இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

100ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا، يَنْتَزِعُهُ مِنَ الْعِبَادِ، وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ، حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا، اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالاً فَسُئِلُوا، فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ، فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا ‏ ‏‏.
قَالَ الْفِرَبْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ قَالَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ هِشَامٍ نَحْوَهُ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் பின் அல்ஆஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "நிச்சயமாக அல்லாஹ் அறிவை, மக்களிடமிருந்து (அவர்களின் உள்ளங்களிலிருந்து) பறிப்பதன் மூலம் நீக்குவதில்லை; ஆனால் மார்க்க அறிஞர்களின் மரணத்தின் மூலம் அதை எடுத்துவிடுகிறான். எந்த அளவுக்கு என்றால் (மார்க்க அறிஞர்களில்) ஒருவரும் மீதமில்லாத நிலை ஏற்படும் வரை (அவன் அவ்வாறு செய்வான்). அந்நிலை ஏற்பட்டதும், மக்கள் அறிவற்றவர்களைத் தங்களின் தலைவர்களாக எடுத்துக்கொள்வார்கள். அவர்களிடம் (மார்க்கச் சட்டம் குறித்து) ஆலோசனை கேட்கப்படும்போது, அவர்கள் அறிவில்லாமல் தீர்ப்பளிப்பார்கள். அதனால் அவர்கள் தாமும் வழிகெட்டு, மேலும் மக்களையும் வழிகெடுப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
6796ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، سَمِعْتُ عَبْدَ،
اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ إِنَّ اللَّهَ
لاَ يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنَ النَّاسِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ حَتَّى إِذَا لَمْ
يَتْرُكْ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالاً فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் பின் அல்ஆஸ் (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:

நிச்சயமாக, அல்லாஹ் மக்களிடமிருந்து கல்வியை (அவர்களிடமிருந்து நேரடியாக) ஒரேயடியாகப் பறித்துவிடுவதில்லை. மாறாக, அறிஞர்களைக் கைப்பற்றுவதன் மூலம் (அவர்களின் மரணத்தின் மூலம்) அவன் (அல்லாஹ்) கல்வியை எடுத்துக்கொள்கிறான். எந்தவொரு அறிஞரையும் அவன் (அல்லாஹ்) விட்டுவைக்காத நிலை ஏற்படும்போது, மக்கள் அறிவற்றவர்களைத் (தங்களுடைய மார்க்க) தலைவர்களாக ஆக்கிக்கொள்வார்கள். பிறகு அவர்களிடம் (மார்க்கத் தீர்ப்புகள்) கேட்கப்படும்; அவர்களும் அறிவில்லாமல் தீர்ப்புகளை வழங்குவார்கள். அதனால் அவர்களும் வழிகெடுவார்கள், பிறரையும் வழிகெடுப்பார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
6799ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ،
أَنَّ أَبَا الأَسْوَدِ، حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ قَالَتْ لِي عَائِشَةُ يَا ابْنَ أُخْتِي بَلَغَنِي أَنَّحَمَلَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله
عليه وسلم عِلْمًا كَثِيرًا - قَالَ - فَلَقِيتُهُ فَسَاءَلْتُهُ عَنْ أَشْيَاءَ يَذْكُرُهَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ فَكَانَ فِيمَا ذَكَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ إِنَّ
اللَّهَ لاَ يَنْتَزِعُ الْعِلْمَ مِنَ النَّاسِ انْتِزَاعًا وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعُلَمَاءَ فَيَرْفَعُ الْعِلْمَ مَعَهُمْ وَيُبْقِي فِي
النَّاسِ رُءُوسًا جُهَّالاً يُفْتُونَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ فَيَضِلُّونَ وَيُضِلُّونَ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ فَلَمَّا حَدَّثْتُ
عَائِشَةَ بِذَلِكَ أَعْظَمَتْ ذَلِكَ وَأَنْكَرَتْهُ قَالَتْ أَحَدَّثَكَ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ
هَذَا قَالَ عُرْوَةُ حَتَّى إِذَا كَانَ قَابِلٌ قَالَتْ لَهُ إِنَّ ابْنَ عَمْرٍو قَدْ قَدِمَ فَالْقَهُ ثُمَّ فَاتِحْهُ حَتَّى
تَسْأَلَهُ عَنِ الْحَدِيثِ الَّذِي ذَكَرَهُ لَكَ فِي الْعِلْمِ - قَالَ - فَلَقِيتُهُ فَسَاءَلْتُهُ فَذَكَرَهُ لِي نَحْوَ مَا
حَدَّثَنِي بِهِ فِي مَرَّتِهِ الأُولَى ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ فَلَمَّا أَخْبَرْتُهَا بِذَلِكَ قَالَتْ مَا أَحْسِبُهُ إِلاَّ قَدْ صَدَقَ
أَرَاهُ لَمْ يَزِدْ فِيهِ شَيْئًا وَلَمْ يَنْقُصْ ‏.‏
உர்வா இப்னு ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் என்னிடம், "என் சகோதரி மகனே! (அப்துல்லாஹ் இப்னு அம்ர்) நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அதிகமான கல்வியைப் பெற்றுள்ளார் எனும் செய்தி எனக்கு எட்டியது" என்று கூறினார்கள்.

(உர்வா கூறினார்:) "எனவே நான் அவரைச் சந்தித்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அவர் குறிப்பிடும் விஷயங்கள் குறித்துக் கேட்டேன்."

அவர் குறிப்பிட்டவற்றில் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாகப் பின்வரும் செய்தியும் இருந்தது:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ் மக்களிடமிருந்து கல்வியை (அவர்களிடமிருந்து நேரடியாக) ஒரேயடியாகப் பறித்துவிடுவதில்லை. மாறாக, அறிஞர்களைக் கைப்பற்றுவதன் மூலம் (அவர்களின் மரணத்தின் மூலம்) அவர்களுடன் கல்வியையும் உயர்த்துகிறான் (அகற்றிவிடுகிறான்). மக்களிடையே அறிவற்ற தலைவர்களை (மட்டும்) விட்டுவைப்பான். (அவர்களிடம் மார்க்கத் தீர்ப்புக்) கேட்கப்படும்போது, அவர்கள் அறிவின்றித் தீர்ப்பளிப்பார்கள். இதன் மூலம் அவர்களும் வழிதவறி, (பிறரை)யும் வழிதவறச் செய்வார்கள்."

உர்வா (ரஹ்) கூறினார்: "நான் இதை ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் அறிவித்தபோது, அவர்கள் அதை மிகப் பெரிய விஷயமாகக் கருதினார்கள்; (அதன் பாரதூரத்தின் காரணமாக) அதை ஏற்கத் தயங்கினார்கள். 'நபி (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு கூறுவதை அவர் செவியுற்றதாக உன்னிடம் அறிவித்தாரா?' என்று கேட்டார்கள்."

உர்வா (ரஹ்) கூறினார்: "அடுத்த ஆண்டு வந்தபோது, ஆயிஷா (ரழி) என்னிடம், 'இப்னு அம்ர் வந்துள்ளார்; அவரைச் சந்தித்து அவருடன் பேச்சுக் கொடுத்து, கல்வி குறித்து அவர் உமக்குக் குறிப்பிட்ட அந்த ஹதீஸைப் பற்றி அவரிடம் கேட்பீராக!' என்று கூறினார்கள். (உர்வா கூறினார்:) அவ்வாறே நான் அவரைச் சந்தித்து அது குறித்துக் கேட்டேன். அவர் முதல் முறை எனக்கு அறிவித்ததைப் போலவே (மாற்றமின்றி) எனக்கு அறிவித்தார்."

உர்வா (ரஹ்) கூறினார்: "நான் அதை ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் தெரிவித்தபோது, 'அவர் உண்மையையே கூறியுள்ளார் என்றே நான் கருதுகிறேன். அவர் அதில் எதையும் கூட்டவுமில்லை; குறைக்கவும் இல்லை என்பதை நான் காண்கிறேன்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2652ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنَ النَّاسِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَتْرُكْ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالاً فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا ‏ ‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَزِيَادِ بْنِ لَبِيدٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَ هَذَا ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் பின் அல்ஆஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக அல்லாஹ் மக்களிடமிருந்து கல்வியை (திடீரெனப்) பறித்துவிடுவதன் மூலம் நீக்குவதில்லை. மாறாக, அறிஞர்களைக் கைப்பற்றுவதன் மூலமே அவன் கல்வியைக் கைப்பற்றுகிறான். இறுதியில் ஓர் அறிஞர் கூட மீதமில்லாத நிலை வரும்போது, மக்கள் அறிவற்றவர்களைத் தலைவர்களாக்கிக் கொள்வார்கள். அவர்களிடம் கேள்விகள் கேட்கப்படும்; அவர்களோ அறிவில்லாமல் தீர்ப்பளிப்பார்கள். (இதன் மூலம்) அவர்களும் வழிகெட்டு, (பிறரையும்) வழிகெடுப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
6511முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ أَمْلَاهُ عَلَيْنَا حَدَّثَنِي أَبِي سَمِعْتُ عَبْدَ اللهِ بْنَ عَمْرٍو مِنْ فِيهِ إِلَى فِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ إِنَّ اللهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنَ النَّاسِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَتْرُكْ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُؤَسَاءَ جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "நிச்சயமாக அல்லாஹ் கல்வியை (மார்க்க அறிவை) மக்களிடமிருந்து (நேரடியாகப்) பிடுங்கிக் கொள்ள மாட்டான். மாறாக, மார்க்க அறிஞர்களைக் கைப்பற்றுவதன் (அவர்களை மரணிக்கச் செய்வதன்) மூலமே அவன் கல்வியைக் கைப்பற்றுவான். இறுதியாக, ஓர் அறிஞர்கூட மீதமில்லாமல் ஆக்கப்படும்போது, மக்கள் அறிவீனர்களைத் தங்களின் தலைவர்களாக ஆக்கிக் கொள்வார்கள். அவர்களிடம் (மார்க்கச் சட்டங்கள் குறித்துக்) கேட்கப்படும். அவர்களும் எவ்வித அறிவுமின்றி மார்க்கத் தீர்ப்புகளை (ஃபத்வாக்களை) வழங்குவார்கள். இதன் மூலம் அவர்களும் வழிகெட்டு, (பிற) மக்களையும் வழிகெடுப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
6787முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ اللهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْزِعُهُ مِنَ النَّاسِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَبِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُؤَسَاءَ جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ் (மார்க்க) அறிவை மக்களிடமிருந்து (அவர்கள் உள்ளங்களிலிருந்து) ஒரேயடியாகப் பிடுங்கிக் கொள்ள மாட்டான். மாறாக, மார்க்க அறிஞர்களைக் கைப்பற்றுவதன் (அவர்களை மரணிக்கச் செய்வதன்) மூலமே அறிவைக் கைப்பற்றுவான். இறுதியில் எந்த ஓர் அறிஞரும் எஞ்சியிருக்காத நிலை வரும்போது, மக்கள் அறிவீனர்களைத் தங்களின் தலைவர்களாக ஆக்கிக்கொள்வார்கள். அவர்களிடம் (மார்க்கச் சட்டங்கள் குறித்துக்) கேட்கப்படும்; அவர்கள் எந்த அறிவுமின்றி மார்க்கத் தீர்ப்பு (ஃபத்வா) வழங்குவார்கள். இதன் மூலம் தாங்களும் வழிகெட்டு, மற்றவர்களையும் வழிகெடுப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
6788முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ أَمْلَى عَلَيَّ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ مِنْ فِيهِ إِلَى فِيَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் பின் அல்ஆஸ் (ரழி) அவர்கள் (நேரடியாகக்) கூற நான் கேட்டேன். (அவர் கூறும்போது) "அவரது வாயிலிருந்து (நேரடியாக) எனது வாய்க்கு (எட்டியது)" என்று கூறி, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள் என்று (முந்தைய ஹதீஸைப்) போன்றே குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
206மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنَ الْعِبَادِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فضلوا وأضلوا»
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதாக அறிவித்தார்கள்: "நிச்சயமாக அல்லாஹ், மனிதர்களிடமிருந்து அறிவை (அவர்களின் உள்ளங்களிலிருந்து) நேரடியாகப் பறித்துவிடுவதில்லை. மாறாக, அறிஞர்களைக் கைப்பற்றுவதன் (அவர்களின் உயிரைக் கைப்பற்றுவதன்) மூலம் அறிவைக் கைப்பற்றுகிறான். இறுதியில் அவன் எந்த ஓர் அறிஞரையும் விட்டுவைக்காதபோது, மக்கள் அறிவீனர்களைத் தலைவர்களாக ஆக்கிக்கொள்வார்கள். அவர்களிடம் கேள்விகள் கேட்கப்படும், அவர்கள் அறிவில்லாமல் தீர்ப்பளிப்பார்கள். அதனால், தாமும் வழிகெட்டு, மற்றவர்களையும் வழிகெடுப்பார்கள்." (புகாரி மற்றும் முஸ்லிம்)
ஹதீஸ் தரம் : முத்தஃபகுன் அலைஹி (அல்பானி)
مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ (الألباني)
1392ரியாதுஸ் ஸாலிஹீன்
وعن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما قال‏:‏ سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول‏:‏ ‏"‏إن الله لا يقبض العلم انتزاعًا ينتزعه من الناس ولكن يقبض العلم بقبض العلماء حتى إذا لم يبقِ عالمًا، اتخذ الناس رءوسًا جهالا، فسئلوا فأفتوا بغير علم، فضلوا وأضلوا‏:‏ ‏(‏‏(‏متفق عليه‏)‏‏)‏‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் பின் அல்ஆஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: "நிச்சயமாக, அல்லாஹ் மக்களிடமிருந்து அறிவைப் பறித்து (அதை நேரடியாக) நீக்குவதில்லை, மாறாக, (மார்க்க) அறிஞர்களை(யின் உயிர்களை)க் கைப்பற்றுவதன் மூலம் அவன் அதை நீக்குகிறான். இறுதியில் அறிஞர்களில் எவரும் உயிருடன் இல்லாத நிலை ஏற்படும். பின்னர் மக்கள் அறிவற்றவர்களைத் தங்கள் தலைவர்களாக ஆக்கிக்கொள்வார்கள். அவர்களிடம் (மார்க்கத்) தீர்ப்புகள் கேட்கப்படும்போது, அவர்கள் அறிவில்லாமல் தீர்ப்புகளை வழங்குவார்கள். இதன் விளைவாக, அவர்களும் வழிதவறி, மற்றவர்களையும் வழிதவறச் செய்வார்கள்."
(அல்-புகாரி மற்றும் முஸ்லிம் அறிவிப்பு).
245சுனனுத் தாரிமி
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَنبَأَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنَ النَّاسِ وَلَكِنْ قَبْضُ الْعِلْمِ قَبْضُ الْعُلَمَاءِ فَإِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ், மக்களின் (உள்ளங்களிலிருந்து) கல்வியை ஒரேயடியாகப் பிடுங்கி எடுத்துக்கொள்ள மாட்டான். மாறாக, மார்க்க அறிஞர்களைக் கைப்பற்றுவதன் (அவர்களின் மரணத்தின்) மூலமே அவன் கல்வியைக் கைப்பற்றுவான். இறுதியில் எந்தவொரு மார்க்க அறிஞரும் மீதமில்லாத நிலை வரும்போது, மக்கள் அறிவீனர்களைத் (தம்) தலைவர்களாக ஆக்கிக்கொள்வார்கள். அவர்களிடம் (மார்க்கச் சட்டங்கள் குறித்துக்) கேட்கப்படும்; அப்போது அவர்கள் (சரியான) அறிவுமின்றி மார்க்கத் தீர்ப்பு (ஃபத்வா) வழங்குவார்கள். (இதன் மூலம்) தாங்களும் வழிகெட்டு, (பிறரையும்) அவர்கள் வழிகெடுப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் - ஆதாரப்பூர்வமானது (அத்தாரானீ)
صحيح (الداراني)
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ عَبْدُ اللهِ بْنُ يُوسُفَ الْأَصْبَهَانِيُّ إِمْلَاءً أنبأ أَبُو سَعِيدٍ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ الْبَصْرِيُّ بِمَكَّةَ ح وَأَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ ثنا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ قَالَا ثنا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ عَفَّانَ الْعَامِرِيُّ ثنا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللهِ بْنَ عَمْرٍو ؓ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ إِنَّ اللهَ لَا يَنْزِعُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنَ النَّاسِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعُلَمَاءَ حَتَّى إِذَا لَمْ يَتْرُكْ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا لَفْظُ حَدِيثِ أَبِي الْعَبَّاسِ رَوَاهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ عَنْ أَبِي كُرَيْبٍ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ وَأَخْرَجَهُ الْبُخَارِيُّ وَمُسْلِمٌ مِنْ أَوْجُهٍ أُخَرَ عَنْ هِشَامٍ
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ், (மார்க்கக்) கல்வியை மக்களிடமிருந்து ஒரேயடியாகப் பிடுங்கிக்கொள்ள மாட்டான். மாறாக, மார்க்க அறிஞர்களைக் கைப்பற்றுவதன் (மரணிக்கச் செய்வதன்) மூலமே அவன் கல்வியைக் கைப்பற்றுவான். இறுதியில் ஓர் அறிஞர் கூட மீதமில்லாமல் ஆக்கப்படும்போது, மக்கள் அறிவீனர்களைத் தங்களின் தலைவர்களாக ஆக்கிக்கொள்வார்கள். அவர்களிடம் (மார்க்கத்) தீர்ப்புகள் கேட்கப்படும்போது, அவர்கள் எவ்வித அறிவுமின்றி மார்க்கத் தீர்ப்பளிப்பார்கள். (இதன் மூலம்) தாங்களும் வழிகெட்டு, (மற்ற) மக்களையும் அவர்கள் வழிகெடுப்பார்கள்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
4571ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ الْمُقْرِيُ أَبُو الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُمَرَ الْأَصْفَهَانِيُّ رُسْتَهْ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ §اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ، وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ، حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُؤَسَاءَ جُهَّالًا، فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ، فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا»، فَلَقِيتُ بَعْدَ ذَلِكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو بِسَنَةٍ فَحَدَّثَنِيهُ
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ் (மக்களின் உள்ளங்களிலிருந்து) கல்வியை ஒரேயடியாகப் பிடுங்கி எடுத்துவிட மாட்டான். மாறாக, மார்க்க அறிஞர்களைக் கைப்பற்றுவதன் (மரணிக்கச் செய்வதன்) மூலமே அவன் கல்வியைக் கைப்பற்றுவான். இறுதியில் ஓர் அறிஞர்கூட எஞ்சியிருக்காத போது, மக்கள் அறிவீனர்களைத் தங்களின் தலைவர்களாக ஆக்கிக் கொள்வார்கள். அவர்களிடம் (மார்க்கக்) கேள்விகள் கேட்கப்படும்; அவர்களும் அறிவில்லாமல் தீர்ப்பளிப்பார்கள். (இதன் மூலம்) தாங்களும் வழிகெட்டு, (பிறரையும்) அவர்கள் வழிகெடுப்பார்கள்."

(இதனை அறிவித்தவர் கூறுகிறார்: "அதன்பிறகு ஒரு வருடம் கழித்து நான் அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்களைச் சந்தித்தபோதும், அவர்கள் இதனை எனக்கு அறிவித்தார்கள்.")
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
6719ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَبُو يَعْلَى مِنْ كِتَابِهِ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ §اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا مِنَ النَّاسِ، وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعُلَمَاءَ بِعِلْمِهِمْ، حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ عَالِمٌ اتَّخَذَ النَّاسُ رُؤَسَاءَ جُهَّالًا، فَسُئِلُوا، فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ، فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا»
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ், கல்வியை மக்களிடமிருந்து (அவர்களது உள்ளங்களிலிருந்து) ஒரேயடியாகப் பிடுங்கி எடுத்துக்கொள்ள மாட்டான். மாறாக, மார்க்க அறிஞர்களைக் கைப்பற்றுவதன் (அவர்களை மரணிக்கச் செய்வதன்) மூலமே கல்வியைக் கைப்பற்றுவான். இறுதியில், எந்தவொரு மார்க்க அறிஞரும் எஞ்சியிருக்காத நிலை ஏற்படும்போது, மக்கள் அறிவீனர்களைத் தங்கள் தலைவர்களாக ஆக்கிக் கொள்வார்கள். அவர்களிடம் (மார்க்க விஷயங்கள் குறித்துக்) கேள்விகள் கேட்கப்படும்போது, அவர்கள் எந்த அறிவுமின்றி மார்க்கத் தீர்ப்பு (ஃபத்வா) வழங்குவார்கள். (இதன் விளைவாகத்) தாங்களும் வழிகெட்டு, (பிற) மக்களையும் வழிகெடுப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
6723ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُصْعَبٍ بِمَرْوَ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: «إِنَّ §اللَّهَ لَا يَنْزِعُ الْعِلْمَ مِنَ النَّاسِ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنْهُمْ بَعْدَ إِذْ أَعْطَاهُمُوهُ وَلَكِنْ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ، فَإِذَا لَمْ يَبْقَ عَالِمٌ اتَّخَذَ النَّاسُ رُؤَسَاءَ جُهَّالًا، يَسْتَفْتُونَهُمْ فَيُفْتُونَ بِغَيْرِ عِلْمٍ، فَيُضِلُّونَ وَيَضِلُّونَ»
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ், மக்களுக்கு (மார்க்க) அறிவை வழங்கிய பின்னர், (அவர்களின் உள்ளங்களிலிருந்து) அதனை ஒரேயடியாகப் பறித்துக் கொள்ள மாட்டான். ஆயினும், (மார்க்க) அறிஞர்களைக் கைப்பற்றுவதன் (அவர்களின் மரணத்தின்) மூலமே அவன் கல்வியைக் கைப்பற்றுவான். இறுதியில் ஓர் அறிஞர் கூட மீதமில்லாமல் போகும்போது, மக்கள் அறிவீனர்களைத் தங்களின் தலைவர்களாக ஆக்கிக் கொள்வார்கள். அவர்களிடம் (மார்க்கத்) தீர்ப்புகள் கேட்கப்படும்; அவர்களும் அறிவின்றித் தீர்ப்பளிப்பார்கள். (இதன் மூலம்) தாங்களும் வழிகெட்டு, (பிறரையும்) வழிகெடுப்பார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : நம்பகமானது, ஆதாரப்பூர்வமானது
حسن صحيح