இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

100ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنِ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ تَوَضَّأَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِ ‏.‏ قَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُ مِنِ ابْنِ الْمُغِيرَةِ ‏.‏ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمُ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمُ النَّاصِيَةَ ‏.‏ وَسَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ الأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ ‏.‏ وَقَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ لاَ يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلاَّ أَنْ يَمْسَحَ بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَمِعْتُ الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلأَثَرِ ‏.‏
முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கின்றார்கள்:
“நபி (ஸல்) அவர்கள் உளூ செய்தார்கள்; மேலும் குஃப் (கால் உறை) மீதும், தலைப்பாகை (இமாமா) மீதும் மஸ்ஹு செய்தார்கள்.”

பக்ர் கூறினார்: “நான் இதனை இப்னு அல்-முகீராவிடமிருந்து கேட்டேன்.”

முகம்மத் பின் பஷ்ஷார் இந்த ஹதீஸை மற்றொரு இடத்தில் குறிப்பிடும்போது, “நபி (ஸல்) அவர்கள் தம் முன் நெற்றியின் மீதும், தலைப்பாகையின் மீதும் மஸ்ஹு செய்தார்கள்” என்று குறிப்பிட்டுள்ளார்கள். இந்த ஹதீஸ் முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்களிடமிருந்து வேறு பல வழிகளிலும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. அவர்களில் சிலர் ‘முன் நெற்றி மற்றும் தலைப்பாகை’ மீது மஸ்ஹு செய்ததாகக் குறிப்பிட்டுள்ளனர். சிலர் ‘முன் நெற்றி’யைக் குறிப்பிடவில்லை.

நான் அஹ்மத் பின் ஹஸன் அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: (அவர் கூறினார்) “நான் அஹ்மத் பின் ஹன்பல் அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: யஹ்யா பின் சயீத் அல்-கத்தான் போன்ற ஒருவரை என் கண்களால் நான் கண்டதில்லை.”

இந்த அத்தியாயத்தில் அம்ர் பின் உமைய்யா, சல்மான், தவ் பான் மற்றும் அபூ உமாமா ஆகியோரிடமிருந்தும் ஹதீஸ்கள் வந்துள்ளன.

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்கள்: முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்களின் இந்த ஹதீஸ் ‘ஹஸன் ஸஹீஹ்’ ஆகும். நபித்தோழர்களான அபூபக்ர், உமர் மற்றும் அனஸ் (ரழி) உட்பட பல அறிஞர்களின் கருத்தும் இதுவேயாகும். இமாம் அவ்ஸாயீ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரும் இதனையே கூறுகின்றனர். அவர்கள், “தலைப்பாகையின் மீது மஸ்ஹு செய்யலாம்” என்கின்றனர். ஆனால், நபித்தோழர்கள் மற்றும் தாபியீன்களில் உள்ள வேறு பல அறிஞர்கள், “தலைப்பாகையுடன் சேர்த்து தலையின் ஒரு பகுதியையும் மஸ்ஹு செய்தால் அன்றி, தலைப்பாகை மீது மட்டும் மஸ்ஹு செய்யக் கூடாது” என்று கூறுகின்றனர். இது சுப்யான் அஸ்-தவ்ரீ, மாலிக் பின் அனஸ், இப்னுல் முபாரக் மற்றும் ஷாஃபிஈ ஆகியோரின் கருத்தாகும். அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்கள்: நான் ஜாரூத் பின் முஆத் அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: (அவர் கூறினார்) “நான் வக்கீஃ பின் அல்-ஜர்ராஹ் அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: தலைப்பாகையின் மீது மஸ்ஹு செய்தால் அது போதுமானது; ஏனெனில் அது குறித்த ஹதீஸ் வந்துள்ளது.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)