நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் ஒருவர் மற்றொரு மனிதரைப் புகழ்ந்தார். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "உனக்குக் கேடுண்டாகட்டும்! நீ உன் தோழரின் கழுத்தைத் துண்டித்துவிட்டாய்! நீ உன் தோழரின் கழுத்தைத் துண்டித்துவிட்டாய்!" என்று பலமுறை கூறிவிட்டு, பின்னர் மேலும் கூறினார்கள், "உங்களில் எவரேனும் தம் சகோதரரைப் புகழ வேண்டியிருந்தால் (அதாவது, தவிர்க்க முடியாத சூழ்நிலையில்), அவர் 'இன்னாரை நான் (இன்னின்ன தன்மைகளைக் கொண்டவராக) எண்ணுகிறேன்; அல்லாஹ்வே அவனது கணக்கன்; அல்லாஹ்வுக்கு முன்னால் எவருடைய நன்னடத்தையையும் நான் உறுதிப்படுத்த மாட்டேன். (எனினும்,) அவர் இன்னின்ன விதமாக இருக்கிறார் என நான் எண்ணுகிறேன்' என்று கூறட்டும், அவர் அதைப் பற்றி (உண்மையாகவே) அறிந்திருந்தால்."
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَثْنَى عَلَيْهِ رَجُلٌ خَيْرًا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَيْحَكَ قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ ـ يَقُولُهُ مِرَارًا ـ إِنْ كَانَ أَحَدُكُمْ مَادِحًا لاَ مَحَالَةَ فَلْيَقُلْ أَحْسِبُ كَذَا وَكَذَا. إِنْ كَانَ يُرَى أَنَّهُ كَذَلِكَ، وَحَسِيبُهُ اللَّهُ، وَلاَ يُزَكِّي عَلَى اللَّهِ أَحَدًا ". قَالَ وُهَيْبٌ عَنْ خَالِدٍ " وَيْلَكَ ".
அபூ பக்ரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னிலையில் ஒரு மனிதர் குறிப்பிடப்பட்டார்; அப்போது மற்றொரு மனிதர் அவரைப் புகழ்ந்தார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "உமக்குக் கேடுதான்! நீர் உம்முடைய தோழரின் கழுத்தை வெட்டிவிட்டீர்" என்று கூறினார்கள். இதனை அவர்கள் பலமுறை கூறினார்கள். (மேலும்), "உங்களில் எவரேனும் (ஒருவரைப்) புகழ்வது தவிர்க்க முடியாததாக இருந்தால், அவர் (புகழப்படுபவரை) உண்மையாகவே அவ்வாறு கருதுவாராயின், 'அவர் இன்னின்ன தன்மையுடையவர் என நான் எண்ணுகிறேன்; அல்லாஹ்வே அவரைக் கணக்கெடுப்பவன்; அல்லாஹ்வுக்கு முன்னால் எவரையும் நான் தூய்மையானவர் என்று கூறமாட்டேன்' என்று சொல்லட்டும்" என்றார்கள். வுஹைப் (ரஹ்) அவர்கள் காலித் (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கையில் ("வய்ஹக" என்பதற்குப் பகரமாக) "வைலக" (உமக்குக் கேடு உண்டாகட்டும்) என்று கூறினார்கள்.
அபூ பக்ரா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
ஒரு மனிதர் மற்றொரு மனிதரை நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் முன்னிலையில் புகழ்ந்தார். அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "உனக்குக் கேடு உண்டாகட்டும்! உன் தோழரின் கழுத்தை நீ துண்டித்துவிட்டாய்; உன் தோழரின் கழுத்தை நீ துண்டித்துவிட்டாய்" என்று பலமுறை கூறினார்கள்.
பிறகு (நபியவர்கள் கூறினார்கள்): "உங்களில் ஒருவர் தம் தோழரைத் தவிர்க்க முடியாமல் புகழ வேண்டியிருந்தால், அவர் பின்வருமாறு கூறட்டும்:
(பொருள்: இன்னாரை நான் (நல்லவர் என்று) கருதுகிறேன்; அல்லாஹ்வே அவரைக் கணக்கெடுப்பவன். அல்லாஹ்வுக்கு முன்னால் யாரையும் நான் பரிசுத்தமானவர் என்று பறைசாற்றமாட்டேன்).
(மேலும்) அவர் அந்தத் தோழரைப் பற்றி (குறிப்பிட்ட நல்ல குணங்களை) அறிந்திருந்தால், 'அவரை நான் இன்னின்னவாறு கருதுகிறேன்' என்று சொல்லட்டும்" என்றார்கள்.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَبَلَةَ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ،
ح وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا غُنْدَرٌ، قَالَ شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ عَبْدِ،
الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ذُكِرَ عِنْدَهُ رَجُلٌ فَقَالَ
رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا مِنْ رَجُلٍ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَفْضَلُ مِنْهُ فِي كَذَا
وَكَذَا . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَيْحَكَ قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ " . مِرَارًا يَقُولُ
ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ كَانَ أَحَدُكُمْ مَادِحًا أَخَاهُ لاَ مَحَالَةَ فَلْيَقُلْ
أَحْسِبُ فُلاَنًا إِنْ كَانَ يُرَى أَنَّهُ كَذَلِكَ وَلاَ أُزَكِّي عَلَى اللَّهِ أَحَدًا " .
அபூபக்ரா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களின் முன்னிலையில் ஒரு மனிதரைப் பற்றிக் குறிப்பிடப்பட்டது. அப்போது ஒருவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பிறகு இன்னின்ன விஷயங்களில் இவரை விடச் சிறந்த மனிதர் எவருமில்லை" என்று கூறினார்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உமக்குக் கேடு உண்டாகட்டும்! நீர் உமது தோழரின் கழுத்தை அறுத்துவிட்டீர்" என்று பலமுறை கூறினார்கள்.
பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உங்களில் ஒருவர் தனது சகோதரரைப் புகழ்ந்தே ஆகவேண்டும் என்றிருந்தால், - அவர் உண்மையில் அவ்வாறுதான் இருக்கிறார் என்று இவர் கருதினால் - 'நான் இன்னாரை (நல்லவர் என்று) கருதுகிறேன்; அல்லாஹ்வுக்கு முன்னால் எவரையும் நான் தூய்மையானவர் என்று பறைசாற்றமாட்டேன்' என்று சொல்லட்டும்."