இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

521, 522ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا، فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا وَهْوَ بِالْعِرَاقِ، فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ فَصَلَّى، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ بِهَذَا أُمِرْتُ ‏ ‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لِعُرْوَةَ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ أَوَإِنَّ جِبْرِيلَ هُوَ أَقَامَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقْتَ الصَّلاَةِ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ، وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ‏.‏
இப்னு ஷிஹாப் (ரஹ்) அறிவித்தார்கள்: ஒருநாள் உமர் இப்னு அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது உர்வா இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்களிடம் வந்து, முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) ஈராக்கில் இருந்தபோது ஒருநாள் தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தியதாகவும், அப்போது அபூமஸ்ஊத் அல்அன்சாரி (ரழி) அவர்களிடம் சென்று, 'முகீரா அவர்களே! இது என்ன? ஜிப்ரீல் (அலை) இறங்கி வந்து தொழுதார்கள்; உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (அடுத்த வேளையில்) ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு, 'இதைக் கொண்டே நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்' என்று ஜிப்ரீல் (அலை) கூறினார்கள் என்பது உமக்குத் தெரியாதா?' என்று கேட்டார்கள் என்று கூறினார்கள். (இதைக் கேட்ட) உமர் (இப்னு அப்துல் அஸீஸ்) அவர்கள் உர்வாவிடம், 'நீங்கள் என்ன அறிவிக்கிறீர்கள் என்பதை அறிந்துகொள்ளுங்கள்! ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்களா அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குத் தொழுகை நேரங்களை நிர்ணயித்தார்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு உர்வா (ரஹ்), 'பஷீர் இப்னு அபீ மஸ்ஊத் அவர்கள் தம் தந்தையிடமிருந்து இவ்வாறே அறிவித்தார்கள்' என்று பதிலளித்தார்கள். மேலும் உர்வா (ரஹ்) கூறினார்கள்: 'சூரியன் (சுவர்களுக்கு மேலே) வெளிப்படுவதற்கு முன்னால், சூரிய ஒளி தமது அறையில் இருக்கும்போதே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'அஸ்ர்' தொழுவார்கள் என்று ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் அறிவித்தார்கள்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1380ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا وَهُوَ بِالْكُوفَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ بِهَذَا أُمِرْتُ ‏ ‏ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لِعُرْوَةَ انْظُرْ مَا تُحَدِّثُ يَا عُرْوَةُ أَوَإِنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ هُوَ أَقَامَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقْتَ الصَّلاَةِ فَقَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ ‏.‏
இப்னு ஷிஹாப் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
உமர் இப்னு அப்துல் அஸீஸ் அவர்கள் ஒரு நாள் தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். (அப்போது) உர்வா இப்னு ஸுபைர் அவர்கள் அவரிடம் வந்து, முகீரா இப்னு ஷுஃபா அவர்கள் கூஃபாவில் (ஆளுநராக) இருந்தபோது ஒரு நாள் தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தியதாகவும், அப்போது அவரிடம் வந்த அபூ மஸ்ஊத் அல்-அன்சாரி அவர்கள், "இது என்ன, ஓ முகீரா? உங்களுக்குத் தெரியாதா, ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் (பூமிக்கு) இறங்கி வந்து தொழுதார்கள், (அதன் பின்னர்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள்; பின்னர் (ஜிப்ரீல் (அலை)) தொழுதார்கள், (அதன் பின்னர்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள்; பின்னர் (ஜிப்ரீல் (அலை)) தொழுதார்கள், (அதன் பின்னர்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள்; பின்னர் (ஜிப்ரீல் (அலை)) தொழுதார்கள், (அதன் பின்னர்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள்; பின்னர் (ஜிப்ரீல் (அலை)) தொழுதார்கள், (அதன் பின்னர்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (ஜிப்ரீல் (அலை)) 'இவ்வாறே நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்' என்று கூறியதாகவும்" தெரிவித்தார்கள். (இதைக் கேட்ட) உமர் (இப்னு அப்துல் அஸீஸ்) அவர்கள் உர்வாவிடம் கூறினார்கள்: "ஓ உர்வா, நீங்கள் அறிவிக்கும் விஷயத்தில் கவனமாக இருங்கள்! ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள்தான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு தொழுகை நேரங்களை நிர்ணயித்துக் காட்டினார்கள் (என்பது உண்மையா)?" இதைக் கேட்ட உர்வா அவர்கள் கூறினார்கள்: "இவ்வாறே பஷீர் இப்னு அபூ மஸ்ஊத் அவர்கள் தனது தந்தையிடமிருந்து அறிவித்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
22353முஸ்னது அஹ்மத்
قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا وَهُوَ بِالْكُوفَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ؟ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ قَالَ بِهَذَا أُمِرْتُ؟ فَقَالَ عُمَرُ لِعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ بِهِ يَا عُرْوَةُ أَوَ أَنَّ جِبْرِيلَ هُوَ الَّذِي أَقَامَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ وَقْتَ الصَّلَاةِ؟ فَقَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ
உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) அவர்கள் ஒரு நாள் (அஸர்) தொழுகையைப் பிற்படுத்தினார்கள் (அதாவது அதன் ஆரம்ப நேரத்திலிருந்து தாமதப்படுத்தினார்கள்). அப்போது அவர்களிடம் உர்வா பின் அஸ்ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் வந்து, 'முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் கூஃபாவில் (ஆளுநராக) இருந்தபோது ஒரு நாள் தொழுகையைப் பிற்படுத்தினார்கள். அப்போது அவர்களிடம் அபூமஸ்ஊத் அல்அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் வந்து, "முகீராவே! இது என்ன (தாமதம்)? ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் (வானிலிருந்து) இறங்கி வந்து தொழுதார்கள்; (அவரைப் பின்பற்றி) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (மீண்டும் ஒருமுறை) ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (ஜிப்ரீல்), 'இவ்வாறே (தொழுகை நேரங்களை கற்றுக்கொடுக்க) நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்' என்று கூறினார்கள் என்பதை நீர் அறியமாட்டீரா?" என்று கேட்டார்கள்' எனச் செய்தியறிவித்தார்கள்.

இதைக் கேட்ட உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் அவர்கள், "உர்வாவே! நீங்கள் என்ன அறிவிக்கிறீர்கள் என்பதை (உறுதியாக) அறிந்துகொள்ளுங்கள். ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள்தாமா அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குத் தொழுகையின் நேரங்களை நிர்ணயித்துக் காட்டினார்கள்?" என்று (வியப்புடன்) கேட்டார்கள். அதற்கு உர்வா அவர்கள், "பஷீர் பின் அபீமஸ்வூத் அவர்கள் தம் தந்தை (அபூமஸ்வூத்) வாயிலாக இவ்வாறுதான் அறிவித்து வந்தார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
1223சுனனுத் தாரிமி
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ؟ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ﷺ «فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ» ثُمَّ قَالَ «بِهَذَا أُمِرْتَ» قَالَ أعْلمْ مَا تُحَدِّثُ يَا عُرْوَةُ أَوَ أَنَّ جِبْرِيلَ أَقَامَ وَقْتَ الصَّلَاةِ لِرَسُولِ اللَّهِ ﷺ؟ قَالَ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ كَانَ «يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ»
ஒருமுறை உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் அவர்கள் (ஒருநாள்) தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது உர்வா பின் அஸ்-ஸுபைர் அவர்கள் அவரிடம் வந்து, "முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் ஒருமுறை (கூஃபாவில் இருந்தபோது) தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தியபோது, அவரிடம் அபூமஸ்ஊத் அல்அன்ஸாரி (ரழி) அவர்கள் வந்து, 'முஃகீரா! இது என்ன? (ஏன் இவ்வாறு செய்கிறீர்கள்?) ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் கீழிறங்கி வந்து தொழுதார்கள்; அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள் என்பதை நீங்கள் அறியமாட்டீர்களா? பின்னர் (ஐந்து நேரத் தொழுகைகளையும் தொழுது காட்டிய பிறகு), "இவ்வாறுதான் (இந்த நேரங்களில் தொழும்படி) நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்" என்று ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் கூறினார்கள்' என்று தெரிவித்தார்கள்" என்பதைக் கூறினார்.

(இதைக் கேட்ட உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ்) "உர்வா! நீங்கள் என்ன கூறுகிறீர்கள் என்பதை (உறுதிப்படுத்திக் கொண்டு) சிந்தித்துப்பாருங்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள்தாம் தொழுகையின் நேரத்தை (நிர்ணயித்து) நிலைநாட்டினார்களா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு உர்வா, "பஷீர் பின் அபீமஸ்ஊத் அவர்கள் தம் தந்தை (அபூமஸ்ஊத்) வழியாக இப்படித்தான் அறிவித்தார்கள்" என்று பதிலளித்தார்.

மேலும் உர்வா கூறினார்: "ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுவார்கள்; அப்போது சூரியன் (மறைவதற்காகச் சுவரில்) மேலே ஏறுவதற்கு முன்பாகவே என் அறையினுள் (வெயில் விழுந்து கொண்டு) இருக்கும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஸஹீஹ் (அத்தாரானீ)
إسناده صحيح (الداراني)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ أنا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ الْحَافِظُ ثنا السِّرِّيُّ بْنُ خُزَيْمَةَ ثنا عَبْدُ اللهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ ح وَأنبأ أَبُو عَبْدِ اللهِ قَالَ وَحَدَّثَنِي أَبُو عَلِيٍّ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحَافِظُ أنا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ الصَّفَّارُ ثنا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا وَهُوَ بِالْكُوفَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَامُ نَزَلَ فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ قَالَ بِهَذَا أُمِرْتُ؟ فَقَالَ عُمَرُ لِعُرْوَةَ انْظُرْ مَا تُحَدِّثُ يَا عُرْوَةُ أَوْ أَنَّ جِبْرِيلَ هُوَ أَقَامَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ وَقْتَ الصَّلَاةِ فَقَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْلَمَةَ وَرَوَاهُ مُسْلِمٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَحْيَى
உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) அவர்கள் ஒருநாள் தொழுகையை (அதன் ஆரம்ப நேரத்திலிருந்து) சற்று தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது உர்வா பின் ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் அவரிடம் வந்து (பின்வருமாறு) தெரிவித்தார்கள்:

"முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் கூஃபாவில் (ஆளுநராக) இருந்தபோது ஒருநாள் தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது (நபித்தோழரான) அபூமஸ்ஊத் அல்அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் அவரிடம் வந்து, 'முகீராவே! இது என்ன (செயல்)? ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் (வானிலிருந்து) இறங்கி வந்து தொழுதார்கள்; (அவரைப் பின்பற்றி) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (மீண்டும் ஜிப்ரீல்) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (மீண்டும் ஜிப்ரீல்) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (மீண்டும் ஜிப்ரீல்) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (மீண்டும் ஜிப்ரீல்) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (ஜிப்ரீல் அவர்கள்), "இவ்வாறே நான் (உங்களுக்குக் கற்றுத்தரப்) பணிக்கப்பட்டுள்ளேன்" என்று கூறினார்கள் என்பதை நீங்கள் அறிந்திருக்கவில்லையா?' என்று கேட்டார்கள்."

(இதைக் கேட்ட) உமர் (பின் அப்துல் அஸீஸ்) அவர்கள் உர்வாவிடம், "உர்வாவே! நீங்கள் எதனை அறிவிக்கிறீர்கள் என்பதில் கவனமாக இருங்கள். (நிச்சயமாகவா) ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குத் தொழுகை நேரங்களை நிலைநாட்டிக் (கற்றுத்) தந்தார்கள்?" என்று (வியப்புடன்) கேட்டார்கள். அதற்கு உர்வா அவர்கள், "பஷீர் பின் அபீ மஸ்வூத் அவர்கள் தமது தந்தை (அபூ மஸ்வூத் - ரழி) வழியாக இவ்வாறே அறிவித்து வந்தார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

மேலும் உர்வா கூறினார்: "நபி (ஸல்) அவர்களின் துணைவியார் ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்தார்கள்: 'சூரிய ஒளி எனது அறையில் (விழுந்து அது) மேலேறி மறைவதற்கு முன்பாகவே (அதாவது வெயில் அறையினுள் இருக்கும்போதே), நபி (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுகையைத் தொழுதுவிடுவார்கள்'."

(இதனை இமாம் புகாரி அவர்கள் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்லமா வழியாகவும், இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் யஹ்யா பின் யஹ்யா வழியாகவும் அறிவித்துள்ளனர்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ وَأَبُو سَعِيدِ بْنُ أَبِي عَمْرٍو قَالَا ثنا أَبُو مُحَمَّدٍ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْمُزَنِيُّ ثنا أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى الْخُزَاعِيُّ أنبأ أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ الْحِمْصِيُّ فِي سَنَةِ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَمِائَتَيْنِ حَدَّثَنِي أَبُو بِشْرٍ شُعَيْبُ بْنُ دِينَارٍ أَبُو حَمْزَةَ الْقُرَشِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فِي إِمَارَتِهِ وَكَانَ عُمَرُ يُؤَخِّرُ الصَّلَاةَ فِي ذَلِكَ الزَّمَانِ فَقَالَ لَهُ عُرْوَةُ أَخَّرَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ صَلَاةَ الْعَصْرِ يَوْمًا وَهُوَ أَمِيرُ الْكُوفَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ عُقْبَةُ بْنُ عَمْرٍو الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ جَدُّ زَيْدِ بْنِ الْحَسَنِ أَبُو أُمِّهِ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَمَا وَاللهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَقَدْ نَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَامُ فَصَلَّى فَصَلَّى النَّبِيُّ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى النَّبِيُّ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى النَّبِيُّ ﷺ خَمْسَ صَلَوَاتٍ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا أُمِرْتُ فَفَزِعَ عُمَرُ حِينَ حَدَّثَهُ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ بِذَلِكَ وَقَالَ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ بِهِ يَا عُرْوَةُ إِنَّ جِبْرِيلَ لَهُوَ أَقَامَ لَهُمْ وَقْتَ الصَّلَاةِ؟ قَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يُصَلِّي صَلَاةَ الْعَصْرِ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ الشَّمْسُ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ مِنْ ذَلِكَ الْيَوْمِ يَتَعَلَّمُ وَقْتَ الصَّلَاةِ بِعَلَامَةٍ حَتَّى فَارَقَ الدُّنْيَا
உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) அவர்கள் (மதீனாவின்) ஆளுநராக இருந்த காலத்தில், (சில நேரங்களில்) தொழுகையை (அதன் ஆரம்ப நேரத்திலிருந்து) தாமதப்படுத்துபவராக இருந்தார்கள். அப்போது அவர்களிடம் உர்வா பின் ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் பின்வருமாறு கூறினார்கள்:

"முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் கூஃபாவின் ஆளுநராக இருந்தபோது, ஒரு நாள் அஸ்ர் தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது பத்ருப் போரில் கலந்துகொண்டவரும், ஸைத் பின் ஹஸனின் தாய்வழிப் பாட்டனாருமான அபுமஸ்வூத் உக்பா பின் அம்ர் அல்அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் முஃகீராவிடம் வந்து, 'முஃகீராவே! இது என்ன? அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் இறங்கி வந்து (தொழுகையின் நேரத்தை அறிவிக்கத்) தொழ, (அவரைத் தொடர்ந்து) நபி (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (அவர் அடுத்த வேளைத் தொழுகையைத்) தொழ, நபி (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (அவர்) தொழ, நபி (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (அவர்) தொழ, நபி (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். (இவ்வாறு) ஐந்து நேரத் தொழுகைகளையும் அவர்கள் தொழுதார்கள். பின்னர் (ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள்), 'இவ்வாறே நான் (உங்களுக்குக் கற்றுத்தரப்) கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்' என்று கூறினார்கள் என்பதைத் தாங்கள் நன்கறிவீர்கள் அல்லவா?' என்று கேட்டார்கள்."

இதை உர்வா பின் ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் தன்னிடம் கூறியபோது, உமர் (பின் அப்துல் அஸீஸ்) அவர்கள் திடுக்கிட்டார்கள். மேலும், "உர்வாவே! நீங்கள் என்ன சொல்கிறீர்கள் என்பதை (உறுதிப்படுத்தி) அறிந்து கொள்ளுங்கள். ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள்தாமா அவர்களுக்குத் (நபி (ஸல்) அவர்களுக்குத்) தொழுகையின் நேரத்தை நிலைநாட்டிக் காட்டினார்கள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு உர்வா (ரஹ்) அவர்கள், "ஆம், அவ்வாறுதான் பஷீர் பின் அபுமஸ்வூத் (ரஹ்) அவர்கள் தமது தந்தை (அபுமஸ்வூத்) வழியாக அறிவித்தார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

தொடர்ந்து உர்வா (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் என்னிடம், 'சூரிய ஒளி எனது அறையில் (விழுந்து கொண்டிருக்கும் நிலையில்), அது (மேலெழும்பி) மறைவதற்கு முன்பாகவே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்ர் தொழுகையைத் தொழுபவர்களாக இருந்தார்கள்' என்று அறிவித்தார்கள்."

அன்றைய தினத்திலிருந்து உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) அவர்கள் இவ்வுலகைப் பிரியும் வரை, தொழுகையின் நேரத்தை (அதன் ஆரம்ப நேர அடையாளங்களைக் கொண்டு) சரியாகப் பேணுபவராகவே இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
1450ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا أَبُو خَلِيفَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فِي إِمْرَتِهِ، فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا وَهُوَ بِالْكُوفَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ: يَا مُغِيرَةُ مَا هَذَا؟ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ «أَنَّ §جِبْرِيلَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ، نَزَلَ فَصَلَّى، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ»، ثُمَّ قَالَ: «بِهَذَا أُمِرْتُ» قَالَ: أَعْلَمُ مَا تُحَدِّثُ يَا عُرْوَةُ أَوْ إِنَّ جِبْرِيلَ أَقَامَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقْتَ الصَّلَاةِ، قَالَ: كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ.
உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் அவர்கள் தமது ஆட்சிக் காலத்தில் ஒருநாள் (அஸர்) தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது உர்வா பின் அஸ்ஸுபைர் அவர்கள் அவரிடம் வந்து, முகீரா பின் ஷுஅபா அவர்கள் கூபாவில் (ஆளுநராக) இருந்தபோது ஒருநாள் (இதுபோன்று) தொழுகையைத் தாமதப்படுத்திய போது, அபூமஸ்ஊத் அல்அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் அவரிடம் வந்து பின்வருமாறு கேட்டார்கள் என்ற செய்தியைத் தெரிவித்தார்கள்:

"முகீராவே! என்ன இது? (ஏன் தொழுகையைத் தாமதப்படுத்துகிறீர்?) ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் இறங்கி வந்து (முதலாவதாகத்) தொழ, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (இரண்டாவதாக ஜிப்ரீல் தொழ) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (மூன்றாவதாக ஜிப்ரீல் தொழ) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (நான்காவதாக ஜிப்ரீல் தொழ) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (ஐந்தாவதாக ஜிப்ரீல் தொழ) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (ஜிப்ரீல் அவர்கள்), 'இவ்வாறே (ஐந்து நேரத் தொழுகைகளை அதற்கரிய நேரங்களில் தொழுமாறு) நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்' என்று கூறினார்கள் என்பதை நீங்கள் அறியமாட்டீர்களா?"

(இதைக் கேட்ட உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் அவர்கள்) "உர்வாவே! நீங்கள் எதனை அறிவிக்கிறீர்கள் என்பதை (உறுதிப்படுத்திக்) கவனத்தில் கொள்ளுங்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குத் தொழுகையின் நேரங்களை ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் (நேரடியாக வந்து) தான் நிர்ணயித்துக் காட்டினாரா?" என்று (வியப்புடன்) கேட்டார்கள். அதற்கு உர்வா அவர்கள், "பஷீர் பின் அபீமஸ்ஊத் அவர்கள் தமது தந்தை (அபூமஸ்ஊத்) வாயிலாக இவ்வாறே அறிவித்தார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح