இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

185ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ ـ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى ـ أَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي، كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ‏.‏ فَدَعَا بِمَاءٍ، فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَهُ مَرَّتَيْنِ، ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا، ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ، ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ، فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ، بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ، حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ، ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ، ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம் ஒருவர், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூச் செய்வார்கள் என்பதை எனக்குக் காட்ட முடியுமா?” என்று கேட்டார். (அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அம்ர் பின் யஹ்யாவின் பாட்டனார் ஆவார்).

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் ‘ஆம்’ என்று கூறி, தண்ணீர் கொண்டுவருமாறு கேட்டார்கள். அவர்கள் தம் கைகளில் (நீரை) ஊற்றி, அவற்றை இருமுறை கழுவினார்கள். பின்னர் மூன்று முறை வாய் கொப்பளித்து, மூக்கிலும் நீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள். பிறகு தம் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு தம் இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இருமுறை கழுவினார்கள். பின்னர் தம் கைகளால் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; கைகளை முன்னோக்கியும் பின்னோக்கியும் கொண்டு சென்றார்கள். (அதாவது) தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து தொடங்கி, பிடரி வரை கைகளைக் கொண்டு சென்று, பிறகு தொடங்கிய இடத்திற்கே மீண்டும் திருப்பிக் கொண்டு வந்தார்கள். பிறகு தம் இரு கால்களையும் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
557ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا ‏.‏ وَلَمْ يَقُلْ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ ‏.‏ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏
முந்தைய ஹதீஸின் அதே அறிவிப்பாளர் தொடரில் வந்துள்ளதாவது: (நபி (ஸல்) அவர்கள்) வாய் கொப்பளித்தார்கள்; மூக்கிற்குள் தண்ணீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள்; மும்முறை (செய்தார்கள்). ஆனால் (அவர்கள்) "ஓர் உள்ளங்கையிலிருந்து" (தண்ணீர் எடுத்து) என்று குறிப்பிடவில்லை. மேலும், (தலையைத் தடவும்போது) "தம் இரு கைகளையும் முன்னும் பின்னும் கொண்டு சென்றார்கள்" என்று (முந்தைய அறிவிப்பில்) கூறியதற்குப் பின்னால், (பின்வருமாறு) அதிகப்படுத்தினார்கள்: "தமது தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து (தடவ) ஆரம்பித்து, அவ்விரு கைகளையும் பிடரி வரை கொண்டு சென்றார்கள். பிறகு எங்கிருந்து ஆரம்பித்தாரோ அந்த இடத்திற்கே அவ்விரு கைகளையும் திருப்பிக் கொண்டு வந்தார்கள்; (பிறகு) தம் கால்களைக் கழுவினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
97சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ - وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى - هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏
அம்ர் இப்னு யஹ்யாவின் தந்தை, அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம் (அதாவது, நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் ஒருவராகவும், அம்ர் இப்னு யஹ்யாவின் பாட்டனாராகவும் இருந்தவரிடம்), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எப்படி உளூ செய்தார்கள் என்பதை எனக்குக் காட்ட முடியுமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி), "ஆம்" என்று கூறினார்கள். (பின்னர்) அவர்கள் உளூ செய்வதற்காகத் தண்ணீர் கொண்டுவரச் சொல்லி, தம் கைகளில் (நீரை) ஊற்றி, தம் கைகளை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு, மூன்று முறை வாய் கொப்பளித்து, மூக்கிற்குள் தண்ணீர் செலுத்தி சுத்தம் செய்தார்கள். பிறகு மூன்று முறை தம் முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு முழங்கைகள் வரை தம் கைகளை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு, தம் கைகளால் தலையை மஸ்ஹு செய்தார்கள்; (அப்போது) கைகளை முன்னும் பின்னும் கொண்டு சென்றார்கள். (அதாவது, தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து தொடங்கி, தம் கைகளைப் பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பின்னர் தொடங்கிய இடத்திற்கே மீண்டும் கொண்டு வந்தார்கள்). பிறகு, தம் கால்களைக் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
98சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا عُتْبَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ مَالِكٍ، - هُوَ ابْنُ أَنَسٍ - عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ - وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى - هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي، كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدِهِ الْيُمْنَى فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழரான அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம் யஹ்யா அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூ செய்தார்கள் என்பதை எனக்கு நீங்கள் செய்து காட்ட முடியுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள், "ஆம்" என்று கூறினார்கள். அவர்கள் உளூ செய்வதற்காகத் தண்ணீர் கொண்டுவரச் சொல்லி, அதிலிருந்து தமது வலது கையில் ஊற்றி, தமது இரு கைகளையும் இரண்டு முறை கழுவினார்கள். பிறகு, மூன்று முறை வாய்க் கொப்பளித்து, மூக்கிற்குத் தண்ணீர் செலுத்தினார்கள் (மற்றும் அதை வெளியேற்றினார்கள்). பின்னர், தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர், தமது இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இரண்டு முறை கழுவினார்கள். பிறகு, தமது இரு கைகளால் தலையை முன்னும் பின்னுமாக மஸஹ் செய்தார்கள்; தலையின் முன் பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, தமது கைகளைப் பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பிறகு, ஆரம்பித்த இடத்திற்கே கைகளைக் கொண்டு வந்தார்கள். பிறகு, தமது பாதங்களைக் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
118சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ - وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي، كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம், (அம்ர் இப்னு யஹ்யா அல்-மாஸினியின் தந்தை) "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூ செய்தார்கள் என்பதை எனக்கு உங்களால் செய்து காட்ட முடியுமா?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள், "ஆம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

பிறகு அவர்கள் (உளூ செய்வதற்கான) தண்ணீரைக் கொண்டுவரச் சொல்லி, அதைத் தமது கைகளின் மீது ஊற்றி, அவ்விரண்டையும் கழுவினார்கள். பிறகு, வாய் கொப்பளித்து, மூக்கிற்குத் தண்ணீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள்; (இவற்றை) மூன்று முறை செய்தார்கள். பிறகு, தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள்; பிறகு தமது இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இரண்டு இரண்டு முறை கழுவினார்கள்; பிறகு, தமது இரு கைகளாலும் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; (அப்போது) தமது கைகளை முன்னோக்கியும் பின்னோக்கியும் கொண்டு சென்றார்கள்; அதாவது தமது தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து தொடங்கி, கைகளைப் பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பிறகு (தடவ) ஆரம்பித்த இடத்திற்கே கைகளைத் திருப்பிக் கொண்டு வந்தார்கள்; பிறகு, தமது இரு கால்களையும் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح (الألباني)
434சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ - وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى - هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي، كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏
அம்ர் இப்னு யஹ்யா அவர்கள், தமது தந்தை (யஹ்யா இப்னு உமாரா) வழியாக அறிவித்தார்கள்: அவரது தந்தை, அம்ர் இப்னு யஹ்யாவின் பாட்டனாரான அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூ செய்தார்கள் என்பதை எனக்கு நீங்கள் காட்ட முடியுமா?" அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள், "ஆம்" என்று கூறினார்கள். எனவே, அவர்கள் உளூவுக்கான தண்ணீர் கொண்டுவரச் சொல்லி, அதைத் தம் கைகளில் ஊற்றி, தம் கைகளை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு, அவர்கள் மூன்று முறை வாய்க் கொப்பளித்து, மூக்கிற்குத் தண்ணீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள். பிறகு, அவர்கள் தம் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் தம் கைகளை முழங்கைகள் வரை (ஒவ்வொரு கையையும்) இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு, அவர்கள் தம் கைகளால் தலையை முன்னிருந்து பின்னாகத் தடவினார்கள். அவர்கள் தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, கைகளைப் பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பின்னர் ஆரம்பித்த இடத்திற்கே திருப்பிக் கொண்டு வந்தார்கள். பிறகு தம் பாதங்களைக் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
33முவத்தா மாலிக்
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدِهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ‏.‏
அம்ர் இப்னு யஹ்யா அல்-மாஸினீ அவர்களின் தந்தை ஒருமுறை, அம்ர் இப்னு யஹ்யா அல்-மாஸினீ அவர்களின் பாட்டனாரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் ஒருவருமான அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூ செய்தார்கள் என்பதைத் தங்களுக்குச் செய்துகாட்ட முடியுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) "ஆம்" என்று கூறிவிட்டு, உளூ செய்வதற்காகத் தண்ணீர் கேட்டார்கள். அவர்கள் (ஒரு பாத்திரத்திலிருந்து) தண்ணீரைத் தங்கள் கையில் ஊற்றி, இரு கைகளையும் இரண்டு முறை கழுவி, பின்னர் தங்கள் வாயைக் கொப்பளித்து, தங்கள் மூக்கிற்குள் தண்ணீர் செலுத்தி மூன்று முறை வெளியே சிந்தினார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்கள் முகத்தை மூன்று முறை கழுவி, தங்கள் இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இரண்டு முறை கழுவினார்கள். பின்னர் அவர்கள் தங்கள் இரு கைகளாலும் தங்கள் தலைக்கு மஸஹ் செய்தார்கள்; தங்கள் கைகளை நெற்றியிலிருந்து பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பின்னர் ஆரம்பித்த இடத்திற்கே திருப்பிக் கொண்டு வந்தார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்கள் கால்களைக் கழுவினார்கள்.
16431முஸ்னது அஹ்மத்
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ عَنْ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّ جَدَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَتَوَضَّأُ؟ قَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَهُ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ
நபித்தோழரான அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம், (அம்ரு பின் யஹ்யாவின் பாட்டனார்) "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூச் செய்தார்கள் என்பதை எனக்குச் செய்து காட்ட முடியுமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள், "ஆம் (செய்து காட்டுகிறேன்)" என்று கூறினார்கள். பின்னர், உளூச் செய்வதற்காக (தேவையான) தண்ணீரை வரவழைத்தார்கள்.

அந்தத் தண்ணீரைத் தம் கைகளின் மீது ஊற்றி, (மணிக்கட்டு வரை) கைகளை இரு முறை கழுவினார்கள். பிறகு மூன்று முறை வாய்க்கொப்பளித்து, மூக்கிற்கு நீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள். பிறகு தம் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் தம் இரு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை (சேர்த்து) இரு முறை கழுவினார்கள்.

பிறகு தம் இரு கைகளால் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; அப்போது தம் கைகளை (தலையின்) முன்னும் பின்னுமாகக் கொண்டு சென்றார்கள். அதாவது, தலையின் முன் பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, தம் இரு கைகளையும் பிடரி வரை கொண்டு சென்றார்கள்; பிறகு எந்த இடத்திலிருந்து ஆரம்பித்தாரோ அதே இடத்திற்குத் தம் இரு கைகளையும் திரும்பக் கொண்டு வந்தார்கள்.

பிறகு தம் இரு கால்களையும் (கணுக்கால் வரை) கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
16438முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ وَبَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ
அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(உளூவின் போது) நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது இரண்டு கைகளாலும் தமது தலையை மஸஹ் செய்தார்கள். அப்போது (மஸஹ் செய்யும்போது) தமது கைகளை முன்னும் பின்னுமாகக் கொண்டு சென்றார்கள். (அதாவது) தமது தலையின் முன் பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, தமது பிடரி வரை கைகளைக் கொண்டு சென்றார்கள். பின்னர், எந்த இடத்திலிருந்து ஆரம்பித்தாரோ அதே இடத்திற்கே தமது கைகளைத் திரும்பக் கொண்டு வந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
392, 393, 394மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ مَنَامه فليستنثر ثَلَاثًا فَإِن الشَّيْطَان يبيت على خيشومه»
وَقيل لعبد الله بن زيد: كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ؟ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمَرْفِقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهَ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ ردهما حَتَّى يرجع إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ. رَوَاهُ مَالِكٌ وَالنَّسَائِيُّ وَلِأَبِي دَاوُدَ نَحْوُهُ ذكره صَاحب الْجَامِع
وَفِي الْمُتَّفَقِ عَلَيْهِ: قِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ: تَوَضَّأْ لَنَا وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِإِنَاءٍ فَأَكْفَأَ مِنْهُ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ فَفَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَغَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَقْبَلَ بِيَدَيْهِ وَأَدْبَرَ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا كَانَ وُضُوءُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي رِوَايَةٍ: فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رجلَيْهِ وَفِي رِوَايَة: فَمَضْمض واستنشق واستنثر ثَلَاثًا بِثَلَاث غَرَفَاتٍ مِنْ مَاءٍ وَفِي رِوَايَةٍ أُخْرَى: فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفَّةٍ وَاحِدَةٍ فَفَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًا وَفِي رِوَايَةٍ لِلْبُخَارِيِّ: فَمَسَحَ رَأْسَهُ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ وَفِي أُخْرَى لَهُ: فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ مَرَّات من غرفَة وَاحِدَة
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: “உங்களில் ஒருவர் தூக்கத்திலிருந்து விழித்தால், அவர் மூன்று முறை (மூக்கிற்கு நீர் செலுத்தி) மூக்கைச் சிந்தட்டும்; ஏனெனில், ஷைத்தான் அவரது மூக்கின் உட்பகுதியில் இரவைக் கழிக்கிறான்” என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூச் செய்வார்கள்?” என்று கேட்கப்பட்டபோது, அவர்கள் (உளூச் செய்ய) தண்ணீர் கொண்டுவரச் சொல்லி, அதைத் தங்கள் கைகளின் மீது ஊற்றி, கைகளை இருமுறை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கை மூன்று முறை (நீர் செலுத்தி) சிந்தினார்கள். பிறகு தங்கள் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் கைகளை முழங்கைகள் வரை இருமுறை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு தங்கள் கைகளால் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; கைகளை (தலையின்) முன்புறத்திற்குக் கொண்டுவந்து, பின்புறத்திற்குக் கொண்டு சென்றார்கள். அதாவது, தலையின் முன்புறத்தில் தொடங்கி, பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பிறகு தொடங்கிய இடத்திற்கே அவற்றை மீண்டும் கொண்டு வந்தார்கள். பிறகு தங்கள் கால்களைக் கழுவினார்கள். (இதை மாலிக் மற்றும் நஸாயீ ஆகியோர் பதிவு செய்துள்ளனர். அபூதாவூத் நூலிலும் இது போன்றே உள்ளது. ஜாமிஉ நூலின் ஆசிரியர் இதைக் குறிப்பிட்டுள்ளார்கள்).

புகாரி மற்றும் முஸ்லிமில் (உள்ள அறிவிப்பில்): அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உளூவைப் போன்று எங்களுக்கு உளூச் செய்து காட்டுங்கள்” என்று கேட்கப்பட்டது. அவர் ஒரு பாத்திரத்தைக் கொண்டுவரச் சொல்லி, அதிலிருந்து தங்கள் கைகளில் தண்ணீரைச் சாய்த்து, அவற்றை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு (பாத்திரத்திற்குள்) கையை நுழைத்து, (நீர்) எடுத்து, ஒரே உள்ளங்கையில் (எடுத்த நீரில்) வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கும் நீர் செலுத்தினார்கள்; இவ்வாறு மூன்று முறை செய்தார்கள். பிறகு தங்கள் கையை (பாத்திரத்திற்குள்) நுழைத்து, (நீர்) எடுத்து, தங்கள் முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பிறகு கையை நுழைத்து, (நீர்) எடுத்து, கைகளை முழங்கைகள் வரை இருமுறை இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு கையை நுழைத்து, (நீர்) எடுத்து, தங்கள் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; கைகளை முன்புறமும் பின்புறமும் கொண்டு சென்றார்கள். பிறகு தங்கள் கால்களைக் கணுக்கால்கள் வரை கழுவினார்கள். பின்னர், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறுதான் உளூச் செய்தார்கள்” என்று கூறினார்கள்.

ஓர் அறிவிப்பில்: “(கைகளை) முன்னும் பின்னும் கொண்டு சென்றார்கள்; அதாவது தலையின் முன்புறத்தில் தொடங்கி, பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பிறகு தொடங்கிய இடத்திற்கே அவற்றை மீண்டும் கொண்டு வந்தார்கள்; பிறகு கால்களைக் கழுவினார்கள்” என்று உள்ளது.

மற்றொரு அறிவிப்பில்: “வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கு நீர் செலுத்தி, (மூக்கிலிருந்து) சிந்தினார்கள்; மூன்று அள்ளல்கள் (Gharfat) மூலம் (இவற்றை) மூன்று முறை செய்தார்கள்” என்று உள்ளது.

மற்றொரு அறிவிப்பில்: “ஒரே உள்ளங்கையில் (எடுத்த நீரில்) வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கும் நீர் செலுத்தினார்கள்; இவ்வாறு மூன்று முறை செய்தார்கள்” என்று உள்ளது.

புகாரியின் ஓர் அறிவிப்பில்: “தலையை மஸஹ் செய்தார்கள்; ஆனால் ஒருமுறை மட்டுமே கைகளை முன்னும் பின்னும் கொண்டு சென்றார்கள். பிறகு கால்களைக் கணுக்கால்கள் வரை கழுவினார்கள்” என்று உள்ளது.

அவரின் (புகாரியின்) மற்றுமோர் அறிவிப்பில்: “ஒரே அள்ளல் (Gharfah) நீரிலிருந்து மூன்று முறை வாயைக் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கு நீர் செலுத்தி, (மூக்கிலிருந்து) சிந்தினார்கள்” என்று உள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : அல்-புகாரி மற்றும் முஸ்லிம் இருவரும் ஒப்புக்கொண்ட ஹதீஸ் (அல்பானியின் பார்வையில்)
مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ, صَحِيح, مُتَّفق عَلَيْهِ (الألباني)
35புளூகுல் மராம்
وَفِي لَفْظٍ: { بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ, حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ, ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى اَلْمَكَانِ اَلَّذِي بَدَأَ مِنْهُ } [1]‏ .‏
மற்றொரு அறிவிப்பில்: (நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள்) தமது தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, தம் (ஈரமான) கைகளைப் பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பின்னர் ஆரம்பித்த இடத்திற்கே அவற்றைத் திரும்பக் கொண்டு வந்தார்கள்.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ وَأَبُو زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ثنا بَحْرُ بْنُ نَصْرٍ قَالَ قُرِئَ عَلَى ابْنِ وَهْبٍ أَخْبَرَكَ يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللهِ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَأَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو النَّضْرِ مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ وَاللَّفْظُ لَهُ أنا مُحَمَّدُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَجَلِيُّ ثنا ابْنُ أَبِي أُوَيْسٍ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَتَوَضَّأُ؟ فَقَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ مَالِكٍ وَرَوَاهُ مُسْلِمٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ مُوسَى الْأَنْصَارِيِّ عَنْ مَعْنٍ عَنْ مَالِكٍ
(அம்ரு பின் யஹ்யாவின் தந்தையான யஹ்யா பின் உமாரா என்பார்) அல்லாஹ்வின் தூதருடைய (ஸல்) தோழர்களில் ஒருவரான அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் பின் ஆஸிம் (ரழி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூச் செய்தார்கள் என்பதை எனக்கு உம்மால் செய்து காட்ட முடியுமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) "ஆம்" என்று கூறி, உளூச் செய்வதற்கான தண்ணீரைக் கொண்டு வரச் செய்தார்கள். (பாத்திரத்திலிருந்து) தம் கைகளின் மீது தண்ணீரை ஊற்றி, அவற்றை இருமுறை கழுவினார்கள். பின்னர் (ஒரே கைப்பிடி நீரைக் கொண்டு) மூன்று முறை வாய்க் கொப்பளித்து, நாசிக்கு நீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள். பிறகு தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார்கள். பின்னர் முழங்கைகள் வரை தமது இரு கைகளையும் இருமுறை கழுவினார்கள். பிறகு தமது இரு கைகளாலும் தலையை மஸஹ் செய்தார்கள். (அதாவது) கைகளை முன்புறத்திலிருந்து பின்புறமாகவும், பின்புறத்திலிருந்து முன்புறமாகவும் நகர்த்தினார்கள். தலையின் முற்பகுதியிலிருந்து தொடங்கி தமது இரு கைகளையும் பிடரி வரை கொண்டு சென்றார்கள்; பின்னர், எந்த இடத்திலிருந்து மஸஹ் செய்யத் தொடங்கினார்களோ அதே இடத்திற்கு மீண்டும் கைகளைக் கொண்டு வந்தார்கள். அதன் பிறகு தமது இரு கால்களையும் கழுவினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
1084ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَبُو خَلِيفَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ - وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى -: هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ؟، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ: «نَعَمْ، فَدَعَا بِوَضُوءٍ، فَأَفْرَغَ عَلَى يَدِهِ الْيُمْنَى ثَلَاثًا، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا، ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ، ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ بِيَدَيْهِ، فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ، بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ، ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ، ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ وَقَالَ: » §هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ.
அம்ரு பின் யஹ்யாவின் தந்தை (யஹ்யா அல்-மாஸினி), அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம் - இவர் அம்ரு பின் யஹ்யாவின் பாட்டனார் ஆவார் - "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு உளூச் செய்தார்கள் என்பதை எனக்குக் காட்ட முடியுமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரழி), "ஆம்" என்று கூறி, உளூச் செய்வதற்காகத் தண்ணீரை வரவழைத்தார். (முதலில்) தமது வலது கையின் மீது (தண்ணீரை) மூன்று முறை ஊற்றினார் (பிறகு கைகளைக் கழுவினார்). பின்னர், தமது முகத்தை மூன்று முறை கழுவினார். பின்னர், தமது இரண்டு கைகளையும் முழங்கைகள் வரை இரண்டு இரண்டு முறை கழுவினார். பின்னர், தமது இரண்டு கைகளால் தலைக்கு மஸ்ஹு செய்தார். (அவ்வாறு மஸ்ஹு செய்யும் போது) கைகளை முன்னும் பின்னுமாகக் கொண்டு சென்றார். (அதாவது) தலையின் முன்பகுதியிலிருந்து ஆரம்பித்து, தனது இரு கைகளையும் பிடரி வரை கொண்டு சென்று, பின்னர் எந்த இடத்திலிருந்து ஆரம்பித்தாரோ அதே இடத்திற்குத் திரும்பக் கொண்டு வந்தார். பின்னர், தமது கால்களைக் கழுவினார்.

பிறகு, "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறுதான் உளூச் செய்வதை நான் பார்த்தேன்" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح