حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، قَالَ قَدِمَ الْحَجَّاجُ فَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالْهَاجِرَةِ، وَالْعَصْرَ وَالشَّمْسُ نَقِيَّةٌ، وَالْمَغْرِبَ إِذَا وَجَبَتْ، وَالْعِشَاءَ أَحْيَانًا وَأَحْيَانًا، إِذَا رَآهُمُ اجْتَمَعُوا عَجَّلَ، وَإِذَا رَآهُمْ أَبْطَوْا أَخَّرَ، وَالصُّبْحَ كَانُوا ـ أَوْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّيهَا بِغَلَسٍ.
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் லுஹ்ர் தொழுகையை நண்பகல் (கடுமையான வெப்ப) நேரத்திலும், அஸ்ர் தொழுகையை சூரியன் (வெண்மை நிறத்துடன்) பிரகாசமாக இருக்கும்போதும், மக்ரிப் தொழுகையை (சூரியன் முழுமையாக) மறைந்தவுடனும் தொழுவார்கள். இஷா தொழுகையை (மக்கள் சூழ்நிலைக்கேற்ப) வெவ்வேறு நேரங்களிலும் தொழுவார்கள்; (தொழுகைக்காக மக்கள்) ஒன்று திரண்டிருப்பதை அவர்கள் கண்டால் (தொழுகையை) விரைவுபடுத்துவார்கள்; அவர்கள் (வருவதற்கு) தாமதிப்பதைக் கண்டால் (தொழுகையை) தாமதப்படுத்துவார்கள். சுப்ஹ் (ஃபஜ்ர்) தொழுகையை அவர்கள் - அல்லது நபி (ஸல்) அவர்கள் - (அதிகாலை) இருள் இருக்கும்போதே தொழுவார்கள்.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو ـ هُوَ ابْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ ـ قَالَ سَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ صَلاَةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَقَالَ كَانَ يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالْهَاجِرَةِ، وَالْعَصْرَ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ، وَالْمَغْرِبَ إِذَا وَجَبَتْ، وَالْعِشَاءَ إِذَا كَثُرَ النَّاسُ عَجَّلَ، وَإِذَا قَلُّوا أَخَّرَ، وَالصُّبْحَ بِغَلَسٍ.
முஹம்மது பின் அம்ர் அவர்கள் கூறினார்கள்:
நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களின் தொழுகையைப் பற்றி ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் லுஹர் தொழுகையை நண்பகல் வெயிலிலும் (சூரியன் உச்சியிலிருந்து சாயத் தொடங்கியதும்), அஸ்ர் தொழுகையைச் சூரியன் தெளிவாக (அதன் ஒளி மங்காமல்) இருக்கும்போதும், மஃக்ரிப் தொழுகையைச் சூரியன் மறைந்தவுடனும் தொழுவார்கள். இஷா தொழுகையைப் பொறுத்தவரை, மக்கள் கூடிவிட்டால் விரைவாகவும், மக்கள் குறைவாக இருந்தால் தாமதப்படுத்தியும் தொழுவார்கள். சுப்ஹ் (ஃபஜ்ர்) தொழுகையை இருள் பிரியாத நேரத்திலேயே (அதிகாலை இருள் நீங்குவதற்கு முன்) தொழுவார்கள்."
ஹஜ்ஜாஜ் மதீனாவிற்கு வந்தபோது, நாங்கள் ஜாபிர் இப்னு அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்களிடம் (நபி (ஸல்) அவர்களின் தொழுகை முறை பற்றிக்) கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் லுஹர் தொழுகையை நண்பகல் உச்சி வெயிலிலும் (வெப்பம் கடுமையாக இருக்கும் நேரத்தில்), அஸ்ர் தொழுகையைச் சூரியன் பிரகாசமாக (மஞ்சள் நிறமாக மாறாமல்) இருக்கும்போதும், மக்ரிப் தொழுகையைச் சூரியன் மறைந்தவுடனும் தொழுவார்கள். இஷா தொழுகையைப் பொறுத்தவரை, சில நேரங்களில் அதனைத் தாமதப்படுத்துவார்கள்; சில நேரங்களில் விரைவுபடுத்துவார்கள். (மக்கள்) ஒன்றுகூடிவிட்டதைக் கண்டால் விரைவுபடுத்துவார்கள்; அவர்கள் தாமதமாவதைக் கண்டால் தாமதப்படுத்துவார்கள். மேலும் ஃபஜ்ர் தொழுகையை நபி (ஸல்) அவர்கள் இருள் பிரியாத நேரத்தில் தொழுவார்கள்."
முஹம்மத் பின் அம்ர் பின் ஹசன் அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்-ஹஜ்ஜாஜ் (மதீனாவிற்கு) வந்தார். நாங்கள் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் (தொழுகை நேரங்கள் குறித்து) கேட்டோம். அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் லுஹர் தொழுகையை நண்பகல் கடும் வெப்பத்திலும், அஸர் தொழுகையை சூரியன் வெண்மையாகவும் தெளிவாகவும் இருக்கும்போதும், மஃக்ரிப் தொழுகையை சூரியன் மறைந்ததும் தொழுதார்கள். இஷா தொழுகையைப் பொறுத்தவரை, (அதன் நேரம்) சில சமயங்களில் (மாறுபடும்). மக்கள் கூடிவிட்டதைக் கண்டால் (தொழுகையை) விரைவுபடுத்துவார்கள்; அவர்கள் (பள்ளிவாசலுக்கு வர) தாமதிப்பதைக் கண்டால் (தொழுகையை) தாமதப்படுத்துவார்கள்.'"