمَّ سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُتِمُّ صَلَاتَهُ فَفَزِعَ الْمُسْلِمُونَ وَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ لِأَنَّهُمْ سَبَقُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَلَمَّا سَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُمْ: § «أَحْسَنْتُمْ» أَوْ «قَدْ أَصَبْتُمْ».
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தபூக் போரின்போது, ஃபஜ்ரு (நேரத்திற்கு) முன்பாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் நான் (பயணத்தில்) இருந்தேன். அப்போது அவர்கள் (பாதையிலிருந்து) விலகிச் சென்றார்கள்; நானும் அவர்களுடன் விலகிச் சென்றேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமது ஒட்டகத்தை) மண்டியிடச் செய்துவிட்டு, (இயற்கை உபாதை கழிக்க) ஒதுப்புறமாகச் சென்றார்கள். பின்னர் அவர்கள் (திரும்பி) வந்ததும், தோல்பையிலிருந்து (நீரை) அவர்களின் கைகளில் நான் ஊற்றினேன். அவர்கள் தங்களின் இரு முன் கைகளையும், பின்னர் முகத்தையும் கழுவினார்கள்.

பின்னர் தங்களது அங்கியிலிருந்து (ஜுப்பா) முழங்கைகளை (வெளியே கொண்டு வர) முயன்றார்கள். ஆனால், அங்கியின் கைப் பகுதி மிகவும் குறுகலாக இருந்ததால், தங்களது இரண்டு கைகளையும் (உள்ளே இழுத்து), அங்கியின் கீழ்ப்பகுதி வழியாக வெளியே கொண்டு வந்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் தங்களது முழங்கைகள் வரை கழுவினார்கள்; தங்களின் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; தங்களது காலுறைகள் (குஃப்) மீதும் மஸஹ் செய்தார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் (ஒட்டகத்தில்) ஏறினார்கள். நாங்கள் (முன்னேறிச்) சென்றபோது, மக்கள் தொழுகையில் (ஈடுபட்டிருப்பதை)க் கண்டோம். (தொழுகை நேரம் வந்துவிட்டதால்) மக்கள் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களை முன்னிறுத்தியிருந்தார்கள். அவர் அவர்களுக்குத் தொழுவித்துக் கொண்டிருந்தார். நாங்கள் (சென்றடைந்தபோது), ஃபஜ்ருத் தொழுகையில் அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் ஒரு ரக்அத் அவர்களுக்குத் தொழுவித்திருந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மற்ற முஸ்லிம்களுடன் இணைந்து, அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களுக்குப் பின்னால் ஃபஜ்ருத் தொழுகையின் இரண்டாவது ரக்அத்தைத் தொழுதார்கள்.

பிறகு அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் ஸலாம் கொடுத்தார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தங்களின் விடுபட்ட தொழுகையைப்) பூர்த்தி செய்வதற்காக எழுந்தார்கள். இதைக் கண்ட முஸ்லிம்கள் பதற்றமடைந்தார்கள். (அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு முன்பாகவே தாங்கள் தொழுகையைத் தொடங்கிவிட்டோமே என்ற கவலையில்) அதிகமாகத் 'தஸ்பீஹ்' (ஸுப்ஹானல்லாஹ்) கூறலானார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஸலாம் கொடுத்து (தொழுகையை) முடித்ததும், அவர்களிடம், "நீங்கள் சிறப்பாகச் செய்தீர்கள்" அல்லது "சரியானதையே செய்தீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
2225ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حَمْزَةَ، وَعُرْوَةَ، ابْنَيِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِيهِمَا الْمُغِيرَةِ، قَالَ: تَبَرَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ جَاءَ فَأَفْرَغْتُ عَلَيْهِ مِنَ الْإِدَاوَةِ فَغَسَلَ وَجْهَهُ، ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمُّ جُبَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ صُوفٌ رُومِيَّةٌ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي فُرُوجٍ كَانَ فِي خَصْرِهَا فَغَسَلَهُمَا إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ، ثُمَّ أَقْبَلَ وَأَنَا مَعَهُ فَوَجَدَ النَّاسَ فِي الصَّلَاةِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّفِّ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يَؤُمُّهُمْ فَأَدْرَكْنَاهُ وَقَدْ صَلَّى رَكْعَةً فَصَلَّيْنَا مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الثَّانِيَةَ، فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَمَّ صَلَاتَهُ فَفَزِعَ النَّاسُ لِذَلِكَ، فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ قَالَ: § «قَدْ أَصَبْتُمْ وَأَحْسَنْتُمْ إِذَا احْتَبَسَ إِمَامُكُمْ وَحَضَرَتِ الصَّلَاةُ فَقَدِّمُوا رَجُلًا يَؤُمُّكُمْ».
முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இயற்கை உபாதை கழிப்பதற்காகச் சென்றார்கள். பிறகு அவர்கள் (திரும்பி) வந்ததும், ஒரு (தண்ணீர்) பாத்திரத்திலிருந்து அவர்கள் மீது நான் (தண்ணீர்) ஊற்றினேன். அவர்கள் தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு தமது கைகளை (கழுவுவதற்காகச் சட்டைப் பகுதியை) சுருட்ட முற்பட்டார்கள். ஆனால், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அணிந்திருந்த ரோமானியக் கம்பளியிலான 'ஜுப்பா'வின் (நீளங்கியின்) கைப்பகுதி (மிகவும்) இறுக்கமாக இருந்தது. எனவே, அந்த அங்கியின் இடுப்புப் பகுதியிலிருந்த திறப்பு வழியாக (தமது) கைகளை (உள்ளே) நுழைத்து (வெளியே கொண்டுவந்து), முழங்கைகள் வரை அவற்றைக் கழுவினார்கள். பின்னர், தமது தலைக்கு மஸ்ஹு செய்தார்கள்; மேலும் தமது இரண்டு தோலுறைகள் (குஃப்ஃப்கள்) மீதும் மஸ்ஹு செய்தார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் (பள்ளிவாசலை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள்; நானும் அவர்களுடன் சென்றேன். (அங்கு) மக்கள் தொழுதுகொண்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகை) வரிசையில் (ஸஃப்ஃபில்) நின்றார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்கு இமாமாக நின்று (தொழுகை) நடத்திக்கொண்டிருந்தார்கள். நாங்கள் அவர்களை அடைந்தபோது அவர் ஒரு ரக்அத் தொழுது முடித்திருந்தார். எனவே, நாங்கள் அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்களுடன் இணைந்து இரண்டாவது ரக்அத்தைத் தொழுதோம்.

அவர் ஸலாம் கொடுத்ததும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து (விடுபட்ட) தமது தொழுகையைப் பூர்த்தி செய்தார்கள். இதைக் கண்டு மக்கள் (நபிக்கு முன்னால் இமாம் நின்றுவிட்டாரே என்று) கலக்கமுற்றனர். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும், "நீங்கள் சரியானதையே செய்தீர்கள், மிகச் சிறப்பாகச் செயல்பட்டீர்கள்! உங்கள் இமாம் (வரத்) தாமதமாகி, தொழுகை (நேரம்) வந்துவிட்டால், உங்களுக்கு இமாமாக நின்று தொழுகை நடத்த ஒருவரை நீங்கள் முன்னிறுத்துங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இதன் ஒரு பகுதி ஆதாரப்பூர்வமானது
بعضه صحيح