இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

3094ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَرْوِيُّ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ،، وَكَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرٍ ذَكَرَ لِي ذِكْرًا مِنْ حَدِيثِهِ ذَلِكَ، فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ، فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَقَالَ مَالِكٌ بَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي أَهْلِي حِينَ مَتَعَ النَّهَارُ، إِذَا رَسُولُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ يَأْتِينِي فَقَالَ أَجِبْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ، فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى رِمَالِ سَرِيرٍ، لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ فِرَاشٌ مُتَّكِئٌ عَلَى وِسَادَةٍ مِنْ أَدَمٍ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ جَلَسْتُ فَقَالَ يَا مَالِ، إِنَّهُ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ قَوْمِكَ أَهْلُ أَبْيَاتٍ، وَقَدْ أَمَرْتُ فِيهِمْ بِرَضْخٍ فَاقْبِضْهُ فَاقْسِمْهُ بَيْنَهُمْ‏.‏ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، لَوْ أَمَرْتَ بِهِ غَيْرِي‏.‏ قَالَ اقْبِضْهُ أَيُّهَا الْمَرْءُ‏.‏ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ عِنْدَهُ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا فَسَلَّمُوا وَجَلَسُوا، ثُمَّ جَلَسَ يَرْفَا يَسِيرًا ثُمَّ قَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمَا، فَدَخَلاَ فَسَلَّمَا فَجَلَسَا، فَقَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا‏.‏ وَهُمَا يَخْتَصِمَانِ فِيمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَنِي النَّضِيرِ‏.‏ فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنَ الآخَرِ‏.‏ قَالَ عُمَرُ تَيْدَكُمْ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ، هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏‏.‏ يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَفْسَهُ‏.‏ قَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ‏.‏ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا اللَّهَ، أَتَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ قَالَ ذَلِكَ قَالاَ قَدْ قَالَ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الأَمْرِ، إِنَّ اللَّهَ قَدْ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْفَىْءِ بِشَىْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ ـ ثُمَّ قَرَأَ ‏{‏وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏قَدِيرٌ‏}‏ ـ فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ، وَلاَ اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ قَدْ أَعْطَاكُمُوهُ، وَبَثَّهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ، فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ، ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ، فَعَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِذَلِكَ حَيَاتَهُ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالَ عُمَرُ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ، فَعَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ فِيهَا لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ، فَكُنْتُ أَنَا وَلِيَّ أَبِي بَكْرٍ، فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ مِنْ إِمَارَتِي، أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنِّي فِيهَا لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ جِئْتُمَانِي تُكَلِّمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا وَاحِدَةٌ، وَأَمْرُكُمَا وَاحِدٌ، جِئْتَنِي يَا عَبَّاسُ تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ، وَجَاءَنِي هَذَا ـ يُرِيدُ عَلِيًّا ـ يُرِيدُ نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا، فَقُلْتُ لَكُمَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا بَدَا لِي أَنْ أَدْفَعَهُ إِلَيْكُمَا قُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلاَنِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَبِمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ، وَبِمَا عَمِلْتُ فِيهَا مُنْذُ وَلِيتُهَا، فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا‏.‏ فَبِذَلِكَ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا، فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ، هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ قَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَوَاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ، لاَ أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ، فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلَىَّ، فَإِنِّي أَكْفِيكُمَاهَا‏.‏
மாலிக் பின் அவ்ஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நான் என் வீட்டில் அமர்ந்திருந்தபோது, பகல் பொழுது நன்கு உயர்ந்து (வெப்பம் அதிகரித்து) விட்டது. அப்போது உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்களின் தூதுவர் என்னிடம் வந்து, "விசுவாசிகளின் தலைவர் உங்களை அழைக்கிறார்கள், வாருங்கள்" என்றார். ஆகவே நான் அவருடன் சென்று உமர் (ரழி) அவர்களிடம் சென்றேன். அவர்கள் ஒரு பேரீச்சம்பாய் பின்னப்பட்ட கட்டிலில், விரிப்பு ஏதுமின்றி, பதனிடப்பட்ட தோலினாலான ஒரு தலையணையின் மீது சாய்ந்தவாறு அமர்ந்திருந்தார்கள். நான் அவர்களுக்கு ஸலாம் கூறிவிட்டு அமர்ந்தேன்.

அவர்கள், "ஓ மாலிக்! உன் கூட்டத்தைச் சேர்ந்த சில குடும்பத்தார் (வறுமையுடன்) என்னிடம் வந்துள்ளனர். அவர்களுக்குச் சிறிது பொருளுதவி செய்ய நான் உத்தரவிட்டுள்ளேன். எனவே நீ இதைப் பெற்றுக்கொண்டு அவர்களிடையே பங்கிட்டு விடுவாயாக!" என்றார்கள். நான், "விசுவாசிகளின் தலைவரே! இதற்கு வேறொருவரை நீங்கள் பணித்திருக்கலாமே?" என்றேன். அதற்கு அவர்கள், "மனிதரே! இதைப் பெற்றுக்கொள்ளுங்கள்" என்றார்கள்.

நான் அவர்களுடன் அமர்ந்திருந்தபோது, அவர்களின் வாயிற்காப்பாளர் யர்ஃபா வந்து, "உஸ்மான் (ரழி), அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி), ஸுபைர் (ரழி) மற்றும் சஅத் பின் அபீவக்காஸ் (ரழி) ஆகியோர் வர அனுமதி கேட்கின்றனர், அனுமதிக்கலாமா?" என்று கேட்டார். உமர் (ரழி), "ஆம்" என்றார்கள். அவர்கள் உள்ளே வந்து ஸலாம் கூறி அமர்ந்தார்கள். சிறிது நேரத்திற்குப் பின் மீண்டும் யர்ஃபா வந்து, "அலீ (ரழி) அவர்களையும் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களையும் அனுமதிக்கலாமா?" என்று கேட்டார். உமர் (ரழி), "ஆம்" என்றார்கள். அவர்கள் இருவரும் உள்ளே வந்து ஸலாம் கூறி அமர்ந்தனர்.

அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "விசுவாசிகளின் தலைவரே! எனக்கும் இவருக்கும் (அலிக்கும்) இடையே தீர்ப்பளியுங்கள்" என்றார்கள். பனூ நளீர் போரில் அல்லாஹ் தன் தூதருக்கு (ஸல்) "ஃபைஉ" (போரில்லாச் செல்வம்) ஆக அளித்த சொத்து விவகாரத்தில் அவர்கள் இருவரும் தர்க்கித்துக் கொண்டிருந்தனர்.

அப்போது (அங்கு அமர்ந்திருந்த) உஸ்மான் (ரழி) மற்றும் அவர்களின் தோழர்கள், "விசுவாசிகளின் தலைவரே! இவர்களுக்கிடையே தீர்ப்பளித்து, ஒருவரிடமிருந்து மற்றவரை ஆசுவாசப்படுத்துங்கள்" என்றனர்.

அதற்கு உமர் (ரழி), "நிதானியுங்கள்! எவன் அனுமதியால் வானமும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக உங்களைக் கேட்கிறேன்: 'நாங்கள் (நபிமார்கள்) வாரிசுரிமைப் படுத்தப்படமாட்டோம்; நாங்கள் விட்டுச் செல்பவை அனைத்தும் தர்மமே (ஸதகா)' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். (இதன் மூலம் நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்களையே குறிப்பிட்டார்கள்).

அதற்கு அந்தக் குழுவினர், "ஆம், அவர்கள் அவ்வாறுதான் கூறினார்கள்" என்றனர்.

பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள் அலீ (ரழி) மற்றும் அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோரை நோக்கி, "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக உங்களைக் கேட்கிறேன், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்வாறு கூறியதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கவர்கள், "ஆம், அவர்கள் அவ்வாறு கூறினார்கள்" என்றனர்.

உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அப்படியானால், இவ்விஷயத்தைப் பற்றி நான் உங்களுக்குத் தெரிவிக்கிறேன். அல்லாஹ் இந்த 'ஃபைஉ' செல்வத்தில் தன் தூதருக்கு (ஸல்) மட்டும் தனிச்சிறப்பான ஒன்றை வழங்கினான்; அதை அவர்களுக்கு வேறெவருக்கும் வழங்கவில்லை." பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ் அவர்களிடமிருந்து தன் தூதருக்கு (மீட்டு) அளித்தவற்றுக்காக..." என்பது முதல் "...அல்லாஹ் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றலுடையவன்" என்பது வரையிலான (59:6 ஆவது) இறைவசனத்தை ஓதிக் காட்டினார்கள்.

(உமர் (ரழி) தொடர்ந்து கூறினார்கள்:) "எனவே, இச்செல்வம் அல்லாஹ்வின் தூதருக்கே (ஸல்) உரித்தானதாக இருந்தது. அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவர்கள் உங்களைத் தவிர்த்து அதைத் தனதாக்கிக் கொள்ளவில்லை; உங்கள் பங்கைப் பறித்துக் கொண்டு அவர்கள் மட்டும் அதை அனுபவிக்கவுமில்லை. அதை உங்களுக்கே வழங்கினார்கள்; உங்களிடையே பரவச் செய்தார்கள். இறுதியில் இச்செல்வம் எஞ்சியது. நபி (ஸல்) அவர்கள் இச்செல்வத்திலிருந்து தம் குடும்பத்தாருக்குரிய ஒரு வருடச் செலவை எடுத்துச் செலவிட்டு வந்தார்கள். பிறகு எஞ்சியதை எடுத்து, இறைச் செல்வங்கள் வைக்கப்படும் (பைத்துல் மால்) நிதியில் சேர்த்து விடுவார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் தம் வாழ்நாள் முழுவதும் இவ்வாறே செய்து வந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக உங்களைக் கேட்கிறேன், இதை நீங்கள் அறிவீர்களா?"

அவர்கள் "ஆம்" என்றனர். பிறகு அலீ (ரழி), அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோரை நோக்கி, "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக உங்களைக் கேட்கிறேன், இதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்க, அவர்களும் "ஆம்" என்றனர்.

உமர் (ரழி) தொடர்ந்து கூறினார்கள்: "பின்னர் அல்லாஹ் தன் நபியை (ஸல்) கைப்பற்றிக்கொண்டான். அப்போது அபூபக்ர் (ரழி), 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதருடைய பொறுப்பாளர் (வலியு)' என்று கூறினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அச்செல்வத்தைக் கைப்பற்றி, அதில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செயல்பட்டதைப் போன்றே செயல்பட்டார்கள். அல்லாஹ் அறிவான்! நிச்சயமாக அபூபக்ர் (ரழி) அதில் உண்மையாளராகவும், நன்மையே நாடுபவராகவும், நேர்மையானவராகவும், சத்தியத்தைப் பின்பற்றுபவராகவுமே இருந்தார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ் அபூபக்கரை (ரழி) கைப்பற்றிக்கொண்டான். நான் அபூபக்கருடைய பொறுப்பாளராக (வலியு) ஆனேன். எனது ஆட்சியின் இந்த இரண்டு ஆண்டுகளில் அச்செல்வத்தை என் கைவசம் வைத்திருந்து, அதில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களும் செயல்பட்டவாறே செயல்பட்டு வருகிறேன். அல்லாஹ் அறிவான்! நிச்சயமாக நான் இதில் உண்மையாளராகவும், நன்மையே நாடுபவராகவும், நேர்மையானவராகவும், சத்தியத்தைப் பின்பற்றுபவராகவுமே இருக்கிறேன்.

இப்போது நீங்கள் இருவரும் என்னிடம் வந்துள்ளீர்கள். உங்கள் இருவரின் சொல்லும் ஒன்றே; உங்கள் கோரிக்கையும் ஒன்றே. (அப்பாஸ் அவர்களே!) நீங்கள் உங்கள் சகோதரரின் மகனிடமிருந்து (நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து) உங்கள் பங்கைக் கேட்டு என்னிடம் வந்தீர்கள். இவரும் (அலி) தம் மனைவியின் தந்தை (நபி (ஸல்)) அவர்களிடமிருந்து தம் மனைவிக்கான பங்கைக் கேட்டு என்னிடம் வந்தார்.

நான் உங்கள் இருவரிடமும், 'நாங்கள் (நபிமார்கள்) வாரிசுரிமைப் படுத்தப்படமாட்டோம்; நாங்கள் விட்டுச் செல்பவை அனைத்தும் தர்மமே (ஸதகா)' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நினைவூட்டினேன்.

அதை உங்களிடம் ஒப்படைக்க எனக்குத் தோன்றியபோது, நான் உங்களிடம், 'நீங்கள் விரும்பினால் அதை நான் உங்களிடம் ஒப்படைக்கிறேன்; ஆனால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களும், (அவர்களுக்குப் பின்) நான் பொறுப்பேற்றதிலிருந்து இன்றுவரை நானும் எவ்விதம் இதில் செயல்பட்டோமோ, அதே போன்றுதான் நீங்களும் இதில் செயல்பட வேண்டும் என்று அல்லாஹ்வின் பெயரால் உறுதியான வாக்குறுதியையும் உடன்படிக்கையையும் நீங்கள் அளிக்க வேண்டும்' என்ற நிபந்தனையின் பேரில் உங்களிடம் ஒப்படைக்கிறேன் என்றேன்.

நீங்களும் (நிபந்தனையை ஏற்று) 'அதை எங்களிடம் ஒப்படையுங்கள்' என்று கூறினீர்கள். அந்த நிபந்தனையின் அடிப்படையிலேயே அதை நான் உங்களிடம் ஒப்படைத்தேன்.

அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக உங்களைக் (குழுவினரைக்) கேட்கிறேன், அந்த நிபந்தனையின் பெயரில்தானே நான் அதை இவர்களிடம் ஒப்படைத்தேன்?"

அதற்கு அக்குழுவினர் "ஆம்" என்றனர்.

பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள் அலீ (ரழி) மற்றும் அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோரை நோக்கி, "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக உங்களைக் கேட்கிறேன், அந்த நிபந்தனையின் பெயரில்தானே நான் அதை உங்களிடம் ஒப்படைத்தேன்?" என்று கேட்க, அவர்கள் இருவரும் "ஆம்" என்றனர்.

உமர் (ரழி) கூறினார்கள்: "இப்போது நீங்கள் என்னிடம் இதுவல்லாத வேறு தீர்ப்பையா எதிர்பார்க்கிறீர்கள்? எவன் அனுமதியால் வானமும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் இதில் இதைத் தவிர வேறு தீர்ப்புக் கூற மாட்டேன். (நிபந்தனைப்படி) உங்களால் அதை நிர்வகிக்க இயலாவிட்டால், அதை என்னிடமே திருப்பிக் கொடுத்துவிடுங்கள். உங்கள் சார்பாக நானே அதை நிர்வகிக்கிறேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4577ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّ مَالِكَ بْنَ أَوْسٍ، حَدَّثَهُ قَالَ أَرْسَلَ إِلَىَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَجِئْتُهُ حِينَ تَعَالَى النَّهَارُ - قَالَ - فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِهِ جَالِسًا عَلَى سَرِيرٍ مُفْضِيًا إِلَى رِمَالِهِ مُتَّكِئًا عَلَى وِسَادَةٍ مِنْ أَدَمٍ ‏.‏ فَقَالَ لِي يَا مَالُ إِنَّهُ قَدْ دَفَّ أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْ قَوْمِكَ وَقَدْ أَمَرْتُ فِيهِمْ بِرَضْخٍ فَخُذْهُ فَاقْسِمْهُ بَيْنَهُمْ - قَالَ - قُلْتُ لَوْ أَمَرْتَ بِهَذَا غَيْرِي قَالَ خُذْهُ يَا مَالُ ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ فَقَالَ عُمَرُ نَعَمْ ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا ثُمَّ جَاءَ ‏.‏ فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عَبَّاسٍ وَعَلِيٍّ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمَا فَقَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا الْكَاذِبِ الآثِمِ الْغَادِرِ الْخَائِنِ ‏.‏ فَقَالَ الْقَوْمُ أَجَلْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَاقْضِ بَيْنَهُمْ وَأَرِحْهُمْ ‏.‏ فَقَالَ مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ يُخَيَّلُ إِلَىَّ أَنَّهُمْ قَدْ كَانُوا قَدَّمُوهُمْ لِذَلِكَ - فَقَالَ عُمَرُ اتَّئِدَا أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى الْعَبَّاسِ وَعَلِيٍّ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ أَتَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَاهُ صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالاَ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ وَعَزَّ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم بِخَاصَّةٍ لَمْ يُخَصِّصْ بِهَا أَحَدًا غَيْرَهُ قَالَ ‏{‏ مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ‏}‏ مَا أَدْرِي هَلْ قَرَأَ الآيَةَ الَّتِي قَبْلَهَا أَمْ لاَ ‏.‏ قَالَ فَقَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَكُمْ أَمْوَالَ بَنِي النَّضِيرِ فَوَاللَّهِ مَا اسْتَأْثَرَ عَلَيْكُمْ وَلاَ أَخَذَهَا دُونَكُمْ حَتَّى بَقِيَ هَذَا الْمَالُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْخُذُ مِنْهُ نَفَقَةَ سَنَةٍ ثُمَّ يَجْعَلُ مَا بَقِيَ أُسْوَةَ الْمَالِ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ أَتَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ ثُمَّ نَشَدَ عَبَّاسًا وَعَلِيًّا بِمِثْلِ مَا نَشَدَ بِهِ الْقَوْمَ أَتَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجِئْتُمَا تَطْلُبُ مِيرَاثَكَ مِنَ ابْنِ أَخِيكَ وَيَطْلُبُ هَذَا مِيرَاثَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ فَرَأَيْتُمَاهُ كَاذِبًا آثِمًا غَادِرًا خَائِنًا وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ ثُمَّ تُوُفِّيَ أَبُو بَكْرٍ وَأَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَوَلِيُّ أَبِي بَكْرٍ فَرَأَيْتُمَانِي كَاذِبًا آثِمًا غَادِرًا خَائِنًا وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنِّي لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ فَوَلِيتُهَا ثُمَّ جِئْتَنِي أَنْتَ وَهَذَا وَأَنْتُمَا جَمِيعٌ وَأَمْرُكُمَا وَاحِدٌ فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ أَنْ تَعْمَلاَ فِيهَا بِالَّذِي كَانَ يَعْمَلُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخَذْتُمَاهَا بِذَلِكَ قَالَ أَكَذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ جِئْتُمَانِي لأَقْضِيَ بَيْنَكُمَا وَلاَ وَاللَّهِ لاَ أَقْضِي بَيْنَكُمَا بِغَيْرِ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَرُدَّاهَا إِلَىَّ ‏.‏
மாலிக் பின் அவ்ஸ் (ரஹ்) அறிவிக்கிறார்கள்:

உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் என்னை அழைத்து அனுப்பினார்கள். பகல் பொழுது உயர்ந்திருந்த நேரத்தில் நான் அவர்களிடம் சென்றேன். அவர்கள் தம் வீட்டில் ஒரு கட்டிலில், விரிப்பு ஏதுமின்றி (அதன் நார்களின் மீது) அமர்ந்திருப்பதைக் கண்டேன். அவர்கள் (பதனிடப்பட்ட) ஒரு தோல் தலையணையின் மீது சாய்ந்திருந்தார்கள்.

அவர்கள் (என்னிடம்), "மாலிக்! உன் சமூகத்தைச் சேர்ந்த சில குடும்பத்தார் (தேவை காரணமாக) இங்கு வந்துள்ளனர். அவர்களுக்குச் சிறிதளவு தர்மம் வழங்க நான் உத்தரவிட்டுள்ளேன். அதை நீ பெற்றுக்கொண்டு அவர்களிடையே பங்கிட்டுக் கொடுப்பாயாக!" என்றார்கள். நான், "இதற்கு என்னைவிட வேறு யாரையாவது நீங்கள் பணித்திருக்கலாமே?" என்றேன். அதற்கு அவர்கள், "மாலிக்! இதை எடுத்துச் செல்" என்றார்கள்.

அப்போது (அவர்களுடைய பணியாளர்) யர்ஃபா உள்ளே வந்து, "இறைநம்பிக்கையாளர்களின் தலைவரே! உஸ்மான், அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப், ஜுபைர் மற்றும் சஅத் (ஆகியோர் வந்துள்ளனர்). அவர்களுக்கு (உள்ளே வர) அனுமதியுண்டா?" என்று கேட்டார். உமர் (ரழி), "ஆம்" என்றார்கள். அவர்களுக்கு அனுமதி அளிக்கப்பட்டதும் அவர்கள் உள்ளே நுழைந்தார்கள். பிறகு சிறிது நேரம் கழித்து (யர்ஃபா) வந்து, "அப்பாஸ் மற்றும் அலீ (ஆகியோர் வந்துள்ளனர்). அவர்களுக்கு (உள்ளே வர) அனுமதியுண்டா?" என்று கேட்டார். உமர் (ரழி), "ஆம்" என்றார்கள். அவர்களுக்கு அனுமதி அளிக்கப்பட்டதும் உள்ளே நுழைந்தார்கள்.

அப்பாஸ் (ரழி), "இறைநம்பிக்கையாளர்களின் தலைவரே! எனக்கும், இந்தப் பொய்யன், பாவி, மோசடிக்காரன், துரோகிக்கும் இடையே தீர்ப்பளியுங்கள்" என்று (அலீயைக் குறிப்பிட்டு) கூறினார். உடனே அங்கிருந்தவர்கள் (உஸ்மான் உள்ளிட்டோர்), "ஆம், இறைநம்பிக்கையாளர்களின் தலைவரே! இவர்களுக்கிடையே தீர்ப்பளித்து இவர்களை ஆசுவாசப்படுத்துங்கள்" என்றனர்.

மாலிக் பின் அவ்ஸ் கூறுகிறார்: இதற்காகவே அவர்கள் (அப்பாஸும் அலீயும்) அக்குழுவினரை (தங்கள் கோரிக்கைக்கு ஆதரவாகப் பரிந்துரைக்க) முன்கூட்டியே அனுப்பி வைத்திருக்கிறார்கள் என்று நான் கருதினேன்.

உமர் (ரழி), "நிதானமாக இருங்கள்! எவனின் அனுமதியால் வானமும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டு உங்களைக் கேட்கிறேன்: 'நாங்கள் (நபிமார்கள்) வாரிசுகளுக்கு எதையும் விட்டுச் செல்வதில்லை; நாங்கள் விட்டுச் செல்வதெல்லாம் தர்மம் (ஸதகா) ஆகும்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். (அங்கிருந்த) அக்குழுவினர் "ஆம்" என்றனர்.

பிறகு அப்பாஸ் மற்றும் அலீ ஆகியோரை நோக்கித் திரும்பி, "எவனின் அனுமதியால் வானமும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டு உங்கள் இருவரையும் கேட்கிறேன்: 'நாங்கள் வாரிசுகளுக்கு எதையும் விட்டுச் செல்வதில்லை; நாங்கள் விட்டுச் செல்வதெல்லாம் தர்மம் ஆகும்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நீங்கள் இருவரும் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவ்விருவரும் "ஆம்" என்றனர்.

உமர் (ரழி) கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக அல்லாஹ், தன் தூதருக்கு (ஸல்) பிரத்தியேகமாக ஒன்றை வழங்கினான்; அவரைத் தவிர வேறு யாருக்கும் அதை வழங்கவில்லை." பிறகு, "{ஊர் மக்களிடமிருந்து அல்லாஹ் தன் தூதருக்கு எதைக் கொடுத்தானோ அது அல்லாஹ்வுக்கும் அவனுடைய தூதருக்கும் உரியதாகும்}" (அல்குர்ஆன் 59:6-7) என்ற இறைவசனத்தை ஓதிக் காட்டினார்கள். (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: இதற்கு முந்தைய வசனத்தையும் அவர்கள் ஓதினார்களா என்று எனக்குத் தெரியவில்லை).

உமர் (ரழி) தொடர்ந்தார்கள்: "பனூ நளீர் குலத்தாரின் சொத்துக்களை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உங்கள் (முஹாஜிர்கள்) இடையே பங்கிட்டுக் கொடுத்தார்கள். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவர்கள் உங்களை விட்டுவிட்டு (அச்சொத்தை) தமதாக்கிக் கொள்ளவில்லை; உங்களை விடுத்து (தமக்கென) எதையும் பதுக்கிக் கொள்ளவுமில்லை. இறுதியாக இச்செல்வம் எஞ்சியது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இதிலிருந்து தங்கள் குடும்பத்தாருக்கு ஒரு வருடத்திற்குத் தேவையான செலவை எடுத்துக்கொள்வார்கள். பிறகு எஞ்சியதை இறைவழியில் (பைத்துல் மாலில் பொதுச் சொத்தாகச்) சேர்த்துவிடுவார்கள்."

பிறகு, "எவனின் அனுமதியால் வானமும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டு உங்களைக் கேட்கிறேன், இதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று (குழுவினரைப் பார்த்துக்) கேட்டார்கள். அவர்கள் "ஆம்" என்றனர். பிறகு அப்பாஸ் மற்றும் அலீ ஆகியோரைப் பார்த்து, "இதை நீங்கள் இருவரும் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவர்களும் "ஆம்" என்றனர்.

உமர் (ரழி) கூறினார்கள்: "பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இறந்ததும், அபூபக்ர் (ரழி), 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதருடைய பொறுப்பாளர் (அவரது சொத்துக்களின் நிர்வாகி)' என்று கூறினார்கள். அப்போது நீங்கள் இருவரும் உங்கள் கோரிக்கையுடன் வந்தீர்கள். (அப்பாஸை நோக்கி) நீங்கள் உங்கள் சகோதரரின் மகனான (நபியவர்களின்) சொத்தில் உங்கள் பங்கைத் தேடி வந்தீர்கள். (அலீயை நோக்கி) இவர், தம் மனைவியின் தந்தை வழிச் சொத்தைத் தேடி வந்தார். அப்போது அபூபக்ர் (ரழி), 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நாங்கள் வாரிசுகளை விட்டுச் செல்வதில்லை; நாங்கள் விட்டுச் செல்வதெல்லாம் தர்மம் ஆகும்" என்று கூறியுள்ளார்கள்' என்று பதிலளித்தார்கள். அப்போது நீங்கள் இருவரும் அவரைப் பொய்யர், பாவி, மோசடிக்காரன், துரோகி என்று கருதினீர்கள். ஆனால் அல்லாஹ் அறிவான்; நிச்சயமாக அவர் (அபூபக்ர்) உண்மையாளர், நன்மையை நாடுபவர், நேர்வழி பெற்றவர், சத்தியத்தைப் பின்பற்றுபவர் ஆவார்.

பிறகு அபூபக்ர் (ரழி) இறந்ததும், 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் மற்றும் அபூபக்ரின் பொறுப்பாளர் (அவர்களின் சொத்துக்களின் நிர்வாகி)' என்று கூறினேன். அப்போதும் நீங்கள் என்னை ஒரு பொய்யர், பாவி, மோசடிக்காரன், துரோகி என்று கருதினீர்கள். ஆனால் அல்லாஹ் அறிவான்; நிச்சயமாக நான் உண்மையாளன், நன்மையை நாடுபவன், நேர்வழி பெற்றவன், சத்தியத்தைப் பின்பற்றுபவன் ஆவேன். அப்பொறுப்பை நான் நிர்வகித்து வந்தேன்.

பிறகு நீங்கள் இருவரும் (மீண்டும்) என்னிடம் வந்தீர்கள். உங்கள் இருவரின் சொல்லும் ஒன்றே; உங்கள் விவகாரமும் ஒன்றே. 'இதை (நிர்வகிக்க) எங்களிடம் ஒப்படைத்துவிடுங்கள்' என்று கேட்டீர்கள். அதற்கு நான், 'நீங்கள் விரும்பினால் இதை உங்களிடம் ஒப்படைக்கிறேன்; ஆனால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இதை எவ்வாறு நிர்வகித்தார்களோ அவ்வாறே நீங்களும் நிர்வகிக்க வேண்டும் என்ற அல்லாஹ்வின் உடன்படிக்கையின் பேரிலேயே தருவேன்' என்று கூறினேன். அந்த நிபந்தனையின் பேரிலேயே இதை நீங்கள் பெற்றுக்கொண்டீர்கள். அப்படித்தானே?" என்று கேட்டார்கள். இருவரும் "ஆம்" என்றனர்.

பிறகு உமர் (ரழி), "இப்போது (அந்த நிபந்தனையை மீறிப் பங்கு பிரிக்கச் சொல்லி) என்னிடம் வேறு தீர்ப்பை நாடி வந்துள்ளீர்களா? இல்லை! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! மறுமை நாள் ஏற்படும் வரை இதற்கு மாற்றமான தீர்ப்பை நான் வழங்கவே மாட்டேன். உங்களால் இதை (அந்த நிபந்தனைப்படி) நிர்வகிக்க முடியாவிட்டால், அதை என்னிடமே திருப்பிக் கொடுத்துவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4140சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، - يَعْنِي ابْنَ دِينَارٍ - عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، عَنْ عُمَرَ، قَالَ كَانَتْ أَمْوَالُ بَنِي النَّضِيرِ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِمَّا لَمْ يُوجِفِ الْمُسْلِمُونَ عَلَيْهِ بِخَيْلٍ وَلاَ رِكَابٍ فَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى نَفْسِهِ مِنْهَا قُوتَ سَنَةٍ وَمَا بَقِيَ جَعَلَهُ فِي الْكُرَاعِ وَالسِّلاَحِ عُدَّةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏.‏
உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
'பனூ நளீர் கோத்திரத்தாரின் செல்வம், முஸ்லிம்கள் குதிரைகள் மற்றும் ஒட்டகங்களுடன் (போரிட) படையெடுத்துச் செல்லாத நிலையில், அல்லாஹ் தனது தூதருக்கு (ஸல்) வழங்கிய ஃபய்ஃ செல்வங்களில் ஒன்றாகும். அதிலிருந்து நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்களின் ஓராண்டுக்கான உணவை (தமக்காக) எடுத்து வைத்துக் கொண்டார்கள். மீதமுள்ளதை அல்லாஹ்வின் பாதையில் (போருக்கான) குதிரைப்படை மற்றும் ஆயுதங்களுக்காக ஒதுக்கினார்கள்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
2963சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ الْمَعْنَى، قَالاَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ الزَّهْرَانِيُّ، حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، قَالَ أَرْسَلَ إِلَىَّ عُمَرُ حِينَ تَعَالَى النَّهَارُ فَجِئْتُهُ فَوَجَدْتُهُ جَالِسًا عَلَى سَرِيرٍ مُفْضِيًا إِلَى رِمَالِهِ فَقَالَ حِينَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ يَا مَالُ إِنَّهُ قَدْ دَفَّ أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْ قَوْمِكَ وَإِنِّي قَدْ أَمَرْتُ فِيهِمْ بِشَىْءٍ فَاقْسِمْ فِيهِمْ ‏.‏ قُلْتُ لَوْ أَمَرْتَ غَيْرِي بِذَلِكَ ‏.‏ فَقَالَ خُذْهُ ‏.‏ فَجَاءَهُ يَرْفَأُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا ثُمَّ جَاءَهُ يَرْفَأُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ لَكَ فِي الْعَبَّاسِ وَعَلِيٍّ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا - يَعْنِي عَلِيًّا - فَقَالَ بَعْضُهُمْ أَجَلْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَارْحَمْهُمَا ‏.‏ قَالَ مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ خُيِّلَ إِلَىَّ أَنَّهُمَا قَدَّمَا أُولَئِكَ النَّفَرَ لِذَلِكَ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ رَحِمَهُ اللَّهُ اتَّئِدَا ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أُولَئِكَ الرَّهْطِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَالْعَبَّاسِ رضى الله عنهما فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالاَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم بِخَاصَّةٍ لَمْ يَخُصَّ بِهَا أَحَدًا مِنَ النَّاسِ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏ وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلاَ رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ‏}‏ وَكَانَ اللَّهُ أَفَاءَ عَلَى رَسُولِهِ بَنِي النَّضِيرِ فَوَاللَّهِ مَا اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ وَلاَ أَخَذَهَا دُونَكُمْ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْخُذُ مِنْهَا نَفَقَةَ سَنَةٍ أَوْ نَفَقَتَهُ وَنَفَقَةَ أَهْلِهِ سَنَةً وَيَجْعَلُ مَا بَقِيَ أُسْوَةَ الْمَالِ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أُولَئِكَ الرَّهْطِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى الْعَبَّاسِ وَعَلِيٍّ رضى الله عنهما فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ ‏.‏ فَلَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجِئْتَ أَنْتَ وَهَذَا إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَطْلُبُ أَنْتَ مِيرَاثَكَ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ وَيَطْلُبُ هَذَا مِيرَاثَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ فَوَلِيَهَا أَبُو بَكْرٍ فَلَمَّا تُوُفِّيَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَوَلِيُّ أَبِي بَكْرٍ فَوَلِيتُهَا مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَلِيَهَا فَجِئْتَ أَنْتَ وَهَذَا وَأَنْتُمَا جَمِيعٌ وَأَمْرُكُمَا وَاحِدٌ فَسَأَلْتُمَانِيهَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا أَنْ أَدْفَعَهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ أَنْ تَلِيَاهَا بِالَّذِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلِيهَا فَأَخَذْتُمَاهَا مِنِّي عَلَى ذَلِكَ ثُمَّ جِئْتُمَانِي لأَقْضِيَ بَيْنَكُمَا بِغَيْرِ ذَلِكَ وَاللَّهِ لاَ أَقْضِي بَيْنَكُمَا بِغَيْرِ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَرُدَّاهَا إِلَىَّ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ إِنَّمَا سَأَلاَهُ أَنْ يَكُونَ يُصَيِّرُهُ بَيْنَهُمَا نِصْفَيْنِ لاَ أَنَّهُمَا جَهِلاَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ فَإِنَّهُمَا كَانَا لاَ يَطْلُبَانِ إِلاَّ الصَّوَابَ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لاَ أُوقِعُ عَلَيْهِ اسْمَ الْقَسْمِ أَدَعُهُ عَلَى مَا هُوَ عَلَيْهِ ‏.‏
மாலிக் பின் அவ்ஸ் பின் அல்ஹதஸான் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

பகல் பொழுது நன்கு ஏறிய வேளையில் உமர் (ரழி) அவர்கள் எனக்கு ஆளனுப்பினார்கள். நான் அவர்களிடம் சென்றேன். அவர்கள் ஒரு விரிப்பில்லாத கட்டிலில் (அதன் பின்னல்கள் மீது) அமர்ந்திருப்பதை நான் கண்டேன். நான் அவர்களிடம் சென்றபோது, அவர்கள் கூறினார்கள்: "மாலிக்! உங்கள் சமூகத்தைச் சேர்ந்த சில குடும்பத்தினர் (உதவி தேடித்) திரளாக வந்துள்ளனர். அவர்களுக்கு (ஏதேனும் கொடுக்குமாறு) நான் உத்தரவிட்டுள்ளேன், எனவே இதை அவர்களுக்குப் பங்கிட்டுக் கொடுங்கள்." நான், "நீங்கள் இந்தப் பணியை வேறு யாருக்காவது இட்டிருக்கலாம்" என்றேன். அவர்கள், "இதை எடுத்துக்கொள்" என்றார்கள்.

பிறகு (உமர் (ரழி) அவர்களின் பணியாளர்) யர்ஃபா அவர்கள் வந்து, "அமீருல் மூஃமினீன் அவர்களே, உஸ்மான் பின் அஃப்பான் (ரழி), அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி), அஸ்ஸுபைர் இப்னுல் அவ்வாம் (ரழி), மற்றும் சஅத் பின் அபீவக்காஸ் (ரழி) ஆகியோர் (உள்ளே வர) அனுமதிப்பீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், "ஆம்" என்று கூறினார்கள். எனவே அவர் அவர்களை அனுமதித்தார், அவர்களும் உள்ளே நுழைந்தார்கள். பிறகு யர்ஃபா மீண்டும் வந்து, "அமீருல் மூஃமினீன் அவர்களே, அப்பாஸ் (ரழி) மற்றும் அலீ (ரழி) ஆகியோரை அனுமதிப்பீர்களா?" என்று கேட்டார். அவர்கள், "ஆம்" என்று கூறினார்கள். எனவே அவர் அவர்களை அனுமதித்தார், அவர்களும் உள்ளே நுழைந்தார்கள்.

அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "அமீருல் மூஃமினீன் அவர்களே, எனக்கும் இவருக்கும் (அலீயைக் (ரழி) குறிப்பிட்டு) இடையில் தீர்ப்பு வழங்குங்கள்" என்று கூறினார்கள். (வந்திருந்த) அக்குழுவினர், "ஆம், அமீருல் மூஃமினீன் அவர்களே, அவர்களுக்குள் தீர்ப்பு வழங்கி அவர்களுக்கு ஆறுதல் அளியுங்கள்" என்று கூறினார்கள். (மாலிக் பின் அவ்ஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: அவர்கள் இருவரும் இதற்காகவே அந்தக் குழுவினரை (முன்னரே பேசிவைத்து) அழைத்து வந்திருக்கிறார்கள் என்று எனக்குத் தோன்றியது).

உமர் (ரழி) அவர்கள், "பொறுமையாக இருங்கள்" என்று கூறினார்கள். பிறகு அவர்கள் அந்தக் குழுவினரை நோக்கித் திரும்பி, "யாருடைய கட்டளையால் வானமும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டுக் கேட்கிறேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'நாம் (நபிமார்கள்) வாரிசாகப் பெறப்படமாட்டோம். நாம் விட்டுச்செல்வது எல்லாம் ஸதகா (தர்மம்) ஆகும்' என்று கூறியதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், "ஆம்" என்றார்கள்.

பிறகு அவர்கள் அலீ (ரழி) மற்றும் அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோரை நோக்கித் திரும்பி, "யாருடைய கட்டளையால் வானமும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டுக் கேட்கிறேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'நாம் (நபிமார்கள்) வாரிசாகப் பெறப்படமாட்டோம். நாம் விட்டுச்செல்வது எல்லாம் ஸதகா (தர்மம்) ஆகும்' என்று கூறியதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள் இருவரும், "ஆம்" என்றார்கள்.

பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக அல்லாஹ், தன்னுடைய தூதருக்கு (ஸல்) (போரில் கிடைத்த செல்வத்தில்) ஒரு சிறப்பை வழங்கினான். அதை அவர் தவிர வேறு யாருக்கும் வழங்கவில்லை. மிக உயர்ந்தோனாகிய அல்லாஹ் கூறினான்:

{‏وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلاَ رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ‏}

'அல்லாஹ் தன் தூதருக்கு அவர்களிடமிருந்து (எடுத்து) வழங்கியவைக்காக நீங்கள் குதிரைகளையோ ஒட்டகங்களையோ ஓட்டிச் செல்லவில்லை. ஆனால் அல்லாஹ் தான் விரும்பியவர் மீது தன் தூதர்களுக்கு அதிகாரம் அளிக்கிறான்; மேலும் அல்லாஹ் எல்லாப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றல் உடையவன்' (அல்-ஹஷ்ர் 59:6).

எனவே, அல்லாஹ் பனூ நளீர் (சொத்தை) தன் தூதருக்கு வழங்கினான். அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக, அவர்கள் அதைத் தங்களுக்காக மட்டும் ஒதுக்கிக் கொள்ளவில்லை, உங்களுக்குக் கொடுக்காமல் அதைத் தாமே எடுத்துக் கொள்ளவுமில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அச்சொத்திலிருந்து) தமது வருடாந்திர செலவை எடுத்துக்கொள்வார்கள். அல்லது தமது குடும்பத்திற்கு அவர்களின் வருடாந்திர செலவை (இதிலிருந்து) கொடுத்துவிட்டு, மீதமுள்ளதை இறைவனின் சொத்தைப் போல் (பைத்துல் மாலில் சேர்த்து) கையாண்டார்கள்."

பிறகு அவர்கள் அந்த (நான்கு பேர் கொண்ட) குழுவினரை நோக்கித் திரும்பி, "யாருடைய கட்டளையால் வானமும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டுக் கேட்கிறேன். அதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், "ஆம்" என்றார்கள். பிறகு அவர்கள் அப்பாஸ் (ரழி) மற்றும் அலீ (ரழி) ஆகியோரை நோக்கித் திரும்பி, "யாருடைய கட்டளையால் வானமும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டுக் கேட்கிறேன். அதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள் இருவரும், "ஆம்" என்றார்கள்.

(உமர் (ரழி) தொடர்ந்தார்கள்): "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இறந்தபோது, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதரின் (ஸல்) பொறுப்பாளர் (Wali)' என்று கூறினார்கள். பிறகு நீங்களும் இவர் (அலீ (ரழி))யும் அபூபக்கரிடம் (ரழி) வந்தீர்கள். (அப்பாஸே!) நீங்கள் உங்கள் சகோதரரின் மகனிடமிருந்து (நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து) உங்கள் வாரிசுரிமையைக் கேட்டீர்கள். இவர் (அலீ (ரழி)) தம் மனைவியின் பங்காக அவருடைய தந்தையின் சொத்திலிருந்து கேட்டார். அப்போது அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'நாம் (நபிமார்கள்) வாரிசாகப் பெறப்படமாட்டோம். நாம் விட்டுச்செல்வது எல்லாம் ஸதகா ஆகும்' என்று கூறியுள்ளார்கள்' என்று சொன்னார்கள். அவர் (அபூபக்ர் (ரழி)) உண்மையாளர், நம்பிக்கைக்குரியவர், நேர்வழி பெற்றவர், சத்தியத்தைப் பின்பற்றுபவர் என்பதை அல்லாஹ் அறிவான். பிறகு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் அதை (நபியின் சொத்தை) நிர்வகித்தார்கள்.

அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் இறந்தபோது, நான், 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) மற்றும் அபூபக்கரின் (ரழி) பொறுப்பாளர்' என்று கூறினேன். எனவே அல்லாஹ் நாடிய காலம் வரை நான் அதை நிர்வகித்தேன். பிறகு நீங்களும் இவர் (அலீ (ரழி))யும் என்னிடம் வந்தீர்கள். உங்கள் இருவரின் கோரிக்கையும் ஒன்றுதான், உங்கள் விஷயமும் ஒன்றுதான். நீங்கள் இருவரும் அதை (நிர்வகிக்கும் பொறுப்பை) என்னிடம் கேட்டீர்கள். நான் கூறினேன்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நிர்வகித்தது போலவே நீங்களும் அதை நிர்வகிப்பீர்கள் என்ற அல்லாஹ்வின் உடன்படிக்கைக்குக் கட்டுப்பட்டிருப்பீர்கள் என்றால், நான் அதை உங்களிடம் ஒப்படைக்கிறேன்.' எனவே அந்த நிபந்தனையின் பேரில் நீங்கள் அதை என்னிடமிருந்து பெற்றுக் கொண்டீர்கள்.

பிறகு இப்போது மீண்டும் நீங்கள் என்னிடம் வந்து, அதைத் தவிர வேறு விதமாக உங்களுக்குள் தீர்ப்பு வழங்க வேண்டும் என்று கேட்கிறீர்கள். அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக, மறுமை நாள் வரும் வரை நான் உங்களுக்குள் அதைத் தவிர வேறு எந்தத் தீர்ப்பையும் வழங்க மாட்டேன். உங்களால் (நிர்வகிக்க) முடியாவிட்டால், அதை என்னிடமே திருப்பிக் கொடுத்து விடுங்கள்."

அபூ தாவூத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: அவர்கள் இருவரும் அதைத் தங்களுக்குள் சரிபாதியாகப் பிரித்துக் கொடுக்குமாறு (நிர்வாகப் பொறுப்பை மட்டுமே) அவரிடம் கேட்டார்கள்; நபி (ஸல்) அவர்கள், ‘(நபிமார்களான) எங்களுக்கு யாரும் வாரிசாக முடியாது. நாங்கள் விட்டுச் செல்வதெல்லாம் ஸதகா (தர்மம்) ஆகும்’ என்று கூறியதை அவர்கள் அறியாதிருந்தார்கள் என்பதற்காக அல்ல. அவர்களும் (மார்க்கத் தீர்ப்பில்) சரியானதைத்தான் தேடிக்கொண்டிருந்தார்கள். அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: நான் இதற்குப் 'பங்கீடு' (Mirath - வாரிசுரிமைப் பங்கீடு) என்ற பெயரைச் சூட்டமாட்டேன்; நான் அதை (நபி (ஸல்) மற்றும் அபூபக்ர் (ரழி) காலத்தில் இருந்த) அதன் முந்தைய நிலையிலேயே விட்டுவிடுகிறேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح (الألباني)
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ الْقَاضِي، ثنا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ، أنا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ , أنا الشَّافِعِيُّ قَالَ: سَمِعْتُ ابْنَ عُيَيْنَةَ يُحَدِّثُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ , أَنَّهُ سَمِعَ مَالِكَ بْنَ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ يَقُولُ: سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، وَالْعَبَّاسُ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ؓ يَخْتَصِمَانِ إِلَيْهِ فِي أَمْوَالِ النَّبِيِّ ﷺ، فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ: " كَانَتْ أَمْوَالُ بَنِي النَّضِيرِ مِمَّا أَفَاءَ اللهُ عَلَى رَسُولِهِ مِمَّا لَمْ يُوجِفْ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ بِخَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ، فَكَانَتْ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ خَالِصًا دُونَ الْمُسْلِمِينَ، وَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُنْفِقُ مِنْهَا عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَةٍ، فَمَا فَضَلَ جَعَلَهُ فِي الْكُرَاعِ وَالسِّلَاحِ عُدَّةً فِي سَبِيلِ اللهِ , ثُمَّ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَوَلِيَهَا أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ بِمِثْلِ مَا وَلِيَهَا بِهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ , ثُمَّ وَلِيتُهَا بِمِثْلِ مَا وَلِيَهَا بِهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، ثُمَّ سَأَلْتُمَانِي أَنْ أُوَلِّيَكُمَاهَا، فَوَلَّيْتُكُمَاهَا عَلَى أَنْ تَعْمَلَا فِيهَا بِمِثْلِ مَا وَلِيَهَا بِهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ وَلِيَهَا بِهِ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ وَلِيتُهَا بِهِ، فَجِئْتُمَانِي تَخْتَصِمَانِ أتُرِيدَانِ أَنْ أَدْفَعَ إِلَى كُلِّ وَاحِدٍ مِنْكُما نِصْفًا، أتُرِيدَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ مَا قَضَيْتُ بِهِ بَيْنَكُمَا أَوَّلًا , فَلَا وَالَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ، لَا أَقْضِي بَيْنَكُمَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ , فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلِيَّ أَكْفِيكُمَاهَا " قَالَ الشَّافِعِيُّ: فَقَالَ لِي سُفْيَانُ: لَمْ أَسْمَعْهُ مِنَ الزُّهْرِيِّ، وَلَكِنْ أَخْبَرَنِيهِ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ، قُلْتُ: كَمَا قَصَصْتَ؟ قَالَ: نَعَمْ أَخْرَجَهُ الْبُخَارِيُّ وَمُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ مُخْتَصَرًا. قَالَ الشَّافِعِيُّ: وَمَعْنَى قَوْلِ عُمَرَ: لِرَسُولِ اللهِ ﷺ خَاصَّةً، يُرِيدُ مَا كَانَ يَكُونُ لِلْمُوجِفِينَ، وَذَلِكَ أَرْبَعَةُ أَخْمَاسٍ 12725 - أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ , وَأَبُو سَعِيدِ بْنُ أَبِي عَمْرٍو، قَالَا: ثنا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ، ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِسْحَاقَ , ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ , ثنا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ قَالَ: بَيْنَمَا أَنَا جَالِسٌ فِي أَهْلِي حِينَ تَمَتَّعَ النَّهَارُ، إِذْ أَتَى رَسُولُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ: أَجِبْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَيْهِ. فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فِي مُحَاوَرَةِ عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ ؓ ، فَقَالَ عُمَرُ: أَنَا أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ، إِنَّ اللهَ خَصَّ رَسُولَهُ بِشَيْءٍ مِنْ هَذَا الْفَيْءِ، لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ , ثُمَّ قَرَأَ {مَا أَفَاءَ اللهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ} [الحشر: 6] حَتَّى بَلَغَ {وَاللهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ} [البقرة: 284]، وَكَانَتْ هَذِهِ خَاصَّةً لِرَسُولِ اللهِ ﷺ، مَا اخْتَارَهَا دُونَكُمْ , وَلَا اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ، وَلَكِنْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ، حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ، فَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُنْفِقُ مِنْهَا عَلَى أَهْلِهِ سَنَتَهُمْ مِنْ هَذَا، ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ مِنْهَا فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللهِ، فَعَمِلَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حَيَاتَهُ. وَذَكَرَ بَاقِيَ الْحَدِيثِ. ثُمَّ قَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ: أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ: أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ، أَنَّ عُمَرَ قَالَ فِيمَا يَحْتَجُّ بِهِ: كَانَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ ثَلَاثَةُ صَفَايَا: بَنُو النَّضِيرِ، وَخَيْبَرُ، وَفَدَكٌ , فَأَمَّا بَنُو النَّضِيرِ فَكَانَتْ حَبْسًا لِنَوَائِبِهِ , وَأَمَّا فَدَكٌ فَكَانَتْ لِابْنِ السَّبِيلِ , وَأَمَّا خَيْبَرُ فَجَزَّأَهَا ثَلَاثَةَ أَجْزَاءٍ، فَقَسَمَ مِنْهَا جُزْئَيْنِ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ، وَحَبَسَ جُزْءًا لِنَفْسِهِ وَنَفَقَةِ أَهْلِهِ، فَمَا فَضَلَ عَنْ نَفَقَةِ أَهْلِهِ رَدَّهُ عَلَى فُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ
மாலிக் பின் அவ்ஸ் பின் அல்ஹதஸான் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்களிடம் அப்பாஸ் (ரழி) மற்றும் அலீ பின் அபீதாலிப் (ரழி) ஆகிய இருவரும் நபி ((ஸல்)) அவர்களின் (நிர்வாகத்திலிருந்த) சொத்துக்கள் தொடர்பாக வாதிட்டுக் கொண்டிருந்தபோது நான் செவியுற்றேன். அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"பனூ நளீர் குலத்தாரின் சொத்துக்கள், முஸ்லிம்கள் குதிரைகளையோ ஒட்டகங்களையோ ஓட்டிச் சென்று போர் புரியாமல் (போரின்றி) அல்லாஹ் தனது தூதருக்கு அளித்த 'ஃபய்' (Fai) எனும் சொத்துக்களில் உள்ளதாகும். எனவே, அவை (போரில் பங்கெடுத்த) முஸ்லிம்களுக்குப் பொதுவானதாக (பங்கிடப்பட வேண்டியதாக) இல்லாமல், அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களுக்கு மட்டுமே உரிய பிரத்தியேகமானதாக இருந்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் அதிலிருந்து தமது குடும்பத்தினருக்கு ஓராண்டுக்குத் தேவையான செலவினங்களை வழங்குவார்கள். எஞ்சியதை அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போருக்கான) குதிரைகள் மற்றும் ஆயுதங்கள் (வாங்குவதற்கான) தயாரிப்புப் பணிகளுக்காக ஒதுக்கிவிடுவார்கள்.

பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் வஃபாத்தான (மறைந்த) பிறகு, அபூபக்ர் அஸ்ஸித்தீக் (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் எவ்வாறு அதனை நிர்வகித்தார்களோ அதேபோன்று அதனை நிர்வகித்தார்கள். பின்னர் நான், அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) மற்றும் அபூபக்ர் அஸ்ஸித்தீக் (ரழி) ஆகியோர் நிர்வகித்த அதே முறையில் அதனை நிர்வகித்து வந்தேன்.

பிறகு, நீங்கள் இருவரும் அதனை (நிர்வகிக்கும் பொறுப்பை) உங்களிடம் ஒப்படைக்குமாறு என்னிடம் கேட்டீர்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)), பின்னர் அபூபக்ர் (ரழி), பின்னர் நான் ஆகியோரால் எவ்வாறு நிர்வகிக்கப்பட்டதோ அதே முறையில் நீங்களும் செயல்பட வேண்டும் என்ற நிபந்தனையின் அடிப்படையில் நான் அதனை உங்களிடம் ஒப்படைத்தேன். ஆனால் இப்போது நீங்கள் இருவரும் உங்களுக்குள் வாதிட்டுக்கொண்டு (மீண்டும்) என்னிடம் வந்துள்ளீர்கள். உங்கள் ஒவ்வொருவருக்கும் (நிர்வகிப்பதற்காக அல்லாமல் உரிமையாக) சரிபாதியாக நான் அதனைப் பிரித்துத் தர வேண்டும் என விரும்புகிறீர்களா? நான் உங்களிடையே முதலில் வழங்கிய தீர்ப்பைவிட வேறுபட்ட ஒரு தீர்ப்பை நான் வழங்க வேண்டும் என்று எதிர்பார்க்கிறீர்களா? எவன் அனுமதியால் வானங்களும் பூமியும் நிலைபெற்று நிற்கின்றனவோ அவன் மீது சத்தியமாக! இதைத் தவிர வேறு எந்தத் தீர்ப்பையும் நான் உங்களுக்கு வழங்கமாட்டேன். உங்களால் அந்த நிபந்தனைகளை (தொடர்ந்து) நிறைவேற்ற முடியவில்லையென்றால், அதனை என்னிடமே திருப்பித் தந்துவிடுங்கள், உங்கள் இருவர் சார்பாகவும் நானே அதனை நிர்வகித்துக் கொள்கிறேன்."

இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: சுஃப்யான் என்னிடம் கூறினார்: "நான் இதனை அஸ்-ஸுஹ்ரீயிடமிருந்து நேரடியாகச் செவியுறவில்லை. மாறாக, அஸ்-ஸுஹ்ரீயிடமிருந்து அம்ரு பின் தீனார் எனக்கு இதனை அறிவித்தார்." நான் கேட்டேன்: "நீங்கள் விவரித்தவாறேவா?" அவர் "ஆம்" என்றார். (இப்னு உயைனாவின் ஹதீஸிலிருந்து சுருக்கமாக புகாரி மற்றும் முஸ்லிம் ஆகிய இரு ஸஹீஹான நூல்களிலும் இது பதிவாகியுள்ளது). இமாம் ஷாஃபிஈ கூறுகிறார்கள்: "உமர் (ரழி) அவர்கள் 'அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு மட்டும் பிரத்தியேகமானது' என்று கூறியதன் பொருள், போரில் பங்கேற்ற வீரர்களுக்குக் கிடைக்கக்கூடிய ஐந்தில் நான்கு பங்கு (கனீமத்) என்பதைத் தவிர்ப்பதற்காக (அதாவது இது முழுமையாக அரசுத் தலைவரின் அதிகாரத்திற்கு உட்பட்டது என்பதைக் குறிக்க) ஆகும்."

(மேலும்) மாலிக் பின் அவ்ஸ் பின் அல்ஹதஸான் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நான் பகல் வேளையில் என் குடும்பத்தாருடன் அமர்ந்திருந்தபோது, உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்களின் தூதுவர் வந்து, "அமீருல் முஃமினீன் உங்களை அழைக்கிறார்கள், வாருங்கள்" என்று கூறினார். நான் புறப்பட்டுச் சென்று அவர்களிடம் நுழைந்தேன். (அங்கு அலீ மற்றும் அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோருடனான நீண்ட உரையாடலைக் கொண்ட ஹதீஸை அவர் குறிப்பிட்டார்).

அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த விவகாரம் குறித்து நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கிறேன். அல்லாஹ் இந்த 'ஃபய்' சொத்தில் ஒரு பகுதியைத் தனது தூதருக்கு மட்டும் பிரத்தியேகமாக அளித்தான், வேறு எவருக்கும் அதனை அவன் வழங்கவில்லை. பின்னர் பின்வரும் குர்ஆன் வசனத்தை ஓதிக் காட்டினார்கள்:
"அவர்களிடமிருந்து அல்லாஹ் தன் தூதருக்கு மீட்டுக்கொடுத்த (ஃபய்) எதற்கும் நீங்கள் குதிரைகளையோ ஒட்டகங்களையோ விரட்டிச் செல்லவில்லை..." [அல்-ஹஷ்ர்: 6] என்பதிலிருந்து "...நிச்சயமாக அல்லாஹ் அனைத்துப் பொருட்கள் மீதும் பேராற்றல் உடையவன்" [அல்-ஹஷ்ர்: 6] என்று முடியும் வரை ஓதினார்கள்.

இது அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களுக்கு மட்டுமே உரித்தானதாகும். இதை உங்களை விட்டுவிட்டு தமக்காக (சுயநலத்திற்காக) அவர்கள் எடுத்துக் கொள்ளவில்லை, உங்களை விடத் தமக்கு மட்டும் முன்னுரிமை கொடுத்துக் கொள்ளவும் இல்லை. மாறாக, அதனை உங்களுக்கு வழங்கினார்கள், உங்களிடையே அதனைப் பங்கிட்டார்கள். இறுதியில் இந்தச் செல்வம் மட்டுமே மீதமிருந்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் இதிலிருந்து தமது குடும்பத்தினருக்கு ஓராண்டுக்கான செலவை வழங்குவார்கள். பின்னர் மீதமுள்ளதை எடுத்து அல்லாஹ்வின் செல்வமாக (பொது நிதியாகக்) கருதி அதற்கான வழிகளில் செலவிடுவார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் தம் வாழ்நாள் முழுவதும் இவ்வாறே செயல்பட்டார்கள்." (எனக் கூறி மீதி ஹதீஸைக் குறிப்பிட்டார்).

பின்னர் உஸாமா பின் ஸைத் கூறுகிறார்: முஹம்மது பின் அல்-முன்கதிர், மாலிக் பின் அவ்ஸிடமிருந்து இந்த ஹதீஸைப் போன்றே எனக்கு அறிவித்தார். இப்னு ஷிஹாப் கூறுகிறார்: மாலிக் பின் அவ்ஸ் எனக்கு அறிவித்தார்: உமர் (ரழி) அவர்கள் ஆதாரமாகக் கூறிய வார்த்தைகளில் பின்வருவனவும் அமைந்திருந்தன:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களுக்கு 'ஸஃபாயா' (பிரத்தியேகமாகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட) மூன்று சொத்துக்கள் இருந்தன: பனூ நளீர், கைபர் மற்றும் ஃபதக். இதில் பனூ நளீர் சொத்துக்கள் அவர்களின் அவசரகாலத் தேவைகளுக்காக (மற்றும் பொது நலனுக்காக) நிறுத்திவைக்கப்பட்டன. ஃபதக் சொத்துக்கள் வழிப்போக்கர்களுக்காக (முஸாஃபிர்) ஒதுக்கப்பட்டன. கைபர் சொத்துக்களை அவர்கள் மூன்று பங்குகளாகப் பிரித்தார்கள்; அதில் இரண்டு பங்குகளை முஸ்லிம்களிடையே விநியோகித்தார்கள், ஒரு பங்கைத் தமக்காகவும் தமது குடும்பத்தாரின் செலவிற்காகவும் நிறுத்தி வைத்துக்கொண்டார்கள். தமது குடும்பத்தாரின் செலவு போக எஞ்சியதை ஏழை முஹாஜிர்களுக்கு வழங்கினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ عَبْدُ اللهِ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ السُّكَّرِيُّ بِبَغْدَادَ، أنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ , ثنا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ الرَّمَادِيُّ , ثنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , أنا مَعْمَرٌ , عَنِ الزُّهْرِيِّ , عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ قَالَ: جَاءَنِي رَسُولُ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَأَتَيْتُهُ فَقَالَ: إِنَّهُ قَدْ حَضَرَ فِي الْمَدِينَةِ أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْ قَوْمِكَ، وَقَدْ أَمَرْنَا لَهُمْ بِرَضْخٍ فَخُذْهُ فَاقْسِمْهُ، فَقُلْتُ: يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، مُرْ بِهِ غَيْرِي، قَالَ: اقْبِضْهُ أَيُّهَا الْمَرْءُ، قَالَ: فَبَيْنَا أَنَا عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْهِ مَوْلَاهُ يَرْفَأُ فَقَالَ: هَذَا عُثْمَانُ , وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ , وَالزُّبَيْرُ , وَسَعْدٌ , وَلَا أَدْرِي أَذَكَرَ طَلْحَةَ أَمْ لَا، يَسْتَأْذِنُونَ عَلَيْكَ، قَالَ: ائْذَنْ لَهُمْ. ثُمَّ مَكَثَ سَاعَةً فَقَالَ: هَذَا الْعَبَّاسُ وَعَلِيٌّ ؓ يَسْتَأْذِنَانِ عَلَيْكَ، قَالَ: فَأَذِنَ لَهُمَا، فَدَخَلَا، قَالَ: فَقَالَ الْعَبَّاسُ: يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا، قَالَ: فَقَالَ الْقَوْمُ: اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِنْ صَاحِبِهِ؛ فَإِنَّهُمَا قَدْ طَالَتْ خُصُومَتُهُمَا، قَالَ: وَهُمَا حِينَئِذٍ يَخْتَصِمَانِ فِيمَا أَفَاءَ اللهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَمْوَالِ بَنِي النَّضِيرِ، قَالَ الْقَوْمُ: أَجَلِ اقْضِ بَيْنَهُمَا، وَأَرِحْ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِنْ صَاحِبِهِ، قَالَ: فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ: أَنْشُدُكُمْ بِاللهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ، أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ: " لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ " فَقَالَ الْقَوْمُ: نَعَمْ، قَدْ قَالَ ذَلِكَ , ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْهِمَا فَقَالاَ مِثْلَ ذَلِكَ , فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ: إِنِّي سَأُخْبِرُكُمْ عَنْ هَذَا الْمَالِ , إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ خَصَّ نَبِيَّهُ ﷺ بِشَيْءٍ لَمْ يُعْطِهِ غَيْرَهُ، قَالَ {مَا أَفَاءَ اللهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ} [الحشر: 6]، الْآيَةَ قَالَ: وَاللهِ مَا حَازَهَا رَسُولُ اللهِ ﷺ دُونَكُمْ، وَلَا اسْتَأْثَرَهَا عَلَيْكُمْ، لَقَدْ قَسَمَهَا فِيكُمْ وَبَثَّهَا فِيكُمْ، حَتَّى بَقِيَ هَذَا الْمَالُ , وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ مِنْهُ سَنَتَهُ. وَرُبَّمَا قَالَ مَعْمَرٌ: يَحْبِسُ قُوتَ أَهْلِهِ مِنْهُ سَنَةً، ثُمَّ يَجْعَلُ مَا بَقِيَ مِنْهُ مَجْعَلَ مَالِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ. فَلَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَ أَبُو بَكْرٍ: أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا كَانَ يَعْمَلُ , ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَالْعَبَّاسِ ؓ ثُمَّ قَالَ: وَأَنْتُمَا تَزْعُمَانِ أَنَّهُ فِيهَا ظَالِمٌ , وَاللهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ فِيهَا صَادِقٌ بَارٌّ تَابِعٌ لِلْحَقِّ , ثُمَّ وَلِيتُهَا بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ سَنَتَيْنِ مِنْ إِمَارَتِي، فَفَعَلْتُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَبُو بَكْرٍ , وَأَنْتُمَا تَزْعُمَانِ أَنِّي فِيهَا ظَالِمٌ , وَاللهُ يَعْلَمُ أَنِّي فِيهَا صَادِقٌ بَارٌّ تَابِعٌ لِلْحَقِّ , ثُمَّ جِئْتُمَانِي، جَاءَنِي هَذَا , يَعْنِي الْعَبَّاسَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ , يَسْأَلُنِي مِيرَاثَهُ مِنِ ابْنِ أَخِيهِ، وَجَاءَنِي هَذَا , يُرِيدُ عَلِيًّا رَضِيَ اللهُ عَنْهُ , يَسْأَلُنِي مِيرَاثَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا، فَقُلْتُ لَكُمَا: إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ: " لَا نُورَثُ، مَا تَرَكْنَاهُ صَدَقَةٌ "، ثُمَّ بَدَا لِي أَنْ أَدْفَعَهَا إِلَيْكُمَا، فَأَخَذْتُ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللهِ وَمِيثَاقَهُ أَنْ تَعْمَلَا فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللهِ ﷺ، وَأَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ , وَأَيَّامَ وَلِيتُهَا، فَقُلْتُمَا: ادْفَعْهَا إِلَيْنَا عَلَى ذَلِكَ , فَتُرِيدَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ هَذَا؟ وَالَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ، لَا أَقْضِي بَيْنَكُمَا فِيهَا بِقَضَاءٍ غَيْرِ هَذَا , إِنْ كُنْتُمَا عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلِيَّ. قَالَ: فَغَلَبَهُ عَلِيٌّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ عَلَيْهَا، فَكَانَتْ بِيَدِ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، ثُمَّ بِيَدِ حَسَنٍ، ثُمَّ بِيَدِ حُسَيْنٍ، ثُمَّ بِيَدِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، ثُمَّ بِيَدِ حَسَنِ بْنِ حَسَنٍ، ثُمَّ بِيَدِ زَيْدِ بْنِ حَسَنٍ. قَالَ مَعْمَرٌ: ثُمَّ كَانَتْ بِيَدِ عَبْدِ اللهِ بْنِ حَسَنٍ حَتَّى وَلِيَ، يَعْنِي بَنِي الْعَبَّاسِ، فَقَبَضُوهَا. رَوَاهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرِهِ، عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ
மாலிக் பின் அவ்ஸ் பின் அல்ஹதஸான் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உமர் (ரழி) அவர்களின் தூதர் என்னிடம் வந்தார். நான் உமர் (ரழி) அவர்களிடம் சென்றேன். அப்போது அவர்கள், "உம்முடைய சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த சில குடும்பத்தினர் (உதவி தேடி) மதீனாவுக்கு வந்துள்ளனர். அவர்களுக்குச் சிறு தொகையை (அன்பளிப்பாக) வழங்குமாறு நான் கட்டளையிட்டுள்ளேன். எனவே, அதனைப் பெற்று அவர்களுக்குப் பங்கிட்டு நீர் வழங்குவீராக!" என்று கூறினார்கள். நான், "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! இதைச் செய்வதற்கு என்னை விட வேறொருவரை நீங்கள் நியமிக்கலாமே!" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "மனிதரே! நீரே அதனைப் பெற்றுக்கொள்வீராக!" என்றார்கள்.

நான் அவர்களுடன் (அந்த நிலையில்) அமர்ந்திருந்தபோது, அவர்களுடைய பணியாளர் யர்ஃபா அங்கு வந்து, "உஸ்மான், அப்துர் ரஹ்மான் (பின் அவ்ஃப்), ஸுபைர் மற்றும் ஸஅத் ஆகியோர் உங்களைச் சந்திக்க அனுமதி கேட்கின்றனர்" என்று கூறினார் (அவர் தல்ஹாவின் பெயரைக் கூறினாரா இல்லையா என்பது எனக்கு நினைவில்லை). உமர் (ரழி) அவர்கள், "அவர்களுக்கு அனுமதி வழங்கு" என்றார்கள். சிறிது நேரத்திற்குப் பிறகு (யர்ஃபா மீண்டும் வந்து), "அப்பாஸ் மற்றும் அலீ (ரழி) ஆகியோர் உங்களைச் சந்திக்க அனுமதி கேட்கின்றனர்" என்றார். உமர் (ரழி) அவர்கள் இருவருக்கும் அனுமதி வழங்கினார்கள். அவர்கள் இருவரும் உள்ளே நுழைந்தனர்.

அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! எனக்கும் இவருக்கும் (அலிக்கும்) இடையே தீர்ப்பு வழங்குங்கள்" என்று கூறினார்கள். அப்போது (அங்கு ஏற்கனவே வந்திருந்த) அந்த மக்கள், "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! இவர்களுக்கு இடையே தீர்ப்பு வழங்கி, இருவரையும் (இந்த விவாதத்திலிருந்து) நிம்மதியடையச் செய்யுங்கள். ஏனெனில், இவர்களுடைய விவாதம் நீண்டுகொண்டே செல்கிறது" என்றார்கள். (பனூ நளீர் குலத்தாரிடமிருந்து) அல்லாஹ் தன் தூதருக்கு (போரின்றி) வழங்கிய 'ஃபய்' (Fai) சொத்து குறித்துதான் அவர்கள் இருவரும் விவாதித்துக் கொண்டிருந்தனர். அங்கிருந்த மக்கள் மீண்டும், "ஆம், அவர்களுக்கு இடையே தீர்ப்பு வழங்கி, இருவரையும் நிம்மதியடையச் செய்யுங்கள்" என்றார்கள்.

அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள், "எவனுடைய அனுமதியைக் கொண்டு வானங்களும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் பெயரால் உங்களிடம் கேட்கிறேன். 'நாங்கள் (நபிமார்கள்) எவரையும் வாரிசாக ஆக்கமாட்டோம்; நாங்கள் விட்டுச் செல்பவையெல்லாம் தர்மமே (ஸதகா) ஆகும்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், "ஆம், (நபி (ஸல்) அவர்கள்) அவ்வாறு கூறியுள்ளார்கள்" என்றார்கள். பின்னர் உமர் (ரழி) அவர்கள் (அப்பாஸ் மற்றும் அலி ஆகிய) இருவரையும் நோக்கித் திரும்பிக் கேட்டபோது, அவர்களும் அவ்வாறே ("ஆம்") என்று பதிலளித்தனர்.

உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்தச் சொத்தைக் குறித்து நான் உங்களுக்குச் சொல்கிறேன். கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ், வேறெவருக்கும் வழங்காத ஒரு சிறப்பைத் தன் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு (இந்தச் சொத்தில்) பிரத்தியேகமாக வழங்கினான். (இது குறித்துக் குறிப்பிடும்போது) அல்லாஹ், "அவர்களிடமிருந்து அல்லாஹ் தன் தூதருக்கு (போரின்றி) மீட்டுக்கொடுத்தவை..." (திருக்குர்ஆன் 59:6) என்ற வசனத்தைக் கூறினான். அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உங்களைப் புறக்கணித்துவிட்டு, அதனைத் தமக்கெனப் பிரத்தியேகமாகச் சேர்த்துக்கொள்ளவில்லை. மாறாக, அதனை உங்களுக்கிடையே பகிர்ந்தளித்தார்கள். இறுதியாக இந்தச் சொத்து (மட்டும்) மீதமிருந்தது. இதிலிருந்துதான் அவர்கள் தங்களது குடும்பத்தினரின் ஓர் ஆண்டுக்கான செலவை வழங்கி வந்தார்கள். (ஓர் ஆண்டுக்கான உணவை அதிலிருந்து ஒதுக்கி வைப்பார்கள் என்று மஃமர் அறிவிக்கிறார்). பின்னர், அதிலிருந்து மீதமிருப்பதை அல்லாஹ்வின் பாதையில் (பொது நலனுக்காகச்) செலவிடுவார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வஃபாத்தான (மறைந்த) பிறகு, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், 'நானே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் (நிர்வாகப்) பொறுப்பாளர்' என்று கூறி, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதனை எப்படி நிர்வகித்தார்களோ அவ்வாறே தாங்களும் நிர்வகித்தார்கள்."

பின்னர் அலீ மற்றும் அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோரை நோக்கி உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அவர் (அபூபக்கர்) அவிஷயத்தில் அநீதி இழைத்துவிட்டதாக (அப்போது) நீங்கள் இருவரும் கருதினீர்கள். ஆனால், அல்லாஹ் அறிவான்; அவர் அவிஷயத்தில் உண்மையாளராகவும், நன்மையையே செய்பவராகவும், சத்தியத்தைப் பின்பற்றுபவராகவும் இருந்தார். பின்னர், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களுக்குப் பிறகு எனது ஆட்சியின் முதல் இரண்டு ஆண்டுகள் நானே அதன் பொறுப்பேற்றேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களும் எவ்வாறு நிர்வகித்தார்களோ அவ்வாறே நானும் அதனை நிர்வகித்தேன். ஆனால், நான் அவிஷயத்தில் அநீதி இழைத்துவிட்டதாக நீங்கள் இருவரும் கருதுகிறீர்கள். அல்லாஹ் அறிவான்; நான் அவிஷயத்தில் உண்மையாளனாகவும், நன்மையையே செய்பவனாகவும், சத்தியத்தைப் பின்பற்றுபவனாகவும் இருக்கிறேன்.

இப்போது நீங்கள் இருவரும் என்னிடம் வந்துள்ளீர்கள். இவர் (அப்பாஸ்) தம் சகோதரர் மகனின் (நபி (ஸல்) அவர்களின்) சொத்திலிருந்து தமக்கான வாரிசுரிமையைக் கேட்கிறார். இவர் (அலி) தம் மனைவியின் தந்தை (நபி (ஸல்) அவர்கள்) விட்டுச் சென்ற சொத்திலிருந்து அவரது வாரிசுரிமையைக் கேட்கிறார். நான் உங்கள் இருவரிடமும் கூறினேன்: 'நாங்கள் எவரையும் வாரிசாக ஆக்கமாட்டோம்; நாங்கள் விட்டுச் செல்பவையெல்லாம் தர்மமே (ஸதகா) ஆகும்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியுள்ளார்கள்.

பின்னர், அந்தச் சொத்தை (நிர்வகிப்பதற்காக) உங்கள் இருவரிடமும் ஒப்படைப்பது சரியென எனக்குத் தோன்றியது. எனவே, 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும், அவர்களுக்குப் பின்னால் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களும், எனது ஆட்சிக் காலத்தில் நானும் அதனை எப்படி நிர்வகித்தோமோ அவ்வாறே நீங்கள் இருவரும் அதனை நிர்வகிக்க வேண்டும்' என்ற நிபந்தனையுடன், அல்லாஹ்வின் மீதான உறுதிமொழியையும் உடன்படிக்கையையும் உங்களிடமிருந்து பெற்றேன். நீங்களும், 'அந்த நிபந்தனையின் அடிப்படையிலேயே அதனை எங்களிடம் ஒப்படையுங்கள்' என்று கூறினீர்கள். (அவ்வாறே நான் ஒப்படைத்தேன்). இப்போது அதை மாற்றி (வாரிசுரிமை அடிப்படையில் பங்கிடும்) வேறொரு தீர்ப்பை என்னிடமிருந்து நீங்கள் எதிர்பார்க்கிறீர்களா? எவனுடைய அனுமதியைக் கொண்டு வானமும் பூமியும் நிலைபெற்றுள்ளனவோ அவன் மீதாணையாக! இதுவல்லாமல் வேறெந்தத் தீர்ப்பையும் உங்களுக்கு நான் வழங்கப் போவதில்லை. அதனை (அந்த நிபந்தனையின்படி) நிர்வகிக்க உங்களுக்கு இயலவில்லை என்றால், அதை என்னிடமே திருப்பிக் கொடுத்து விடுங்கள்."

அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: பின்னர் அதனுடைய நிர்வாகத்தில் அலீ (ரழி) அவர்களே மேலோங்கி நின்றார்கள். எனவே அந்தச் சொத்து அலீ (ரழி) அவர்களின் வசம் இருந்தது. அதன் பிறகு ஹஸன் வசமும், பின்னர் ஹுஸைன் வசமும், பின்னர் அலி பின் ஹுஸைன் வசமும், பின்னர் ஹஸன் பின் ஹஸன் வசமும், அதன் பிறகு ஸைத் பின் ஹஸன் வசமும் இருந்தது.

மஃமர் கூறுகிறார்: பின்னர் அது அப்துல்லாஹ் பின் ஹஸன் வசம் இருந்தது. இறுதியில் அப்பாஸியர்களின் ஆட்சி வந்தபோது அவர்கள் அதனைத் (தங்கள் பொறுப்பில்) எடுத்துக் கொண்டனர்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ , أَخْبَرَنِي أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ قُرْقُوبٍ التَّمَّارُ بِهَمَذَانَ، ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحُسَيْنِ , ثنا أَبُو الْيَمَانِ , أنا شُعَيْبٌ , عَنِ الزُّهْرِيِّ , أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ النَّصْرِيُّ , أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ دَعَاهُ بَعْدَمَا ارْتَفَعَ النَّهَارُ قَالَ: فَدَخَلْتُ عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى رُمَالِ سَرِيرٍ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الرُّمَالِ فِرَاشٌ، مُتَّكِئًا عَلَى وِسَادَةٍ مِنْ أَدَمٍ، فَقَالَ: يَا مَالِكُ، إِنَّهُ قَدْ قَدِمَ مِنْ قَوْمِكَ أَهْلُ أَبْيَاتٍ حَضَرُوا الْمَدِينَةَ قَدْ أَمَرْتُ لَهُمْ بِرَضْخٍ، فَاقْبِضْهُ فَاقْسِمْهُ بَيْنَهُمْ , فَقُلْتُ لَهُ: يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، لَوْ أَمَرْتَ بِذَلِكَ غَيْرِي، فَقَالَ: اقْبِضْهُ أَيُّهَا الْمَرْءُ. فَبَيْنَا أَنَا عِنْدَهُ إِذْ جَاءَ حَاجِبُهُ يَرْفَأُ فَقَالَ: هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ يَسْتَأْذِنُونَ؟ قَالَ: نَعَمْ فَأَدْخِلْهُمْ، فَلَبِثَ قَلِيلًا ثُمَّ جَاءَهُ فَقَالَ: هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَالْعَبَّاسِ يَسْتَأْذِنَانِ؟ قَالَ: نَعَمْ، فَأَذِنَ لَهُمَا , فَلَمَّا دَخَلَا قَالَ عَبَّاسٌ: يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا , لِعَلِيٍّ , وَهُمَا يَخْتَصِمَانِ فِي انْصِرَافِ الَّذِي أَفَاءَ اللهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَمْوَالِ بَنِي النَّضِيرِ، فَقَالَ الرَّهْطُ: يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنَ الْآخَرِ , فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ: اتَّئِدُوا، أُنَاشِدُكُمْ بِاللهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ، هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: " لَا نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ "، يُرِيدُ نَفْسَهُ؟ قَالُوا: قَدْ قَالَ ذَلِكَ , فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ ؓ فَقَالَ: أَنْشُدُكُمَا بِاللهِ، أَتَعْلَمَانِ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ ذَلِكَ؟ قَالَا: نَعَمْ، قَالَ: فَإِنِّي أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ، إِنَّ اللهَ كَانَ خَصَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ مِنْ هَذَا الْفَيْءِ بِشَيْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ، فَقَالَ اللهُ {مَا أَفَاءَ اللهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ} [الحشر: 6]، وَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللهِ ﷺ، فَوَاللهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ، وَلَا اسْتَأْثَرَهَا عَلَيْكُمْ، لَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ، حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ , فَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ , ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلِ مَالِ اللهِ , فَعَمِلَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حَيَاتَهُ , ثُمَّ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ: فَأَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللهِ ﷺ، فَقَبَضَهُ أَبُو بَكْرٍ فَعَمِلَ فِيهِ بِمَا عَمِلَ فِيهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ، وَأَنْتُمْ حِينَئِذٍ وَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ ؓ تَذْكُرَانِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فِيهِ كَمَا تَقُولَانِ , وَاللهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ فِيهِ لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ , ثُمَّ تَوَفَّى اللهُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فَقُلْتُ: أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَأَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَقَبَضْتُهُ سَنَتَيْنِ مِنْ إِمَارَتِي، أَعْمَلُ فِيهِ بِمِثْلِ مَا عَمِلَ فِيهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ , وَبِمَا عَمِلَ فِيهِ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، وَأَنْتُمْ حِينَئِذٍ وَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَالْعَبَّاسِ ؓ تَذْكُرَانِ أَنِّي فِيهِ كَمَا تَقُولَانِ , وَاللهُ يَعْلَمُ أَنِّي فِيهِ لَصَادِقٌ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ جِئْتُمَانِي كِلَاكُمَا وَكَلِمَتُكُمَا وَاحِدَةٌ، وَأَمْرُكُمَا جَمِيعٌ , فَجِئْتَنِي , يَعْنِي عَبَّاسًا , فَقُلْتُ لَكُمَا: إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ: " لَا نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ "، فَلَمَّا بَدَا لِي أَنْ أَدْفَعَهُ إِلَيْكُمَا قُلْتُ: إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهُ إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدًا لِلَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلَانِ فِيهِ بِمَا عَمِلَ بِهِ فِيهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ، وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، وَبِمَا عَمِلْتُ بِهِ فِيهِ مُنْذُ وَلِيتُهُ، وَإِلَّا فَلَا تُكَلِّمَانِ , فَقُلْتُمَا: ادْفَعْهُ إِلَيْنَا بِذَلِكَ، فَدَفَعْتُهُ إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ، أَفَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ؟ فَوَاللهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ، لَا أَقْضِي فِيهِ بِقَضَاءٍ غَيْرِ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ , فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهُ فَادْفَعَاهُ إِلِيَّ؛ فَأَنَا أَكْفِيكُمَا. قَالَ: فَحَدَّثْتُ هَذَا الْحَدِيثَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، فَقَالَ: صَدَقَ مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ، أَنَا سَمِعْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ ﷺ تَقُولُ: أَرْسَلَ أَزْوَاجُ رَسُولِ اللهِ ﷺ عُثْمَانَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ يَسْأَلْنَهُ ثُمُنَهُنَّ مِمَّا أَفَاءَ اللهُ عَلَى رَسُولِهِ ﷺ، فَقُلْتُ: أَنَا أَرُدُّهُنَّ عَنْ ذَلِكَ، فَقُلْتُ لَهُنَّ: أَلَا تَتَّقِينَ اللهَ، أَلَمْ تَعْلَمْنَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَقُولُ: " لَا نُورَثُ " يُرِيدُ بِذَلِكَ نَفْسَهُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ، " إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ مِنْ هَذَا الْمَالِ "؟ فَانْتَهَتْ أَزْوَاجُ رَسُولِ اللهِ ﷺ إِلَى مَا اخْتَرْتُهُنَّ وَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَقُولُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ: " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَا يَقْتَسِمُ وَرَثَتِي شَيْئًا، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ " فَكَانَتْ هَذِهِ الصَّدَقَةُ بِيَدِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، وَطَالَتْ فِيهِ خُصُومَتُهُمَا، فَأَبَى عُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنْ يَقْسِمَهَا بَيْنَهُمَا حَتَّى أَعْرَضَ عَنْهَا عَبَّاسٌ، ثُمَّ كَانَتْ بَعْدَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ بِيَدِ حَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، ثُمَّ بِيَدِ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ، ثُمَّ بِيَدِ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ وَحَسَنِ بْنِ حَسَنٍ، كِلَاهُمَا كَانَا يَتَدَاوَلَانِهَا، ثُمَّ بِيَدِ زَيْدِ بْنِ حَسَنٍ، وَهِيَ صَدَقَةُ رَسُولِ اللهِ ﷺ حَقًّا رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ أَبِي الْيَمَانِ
மாலிக் பின் அவ்ஸ் பின் அல்-ஹதஸான் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பகல் நேரம் (உச்சிக்கு) உயர்ந்த பின்னர் உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் என்னை அழைத்தார்கள். நான் அவர்களிடம் சென்றேன். அவர்கள் பேரீச்ச ஓலையால் பின்னப்பட்ட ஒரு கட்டிலின் மீது, (அதற்கும் அவர்களுக்கும் இடையே) எந்த விரிப்பும் இன்றி அமர்ந்திருந்தார்கள். ஒரு தோலினாலான தலையணையில் சாய்ந்தவாறு இருந்தார்கள்.

உமர் (ரழி) அவர்கள், "மாலிக்கே! உமது சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த சில குடும்பத்தினர் மதீனாவிற்கு வந்துள்ளனர். அவர்களுக்குச் சிறிது (உதவித் தொகையாக) அன்பளிப்பு வழங்க நான் கட்டளையிட்டுள்ளேன். அதை நீர் பெற்று, அவர்களுக்கு இடையே பங்கிட்டுத் தருவீராக!" என்றார்கள். அதற்கு நான், "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! இந்தப் பொறுப்பை என்னைவிட வேறு யாருக்கேனும் நீங்கள் கட்டளையிட்டால் (நன்றாக இருக்குமே)!" என்றேன். அதற்கு உமர் (ரழி), "மனிதரே! அதை நீரே பெற்றுக்கொள்ளும்" என்றார்கள்.

நான் அவர்களிடம் அமர்ந்திருந்தபோது, அவர்களுடைய காவலாளி யர்ஃபா வந்து, "உஸ்மான், அப்துர் ரஹ்மான், ஸுபைர், ஸஅத் (ரழியல்லாஹு அன்ஹும்) ஆகியோர் உங்களைச் சந்திக்க அனுமதி கேட்கின்றனர். (அனுமதிக்கலாமா?)" என்று கேட்டார். உமர் (ரழி), "ஆம், அவர்களை உள்ளே அனுப்பு" என்றார்கள். சிறிது நேரத்திற்குப் பின் யர்ஃபா மீண்டும் வந்து, "அலீ மற்றும் அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோரை அனுமதிக்கலாமா?" என்று கேட்டார். உமர் (ரழி), "ஆம்" என்று கூறி அவர்களுக்கும் அனுமதி அளித்தார்கள்.

இருவரும் உள்ளே நுழைந்ததும் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! எனக்கும் இவருக்கும் (அலிக்கும்) இடையே தீர்ப்பு வழங்குங்கள்" என்று கூறினார்கள். பனூ நளீர் குலத்தாரின் செல்வங்களிலிருந்து அல்லாஹ் தனது தூதருக்கு (போரின்றி) அளித்த 'ஃபய்' (Fai) செல்வத்தின் (வருவாயைக் கையாள்வது) குறித்து அவர்கள் இருவரும் தர்க்கித்துக்கொண்டிருந்தனர். அப்போது அங்கிருந்த குழுவினர் (உஸ்மான் உள்ளிட்டோர்), "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! இவர்கள் இருவருக்கும் இடையே தீர்ப்பளித்து, ஒருவரை மற்றவரிடமிருந்து (இந்த விவாதத்திலிருந்து) விடுவியுங்கள்" என்றார்கள்.

அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள், "பொறுங்கள்! எந்த அல்லாஹ்வின் அனுமதியால் வானமும் பூமியும் நிலைபெற்று நிற்கின்றனவோ, அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டு உங்களைக் கேட்கிறேன். 'நாங்கள் (நபிமார்கள்) எவரையும் வாரிசாகக் கொள்ளமாட்டோம்; நாங்கள் விட்டுச் செல்பவையெல்லாம் தர்மம் (ஸதகா) ஆகும்' என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் தம்மைக் குறித்துக் கூறியதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அக்குழுவினர், "ஆம், (நபி அவர்கள்) அவ்வாறு கூறியுள்ளார்கள்" என்றனர். பின்னர் உமர் (ரழி) அவர்கள், அலீ (ரழி) மற்றும் அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோரை நோக்கி, "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டு உங்களை இருவரையும் கேட்கிறேன். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவ்வாறு கூறியதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவர்களும் "ஆம்" என்றனர்.

உமர் (ரழி) தொடர்ந்தார்கள்: "எனவே, நான் இந்த விவகாரம் குறித்து உங்களிடம் பேசுகிறேன். அல்லாஹ் இந்த 'ஃபய்' செல்வத்தில் ஒரு குறிப்பிட்ட பங்கை வேறு எவருக்கும் வழங்காமல், தனது தூதருக்கு (ஸல்) மட்டும் பிரத்தியேகமாக வழங்கியிருந்தான். அல்லாஹ் (குர்ஆனில்) கூறினான்:

{அவர்களிடமிருந்து அல்லாஹ் தன் தூதருக்கு மீட்டுக்கொடுத்த செல்வத்திற்காக நீங்கள் குதிரைகளையோ, ஒட்டகங்களையோ ஓட்டிச் செல்லவில்லை. மாறாக, அல்லாஹ் தான் நாடியவர்கள் மீது தன் தூதர்களுக்கு அதிகாரம் அளிக்கிறான். அல்லாஹ் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் பேராற்றல் உடையவன் - அல்குர்ஆன் 59:6}.

இந்தச் செல்வம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு மட்டுமே (நிர்வகிக்க) உரித்தானதாக இருந்தது. அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! உங்களை விட்டுவிட்டு அவர்கள் மட்டும் அதைத் தமக்காகச் சேமித்து வைத்துக்கொள்ளவில்லை. அதை உங்களுக்கே (தேவைக்காக) வழங்கினார்கள்; உங்களுக்கிடையிலேயே அதைப் பங்கிட்டார்கள். அதிலிருந்து இந்தச் செல்வம் மட்டுமே எஞ்சியிருந்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது குடும்பத்தினரின் ஓராண்டுச் செலவை இந்தச் செல்வத்திலிருந்து எடுத்து வழங்கிவிட்டு, எஞ்சியதை அல்லாஹ்வின் பாதையில் (பொது நலனுக்காகச்) செலவிடும் செல்வமாக ஆக்கி வந்தார்கள். தங்களது வாழ்நாள் முழுவதும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறே செயல்பட்டார்கள்.

பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வஃபாத் ஆனார்கள். அப்போது அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், 'நானே அல்லாஹ்வின் தூதருடைய (நிர்வாகப்) பொறுப்பாளர்' என்று கூறி, அந்தச் செல்வத்தைத் தமது பொறுப்பில் எடுத்துக்கொண்டார்கள். அதில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு செயல்பட்டார்களோ அவ்வாறே அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களும் செயல்பட்டார்கள். -பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள் அலி மற்றும் அப்பாஸ் ஆகியோரை முன்னோக்கி- அந்தச் சமயத்தில் நீங்கள் இருவரும் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களைப் பற்றி (அவர் அநீதி இழைப்பதாக) நீங்கள் நினைப்பது போன்று நினைத்தீர்கள். ஆனால், அல்லாஹ் அறிவான், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் அதில் உண்மையாளராகவும், நன்மையாளராகவும், நேர்வழி நடப்பவராகவும், சத்தியத்தைப் பின்பற்றுபவராகவும் இருந்தார்கள்.

பின்னர் அல்லாஹ் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களைத் தன்பால் அழைத்துக்கொண்டான். அப்போது நான், 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கும், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களுக்கும் (நிர்வாகப்) பொறுப்பாளர்' என்று கூறி, எனது ஆட்சியின் முதல் இரண்டு ஆண்டுகள் அதை என் பொறுப்பில் வைத்துக்கொண்டேன். அதில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களும் செயல்பட்டவாறே நானும் செயல்பட்டேன். -மீண்டும் அலி மற்றும் அப்பாஸை முன்னோக்கி- அந்தச் சமயத்தில் நீங்கள் இருவரும் என்னைப் பற்றி (நான் அநீதி இழைப்பதாக) நீங்கள் நினைப்பது போன்று நினைத்தீர்கள். ஆனால் அல்லாஹ் அறிவான், நான் அதில் உண்மையாளனாகவும், நேர்வழி நடப்பவனாகவும், சத்தியத்தைப் பின்பற்றுபவராகவும் இருக்கிறேன்.

பின்னர் நீங்கள் இருவரும் என்னிடம் வந்தீர்கள். உங்கள் இருவரின் கோரிக்கையும், விவகாரமும் ஒன்றாகவே இருந்தது. நீங்கள் என்னிடம் வந்தீர்கள், (அப்பாஸை நோக்கி) அதாவது அப்பாஸே! நீர் வந்தீர். நான் உங்களிடம் கூறினேன்: 'நாங்கள் எவரையும் வாரிசாகக் கொள்ளமாட்டோம்; நாங்கள் விட்டுச் செல்பவையெல்லாம் தர்மம் (ஸதகா) ஆகும்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியுள்ளார்கள். எனவே, அதை உங்களிடம் ஒப்படைப்பது (நிர்வகிக்கத் தருவது) சரியென எனக்குத் தோன்றியபோது, 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களும், அதை நிர்வகித்த நான் முதல் இன்று வரை எவ்வாறு செயல்பட்டோமோ, அதேபோன்று நீங்களும் செயல்பட வேண்டும் என்ற அல்லாஹ்வின் ஒப்பந்தமும் வாக்குறுதியும் உங்கள் மீது உள்ளது என்ற நிபந்தனையின் அடிப்படையில், நீங்கள் விரும்பினால் அதை உங்களிடம் ஒப்படைக்கிறேன். இல்லையெனில், இது குறித்து என்னிடம் பேசாதீர்கள்' என்று கூறினேன். அதற்கு நீங்கள் இருவரும், 'அதே நிபந்தனையுடன் அதை எங்களிடம் ஒப்படையுங்கள்' என்று கேட்டீர்கள். அவ்வாறே உங்களிடம் நான் ஒப்படைத்தேன்.

அப்படியிருக்க, என்னிடமிருந்து இதைத் தவிர வேறு ஒரு தீர்ப்பையா (அதாவது அந்தச் சொத்தை உங்களுக்கிடையே பங்கிடுவதையா) நீங்கள் எதிர்பார்க்கிறீர்கள்? எந்த அல்லாஹ்வின் அனுமதியால் வானமும் பூமியும் நிலைபெற்று நிற்கின்றனவோ, அந்த அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! மறுமை நாள் வரும் வரை இதில் இதைத் தவிர வேறு எந்தத் தீர்ப்பையும் நான் வழங்கமாட்டேன். உங்களால் அதை அவ்வாறு (நிபந்தனைப்படி) நிர்வகிக்க முடியவில்லை என்றால், அதை என்னிடமே திருப்பிக் கொடுத்துவிடுங்கள்; உங்கள் சார்பாக நானே அதைப் பொறுப்பேற்றுக்கொள்கிறேன்."

(இதனை அறிவித்த இப்னு ஷிஹாப் அஸ்-ஸுஹ்ரீ கூறுகிறார்:) நான் இந்த ஹதீஸை உர்வா பின் அஸ்-ஸுபைர் அவர்களிடம் கூறியபோது அவர்கள், "மாலிக் பின் அவ்ஸ் உண்மையே கூறியுள்ளார். நபி (ஸல்) அவர்களின் துணைவியாரான ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்: 'அல்லாஹ் தன் தூதருக்கு (ஸல்) அளித்த ஃபய் செல்வத்திலிருந்து தங்களுக்குரிய (வாரிசுப்) பங்கை அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டுப் பெற்று வரும்படி, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் மனைவியர் உஸ்மான் (ரழி) அவர்களை அனுப்பினார்கள். அப்போது நான் அந்த முயற்சியிலிருந்து அவர்களைத் தடுத்து, 'நீங்கள் அல்லாஹ்வை அஞ்சிக்கொள்ள மாட்டீர்களா? நாங்கள் எவரையும் வாரிசாகக் கொள்ளமாட்டோம்; நாங்கள் விட்டுச் செல்பவையெல்லாம் தர்மம் (ஸதகா) ஆகும். முஹம்மதின் குடும்பத்தார் இந்தச் செல்வத்திலிருந்து (தங்களுக்குத் தேவையானதை மட்டுமே) உண்ணலாம் என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம்மைக் குறித்துக் கூறியதை நீங்கள் அறியவில்லையா?' என்று கேட்டேன். இதைக் கேட்டதும், நபி (ஸல்) அவர்களின் மனைவியர் நான் கூறியதை ஏற்று அக்கோரிக்கையைக் கைவிட்டனர்."

அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "என் உயிர் எவன் கைவசம் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக! எனது வாரிசுகள் எந்தச் செல்வத்தையும் பங்கிட மாட்டார்கள்; நான் விட்டுச் செல்வது தர்மம் (ஸதகா) ஆகும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்.

இந்த தர்மச் செல்வம் (பின்னர்) அலீ பின் அபீதாலிப் (ரழி) அவர்களின் வசம் இருந்தது. இதில் அவர்கள் இருவருக்கும் (அப்பாஸுக்கும் அலிக்கும்) இடையே தர்க்கம் நீடித்தது. அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அதிலிருந்து விலகிக்கொள்ளும் வரை, அதை அவர்கள் இருவருக்குமிடையே பங்கிட்டுத் தர உமர் (ரழி) அவர்கள் மறுத்துவிட்டார்கள். பின்னர் அலீ (ரழி) அவர்களுக்குப் பிறகு அது ஹஸன் பின் அலீ (ரழி) அவர்கள் வசமும், பின்னர் ஹுஸைன் பின் அலீ (ரழி) அவர்கள் வசமும், பின்னர் அலி பின் ஹுஸைன் மற்றும் ஹஸன் பின் ஹஸன் ஆகியோர் வசமும் இருந்தது; அவர்கள் இருவரும் அதை முறை வைத்து நிர்வகித்து வந்தனர். பின்னர் ஸைத் பின் ஹஸன் வசம் அது இருந்தது. நிச்சயமாக இது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தர்ம (ஸதகா) செல்வமேயாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
6608ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ قُتَيْبَةَ اللَّخْمِيُّ، بِعَسْقَلَانَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، قَالَ: أَرْسَلَ إِلَيَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، فَقَالَ: إِنَّهُ قَدْ حَضَرَ الْمَدِينَةَ أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْ قَوْمِكَ، وَإِنَّا قَدْ أَمَرْنَا لَهُمْ بِرَضْخٍ، فَاقْسِمْهُ بَيْنَهُمْ، فَقُلْتُ: يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مُرْ بِذَلِكَ غَيْرِي، فَقَالَ: اقْبِضْ أَيُّهَا الْمَرْءُ، قَالَ: فَبَيْنَا أَنَا كَذَلِكَ إِذْ جَاءَهُ مَوْلَاهُ يَرْفَأُ، فَقَالَ: هَذَا عُثْمَانُ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ، وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ، وَالزُّبَيْرُ بْنُ الْعَوَّامِ، قَالَ: وَلَا أَدْرِي أَذَكَرَ طَلْحَةً أَمْ لَا، يَسْتَأْذِنُونَ عَلَيْكَ، قَالَ: ائْذَنْ لَهُمْ، قَالَ: ثُمَّ مَكَثَ سَاعَةً ثُمَّ جَاءَ، فَقَالَ: الْعَبَّاسُ، وَعَلِيٌّ يَسْتَأْذِنَانِ عَلَيْكَ، فَقَالَ: ائْذَنْ لَهُمَا، فَلَمَّا دَخَلَ الْعَبَّاسُ قَالَ: يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا - هُمَا حِينَئِذٍ يَخْتَصِمَانِ فِيمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَمْوَالِ بَنِي النَّضِيرِ - فَقَالَ الْقَوْمُ: اقْضِ بَيْنَهُمَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَرِحْ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِنْ صَاحِبِهِ، فَقَدْ طَالَتْ خُصُومَتُهُمَا، فَقَالَ عُمَرُ: أَنْشُدُكُمَا اللَّهَ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ، أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: § «لَا نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ»، قَالُوا: قَدْ قَالَ ذَاكَ، ثُمَّ قَالَ لَهُمَا مِثْلَ ذَلِكَ، فَقَالَا: نَعَمْ، قَالَ: فَإِنِّي أُخْبِرُكُمْ عَنْ هَذَا الْفَيْءِ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ وَعَلَا خَصَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَيْءٍ لَمْ يُعْطِهِ غَيْرَهُ، فَقَالَ: {وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ} ، فَكَانَتْ هَذِهِ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاصَّةً، وَاللَّهِ مَا حَازَهَا دُونَكُمْ وَلَا اسْتَأْثَرَهَا عَلَيْكُمْ، لَقَدْ قَسَمَهَا بَيْنَكُمْ، وَبَثَّهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ مَا بَقِيَ مِنَ الْمَالِ، فَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ سَنَةً، وَرُبَّمَا قَالَ مَعْمَرٌ: يَحْبِسُ مِنْهَا قُوتَ أَهْلِهِ سَنَةً، ثُمَّ يَجْعَلُ مَا بَقِيَ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ، فَلَمَّا قَبَضَ اللَّهُ رَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ: أَنَا أَوْلَى بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ، أَعْمَلُ فِيهَا مَا كَانَ يَعْمَلُ، ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ، وَالْعَبَّاسِ قَالَ: وَأَنْتُمَا تَزْعُمَانِ أَنَّهُ كَانَ فِيهَا ظَالِمًا فَاجِرًا، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّهُ صَادِقٌ بَارٌّ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ وُلِّيتُهَا بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ سَنَتَيْنِ مِنْ إِمَارَتِي، فَعَمِلْتُ فِيهَا بِمِثْلِ مَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ، وَأَنْتُمَا تَزْعُمَانِ أَنِّي فِيهَا ظَالِمٌ فَاجِرٌ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي فِيهَا صَادِقٌ بَارٌّ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ جِئْتُمَانِي، جَاءَنِي هَذَا - يَعْنِي الْعَبَّاسَ - يَبْتَغِي مِيرَاثَهُ مِنِ ابْنِ أَخِيهِ، وَجَاءَنِي هَذَا - يَعْنِي عَلِيًّا - يَسْأَلُنِي مِيرَاثَ امْرَأَتِهِ، فَقُلْتُ لَكُمَا: إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «لَا نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ»، ثُمَّ بَدَا لِي أَنْ أَدْفَعَهُ إِلَيْكُمَا، فَأَخَذْتُ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلَانِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَأَنَا مَا وُلِّيتُهَا، فَقُلْتُمَا: ادْفَعْهَا إِلَيْنَا عَلَى ذَلِكَ، تُرِيدَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ هَذَا، وَالَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ، لَا أَقْضِي بَيْنَكُمَا فِيهَا بِقَضَاءٍ غَيْرِ هَذَا، إِنْ كُنْتُمَا عَجَزْتُمَا عَنْهَا، فَادْفَعَاهَا إِلَيَّ، قَالَ فَغَلَبَ عَلِيٌّ عَلَيْهَا، فَكَانَتْ فِي يَدِ عَلِيٍّ، ثُمَّ بِيَدِ حَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، ثُمَّ بِيَدِ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ، ثُمَّ بِيَدِ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، ثُمَّ بِيَدِ حَسَنِ بْنِ حَسَنٍ، ثُمَّ بِيَدِ زَيْدِ بْنِ حَسَنٍ، قَالَ مَعْمَرٌ: ثُمَّ كَانَتْ بِيَدِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ
மாலிக் பின் அவ்ஸ் பின் அல்ஹதஸான் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் என்னை அழைத்து வர ஆள் அனுப்பினார்கள். (நான் சென்றதும்) அவர் கூறினார்: "உமது சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த சில குடும்பத்தினர் (மதீனாவிற்கு) வந்துள்ளனர். அவர்களுக்குச் சிறிதளவு உதவி (நிதியுதவி) வழங்குமாறு நாம் உத்தரவிட்டுள்ளோம். எனவே, அதனை அவர்களுக்கு இடையே பங்கிட்டு நீர் வழங்குவீராக."

நான், "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! இதைச் செய்ய என்னை விட வேறு யாரையாவது நீங்கள் பணிக்கக் கூடாதா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு உமர் (ரழி), "மனிதரே! இதனை நீர் பெற்று (பங்கிட்டுத் தந்து) செல்வீராக!" என்றார்.

(மாலிக் கூறுகிறார்:) நான் இந்த நிலையில் அங்கு இருந்தபோது, உமர் (ரழி) அவர்களின் பணியாளரான யர்ஃபா அங்கு வந்து, "உஸ்மான், அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப், ஸஅத் பின் அபீ வக்காஸ், ஸுபைர் பின் அல்-அவ்வாம் ஆகியோர் உங்களைச் சந்திக்க அனுமதி கேட்கின்றனர்" என்று கூறினார். (அவர் தல்ஹாவின் பெயரைக் குறிப்பிட்டாரா இல்லையா என எனக்குத் தெரியவில்லை என்று அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்).

உமர் (ரழி) அவர்கள், "அவர்களுக்கு அனுமதி அளியுங்கள்" என்றார்கள்.

சற்று நேரம் கழித்து (யர்ஃபா) மீண்டும் வந்து, "அப்பாஸும், அலியும் உங்களைச் சந்திக்க அனுமதி கேட்கின்றனர்" என்றார். உமர் (ரழி) "அவர்களுக்கும் அனுமதி அளியுங்கள்" என்றார்கள்.

அப்பாஸ் (ரழி) உள்ளே நுழைந்ததும், "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! எனக்கும் இவருக்கும் (அலிக்கும்) இடையே தீர்ப்பு வழங்குங்கள்" என்று கேட்டார். அப்போது அவர்கள் இருவரும் பனூ நளீர் குலத்தாரின் செல்வத்திலிருந்து அல்லாஹ் தனது தூதருக்கு 'ஃபய்' (போரின்றி கிடைத்த செல்வம்) ஆக அளித்த சொத்து (நிர்வாகம்) குறித்து விவாதித்துக் கொண்டிருந்தனர்.

அங்கிருந்தவர்கள், "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! அவர்களுக்கு இடையே தீர்ப்பு வழங்கி, இருவரையும் இந்தச் சர்ச்சையிலிருந்து விடுவியுங்கள். இவர்களது விவாதம் நீண்டுகொண்டே செல்கிறது" என்றார்கள்.

அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள், "எவனுடைய அனுமதியைக் கொண்டு வானங்களும் பூமியும் நிலைபெற்று நிற்கின்றனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டு உங்களிடம் கேட்கிறேன். 'லா நூரஸு, மா தரக்னா ஸதகத்துன்' (நாம் [நபிமார்கள்] எவரையும் வாரிசுகளாக விட்டுச் செல்வதில்லை. நாம் விட்டுச் செல்பவையெல்லாம் தர்மமே ஆகும்) என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள்.

அங்கிருந்தவர்கள், "ஆம், அவ்வாறு கூறியுள்ளார்கள்" என்றனர்.

பின்னர், உமர் (ரழி) அவர்கள் அலி மற்றும் அப்பாஸ் ஆகிய இருவரிடமும் அதே கேள்வியைக் கேட்க, அவர்கள் இருவரும் "ஆம்" என்றனர்.

உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த 'ஃபய்' செல்வத்தைக் குறித்து உங்களுக்கு நான் அறிவிக்கிறேன். மாண்பும் மகிமையும் மிக்க அல்லாஹ் தனது தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு என ஒரு சிறப்பை அளித்தான்; அதனை வேறெவருக்கும் அவன் வழங்கவில்லை. (இது குறித்து குர்ஆனில்) அல்லாஹ் கூறுகிறான்:

{வ மா அஃபா அல்லாஹு அலா ரஸூலிஹி மின்ஹும் ஃப்பமா அவ்ஜஃப்தும் அலைஹி மின் கைலின் வ லா ரிகாப்}
(அவற்றிலிருந்து அல்லாஹ் தனது தூதருக்கு [ஃபய் ஆக] மீட்டு அளித்தவற்றிற்காக நீங்கள் குதிரைகளையோ, ஒட்டகங்களையோ ஓட்டிச் செல்லவில்லை).

எனவே, இந்தச் செல்வம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு மட்டுமே உரிய பிரத்தியேகமானதாகும். அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக, உங்களுக்கு வழங்காமல் அவர்கள் அதனைத் தமக்காக மட்டும் ஒதுக்கிக்கொள்ளவில்லை. அவர்கள் அதனை உங்களுக்கு மத்தியிலேயே பங்கிட்டார்கள்; அது உங்களில் பரவலாக்கப்பட்டது. இறுதியில் எஞ்சிய இந்தச் செல்வத்திலிருந்து, தனது குடும்பத்தினருக்கான ஓர் ஆண்டின் செலவினங்களை அவர்கள் வழங்குவார்கள் - அல்லது ஓர் ஆண்டின் உணவை இதிலிருந்து (ஒதுக்கி) நிறுத்திவைப்பார்கள் என்று மஅமர் அறிவிக்கிறார் - பின்னர், எஞ்சியதை இறைவழியில் (பொது நலனுக்காக) சேர்த்துவிடுவார்கள்.

அல்லாஹ் தனது தூதர் (ஸல்) அவர்களைத் தன்பால் திரும்பப் பெற்றுக்கொண்டபோது, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பிறகு (அவர்களின் பிரதிநிதியாக) அவர்களுக்கு நானே மிகவும் உரிமையானவன். எனவே, அவர்கள் இச்செல்வத்தில் எவ்வாறு செயல்பட்டார்களோ அவ்வாறே நானும் செயல்படுவேன்' என்றார்கள்.

(பின்னர் உமர் (ரழி) அவர்கள் அலி மற்றும் அப்பாஸ் ஆகியோரை நோக்கிப் பின்வருமாறு கூறினார்கள்): அப்பொழுது அபூபக்கர் இச்செல்வத்தின் விஷயத்தில் அநியாயக்காரராகவும் பாவியாகவும் (தவறாக) நடந்துகொண்டார் என்று நீங்கள் இருவரும் எண்ணினீர்கள். ஆனால், அல்லாஹ் அறிவான், அபூபக்கர் நேர்மையானவராகவும், புண்ணியவானாகவும், சத்தியத்தைப் பின்பற்றுபவராகவும் இருந்தார்.

பின்னர், அபூபக்கருக்குப் பிறகு எனது ஆட்சியின் இரண்டு ஆண்டுகள் நான் அதற்குப் பொறுப்பேற்றேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களும் அதில் எவ்வாறு செயல்பட்டார்களோ, அவ்வாறே நானும் செயல்பட்டேன். நீங்களோ, இச்செல்வத்தின் விஷயத்தில் நான் அநியாயக்காரனாகவும் பாவியாகவும் நடந்துகொள்வதாக எண்ணுகிறீர்கள். ஆனால், அல்லாஹ் அறிவான், நான் நேர்மையானவனாகவும், புண்ணியவானாகவும், சத்தியத்தைப் பின்பற்றுபவனாகவும் இருக்கிறேன்.

பிறகு நீங்கள் இருவரும் என்னிடம் வந்தீர்கள். இவர் (அப்பாஸ்) தன் சகோதரரின் மகனிடமிருந்து (நபி ஸல் அவர்களிடமிருந்து) தனக்குச் சேர வேண்டிய வாரிசுரிமையைக் கேட்க வந்தார். இவர் (அலி) தன் மனைவியின் (பாத்திமா ரழி அவர்களின்) வாரிசுரிமையைக் கேட்க என்னிடம் வந்தார்.

அப்போது உங்கள் இருவரிடமும் நான், 'லா நூரஸு, மா தரக்னா ஸதகத்துன் (நாம் [நபிமார்கள்] எவரையும் வாரிசுகளாக விட்டுச் செல்வதில்லை. நாம் விட்டுச் செல்பவையெல்லாம் தர்மமே ஆகும்)' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நான் கேட்டிருக்கிறேன் என்று கூறினேன்.

அதன் பிறகு, அதனை (நிர்வகிக்கும் பொறுப்பை) உங்கள் இருவரிடமும் ஒப்படைப்பது எனக்குச் சரியெனப்பட்டது. எனவே, 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களும், நான் பொறுப்பேற்ற பிறகு நானும் இதில் எவ்வாறு செயல்பட்டோமோ அவ்வாறே நீங்கள் இருவரும் செயல்படுவீர்கள்' என்ற அல்லாஹ்வின் பெயரிலான உடன்படிக்கையையும் சத்தியத்தையும் உங்கள் இருவரிடமும் வாங்கிக்கொண்டேன்.

நீங்களும், 'அந்த நிபந்தனையின் அடிப்படையிலேயே அதனை எங்களிடம் ஒப்படையுங்கள்' என்று கூறினீர்கள்.

இப்போது இதைத் தவிர வேறு ஒரு தீர்ப்பையா (அதாவது அந்தச் சொத்தையே உங்களுக்கிடையே பங்கிட்டுக் கொடுப்பதையா) என்னிடம் எதிர்பார்க்கிறீர்கள்? எவனுடைய அனுமதியைக் கொண்டு வானங்களும் பூமியும் நிலைபெற்று நிற்கின்றனவோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இதைத் தவிர வேறு எந்தத் தீர்ப்பையும் உங்களுக்கு மத்தியில் நான் வழங்க மாட்டேன். இதை (ஒப்பந்தப்படி) நிர்வகிக்க உங்களுக்கு இயலவில்லை என்றால், அதை என்னிடமே திருப்பிக் கொடுத்து விடுங்கள்."

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) பின்னர் இச்செல்வத்தின் பொறுப்பில் அலீ (ரழி) அவர்களே மேலோங்கி நின்றார்கள். அது அலீ (ரழி) அவர்களின் கைகளில் இருந்தது. பின்னர் ஹஸன் பின் அலி, பின்னர் ஹுஸைன் பின் அலி, பின்னர் அலி பின் ஹுஸைன், பின்னர் ஹஸன் பின் ஹஸன், பின்னர் ஸைத் பின் ஹஸன் ஆகியோரின் கைகளில் (நிர்வாகத்தில்) இருந்தது. (பின்னர் அது அப்துல்லாஹ் பின் அல்-ஹஸனின் கைகளில் இருந்தது என்று மஅமர் கூறுகிறார்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح