ஸஃத் பின் ஹிஷாம் பின் ஆமிர் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஸஃத் பின் ஹிஷாம் அவர்கள் அல்லாஹ்வின் பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) புரிய நாடினார்கள். எனவே மதீனாவிற்கு வந்தார்கள். அங்குள்ள தமக்குச் சொந்தமான நிலபுலன்களை விற்று, அதில் கிடைக்கும் தொகையைக் கொண்டு ஆயுதங்களையும் குதிரைகளையும் வாங்கி, மரணம் சம்பவிக்கும் வரை ரோமர்களுடன் போரிட விரும்பினார்கள்.

அவர்கள் மதீனாவிற்கு வந்தபோது மதீனாவாசிகளில் சிலரைச் சந்தித்தார்கள். அம்மக்கள் இவரை அச்செயலிலிருந்து தடுத்தார்கள். மேலும், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் ஆறு பேர் கொண்ட ஒரு குழுவினர் இவ்வாறு செய்ய நாடினார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவர்களைத் தடுத்து, 'உங்களுக்கு என்னிடம் ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இல்லையா?' என்று கேட்டார்கள்" என்ற செய்தியை இவருக்குத் தெரிவித்தனர்.

அவர்கள் இதை இவரிடம் கூறியதும், இவர் (தன் முடிவிலிருந்து) திரும்பினார். தமது மனைவியை இவர் (ஏற்கனவே) விவாகரத்துச் செய்திருந்தார். (இப்போது) அவளுடன் மீண்டும் சேர்ந்து கொண்டதற்குச் சிலரை சாட்சிகளாக்கினார்.

பிறகு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம் சென்று, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் வித்ரு தொழுகையைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் வித்ரு தொழுகையைப் பற்றி பூமியில் உள்ளவர்களிலேயே நன்கறிந்த ஒருவரை உமக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். இவர், "யார் அவர்?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "ஆயிஷா (ரழி)" என்று கூறினார்கள். "நீரே அவர்களிடம் சென்று கேளும்! பிறகு என்னிடம் வந்து, அவர்கள் உமக்கு அளிக்கும் பதிலை எனக்குத் தெரிவியும்" என்று கூறினார்கள்.

எனவே, நான் ஹகீம் பின் அஃப்லஹ் அவர்களிடம் சென்று, "என்னை ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் அழைத்துச் செல்லுங்கள்" என்று வேண்டினேன். அதற்கு அவர், "நான் அவர்களிடம் செல்லமாட்டேன். ஏனெனில், அந்த இரண்டு கூட்டத்தினரைப் பற்றி (அதாவது அரசியல் குழப்பங்கள் பற்றி) எதுவும் பேச வேண்டாமென நான் அவர்களைத் தடுத்தேன். ஆனால், அவர்கள் (என் பேச்சைக் கேட்காமல்) அப்பேச்சிலேயே தொடர்ந்து ஈடுபட்டார்கள்" என்று கூறினார்.

அப்போது நான், (என்னை அழைத்துச் செல்லும்படி) அவரை அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டு (வற்புறுத்தினேன்). எனவே அவர் புறப்பட்டார்; நானும் அவருடன் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் சென்றோம். அவர்களிடம் செல்ல அனுமதி கோரினோம். அவர்கள் அனுமதியளித்ததும் உள்ளே நுழைந்தோம்.

அவர்கள் (ஹகீமைப் பார்த்து), "ஹகீமா?" என்று கேட்டார்கள். (அவர் யாரென அறிந்து கொண்டார்கள்). அவர், "ஆம்" என்றார். "உங்களுடன் இருப்பவர் யார்?" என்று அவர்கள் கேட்டார்கள். அவர், "ஸஃத் பின் ஹிஷாம்" என்றார். "எந்த ஹிஷாம்?" என்று அவர்கள் கேட்டார்கள். "ஆமிர் அவர்களின் மகன்" என்று அவர் பதிலளித்தார். உடனே அவர்கள், அவருக்காக (ஆமருக்காக) அல்லாஹ்வின் அருளை வேண்டினார்கள்; அவரைப் பற்றி நல்ல விதமாகக் கூறினார்கள். (கதாதா (ரஹ்) கூறுகிறார்கள்: அவர் உஹதுப் போரில் ஷஹீதாக்கப்பட்டார்).

நான், "முஃமின்களின் அன்னையே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் குணநலன்கள் பற்றிக் கூறுங்கள்" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நீர் குர்ஆனை ஓதுவதில்லையா?" என்று கேட்டார்கள். நான் "ஆம் (ஓதுகிறேன்)" என்றேன். "நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் குணநலன்கள் குர்ஆனாகவே இருந்தன" என்று கூறினார்கள்.

நான் (மேலும் எதுவும் கேட்காமல்) எழுந்து விடலாமா என்றும், மரணிக்கும் வரை வேறெவரிடமும் எதையும் கேட்கத் தேவையில்லை என்றும் எண்ணினேன். பிறகு எனக்கு வேறொரு எண்ணம் தோன்றவே, "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் இரவுத் தொழுகை (கியாமுல் லைல்) பற்றிக் கூறுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "நீர் 'யா அய்யுஹல் முஸ்ஸம்மில்' என்று தொடங்கும் அத்தியாயத்தை ஓதுவதில்லையா?" என்று கேட்டார்கள். நான் "ஆம்" என்றேன்.

அவர்கள் கூறினார்கள்: "கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ், இந்த அத்தியாயத்தின் ஆரம்பத்தில் இரவுத் தொழுகையைக் கடமையாக்கினான். எனவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களுடைய தோழர்களும் ஓராண்டு காலம் அதைத் தொழுது வந்தார்கள். அல்லாஹ் இந்த அத்தியாயத்தின் இறுதிப் பகுதியை பன்னிரண்டு மாதங்கள் வானத்தில் நிறுத்தி வைத்தான். (ஓராண்டுக்குப்) பிறகு இந்த அத்தியாயத்தின் இறுதியில் (சலுகை அளிக்கும் வசனத்தை) அல்லாஹ் இறக்கி வைத்தான். எனவே, இரவுத் தொழுகையானது, கடமையானதாக இருந்த நிலை மாறி, உபரியான (நஃபிலான) வழிபாடாக ஆகியது."

நான், "முஃமின்களின் அன்னையே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் வித்ரு தொழுகையைப் பற்றி எனக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "நாங்கள் அவர்களுக்காக பல் துலக்கும் குச்சியையும் (மிஸ்வாக்) உளூச் செய்ய தண்ணீரையும் தயார் செய்து வைப்போம். அல்லாஹ் இரவில் தான் நாடிய நேரத்தில் அவர்களை எழுப்புவான். அவர்கள் பல் துலக்குவார்கள்; உளூச் செய்வார்கள். பிறகு ஒன்பது ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். எட்டாவது ரக்அத்தைத் தவிர (இடையில்) வேறெதிலும் உட்காரமாட்டார்கள். (எட்டாவது ரக்அத்தில் உட்கார்ந்து) அல்லாஹ்வை நினைவு கூர்ந்து, அவனைப் புகழ்ந்து, அவனிடம் பிரார்த்தனை செய்வார்கள். பிறகு ஸலாம் கொடுக்காமல் எழுந்து, ஒன்பதாவது ரக்அத்தைத் தொழுவார்கள். பிறகு (அத்தஹிய்யாத் இருப்பில்) உட்கார்ந்து, அல்லாஹ்வை நினைவு கூர்ந்து, அவனைப் புகழ்ந்து, அவனிடம் பிரார்த்தனை செய்வார்கள். பிறகு நாங்கள் கேட்கும் அளவுக்கு சப்தமாக ஸலாம் கொடுப்பார்கள். பிறகு ஸலாம் கொடுத்த பின், உட்கார்ந்த நிலையிலேயே இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். என் அருமை மகனே! இது (மொத்தம்) பதினோரு ரக்அத்கள் ஆகும்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வயதாகி, உடல் சற்றே பருத்தபோது, ஏழு ரக்அத்கள் வித்ரு தொழுதார்கள். (அதன் பின்) இரண்டு ரக்அத்களைத் தங்களின் முன்னைய வழக்கப்படியே (உட்கார்ந்து) தொழுதார்கள். என் அருமை மகனே! இது (மொத்தம்) ஒன்பது ரக்அத்கள் ஆகும்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு தொழுகையைத் தொழுதால், அதைத் தொடர்ந்து கடைப்பிடிக்க விரும்புவார்கள். தூக்கமோ அல்லது வலியோ அவர்களை இரவுத் தொழுகையிலிருந்து மிகைத்துவிட்டால், (அதைத் தவற விட்டதற்காக) பகலில் பன்னிரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரே இரவில் முழு குர்ஆனையும் ஓதியதாகவோ, அல்லது விடியும் வரை இரவு முழுவதும் விழித்திருந்து தொழுததாகவோ, அல்லது ரமலான் மாதத்தைத் தவிர வேறு எந்த மாதமும் முழுமையாக நோன்பு நோற்றதாகவோ நான் அறியவில்லை."

(ஸஃத் கூறுகிறார்): பிறகு நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம் சென்று, ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறிய செய்தியைத் தெரிவித்தேன். அவர்கள், "அவர்கள் (ஆயிஷா) உண்மையையே கூறியுள்ளார்கள். நான் அவர்களிடம் செல்வேனாயின், நானே அவர்களிடம் சென்று இதை என் காதுகளால் கேட்டிருப்பேன்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது நான் (இப்னு அப்பாஸிடம்), "நீங்கள் அவர்களிடம் செல்வதில்லை என்பதை நான் (முன்பே) அறிந்திருந்தால், அவர்கள் கூறிய இந்த ஹதீஸை உமக்கு அறிவித்திருக்க மாட்டேன்" என்று கூறினேன்.

ஸஃது பின் ஹிஷாம் அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்து வித்ரு தொழுகையைப் பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் வித்ரு தொழுகையைப் பற்றி பூமியில் உள்ளவர்களிலேயே மிக நன்கறிந்த ஒருவரை உனக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா?” என்று கேட்டார்கள். நான், “ஆம்” என்றேன். அவர்கள், “ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள்தான் அது. எனவே, நீ அவரிடம் சென்று (இது பற்றி) கேள். பின்னர், அவர் உனக்குக் கூறும் பதிலை என்னிடம் வந்து தெரிவி” என்று கூறினார்கள்.

எனவே, நான் ஹகீம் பின் அஃப்லஹ் அவர்களிடம் சென்று, என்னுடன் ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம் வருமாறு அழைத்தேன். அதற்கு அவர், “நான் அவரிடம் செல்ல மாட்டேன். ஏனெனில், அந்த இரண்டு (மோதிக் கொள்ளும்) சாரார் பற்றி எதுவும் பேச வேண்டாம் என்று நான் அவரிடம் தடுத்திருந்தேன். ஆனால், அவர் (என் ஆலோசனையை) ஏற்க மறுத்து, (அதில்) தொடர்ந்து ஈடுபட்டார்” என்றார். நான் அவரிடம் (என்னை அழைத்துச் செல்லுமாறு) சத்தியம் செய்து வற்புறுத்தினேன். எனவே, அவர் என்னுடன் (வருவதற்கு ஒப்புக்கொண்டு) நாங்கள் ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம் சென்றோம்.

நாங்கள் உட்சென்றதும் ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் ஹகீமிடம், “உங்களுடன் இருப்பவர் யார்?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், “ஸஃது பின் ஹிஷாம்” என்றார். அவர்கள், “எந்த ஹிஷாம்?” என்று கேட்டார்கள். அவர், “இப்னு ஆமிர்” என்றார். உடனே அவர்கள் அவருக்காக (ஆமிருக்காக) இறைலருள் வேண்டி (துஆ செய்து), “ஆமிர் எவ்வளவு நல்ல மனிதராக இருந்தார்!” என்று கூறினார்கள்.

நான், “இறைநம்பிக்கையாளர்களின் அன்னையே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் நற்குணத்தைப் பற்றி எனக்கு அறிவியுங்கள்” என்றேன். அதற்கு அவர்கள், “நீர் குர்ஆனை ஓதுவதில்லையா?” என்று கேட்டார்கள். நான், “ஆம் (ஓதுகிறேன்)” என்றேன். அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் குணம் குர்ஆனாகவே இருந்தது” என்றார்கள்.

நான் எழுந்து செல்ல முனைந்தேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கியாம் (இரவுத் தொழுகை) நினைவுக்கு வர, “இறைநம்பிக்கையாளர்களின் அன்னையே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் இரவுத் தொழுகை பற்றி எனக்கு அறிவியுங்கள்” என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், “நீர் {யா அய்யுஹல் முஸ்ஸம்மில்} (போர்வை போர்த்திக் கொண்டிருப்பவரே!) எனும் இந்த அத்தியாயத்தை ஓதுவதில்லையா?” என்று கேட்டார்கள். நான், “ஆம்” என்றேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ், இந்த அத்தியாயத்தின் ஆரம்பத்தில் இரவுத் தொழுகையைக் கடமையாக்கினான். எனவே, அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்களும் அவர்களின் தோழர்களும் ஓராண்டு காலம் (கியாமுல் லைல்) தொழுதார்கள்; எதுவரையெனில் அவர்களின் பாதங்கள் வீங்கும் அளவிற்கு (தொழுதார்கள்). அல்லாஹ் இந்த அத்தியாயத்தின் இறுதிப் பகுதியை பன்னிரண்டு மாதங்கள் (அருளாமல்) நிறுத்தி வைத்திருந்தான். பின்னர் இந்த அத்தியாயத்தின் இறுதியில் (இந்தக் கடமையை) இலகுவாக்கும் வசனத்தை அல்லாஹ் அருளினான். எனவே, கடமையாக இருந்த இரவுத் தொழுகை, பின்னர் உபரியானதாக மாறியது.”

நான் எழுந்து செல்ல முனைந்தேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் வித்ரு நினைவுக்கு வர, “இறைநம்பிக்கையாளர்களின் அன்னையே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் வித்ரு தொழுகையைப் பற்றி எனக்கு அறிவியுங்கள்” என்றேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: “நாங்கள் அவர்களுக்காக (ஸல்) அவர்களின் பல் துலக்கும் குச்சியையும் (மிஸ்வாக்), உளூவிற்கான தண்ணீரையும் தயார் செய்து வைப்போம். இரவில் அல்லாஹ் எப்போது விரும்புகிறானோ அப்போது அவர்களை எழுப்புவான். அவர்கள் பல் துலக்கி, உளூச் செய்து, பின்னர் எட்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அதில் எட்டாவது ரக்அத் வரும் வரை அவர்கள் (இடையில்) அமர மாட்டார்கள். (எட்டாவது ரக்அத்தில்) அமர்ந்து அல்லாஹ்வை திக்ரு செய்து, துஆச் செய்வார்கள். பிறகு, நாங்கள் கேட்கும் விதமாக சப்தமிட்டு சலாம் கொடுப்பார்கள். சலாம் கொடுத்த பிறகு அமர்ந்தவாறு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். பின்னர் ஒரு ரக்அத் தொழுவார்கள். என் அருமை மகனே! அது பதினோரு ரக்அத்கள் ஆகும். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு வயதாகி, உடல் சற்றே பூசினாற்போல் ஆனபோது, ஏழு ரக்அத்கள் வித்ரு தொழுதார்கள். சலாம் கொடுத்த பிறகு அமர்ந்தவாறு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். என் மகனே! அது ஒன்பது ரக்அத்கள் ஆகும். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு தொழுகையைத் தொழுதால், அதைத் தொடர்ந்து கடைபிடிக்கவே விரும்புவார்கள். உறக்கம், நோய் அல்லது வலி காரணமாக இரவுத் தொழுகை (கியாமுல் லைல்) தொழ முடியாமல் போனால், அவர்கள் பகலில் பன்னிரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் ரமளான் மாதத்தைத் தவிர வேறு எந்த மாதமும் முழுமையாக நோன்பு நோற்றதாகவோ, ஒரே இரவில் குர்ஆன் முழுவதையும் ஓதியதாகவோ, அல்லது விடியும் வரை இரவு முழுவதும் (தூங்காமல்) தொழுததாகவோ நான் அறியவில்லை.”

பின்னர் நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்று, ஆயிஷா (ரலி) கூறியதைச் சொன்னேன். அதற்கு அவர்கள், “அவர் உண்மையே சொல்லியிருக்கிறார். நான் அவரிடம் சென்று (நேருக்கு நேர் சந்திக்கும் நிலை) இருந்திருந்தால், அவர் அதையெல்லாம் எனக்கு வாய்மொழியாகக் கூறுவதற்காக அவரிடம் சென்றிருப்பேன்” என்றார்கள்.

(நூலாசிரியர்) அபூ அப்துர் ரஹ்மான் (நஸயீ) கூறுகிறார்: "எனது புத்தகத்தில் இவ்வாறே இடம்பெற்றுள்ளது. நபி (ஸல்) அவர்களின் வித்ரு தொழுகை பற்றிய (விவரத்தில்) தவறு யாரிடமிருந்து ஏற்பட்டது என்று எனக்குத் தெரியவில்லை."