இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

395, 396ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ عَنْ رَجُلٍ، طَافَ بِالْبَيْتِ الْعُمْرَةَ، وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، أَيَأْتِي امْرَأَتَهُ فَقَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏.‏ وَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ لاَ يَقْرَبَنَّهَا حَتَّى يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏
அம்ர் பின் தீனார் கூறியதாவது:

நாங்கள் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம், "உம்ராவிற்காகக் கஅபாவைத் தவாஃப் செய்துவிட்டு, ஆனால் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையே சுற்றாத ஒருவர், தம் மனைவியுடன் தாம்பத்திய உறவு கொள்ளலாமா?" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள், "நபி (ஸல்) அவர்கள் (மக்காவிற்கு) வந்தார்கள்; கஅபாவை ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள். 'மகாமு இப்ராஹீம்' இடத்திற்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையே சுற்றினார்கள். 'ல கத் கான லகும் ஃபீ ரஸூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனா' (நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் உங்களுக்கு ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது)" என்று விடையளித்தார்கள்.

மேலும் நாங்கள் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடமும் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "அவர் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையே சுற்றும் வரை அவளை (தம் மனைவியை) நெருங்கக் கூடாது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1623, 1624ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَيَقَعُ الرَّجُلُ عَلَى امْرَأَتِهِ فِي الْعُمْرَةِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، ثُمَّ صَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَقَالَ ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏‏.‏ قَالَ وَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ لاَ يَقْرَبِ امْرَأَتَهُ حَتَّى يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏
அம்ர் அறிவித்தார்:
நாங்கள் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம், "உம்ராவின் போது ஒருவர் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் சஃயீ செய்வதற்கு முன்பு தனது மனைவியுடன் தாம்பத்திய உறவு கொள்ளலாமா?" என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்காவிற்கு) வந்தார்கள்; ஏழு முறை கஅபாவைச் சுற்றி தவாஃப் செய்தார்கள்; பிறகு மகாமு இப்ராஹீமிற்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; பிறகு ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் சஃயீ செய்தார்கள்" என்று கூறினார். மேலும், "{லகத் கான லகும் ஃபீ ரஸூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனா}" (நிச்சயமாக! அல்லாஹ்வின் தூதரிடத்தில் உங்களுக்கு ஒரு நல்ல முன்மாதிரி இருக்கிறது) என்றும் (அவர்களுக்கு முன்மாதிரியாக இருக்க வேண்டும் என்பதை வலியுறுத்தி) கூறினார்.

மேலும் நான் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் (அதே கேள்வியைக்) கேட்டேன். அதற்கு அவர், "ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் சஃயீ செய்து முடிக்கும் வரை (ஒருவர்) தம் மனைவியை நெருங்கக் கூடாது" என்று பதிலளித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1627ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا، وَقَدْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் (மக்காவிற்கு) வருகை தந்து, கஅபாவை ஏழு முறை வலம் வந்தார்கள்; பின்னர் ‘மகாமு இப்ராஹீம்’ இடத்திற்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பிறகு ஸஃபாவை நோக்கிச் சென்றார்கள். (இது குறித்து) அல்லாஹ் கூறினான்: “{லகத் கான லகும் ஃபீ ரஸூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனா}” (நிச்சயமாக, அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் உங்களுக்கு ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1645, 1646ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ عَنْ رَجُلٍ، طَافَ بِالْبَيْتِ فِي عُمْرَةٍ، وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَيَأْتِي امْرَأَتَهُ فَقَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، فَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعًا ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏‏.‏ وَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ لاَ يَقْرَبَنَّهَا حَتَّى يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏
அம்ர் பின் தீனார் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நாங்கள் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம், "உம்ரா செய்யும் ஒருவர் கஅபாவைத் தவாஃப் செய்த பின்னர், ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் (சயீ) செய்யாமல் இருந்தால், அவர் தம் மனைவியுடன் (தாம்பத்திய உறவு கொள்ளலாமா, அதாவது இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடலாமா)?" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், "நபி (ஸல்) அவர்கள் (உம்ரா செய்வதற்காக மக்காவிற்கு) வந்தார்கள்; கஅபாவை ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள்; பின்னர் 'மக்காம்' (இப்ராஹீம்) இடத்திற்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத் (தவாஃப் தொழுகை) தொழுதார்கள்; பின்னர் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் ஏழு முறை (சயீ) செய்தார்கள். 'லகத் கான லகும் ஃபீ ரஸூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனா' (நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் உங்களுக்கு ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது)" என்று பதிலளித்தார்கள்.

மேலும் நாங்கள் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடமும் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "அவர் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் (சயீ) செய்து முடிக்கும் வரை தம் மனைவியை நெருங்கக் கூடாது (அதாவது இஹ்ராமிலிருந்து முழுமையாக விடுபடக் கூடாது)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1793, 1794ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنْ رَجُلٍ، طَافَ بِالْبَيْتِ فِي عُمْرَةٍ، وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، أَيَأْتِي امْرَأَتَهُ فَقَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعًا، وَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏.‏ قَالَ وَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ لاَ يَقْرَبَنَّهَا حَتَّى يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏
அம்ர் பின் தீனார் அறிவித்தார்கள்:

நாங்கள் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம், உம்ராவில் கஅபாவைத் தவாஃப் செய்து, ஆனால் அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கு இடையில் (ஸஃயீ) செய்யாத ஒருவர், தம் மனைவியுடன் உறவு கொள்ளலாமா என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள் பதிலளித்தார்கள், “நபி (ஸல்) அவர்கள் (மக்காவிற்கு) வந்தார்கள், கஅபாவை ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள், மஃகாம் (இப்ராஹீமு)க்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத் தொழுதார்கள், மேலும் அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கு இடையில் ஏழு முறை (ஸஃயீ) செய்தார்கள். 'லக்கத் கான லக்கும் ஃபீ ரஸூலில்லாஹி உஸ்வத்துன் ஹஸனா' (நிச்சயமாக, அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் உங்களுக்கு ஒரு நல்ல முன்மாதிரி இருக்கிறது).” (ஆகவே, நபி (ஸல்) அவர்களின் முன்மாதிரியைப் பின்பற்றி ஸஃயீயை முடிக்கும் வரை இஹ்ராமின் கட்டுப்பாடுகள் நீங்காது என்பதை இது குறிக்கிறது.)

மேலும் நாங்கள் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டோம், அதற்கு அவர்கள் பதிலளித்தார்கள், “அவர் அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கு இடையில் (ஸஃயீ) செய்யும் வரை தம் மனைவியை நெருங்கக்கூடாது.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2999ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ عَنْ رَجُلٍ، قَدِمَ بِعُمْرَةٍ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَيَأْتِي امْرَأَتَهُ فَقَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعًا وَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ ‏.‏
அம்ர் இப்னு தீனார் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

உம்ராவுக்காக வந்து (கஅபா) ஆலயத்தை வலம் (தவாஃப்) செய்த, ஆனால் ஸஃபாவுக்கும் மர்வாவுக்கும் இடையில் ஓடாத (ஸஃயீ செய்யாத) ஒருவர், (இஹ்ராமை களைந்து) தம் மனைவியுடன் தாம்பத்திய உறவு கொள்ளலாமா என்று இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம் நாங்கள் கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உம்ராவுக்காக மக்காவுக்கு) வந்து, (கஅபா) ஆலயத்தை ஏழு முறை வலம் (தவாஃப்) செய்தார்கள்; (மகாம் இப்ராஹீம் எனும்) இடத்திற்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; மேலும் ஸஃபாவுக்கும் மர்வாவுக்கும் இடையில் ஏழு முறை ஓடினார்கள் (ஸஃயீ செய்தார்கள்). 'லக்கத் கான லகும் ஃபீ ரஸூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனா' (நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் உங்களுக்கு அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது) (அல்குர்ஆன் 33:21)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2930சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، وَسَأَلْنَاهُ، عَنْ رَجُلٍ، قَدِمَ مُعْتَمِرًا فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَيَأْتِي أَهْلَهُ قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ سَبْعًا وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ ‏.‏
அம்ர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “நான் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறுவதைக் கேட்டேன். உம்ராவுக்காக வந்து, (கஅபா) ஆலயத்தைச் சுற்றி தவாஃப் செய்து, ஆனால் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் ஸஃயீ செய்யாத ஒருவர், தன் மனைவியுடன் தாம்பத்திய உறவு கொள்ளலாமா என்று நாங்கள் அவர்களிடம் கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்தபோது, அவர்கள் ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள்; மேலும் மகாமுக்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; மேலும் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் ஸஃயீ செய்தார்கள். மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதரிடத்தில் உங்களுக்கு சிறந்த முன்மாதிரி உள்ளது (எனவே, ஸஃயீ செய்வது உம்ராவின் ஒரு அத்தியாவசியமான பகுதியாகும், அதைச் செய்யாமல் இஹ்ராம் நீங்காது).’”
2960சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ يَعْنِي ابْنَ عُمَرَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَقَالَ ‏{‏ لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ ‏}‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்காவிற்கு) வந்து, (கஅபா) ஆலயத்தை ஏழு முறை வலம் வந்தார்கள்; பிறகு மகாமுக்கு பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; மேலும் அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கும் இடையில் ஸஃயி செய்தார்கள். மேலும் (இப்னு உமர் ரழி அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்களின் இந்தச் செயல்களைப் பற்றி விளக்கமளிக்கும் விதமாக) இந்த வசனத்தை ஓதிக் காட்டினார்கள்:
"{லகுத் கான லகும் ஃபீ ரஸூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனா}"
'நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதரிடத்தில் உங்களுக்குப் பின்பற்றத்தக்க ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
2966சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا ثُمَّ صَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا مِنَ الْبَابِ الَّذِي يُخْرَجُ مِنْهُ فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ وَأَخْبَرَنِي أَيُّوبُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ سُنَّةٌ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) கூறினார்கள்:
'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) மக்காவிற்கு வந்தபோது, அவர்கள் கஅபாவை ஏழு முறை வலம் வந்தார்கள், பின்னர் மகாமுக்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர், (மஸ்ஜிதுல் ஹரமிலிருந்து) வெளியேறும் வாசல் வழியாக அஸ்-ஸஃபாவுக்குச் சென்று, அஸ்-ஸஃபாவுக்கும் அல்-மர்வாவுக்கும் இடையில் ஸஃயி செய்தார்கள்.' (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான ஷுஃபா கூறினார்கள்: அம்ர் பின் தீனார் வாயிலாக இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், 'இது ஒரு சுன்னத்' என்று கூறியதாக அய்யூப் எனக்கு அறிவித்தார்கள்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
862ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَأَتَى الْمَقَامَ فَقَرَأَ ‏:‏‏(‏ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ‏)‏ فَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ ثُمَّ أَتَى الْحَجَرَ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏ ‏ ‏.‏ فَبَدَأَ بِالصَّفَا وَقَرَأَ ‏:‏ ‏(‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يَبْدَأُ بِالصَّفَا قَبْلَ الْمَرْوَةِ فَإِنْ بَدَأَ بِالْمَرْوَةِ قَبْلَ الصَّفَا لَمْ يُجْزِهِ وَبَدَأَ بِالصَّفَا ‏.‏ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنْ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ مَكَّةَ فَإِنْ ذَكَرَ وَهُوَ قَرِيبٌ مِنْهَا رَجَعَ فَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَإِنْ لَمْ يَذْكُرْ حَتَّى أَتَى بِلاَدَهُ أَجْزَأَهُ وَعَلَيْهِ دَمٌ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ تَرَكَ الطَّوَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ إِلَى بِلاَدِهِ فَإِنَّهُ لاَ يُجْزِيهِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ ‏.‏ قَالَ الطَّوَافُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَاجِبٌ لاَ يَجُوزُ الْحَجُّ إِلاَّ بِهِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்தபோது, (கஅபா) ஆலயத்தைச் சுற்றி ஏழு (சுற்றுகள்) தவாஃப் செய்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் மகாமுக்கு (இப்ராஹீமின் நின்ற இடத்திற்கு) வந்து, 'வத்தகிதூ மிம் மகாமி இப்ராஹீம முஸல்லா' (இப்ராஹீமின் நின்ற இடத்தை நீங்கள் தொழும் இடமாக ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள் - அல்குர்ஆன் 2:125) என்று ஓதினார்கள். பின்னர் மகாமுக்குப் பின்னால் தொழுதார்கள். பின்னர், (ஹஜருல் அஸ்வத் எனும்) கல்லிடம் வந்து அதைத் தொட்டார்கள் (இஸ்திலாம் செய்தார்கள்). பின்னர் அவர்கள், 'அல்லாஹ் எதைக் கொண்டு தொடங்கினானோ, அதைக் கொண்டே நாமும் தொடங்குகிறோம்' என்று கூறினார்கள். எனவே, அவர்கள் அஸ்-ஸஃபாவில் தொடங்கி, 'இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத மின் ஷஹாயிரில்லாஹ்' (நிச்சயமாக ஸஃபாவும் மர்வாவும் அல்லாஹ்வின் சின்னங்களில் உள்ளவை - அல்குர்ஆன் 2:158) என்று ஓதினார்கள்."

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறினார்: இந்த ஹதீஸ் ஹஸன் ஸஹீஹ் ஆகும். அறிஞர்களின் நடைமுறைச் சட்டம் இதன் அடிப்படையிலேயே உள்ளது. அதாவது, மர்வாவிற்கு முன் ஸஃபாவிலிருந்தே (ஸயீயைத்) தொடங்க வேண்டும். ஸஃபாவிற்கு முன் மர்வாவில் (ஸயீயைத்) தொடங்கினால் அது ஏற்கப்படாது; (மீண்டும்) ஸஃபாவிலிருந்தே தொடங்க வேண்டும்.

கஅபாவை தவாஃப் செய்துவிட்டு, ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு மத்தியில் (ஸயீ) செய்யாமல் (தமது) ஊர் திரும்பியவர் விஷயத்தில் அறிஞர்களிடையே கருத்து வேறுபாடு உள்ளது. சில அறிஞர்கள் கூறினர்: "மக்காவிலிருந்து வெளியேறும் வரை அவர் ஸயீ செய்யவில்லை எனில், அவர் (மக்காவிற்கு) அருகிலேயே இருக்கும்போது நினைவு வந்தால், அவர் திரும்பி வந்து ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு மத்தியில் ஸயீ செய்ய வேண்டும். அவர் தனது ஊரை அடையும் வரை நினைவு வரவில்லை எனில், அது அவருக்குப் போதுமானது; (எனினும் பரிகாரமாக) அவர் மீது 'தம்' (பலியிடுதல்) கடமையாகும்." இது சுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ அவர்களின் கூற்றாகும்.

அவர்களில் மற்றும் சிலர் கூறினர்: "அவர் தனது ஊருக்குத் திரும்பும் வரை ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு மத்தியில் சுற்றுவதை (ஸயீயை) விட்டுவிட்டால், அது அவருக்குப் போதாது (அவரது ஹஜ் நிறைவேறாது)." இது ஷாஃபிஈ அவர்களின் கூற்றாகும். அவர், "ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு மத்தியில் சுற்றுவது (ஸயீ) வாஜிப் (கடமை) ஆகும்; இது இல்லாமல் ஹஜ் செல்லாது" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
4641முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قَالَ عَمْرٌو يَعْنِي ابْنَ دِينَارٍ ذَكَرُوا الرَّجُلَ يُهِلُّ بِعُمْرَةٍ فَيَحِلُّ هَلْ لَهُ أَنْ يَأْتِيَ يَعْنِي امْرَأَتَهُ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ؟ فَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللهِ؟ فَقَالَ لَا حَتَّى يَطُوفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَسَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا فَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ قَالَ {لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ} [الأحزاب 21]
உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிந்த (மற்றும் கஅபாவை தவாஃப் செய்த) ஒருவர், ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கு இடையே தவாஃப் (ஸயீ) செய்வதற்கு முன்பாகவே (இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு) தன் மனைவியிடம் செல்லலாமா? (அதாவது இல்லறத்தில் ஈடுபடலாமா?) என்று ஜாபிர் பின் அப்தில்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் நாங்கள் கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள், "இல்லை; ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கு இடையே தவாஃப் (ஸயீ) செய்து முடிக்கும் வரை (அவ்வாறு செய்யக்கூடாது)" என்று கூறினார்கள்.

மேலும், இது குறித்து இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம் நாங்கள் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்காவுக்கு) வந்ததும், கஅபாவை ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள். பிறகு, மகாமே இப்ராஹீமுக்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். அதன் பிறகு ஸஃபா, மர்வாவுக்கு இடையே ஸயீ செய்தார்கள்" என்று கூறிவிட்டு,

"{லக்கத் கான லக்கும் ஃபீ ரஸூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனஹ்} - நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் உங்களுக்கு ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது" [அல்-அஹ்ஸாப் 33:21] என்ற வசனத்தைக் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
5573முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ عَبْدَ اللهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَكَّةَ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا ثُمَّ صَلَّى عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا مِنَ الْبَابِ الَّذِي يَخْرُجُ إِلَيْهِ فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَيُّوبُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ هُوَ سُنَّةٌ
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்தபோது, இறையில்லத்தை (கஅபாவை) ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள். பிறகு மகாம் (இப்ராஹீம்) அருகில் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர், (பள்ளியிலிருந்து) வெளியேறி, ஸஃபாவிற்குச் செல்லும் வாசல் வழியாக (ஸஃபாவிற்கு)ச் சென்றார்கள். அங்கு ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கிடையே தவாஃப் (ஸயீ) செய்தார்கள்.

மேலும், "இது சுன்னத்தாகும் (நபிவழியாகும்)" என்று இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக அய்யூப் என்பார் வழியாகவும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
14317முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو ذَكَرُوا الرَّجُلَ يُهِلُّ بِعُمْرَةٍ فَيَحِلُّ هَلْ لَهُ أَنْ يَأْتِيَ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ؟ فَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللهِ فَقَالَ لَا حَتَّى يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ قَالَ {لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ} [الأحزاب 21]
உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிந்த ஒருவர் (கஅபாவைத் தவாஃப் செய்த பிறகு), ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கிடையே தவாஃப் (ஸயீ) செய்வதற்கு முன்பாகவே (இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டுத் தன் மனைவியுடன்) தாம்பத்திய உறவு கொள்ளலாமா? என்பது பற்றி (மக்கள்) விவாதித்தனர்.

இது குறித்து நான் ஜாபிர் பின் அப்தில்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "கூடாது; அவர் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கிடையே தவாஃப் (ஸயீ) செய்து முடிக்கும் வரை (அவ்வாறு செய்யக் கூடாது)" என்று பதிலளித்தார்கள்.

மேலும், நான் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம் இது குறித்துக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்காவிற்கு) வந்ததும் கஅபாவை ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள். மகாமு (இப்ராஹீமு)க்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கிடையே ஸயீ செய்தார்கள்."
பிறகு, "{லகத் கான லக்கும் ஃபீ ரஸூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனஹ்}" (நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் உங்களுக்கு ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது - அல்குர்ஆன் 33:21) என்ற வசனத்தை ஓதிக்காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
2555மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ بِالْمَدِينَةِ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أَذَّنَ فِي النَّاسِ بالحجِّ فِي الْعَاشِرَةِ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ فَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: كَيْفَ أصنعُ؟ قَالَ: «اغتسِلي واستثقري بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي» فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ «لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ» . قَالَ جَابِرٌ: لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَطَافَ سَبْعًا فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ: (وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبراهيمَ مُصَلَّى) فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ وَفِي رِوَايَةٍ: أَنَّهُ قَرَأَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ: (قُلْ هوَ اللَّهُ أَحَدٌ و (قُلْ يَا أيُّها الكافِرونَ) ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ مِنَ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنَ الصَّفَا قَرَأَ: (إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شعائِرِ اللَّهِ) أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَوَحَّدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ» . ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ قَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ وَمَشَى إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ سَعَى حَتَّى إِذَا صَعِدْنَا مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ طَوَافٍ عَلَى الْمَرْوَةِ نَادَى وَهُوَ عَلَى الْمَرْوَةِ وَالنَّاسُ تَحْتَهُ فَقَالَ: «لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أسق الهَدْيَ وجعلتُها عُمْرةً فمنْ كانَ مِنْكُم لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحِلَّ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً» . فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدٍ؟ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ وَاحِدَةً فِي الْأُخْرَى وَقَالَ: «دَخَلَتِ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ» . وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ: «مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ؟» قَالَ: قُلْتُ: اللهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أهلَّ بهِ رسولُكَ قَالَ: «فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ» . قَالَ: فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةً قَالَ: فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم وَمن كَانَ مَعَه من هدي فَمَا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ تَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى فَأَهَلُّوا بِالْحَجِّ وَرَكِبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهَا الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتِ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ تُضْرَبُ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأجَاز رَسُول الله صلى حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتِ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَأَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ وَقَالَ: «إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَإِنَّ أَوَّلَ دَمٍ أَضَعُ مِنْ دِمَائِنَا دَمُ ابْنِ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ وَكَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُ مِنْ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَلَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنِ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ تُسْأَلُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ؟» قَالُوا: نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ. فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُتُهَا إِلَى النَّاسِ: «اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ» ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتِ الشَّمْسُ وَذَهَبَتِ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ وَدَفَعَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعَشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَدَعَاهُ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ وَوَحَّدَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ حَتَّى أَتَى بَطْنَ مُحَسِّرٍ فَحَرَّكَ قَلِيلًا ثُمَّ سَلَكَ الطَّرِيقَ الْوُسْطَى الَّتِي تَخْرُجُ عَلَى الْجَمْرَةِ الْكُبْرَى حَتَّى أَتَى الْجَمْرَةَ الَّتِي عِنْدَ الشَّجَرَةِ فَرَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ مِنْهَا مِثْلَ حَصَى الْخَذْفِ رَمَى مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى الْمَنْحَرِ فَنَحَرَ ثَلَاثًا وَسِتِّينَ بَدَنَةً بِيَدِهِ ثُمَّ أَعْطَى عَلِيًّا فَنَحَرَ مَا غَبَرَ وَأَشْرَكَهُ فِي هَدْيِهِ ثُمَّ أَمَرَ مِنْ كُلِّ بَدَنَةٍ بِبَضْعَةٍ فَجُعِلَتْ فِي قِدْرٍ فَطُبِخَتْ فَأَكَلَا مِنْ لَحْمِهَا وَشَرِبَا مِنْ مَرَقِهَا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَفَاضَ إِلَى الْبَيْتِ فَصَلَّى بِمَكَّةَ الظُّهْرَ فَأَتَى عَلَى بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ يَسْقُونَ عَلَى زَمْزَمَ فَقَالَ: «انْزِعُوا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَوْلَا أَنْ يَغْلِبَكُمُ النَّاسُ عَلَى سِقَايَتِكُمْ لَنَزَعْتُ مَعَكُمْ» . فَنَاوَلُوهُ دَلْوًا فَشَرِبَ مِنْهُ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ
ஜாபிர் பின் அப்தில்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவில் ஒன்பது ஆண்டுகள் (ஹஜ் செய்யாமல்) தங்கியிருந்தார்கள். பின்னர் பத்தாம் ஆண்டில் மக்களிடையே, "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ் செய்யவிருக்கிறார்கள்" என்று அறிவிப்புச் செய்தார்கள். மதீனாவுக்கு ஏராளமான மக்கள் வந்தனர். நாங்கள் அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். நாங்கள் துல் ஹுலைஃபாவை அடைந்தபோது, அஸ்மா பின்த் உமைஸ் (ரழி) அவர்கள், முஹம்மத் பின் அபீபக்ரை ஈன்றெடுத்தார். (பிரசவ இரத்தப்போக்கு ஏற்பட்ட நிலையில்) என்ன செய்ய வேண்டும் என்று கேட்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குச் செய்தி அனுப்பினார்கள். அதற்கு அவர்கள், “நீ குளித்துவிட்டு, (இரத்தப்போக்கைத் தடுக்க) ஒரு துணியால் கட்டிக்கொண்டு இஹ்ராம் அணிந்துகொள்” என்று பதிலளித்தார்கள்.

பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பள்ளிவாசலில் தொழுதார்கள். பின்னர் அல்கஸ்வா (ஒட்டகத்தின்) மீது ஏறினார்கள். அது அவர்களைச் சுமந்து கொண்டு அல்பைதா எனும் இடத்தை அடைந்து நிமிர்ந்து நின்றபோது, அவர்கள் தவ்ஹீத் முழக்கமிட்டார்கள்: "லப்பைக், அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக்க லக லப்பைக், இன்னல் ஹம்த வன்னிஃமத லக வல்முல்க், லா ஷரீக்க லக்".

ஜாபிர் (ரழி) கூறினார்: நாங்கள் ஹஜ்ஜைத் தவிர வேறெதையும் நாடவில்லை. உம்ராவைப் பற்றி (அப்போது) நாங்கள் அறிந்திருக்கவில்லை. நாங்கள் அவர்களுடன் இறையில்லத்திற்கு (கஅபாவிற்கு) வந்தபோது, அவர்கள் ஹஜருல் அஸ்வத் கல்லைத் தொட்டு (முத்தமிட்டு), ஏழு சுற்றுகள் வலம் வந்தார்கள். அவற்றில் மூன்று சுற்றுகள் விரைந்து நடந்தும், நான்கு சுற்றுகள் (சாதாரணமாக) நடந்தும் பூர்த்தி செய்தார்கள். பின்னர், மகாம் இப்ராஹீம் இடத்திற்குச் சென்று, "வத்தகிதூ மின் மகாம் இப்ராஹீம முஸல்லா" (2:125) என்று ஓதினார்கள். பின்னர் அவர்கள் இரண்டு ரக்அத் தொழுதார்கள்; அப்போது அந்த இடம் (மகாம் இப்ராஹீம்) அவர்களுக்கும் இறையில்லத்திற்கும் இடையில் இருந்தது.

ஒரு அறிவிப்பில் உள்ளது: அந்த இரண்டு ரக்அத்களிலும் அவர்கள், "குல் ஹுவல்லாஹு அஹத்" மற்றும் "குல் யா அய்யுஹல் காஃபிரூன்" ஆகிய அத்தியாயங்களை ஓதினார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் அந்தக் கோணத்திற்குத் (ஹஜருல் அஸ்வத் உள்ள பகுதிக்கு) திரும்பி வந்து அதைத் தொட்டார்கள். பிறகு வாசல் வழியாக ஸஃபாவிற்குச் சென்றார்கள். ஸஃபாவை நெருங்கியதும், "இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத்த மின் ஷஹாரி ல்லாஹ்" (2:158) என்று ஓதிவிட்டு, "அல்லாஹ் எதைக் கொண்டு ஆரம்பித்தானோ, அதைக் கொண்டே நானும் ஆரம்பிக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள். எனவே அவர்கள் முதலில் ஸஃபாவில் ஏறி, இறையில்லத்தைக் காணும் வரை அதன் மீது நின்றார்கள். கிப்லாவை முன்னோக்கி, அல்லாஹ்வின் ஒருமையை அறிவித்து, தக்பீர் கூறி:
"லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, லஹுல் முல்கு வலஹுல் ஹம்து, வஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர். லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வஹ்தஹு, அன்ஜஸ வஅ்தஹு, வ நஸர அப்தஹு, வ ஹஸமல் அஹ்ஸாப வஹ்தஹு"
என்று கூறினார்கள். பின்னர், இதற்கு இடையே துஆ செய்தார்கள்; இந்த வார்த்தைகளை மூன்று முறை கூறினார்கள்.

அடுத்து அவர்கள் இறங்கி, மர்வா நோக்கி நடந்தார்கள். அவர்களின் பாதங்கள் பள்ளத்தாக்கின் மையப் பகுதியை அடைந்தபோது ஓடினார்கள்; பின்னர் மேலே ஏறத் தொடங்கியபோது நடந்து மர்வாவை அடைந்தார்கள். அங்கும் ஸஃபாவில் செய்தது போலவே செய்தார்கள்.
அவர்கள் மர்வாவில் கடைசிச் சுற்றில் இருந்தபோது - அவர்கள் மர்வா மீதும், மக்கள் அவர்களுக்குக் கீழேயும் இருந்த நிலையில் - "என் விவகாரத்தில் நான் பின்னர் அறிந்து கொண்டதை முன்பே அறிந்திருந்தால், நான் பலிப் பிராணிகளைக் கொண்டு வந்திருக்க மாட்டேன்; இதை ஒரு உம்ராவாக ஆக்கியிருப்பேன். எனவே, உங்களில் யாரிடம் பலிப் பிராணி இல்லையென்றால், அவர் இஹ்ராமைக் களைந்து இதை உம்ராவாக ஆக்கிக்கொள்ளட்டும்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது சுராக்கா பின் மாலிக் பின் ஜுஷ்உம் (ரழி) அவர்கள் எழுந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே, இது இந்த ஆண்டிற்கு மட்டுமா அல்லது நிரந்தரமானதா?" என்று கேட்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்கள் விரல்களை ஒன்றோடு ஒன்று கோர்த்துக் கொண்டு, "உம்ரா ஹஜ்ஜுடன் இணைந்துவிட்டது" என்று இருமுறை கூறிவிட்டு, "இல்லை, இது என்றென்றைக்கும் உரியது" என்று கூறினார்கள்.

அலீ (ரழி) அவர்கள் யமனிலிருந்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் பலிப் பிராணிகளுடன் வந்தார்கள். (அவரிடம் நபி (ஸல்) அவர்கள்) "நீ ஹஜ்ஜுக்காக என்ன சொல்லி இஹ்ராம் அணிந்தாய்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அலீ (ரழி), "அல்லாஹ்வே! உமது தூதர் எதற்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்களோ, அதற்காகவே நானும் இஹ்ராம் அணிகிறேன் என்று கூறினேன்" என்றார். அதற்கு நபியவர்கள், "என்னுடன் பலிப் பிராணிகள் உள்ளன, எனவே நீ இஹ்ராமைக் களைய வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.
ஜாபிர் (ரழி) கூறினார்: அலீ (ரழி) அவர்கள் யமனிலிருந்து கொண்டு வந்த பலிப் பிராணிகள் மற்றும் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கொண்டு வந்தவற்றின் மொத்த எண்ணிக்கை நூறாகும். பின்னர், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களையும், தங்களுடன் பலிப் பிராணிகளைக் கொண்டிருந்தவர்களையும் தவிர, மற்ற மக்கள் அனைவரும் இஹ்ராமைக் களைந்து (தலை)முடியைக் குறைத்துக் கொண்டார்கள்.

தர்வியா நாள் (துல்ஹஜ் 8) வந்தபோது, அவர்கள் மினாவை நோக்கிச் சென்று ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் வாகனத்தில் சென்று, அங்கு லுஹர், அஸர், மஃரிப், இஷா மற்றும் ஃபஜ்ர் தொழுகைகளைத் தொழுதார்கள். பின்னர் சூரியன் உதிக்கும் வரை சிறிது நேரம் தாமதித்தார்கள். நமிராவில் தமக்காக ஒரு (கம்பளி) கூடாரத்தை அமைக்குமாறு கட்டளையிட்டார்கள்; அவ்வாறே அமைக்கப்பட்டது.
பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் புறப்பட்டார்கள். அறியாமைக் காலத்தில் குறைஷிகள் செய்தது போல, அவர்கள் அல்-மஷ்அருல் ஹராம் (எனும் முஸ்தலிஃபா) இடத்தில் தங்குவார்கள் என்றே குறைஷிகள் கருதினர். ஆனால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைக் கடந்து அரஃபாவிற்கு வந்து, நமிராவில் அவர்களுக்காக கூடாரம் அமைக்கப்பட்டிருப்பதைக் கண்டு அங்கு இறங்கினார்கள்.

சூரியன் உச்சி சாய்ந்ததும், அல்கஸ்வா ஒட்டகத்தைக் கொண்டு வருமாறு உத்தரவிட்டார்கள். அதில் சேணமிடப்பட்டதும், அவர்கள் (அரஃபா) பள்ளத்தாக்கின் மையப்பகுதிக்கு வந்து மக்களுக்கு உரையாற்றினார்கள்:
"நிச்சயமாக உங்களின் இரத்தமும், உங்கள் உடைமைகளும் உங்களுக்குப் புனிதமானவை; உங்களின் இந்த நகரத்தில், உங்களின் இந்த மாதத்தில், உங்களின் இந்த நாள் புனிதமாக இருப்பதைப் போல! அறிந்து கொள்ளுங்கள்! அறியாமைக் காலத்து விவகாரங்கள் அனைத்தும் என் காலடியில் போடப்பட்டுவிட்டன. அறியாமைக் காலத்து இரத்தம் (பழி வாங்குதல்) ரத்து செய்யப்பட்டுவிட்டது. நமது இரத்த உறவில் நான் ரத்து செய்யும் முதல் இரத்தம், ரபீஆ பின் அல்-ஹாரிஸின் மகனுடைய இரத்தமாகும்; அவர் பனூ ஸஅத் குலத்தில் பாலூட்டப்பட்டுக் கொண்டிருந்தபோது ஹுதைல் கோத்திரத்தினர் அவரைக் கொன்றனர். அறியாமைக் காலத்து வட்டி ரத்து செய்யப்பட்டுள்ளது. நமது வட்டியில் நான் ரத்து செய்யும் முதல் வட்டி அப்பாஸ் பின் அப்துல் முத்தலிப் அவர்களுடையது; நிச்சயமாக அது முழுவதும் ரத்து செய்யப்பட்டுள்ளது.

பெண்கள் விஷயத்தில் அல்லாஹ்வை அஞ்சிக் கொள்ளுங்கள். ஏனெனில் நீங்கள் அவர்களை அல்லாஹ்வின் அமானிதமாகப் பெற்றுள்ளீர்கள்; அல்லாஹ்வின் வார்த்தையைக் கொண்டே அவர்களின் கற்பை உங்களுக்கு அனுமதி ஆக்கிக்கொண்டீர்கள். நீங்கள் விரும்பாத எவரையும் அவர்கள் உங்கள் படுக்கையில் அனுமதிக்கக் கூடாது என்பது அவர்கள் மீது உங்களுக்குள்ள உரிமையாகும். அவர்கள் அவ்வாறு செய்தால், காயம் ஏற்படாதவாறு அவர்களை அடியுங்கள். அவர்களுக்குத் தகுந்த முறையில் உணவும் உடையும் வழங்குவது உங்கள் மீதுள்ள கடமையாகும்.
நான் உங்களிடையே ஒன்றை விட்டுச் செல்கிறேன்; அதைப் பற்றிக் கொண்டால் நீங்கள் ஒருபோதும் வழிதவற மாட்டீர்கள்; அதுவே அல்லாஹ்வின் வேதம். என்னைப்பற்றி உங்களிடம் (மறுமையில்) கேட்கப்படும், அப்போது நீங்கள் என்ன சொல்வீர்கள்?"

அதற்கு மக்கள், "நீங்கள் (மார்க்கத்தை) எத்திவைத்துவிட்டீர்கள், (தூதுத்துவப் பணியை) நிறைவேற்றிவிட்டீர்கள், நல் உபதேசம் செய்தீர்கள் என்று நாங்கள் சாட்சி கூறுகிறோம்" என்று கூறினார்கள்.
பின்னர் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) தங்கள் ஆள்காட்டி விரலை வானத்தை நோக்கி உயர்த்தி, பிறகு மக்களை நோக்கிக் காட்டி, "அல்லாஹும்மஷ்ஹத், அல்லாஹும்மஷ்ஹத், அல்லாஹும்மஷ்ஹத்" என்று மூன்று முறை கூறினார்கள்.

பின்னர் பிலால் (ரழி) பாங்கு சொன்னார்கள், பிறகு இகாமத் சொன்னார்கள்; நபி (ஸல்) அவர்கள் லுஹர் தொழுதார்கள். பின்னர் பிலால் இகாமத் சொல்ல, அவர்கள் அஸர் தொழுதார்கள். இவ்விரண்டிற்கும் இடையில் வேறெந்தத் தொழுகையையும் அவர்கள் தொழவில்லை.
பின்னர் அவர்கள் வாகனத்தில் ஏறி, அரஃபாவில் தங்கும் இடத்திற்கு (மவ்கிஃப்) வந்தார்கள். தங்கள் ஒட்டகமான அல்கஸ்வாவின் வயிற்றுப்பகுதி பாறைகளை நோக்கியும், நடந்து செல்பவர்கள் தனக்கு முன்னாலும் இருக்குமாறு வைத்துக்கொண்டு, கிப்லாவை முன்னோக்கி நின்றார்கள். சூரியன் மறையும் வரை தொடர்ந்து நின்றார்கள். மஞ்சள் நிறம் சிறிது மறைந்து, சூரிய வட்டம் முழுமையாக மறைந்தது.
உஸாமா (ரழி) அவர்களைத் தங்களுக்குப் பின்னால் ஏற்றிக்கொண்டு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் திரும்பினார்கள். முஸ்தலிஃபாவை அடைந்ததும், அங்கு மஃரிப் மற்றும் இஷா தொழுகைகளை ஒரு பாங்கு மற்றும் இரண்டு இகாமத்களுடன் தொழுதார்கள். அவற்றுக்கிடையே (நஃபில்) எதையும் தொழவில்லை. பின்னர் ஃபஜ்ர் உதயமாகும் வரை படுத்து (உறங்கி) விட்டு, வைகறை ஒளி தெளிவாகத் தெரிந்தபோது ஃபஜ்ர் தொழுகையை ஒரு பாங்கு மற்றும் ஒரு இகாமத்துடன் தொழுதார்கள்.

பின்னர் அல்கஸ்வாவில் ஏறி, 'அல்-மஷ்அருல் ஹராம்' இடத்திற்கு வந்தார்கள். கிப்லாவை முன்னோக்கி நின்று அல்லாஹ்விடம் துஆ செய்தார்கள்; அவனது பெருமையையும் (தக்பீர்), ஏகத்துவத்தையும் (தஹ்லீல்), ஒருமையையும் (தவ்ஹீத்) பறைசாற்றினார்கள். காலை வெளிச்சம் நன்றாகப் பரவும் வரை அங்கேயே நின்றார்கள். பின்னர் சூரியன் உதிப்பதற்கு முன்பே (மினாவிற்குப்) புறப்பட்டார்கள். அல்-ஃபள்ல் பின் அப்பாஸை தங்களுக்குப் பின்னால் ஏற்றிக்கொண்டார்கள். முஹஸ்ஸிர் பள்ளத்தாக்கிற்கு வந்தபோது (ஒட்டகத்தை)ச் சற்று விரட்டினார்கள். பின்னர் பெரிய ஜம்ராவிற்குச் செல்லும் நடுத்தரப் பாதையில் சென்று, மரத்திற்கு அருகில் உள்ள ஜம்ராவை அடைந்தார்கள். அங்கு ஏழு சிறுகற்களை எறிந்தார்கள். ஒவ்வொரு கல்லை எறியும்போதும் தக்பீர் ("அல்லாஹு அக்பர்") கூறினார்கள். அவை சுண்டி எறியும் கற்கள் போன்ற (சிறிய)வையாக இருந்தன. அவற்றை பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதியிலிருந்து எறிந்தார்கள்.

பின்னர் பலியிடும் இடத்திற்குச் சென்று, அறுபத்து மூன்று ஒட்டகங்களைத் தங்கள் கைகளால் பலியிட்டார்கள். பின்னர் மீதமுள்ளவற்றை அலியிடம் கொடுத்தார்கள்; அவர்கள் அவற்றை பலியிட்டார்கள். மேலும், தமது பலிப் பிராணிகளில் அவரையும் கூட்டாக்கிக் கொண்டார்கள். அதன் பிறகு, ஒவ்வொரு ஒட்டகத்திலிருந்தும் ஒரு துண்டு இறைச்சியை எடுத்து ஒரு பாத்திரத்தில் இடுமாறு கட்டளையிட்டார்கள். அது சமைக்கப்பட்டதும், அவர்கள் இருவரும் அதன் இறைச்சியைச் சாப்பிட்டு, குழம்பைக் குடித்தார்கள்.
பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாகனத்தில் ஏறி, (தவாஃப் செய்ய) இறையில்லம் சென்றார்கள். மக்காவில் லுஹர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள். பிறகு ஸம்ஸம் நீர் விநியோகித்துக் கொண்டிருந்த பனூ அப்துல் முத்தலிப் குலத்தாரிடம் வந்து, "பனூ அப்துல் முத்தலிபே! இறைத்து ஊற்றுங்கள். தண்ணீர் இறைக்கும் உரிமையை மக்கள் உங்களிடமிருந்து பறித்துக் கொள்வார்கள் என்ற பயம் இல்லாவிட்டால், நானும் உங்களுடன் சேர்ந்து இறைத்திருப்பேன்" என்று கூறினார்கள். அவர்கள் ஒரு வாளியை அவரிடம் கொடுக்க, அதிலிருந்து குடித்தார்கள்.

(இதை இமாம் முஸ்லிம் பதிவு செய்துள்ளார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صَحِيح (الألباني)
وَأَخْبَرَنَا أَبُو عَمْرٍو الْأَدِيبُ , أنبأ أَبُو بَكْرٍ الْإِسْمَاعِيلِيُّ , أنبأ أَبُو الْقَاسِمِ الْبَغَوِيُّ , ثنا سُرَيْجٌ , وَعَمْرٌو النَّاقِدُ , وَابْنُ عَبَّادٍ , وَابْنُ الْمُقْرِئِ , وَزِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ , قَالُوا: ثنا سُفْيَانُ , عَنْ عَمْرٍو , عَنْ جَابِرٍ سَأَلْنَاهُ عَنْ رَجُلٍ طَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا , وَالْمَرْوَةِ فِي عُمْرَةٍ أَيَأْتِي امْرَأَتَهُ؟ قَالَ: " لَا " , وَسَأَلُوا ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ , فَقَالَ: ابْنُ عُمَرَ: " قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ , وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعًا وَ {لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ} [الأحزاب: 21] 9364 - أَخْبَرَنَا أَبُو عَمْرٍو , وَأنبأ أَبُو بَكْرٍ , أَخْبَرَنِي أَبُو يَعْلَى , أنبأ أَبُو خَيْثَمَةَ , ثنا سُفْيَانُ , عَنْ عَمْرٍو , قَالَ: سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ عَنْ رَجُلٍ قَدِمَ بِعُمْرَةٍ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَيَأْتِي امْرَأَتَهُ؟ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ عَنْ سُفْيَانَ رَوَاهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ عَنْ أَبِي خَيْثَمَةَ زُهَيْرِ بْنِ حَرْبٍ , وَرَوَاهُ الْبُخَارِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللهِ وَغَيْرِهِ , عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ
அம்ர் (இப்னு தீனார்) கூறுகிறார்:
நாங்கள் ஜாபிர் (ரழி) அவர்களிடம், உம்ராவில் (கஅபா எனும்) இறையில்லத்தை தவாஃப் செய்துவிட்டு, ஸஃபா மற்றும் மர்வா இடையே ஸயீ (தொகுப்பு நடை) செய்யாத ஒருவர், (இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு) தம் மனைவியுடன் தாம்பத்திய உறவு கொள்ளலாமா? என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், "கூடாது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

பின்னர் (மக்கள்) இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம் இது பற்றிக் கேட்கப்பட்ட போது அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்காவிற்கு) வந்ததும் இறையில்லத்தை ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள். மகாம் இப்ராஹீமுக்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர் ஸஃபா மற்றும் மர்வா இடையே ஏழு முறை ஸயீ செய்தார்கள். மேலும், {நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் உங்களுக்கு அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது} (அல்குர்ஆன் 33:21) (என்ற வசனத்தையும் ஓதினார்கள்)."

(9364) அம்ர் (இப்னு தீனார்) கூறுகிறார்: நாங்கள் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம், உம்ராவிற்காக வந்து (கஅபாவை) தவாஃப் செய்துவிட்டு, ஸஃபா மற்றும் மர்வா இடையே ஸயீ செய்யாத ஒருவர் தம் மனைவியுடன் தாம்பத்திய உறவு கொள்ளலாமா? என்று கேட்டோம். அதற்கு இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் மேற்கண்ட (நபி வழிமுறை குறித்த) செய்தியைப் போன்றே பதிலளித்தார்கள்.

(இதனை இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் அபூகைஸமா ஸுஹைர் பின் ஹர்ப் வழியாகவும், இமாம் புகாரி அவர்கள் அலீ பின் அப்தில்லாஹ் மற்றும் பிறர் வழியாகவும் பதிவு செய்துள்ளார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الرُّوذْبَارِيُّ , أنبأ أَبُو بَكْرِ بْنُ دَاسَةَ , ثنا أَبُو دَاوُدَ , ثنا تَمِيمُ بْنُ الْمُنْتَصِرِ , ثنا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ , أنبأ شَرِيكٌ , عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ , قَالَ: سَمِعْتُ عَبْدَ اللهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى , يَقُولُ: " اعْتَمَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْمَقَامِ، ثُمَّ أَتَى الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ فَسَعَى بَيْنَهُمَا سَبْعًا ثُمَّ حَلَقَ رَأْسَهُ "
அப்துல்லாஹ் பின் அபீ அவ்ஃபா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் உம்ரா செய்தோம். அப்போது அவர்கள் (கஅபா எனும்) இறையில்லத்தை ஏழு முறை தவாஃப் (சுற்றுதல்) செய்தார்கள். மகாம் (இப்ராஹீமுக்கு) அருகில் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர் ஸஃபா மற்றும் மர்வா (மலைகளுக்கு) வந்து, அவற்றுக்கிடையே ஏழு முறை ஸஈ (நடைப்பயணம்) செய்தார்கள். பிறகு தமது தலைமுடியை மழித்துக் கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ أنبأ أَبُو بَكْرٍ أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ أنبأ بِشْرُ بْنُ مُوسَى أنبأ الْحُمَيْدِيُّ ثنا سُفْيَانُ ثنا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ عَنْ رَجُلٍ اعْتَمَرَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَيَقَعُ بِامْرَأَتِهِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ قَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ} [الأحزاب 21] قَالَ عُمَرُ وَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللهِ فَقَالَ لَا يَقْرَبْهَا حَتَّى يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنِ الْحُمَيْدِيِّ
நாங்கள் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம், "உம்ரா செய்வதற்காக (மக்கா) வந்து, (கஅபா) ஆலயத்தை தவாஃப் செய்துவிட்டு, ஸஃபா மற்றும் மர்வா இடையே தவாஃப் (ஸயீ) செய்யாத ஒருவர், தன் மனைவியுடன் தாம்பத்திய உறவு கொள்ளலாமா?" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்கா) வந்தபோது, (கஅபா) ஆலயத்தை ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள்; (மகாமு இப்ராஹீம் எனும்) நிற்குமிடத்திற்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; பின்னர், ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கு இடையே தவாஃப் (ஸயீ) செய்தார்கள். (மேலும்) கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ் கூறுகிறான்: {நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் உங்களுக்கு ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது} (அல்-அஹ்ஸாப் 33:21)" என்று பதிலளித்தார்கள்.

(அம்ரு பின் தீனார் ஆகிய) நான் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடமும் (இதே கேள்வியைக்) கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அவர் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கு இடையே தவாஃப் (ஸயீ) செய்து முடிக்கும் வரை தன் மனைவியை நெருங்கக் கூடாது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

(இதனை இமாம் புகாரி அவர்கள் தமது ஸஹீஹில் ஹுமைதி வழியாகப் பதிவு செய்துள்ளார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
3809ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْهَمْدَانِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ: سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ: «لَمَّا §قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ، طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، ثُمَّ صَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا مِنَ الْبَابِ الَّذِي يَخْرُجُ مِنْهُ، فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ»
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்தபோது, (கஅபா எனும்) இறையில்லத்தை ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள். பிறகு, (இப்ராஹீம் நபியின் நின்ற இடமான) மகாம் (இப்ராஹீம்)க்கு பின்னால் இரண்டு ரக்அத்துகள் தொழுதார்கள். பின்னர், (ஸஃபா மலைக்குச் செல்வதற்காக) வெளியே செல்லும் வாசல் வழியாக ஸஃபாவை நோக்கிச் சென்று, ஸஃபாவுக்கும் மர்வாவுக்கும் இடையே (சயீ எனும் நடைப்பயணத்தை) மேற்கொண்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
3943ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَبُو يَعْلَى، قَالَ: حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ النَّرْسِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا وهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ: أَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِسْعًا بِالْمَدِينَةِ، لَمْ يَحُجَّ، ثُمَّ أَذَّنَ فِي النَّاسِ بِالْخُرُوجِ، فَلَمَّا جَاءَ ذَا الْحُلَيْفَةِ صَلَّى بِذِي الْحُلَيْفَةِ، وَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ، فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: § «اغْتَسِلِي، وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَهِلِّي»، قَالَ: فَفَعَلَتْ، فَلَمَّا اطْمَأَنَّ صَدْرُ رَاحِلَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ظَهْرِ الْبَيْدَاءِ، أَهَلَّ وَأَهْلَلْنَا، لَا نَعْرِفُ إِلَّا الْحَجِّ، وَلَهُ خَرَجْنَا، وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا، وَالْقُرْآنُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ، وَهُوَ يُعْرَفُ تَأْوِيلَهُ، وَإِنَّمَا يَفْعَلُ مَا أُمِرَ بِهِ «قَالَ جَابِرٌ: فَنَظَرْتُ بَيْنَ يَدَيَّ، وَمِنْ خَلْفِي، وَعَنْ يَمِينِي، وَعَنْ شِمَالِي مَدَّ بَصَرِي، وَالنَّاسُ مُشَاةٌ وَرُكْبَانٌ، فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُلَبِّي: » لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ «، فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ، بَدَأَ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ، ثُمَّ سَعَى ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ، وَمَشَى أَرْبَعًا، فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ طَوَافِهِ انْطَلَقَ إِلَى الْمَقَامِ، فَقَالَ: » قَالَ اللَّهُ: {وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى} «، فَصَلَّى خَلْفَ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ انْطَلَقَ إِلَى الرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ، ثُمَّ انْطَلَقَ إِلَى الصَّفَا، فَقَالَ: » نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ {إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ} ، فَرَقِيَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى بَدَا لَهُ الْبَيْتُ، فَكَبَّرَ ثَلَاثًا، وَقَالَ: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهَ وَحْدَهُ، لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمَلِكُ، وَلَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِي وَيُمِيتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ» ثَلَاثًا، ثُمَّ دَعَا، ثُمَّ هَبَطَ مِنَ الصَّفَا، فَمَشَى حَتَّى إِذَا تَصَوَّبَتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْمَسِيلِ سَعَى حَتَّى إِذَا صَعِدَتْ قَدَمَاهُ مِنْ بَطْنِ الْمَسِيلِ، مَشَى إِلَى الْمَرْوَةِ، فَرَقِيَ عَلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى بَدَا لَهُ الْبَيْتُ، فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالَ عَلَى الصَّفَا، فَطَافَ سَبْعًا، وَقَالَ: «مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحِلَّ، وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُقِمْ عَلَى إِحْرَامِهِ، فَإِنِّي لَوْلَا أَنَّ مَعِيَ هَدْيًا لَتَحَلَّلْتُ، وَلَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ» قَالَ: وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ، فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «بِأَيِّ شَيْءٍ أَهْلَلْتَ يَا عَلِيُّ؟ »، قَالَ: قُلْتُ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ، قَالَ: «فَإِنَّ مَعِيَ هَدْيًا، فَلَا تَحِلَّ»، قَالَ عَلِيٌّ: فَدَخَلْتُ عَلَى فَاطِمَةَ وَقَدِ اكْتَحَلَتْ، وَلَبِسَتْ ثِيَابَ صِبْغٍ، فَقُلْتُ: مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا؟، فَقَالَتْ لِي: أَمَرَنِي أَبِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ: فَانْطَلَقْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ مُسَتَثِّبَتًا فِي الَّذِي، قَالَتْ: فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «صَدَقَتْ، أَنَا أَمَرْتُهَا»، قَالَ: وَنَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةَ بَدَنَةٍ مِنْ ذَلِكَ بِيَدِهِ ثَلَاثًا وَسِتِّينَ، وَنَحَرَ عَلِيٌّ مَا غَبَرَ، ثُمَّ أَخَذَ مِنْ كُلِّ بَدَنَةٍ قِطْعَةً فَطَبَخَ جَمِيعًا، فَأَكَلَا مِنَ اللَّحْمِ، وَشَرِبَا مِنَ الْمَرَقِ، فَقَالَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ: أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ؟، قَالَ: «لَا بَلْ لِلْأَبَدِ، دَخَلَتِ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ»
ஜாபிர் பின் அப்தில்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவில் ஒன்பது ஆண்டுகள் ஹஜ் செய்யாமல் தங்கியிருந்தார்கள். பின்னர், தாம் (ஹஜ்ஜுக்காகப்) புறப்படவிருப்பதாக மக்களிடம் அறிவித்தார்கள். அவர்கள் 'துல் ஹுலைஃபா'வை அடைந்தபோது, அங்கு தொழுதார்கள். (அப்போது) அஸ்மா பின்த் உமைஸ் (ரழி) அவர்கள் முஹம்மத் பின் அபூபக்கரைப் பெற்றெடுத்தார்கள். அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (இது குறித்துக் கேட்க) ஆளனுப்பினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் குளித்துவிட்டு, (உதிரம் வெளியேறாமல் இருக்க) ஒரு துணியைக் கட்டிக்கொண்டு இஹ்ராம் கட்டுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அவ்வாறே அவர்கள் செய்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஒட்டகம் 'பைத்ஆ' எனும் பாலைவனத்தில் அவர்களைச் சுமந்துகொண்டு நிமிர்ந்து நின்றபோது, அவர்கள் தல்பியா கூறினார்கள்; நாங்களும் தல்பியா கூறினோம். நாங்கள் ஹஜ்ஜைத் தவிர வேறெதையும் அறிந்திருக்கவில்லை; அதற்காகவே நாங்கள் புறப்பட்டிருந்தோம். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு மத்தியில் இருந்தார்கள். அவர்களுக்குக் குர்ஆன் அருளப்பட்டுக்கொண்டிருந்தது; அதன் விளக்கத்தை அவர்கள் அறிந்திருந்தார்கள். அவர்கள் எதைச் செய்யும்படி கட்டளையிடப்பட்டார்களோ அதையே செய்தார்கள்.

நான் எனக்கு முன்னாலும், பின்னாலும், வலப்பக்கத்திலும், இடப்பக்கத்திலும் என் பார்வை எட்டிய தூரம் வரை பார்த்தேன்; மக்கள் நடந்தும் வாகனங்களிலும் வந்துகொண்டிருந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக்க லக்க லப்பைக், இன்னல் ஹம்த வந்நிஅமத லக்க வல்முல்க், லா ஷரீக்க லக்" என்று தல்பியா கூறலானார்கள்.

நாங்கள் மக்காவை அடைந்தபோது, அவர்கள் (கஅபாவின்) மூலையை (ஹஜருல் அஸ்வதைத்) தொட்டு முத்தமிடுவதிலிருந்து தொடங்கினார்கள். பின்னர் மூன்று சுற்றுகள் ஓட்டமாகவும் (ரமல்), நான்கு சுற்றுகள் நடந்தும் தவாஃப் செய்தார்கள். தவாஃபை முடித்ததும் 'மகாமு இப்ராஹீம்' நோக்கிச் சென்று, "{மகாமு இப்ராஹீமைத் தொழும் இடமாக ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள்} என்று அல்லாஹ் கூறியுள்ளான்" என்று கூறினார்கள். மகாமு இப்ராஹீமுக்குப் பின்னால் நின்று இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர் மீண்டும் மூலைக்குச் சென்று அதைத் தொட்டு முத்தமிட்டார்கள்.

பின்னர் ஸஃபா மலையை நோக்கிச் சென்று, "{நிச்சயமாக ஸஃபாவும் மர்வாவும் அல்லாஹ்வின் அடையாளங்களில் உள்ளவையாகும்.} அல்லாஹ் எதைக் கொண்டு தொடங்கினானோ அதைக் கொண்டே நாமும் தொடங்குவோம்" என்று கூறினார்கள். கஅபா தென்படும் வரை ஸஃபா மலையின் மீது ஏறினார்கள். மூன்று முறை தக்பீர் கூறிவிட்டு, "லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹ், லஹுல் முல்கு வலஹுல் ஹம்து, யுஹ்யீ வயுமீத், பியதிஹில் கைர், வஹுவ அலா குல்லி ஷைய்யின் கதீர்" என்று மூன்று முறை கூறினார்கள். பின்னர் பிரார்த்தனை செய்தார்கள்.

பின்னர் ஸஃபாவிலிருந்து இறங்கி நடந்தார்கள். அவர்களின் பாதங்கள் பள்ளத்தாக்கின் அடிவாரத்தை அடைந்ததும் ஓடினார்கள். அவர்களின் பாதங்கள் பள்ளத்தாக்கின் அடிவாரத்திலிருந்து மேடேறியதும் மர்வாவை நோக்கி நடந்தார்கள். கஅபா தென்படும் வரை மர்வாவின் மீது ஏறினார்கள். ஸஃபாவில் கூறியதைப் போன்றே இங்கும் கூறினார்கள். (இவ்வாறு) ஏழு முறை ஸயீ செய்தார்கள்.

பின்னர், "யாரிடம் பலியிடும் பிராணி (ஹத்யு) இல்லையோ அவர் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடட்டும். யாரிடம் பலியிடும் பிராணி இருக்கிறதோ அவர் இஹ்ராமிலேயே இருக்கட்டும். என்னிடம் பலியிடும் பிராணி இல்லாவிட்டால் நானும் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டிருப்பேன். நான் இப்போது அறிந்துகொண்டதை முன்பே அறிந்திருந்தால், நான் உம்ராவுக்காகவே இஹ்ராம் கட்டியிருப்பேன்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அலீ (ரழி) அவர்கள் யெமனிலிருந்து வந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "அலீயே! நீர் எதற்காக இஹ்ராம் கட்டினீர்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வே! உன்னுடைய தூதர் எதற்காக இஹ்ராம் கட்டினார்களோ அதற்காகவே நானும் இஹ்ராம் கட்டுகிறேன் என்று கூறினேன்" என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "என்னிடம் பலியிடும் பிராணி உள்ளது; எனவே நீர் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.

அலீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: நான் ஃபாத்திமாவிடம் சென்றேன். அவர் சுர்மா இட்டு, சாயம் தோய்க்கப்பட்ட ஆடைகளை அணிந்திருந்தார். நான், "உனக்கு இதைச் செய்யும்படி கட்டளையிட்டது யார்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "என் தந்தை (ஸல்) அவர்கள்தான் எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்" என்றார்.

(இதைக் கூறிவிட்டு) அலீ (ரழி) அவர்கள் ஈராக்கில் இருந்தபோது, "நான் ஃபாத்திமாவுக்கு எதிராகத் தூண்டிவிடுவதற்காகவும், அவர் கூறியதை உறுதிப்படுத்துவதற்காகவும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்றேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'அவள் உண்மையே கூறினாள்; நான்தான் அவளுக்குக் கட்டளையிட்டேன்' என்று கூறினார்கள்" என்று சொல்வார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நூறு ஒட்டகங்களை அறுத்துப் பலியிட்டார்கள். அவற்றில் அறுபத்து மூன்றைத் தம் கையாலேயே அறுத்தார்கள். மீதமுள்ளவற்றை அலீ (ரழி) அவர்கள் அறுத்தார்கள். பின்னர் ஒவ்வொரு ஒட்டகத்திலிருந்தும் ஒரு துண்டு இறைச்சி எடுக்கப்பட்டு, அவை அனைத்தும் ஒன்றாகச் சமைக்கப்பட்டன. அவர்கள் இருவரும் அந்த இறைச்சியை உண்டனர்; அதன் குழம்பைக் குடித்தனர்.

அப்போது சுராகா பின் மாலிக் பின் ஜுஃஷும் (ரழி) அவர்கள், "இது நமது இந்த ஆண்டுக்கு மட்டும்தானா அல்லது என்றென்றைக்குமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "இல்லை, என்றென்றைக்கும்தான்; உம்ரா ஹஜ்ஜுக்குள் நுழைந்துவிட்டது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح