இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

521, 522ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا، فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا وَهْوَ بِالْعِرَاقِ، فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ فَصَلَّى، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ بِهَذَا أُمِرْتُ ‏ ‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لِعُرْوَةَ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ أَوَإِنَّ جِبْرِيلَ هُوَ أَقَامَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقْتَ الصَّلاَةِ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ، وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ‏.‏
இப்னு ஷிஹாப் (ரஹ்) அறிவித்தார்கள்: ஒருநாள் உமர் இப்னு அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது உர்வா இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்களிடம் வந்து, முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) ஈராக்கில் இருந்தபோது ஒருநாள் தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தியதாகவும், அப்போது அபூமஸ்ஊத் அல்அன்சாரி (ரழி) அவர்களிடம் சென்று, 'முகீரா அவர்களே! இது என்ன? ஜிப்ரீல் (அலை) இறங்கி வந்து தொழுதார்கள்; உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (அடுத்த வேளையில்) ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு, 'இதைக் கொண்டே நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்' என்று ஜிப்ரீல் (அலை) கூறினார்கள் என்பது உமக்குத் தெரியாதா?' என்று கேட்டார்கள் என்று கூறினார்கள். (இதைக் கேட்ட) உமர் (இப்னு அப்துல் அஸீஸ்) அவர்கள் உர்வாவிடம், 'நீங்கள் என்ன அறிவிக்கிறீர்கள் என்பதை அறிந்துகொள்ளுங்கள்! ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்களா அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குத் தொழுகை நேரங்களை நிர்ணயித்தார்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு உர்வா (ரஹ்), 'பஷீர் இப்னு அபீ மஸ்ஊத் அவர்கள் தம் தந்தையிடமிருந்து இவ்வாறே அறிவித்தார்கள்' என்று பதிலளித்தார்கள். மேலும் உர்வா (ரஹ்) கூறினார்கள்: 'சூரியன் (சுவர்களுக்கு மேலே) வெளிப்படுவதற்கு முன்னால், சூரிய ஒளி தமது அறையில் இருக்கும்போதே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'அஸ்ர்' தொழுவார்கள் என்று ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் அறிவித்தார்கள்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1381ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ، زَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்களின் துணைவியார் ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்ர் தொழுகையைத் தொழுவார்கள்; அப்போது சூரிய ஒளி அவர்களின் அறையில் (தெளிவாகப்) பரவியிருக்கும், அது (அறையை விட்டு) மறையும் முன்பு.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1383ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا لَمْ يَظْهَرِ الْفَىْءُ فِي حُجْرَتِهَا ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்களின் துணைவியார் ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், சூரியன் தம் அறையில் இருக்கும்போதும், (மதியத்திற்குப் பிந்தைய) நிழல் தம் அறையில் (இன்னும்) தோன்றியிராதபோதும் அஸ்ர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
407சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், (எனது) அறையில் சூரிய ஒளி இருக்கும்போதே, அது (அறையின் சுவர்களில் உயரமாக ஏறி அல்லது அறையை விட்டு வெளியேறி) மறைவதற்கு முன்பு அஸ்ர் தொழுகையைத் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح (الألباني)
1223சுனனுத் தாரிமி
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ؟ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ﷺ «فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ» ثُمَّ قَالَ «بِهَذَا أُمِرْتَ» قَالَ أعْلمْ مَا تُحَدِّثُ يَا عُرْوَةُ أَوَ أَنَّ جِبْرِيلَ أَقَامَ وَقْتَ الصَّلَاةِ لِرَسُولِ اللَّهِ ﷺ؟ قَالَ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ كَانَ «يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ»
ஒருமுறை உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் அவர்கள் (ஒருநாள்) தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது உர்வா பின் அஸ்-ஸுபைர் அவர்கள் அவரிடம் வந்து, "முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் ஒருமுறை (கூஃபாவில் இருந்தபோது) தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தியபோது, அவரிடம் அபூமஸ்ஊத் அல்அன்ஸாரி (ரழி) அவர்கள் வந்து, 'முஃகீரா! இது என்ன? (ஏன் இவ்வாறு செய்கிறீர்கள்?) ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் கீழிறங்கி வந்து தொழுதார்கள்; அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள் என்பதை நீங்கள் அறியமாட்டீர்களா? பின்னர் (ஐந்து நேரத் தொழுகைகளையும் தொழுது காட்டிய பிறகு), "இவ்வாறுதான் (இந்த நேரங்களில் தொழும்படி) நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்" என்று ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் கூறினார்கள்' என்று தெரிவித்தார்கள்" என்பதைக் கூறினார்.

(இதைக் கேட்ட உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ்) "உர்வா! நீங்கள் என்ன கூறுகிறீர்கள் என்பதை (உறுதிப்படுத்திக் கொண்டு) சிந்தித்துப்பாருங்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள்தாம் தொழுகையின் நேரத்தை (நிர்ணயித்து) நிலைநாட்டினார்களா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு உர்வா, "பஷீர் பின் அபீமஸ்ஊத் அவர்கள் தம் தந்தை (அபூமஸ்ஊத்) வழியாக இப்படித்தான் அறிவித்தார்கள்" என்று பதிலளித்தார்.

மேலும் உர்வா கூறினார்: "ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுவார்கள்; அப்போது சூரியன் (மறைவதற்காகச் சுவரில்) மேலே ஏறுவதற்கு முன்பாகவே என் அறையினுள் (வெயில் விழுந்து கொண்டு) இருக்கும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஸஹீஹ் (அத்தாரானீ)
إسناده صحيح (الداراني)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ أنا أَبُو عَبْدِ اللهِ مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ الْحَافِظُ ثنا السِّرِّيُّ بْنُ خُزَيْمَةَ ثنا عَبْدُ اللهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ ح وَأنبأ أَبُو عَبْدِ اللهِ قَالَ وَحَدَّثَنِي أَبُو عَلِيٍّ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحَافِظُ أنا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ الصَّفَّارُ ثنا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا وَهُوَ بِالْكُوفَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَامُ نَزَلَ فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ قَالَ بِهَذَا أُمِرْتُ؟ فَقَالَ عُمَرُ لِعُرْوَةَ انْظُرْ مَا تُحَدِّثُ يَا عُرْوَةُ أَوْ أَنَّ جِبْرِيلَ هُوَ أَقَامَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ وَقْتَ الصَّلَاةِ فَقَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْلَمَةَ وَرَوَاهُ مُسْلِمٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَحْيَى
உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) அவர்கள் ஒருநாள் தொழுகையை (அதன் ஆரம்ப நேரத்திலிருந்து) சற்று தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது உர்வா பின் ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் அவரிடம் வந்து (பின்வருமாறு) தெரிவித்தார்கள்:

"முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் கூஃபாவில் (ஆளுநராக) இருந்தபோது ஒருநாள் தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது (நபித்தோழரான) அபூமஸ்ஊத் அல்அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் அவரிடம் வந்து, 'முகீராவே! இது என்ன (செயல்)? ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் (வானிலிருந்து) இறங்கி வந்து தொழுதார்கள்; (அவரைப் பின்பற்றி) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (மீண்டும் ஜிப்ரீல்) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (மீண்டும் ஜிப்ரீல்) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (மீண்டும் ஜிப்ரீல்) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பின்னர் (மீண்டும் ஜிப்ரீல்) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (ஜிப்ரீல் அவர்கள்), "இவ்வாறே நான் (உங்களுக்குக் கற்றுத்தரப்) பணிக்கப்பட்டுள்ளேன்" என்று கூறினார்கள் என்பதை நீங்கள் அறிந்திருக்கவில்லையா?' என்று கேட்டார்கள்."

(இதைக் கேட்ட) உமர் (பின் அப்துல் அஸீஸ்) அவர்கள் உர்வாவிடம், "உர்வாவே! நீங்கள் எதனை அறிவிக்கிறீர்கள் என்பதில் கவனமாக இருங்கள். (நிச்சயமாகவா) ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குத் தொழுகை நேரங்களை நிலைநாட்டிக் (கற்றுத்) தந்தார்கள்?" என்று (வியப்புடன்) கேட்டார்கள். அதற்கு உர்வா அவர்கள், "பஷீர் பின் அபீ மஸ்வூத் அவர்கள் தமது தந்தை (அபூ மஸ்வூத் - ரழி) வழியாக இவ்வாறே அறிவித்து வந்தார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

மேலும் உர்வா கூறினார்: "நபி (ஸல்) அவர்களின் துணைவியார் ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்தார்கள்: 'சூரிய ஒளி எனது அறையில் (விழுந்து அது) மேலேறி மறைவதற்கு முன்பாகவே (அதாவது வெயில் அறையினுள் இருக்கும்போதே), நபி (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுகையைத் தொழுதுவிடுவார்கள்'."

(இதனை இமாம் புகாரி அவர்கள் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்லமா வழியாகவும், இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் யஹ்யா பின் யஹ்யா வழியாகவும் அறிவித்துள்ளனர்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ وَأَبُو سَعِيدِ بْنُ أَبِي عَمْرٍو قَالَا ثنا أَبُو مُحَمَّدٍ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْمُزَنِيُّ ثنا أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى الْخُزَاعِيُّ أنبأ أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ الْحِمْصِيُّ فِي سَنَةِ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَمِائَتَيْنِ حَدَّثَنِي أَبُو بِشْرٍ شُعَيْبُ بْنُ دِينَارٍ أَبُو حَمْزَةَ الْقُرَشِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فِي إِمَارَتِهِ وَكَانَ عُمَرُ يُؤَخِّرُ الصَّلَاةَ فِي ذَلِكَ الزَّمَانِ فَقَالَ لَهُ عُرْوَةُ أَخَّرَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ صَلَاةَ الْعَصْرِ يَوْمًا وَهُوَ أَمِيرُ الْكُوفَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ عُقْبَةُ بْنُ عَمْرٍو الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ جَدُّ زَيْدِ بْنِ الْحَسَنِ أَبُو أُمِّهِ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَمَا وَاللهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَقَدْ نَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَامُ فَصَلَّى فَصَلَّى النَّبِيُّ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى النَّبِيُّ ﷺ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى النَّبِيُّ ﷺ خَمْسَ صَلَوَاتٍ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا أُمِرْتُ فَفَزِعَ عُمَرُ حِينَ حَدَّثَهُ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ بِذَلِكَ وَقَالَ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ بِهِ يَا عُرْوَةُ إِنَّ جِبْرِيلَ لَهُوَ أَقَامَ لَهُمْ وَقْتَ الصَّلَاةِ؟ قَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يُصَلِّي صَلَاةَ الْعَصْرِ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ الشَّمْسُ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ مِنْ ذَلِكَ الْيَوْمِ يَتَعَلَّمُ وَقْتَ الصَّلَاةِ بِعَلَامَةٍ حَتَّى فَارَقَ الدُّنْيَا
உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) அவர்கள் (மதீனாவின்) ஆளுநராக இருந்த காலத்தில், (சில நேரங்களில்) தொழுகையை (அதன் ஆரம்ப நேரத்திலிருந்து) தாமதப்படுத்துபவராக இருந்தார்கள். அப்போது அவர்களிடம் உர்வா பின் ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் பின்வருமாறு கூறினார்கள்:

"முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் கூஃபாவின் ஆளுநராக இருந்தபோது, ஒரு நாள் அஸ்ர் தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது பத்ருப் போரில் கலந்துகொண்டவரும், ஸைத் பின் ஹஸனின் தாய்வழிப் பாட்டனாருமான அபுமஸ்வூத் உக்பா பின் அம்ர் அல்அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் முஃகீராவிடம் வந்து, 'முஃகீராவே! இது என்ன? அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் இறங்கி வந்து (தொழுகையின் நேரத்தை அறிவிக்கத்) தொழ, (அவரைத் தொடர்ந்து) நபி (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (அவர் அடுத்த வேளைத் தொழுகையைத்) தொழ, நபி (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (அவர்) தொழ, நபி (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (அவர்) தொழ, நபி (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். (இவ்வாறு) ஐந்து நேரத் தொழுகைகளையும் அவர்கள் தொழுதார்கள். பின்னர் (ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள்), 'இவ்வாறே நான் (உங்களுக்குக் கற்றுத்தரப்) கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்' என்று கூறினார்கள் என்பதைத் தாங்கள் நன்கறிவீர்கள் அல்லவா?' என்று கேட்டார்கள்."

இதை உர்வா பின் ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் தன்னிடம் கூறியபோது, உமர் (பின் அப்துல் அஸீஸ்) அவர்கள் திடுக்கிட்டார்கள். மேலும், "உர்வாவே! நீங்கள் என்ன சொல்கிறீர்கள் என்பதை (உறுதிப்படுத்தி) அறிந்து கொள்ளுங்கள். ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள்தாமா அவர்களுக்குத் (நபி (ஸல்) அவர்களுக்குத்) தொழுகையின் நேரத்தை நிலைநாட்டிக் காட்டினார்கள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு உர்வா (ரஹ்) அவர்கள், "ஆம், அவ்வாறுதான் பஷீர் பின் அபுமஸ்வூத் (ரஹ்) அவர்கள் தமது தந்தை (அபுமஸ்வூத்) வழியாக அறிவித்தார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

தொடர்ந்து உர்வா (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் என்னிடம், 'சூரிய ஒளி எனது அறையில் (விழுந்து கொண்டிருக்கும் நிலையில்), அது (மேலெழும்பி) மறைவதற்கு முன்பாகவே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்ர் தொழுகையைத் தொழுபவர்களாக இருந்தார்கள்' என்று அறிவித்தார்கள்."

அன்றைய தினத்திலிருந்து உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) அவர்கள் இவ்வுலகைப் பிரியும் வரை, தொழுகையின் நேரத்தை (அதன் ஆரம்ப நேர அடையாளங்களைக் கொண்டு) சரியாகப் பேணுபவராகவே இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
وَأَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ بْنُ عَبْدَانَ أنبأ أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدٍ الصَّفَّارُ أنبأ إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِسْحَاقَ الْقَاضِي ثنا عَبْدُ اللهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ ثنا مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةِ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا وَهُوَ بِالْكُوفَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَامُ نَزَلَ فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ؟ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ أَبِي الْيَمَانِ وَعَنِ الْقَعْنَبِيِّ وَرَوَاهُ مُسْلِمٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَحْيَى عَنْ مَالِكٍ وَقَالَ يُونُسُ وَاللَّيْثُ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا لَمْ يَظْهَرِ الْفَيْءُ مِنْ حُجْرَتِهَا وَقَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَالشَّمْسُ طَالِعَةٌ فِي حُجْرَتِي لَمْ يَظْهَرِ الْفَيْءَ بَعْدُ وَقَالَ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ وَالشَّمْسُ لَمْ تَخْرُجْ مِنْ حُجْرَتِهَا قَالَ الْبُخَارِيُّ وَقَالَ أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ مِنْ قَعْرِ حُجْرَتِهَا
உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) அவர்கள் ஒரு நாள் (அஸர்) தொழுகையைப் பிற்படுத்தினார்கள். அப்போது, உர்வா பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் அவரிடம் சென்று (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்:

"முஃகீரா பின் ஷுஅபா (ரழி) அவர்கள் கூஃபாவில் (ஆளுநராக) இருந்தபோது ஒரு நாள் தொழுகையைப் பிற்படுத்தினார்கள். அப்போது, அபூமஸ்ஊத் அல்அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் முஃகீராவிடம் வந்து, 'முஃகீராவே! இது என்ன? ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் இறங்கி வந்து (தொழுகை நேரங்களை அறிவிக்கத்) தொழ, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள் என்பதை நீங்கள் அறியவில்லையா?' என்று கேட்டார்கள்." பிறகு இது தொடர்பான ஹதீஸை அவர் (முழுமையாகக்) குறிப்பிட்டார்.

உர்வா (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நபி (ஸல்) அவர்களின் துணைவியார் ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுகையை நிறைவேற்றும் போது, சூரியன்(இன் ஒளி) அறையை விட்டு (சுவர்களில்) மேலெழுந்து (மறைவதற்கு) முன்பாகவே அவர்களின் அறையில் (தரைப்பகுதியில்) விழுந்திருக்கும்."

இதனை இமாம் புகாரி (ரஹ்) அவர்கள் 'ஸஹீஹ்' நூலில் அபுல் யமான் மற்றும் கஅனபீ ஆகியோரிடமிருந்தும், இமாம் முஸ்லிம் (ரஹ்) அவர்கள் யஹ்யா பின் யஹ்யா வழியாக மாலிக் (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்தும் பதிவு செய்துள்ளனர்.

யூனுஸ் மற்றும் அல்லைத் (ரஹ்) ஆகியோர் ஸுஹ்ரீ (ரஹ்) வழியாக அறிவிக்கும் அறிவிப்பில்: "...சூரிய ஒளி அவர்களின் அறையில் இருக்கும் நிலையிலும், அறையிலிருந்து (சுவர்களில்) நிழல் மேலெழாத நிலையிலும் (தொழுதார்கள்)" என்று இடம்பெற்றுள்ளது.

இப்னு உயைனா (ரஹ்) அவர்கள் ஸுஹ்ரீ (ரஹ்) வழியாக அறிவிக்கும் அறிவிப்பில்: "...சூரியன் எனது அறையில் பிரகாசித்துக் கொண்டிருக்கும் நிலையிலும், நிழல் இன்னும் (சுவர்களில்) மேலெழாத நிலையிலும் (தொழுதார்கள்)" என்று இடம்பெற்றுள்ளது.

ஹிஷாம் பின் உர்வா (ரஹ்) அவர்கள் தமது தந்தை (உர்வா) வழியாக ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கும் அறிவிப்பில்: "...சூரியன் அவர்களின் அறையை விட்டு வெளியேறாத நிலையில் (தொழுதார்கள்)" என்று இடம்பெற்றுள்ளது.

இமாம் புகாரி (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "அபூஉசாமா (ரஹ்) அவர்கள் ஹிஷாம் (ரஹ்) வழியாக அறிவிக்கும் அறிவிப்பில், '(சூரிய ஒளி) அவர்களின் அறையின் தரைப்பகுதியில் (விழுந்திருக்கும் நிலையில்)' என்று இடம்பெற்றுள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له