حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ مِنْ عَبْدٍ ـ أَوْ شِرْكًا أَوْ قَالَ نَصِيبًا ـ وَكَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَهُ بِقِيمَةِ الْعَدْلِ، فَهْوَ عَتِيقٌ، وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ . قَالَ لاَ أَدْرِي قَوْلُهُ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ. قَوْلٌ مِنْ نَافِعٍ أَوْ فِي الْحَدِيثِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “யாரேனும் ஓர் அடிமையில் தமக்குள்ள பங்கை விடுதலை செய்து, (அதாவது ஒரு கூட்டுப் பங்கை அல்லது ஒரு பங்கை என்று கூறினார்), அந்த அடிமையின் நியாயமான விலை அளவுக்கு அவரிடம் (கூட்டுப் பங்காளிகளுக்குக் கொடுக்கப் போதுமான) செல்வம் இருந்தால், அந்த அடிமை (முழுமையாக) விடுதலை செய்யப்படுவார். இல்லையெனில், அவனிலிருந்து (அடிமையிலிருந்து) விடுதலை செய்யப்பட்ட பங்கு மட்டுமே விடுதலை ஆகும்.”
(அறிவிப்பாளர் அய்யூப் அவர்கள் கூறினார்கள்: “‘இல்லையெனில், அவனிலிருந்து (அடிமையிலிருந்து) விடுதலை செய்யப்பட்ட பங்கு மட்டுமே விடுதலை ஆகும்’ என்பது நாஃபிஉ அவர்களின் கூற்றா? அல்லது நபி (ஸல்) அவர்களின் ஹதீஸில் உள்ளதா? என்று எனக்குத் தெரியவில்லை.)
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ أَوْ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ، وَكَانَ لَهُ مِنَ الْمَالِ مَا يَبْلُغُ قِيمَتَهُ بِقِيمَةِ الْعَدْلِ، فَهْوَ عَتِيقٌ . قَالَ نَافِعٌ وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ. قَالَ أَيُّوبُ لاَ أَدْرِي أَشَىْءٌ قَالَهُ نَافِعٌ، أَوْ شَىْءٌ فِي الْحَدِيثِ.
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஓர் அடிமையில் (அல்லது கூட்டாக உள்ள ஓர் அடிமையில்) தமக்குள்ள பங்கை எவர் விடுதலை செய்கிறாரோ, அந்த அடிமையின் (முழு) நியாயமான மதிப்பீட்டுத் தொகையை எட்டும் அளவுக்கு அவரிடம் (விடுதலை செய்பவரிடம்) செல்வம் இருந்தால், அந்த அடிமை (முழுமையாகச்) சுதந்திரமாவார்."
நாஃபி அவர்கள் கூறினார்கள்: "இல்லையென்றால், அந்த அடிமையிலிருந்து விடுதலையான அளவே அவர் (அதாவது, விடுதலையாக்கப்பட்ட பங்கு மட்டுமே) விடுதலையாவார்."
அய்யூப் அவர்கள் கூறினார்கள்: "இது நாஃபி அவர்கள் கூறியதா அல்லது ஹதீஸில் உள்ளதா என்று எனக்குத் தெரியவில்லை."
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ مِنَ الْعَبْدِ، فَكَانَ لَهُ مِنَ الْمَالِ مَا يَبْلُغُ قِيمَتَهُ، يُقَوَّمُ عَلَيْهِ قِيمَةَ عَدْلٍ، وَأُعْتِقَ مِنْ مَالِهِ، وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ .
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யாரேனும் ஓர் அடிமையில் தனக்குள்ள பங்கை விடுதலை செய்து, அந்த அடிமையின் மதிப்பையும் எட்டும் அளவுக்கு அவரிடம் செல்வம் இருந்தால், அந்த அடிமைக்கு (உரிமையாளர் மீது) நியாயமான விலை நிர்ணயிக்கப்பட்டு, அவருடைய செல்வத்திலிருந்து அந்த அடிமை (முழுமையாக) விடுதலை செய்யப்படுவான். இல்லையெனில், அந்த அடிமையில் அவர் விடுதலை செய்த பகுதி மட்டுமே விடுதலை பெற்றதாகும்."
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஓர் அடிமையில் தனது பங்கை எவர் விடுதலை செய்கிறாரோ, மேலும் அவரிடம் (அந்த அடிமையின்) முழு விலையையும் (மற்ற பங்காளிகளுக்குச்) செலுத்துவதற்குப் போதுமான செல்வம் இருந்தால், அவர் மீது ஒரு நியாயமான விலை நிர்ணயிக்கப்பட்டு (மீதமுள்ள பங்குகளின் மதிப்பை அவர் செலுத்த வேண்டும்); இல்லையெனில், அவர் விடுவித்த அளவிற்கு மட்டுமே அவன் (அடிமை) விடுதலை செய்யப்பட்டவனாவான்."
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ قَالَ وَكَانَ نَافِعٌ رُبَّمَا قَالَ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ . وَرُبَّمَا لَمْ يَقُلْهُ .
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முந்தைய ஹதீஸின்) அதே கருத்தில் அறிவிக்கின்றார்கள். (இந்த அறிவிப்பில்) நாஃபிஃ சில சமயங்களில், 'அவ்வடிமையில் விடுதலை செய்யப்பட்ட பகுதி விடுதலையாகும்' என்று கூறுவார்; சில சமயங்களில் அதைக் கூறமாட்டார்.