இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

202சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، عَنْ عَبْدِ السَّلاَمِ بْنِ حَرْبٍ، - وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ يَحْيَى - عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالاَنِيِّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسْجُدُ وَيَنَامُ وَيَنْفُخُ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي وَلاَ يَتَوَضَّأُ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ صَلَّيْتَ وَلَمْ تَتَوَضَّأْ وَقَدْ نِمْتَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّمَا الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا ‏"‏ ‏.‏ زَادَ عُثْمَانُ وَهَنَّادٌ ‏"‏ فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَوْلُهُ ‏"‏ الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا ‏"‏ ‏.‏ هُوَ حَدِيثٌ مُنْكَرٌ لَمْ يَرْوِهِ إِلاَّ يَزِيدُ أَبُو خَالِدٍ الدَّالاَنِيُّ عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَى أَوَّلَهُ جَمَاعَةٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا شَيْئًا مِنْ هَذَا وَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَحْفُوظًا وَقَالَتْ عَائِشَةُ - رضى الله عنها - قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ تَنَامُ عَيْنَاىَ وَلاَ يَنَامُ قَلْبِي ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ إِنَّمَا سَمِعَ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ أَرْبَعَةَ أَحَادِيثَ حَدِيثَ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ ابْنِ عُمَرَ فِي الصَّلاَةِ وَحَدِيثَ الْقُضَاةُ ثَلاَثَةٌ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَذَكَرْتُ حَدِيثَ يَزِيدَ الدَّالاَنِيِّ لأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فَانْتَهَرَنِي اسْتِعْظَامًا لَهُ وَقَالَ مَا لِيَزِيدَ الدَّالاَنِيِّ يُدْخِلُ عَلَى أَصْحَابِ قَتَادَةَ وَلَمْ يَعْبَأْ بِالْحَدِيثِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஸஜ்தா செய்வார்கள், (அப்படியே) உறங்குவார்கள், (உறக்கத்தில்) மூச்சொலி எழுப்புவார்கள். பிறகு எழுந்து நின்று தொழுவார்கள்; (அதற்காக) உளூச் செய்யமாட்டார்கள். (இது குறித்து) நான் அவர்களிடம், "தாங்கள் தொழுதீர்கள்; ஆனால் உளூச் செய்யவில்லை; தாங்கள் உறங்கிவிட்டிருந்தீரே?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "யார் விலாப்புறமாகச் சாய்ந்து படுத்து உறங்குகிறாரோ அவருக்குத்தான் உளூச் செய்வது கடமையாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

உஸ்மான் மற்றும் ஹன்னாத் ஆகியோர் (தங்கள் அறிவிப்பில்), "ஏனெனில், ஒருவர் சாய்ந்து படுக்கும்போது, அவருடைய மூட்டுகள் தளர்ந்துவிடுகின்றன" என்று அதிகப்படியாக அறிவித்துள்ளனர்.

அபூ தாவூத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "சாய்ந்து படுத்து உறங்குபவருக்குத்தான் உளூச் செய்வது கடமை" என்ற இந்தக் கூற்று ஒரு 'முன்கர்' (நிராகரிக்கப்பட்ட) செய்தியாகும். கத்தாதாவிடமிருந்து யஸீத் அபூ காலித் அத்-தாலானீ என்பவரைத் தவிர வேறு யாரும் இதனை அறிவிக்கவில்லை. இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து ஒரு குழுவினர் இதன் முதற்பகுதியை (மட்டுமே) அறிவித்துள்ளனர்; அவர்கள் (யஸீத் குறிப்பிட்ட) எதையும் குறிப்பிடவில்லை. நபி (ஸல்) அவர்கள் (உறக்கத்தில் உளூ நீங்குவதிலிருந்து) பாதுகாக்கப்பட்டவர்களாக இருந்தார்கள். ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள், "என் கண்கள் உறங்குகின்றன; ஆனால் என் உள்ளம் உறங்குவதில்லை" என்று கூறினார்கள்.

ஷுஅபா (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: கத்தாதா அவர்கள் அபுல் ஆலியாவிடமிருந்து நான்கு ஹதீஸ்களை மட்டுமே கேட்டுள்ளார்: 1. யூனுஸ் இப்னு மத்தா (அலை) பற்றிய ஹதீஸ், 2. இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களின் தொழுகை பற்றிய ஹதீஸ், 3. 'நீதிபதிகள் மூவர்' எனும் ஹதீஸ், 4. இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் ஹதீஸ். (அதில் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள்), "நம்பகமான பலர் எனக்கு அறிவித்தனர்; அவர்களில் உமர் (ரழி) அவர்களும் ஒருவர்; என்னிடத்தில் அவர்களில் மிகவும் விருப்பத்திற்குரியவர் உமர் (ரழி) அவர்களே" என்று கூறியுள்ளார்கள்.

அபூ தாவூத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: யஸீத் அத்-தாலானீ அறிவித்த (மேற்கூறிய) ஹதீஸைப் பற்றி நான் அஹ்மத் இப்னு ஹன்பல் அவர்களிடம் கூறினேன். அதனைப் பெரும் பிழையாகக் கருதி அவர்கள் என்னைக் கடிந்து கொண்டார்கள். மேலும், "கத்தாதாவின் (மற்ற) தோழர்களுக்கு மாற்றமாக யஸீத் அத்-தாலானீ ஏன் இதில் நுழைகிறார்?" என்று கேட்டார்கள். அந்த ஹதீஸை அவர்கள் பொருட்படுத்தவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்பானி)
ضعيف (الألباني)
2315முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ لَيْسَ عَلَى مَنْ نَامَ سَاجِدًا وُضُوءٌ حَتَّى يَضْطَجِعَ فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஸஜ்தா செய்த நிலையில் உறங்குபவர் மீது, அவர் (ஒருக்களித்து) உடலைச் சாய்த்துப் படுக்கும் வரை உளூ (மீண்டும் செய்வது) கடமையில்லை. ஏனெனில், அவர் (ஒருக்களித்து) உடலைச் சாய்த்துப் படுக்கும்போது அவருடைய மூட்டுகள் தளர்ந்துவிடுகின்றன (அதனால் காற்று வெளியேற வாய்ப்புள்ளது)" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ளயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
318மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ الْوُضُوءَ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مفاصله. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "சாய்ந்து படுத்து உறங்குபவர் மீது தான் உளூ (செய்வது) அவசியமாகும். ஏனெனில், அவர் சாய்ந்து படுக்கும்போது அவரது மூட்டுகள் தளர்ந்துவிடுகின்றன." (இதனை திர்மிதீ மற்றும் அபூதாவூத் ஆகியோர் பதிவு செய்துள்ளனர்).
ஹதீஸ் தரம் : பலவீனமானது (அல்பானி)
ضَعِيف (الألباني)
أَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَبْدَانَ، نا أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدٍ الصَّفَّارُ، نا مُحَمَّدُ بْنُ شَاذَانَ الْجَوْهَرِيُّ، نا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ، نا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ، عَنْ يَزِيدَ الدَّالَانِيِّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ نَامَ فِي سُجُودِهِ حَتَّى غَطَّ وَنَفَخَ، قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ، قَدْ نِمْتَ؟ فَقَالَ: " إِنَّمَا يَجِبُ الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ وَضَعَ جَنْبَهُ، فَإِنَّهُ إِذَا وَضَعَ جَنْبَهُ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُ ". هَكَذَا رَوَاهُ جَمَاعَةٌ، عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ حَرْبٍ. وَقَالَ بَعْضُهُمْ فِي الْحَدِيثِ: " إِنَّمَا الْوضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا، فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُ "
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சுஜூது செய்த நிலையில் (ஆழ்ந்து உறங்கியதால்) குறட்டைவிட்டு மூச்சுவிடும் அளவிற்கு உறங்கினார்கள். அப்போது நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் உறங்கிவிட்டீர்களா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நிச்சயமாக எவர் (தரையில்) தனது விலாப்புறத்தை சாய்த்துப் படுக்கிறாரோ அவர் மீதுதான் உளூக் கடமையாகும். ஏனெனில், அவர் தனது விலாப்புறத்தைச் சாய்க்கும்போது அவருடைய மூட்டுகள் தளர்ந்துவிடுகின்றன (இதனால் சுயநினைவின்றி காற்று வெளியேற வாய்ப்புள்ளது)" என்று பதிலளித்தார்கள்.

(இதனை அப்துஸ்ஸலாம் பின் ஹர்ப் என்பவரிடமிருந்து ஒரு குழுவினர் இவ்வாறே அறிவித்துள்ளனர். மேலும் சில அறிவிப்பாளர்கள் இந்த ஹதீஸில், "நிச்சயமாக ஒருக்களித்துப் படுத்து உறங்குபவர் மீதுதான் உளூக் கடமையாகும். ஏனெனில், அவர் ஒருக்களித்துப் படுக்கும்போது அவருடைய மூட்டுகள் தளர்ந்துவிடுகின்றன" என்று குறிப்பிட்டுள்ளனர்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
وَأَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ نا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ نا يَحْيَى بْنُ أَبِي طَالِبٍ نا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ السَّلُولِيُّ عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ حَرْبٍ فَذَكَرَهُ بِإِسْنَادِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا يَجِبُ الْوضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ جَالِسًا أَوْ قَائِمًا أَوْ سَاجِدًا حَتَّى يَضَعَ جَنْبَهُ فَإِنَّهُ إِذَا وَضَعَ جَنْبَهُ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَلَى هَذَا الْوَجْهِ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبُو خَالِدٍ الدَّالَانِيُّ قَالَ أَبُو عِيسَى التِّرْمِذِيُّ سَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ الْبُخَارِيَّ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هَذَا لَا شَيْءٌ وَرَوَاهُ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةَ وَلَا أَعْرِفُ لِأَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ سَمَاعًا مِنْ قَتَادَةَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الرُّوذْبَارِيُّ أَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ دَاسَةَ قَالَ قَالَ أَبُو دَاودَ السِّجِسْتَانِيُّ قَوْلُهُ الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا هُوَ حَدِيثٌ مُنْكَرٌ لَمْ يَرْوِهِ إِلَّا يَزِيدُ الدَّالَانِيُّ عَنْ قَتَادَةَ وَقَالَ أَبُو دَاودَ قَالَ شُعْبَةُ إِنَّمَا سَمِعَ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ أَرْبَعَةَ أَحَادِيثَ حَدِيثَ يُونُسَ بْنِ مَتَى وَحَدِيثَ ابْنِ عُمَرَ فِي الصَّلَاةِ وَحَدِيثَ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ يَعْنِي فِي لَا صَلَاةَ بَعْدَ الْعَصْرِ قَالَ الشَّيْخُ وَسَمِعَ أَيْضًا حَدِيثَ ابْنَ عَبَّاسٍ فِيمَا يَقُولُ عِنْدَ الْكَرْبِ وَحَدِيثُهُ فِي رُؤْيَةِ النَّبِيِّ ﷺ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ مُوسَى وَغَيْرَهُ قَالَ أَبُو دَاودَ وَذَكَرْتُ حَدِيثَ يَزِيدَ الدَّالَانِيِّ لِأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فَقَالَ مَا لِيَزِيدَ الدَّالَانِيِّ يَدْخُلُ عَلَى أَصْحَابِ قَتَادَةَ قَالَ الشَّيْخُ يَعْنِي بِهِ أَحْمَدُ مَا ذَكَرَهُ الْبُخَارِيُّ مِنْ أَنَّهُ لَا يُعْرَفُ لِأَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ سَمَاعٌ مِنْ قَتَادَةَ قَالَ أَبُو دَاودَ وَرَوَى أَوَّلَهُ جَمَاعَةٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ لَمْ يذْكُرُوا شَيْئًا مِنْ هَذَا وَقَالَ عِكْرِمَةُ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ مَحْفُوظًا وَقَالَتْ عَائِشَةُ ؓ قَالَ النَّبِيُّ ﷺ تَنَامُ عَيْنَايَ وَلَا يَنَامُ قَلْبِي
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அமர்ந்த நிலையிலோ, நின்ற நிலையிலோ அல்லது ஸஜ்தா செய்த நிலையிலோ தூங்குபவர் மீது, அவர் தனது விலாப்புறத்தை (தரையில்) சாய்க்கும் வரை உளூச் செய்வது கடமையாகாது. ஏனெனில், அவர் தனது விலாப்புறத்தை (தரையில்) சாய்க்கும்போது, அவரது மூட்டுகள் தளர்ந்துவிடுகின்றன (இதனால் சுயநினைவின்றி காற்று வெளியேற வாய்ப்புள்ளது)."

இந்த ஹதீஸை இந்த அமைப்பில் யஸீத் பின் அப்துர்ரஹ்மான் அபூ காலித் அத்-தாலானி மட்டுமே தனித்து அறிவித்துள்ளார். அபூ ஈஸா அத்-திர்மிதி (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் முஹம்மது பின் இஸ்மாயீல் அல்-புகாரி (ரஹ்) அவர்களிடம் இந்த ஹதீஸைப் பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'இது ஒன்றுமேயில்லை (ஆதாரப்பூர்வமான செய்தி அல்ல)' என்று கூறினார்கள்." ஸயீத் பின் அபீ அரூபா (ரஹ்) அவர்கள், கத்தாதா (ரஹ்) வழியாக, இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் கூற்றாக இதனை அறிவித்துள்ளார், ஆனால் அதில் அபுல் ஆலியாவை அவர் குறிப்பிடவில்லை. மேலும், அபூ காலித் அத்-தாலானி, கத்தாதா (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து (நேரடியாகச்) செவியுற்றதாக எனக்குத் தெரியவில்லை.

அபூ தாவூத் அஸ்-ஸிஜிஸ்தானி (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "படுத்துத் தூங்குபவர் மீது (மட்டுமே) உளூச் செய்வது கடமை (மற்ற நிலைகளில் தூங்குபவர் மீது கடமையில்லை) என்ற இந்த ஹதீஸ் 'முன்கர்' (நிராகரிக்கப்பட வேண்டிய பலவீனமான செய்தி) ஆகும். கத்தாதா (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து யஸீத் அத்-தாலானியைத் தவிர வேறு யாரும் இதனை அறிவிக்கவில்லை."

மேலும் அபூ தாவூத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஷுஅபா (ரஹ்) கூறினார்: கத்தாதா (ரஹ்) அவர்கள் அபுல் ஆலியா (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து நான்கு ஹதீஸ்களை மட்டுமே (நேரடியாகச்) செவியுற்றுள்ளார். அவை: யூனுஸ் பின் மத்தா (அலை) அவர்கள் குறித்த ஹதீஸ், தொழுகை குறித்து இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களின் ஹதீஸ், 'நீதிபதிகள் மூவர்' என்ற ஹதீஸ் மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் ஹதீஸான 'திருப்திக்குரிய பல மனிதர்கள் எனக்கு அறிவித்தனர், அவர்களில் என்னிடம் மிகவும் திருப்திக்குரியவர் உமர் (ரழி) ஆவார்' என்பதுமாகும் (அதாவது அஸருக்குப் பிறகு தொழுகை இல்லை என்பது பற்றிய செய்தி)."

ஷெய்க் (அறிவிப்பாளர்) கூறுகிறார்: "கவலை மற்றும் துன்பத்தின் போது ஓத வேண்டியவை குறித்த இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் ஹதீஸையும், இஸ்ரா (விண்ணுலகப்) பயண இரவில் நபி (ஸல்) அவர்கள் மூஸா (அலை) மற்றும் பிறரைக் கண்டது குறித்த ஹதீஸையும் அவர் (கத்தாதா) செவியுற்றுள்ளார்."

அபூ தாவூத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் அஹ்மத் பின் ஹம்பல் (ரஹ்) அவர்களிடம் யஸீத் அத்-தாலானியின் இந்த ஹதீஸைக் குறிப்பிட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'யஸீத் அத்-தாலானிக்கும் கத்தாதாவின் (முக்கிய) மாணவர்களுடன் நுழைவதற்கும் (அவர்களோடு ஒப்பிடப்படுவதற்கும்) என்ன தகுதி இருக்கிறது?' என்று (அவரது பலவீனத்தைச் சுட்டிக்காட்டி) கூறினார்கள்."

ஷெய்க் கூறுகிறார்: "அபூகாலித் அத்-தாலானி, கத்தாதாவிடமிருந்து செவியுற்றது அறியப்படவில்லை என்று புகாரி குறிப்பிட்டதையே அஹ்மத் (ரஹ்) அவர்களும் இதன் மூலம் கருதுகிறார்கள்."

அபூ தாவூத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒரு குழுவினர் இதன் ஆரம்பப் பகுதியை இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவித்துள்ளனர், ஆனால் அவர்கள் (உளூ அவசியமில்லை என்பது போன்ற) இந்த விபரத்தைக் குறிப்பிடவில்லை."

இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நபி (ஸல்) அவர்கள் (தூக்கத்திலும் விழிப்புடனும் இருக்கும் வகையில் அல்லாஹ்வால்) பாதுகாக்கப்பட்டவர்களாக இருந்தார்கள்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நபி (ஸல்) அவர்கள், 'என் இரு கண்கள் தான் உறங்குகின்றன, என் உள்ளம் உறங்குவதில்லை' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له