وَرَوَى الشَّافِعِيُّ، وَغَيْرُهُ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ لِأَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ: أَلَيْسَ قَدْ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ , فَإِذَا قَالُوهَا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا , وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللهِ "، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ: هَذَا مِنْ حَقِّهَا , لَا تُفَرِّقُوا بَيْنَ مَا جَمَعَ اللهُ , لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا مِمَّا أَعْطُوا رَسُولَ اللهِ ﷺ قَاتَلْتُهُمْ عَلَيْهِ: أَخْبَرَنَاهُ أَبُو زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ الْمُزَكِّي , ثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ , أَنْبَأَ الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ , أَنْبَأَ الشَّافِعِيُّ , أَنْبَأَ سُفْيَانُ فَذَكَرَهُ إِلَّا أَنَّهُ سَقَطَ مِنْهُ قَوْلُهُ: لَا تُفَرِّقُوا بَيْنَ مَا جَمَعَ اللهُ قَالَ الشَّيْخُ الْإِمَامُ رَحِمَهُ اللهُ: وَاحْتَجَّ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ: أَحَدُهُمَا أَنْ قَالَ: قد قَالَ النَّبِيُّ ﷺ: " إِلَّا بِحَقِّهَا " , وَهَذَا مِنْ حَقِّهَا , وَالْآخَرُ أَنْ قَالَ: لَا تُفَرِّقُوا بَيْنَ مَا جَمَعَ اللهُ قَالَ الشَّافِعِيُّ رَحِمَهُ اللهُ: يَعْنِي فِيمَا أَرَى وَاللهُ أَعْلَمُ , أَنَّهُ مُجَاهِدُهُمْ عَلَى الصَّلَاةِ , وَإِنَّ الزَّكَاةَ مِثْلَهَا قَالَ الشَّافِعِيُّ: وَلَعَلَّ مَذْهَبَهُ فِيهِ أَنَّ اللهَ يَقُولُ: {وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ , وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ , وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ , وَذَلِكَ دَيْنُ الْقِيمَةِ} [البينة: 5] , وَأَنَّ اللهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ شَهَادَةَ الْحَقِّ وَالصَّلَاةَ وَالزَّكَاةَ , وَأَنَّهُ مَتَى مَنَعَ فَرْضًا قَدْ لَزِمَهُ , لَمْ يُتْرَكْ وَمَنْعِهِ حَتَّى يُؤَدِّيَهُ أَوْ يُقْتَلَ قَالَ الشَّيْخُ رَحِمَهُ اللهُ: وَأَمَّا قَوْلُ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ: فَوَاللهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنِّي رَأَيْتُ اللهَ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ , فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ , يُرِيدُ أَنَّهُ انْشَرَحَ صَدْرُهُ بِالْحُجَّةِ الَّتِي أَدْلَى بِهَا , وَالْبُرْهَانِ الَّذِي أَقَامَهُ. وَقَالَ بَعْضُ أَئِمَّتِنَا رَحِمَهُمُ اللهُ: قَدْ وَقَعَ اخْتِصَارٌ فِي رِوَايَةِ هَذَا الْحَدِيثِ , وَقَدْ صَحَّ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِنْ أَوْجُهٍ كَثِيرَةٍ , أَنَّهُ أَمَرَ بِالْقِتَالِ عَلَى الشَّهَادَتَيْنِ , وَعَلَى إِقَامَةِ الصَّلَاةِ , وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ , فَأَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ إِنَّمَا قَاتَلَ مَانِعِي الزَّكَاةِ بِالنَّصِّ مَعَ مَا ذُكِرَ مِنَ الدَّلَالَةِ , وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ إِنَّمَا سَلَّمَ ذَلِكَ لَهُ حِينَ قَامَتْ عَلَيْهِ الْحُجَّةُ بِمَا رَوَى فِيهِ مِنَ النَّصِّ , وَذَكَرَ فِيهِ مِنَ الدَّلَالَةِ , لَا أَنَّهُ قَلَّدَهُ فِيهِ
உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் அபூபக்ர் அஸ்ஸித்தீக் (ரழி) அவர்களிடம் (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்: "'வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை (லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்) என்று மக்கள் கூறும் வரை அவர்களுடன் போரிடுமாறு நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன். அவர்கள் அதைக் கூறிவிட்டால், அதன் (இஸ்லாத்தின்) உரிமையின் அடிப்படையிலன்றி, என்னிடமிருந்து தங்களது உயிர்களையும் உடைமைகளையும் அவர்கள் பாதுகாத்துக் கொள்வார்கள். மேலும், அவர்களின் விசாரணை அல்லாஹ்விடமே உள்ளது' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறவில்லையா?"
அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், "இது (ஜகாத்) அந்த உரிமையைச் சேர்ந்ததாகும். அல்லாஹ் (தொழுகையையும் ஜகாத்தையும்) இணைத்து வைத்தவற்றுக்கிடையில் நீங்கள் பிரிவினையை ஏற்படுத்தாதீர்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு அவர்கள் கொடுத்து வந்ததில் ஒரு சிறிய ஆட்டுக்குட்டியை (அல்லது ஒட்டகக் கயிற்றை) எனக்குக் கொடுக்க மறுத்தாலும், அதற்காக நான் அவர்களுடன் போரிடுவேன்" என்று கூறினார்கள்.
(அபூஸகரிய்யா பின் அபீஇஸ்ஹாக் அல்முஸக்கீ, அபுல் அப்பாஸ் முஹம்மத் பின் யஃகூப், அர்ரபீஉ பின் சுலைமான், ஷாஃபியீ, சுஃப்யான் ஆகிய அறிவிப்பாளர் தொடர் வழியாக வந்த மற்றொரு அறிவிப்பில்) 'அல்லாஹ் இணைத்து வைத்தவற்றுக்கிடையில் பிரிவினையை ஏற்படுத்தாதீர்கள்' என்ற வார்த்தையைத் தவிர்த்து மற்றவை அவ்வாறே இடம்பெற்றுள்ளன.
ஷைகுல் இமாம் (பைஹகீ - ரஹிமஹுல்லாஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த ஹதீஸில் அபூபக்ர் அஸ்ஸித்தீக் (ரழி) அவர்கள் (தமது நிலைப்பாட்டிற்கு இரண்டு) ஆதாரங்களை முன்வைத்துள்ளார்கள். ஒன்று: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறிய 'அதன் உரிமையின் அடிப்படையிலன்றி' என்பதாகும், இது (ஜகாத்) அந்த உரிமையைச் சேர்ந்ததாகும் என்று அவர்கள் கூறியது. மற்றொன்று: 'அல்லாஹ் இணைத்து வைத்தவற்றுக்கிடையில் பிரிவினையை ஏற்படுத்தாதீர்கள்' என்று அவர்கள் கூறியதாகும்."
ஷாஃபியீ (ரஹிமஹுல்லாஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வே நன்கு அறிந்தவன், நான் கருதுவதாவது, (ஒருவர் இஸ்லாத்தை ஏற்றபின்) தொழுகையை நிலைநாட்டப் போரிடப்படுவது போன்றே, ஜகாத்தும் அதற்கு நிகரானதாகும் (என்பதே அபூபக்கர் ரழி அவர்களின் கருத்தாகும்)."
மேலும் ஷாஃபியீ (ரஹிமஹுல்லாஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இதில் அவரது (அபூபக்கரின்) நிலைப்பாடு இதுவாக இருக்கலாம், அல்லாஹ் கூறுகிறான்: {அவர்கள் அல்லாஹ்வை மட்டுமே வணங்கவும், அவனுக்கே மார்க்கத்தைத் தூய்மையாக்கி (இணைவைப்பை விட்டும்) விலகி நிற்கவும், தொழுகையை நிலைநிறுத்தவும், ஜகாத்தை வழங்கவும் தவிர அவர்களுக்கு வேறு கட்டளையிடப்படவில்லை. இதுவே நேரான மார்க்கமாகும்} [அல்குர்ஆன் 98:5]. சத்திய சாட்சியம் கூறுதல், தொழுகை மற்றும் ஜகாத் ஆகியவற்றை அல்லாஹ் அவர்கள் மீது கடமையாக்கியுள்ளான். தனக்குக் கடமையான ஒரு கடமையை (ஃபர்ளு) ஒருவன் நிறைவேற்ற மறுத்தால், அவன் அதை நிறைவேற்றும் வரை அல்லது (அவன் பிடிவாதமாக மறுக்கும் பட்சத்தில்) கொல்லப்படும் வரை அவன் விடப்பட மாட்டான்."
ஷைக் (ரஹிமஹுல்லாஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உமர் (ரழி) அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக, (போரிடுவதற்காக) அல்லாஹ் அபூபக்கரின் உள்ளத்தை விசாலமாக்கியிருக்கிறான் என்பதை நான் கண்டேன்; அதுவே சத்தியம் என்பதை நான் அறிந்துகொண்டேன்' என்று கூறியதன் கருத்தாவது: அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் முன்வைத்த (குர்ஆன் மற்றும் சுன்னாவின்) வாதத்தாலும், அவர்கள் நிறுவிய தெளிவான ஆதாரத்தாலும் உமர் (ரழி) அவர்களின் உள்ளம் தெளிவுபெற்றது என்பதேயாகும்."
நமது இமாம்களில் சிலர் (ரஹிமஹுமுல்லாஹ்) கூறினார்கள்: "இந்த ஹதீஸின் அறிவிப்பில் சுருக்கம் ஏற்பட்டுள்ளது. கலிமா ஷஹாதத் கூறுதல், தொழுகையை நிலைநிறுத்துதல், ஜகாத்தை வழங்குதல் ஆகியவற்றிற்காகப் போரிடுமாறு நபி (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள் என்பது பல்வேறு (ஆதாரப்பூர்வமான) வழிகளில் உறுதியாகியுள்ளது. எனவே, அபூபக்ர் அஸ்ஸித்தீக் (ரழி) அவர்கள் ஜகாத் தர மறுத்தோருடன் போரிட்டது, (நபிமொழியின்) நேரடி வாசகத்தின் (நஸ்) அடிப்படையிலும் அதிலிருந்து பெறப்பட்ட ஆதாரங்களின் அடிப்படையிலுமே ஆகும். உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள், அறிவிக்கப்பட்ட ஹதீஸின் (நஸ்) அடிப்படையிலும், அதிலிருந்து பெறப்பட்ட ஆதாரங்களின் அடிப்படையிலும் வாதம் நிலைநிறுத்தப்பட்டபோதுதான் அதை ஏற்றுக்கொண்டார்; மாறாக, அவர் (அபூபக்கர் ரழி அவர்களை) கண்மூடித்தனமாகப் பின்பற்றவில்லை."