حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ مِنْ عَبْدٍ ـ أَوْ شِرْكًا أَوْ قَالَ نَصِيبًا ـ وَكَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَهُ بِقِيمَةِ الْعَدْلِ، فَهْوَ عَتِيقٌ، وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ . قَالَ لاَ أَدْرِي قَوْلُهُ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ. قَوْلٌ مِنْ نَافِعٍ أَوْ فِي الْحَدِيثِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “யாரேனும் ஓர் அடிமையில் தமக்குள்ள பங்கை விடுதலை செய்து, (அதாவது ஒரு கூட்டுப் பங்கை அல்லது ஒரு பங்கை என்று கூறினார்), அந்த அடிமையின் நியாயமான விலை அளவுக்கு அவரிடம் (கூட்டுப் பங்காளிகளுக்குக் கொடுக்கப் போதுமான) செல்வம் இருந்தால், அந்த அடிமை (முழுமையாக) விடுதலை செய்யப்படுவார். இல்லையெனில், அவனிலிருந்து (அடிமையிலிருந்து) விடுதலை செய்யப்பட்ட பங்கு மட்டுமே விடுதலை ஆகும்.”
(அறிவிப்பாளர் அய்யூப் அவர்கள் கூறினார்கள்: “‘இல்லையெனில், அவனிலிருந்து (அடிமையிலிருந்து) விடுதலை செய்யப்பட்ட பங்கு மட்டுமே விடுதலை ஆகும்’ என்பது நாஃபிஉ அவர்களின் கூற்றா? அல்லது நபி (ஸல்) அவர்களின் ஹதீஸில் உள்ளதா? என்று எனக்குத் தெரியவில்லை.)
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ، فَكَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ قُوِّمَ الْعَبْدُ قِيمَةَ عَدْلٍ، فَأَعْطَى شُرَكَاءَهُ حِصَصَهُمْ وَعَتَقَ عَلَيْهِ، وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ .
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யாரேனும் ஓர் அடிமையில் தனக்குள்ள பங்கை விடுதலை செய்து, அந்த அடிமையின் (முழு) விலையையும் எட்டக்கூடிய அளவுக்கு அவரிடம் செல்வம் இருந்தால், அந்த அடிமைக்கு நியாயமான விலை நிர்ணயிக்கப்பட வேண்டும். பிறகு, அவர் தம் கூட்டாளிகளுக்கு அவர்களுடைய பங்குகளை அளித்துவிட வேண்டும்; அப்போது அந்த அடிமை அவர் சார்பாக (முழுமையாக) விடுதலை செய்யப்படுவார். அவ்வாறு (அவரிடம் போதுமான செல்வம்) இல்லையென்றால், அந்த அடிமையில் அவர் விடுதலை செய்த பகுதி மட்டுமே விடுதலையாகும்."
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ مِنَ الْعَبْدِ، فَكَانَ لَهُ مِنَ الْمَالِ مَا يَبْلُغُ قِيمَتَهُ، يُقَوَّمُ عَلَيْهِ قِيمَةَ عَدْلٍ، وَأُعْتِقَ مِنْ مَالِهِ، وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ .
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யாரேனும் ஓர் அடிமையில் தனக்குள்ள பங்கை விடுதலை செய்து, அந்த அடிமையின் மதிப்பையும் எட்டும் அளவுக்கு அவரிடம் செல்வம் இருந்தால், அந்த அடிமைக்கு (உரிமையாளர் மீது) நியாயமான விலை நிர்ணயிக்கப்பட்டு, அவருடைய செல்வத்திலிருந்து அந்த அடிமை (முழுமையாக) விடுதலை செய்யப்படுவான். இல்லையெனில், அந்த அடிமையில் அவர் விடுதலை செய்த பகுதி மட்டுமே விடுதலை பெற்றதாகும்."
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு கூறினார்கள் என அறிவித்தார்கள்:
ஒருவர் ஓர் அடிமையில் தமக்குள்ள பங்கை விடுதலை செய்து, அந்த அடிமையின் முழு விலையையும் செலுத்துவதற்கு அவரிடம் போதுமான பணமும் இருந்தால், அந்த அடிமைக்கு நியாயமான விலை நிர்ணயிக்கப்பட்டு, (அந்த அடிமையில் பங்குள்ள) அவருடைய கூட்டாளிகளுக்கு அவர்களின் பங்குகள் கொடுக்கப்பட்டு, அந்த அடிமை (முழுமையாக) விடுதலை செய்யப்படுவார். இல்லையெனில், (அவர் விடுதலை செய்த) அந்தப் பகுதி மட்டுமே விடுதலை பெறும்.
இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் ஓர் அடிமையில் தமக்குள்ள பங்கை விடுதலை செய்கிறாரோ, அந்த அடிமையின் (முழு) விலையையும் எட்டும் அளவுக்கு அவரிடம் செல்வம் இருந்தால், அந்த அடிமைக்கு நியாயமான விலை மதிப்பிடப்பட்டு, (மற்ற) கூட்டாளிகளுக்கு அவர்களுடைய பங்குகளை அவர் கொடுத்துவிட வேண்டும். அப்போது அந்த அடிமை (முழுமையாக) விடுதலை பெறுவான். இல்லையென்றால், அந்த அடிமையில் அவர் விடுதலை செய்த அளவு மட்டுமே விடுதலையாகும்."
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஓர் அடிமையில் தனது பங்கை எவர் விடுதலை செய்கிறாரோ, மேலும் அவரிடம் (அந்த அடிமையின்) முழு விலையையும் (மற்ற பங்காளிகளுக்குச்) செலுத்துவதற்குப் போதுமான செல்வம் இருந்தால், அவர் மீது ஒரு நியாயமான விலை நிர்ணயிக்கப்பட்டு (மீதமுள்ள பங்குகளின் மதிப்பை அவர் செலுத்த வேண்டும்); இல்லையெனில், அவர் விடுவித்த அளவிற்கு மட்டுமே அவன் (அடிமை) விடுதலை செய்யப்பட்டவனாவான்."
இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் வழியாகவே (அடிமை விடுதலை குறித்த) மேற்கண்ட ஹதீஸ் பல அறிவிப்பாளர் தொடர்களில் வந்துள்ளது.
அய்யூப் மற்றும் யஹ்யா பின் ஸயீத் ஆகியோரின் அறிவிப்பைத் தவிர மற்றவர்களின் அறிவிப்பில், "அவரிடம் செல்வம் இல்லையென்றால், அந்த அடிமையில் விடுதலை செய்யப்பட்ட பாகம் மட்டுமே விடுதலையாகும்" எனும் வாசகம் இடம்பெறவில்லை. அவ்விருவர் மட்டுமே இந்த வாசகத்தை ஹதீஸில் குறிப்பிட்டுள்ளனர். மேலும், "இது (நபிமொழியான) ஹதீஸில் உள்ளதா? அல்லது நாஃபிஉ தம் தரப்பிலிருந்து சொன்னாரா? என்பது எங்களுக்குத் தெரியாது" என்றும் கூறியுள்ளனர்.
லைஸ் பின் ஸஅத் அவர்களின் அறிவிப்பைத் தவிர வேறு எவருடைய அறிவிப்பிலும், "(நான்) இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சொல்லக் கேட்டேன்" எனும் வாசகம் இடம்பெறவில்லை.
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதாக அறிவித்தார்கள்:
"எவரேனும் ஓர் அடிமையில் தமக்குள்ள பங்கை விடுதலை செய்தால், அந்த அடிமைக்கு ஒரு நியாயமான விலை நிர்ணயிக்கப்பட வேண்டும். (அவர்) தனது கூட்டாளிகளுக்கு அவர்களின் பங்குகளைக் கொடுக்க வேண்டும். (அவ்வாறு கூட்டாளிகளுக்குப் பங்குகளைக் கொடுத்தால்) அந்த அடிமை முழுமையாக விடுதலை செய்யப்படுவார். அவ்வாறு (கூட்டாளிகளுக்குப் பங்குகளைக் கொடுக்க) முடியாவிட்டால், அவர் விடுதலை செய்த பங்கின் அளவிற்கு (மட்டுமே) அந்த அடிமை விடுதலை செய்யப்படுவார்."
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் ஓர் அடிமையின் ஒரு பங்கை – அல்லது (அறிவிப்பாளர்) 'ஒரு பகுதி' என்றோ, அல்லது 'அதில் தமக்குள்ள ஒரு பங்கு' என்றோ (மாற்றுச் சொற்களால்) கூறினாரோ – விடுதலை செய்கிறாரோ, பின்னர் அவருக்கு நியாயமான விலைக்கேற்ப அந்த அடிமையின் முழு விலையையும் ஈடுசெய்யும் அளவுக்குச் செல்வம் இருக்குமானால், அந்த அடிமை முழுமையாக விடுதலை பெற்றவராவார். இல்லையெனில், அந்த அடிமையிலிருந்து அவர் விடுவித்த பகுதி மட்டுமே விடுதலை பெற்றதாகும் (மீதிப் பகுதி அடிமையாகவே இருக்கும்)."
அய்யூப் (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவர்) கூறினார்கள்: "ஒருவேளை நாஃபி அவர்கள் இந்த ஹதீஸில், 'அதாவது, அந்த அடிமையிலிருந்து அவர் விடுவித்த பகுதி மட்டுமே விடுதலை பெற்றதாகும்' என்று கூறியிருக்கலாம் (என்று விளக்கமளித்தார்)."
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“ஒரு அடிமையில் தனது பங்கை எவர் விடுதலை செய்கிறாரோ, அந்த அடிமையின் விலை நியாயமாக மதிப்பிடப்பட வேண்டும். அவரிடம் (அடிமையின்) முழு விலையைச் செலுத்தப் போதுமான செல்வம் இருந்தால், அவர் தனது கூட்டாளிகளுக்கு அவர்களின் பங்குகளின் விலையைக் (பணத்தின் மூலம்) கொடுத்து, அந்த அடிமையை (முழுமையாக) விடுதலை செய்ய வேண்டும். இல்லையெனில், அவர் விடுவித்த பகுதி மட்டுமே விடுதலையாகும்.”
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “யார் ஓர் அடிமையில் தமக்குரிய பங்கை விடுதலை செய்து, அந்த அடிமையின் (முழு) விலையைச் செலுத்தும் அளவுக்கு அவரிடம் செல்வம் இருந்தால், அந்த அடிமைக்கு நியாயமான விலை மதிப்பிடப்பட்டு, கூட்டாளிகளுக்கு அவர்களுடைய பங்கை அவர் கொடுத்துவிட வேண்டும். அப்போது அந்த அடிமை (முழுமையாக) விடுதலையாகிவிடுவான். இல்லையெனில், அந்த அடிமையிலிருந்து அவர் விடுதலை செய்த பங்கு மட்டுமே விடுதலை ஆகும்.”