இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

2731, 2732ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، وَمَرْوَانَ، يُصَدِّقُ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا حَدِيثَ صَاحِبِهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ، حَتَّى كَانُوا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ بِالْغَمِيمِ فِي خَيْلٍ لِقُرَيْشٍ طَلِيعَةً فَخُذُوا ذَاتَ الْيَمِينِ ‏"‏‏.‏ فَوَاللَّهِ مَا شَعَرَ بِهِمْ خَالِدٌ حَتَّى إِذَا هُمْ بِقَتَرَةِ الْجَيْشِ، فَانْطَلَقَ يَرْكُضُ نَذِيرًا لِقُرَيْشٍ، وَسَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَ بِالثَّنِيَّةِ الَّتِي يُهْبَطُ عَلَيْهِمْ مِنْهَا، بَرَكَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ حَلْ حَلْ‏.‏ فَأَلَحَّتْ، فَقَالُوا خَلأَتِ الْقَصْوَاءُ، خَلأَتِ الْقَصْوَاءُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا خَلأَتِ الْقَصْوَاءُ، وَمَا ذَاكَ لَهَا بِخُلُقٍ، وَلَكِنْ حَبَسَهَا حَابِسُ الْفِيلِ، ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يَسْأَلُونِي خُطَّةً يُعَظِّمُونَ فِيهَا حُرُمَاتِ اللَّهِ إِلاَّ أَعْطَيْتُهُمْ إِيَّاهَا ‏"‏‏.‏ ثُمَّ زَجَرَهَا فَوَثَبَتْ، قَالَ فَعَدَلَ عَنْهُمْ حَتَّى نَزَلَ بِأَقْصَى الْحُدَيْبِيَةِ، عَلَى ثَمَدٍ قَلِيلِ الْمَاءِ يَتَبَرَّضُهُ النَّاسُ تَبَرُّضًا، فَلَمْ يُلَبِّثْهُ النَّاسُ حَتَّى نَزَحُوهُ، وَشُكِيَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَطَشُ، فَانْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ، ثُمَّ أَمَرَهُمْ أَنْ يَجْعَلُوهُ فِيهِ، فَوَاللَّهِ مَا زَالَ يَجِيشُ لَهُمْ بِالرِّيِّ حَتَّى صَدَرُوا عَنْهُ، فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ، إِذْ جَاءَ بُدَيْلُ بْنُ وَرْقَاءَ الْخُزَاعِيُّ فِي نَفَرٍ مِنْ قَوْمِهِ مِنْ خُزَاعَةَ، وَكَانُوا عَيْبَةَ نُصْحِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَهْلِ تِهَامَةَ، فَقَالَ إِنِّي تَرَكْتُ كَعْبَ بْنَ لُؤَىٍّ وَعَامِرَ بْنَ لُؤَىٍّ نَزَلُوا أَعْدَادَ مِيَاهِ الْحُدَيْبِيَةِ، وَمَعَهُمُ الْعُوذُ الْمَطَافِيلُ، وَهُمْ مُقَاتِلُوكَ وَصَادُّوكَ عَنِ الْبَيْتِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّا لَمْ نَجِئْ لِقِتَالِ أَحَدٍ، وَلَكِنَّا جِئْنَا مُعْتَمِرِينَ، وَإِنَّ قُرَيْشًا قَدْ نَهِكَتْهُمُ الْحَرْبُ، وَأَضَرَّتْ بِهِمْ، فَإِنْ شَاءُوا مَادَدْتُهُمْ مُدَّةً، وَيُخَلُّوا بَيْنِي وَبَيْنَ النَّاسِ، فَإِنْ أَظْهَرْ فَإِنْ شَاءُوا أَنْ يَدْخُلُوا فِيمَا دَخَلَ فِيهِ النَّاسُ فَعَلُوا، وَإِلاَّ فَقَدْ جَمُّوا، وَإِنْ هُمْ أَبَوْا فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لأُقَاتِلَنَّهُمْ عَلَى أَمْرِي هَذَا حَتَّى تَنْفَرِدَ سَالِفَتِي، وَلَيُنْفِذَنَّ اللَّهُ أَمْرَهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ بُدَيْلٌ سَأُبَلِّغُهُمْ مَا تَقُولُ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقَ حَتَّى أَتَى قُرَيْشًا قَالَ إِنَّا قَدْ جِئْنَاكُمْ مِنْ هَذَا الرَّجُلِ، وَسَمِعْنَاهُ يَقُولُ قَوْلاً، فَإِنْ شِئْتُمْ أَنْ نَعْرِضَهُ عَلَيْكُمْ فَعَلْنَا، فَقَالَ سُفَهَاؤُهُمْ لاَ حَاجَةَ لَنَا أَنْ تُخْبِرَنَا عَنْهُ بِشَىْءٍ‏.‏ وَقَالَ ذَوُو الرَّأْىِ مِنْهُمْ هَاتِ مَا سَمِعْتَهُ يَقُولُ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ كَذَا وَكَذَا، فَحَدَّثَهُمْ بِمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَامَ عُرْوَةُ بْنُ مَسْعُودٍ فَقَالَ أَىْ قَوْمِ أَلَسْتُمْ بِالْوَالِدِ قَالُوا بَلَى‏.‏ قَالَ أَوَلَسْتُ بِالْوَلَدِ قَالُوا بَلَى‏.‏ قَالَ فَهَلْ تَتَّهِمُونِي‏.‏ قَالُوا لاَ‏.‏ قَالَ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنِّي اسْتَنْفَرْتُ أَهْلَ عُكَاظٍ، فَلَمَّا بَلَّحُوا عَلَىَّ جِئْتُكُمْ بِأَهْلِي وَوَلَدِي وَمَنْ أَطَاعَنِي قَالُوا بَلَى‏.‏ قَالَ فَإِنَّ هَذَا قَدْ عَرَضَ لَكُمْ خُطَّةَ رُشْدٍ، اقْبَلُوهَا وَدَعُونِي آتِهِ‏.‏ قَالُوا ائْتِهِ‏.‏ فَأَتَاهُ فَجَعَلَ يُكَلِّمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم نَحْوًا مِنْ قَوْلِهِ لِبُدَيْلٍ، فَقَالَ عُرْوَةُ عِنْدَ ذَلِكَ أَىْ مُحَمَّدُ، أَرَأَيْتَ إِنِ اسْتَأْصَلْتَ أَمْرَ قَوْمِكَ هَلْ سَمِعْتَ بِأَحَدٍ مِنَ الْعَرَبِ اجْتَاحَ أَهْلَهُ قَبْلَكَ وَإِنْ تَكُنِ الأُخْرَى، فَإِنِّي وَاللَّهِ لأَرَى وُجُوهًا، وَإِنِّي لأَرَى أَوْشَابًا مِنَ النَّاسِ خَلِيقًا أَنْ يَفِرُّوا وَيَدَعُوكَ‏.‏ فَقَالَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ امْصُصْ بَظْرَ اللاَّتِ، أَنَحْنُ نَفِرُّ عَنْهُ وَنَدَعُهُ فَقَالَ مَنْ ذَا قَالُوا أَبُو بَكْرٍ‏.‏ قَالَ أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْلاَ يَدٌ كَانَتْ لَكَ عِنْدِي لَمْ أَجْزِكَ بِهَا لأَجَبْتُكَ‏.‏ قَالَ وَجَعَلَ يُكَلِّمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَكُلَّمَا تَكَلَّمَ أَخَذَ بِلِحْيَتِهِ، وَالْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ السَّيْفُ وَعَلَيْهِ الْمِغْفَرُ، فَكُلَّمَا أَهْوَى عُرْوَةُ بِيَدِهِ إِلَى لِحْيَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ضَرَبَ يَدَهُ بِنَعْلِ السَّيْفِ، وَقَالَ لَهُ أَخِّرْ يَدَكَ عَنْ لِحْيَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَرَفَعَ عُرْوَةُ رَأْسَهُ فَقَالَ مَنْ هَذَا قَالُوا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ‏.‏ فَقَالَ أَىْ غُدَرُ، أَلَسْتُ أَسْعَى فِي غَدْرَتِكَ وَكَانَ الْمُغِيرَةُ صَحِبَ قَوْمًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ، فَقَتَلَهُمْ، وَأَخَذَ أَمْوَالَهُمْ، ثُمَّ جَاءَ فَأَسْلَمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا الإِسْلاَمَ فَأَقْبَلُ، وَأَمَّا الْمَالَ فَلَسْتُ مِنْهُ فِي شَىْءٍ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ إِنَّ عُرْوَةَ جَعَلَ يَرْمُقُ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِعَيْنَيْهِ‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا تَنَخَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نُخَامَةً إِلاَّ وَقَعَتْ فِي كَفِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ فَدَلَكَ بِهَا وَجْهَهُ وَجِلْدَهُ، وَإِذَا أَمَرَهُمُ ابْتَدَرُوا أَمْرَهُ، وَإِذَا تَوَضَّأَ كَادُوا يَقْتَتِلُونَ عَلَى وَضُوئِهِ، وَإِذَا تَكَلَّمَ خَفَضُوا أَصْوَاتَهُمْ عِنْدَهُ، وَمَا يُحِدُّونَ إِلَيْهِ النَّظَرَ تَعْظِيمًا لَهُ، فَرَجَعَ عُرْوَةُ إِلَى أَصْحَابِهِ، فَقَالَ أَىْ قَوْمِ، وَاللَّهِ لَقَدْ وَفَدْتُ عَلَى الْمُلُوكِ، وَوَفَدْتُ عَلَى قَيْصَرَ وَكِسْرَى وَالنَّجَاشِيِّ وَاللَّهِ إِنْ رَأَيْتُ مَلِكًا قَطُّ، يُعَظِّمُهُ أَصْحَابُهُ مَا يُعَظِّمُ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم مُحَمَّدًا، وَاللَّهِ إِنْ تَنَخَّمَ نُخَامَةً إِلاَّ وَقَعَتْ فِي كَفِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ، فَدَلَكَ بِهَا وَجْهَهُ وَجِلْدَهُ، وَإِذَا أَمَرَهُمُ ابْتَدَرُوا أَمْرَهُ وَإِذَا تَوَضَّأَ كَادُوا يَقْتَتِلُونَ عَلَى وَضُوئِهِ، وَإِذَا تَكَلَّمَ خَفَضُوا أَصْوَاتَهُمْ عِنْدَهُ، وَمَا يُحِدُّونَ إِلَيْهِ النَّظَرَ تَعْظِيمًا لَهُ، وَإِنَّهُ قَدْ عَرَضَ عَلَيْكُمْ خُطَّةَ رُشْدٍ، فَاقْبَلُوهَا‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي كِنَانَةَ دَعُونِي آتِهِ‏.‏ فَقَالُوا ائْتِهِ‏.‏ فَلَمَّا أَشْرَفَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابِهِ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَذَا فُلاَنٌ، وَهْوَ مِنْ قَوْمٍ يُعَظِّمُونَ الْبُدْنَ فَابْعَثُوهَا لَهُ ‏"‏‏.‏ فَبُعِثَتْ لَهُ وَاسْتَقْبَلَهُ النَّاسُ يُلَبُّونَ، فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا يَنْبَغِي لِهَؤُلاَءِ أَنْ يُصَدُّوا عَنِ الْبَيْتِ، فَلَمَّا رَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ قَالَ رَأَيْتُ الْبُدْنَ قَدْ قُلِّدَتْ وَأُشْعِرَتْ، فَمَا أَرَى أَنْ يُصَدُّوا عَنِ الْبَيْتِ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مِكْرَزُ بْنُ حَفْصٍ‏.‏ فَقَالَ دَعُونِي آتِهِ‏.‏ فَقَالُوا ائْتِهِ‏.‏ فَلَمَّا أَشْرَفَ عَلَيْهِمْ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَذَا مِكْرَزٌ وَهْوَ رَجُلٌ فَاجِرٌ ‏"‏‏.‏ فَجَعَلَ يُكَلِّمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، فَبَيْنَمَا هُوَ يُكَلِّمُهُ إِذْ جَاءَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو‏.‏ قَالَ مَعْمَرٌ فَأَخْبَرَنِي أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ، أَنَّهُ لَمَّا جَاءَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَقَدْ سَهُلَ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ مَعْمَرٌ قَالَ الزُّهْرِيُّ فِي حَدِيثِهِ فَجَاءَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فَقَالَ هَاتِ، اكْتُبْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ كِتَابًا، فَدَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْكَاتِبَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ‏"‏‏.‏ قَالَ سُهَيْلٌ أَمَّا الرَّحْمَنُ فَوَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا هُوَ وَلَكِنِ اكْتُبْ بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ‏.‏ كَمَا كُنْتَ تَكْتُبُ‏.‏ فَقَالَ الْمُسْلِمُونَ وَاللَّهِ لاَ نَكْتُبُهَا إِلاَّ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اكْتُبْ بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ سُهَيْلٌ وَاللَّهِ لَوْ كُنَّا نَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ مَا صَدَدْنَاكَ عَنِ الْبَيْتِ وَلاَ قَاتَلْنَاكَ، وَلَكِنِ اكْتُبْ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَاللَّهِ إِنِّي لَرَسُولُ اللَّهِ وَإِنْ كَذَّبْتُمُونِي‏.‏ اكْتُبْ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَذَلِكَ لِقَوْلِهِ ‏"‏ لاَ يَسْأَلُونِي خُطَّةً يُعَظِّمُونَ فِيهَا حُرُمَاتِ اللَّهِ إِلاَّ أَعْطَيْتُهُمْ إِيَّاهَا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ عَلَى أَنْ تُخَلُّوا بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَنَطُوفَ بِهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ سُهَيْلٌ وَاللَّهِ لاَ تَتَحَدَّثُ الْعَرَبُ أَنَّا أُخِذْنَا ضُغْطَةً وَلَكِنْ ذَلِكَ مِنَ الْعَامِ الْمُقْبِلِ فَكَتَبَ‏.‏ فَقَالَ سُهَيْلٌ وَعَلَى أَنَّهُ لاَ يَأْتِيكَ مِنَّا رَجُلٌ، وَإِنْ كَانَ عَلَى دِينِكَ، إِلاَّ رَدَدْتَهُ إِلَيْنَا‏.‏ قَالَ الْمُسْلِمُونَ سُبْحَانَ اللَّهِ كَيْفَ يُرَدُّ إِلَى الْمُشْرِكِينَ وَقَدْ جَاءَ مُسْلِمًا فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ دَخَلَ أَبُو جَنْدَلِ بْنُ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو يَرْسُفُ فِي قُيُودِهِ، وَقَدْ خَرَجَ مِنْ أَسْفَلِ مَكَّةَ، حَتَّى رَمَى بِنَفْسِهِ بَيْنَ أَظْهُرِ الْمُسْلِمِينَ‏.‏ فَقَالَ سُهَيْلٌ هَذَا يَا مُحَمَّدُ أَوَّلُ مَا أُقَاضِيكَ عَلَيْهِ أَنْ تَرُدَّهُ إِلَىَّ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّا لَمْ نَقْضِ الْكِتَابَ بَعْدُ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ إِذًا لَمْ أُصَالِحْكَ عَلَى شَىْءٍ أَبَدًا‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَأَجِزْهُ لِي ‏"‏‏.‏ قَالَ مَا أَنَا بِمُجِيزِهِ لَكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بَلَى، فَافْعَلْ ‏"‏‏.‏ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ‏.‏ قَالَ مِكْرَزٌ بَلْ قَدْ أَجَزْنَاهُ لَكَ‏.‏ قَالَ أَبُو جَنْدَلٍ أَىْ مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ، أُرَدُّ إِلَى الْمُشْرِكِينَ وَقَدْ جِئْتُ مُسْلِمًا أَلاَ تَرَوْنَ مَا قَدْ لَقِيتُ وَكَانَ قَدْ عُذِّبَ عَذَابًا شَدِيدًا فِي اللَّهِ‏.‏ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَأَتَيْتُ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ أَلَسْتَ نَبِيَّ اللَّهِ حَقًّا قَالَ ‏"‏ بَلَى ‏"‏‏.‏ قُلْتُ أَلَسْنَا عَلَى الْحَقِّ وَعَدُوُّنَا عَلَى الْبَاطِلِ قَالَ ‏"‏ بَلَى ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَلِمَ نُعْطِي الدَّنِيَّةَ فِي دِينِنَا إِذًا قَالَ ‏"‏ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ، وَلَسْتُ أَعْصِيهِ وَهْوَ نَاصِرِي ‏"‏‏.‏ قُلْتُ أَوَلَيْسَ كُنْتَ تُحَدِّثُنَا أَنَّا سَنَأْتِي الْبَيْتَ فَنَطُوفُ بِهِ قَالَ ‏"‏ بَلَى، فَأَخْبَرْتُكَ أَنَّا نَأْتِيهِ الْعَامَ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكَ آتِيهِ وَمُطَّوِّفٌ بِهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَتَيْتُ أَبَا بَكْرٍ فَقُلْتُ يَا أَبَا بَكْرٍ، أَلَيْسَ هَذَا نَبِيَّ اللَّهِ حَقًّا قَالَ بَلَى‏.‏ قُلْتُ أَلَسْنَا عَلَى الْحَقِّ وَعَدُوُّنَا عَلَى الْبَاطِلِ قَالَ بَلَى‏.‏ قُلْتُ فَلِمَ نُعْطِي الدَّنِيَّةَ فِي دِينِنَا إِذًا قَالَ أَيُّهَا الرَّجُلُ، إِنَّهُ لَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَيْسَ يَعْصِي رَبَّهُ وَهْوَ نَاصِرُهُ، فَاسْتَمْسِكْ بِغَرْزِهِ، فَوَاللَّهِ إِنَّهُ عَلَى الْحَقِّ‏.‏ قُلْتُ أَلَيْسَ كَانَ يُحَدِّثُنَا أَنَّا سَنَأْتِي الْبَيْتَ وَنَطُوفُ بِهِ قَالَ بَلَى، أَفَأَخْبَرَكَ أَنَّكَ تَأْتِيهِ الْعَامَ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَإِنَّكَ آتِيهِ وَمُطَّوِّفٌ بِهِ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيِّ قَالَ عُمَرُ فَعَمِلْتُ لِذَلِكَ أَعْمَالاً‏.‏ قَالَ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ قَضِيَّةِ الْكِتَابِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ ‏"‏ قُومُوا فَانْحَرُوا، ثُمَّ احْلِقُوا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا قَامَ مِنْهُمْ رَجُلٌ حَتَّى قَالَ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، فَلَمَّا لَمْ يَقُمْ مِنْهُمْ أَحَدٌ دَخَلَ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ، فَذَكَرَ لَهَا مَا لَقِيَ مِنَ النَّاسِ‏.‏ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، أَتُحِبُّ ذَلِكَ اخْرُجْ ثُمَّ لاَ تُكَلِّمْ أَحَدًا مِنْهُمْ كَلِمَةً حَتَّى تَنْحَرَ بُدْنَكَ، وَتَدْعُوَ حَالِقَكَ فَيَحْلِقَكَ‏.‏ فَخَرَجَ فَلَمْ يُكَلِّمْ أَحَدًا مِنْهُمْ، حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ نَحَرَ بُدْنَهُ، وَدَعَا حَالِقَهُ فَحَلَقَهُ‏.‏ فَلَمَّا رَأَوْا ذَلِكَ، قَامُوا فَنَحَرُوا، وَجَعَلَ بَعْضُهُمْ يَحْلِقُ بَعْضًا، حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يَقْتُلُ بَعْضًا غَمًّا، ثُمَّ جَاءَهُ نِسْوَةٌ مُؤْمِنَاتٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءَكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ‏}‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{‏بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ‏}‏ فَطَلَّقَ عُمَرُ يَوْمَئِذٍ امْرَأَتَيْنِ كَانَتَا لَهُ فِي الشِّرْكِ، فَتَزَوَّجَ إِحْدَاهُمَا مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ، وَالأُخْرَى صَفْوَانُ بْنُ أُمَيَّةَ، ثُمَّ رَجَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمَدِينَةِ، فَجَاءَهُ أَبُو بَصِيرٍ ـ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ ـ وَهْوَ مُسْلِمٌ فَأَرْسَلُوا فِي طَلَبِهِ رَجُلَيْنِ، فَقَالُوا الْعَهْدَ الَّذِي جَعَلْتَ لَنَا‏.‏ فَدَفَعَهُ إِلَى الرَّجُلَيْنِ، فَخَرَجَا بِهِ حَتَّى بَلَغَا ذَا الْحُلَيْفَةِ، فَنَزَلُوا يَأْكُلُونَ مِنْ تَمْرٍ لَهُمْ، فَقَالَ أَبُو بَصِيرٍ لأَحَدِ الرَّجُلَيْنِ وَاللَّهِ إِنِّي لأَرَى سَيْفَكَ هَذَا يَا فُلاَنُ جَيِّدًا‏.‏ فَاسْتَلَّهُ الآخَرُ فَقَالَ أَجَلْ، وَاللَّهِ إِنَّهُ لَجَيِّدٌ، لَقَدْ جَرَّبْتُ بِهِ ثُمَّ جَرَّبْتُ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَصِيرٍ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْهِ، فَأَمْكَنَهُ مِنْهُ، فَضَرَبَهُ حَتَّى بَرَدَ، وَفَرَّ الآخَرُ، حَتَّى أَتَى الْمَدِينَةَ، فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ يَعْدُو‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ رَآهُ ‏"‏ لَقَدْ رَأَى هَذَا ذُعْرًا ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا انْتَهَى إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ قُتِلَ وَاللَّهِ صَاحِبِي وَإِنِّي لَمَقْتُولٌ، فَجَاءَ أَبُو بَصِيرٍ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، قَدْ وَاللَّهِ أَوْفَى اللَّهُ ذِمَّتَكَ، قَدْ رَدَدْتَنِي إِلَيْهِمْ ثُمَّ أَنْجَانِي اللَّهُ مِنْهُمْ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَيْلُ أُمِّهِ مِسْعَرَ حَرْبٍ، لَوْ كَانَ لَهُ أَحَدٌ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ عَرَفَ أَنَّهُ سَيَرُدُّهُ إِلَيْهِمْ، فَخَرَجَ حَتَّى أَتَى سِيفَ الْبَحْرِ‏.‏ قَالَ وَيَنْفَلِتُ مِنْهُمْ أَبُو جَنْدَلِ بْنُ سُهَيْلٍ، فَلَحِقَ بِأَبِي بَصِيرٍ، فَجَعَلَ لاَ يَخْرُجُ مِنْ قُرَيْشٍ رَجُلٌ قَدْ أَسْلَمَ إِلاَّ لَحِقَ بِأَبِي بَصِيرٍ، حَتَّى اجْتَمَعَتْ مِنْهُمْ عِصَابَةٌ، فَوَاللَّهِ مَا يَسْمَعُونَ بِعِيرٍ خَرَجَتْ لِقُرَيْشٍ إِلَى الشَّأْمِ إِلاَّ اعْتَرَضُوا لَهَا، فَقَتَلُوهُمْ، وَأَخَذُوا أَمْوَالَهُمْ، فَأَرْسَلَتْ قُرَيْشٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تُنَاشِدُهُ بِاللَّهِ وَالرَّحِمِ لَمَّا أَرْسَلَ، فَمَنْ أَتَاهُ فَهْوَ آمِنٌ، فَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِمْ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ‏}‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{‏الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ‏}‏ وَكَانَتْ حَمِيَّتُهُمْ أَنَّهُمْ لَمْ يُقِرُّوا أَنَّهُ نَبِيُّ اللَّهِ، وَلَمْ يُقِرُّوا بِبِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، وَحَالُوا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْبَيْتِ‏.‏
அல்-மிஸ்வர் பின் மக்ரமா (ரலி) மற்றும் மர்வான் ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்: (இவ்விருவரின் அறிவிப்பும் மற்றவரின் அறிவிப்பை மெய்ப்பிக்கிறது).

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹுதைபிய்யா உடன்படிக்கையின் காலத்தில் (மக்காவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் வழியில் சிறிது தூரம் சென்றபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக காலித் பின் அல்-வலீத், குரைஷிகளின் குதிரைப்படையின் முன்னணிப் பிரிவுடன் 'அல்-கமீம்' என்னுமிடத்தில் இருக்கிறார். எனவே நீங்கள் வலதுபுறமாகச் செல்லுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக, காலித் அவர்களை (முஸ்லிம்களை) அவர்களது படையின் புழுதி பறக்கச் சென்றடையும் வரை உணரவில்லை. பிறகு அவர் (காலித்) குரைஷிகளுக்கு எச்சரிக்கை செய்வதற்காகத் தனது குதிரையை விரட்டிச் சென்றார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் தொடர்ந்து சென்றார்கள். (மக்காவாசிகளுக்கு) இறங்கிச் செல்லக்கூடிய கனவாய் பகுதியை அவர்கள் அடைந்தபோது, அவர்களின் ஒட்டகம் மண்டியிட்டது. மக்கள் "ஹல், ஹல்" (எழும்பு! எழும்பு!) என்று அதட்டினர். ஆனால் அது (எழாமல்) அடம்பிடித்தது. மக்கள், "கஸ்வா (ஒட்டகம்) முரண்டு பிடிக்கிறது! கஸ்வா முரண்டு பிடிக்கிறது!" என்று கூறினார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "கஸ்வா முரண்டு பிடிக்கவில்லை; அது அதன் குணமும் இல்லை. மாறாக, (அப்ராஹாவின்) யானையைத் தடுத்தவனே இதனையும் தடுத்துவிட்டான்" என்று கூறினார்கள். பிறகு, "என் உயிர் எவன் கைவசம் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக! அல்லாஹ்வின் புனிதச் சின்னங்களை கண்ணியப்படுத்தும் விதமாக அவர்கள் என்னிடம் எந்தத் திட்டத்தைக் கேட்டாலும், அதை நான் அவர்களுக்கு வழங்குவேன்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒட்டகத்தை அதட்ட, அது துள்ளி எழுந்தது. பிறகு அவர்கள் (குரைஷிகளின் பாதையைத் தவிர்த்து) மாறிச் சென்று, ஹுதைபிய்யாவின் ஒதுக்குப்புறத்தில், தண்ணீர் குறைவாக இருந்த ஒரு நீர்நிலைக்கு அருகில் தங்கினார்கள். மக்கள் அதிலிருந்து சிறுகச் சிறுகத் தண்ணீரை எடுத்தனர். சிறிது நேரத்திலேயே மக்கள் அதிலிருந்த நீரை வற்றச் செய்துவிட்டனர். பின்னர் தாகத்தைப் பற்றி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் முறையிட்டனர். நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்கள் அம்பறாத்தூணியிலிருந்து ஒரு அம்பை எடுத்து, அதை அந்த நீர்நிலையில் ஊன்றுமாறு அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! அவர்கள் அனைவரும் (தாகம் தணிய) நீர் அருந்தி அங்கிருந்து திரும்பும் வரை தண்ணீர் கொப்புளித்துக்கொண்டு இருந்தது.

அவர்கள் அந்நிலையில் இருந்தபோது, புதைல் பின் வரகா அல்குஸாஈ என்பவர் தனது சமூகமான குஸாஆ குலத்தைச் சேர்ந்த ஒரு குழுவினருடன் வந்தார். அவர்கள் திஹாமா வாசிகளிலேயே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு நம்பிக்கையான ஆலோசகர்களாகத் திகழ்ந்தனர். அவர் (புதைல்), "நான் கஅப் பின் லுஅய் மற்றும் ஆமிர் பின் லுஅய் குலத்தாரை, ஹுதைபிய்யாவின் நீர்நிலைகளுக்கு அருகில் இறங்கியிருக்க விட்டு வருகிறேன். அவர்களுடன் பால் தரும் ஒட்டகங்களும் குட்டிகளும் (பெண்கள் மற்றும் குழந்தைகளும்) உள்ளன. அவர்கள் உங்களுடன் போரிடுவார்கள்; இறையில்லத்தை (கஅபாவை) நீங்கள் நெருங்க விடாமல் தடுப்பார்கள்" என்று கூறினார்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நாங்கள் எவருடனும் போரிடுவதற்காக வரவில்லை. மாறாக, உம்ரா செய்வதற்காகவே வந்துள்ளோம். நிச்சயமாக போர் குரைஷிகளை பலவீனப்படுத்திவிட்டது; அவர்களுக்குத் தீங்கிழைத்துவிட்டது. அவர்கள் விரும்பினால், அவர்களுடன் நான் ஒரு குறிப்பிட்ட காலத்திற்கு ஒப்பந்தம் செய்துகொள்கிறேன்; அவர்களுக்கும் (எனக்கும்) மக்களுக்கும் இடையில் (குறுக்கிடாமல்) அவர்கள் வழிவிட வேண்டும். நான் (மற்றவர்களுடன் போரிட்டு) வெற்றி பெற்றால், மக்கள் நுழையும் மார்க்கத்தில் அவர்களும் விரும்பினால் நுழையலாம். இல்லையெனில், (போரின்றி) அவர்கள் ஓய்வெடுத்துக் கொள்ளலாம். அவர்கள் (ஒப்பந்தத்தை) மறுத்தால், என் உயிர் எவன் கையில் உள்ளதோ அவன் மீது சத்தியமாக! எனது தலை துண்டிக்கப்படும் வரை இக்காரியத்திற்காக நான் அவர்களுடன் போரிடுவேன். நிச்சயமாக அல்லாஹ் தன் காரியத்தை நிறைவேற்றியே தீருவான்" என்று கூறினார்கள்.

புதைல், "நீங்கள் கூறுவதை நான் அவர்களுக்குத் தெரிவிப்பேன்" என்று கூறிவிட்டுப் புறப்பட்டு குரைஷிகளிடம் வந்தார். "நாங்கள் அந்த மனிதரிடமிருந்து (நபியிடமிருந்து) வருகிறோம். அவர் ஒரு விஷயத்தைச் சொல்லக் கேட்டோம். அதை நாங்கள் உங்களுக்குச் சொல்ல வேண்டுமென விரும்புகிறீர்களா?" என்று கேட்டார். அவர்களிலிருந்த அறிவீனர்கள், "அவரைப் பற்றி எதையும் நீ எங்களுக்குத் தெரிவிக்க வேண்டிய அவசியமில்லை" என்றனர். அவர்களிலிருந்த அறிவுடையோர், "நீர் கேட்டதைச் சொல்லும்" என்றனர். அவர், "அவர் (நபி (ஸல்)) இன்னின்னவாறு சொல்லக் கேட்டேன்" என்று கூறி, நபி (ஸல்) அவர்கள் சொன்னதைத் தெரிவித்தார்.

அப்போது உர்வா பின் மஸ்ஊத் எழுந்து, "என் சமூகத்தாரே! நீங்கள் (எனக்குத்) தந்தை(யின் ஸ்தானத்தில்) இல்லையா?" என்று கேட்டார். அவர்கள் "ஆம்" என்றனர். "நான் (உங்கள்) பிள்ளை இல்லையா?" என்று கேட்டார். அவர்கள் "ஆம்" என்றனர். "என்னை நீங்கள் சந்தேகிக்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார். அவர்கள் "இல்லை" என்றனர். "உக்காஸ்வாசிகளிடம் நான் உதவி கோரியதையும், அவர்கள் மறுத்தபோது, என் குடும்பத்தார், என் பிள்ளைகள் மற்றும் எனக்குக் கட்டுப்பட்டவர்களுடன் நான் உங்களிடம் வந்ததையும் நீங்கள் அறியவில்லையா?" என்று கேட்டார். அவர்கள் "ஆம்" என்றனர். அவர், "இதோ இவர் (நபி) உங்களுக்கு ஒரு நல்வழியைக் காட்டியுள்ளார். அதை ஏற்றுக்கொள்ளுங்கள்; என்னை அவரிடம் செல்ல அனுமதியுங்கள்" என்று கூறினார். அவர்கள் "அவரிடம் செல்லும்" என்றனர்.

அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று பேசினார். நபி (ஸல்) அவர்கள் புதைலிடம் கூறியதைப் போன்றே இவரிடமும் கூறினார்கள். அப்போது உர்வா, "முஹம்மதே! உங்கள் சமூகத்தை நீங்களே அழித்துவிடுவதைப் பற்றி என்ன கருதுகிறீர்கள்? உங்களுக்கு முன்பு அரபுகளில் யாரேனும் தன் குடும்பத்தையே அடியோடு அழித்ததாக நீங்கள் கேள்விப்பட்டிருக்கிறீர்களா? ஒருவேளை மறுவிதமாக நடந்தால் (நீங்கள் தோற்றால்), அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! (உங்களுக்கு உதவக்கூடிய) கண்ணியமான முகங்களை நான் இங்கு காணவில்லை. மாறாக, உங்களை விட்டுவிட்டு ஓடிவிடக்கூடிய பலதரப்பட்ட மக்களையே காண்கிறேன்" என்று கூறினார்.

அப்போது அபூபக்ர் (ரலி), **"அல்-லாத் (சிலையின்) மர்ம உறுப்பைச் சப்பு!** நாங்கள் அவரை விட்டு ஓடுவோமா? அவரைத் தனியே விட்டுவிடுவோமா?" என்று (கடிந்து) கூறினார். உர்வா, "யார் இது?" என்று கேட்டார். மக்கள், "அபூபக்ர்" என்றனர். உர்வா, "என் உயிர் எவன் கைவசம் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக! உமக்கு நான் செய்ய வேண்டிய கைம்மாறு ஒன்று பாக்கியில்லையென்றால், உமக்கு நான் (தக்க) பதிலளித்திருப்பேன்" என்றார்.

பிறகு அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் பேசலானார். அவர் பேசும்போது நபி (ஸல்) அவர்களின் தாடியைப் பிடிப்பார். முகீரா பின் ஷுஅபா (ரலி) தலையில் இரும்புக் கவசமும் இடுப்பில் வாளுமாக நபி (ஸல்) அவர்களின் தலைமாட்டில் நின்றுகொண்டிருந்தார். உர்வா நபி (ஸல்) அவர்களின் தாடியைத் தொடுவதற்குத் தனது கையை நீட்டும்போதெல்லாம், முகீரா (ரலி) தனது வாளின் கைப்பிடியால் அவரது கையைத் தட்டி, "அல்லாஹ்வின் தூதருடைய தாடியிலிருந்து உனது கையை எடு" என்று கூறுவார். உர்வா தலையை உயர்த்தி, "யார் இவர்?" என்று கேட்டார். மக்கள், "முகீரா பின் ஷுஅபா" என்றனர். உர்வா, "மோசக்காரனே! உனது மோசடிக்கு (நஷ்டஈடு கொடுத்து) நான் பாடுபடவில்லையா?" என்று கேட்டார். அறியாமைக் காலத்தில் முகீரா ஒரு கூட்டத்தினருடன் நட்பு கொண்டு, அவர்களைக் கொன்று அவர்களின் பொருட்களை எடுத்துக்கொண்டு வந்திருந்தார். பிறகு இஸ்லாத்தை ஏற்றார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "உனது இஸ்லாத்தை நான் ஏற்கிறேன். ஆனால் (நீ அபகரித்து வந்த) செல்வத்திற்கும் எனக்கும் எந்தச் சம்பந்தமும் இல்லை" என்று கூறியிருந்தார்கள்.

பிறகு உர்வா, நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களை உற்றுநோக்கலானார். (திரும்பிச் சென்று மக்களிடம்) அவர் கூறினார்: "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! அல்லாஹ்வின் தூதர் காறி உமிழ்ந்தால், அது அவர்களில் ஒருவரின் கரங்களில் விழாமல் இருப்பதில்லை. அதை அவர்கள் தங்கள் முகத்திலும் மேனியிலும் தேய்த்துக்கொள்கின்றனர். அவர் அவர்களுக்கு ஏதேனும் கட்டளையிட்டால், அதை நிறைவேற்ற முந்திக்கொள்கின்றனர். அவர் அங்கத் தூய்மை (உளூ) செய்தால், அந்தத் தண்ணீரைப் பெறுவதற்குச் சண்டையிடும் அளவுக்குச் செல்கின்றனர். அவர் பேசினால், தங்கள் குரல்களைத் தாழ்த்திக்கொள்கின்றனர். அவரைக் கண்ணியப்படுத்தும் விதமாக அவரை அவர்கள் கூர்மையாக உற்றுநோக்குவதுமில்லை."

உர்வா தனது தோழர்களிடம் திரும்பிச் சென்று, "என் சமூகத்தாரே! அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நான் அரசர்களிடம் சென்றிருக்கிறேன். கைஸர், கிஸ்ரா, நஜாஷி ஆகியோரிடமும் சென்றிருக்கிறேன். அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! முஹம்மதுடைய தோழர்கள் முஹம்மதைக் கண்ணியப்படுத்துவதைப் போன்று, எந்த மன்னரின் தோழர்களும் தங்கள் மன்னரைக் கண்ணியப்படுத்துவதை நான் கண்டதே இல்லை. அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! அவர் காறி உமிழ்ந்தால், அது அவர்களில் ஒருவரின் கரத்தில் விழாமல் இருப்பதில்லை. அதை அவர்கள் தங்கள் முகத்திலும் மேனியிலும் தேய்த்துக்கொள்கின்றனர். அவர் கட்டளையிட்டால் அதைச் செய்ய முந்திக்கொள்கின்றனர். அவர் உளூச் செய்தால் அந்தத் தண்ணீருக்காகச் சண்டையிடும் அளவுக்குச் செல்கின்றனர். அவர் பேசினால் தங்கள் குரல்களைத் தாழ்த்திக்கொள்கின்றனர். அவரைக் கண்ணியப்படுத்தும் விதமாக அவரை உற்றுநோக்குவதுமில்லை. அவர் உங்களுக்கு ஒரு நல்வழியைக் காட்டியுள்ளார். அதை ஏற்றுக்கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்.

பனூ கினானாவைச் சேர்ந்த ஒருவர், "என்னை அவரிடம் செல்ல அனுமதியுங்கள்" என்றார். அவர்கள் "செல்" என்றனர். அவர் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கும் அவர்களின் தோழர்களுக்கும் முன்னால் வந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இவர் இன்னார்; குர்பானி ஒட்டகங்களைக் கண்ணியப்படுத்தும் கூட்டத்தைச் சேர்ந்தவர். எனவே குர்பானி ஒட்டகங்களை அவருக்கு முன்னால் ஓட்டிச் செல்லுங்கள்" என்றார்கள். அவ்வாறே அவை ஓட்டிச் செல்லப்பட்டன. மக்கள் தல்பியா முழங்கியவாறு அவரை வரவேற்றனர். அவர் இதைக் கண்டபோது, "சுப்ஹானல்லாஹ்! (அல்லாஹ் தூயவன்) இந்த மக்கள் இறையில்லத்தை அடைவதைத் தடுப்பது தகாது" என்று கூறினார். அவர் தன் தோழர்களிடம் திரும்பிச் சென்று, "குர்பானி ஒட்டகங்கள் அடையாளமிடப்பட்டு, கழுத்து மாலை அணிவிக்கப்பட்டிருப்பதை நான் கண்டேன். அவர்களை இறையில்லத்திலிருந்து தடுப்பதை நான் காணவில்லை (விரும்பவில்லை)" என்றார்.

பிறகு அவர்களிலிருந்து மிக்ரஸ் பின் ஹஃப்ஸ் என்பவர் எழுந்து, "என்னை அவரிடம் செல்ல அனுமதியுங்கள்" என்றார். அவர்கள் "செல்" என்றனர். அவர் அவர்களை (முஸ்லிம்களை) நெருங்கியபோது நபி (ஸல்) அவர்கள், "இவர் மிக்ரஸ்; ஒரு பாவப்பட்ட மனிதர்" என்றார்கள். அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் பேசிக்கொண்டிருக்கும்போதே சுஹைல் பின் அம்ர் வந்தார்.

அவர் வந்ததைக் கண்ட நபி (ஸல்) அவர்கள், "உங்கள் காரியம் உங்களுக்கு எளிதாகிவிட்டது" என்றார்கள். சுஹைல் பின் அம்ர் வந்து, "வாரும், எங்களுக்கும் உங்களுக்கும் இடையே ஓர் ஒப்பந்தத்தை எழுதுங்கள்" என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள் எழுத்தரை அழைத்து, "பிஸ்மில்லாஹிர் ரஹ்மானிர் ரஹீம் என்று எழுதுங்கள்" என்றார்கள். சுஹைல், "'ரஹ்மான்' என்றால் என்னவென்று எனக்குத் தெரியாது. மாறாக, முன்பு நீர் எழுதுவதைப் போன்று 'பிஸ்மிக்க அல்லாஹும்ம' (அல்லாஹ்வே! உனது பெயரால்) என்று எழுதுவீராக!" என்றார். முஸ்லிம்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! 'பிஸ்மில்லாஹிர் ரஹ்மானிர் ரஹீம்' என்றே எழுதுவோம்" என்றனர். நபி (ஸல்) அவர்கள், "'பிஸ்மிக்க அல்லாஹும்ம' என்றே எழுதுங்கள்" என்றார்கள். பிறகு "இது அல்லாஹ்வின் தூதர் முஹம்மது தீர்ப்பளித்ததாகும்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு சுஹைல், "நீர் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று நாங்கள் நம்பியிருந்தால், இறையில்லத்திலிருந்து உம்மைத் தடுத்திருக்கவும் மாட்டோம்; உம்முடன் போரிட்டிருக்கவும் மாட்டோம். மாறாக, 'முஹம்மது பின் அப்துல்லாஹ்' என்று எழுதுங்கள்" என்றார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நீங்கள் என்னைப்பொய்ப்பித்தாலும் நான் அல்லாஹ்வின் தூதர்தான். (பரவாயில்லை) 'முஹம்மது பின் அப்துல்லாஹ்' என்றே எழுதுங்கள்" என்றார்கள். (அல்லாஹ்வின் கட்டளைகளைக் கண்ணியப்படுத்தும் விதமாக அவர்கள் எதைக் கேட்டாலும் அதை அவர்களுக்குக் கொடுத்துவிடுவதாக நபி (ஸல்) அவர்கள் முன்பே கூறியிருந்த காரணத்தால் இவ்வாறு நடந்துகொண்டார்கள் என்று அறிவிப்பாளர் சுஹ்ரி கூறுகிறார்).

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நாங்கள் இறையில்லத்தை வலம் வருவதற்கு (தவாஃப் செய்ய) எங்களுக்கு வழிவிட வேண்டும்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு சுஹைல், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நாங்கள் நிர்பந்திக்கப்பட்டு இணங்கிவிட்டோம் என்று அரபுகள் பேசிக்கொள்ளக் கூடாது. வேண்டுமானால் அடுத்த வருடம் (அனுமதிக்கிறோம்)" என்று கூறி, அவ்வாறே எழுதினார். பிறகு சுஹைல், "எங்களிடமிருந்து ஒரு மனிதர் உம்மிடம் வந்தால் - அவர் உமது மார்க்கத்தில் இருந்தாலும் சரியே - அவரை எங்களிடமே நீர் திருப்பி அனுப்பிவிட வேண்டும்" என்றார். முஸ்லிம்கள், "சுப்ஹானல்லாஹ்! முஸ்லிமாக வந்த ஒருவரை எப்படி இணைவைப்பவர்களிடமே திருப்பி அனுப்புவது?" என்று கூறினார்கள்.

அவர்கள் இவ்வாறு பேசிக்கொண்டிருந்தபோது, அபூ ஜந்தல் பின் சுஹைல் பின் அம்ர், தனது விலங்குகளுடன் தள்ளாடி நடந்து வந்து முஸ்லிம்களிடம் தஞ்சம் புகுந்தார். சுஹைல், "முஹம்மதே! நான் உம்முடன் ஒப்பந்தம் செய்துகொண்ட முதல் விஷயம், இவரை என்னிடம் திருப்பி அனுப்பிவிட வேண்டும் என்பதே" என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "நாம் இன்னும் ஒப்பந்தத்தை எழுதி முடிக்கவில்லையே!" என்றார்கள். அவர், "அப்படியென்றால் நான் உம்முடன் எந்த சமாதானமும் செய்துகொள்ள மாட்டேன்" என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "இவரை மட்டும் எனக்கு அனுமதிப்பீராக!" என்றார்கள். அவர், "நான் அனுமதிக்க மாட்டேன்" என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "இல்லை, நீர் செய்தே ஆக வேண்டும்" என்றார்கள். அவர், "நான் செய்ய மாட்டேன்" என்றார். மிக்ரஸ், "நாங்கள் இவரை உமக்கு அனுமதித்துவிட்டோம்" என்றார். (ஆனால் சுஹைல் மறுத்துவிட்டார்). அபூ ஜந்தல், "முஸ்லிம் சமூகமே! முஸ்லிமாக வந்துள்ள என்னை இணைவைப்பவர்களிடமே திருப்பி அனுப்பப் போகிறீர்களா? நான் படும் துயரத்தை நீங்கள் பார்க்கவில்லையா?" என்று கதறினார். அவர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் கடுமையாகச் சித்திரவதை செய்யப்பட்டிருந்தார்.

உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரலி) கூறியதாவது: நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று, "நீங்கள் உண்மையாகவே அல்லாஹ்வின் தூதர் இல்லையா?" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "ஆம் (நான் இறைத்தூதர்தான்)" என்றார்கள். "நாம் சத்தியத்திலும் நம் எதிரிகள் அசத்தியத்திலும் இல்லையா?" என்று கேட்டேன். அவர்கள் "ஆம்" என்றார்கள். "அப்படியென்றால் நமது மார்க்கத்தில் நாம் ஏன் பணிந்து செல்ல வேண்டும்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நான் அல்லாஹ்வின் தூதர். அவனுக்கு நான் மாறுசெய்வதில்லை. அவன்தான் எனக்கு உதவி செய்பவன்" என்றார்கள். "நாம் இறையில்லத்திற்குச் சென்று அதை வலம் வருவோம் என்று எங்களிடம் நீங்கள் கூறவில்லையா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஆம், ஆனால் இந்த ஆண்டே வருவோம் என்று நான் உன்னிடம் கூறினேனா?" என்று கேட்டார்கள். நான் "இல்லை" என்றேன். "நிச்சயமாக நீ அங்கு வருவாய்; அதை வலம் வருவாய்" என்று கூறினார்கள். பிறகு நான் அபூபக்ர் (ரலி) அவர்களிடம் சென்று, "அபூபக்ரே! இவர் உண்மையாகவே அல்லாஹ்வின் தூதர் இல்லையா?" என்று கேட்டேன். அவர் "ஆம்" என்றார். "நாம் சத்தியத்திலும் நம் எதிரிகள் அசத்தியத்திலும் இல்லையா?" என்று கேட்டேன். அவர் "ஆம்" என்றார். "அப்படியென்றால் நமது மார்க்கத்தில் நாம் ஏன் பணிந்து செல்ல வேண்டும்?" என்று கேட்டேன். அவர், "மனிதரே! நிச்சயமாக அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர். அவர் தன் இறைவனுக்கு மாறுசெய்வதில்லை. அவன்தான் அவருக்கு உதவி செய்பவன். எனவே அவரது வழிமுறையைப் பற்றிக்கொள்ளுங்கள். அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! அவர் சத்தியத்தில்தான் இருக்கிறார்" என்றார். "நாம் இறையில்லத்திற்குச் சென்று வலம் வருவோம் என்று அவர் நம்மிடம் கூறவில்லையா?" என்று கேட்டேன். "ஆம், ஆனால் இந்த ஆண்டே வருவோம் என்று அவர் உன்னிடம் கூறினாரா?" என்று கேட்டார். நான் "இல்லை" என்றேன். அவர், "நிச்சயமாக நீ அங்கு வருவாய்; அதை வலம் வருவாய்" என்றார். (உமர் (ரலி) கூறுகிறார்: "இதற்காக (நான் செய்த தவறுக்குப் பரிகாரமாக) நான் பல அமல்களைச் செய்தேன்").

ஒப்பந்தம் எழுதி முடிக்கப்பட்டதும் நபி (ஸல்) அவர்கள் தம் தோழர்களிடம், "எழுந்து குர்பானி கொடுத்துவிட்டு, தலைமுடியை மழித்துக்கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நபி (ஸல்) அவர்கள் மூன்று முறை கூறியும் அவர்களில் ஒருவரும் எழவில்லை. அவர்களில் யாரும் எழாததைக் கண்ட நபி (ஸல்) அவர்கள், உம்மு ஸலமா (ரலி) அவர்களிடம் சென்று, மக்களிடமிருந்து தனக்கு ஏற்பட்ட (மனவருத்தத்)தை விவரித்தார்கள். உம்மு ஸலமா (ரலி), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் அதை விரும்புகிறீர்களா? நீங்கள் வெளியே சென்று உங்கள் ஒட்டகத்தை அறுத்து, உங்கள் நாவிதரை அழைத்து மழித்துக்கொள்ளும் வரை அவர்களில் எவருடனும் ஒரு வார்த்தையும் பேசாதீர்கள்" என்று ஆலோசனை கூறினார். நபி (ஸல்) அவர்கள் வெளியே சென்று, (அவ்வாறே) தன் ஒட்டகத்தை அறுத்து, நாவிதரை அழைத்துத் தன் முடியை மழித்துக்கொண்டார்கள். இதைக் கண்டதும் (மற்றவர்களும்) எழுந்து குர்பானி கொடுத்து, ஒருவருக்கொருவர் முடியை மழித்துவிடலானார்கள். (விரைந்து செயல்பட்டதில்) நெரிசலால் ஒருவர் மீது ஒருவர் விழுந்து சாகுமளவுக்கு ஆயினர்.

பிறகு இறைநம்பிக்கை கொண்ட பெண்கள் (மூமினான பெண்கள்) வந்தார்கள். அப்போது அல்லாஹ், "ஈமான் கொண்டவர்களே! முஃமினான பெண்கள் ஹிஜ்ரத் செய்து உங்களிடம் வந்தால், அவர்களை நீங்கள் சோதித்துப் பாருங்கள்..." (திருக்குர்ஆன் 60:10) என்ற வசனத்தை அருளினான். (இதனைத் தொடர்ந்து) உமர் (ரலி) இணைவைப்பாளர்களாக இருந்த தன் இரண்டு மனைவியரை விவாகரத்து செய்தார். அவ்விருவரில் ஒருவரை முஆவியா பின் அபூ சுஃப்யானும், மற்றவரை சஃப்வான் பின் உமையாவும் மணந்துகொண்டனர்.

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் மதீனா திரும்பினார்கள். குரைஷிகளில் ஒருவரான அபூ பஸீர் என்பவர் முஸ்லிமாக அவர்களிடம் வந்தார். அவரைத் தேடி (குரைஷிகள்) இரண்டு நபர்களை அனுப்பி, "எங்களுக்கு நீ கொடுத்த வாக்கை நிறைவேற்று" என்று கேட்டனர். எனவே நபி (ஸல்) அவர்கள் அபூ பஸீரை அவ்விருவரிடமும் ஒப்படைத்தார்கள். அவர்கள் அவரை அழைத்துக்கொண்டு 'துல் ஹுலைஃபா' வரை சென்றனர். அங்கு அவர்கள் தங்களிடமிருந்த பேரீச்சம்பழங்களைச் சாப்பிடுவதற்காக இறங்கினர். அப்போது அபூ பஸீர் அவ்விருவரில் ஒருவரிடம், "இன்னாரே! அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக, உனது இந்த வாள் மிக அருமையாக உள்ளதே!" என்றார். மற்றவர் அதை உருவி, "ஆம், அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இது மிக அருமையானது; நான் இதை பலமுறை சோதித்திருக்கிறேன்" என்றார். அபூ பஸீர், "இங்கே தா, நான் அதைப் பார்க்கிறேன்" என்று கேட்டார். அவர் அவரிடம் அதைக் கொடுத்ததும், அவர் சாகும் வரை அவரை அடித்தார். மற்றவர் தப்பித்து மதீனா வந்து பள்ளியில் நுழைந்தார். அவரைக் கண்ட நபி (ஸல்) அவர்கள், "இவர் பீதியுற்றவர்போல் காணப்படுகிறார்" என்றார்கள். அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! என் தோழர் கொல்லப்பட்டுவிட்டார்; நானும் கொல்லப்படவிருந்தேன்" என்றார். அப்போது அபூ பஸீர் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! அல்லாஹ் உங்கள் பொறுப்பை நிறைவேற்றிவிட்டான்; என்னை அவர்களிடம் திருப்பி அனுப்பிவிட்டீர்கள். பிறகு அல்லாஹ் அவர்களிடமிருந்து என்னைக் காப்பாற்றிவிட்டான்" என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "இவருடைய தாய்க்கு கேடுதான்! இவருடன் இன்னும் சிலர் இருந்திருந்தால் இவர் போரை மூட்டியிருப்பாரே!" என்றார்கள்.

இதைச் செவியுற்ற அபூ பஸீர், நபி (ஸல்) அவர்கள் தன்னை மீண்டும் அவர்களிடமே திருப்பி அனுப்பிவிடுவார்கள் என்பதைப் புரிந்துகொண்டு, அங்கிருந்து வெளியேறி கடற்கரைக்குச் சென்றுவிட்டார். (இதற்கிடையில்) அபூ ஜந்தல் பின் சுஹைல் அவர்களிடமிருந்து தப்பித்து அபூ பஸீருடன் சேர்ந்துகொண்டார். பிறகு குரைஷிகளிலிருந்து இஸ்லாத்தை ஏற்கும் எவரும் அபூ பஸீருடன் போய்ச் சேரலாயினர். இறுதியில் ஒரு கூட்டம் சேர்ந்தது. அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! குரைஷிகளின் வியாபாரக் கூட்டம் ஷாம் நோக்கிச் செல்வதை இவர்கள் கேள்விப்பட்டால், அவர்களை வழிமறித்து அவர்களைக் கொன்று, அவர்களின் பொருட்களை எடுத்துக்கொள்ளலானார்கள்.

எனவே குரைஷிகள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு ஆளனுப்பி, அல்லாஹ்வையும் உறவையும் முன்னிறுத்தி, "அவர்களைத் தாங்களே அழைத்துக்கொள்ள வேண்டும்; இனி உம்மிடம் வருபவர் பாதுகாப்பானவர்" என்று வேண்டிக்கொண்டனர். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவர்களை (மதீனாவிற்கு) அழைத்துக்கொண்டார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ், "அவனே மக்காவின் (ஹுதைபிய்யா) பள்ளத்தாக்கில், அவர்கள்மீது உங்களுக்கு வெற்றியளித்த பின்னர், அவர்களுடைய கைகளை உங்களை விட்டும், உங்களுடைய கைகளை அவர்களை விட்டும் தடுத்தான்... எவர் நிராகரித்தார்களோ அவர்கள், தங்கள் உள்ளங்களில் வைராக்கியத்தை - அறியாமைக் காலத்து வைராக்கியத்தை - கொண்டபோது..." (திருக்குர்ஆன் 48:24-26) என்ற வசனங்களை அருளினான். அவர்கள், இவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்பதை ஏற்க மறுத்ததும், 'பிஸ்மில்லாஹிர் ரஹ்மானிர் ரஹீம்' என்று எழுதுவதை ஏற்க மறுத்ததும், இறையில்லத்திற்குச் செல்ல விடாமல் தடுத்ததுமே அந்த (அறியாமைக் கால) வைராக்கியமாகும்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح