இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

1749ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا الْحَكَمُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، أَنَّهُ حَجَّ مَعَ ابْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ فَرَآهُ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الْكُبْرَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ، فَجَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ، وَمِنًى عَنْ يَمِينِهِ، ثُمَّ قَالَ هَذَا مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ‏.‏
அப்துர்-ரஹ்மான் பின் யஸீத் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களுடன் ஹஜ் செய்தபோது, அவர் கஅபாவைத் தமது இடப்பக்கத்திலும், மினாவைத் தமது வலப்பக்கத்திலும் ஆக்கிக்கொண்டு, பெரிய ஜம்ராவில் (ஜம்ரத்துல் அகபாவில்) ஏழு சிறு கற்களைக் கொண்டு ரமீ செய்வதை நான் கண்டேன். பிறகு, அவர் கூறினார்கள், "யாருக்கு சூரத் அல்-பகரா (குர்ஆனின் இரண்டாவது அத்தியாயம்) அருளப்பட்டதோ அவர் (அதாவது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள்) நின்ற இடம் இதுதான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3131ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ رَمَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ‏.‏ قَالَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ أُنَاسًا يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ هَذَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ.
அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு யஸீத் அவர்கள் கூறியதாவது:
அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள், பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதியிலிருந்து 'ஜம்ரத்துல் அகபா'வின் மீது ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள்; ஒவ்வொரு கல்லுடனும் தக்பீர் கூறினார்கள். (அப்போது) "மக்கள் பள்ளத்தாக்கின் மேலிருந்தல்லவா அதை எறிகிறார்கள்?" என்று அவர்களிடம் கூறப்பட்டது. அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள், "எவனைத் தவிர வேறு இறைவன் இல்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக! இதுதான் எவர் மீது ஸூரா அல்-பகரா அருளப்பட்டதோ அ(ந்த நபிய)வர்களின் (செயல்பாட்டு) இடமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3132ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ بْنَ يُوسُفَ، يَقُولُ وَهُوَ يَخْطُبُ عَلَى الْمِنْبَرِ أَلِّفُوا الْقُرْآنَ كَمَا أَلَّفَهُ جِبْرِيلُ السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا الْبَقَرَةُ وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا النِّسَاءُ وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا آلُ عِمْرَانَ ‏.‏ قَالَ فَلَقِيتُ إِبْرَاهِيمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِقَوْلِهِ فَسَبَّهُ وَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ أَنَّهُ كَانَ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ فَأَتَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ فَاسْتَعْرَضَهَا فَرَمَاهَا مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ - قَالَ - فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ النَّاسَ يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا ‏.‏ فَقَالَ هَذَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ‏.‏
அஃமஷ் கூறினார்: ஹஜ்ஜாஜ் பின் யூசுஃப் மிம்பரில் சொற்பொழிவு ஆற்றிக்கொண்டிருந்தபோது நான் கேட்டேன்: "ஜிப்ரீல் குர்ஆனை முறைப்படுத்தியதைப் போன்றே நீங்களும் முறைப்படுத்துங்கள். (அதாவது) அல்-பகரா பற்றிக் கூறப்படும் அத்தியாயம், பெண்கள் (அந்நிஸா) பற்றிக் கூறப்படும் அத்தியாயம், ஆல இம்ரான் பற்றிக் கூறப்படும் அத்தியாயம் (என்று கூறுங்கள்)."

அவர் (அஃமஷ்) கூறினார்: நான் இப்ராஹீமைச் சந்தித்து, அவனுடைய (ஹஜ்ஜாஜின்) இக்கூற்றைப் பற்றித் தெரிவித்தேன். அவர் அவனை ஏசிவிட்டுப் பின்வருமாறு கூறினார்:
அப்துர் ரஹ்மான் பின் யஸீத் எனக்கு அறிவித்தார்; அவர் அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களுடன் இருந்தார். அவர் (இப்னு மஸ்ஊத்) ஜம்ரத்துல் அகபாவிற்கு வந்து, பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதிக்குச் சென்று, (ஜம்ராவை) குறுக்காக எதிர்கொண்டு, பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதியிலிருந்து அதன் மீது ஏழு கற்களை எறிந்தார்; ஒவ்வொரு கல்லுடனும் 'அல்லாஹு அக்பர்' என்று தக்பீர் கூறினார்.

நான் (அப்துர் ரஹ்மான்), "அபூ அப்துர் ரஹ்மானே! மக்கள் அதன் (ஜம்ராவின்) மேலிருந்துதானே எறிகிறார்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "எவனைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாரும் இல்லையோ அவன் மீது ஆணையாக! இதுதான் எவர் மீது ஸூரா அல்-பகரா அருளப்பெற்றதோ அவர் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) நின்ற இடமாகும்" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3136ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الْمُحَيَّاةِ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى أَبُو الْمُحَيَّاةِ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ إِنَّ نَاسًا يَرْمُونَ الْجَمْرَةَ مِنْ فَوْقِ الْعَقَبَةِ - قَالَ - فَرَمَاهَا عَبْدُ اللَّهِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ قَالَ مِنْ هَا هُنَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ رَمَاهَا الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ‏.‏
அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு யஸீத் அறிவித்தார்கள்:
அப்துல்லாஹ் (இப்னு மஸ்ஊத் ரழி) அவர்களிடம், 'மக்கள் அகபாவின் (உயர்ந்த) மேற்பகுதியிலிருந்து ஜம்ராவின் மீது கற்களை எறிகிறார்கள்' என்று கூறப்பட்டது. உடனே அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதியிலிருந்து (அதாவது, ஜம்ராவின் முன்புறத்திலிருந்து) அதன் மீது கற்களை எறிந்தார்கள். பிறகு, 'எவனைத் தவிர வேறு இறைவன் இல்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக! ஸூரத்துல் பகரா எவர் மீது அருளப்பட்டதோ அவர் (முஹம்மது நபி ஸல்) இங்கிருந்துதான் (அதாவது, இந்த இடத்திலிருந்துதான்) எறிந்தார்கள்' என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3070சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي مُحَيَّاةَ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ - قَالَ قِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ إِنَّ نَاسًا يَرْمُونَ الْجَمْرَةَ مِنْ فَوْقِ الْعَقَبَةِ ‏.‏ قَالَ فَرَمَى عَبْدُ اللَّهِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ قَالَ مِنْ هَا هُنَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களிடம், 'சிலர் அல்-அகபாவின் மேலிருந்து (பெரிய) ஜம்ராவில் கல்லெறிகிறார்கள்' என்று கூறப்பட்டது. அதற்கு அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அந்தப் பள்ளத்தாக்கின் அடிவாரத்திலிருந்து கல்லெறிந்தார்கள். பிறகு கூறினார்கள்: 'எந்த அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு இறைவன் இல்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக, யாருக்கு ஸூரத்துல் பகரா அருளப்பட்டதோ அவர்கள் (முஹம்மது நபி ஸல்) இங்கிருந்துதான் கல்லெறிந்தார்கள்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
3072சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ هُشَيْمٍ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ قَالَ هَا هُنَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ‏.‏
அப்துர்-ரஹ்மான் பின் யஸீத் கூறினார்கள்:
'நான் இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் அடிவாரத்தில் இருந்து ஜம்ரத்துல் அகபாவின் மீது கல் எறிவதைப் பார்த்தேன். அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்: 'எவனைத் தவிர வேறு இறைவன் இல்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக! யாருக்கு ஸூரா அல்-பகரா அருளப்பட்டதோ, அவர்கள் (முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள்) நின்ற இடம் இதுதான்.''
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
3073சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ، يَقُولُ لاَ تَقُولُوا سُورَةُ الْبَقَرَةِ قُولُوا السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا الْبَقَرَةُ ‏.‏ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ أَنَّهُ كَانَ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ حِينَ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ وَاسْتَعْرَضَهَا يَعْنِي الْجَمْرَةَ فَرَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ وَكَبَّرَ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ فَقُلْتُ إِنَّ أُنَاسًا يَصْعَدُونَ الْجَبَلَ ‏.‏ فَقَالَ هَا هُنَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ رَأَيْتُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ رَمَى ‏.‏
அல்-அஃமஷ் கூறினார்கள்: "நான் அல்-ஹஜ்ஜாஜ் (பின் யூசுஃப் அஸ்-ஸகஃபீ) கூறுவதைக் கேட்டேன்: 'ஸூரத்துல் பகரா என்று கூறாதீர்கள்; 'மாடு (அல்-பகரா) குறிப்பிடப்பட்டுள்ள ஸூரா' என்று கூறுங்கள்.' நான் அதை இப்ராஹீம் (அன்-நகஈ) அவர்களிடம் குறிப்பிட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அப்துர்-ரஹ்மான் பின் யஸீத் என்னிடம் கூறினார்கள்; அவர்கள் ஜம்ரத்துல் அகபாவில் (கல்லெறிந்தபோது) அப்துல்லாஹ் (பின் மஸ்ஊத் ரழியல்லாஹு அன்ஹு) அவர்களுடன் இருந்தார்கள். அவர் (அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத்) பள்ளத்தாக்கின் நடுவில் இறங்கி, ஜம்ராவிற்கு நேராக நின்று, அதன் மீது ஏழு கூழாங்கற்களை எறிந்தார்கள்; ஒவ்வொரு கல்லுடனும் தக்பீர் கூறினார்கள். நான் (அப்துர்-ரஹ்மான் பின் யஸீத் அவர்களிடம்), "சிலர் மலையில் ஏறுகிறார்களே (அங்கு நின்று எறிகிறார்களே)!" என்று சொன்னேன். அதற்கு அவர், "இங்குதான் - வணக்கத்திற்குரியவன் இவனைத் தவிர வேறு யாருமில்லை என்று சத்தியமிட்டுச் சொல்கிறேன் - எவர் மீது ஸூரத்துல் பகரா அருளப்பெற்றதோ அவர் (நபிகள் நாயகம் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) கல்லெறிவதை நான் பார்த்தேன்" என்று கூறினார்கள்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
3079சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَخِيهِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَرَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அவர்களுடைய சகோதரர் அல்ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (அதே) வாகனத்தில் ஏறி அமர்ந்திருந்தேன். அவர்கள் ஜம்ரத்துல் அகபாவில் கல்லெறியும் வரை தல்பியா சொல்லிக்கொண்டே இருந்தார்கள். அவர்கள் அதை ஏழு சிறு கற்களால் கல்லெறிந்தார்கள், ஒவ்வொரு கல்லை எறியும் போதும் தக்பீர் கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1974சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، وَمُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ لَمَّا انْتَهَى إِلَى الْجَمْرَةِ الْكُبْرَى جَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ وَمِنًى عَنْ يَمِينِهِ وَرَمَى الْجَمْرَةَ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ وَقَالَ هَكَذَا رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ‏.‏
இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் பெரிய ஜம்ராவிற்கு வந்தபோது, கஅபாவைத் தங்களின் இடது புறத்திலும், மினாவைத் தங்களின் வலது புறத்திலும் வைத்துக்கொண்டு, ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள். பிறகு, "ஸூரா அல்-பகரா யார் மீது அருளப்பட்டதோ, அவர் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) இவ்வாறே எறிந்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح (الألباني)
901ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ، عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ أَبِي صَخْرَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ لَمَّا أَتَى عَبْدُ اللَّهِ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ اسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَجَعَلَ يَرْمِي الْجَمْرَةَ عَلَى حَاجِبِهِ الأَيْمَنِ ثُمَّ رَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ مِنْ هَا هُنَا رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ‏.‏
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الْمَسْعُودِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ يَرْمِيَ الرَّجُلُ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ‏.‏ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنْ لَمْ يُمْكِنْهُ أَنْ يَرْمِيَ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي رَمَى مِنْ حَيْثُ قَدَرَ عَلَيْهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي بَطْنِ الْوَادِي ‏.‏
அப்துர்-ரஹ்மான் பின் யஸீத் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் ஜம்ரத் அல்-அகபாவை அடைந்தபோது, பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதிக்குச் சென்று, கிப்லாவை முன்னோக்கி நின்றார்கள். பின்னர் ஜம்ராவை தனது வலதுபுறமாக வைத்துக்கொண்டு (அதாவது, ஜம்ரா அவரது வலதுபுறத்தில் இருக்கும்படி) கல்லெறியலானார்கள். ஒவ்வொரு கல்லையும் எறியும்போதும் 'அல்லாஹு அக்பர்' என்று கூறியவாறு ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள். பிறகு, 'வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை. அந்த அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! ஸூரத்துல் பகரா யார் மீது அருளப்பெற்றதோ அவர்கள் (நபி ஸல் அவர்கள்) இந்த இடத்தில்தான் கல்லெறிந்தார்கள்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
3031சுனன் இப்னுமாஜா
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الأَحْوَصِ، عَنْ أُمِّهِ، قَالَتْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَوْمَ النَّحْرِ عِنْدَ جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ اسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ فَرَمَى الْجَمْرَةَ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ انْصَرَفَ ‏.‏

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الأَحْوَصِ، عَنْ أُمِّ جُنْدُبٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِنَحْوِهِ ‏.‏
சுலைமான் பின் அம்ர் பின் அஹ்வஸ் அவர்களின் தாயார் (உம்மு ஜுன்துப் ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

“தியாகத் திருநாளன்று (ஈதுல் அழ்ஹா அன்று) ஜம்ரத்துல் அகபாவில் (பெரிய ஜம்ரா தூணருகே) நபி (ஸல்) அவர்களை நான் கண்டேன். அவர்கள் அப்பள்ளத்தாக்கின் உட்பகுதிக்குச் சென்று, ஒவ்வொரு கல்லுடனும் தக்பீர் கூறியவாறு ஏழு கற்களை எறிந்துவிட்டு, பின்னர் அங்கிருந்து திரும்பினார்கள்.”

மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடரிலும் இதே போன்ற ஹதீஸ் இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1815முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ عَبْدُ اللهِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَرَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ
ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஹஜ்ஜின் போது) 'ஜம்ரத்துல் அகபா'வில் (பெரிய ஷைத்தானுக்கு) கல் எறியும் வரை தல்பியா கூறிக்கொண்டே இருந்தார்கள். அவர்கள் (அங்கு) ஒவ்வொரு கல்லை எறியும்போதும் தக்பீர் கூறியவாறு (மொத்தம்) ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
3548முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا مُغِيرَةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ رَمَى الْجَمْرَةَ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ قَالَ هَذَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
அப்துர்ரஹ்மான் பின் யஸீத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களைக் கண்டேன். அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் மையப்பகுதியிலிருந்து (பெரிய) ஜம்ராவுக்கு - ஜம்ரத்துல் அகபாவுக்குக் - கல்லெறிந்தார்கள். பின்னர், "யாரைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு இல்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக! இதுதான் 'ஸூரத்துல் பகரா' அருளப்பெற்றவர் (நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் நின்ற) இடமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
4002முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ رَأَيْتُ عَبْدَ اللهِ رَمَى الْجَمْرَةَ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ قَالَ هَاهُنَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ كَانَ يَقُومُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
அப்துல்லாஹ் (இப்னு மஸ்ஊத் - ரழி) அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் நடுப்பகுதியிலிருந்து (பெரிய) ஜம்ராவில் (கல்லெறிந்ததை) நான் கண்டேன்.

பிறகு அவர்கள், "யாரைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய வேறு இறைவன் இல்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக! 'ஸூரத்துல் பகரா' எவருக்கு அருளப்பட்டதோ அவர் (நபி - ஸல் - அவர்கள் கல்லெறியும் போது) நின்ற இடம் இதுதான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
4061முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللهِ حَتَّى انْتَهَى إِلَى جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ فَقَالَ نَاوِلْنِي أَحْجَارًا قَالَ فَنَاوَلْتُهُ سَبْعَةَ أَحْجَارٍ فَقَالَ لِي خُذْ بِزِمَامِ النَّاقَةِ قَالَ ثُمَّ عَادَ إِلَيْهَا فَرَمَى بِهَا مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ وَهُوَ رَاكِبٌ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ وَقَالَ اللهُمَّ اجْعَلْهُ حَجًّا مَبْرُورًا وَذَنْبًا مَغْفُورًا ثُمَّ قَالَ هَاهُنَا كَانَ يَقُومُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
அப்துர் ரஹ்மான் பின் யஸீத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் அப்துல்லாஹ் (பின் மஸ்ஊத் - ரழி) அவர்களுடன் இருந்தேன். அவர்கள் 'ஜம்ரத்துல் அகபா'வை அடைந்ததும் என்னிடம், "எனக்குச் சில கற்களை எடுத்துக் கொடுங்கள்" என்று கேட்டார்கள். நான் (அவர்களிடம்) ஏழு கற்களை எடுத்துக் கொடுத்தேன். அப்போது அவர்கள் என்னிடம், "ஒட்டகத்தின் கடிவாளத்தைப் பிடித்துக்கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அவர்கள் அந்த (ஜம்ராவை) நோக்கிச் சென்று, வாகனத்தில் அமர்ந்தவாறே பள்ளத்தாக்கின் நடுப்பகுதியிலிருந்து அந்த ஏழு கற்களையும் எறிந்தார்கள். ஒவ்வொரு கல்லை எறியும்போதும் 'அல்லாஹு அக்பர்' (அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்) என்று தக்பீர் கூறினார்கள்.

மேலும், "அல்லாஹும்மஜ்அல்ஹு ஹஜ்ஜன் மப்ரூரன் வதன்பன் மக்ஃபூரா" (இறைவா! இதை ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்ட ஹஜ்ஜாகவும், மன்னிக்கப்பட்ட பாவமாகவும் ஆக்குவாயாக!) என்று பிரார்த்தித்தார்கள்.

பின்னர், "ஸூரத்துல் பகரா எவருக்கு அருளப்பட்டதோ அவர் (நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள்) நின்ற இடம் இதுதான்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
4089முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ الْمَسْعُودِيِّ حَدَّثَنِي جَامِعُ بْنُ شَدَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ قَالَ رَأَيْتُ عَبْدَ اللهِ اسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ فَجَعَلَ الْجَمْرَةَ عَنْ حَاجِبِهِ الْأَيْمَنِ وَاسْتَقْبَلَ الْبَيْتَ ثُمَّ رَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ دُبُرَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ قَالَ هَذَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
அப்துர்ரஹ்மான் பின் யஸீத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அப்துல்லாஹ் (இப்னு மஸ்வூத் - ரழி) அவர்களைப் பார்த்தேன். அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் உட்பகுதியில் (மையத்தில்) நின்றார்கள். (பெரிய) ஜம்ராவைத் தமது வலது புருவத்திற்கு நேராக (வலது பக்கத்தில்) இருக்குமாறு அமைத்துக்கொண்டு, கஅபாவை முன்னோக்கியவாறு அதன் மீது ஏழு சிறு கற்களை எறிந்தார்கள். ஒவ்வொரு கல்லை எறியும்போதும் (அல்லது எறிந்த பின்பும்) "அல்லாஹு அக்பர்" (அல்லாஹ் மகா பெரியவன்) என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அவர்கள், "யாரைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய வேறு இறைவன் இல்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக! இதுதான் 'ஸூரத்துல் பகரா' யாருக்கு அருளப்பட்டதோ அவர்கள் (நபி - ஸல் - அவர்கள் ஜம்ரத்துல் அகபாவில் கல் எறிய நின்ற) இடமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
4117முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ أَبِي صَخْرَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ لَمَّا أَتَى عَبْدُ اللهِ الْجَمْرَةَ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ اسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ وَاسْتَقْبَلَ الْكَعْبَةَ وَجَعَلَ الْجَمْرَةَ عَلَى حَاجِبِهِ الْأَيْمَنِ ثُمَّ رَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ قَالَ مِنْ هَاهُنَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
அப்துல்லாஹ் (இப்னு மஸ்ஊத் - ரழி) அவர்கள் 'ஜம்ரத்துல் அகபா'விற்கு வந்தபோது, (மினா) பள்ளத்தாக்கின் உட்பகுதியில் (நடுவில்) நின்றார்கள்; கஅபாவை முன்னோக்கி, ஜம்ராவைத் தமது வலது புருவத்திற்கு நேராக (வலது புறத்தில்) இருக்குமாறு அமைத்துக் கொண்டார்கள்.

பிறகு, ஒவ்வொரு கல்லை எறியும்போதும் 'அல்லாஹு அக்பர்' (அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்) என்று கூறியவாறு ஏழு சிறு கற்களை எறிந்தார்கள்.

பின்பு, "வணக்கத்திற்குரியவன் அவனைத் தவிர வேறு யாருமில்லையோ அந்த (அல்லாஹ்வின்) மீது சத்தியமாக! ஸூரா அல்-பகரா எவருக்கு அருளப்பட்டதோ அவர் (நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள்) இங்கிருந்துதான் (இவ்வாறே) கற்களை எறிந்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
4150முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّهُ حَجَّ مَعَ عَبْدِ اللهِ وَأَنَّهُ رَمَى الْجَمْرَةَ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ قَالَ وَجَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ وَمِنًى عَنْ يَمِينِهِ وَقَالَ هَذَا مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
அப்துர்ரஹ்மான் பின் யஸீத் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அப்துல்லாஹ் (பின் மஸ்வூத் - ரழி) அவர்களுடன் ஹஜ் செய்தேன். அவர்கள் (பெரிய) ஜம்ராவில் ஏழு சிறு கற்களை எறிந்தார்கள். அப்போது கஅபாவைத் தமது இடப்பக்கத்திலும், மினாவைத் தமது வலப்பக்கத்திலும் ஆக்கிக்கொண்டு, “ஸூரத்துல் பகரா எவருக்கு அருளப்பட்டதோ (அந்த நபி - ஸல் - அவர்கள்) நின்ற இடம் இதுவே ஆகும்” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
4359முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ رَمَى عَبْدُ اللهِ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ نَاسًا يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا فَقَالَ هَذَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
அப்துர்ரஹ்மான் பின் யஸீத் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அப்துல்லாஹ் (பின் மஸ்ஊத்) (ரழி) அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் நடுப்பகுதியிலிருந்து 'ஜம்ரத்துல் அகபா'வில் ஏழு சிறுகற்களை எறிந்தார்கள். ஒவ்வொரு கல்லை எறியும்போதும் அவர்கள் 'அல்லாஹு அக்பர்' (அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்) என்று கூறினார்கள். அப்போது அவர்களிடம், "நிச்சயமாக மக்கள் (சிலர்) இதற்கு மேலிருந்து (மலை உச்சியிலிருந்து) கற்களை எறிகிறார்களே?" என்று கூறப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "எவனைத் தவிர வேறு இறைவன் இல்லையோ அவன் மீதாணையாக! இதுதான் 'ஸூரத்துல் பகரா' யாருக்கு அருளப்பட்டதோ அந்த (நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள் நின்ற இடமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
4370முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ أَخْبَرَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ رَمَى عَبْدُ اللهِ الْجَمْرَةَ فِي بَطْنِ الْوَادِي قُلْتُ إِنَّ النَّاسَ لَا يَرْمُونَ مِنْ هَاهُنَا قَالَ هَذَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
அப்துர்ரஹ்மான் பின் யஸீத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அப்துல்லாஹ் (பின் மஸ்ஊத்) (ரழி) அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் நடுப்பகுதியிலிருந்து ஜம்ராவில் (ஜம்ரத்துல் அகபாவில்) கல்லெறிந்தார்கள். அப்போது நான் அவர்களிடம், "மக்கள் இங்கிருந்து (இவ்விடத்திலிருந்து) கல்லெறிவதில்லையே!" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "எவனைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய வேறு இறைவன் இல்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக! ஸூரா அல்பகரா யாருக்கு (முஹம்மது நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு) அருளப்பட்டதோ அவர் நின்ற இடம் இதுதான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
4378முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ النَّخَعِيُّ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ وَقَفْتُ مَعَ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ بَيْنَ يَدَيِ الْجَمْرَةِ فَلَمَّا وَقَفَ بَيْنَ يَدَيْهَا قَالَ هَذَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ مَوْقِفُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ يَوْمَ رَمَاهَا قَالَ ثُمَّ رَمَاهَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مَسْعُودٍ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ رَمَى بِهَا ثُمَّ انْصَرَفَ
அப்துர் ரஹ்மான் பின் யஸீத் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களுடன் 'ஜம்ரா'வுக்கு (கல்லெறியும் இடத்திற்கு) முன்னால் நின்றேன். அவர்கள் அதற்கு முன்னால் நின்றபோது, "வணக்கத்திற்குரியவன் அவனையன்றி வேறு யாருமில்லையோ அந்த இறைவன் மீது சத்தியமாக! இதுதான் 'ஸூரத்துல் பகரா' அருளப்பெற்றவர்கள் (நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள்) (ஜம்ராவில்) கல்லெறியும் நாளில் நின்ற இடமாகும்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் ஏழு சிறிய கற்களை எறிந்தார்கள். தாங்கள் எறிந்த ஒவ்வொரு கல்லுக்கும் 'அல்லாஹு அக்பர்' (அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்) என்று தக்பீர் கூறினார்கள். பின்னர் அங்கிருந்து திரும்பிச் சென்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
2621மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ: أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى الْجَمْرَةِ الْكُبْرَى فَجَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ وَمِنًى عَنْ يَمِينِهِ وَرَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ قَالَ: هَكَذَا رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் மிகப்பெரிய ஜம்ராவிற்கு வந்து, கஅபாவை தங்களின் இடதுபுறத்திலும் மினாவை தங்களின் வலதுபுறத்திலும் வைத்துக்கொண்டு, ஒவ்வொரு கல்லுக்கும் "அல்லாஹு அக்பர்" என்று கூறி ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள். பின்னர் அவர்கள், "யாருக்கு ஸூரா அல்-பகரா இறக்கியருளப்பட்டதோ (அதாவது, நபி முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள்), அவர்கள் இவ்வாறே எறிந்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : முத்தஃபகுன் அலைஹி (அல்பானி)
مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ (الألباني)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ ثنا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ثنا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى ثنا مُسَدَّدٌ ثنا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ ثنا الْأَعْمَشُ قَالَ وَثَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدٍ ثنا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ أنبأ عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنِ الْأَعْمَشِ قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ بْنَ يُوسُفَ يَقُولُ وَهُوَ يَخْطُبُ عَلَى الْمِنْبَرِ أَلِّفُوا الْقُرْآنَ كَمَا أَلَّفَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَامُ السُّورَةُ الَّتِي تُذْكَرُ فِيهَا الْبَقَرَةُ وَالسُّورَةُ الَّتِي تُذْكَرُ فِيهَا النِّسَاءُ وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا آلُ عِمْرَانَ قَالَ فَلَقِيتُ إِبْرَاهِيمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِقَوْلِهِ فَسَبَّهُ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ أَنَّهُ كَانَ مَعَ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ فَأَتَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ فَاسْتَعْرَضَهَا فَرَمَاهَا مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ النَّاسَ يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا فَقَالَ هَذَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ مُسَدَّدٍ وَرَوَاهُ مُسْلِمٌ عَنْ مِنْجَابِ بْنِ الْحَارِثِ
அஃமஷ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

ஹஜ்ஜாஜ் பின் யூஸுஃப் மிம்பரின் மீது உரையாற்றிக் கொண்டிருக்கும்போது (பின்வருமாறு) கூறுவதை நான் செவியுற்றேன்: "ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் குர்ஆனைத் தொகுத்ததைப் போன்றே நீங்களும் (அத்தியாயங்களை வரிசைப்படுத்தித்) தொகுத்துப் படியுங்கள். (அதாவது) 'பசு மாடு' (அல்-பகரா) குறிப்பிடப்படும் அத்தியாயம், 'பெண்கள்' (அந்நிஸா) குறிப்பிடப்படும் அத்தியாயம், 'ஆல் இம்ரான்' (இம்ரானின் குடும்பத்தார்) குறிப்பிடப்படும் அத்தியாயம் என்று (அவற்றின் பெயர்களைக் கூறியே அழையுங்கள்)."

பின்னர் நான் இப்ராஹீம் (அந்நக்கஈ - ரஹ்) அவர்களைச் சந்தித்து, ஹஜ்ஜாஜ் கூறியதை அவர்களிடம் தெரிவித்தேன். (அதைக் கேட்ட) இப்ராஹீம், ஹஜ்ஜாஜைத் திட்டிவிட்டுப் பின்வருமாறு கூறினார்:

அப்துர் ரஹ்மான் பின் யஸீத் (ரஹ்) அவர்கள் எனக்குப் பின்வருமாறு அறிவித்தார்கள்:

அவர்கள் அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களுடன் (ஹஜ்ஜின் போது) ஜம்ரத்துல் அகபாவுக்கு வந்தார்கள். அப்போது அவர் (அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்வூத்) பள்ளத்தாக்கின் நடுவே இறங்கி, அதை (ஜம்ராவைத்) தமக்கு முன்னே (நேராக) நிறுத்திக் கொண்டார்கள். பின்னர், பள்ளத்தாக்கின் நடுவிலிருந்து ஏழு சிறு கற்களை எறிந்தார்கள். ஒவ்வொரு கல்லை எறியும்போதும் 'அல்லாஹு அக்பர்' (அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்) என்று தக்பீர் கூறினார்கள்.

அப்போது நான் (அப்துர் ரஹ்மான்), "அபூ அப்திர் ரஹ்மானே! மக்கள் இதற்கு மேலிருந்து (மலைப் பகுதியிலிருந்து) கற்களை எறிகிறார்களே?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "வணக்கத்திற்குரியவன் அவனைத் தவிர வேறு யாருமில்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக! 'ஸூரத்துல் பகரா' (அல்-பகரா அத்தியாயம்) அருளப்பெற்றவர் (நபி - ஸல் அவர்கள்) நின்ற இடம் இதுதான்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيِّ الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الرُّوذْبَارِيُّ أنبأ الْحُسَيْنُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَيُّوبَ الطُّوسِيُّ أنبأ أَبُو حَاتِمٍ الرَّازِيُّ ثنا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ مُوسَى ثنا شُعْبَةُ ح وَأَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْكَعْبِيُّ أنبأ مُحَمَّدُ بْنُ أَيُّوبَ أنبأ أَبُو عُمَرَ ثنا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللهِ قَالَ لَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَى الْجَمْرَةِ الْكُبْرَى جَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ وَمِنًى عَنْ يَمِينِهِ وَرَمَى الْجَمْرَةَ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ وَقَالَ هَكَذَا رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ لَفْظُ حَدِيثِ أَبِي عَبْدِ اللهِ وَفِي رِوَايَةِ الرُّوذْبَارِيِّ قَالَ حَجَجْتُ مَعَ عَبْدِ اللهِ فَلَمَّا أَتَى مِنًى جَعَلَ مِنًى عَنْ يَمِينِهِ وَالْبَيْتَ عَلَى يَسَارِهِ وَرَمَى الْجَمْرَةَ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ وَقَالَ هَذَا مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عُمَرَ أَبِي عُمَرَ وَرَوَاهُ مُسْلِمٌ مِنْ وَجْهَيْنِ آخَرَيْنِ عَنْ شُعْبَةَ
அப்துல்லாஹ் (இப்னு மஸ்ஊத் - ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நாங்கள் 'ஜம்ரத்துல் குப்ரா'வை (பெரிய ஜம்ராவை) அடைந்த போது, (அவர்கள்) கஅபாவைத் தமது இடப்பக்கத்திலும், மினாவைத் தமது வலப்பக்கத்திலும் ஆக்கிக் கொண்டு, ஜம்ராவின் மீது ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள். மேலும், "ஸூரா அல்-பகரா யாருக்கு அருளப்பட்டதோ (அந்த நபி (ஸல்)), அவர் இவ்வாறுதான் எறிந்தார்கள்" என்று கூறினார்கள். (இது அபூ அப்துல்லாஹ் அவர்களின் அறிவிப்பு வாசகமாகும்).

அர்-ரூத்பாரி அவர்களின் அறிவிப்பில் (அப்துர்ரஹ்மான் பின் யஸீத்) கூறியதாவது:
நான் அப்துல்லாஹ் (இப்னு மஸ்ஊத் - ரழி) அவர்களுடன் ஹஜ் செய்தேன். அவர்கள் மினாவிற்கு வந்த போது, மினாவைத் தமது வலப்பக்கத்திலும், கஅபாவைத் (தமது) இடப்பக்கத்திலும் ஆக்கிக் கொண்டார்கள். பிறகு ஜம்ராவின் மீது ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள். மேலும், "ஸூரா அல்-பகரா யாருக்கு அருளப்பட்டதோ (அந்த நபி (ஸல்)), அவர் நின்ற இடம் இதுவேயாகும்" என்று கூறினார்கள்.

(இதனை இமாம் புகாரி அவர்கள் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் ஹஃப்ஸ் பின் உமர் அபீ உமர் வழியாகவும், இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் ஷுஅபா வழியாக வேறு இரண்டு தொடர்களிலும் பதிவு செய்துள்ளார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
وَحَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْأَرْمَوِيُّ أنبأ أَبُو الْقَاسِمِ عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النَّسَوِيُّ ثنا الْحَسَنُ بْنُ سُفْيَانَ ثنا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ ثنا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَفَضْتُ مَعَ عَبْدِ اللهِ مِنْ جَمْعٍ فَمَا زَالَ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ ثُمَّ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي نَاوِلْنِي سَبْعَةَ أَحْجَارٍ فَرَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَالَ اللهُمَّ اجْعَلْهُ حَجًّا مَبْرُورًا وَذَنْبًا مَغْفُورًا ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ صَنَعَ
அப்துர் ரஹ்மான் பின் யஸீத் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அப்துல்லாஹ் (பின் மஸ்ஊத் - ரழி) அவர்களுடன் 'ஜம்ஃ' (முஸ்தலிஃபா)விலிருந்து (மினாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டேன். அவர்கள் 'ஜம்ரத்துல் அகபா'வில் கல்லெறியும் வரை தல்பியா சொல்லிக்கொண்டே இருந்தார்கள். பிறகு (கல்லெறிவதற்காகப்) பள்ளத்தாக்கின் உட்பகுதிக்கு (அடிவாரத்திற்கு) வந்து, "என் சகோதரர் மகனே! எனக்கு ஏழு (சிறு) கற்களை எடுத்துக் கொடு" என்று கூறினார்கள். (நான் கொடுக்க) ஒவ்வொரு கல்லையும் எறியும்போது தக்பீர் (அல்லாஹு அக்பர்) கூறியவாறு அந்த ஏழு கற்களையும் எறிந்தார்கள். அதை முடித்ததும், "யா அல்லாஹ்! இதை (எனது இந்த ஹஜ்ஜை) ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்ட ஹஜ்ஜாகவும், மன்னிக்கப்பட்ட பாவமாகவும் ஆக்கியருள்வாயாக!" (அல்லாஹும்மஜ்அல்ஹு ஹஜ்ஜன் மப்ரூரன் வதம்பன் மக்ஃபூரன்) என்று பிரார்த்தித்தார்கள்.

பின்னர், "எவர் மீது ஸூரத்துல் பகரா அருளப்பட்டதோ அவர்கள் (நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள்) இவ்வாறு செய்வதையே நான் கண்டேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
3873ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْمُثَنَّى، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْغَفَّارِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الْأَعْمَشِ، قَالَ: سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ بْنَ يُوسُفَ، قَالَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ: «أَلِّفُوَا الْقُرْآنَ كَمَا أَلَّفَهُ جِبْرَائِيلُ، السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا الْبَقَرَةُ، السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا آلُ عِمْرَانَ، السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا النِّسَاءُ» قَالَ الْأَعْمَشُ: فَلَقِيتُ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيَّ، فَأَخْبَرْتُهُ، فَسَبَّهُ، ثُمَّ قَالَ إِبْرَاهِيمُ: حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّهُ كَانَ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ حِينَ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ، فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ، فَرَمَاهَا مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ، يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ، فَقُلْتُ: «يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، إِنَّ §النَّاسَ يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا»، فَقَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ: «هَذَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ»
அல்-அஃமஷ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:
ஹஜ்ஜாஜ் பின் யூசுப் மிம்பரின் மீது (உரையாற்றிக் கொண்டு) இருந்தபோது இவ்வாறு கூறுவதை நான் கேட்டேன்: "ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் குர்ஆனைத் தொகுத்தவாறே நீங்களும் குர்ஆனைத் தொகுத்துக் கொள்ளுங்கள் (அதாவது அதன் பெயர்களைக் குறிப்பிடுங்கள்): 'பசு (பகரா) குறிப்பிடப்பட்டுள்ள அத்தியாயம்', 'ஆல இம்ரான் குறிப்பிடப்பட்டுள்ள அத்தியாயம்', 'பெண்கள் (நிஸா) குறிப்பிடப்பட்டுள்ள அத்தியாயம்' (என்று கூறுங்கள். மாறாக, 'ஸூரத்துல் பகரா', 'ஸூரத்துல் ஆல இம்ரான்' என்று சுருக்கமாகக் கூறாதீர்கள்)."

அல்-அஃமஷ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது: நான் இப்ராஹீம் அந்-நகஈ (ரஹ்) அவர்களைச் சந்தித்து அவரிடம் இதைத் தெரிவித்தேன். அவர் அவரை (ஹஜ்ஜாஜை) ஏசினார். பிறகு இப்ராஹீம் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: அப்துர்ரஹ்மான் பின் யஸீத் (ரஹ்) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்தார்கள்:

அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் ஜம்ரத்துல் அகபாவில் கல்லெறிந்தபோது அவர் (அவருடன்) இருந்தார். அவர் (இப்னு மஸ்வூத்) பள்ளத்தாக்கின் உட்பகுதிக்குச் சென்று, அங்கிருந்தவாறே ஏழு சிறு கற்களை எறிந்தார்கள். ஒவ்வொரு கல்லை எறியும்போதும் தக்பீர் ('அல்லாஹு அக்பர்') கூறினார்கள். அப்போது நான் (அப்துர்ரஹ்மான்), "அபூ அப்துர்ரஹ்மானே! மக்கள் இதற்கு மேலிருந்து (மலை உச்சியிலிருந்து) அல்லவா கல்லெறிகிறார்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள், "எவனைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய வேறு இறைவன் இல்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக! ஸூரத்துல் பகரா அருளப்பெற்றவர் (நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) நின்ற இடம் இதுதான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن