جامع الترمذي

16. كتاب الديات عن رسول الله صلى الله عليه وسلم

ஜாமிஉத் திர்மிதீ

16. இரத்த பரிகாரம் பற்றிய நூல்

باب مَا جَاءَ فِي الدِّيَةِ كَمْ هِيَ مِنَ الإِبِلِ
இரத்தப் பரிகாரம் பற்றி என்ன அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது, அது எத்தனை ஒட்டகங்களாகும்?
1386
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ الْكُوفِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنِ الْحَجَّاجِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ خِشْفِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ، قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي دِيَةِ الْخَطَإِ عِشْرِينَ بِنْتَ مَخَاضٍ وَعِشْرِينَ بَنِي مَخَاضٍ ذُكُورًا وَعِشْرِينَ بِنْتَ لَبُونٍ وَعِشْرِينَ جَذَعَةً وَعِشْرِينَ حِقَّةً ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ‏.‏ حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، وَأَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ، نَحْوَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ لاَ نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ مَوْقُوفًا ‏.‏ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّ الدِّيَةَ تُؤْخَذُ فِي ثَلاَثِ سِنِينَ فِي كُلِّ سَنَةٍ ثُلُثُ الدِّيَةِ وَرَأَوْا أَنَّ دِيَةَ الْخَطَإِ عَلَى الْعَاقِلَةِ ‏.‏ وَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنَّ الْعَاقِلَةَ قَرَابَةُ الرَّجُلِ مِنْ قِبَلِ أَبِيهِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا الدِّيَةُ عَلَى الرِّجَالِ دُونَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ مِنَ الْعَصَبَةِ يُحَمَّلُ كُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ رُبُعَ دِينَارٍ ‏.‏ وَقَدْ قَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى نِصْفِ دِينَارٍ فَإِنْ تَمَّتِ الدِّيَةُ وَإِلاَّ نُظِرَ إِلَى أَقْرَبِ الْقَبَائِلِ مِنْهُمْ فَأُلْزِمُوا ذَلِكَ ‏.‏
இப்னு மஸ்ஊத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தவறுதலாக நிகழும் கொலைக்கான நஷ்ட ஈட்டுத் தொகையாக (திய்யத்), இருபது 'பின்த் மகாத்'களையும், இருபது ஆண் 'பனீ மகாத்'களையும், இருபது 'பின்த் லபூன்'களையும், இருபது 'ஜதஆ'க்களையும் மற்றும் இருபது 'ஹிக்கா'க்களையும் நிர்ணயித்தார்கள்.

(இமாம் திர்மிதி (ரஹ்) கூறுகிறார்கள்): இந்தத் தலைப்பில் அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரலி) அவர்களிடமிருந்தும் அறிவிப்பு உள்ளது. மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடர் வாயிலாகவும் இது போன்றே அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்கள்: இப்னு மஸ்ஊத் (ரலி) அவர்களின் இந்த ஹதீஸ் இந்த வழியில் தவிர (வேறெந்த வழியிலும்) 'மர்ஃபூஃ' ஆக (நபித்தோழர் வழியாக நபிகளாருடன் இணைந்த தொடராக) நாம் அறியவில்லை. அப்துல்லாஹ் (இப்னு மஸ்ஊத்) அவர்களிடமிருந்து இது 'மவ்கூஃப்' ஆகவும் (நபித்தோழரின் கூற்றாக) அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. அறிஞர்களில் சிலர் இக்கருத்தையே கொண்டுள்ளனர். இது அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கூற்றாகும்.

மேலும், நஷ்ட ஈட்டுத் தொகையானது மூன்று ஆண்டுகளில், ஒவ்வொரு ஆண்டும் நஷ்ட ஈட்டின் மூன்றில் ஒரு பங்கு என வசூலிக்கப்பட வேண்டும் என்பதில் அறிஞர்களிடையே ஒருமித்த கருத்து உள்ளது. தவறுதலாக நடக்கும் கொலைக்கான நஷ்ட ஈட்டை 'ஆக்கிலா'வினர் (கொலையாளியின் தந்தை வழி உறவினர்கள்) ஏற்க வேண்டும் என்றும் அவர்கள் கருதுகின்றனர். அவர்களில் சிலர், 'ஆக்கிலா' என்பது ஒருவரின் தந்தை வழி உறவினர்கள் என்று கருதுகின்றனர். இது மாலிக் மற்றும் ஷாஃபிஈ ஆகியோரின் கூற்றாகும்.

இன்னும் சிலர், "நஷ்ட ஈடு என்பது பெண்களோ சிறுவர்களோ அன்றி, தந்தை வழி உறவினரான ஆண்களின் மீதே கடமையாகும். அவர்களில் ஒவ்வொரு ஆணும் கால் தீனார் அளிக்க வேண்டும்" என்று கூறுகின்றனர். இன்னும் சிலர் "அரை தீனார் வரை" என்றும் கூறியுள்ளனர். அதன் மூலம் நஷ்ட ஈடு பூர்த்தியானால் சரியே; இல்லையெனில் அவர்களுக்கு நெருக்கமான கோத்திரத்தாரிடம் கவனிக்கப்பட்டு, அவர்கள் மீது அது கடமையாக்கப்படும்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1387
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا حَبَّانُ، وَهُوَ ابْنُ هِلاَلٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ، أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ مَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا دُفِعَ إِلَى أَوْلِيَاءِ الْمَقْتُولِ فَإِنْ شَاءُوا قَتَلُوا وَإِنْ شَاءُوا أَخَذُوا الدِّيَةَ وَهِيَ ثَلاَثُونَ حِقَّةً وَثَلاَثُونَ جَذَعَةً وَأَرْبَعُونَ خَلِفَةً وَمَا صَالَحُوا عَلَيْهِ فَهُوَ لَهُمْ ‏ ‏ ‏.‏ وَذَلِكَ لِتَشْدِيدِ الْعَقْلِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏
அம்ர் இப்னு ஷுஐப் (ரழி) அவர்கள் தனது தந்தை வழியாக தனது பாட்டனாரிடமிருந்து அறிவித்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யார் ஒரு இறைநம்பிக்கையாளரை வேண்டுமென்றே கொலை செய்கிறாரோ, அவர் கொல்லப்பட்டவரின் வாரிசுகளிடம் ஒப்படைக்கப்படுவார். அவர்கள் விரும்பினால், அவரைக் கொலை செய்யலாம், அல்லது அவர்கள் விரும்பினால், நஷ்டஈட்டைப் பெற்றுக்கொள்ளலாம். அது முப்பது 'ஹிக்கா'க்கள், முப்பது 'ஜதாஆ'க்கள் மற்றும் நாற்பது கர்ப்பிணி ஒட்டகங்கள் ஆகும். இதற்கு மேல் அவர்கள் எதை சமாதானம் செய்துகொண்டாலும், அது அவர்களுக்கே உரியதாகும்." இது நஷ்டஈட்டின் கடுமையின் காரணமாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي الدِّيَةِ كَمْ هِيَ مِنَ الدَّرَاهِمِ
இரத்த பரிகாரம் பற்றி என்ன கூறப்பட்டுள்ளது, அது எத்தனை திர்ஹம்கள் ஆகும்?
1388
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ الطَّائِفِيُّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ جَعَلَ الدِّيَةَ اثْنَىْ عَشَرَ أَلْفًا ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள், இரத்தப் பழிக்குரிய தொகையை பன்னிரண்டாயிரமாக நிர்ணயித்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1389
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ كَلاَمٌ أَكْثَرُ مِنْ هَذَا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلاَ نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ غَيْرَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الدِّيَةَ عَشَرَةَ آلاَفٍ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ ‏.‏ وَقَالَ الشَّافِعِيُّ لاَ أَعْرِفُ الدِّيَةَ إِلاَّ مِنَ الإِبِلِ وَهِيَ مِائَةٌ مِنَ الإِبِلِ أَوْ قِيمَتُهَا ‏.‏
இக்ரிமா அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முந்தைய ஹதீஸைப்) போன்றே அறிவிக்கிறார்கள். ஆனால், இதில் அவர்கள் "இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து" என்பதைக் குறிப்பிடவில்லை. இப்னு உயைனா அவர்களின் (இந்த) அறிவிப்பில் இதை விட அதிகமான செய்திகள் உள்ளன.

அபூ ஈஸா (திர்மிதீ) கூறுகிறார்: முஹம்மத் பின் முஸ்லிம் அவர்களைத் தவிர வேறு யாரும் இந்த ஹதீஸில் "இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) வழியாக" என்று குறிப்பிட்டதாக நாம் அறியவில்லை. சில அறிஞர்களிடம் நடைமுறை இந்த ஹதீஸின் அடிப்படையிலேயே உள்ளது. இதுவே அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கருத்தாகும். இன்னும் சில அறிஞர்கள் தியத் (நஷ்ட ஈட்டுத்) தொகை பத்தாயிரம் (திர்ஹம்கள்) என்று கருதுகின்றனர். இது சுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ மற்றும் கூஃபா வாசிகள் ஆகியோரின் கருத்தாகும். ஷாஃபிஈ அவர்கள் கூறினார்கள்: "தியத் என்பது ஒட்டகங்களைத் தவிர வேறெதிலும் இருப்பதாக நான் அறியவில்லை. அது நூறு ஒட்டகங்கள் அல்லது அதன் மதிப்பாகும்."

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي الْمُوضِحَةِ ‏.‏
மவாதிஹ் எலும்பை வெளிப்படுத்தும் காயங்கள் பற்றி என்ன அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது
1390
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، أَخْبَرَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ فِي الْمَوَاضِحِ خَمْسٌ خَمْسٌ ‏ ‏ ‏.‏ قال أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ أَنَّ فِي الْمُوضِحَةِ خَمْسًا مِنَ الإِبِلِ ‏.‏
அம்ர் பின் ஷுஐப் (அவர்கள்) அறிவித்தார்கள்: தம் தந்தை, அவர் தம் பாட்டனார் (ரழி) அவர்கள் வாயிலாக நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மவாழிஹ் (எலும்பு தெரியும்) காயங்களுக்கு ஐந்து (ஒட்டகங்கள்) ஈடாகும்."

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: இது 'ஹஸன்' எனும் தரத்தைச் சார்ந்த ஹதீஸாகும். அறிஞர்களிடத்தில் செயல்முறை இதன் அடிப்படையிலேயே அமைந்துள்ளது. 'மூழிஹா' காயத்திற்கு ஐந்து ஒட்டகங்கள் (ஈட்டுத்தொகை) என்பது சுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ, ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கருத்தாகும்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي دِيَةِ الأَصَابِعِ ‏.‏
விரல்களுக்கான இரத்த பரிகாரம் குறித்து என்ன அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது
1391
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو النَّحْوِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ دِيَةُ الأَصَابِعِ الْيَدَيْنِ وَالرِّجْلَيْنِ سَوَاءٌ عَشْرٌ مِنَ الإِبِلِ لِكُلِّ أُصْبُعٍ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي مُوسَى وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) கூறினார்கள்: "கைகளின் விரல்களுக்கும் பாதங்களின் விரல்களுக்கும் திய்யத் (இழப்பீடு) சமமானதாகும்: ஒவ்வொரு விரலுக்கும் பத்து ஒட்டகங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1392
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ هَذِهِ وَهَذِهِ سَوَاءٌ ‏ ‏ ‏.‏ يَعْنِي الْخِنْصَرَ وَالإِبْهَامَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"இதுவும் இதுவும் சமமானவை" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள். அதாவது, சுண்டு விரலையும் பெருவிரலையும் (குறிப்பிட்டார்கள்).

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي الْعَفْوِ ‏.‏
தண்டனையை மன்னிப்பது பற்றி வந்துள்ளவை
1393
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا أَبُو السَّفَرِ، قَالَ دَقَّ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ سِنَّ رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَاسْتَعْدَى عَلَيْهِ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ لِمُعَاوِيَةَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ هَذَا دَقَّ سِنِّي ‏.‏ قَالَ مُعَاوِيَةُ إِنَّا سَنُرْضِيكَ وَأَلَحَّ الآخَرُ عَلَى مُعَاوِيَةَ فَأَبْرَمَهُ فَلَمْ يُرْضِهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاوِيَةُ شَأْنَكَ بِصَاحِبِكَ ‏.‏ وَأَبُو الدَّرْدَاءِ جَالِسٌ عِنْدَهُ قَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ مَا مِنْ رَجُلٍ يُصَابُ بِشَيْءٍ فِي جَسَدِهِ فَيَتَصَدَّقُ بِهِ إِلاَّ رَفَعَهُ اللَّهُ بِهِ دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهِ خَطِيئَةً ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ الأَنْصَارِيُّ أَأَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَاىَ وَوَعَاهُ قَلْبِي ‏.‏ قَالَ فَإِنِّي أَذَرُهَا لَهُ ‏.‏ قَالَ مُعَاوِيَةُ لاَ جَرَمَ لاَ أُخَيِّبُكَ ‏.‏ فَأَمَرَ لَهُ بِمَالٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَلاَ أَعْرِفُ لأَبِي السَّفَرِ سَمَاعًا مِنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَأَبُو السَّفَرِ اسْمُهُ سَعِيدُ بْنُ أَحْمَدَ وَيُقَالُ ابْنُ يُحْمِدَ الثَّوْرِيُّ ‏.‏
அபூ அஸ்-ஸஃபர் அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"குறைஷிக் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒரு நபர், அன்சாரித் தோழர் ஒருவரின் பல்லை உடைத்துவிட்டார். எனவே பாதிக்கப்பட்ட அன்சாரி, முஆவியா (ரழி) அவர்களிடம் சென்று, அவருக்கு (குறைஷிக்கு) எதிராக முறையிட்டார். அவர் முஆவியா (ரழி) அவர்களிடம், 'முஃமின்களின் தளபதியே! இவர் என் பற்களில் ஒன்றை உடைத்துவிட்டார்' என்று கூறினார்.

அதற்கு முஆவியா (ரழி), 'நாம் உம்மைத் திருப்திப்படுத்துவோம் (நஷ்டஈடு பெற்றுத் தருவோம்)' என்று கூறினார். ஆனால் வந்தவர் (நஷ்டஈட்டை ஏற்க மறுத்து) முஆவியா (ரழி) அவர்களை வற்புறுத்தினார். அவர் (முஆவியா அளித்த தீர்ப்பில்) திருப்தியடையவில்லை. எனவே முஆவியா (ரழி) அவரிடம், 'உம்முடைய தோழர் விஷயத்தில் நீர் விரும்பியதைச் செய்துகொள்ளும் (பழிக்குப்பழி வாங்கிக்கொள்ளும்)' என்று கூறிவிட்டார்.

அப்போது அபூதர்தா (ரழி) அவர்கள் அருகில் அமர்ந்திருந்தார்கள். அபூதர்தா (ரழி) கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் செவியுற்றேன்:
"எந்த ஒரு மனிதர் தன் உடலில் காயப்படுத்தப்பட்டு, (பழிக்குப்பழி வாங்காமல்) அதை தர்மமாக விட்டுவிடுகிறாரோ (மன்னிக்கிறாரோ), அதற்காக அல்லாஹ் அவருக்கு ஒரு அந்தஸ்தை உயர்த்துகிறான்; மேலும் அவரிடமிருந்து ஒரு பாவத்தை நீக்குகிறான்."'

உடனே அந்த அன்சாரி, 'இதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து நீங்களே கேட்டீர்களா?' என்று வினவினார். அதற்கு அவர் (அபூதர்தா), 'என் இரு செவிகளும் அதைக் கேட்டன; என் இதயம் அதை உள்வாங்கிக் கொண்டது' என்று பதிலளித்தார்.

உடனே அந்த அன்சாரி, 'அப்படியானால், நான் அதை அவருக்காக (அந்தக் குறைஷிக்காக மன்னിച്ചു) விட்டுவிடுகிறேன்' என்று கூறினார்.

முஆவியா (ரழி) அவர்கள், 'நிச்சயமாக நான் உம்மை ஏமாற்றம் அடையச் செய்யமாட்டேன்' என்று கூறி, அவருக்குப் (பெருமளவு) செல்வம் வழங்கும்படி உத்தரவிட்டார்."

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِيمَنْ رُضِخَ رَأْسُهُ بِصَخْرَةٍ ‏.‏
ஒருவரின் தலை பாறையால் உடைக்கப்பட்டது பற்றி அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது
1394
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ خَرَجَتْ جَارِيَةٌ عَلَيْهَا أَوْضَاحٌ فَأَخَذَهَا يَهُودِيٌّ فَرَضَخَ رَأْسَهَا بِحَجَرٍ وَأَخَذَ مَا عَلَيْهَا مِنَ الْحُلِيِّ ‏.‏ قَالَ فَأُدْرِكَتْ وَبِهَا رَمَقٌ فَأُتِيَ بِهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَنْ قَتَلَكِ أَفُلاَنٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ بِرَأْسِهَا لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَفُلاَنٌ ‏"‏ ‏.‏ حَتَّى سُمِّيَ الْيَهُودِيُّ فَقَالَتْ بِرَأْسِهَا أَىْ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَأُخِذَ فَاعْتَرَفَ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُضِخَ رَأْسُهُ بَيْنَ حَجَرَيْنِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ قَوَدَ إِلاَّ بِالسَّيْفِ ‏.‏
அனஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

ஒரு சிறுமி வெள்ளி ஆபரணங்களை அணிந்து கொண்டு வெளியே சென்றாள். ஒரு யூதன் அவளைப் பிடித்து, ஒரு கல்லால் அவளது தலையை நசுக்கி, அவள் அணிந்திருந்த நகைகளையும் எடுத்துக்கொண்டான். அவள் உயிர் ஊசலாடிக் கொண்டிருந்த நிலையில் கண்டெடுக்கப்பட்டு, நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கொண்டுவரப்பட்டாள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "உன்னைக் கொன்றது யார்? இன்னாரா?" என்று கேட்டார்கள். அவள் தனது தலையால் 'இல்லை' என்று சைகை செய்தாள். பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள், "இன்னாரா?" என்று அந்த யூதனின் பெயரைக் குறிப்பிடும் வரை (கேட்டார்கள்). அப்போது அவள் தனது தலையால் 'ஆம்' என்று சைகை செய்தாள். எனவே அவன் பிடிக்கப்பட்டு (விசாரித்தபோது), குற்றத்தை ஒப்புக்கொண்டான். ஆகவே, அவனது தலையை இரண்டு கற்களுக்கு இடையில் வைத்து நசுக்குமாறு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உத்தரவிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي تَشْدِيدِ قَتْلِ الْمُؤْمِنِ ‏.‏
நம்பிக்கையாளரைக் கொல்வதன் கடுமையைப் பற்றி வந்துள்ளவை
1395
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ لَزَوَالُ الدُّنْيَا أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ قَتْلِ رَجُلٍ مُسْلِمٍ ‏ ‏ ‏.‏
'அப்துல்லாஹ் பின் 'அம்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உலகம் அழிந்து போவது என்பது, ஒரு முஸ்லிம் மனிதனைக் கொல்வதை விட அல்லாஹ்விடம் மிகவும் அற்பமானதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1395
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ سَعْدٍ، وَابْنِ، عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَبُرَيْدَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو هَكَذَا رَوَاهُ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، فَلَمْ يَرْفَعْهُ وَهَكَذَا رَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، مَوْقُوفًا وَهَذَا أَصَحُّ مِنَ الْحَدِيثِ الْمَرْفُوعِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து (அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது), மற்றும் இதுவும் (முந்தைய ஹதீஸைப்) போன்றதேயாகும்; ஆனால் அவர்கள் அதனை 'மர்ஃபூஃ' ஆக அறிவிக்கவில்லை.

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: இது இப்னு அபீ அதீ அறிவித்த ஹதீஸை விடச் சரியானதாகும். மேலும் இந்த அத்தியாயத்தில் ஸஅத், இப்னு அப்பாஸ், அபூ ஸயீத், அபூ ஹுரைரா, உக்பா பின் ஆமிர், இப்னு மஸ்வூத் மற்றும் புரைதா (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன.

அபூ ஈஸா கூறுகிறார்: அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்களின் ஹதீஸை, இப்னு அபீ அதீ என்பவர் ஷுஅபாவிடமிருந்து, யஅலா பின் அதாவிடமிருந்து, அவரின் தந்தையிடமிருந்து, அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள் வாயிலாக நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (வந்ததாக) அறிவித்தார். (ஆனால்) முஹம்மத் பின் ஜஅஃபர் மற்றும் பலர் ஷுஅபாவிடமிருந்து, யஅலா பின் அதாவிடமிருந்து (அறிவித்தனர்); ஆனால் இதனை 'மர்ஃபூஃ' ஆக அறிவிக்கவில்லை. இவ்வாறே ஸுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ அவர்களும் யஅலா பின் அதாவிடமிருந்து இதனை 'மவ்கூஃப்' ஆக அறிவித்தார். 'மர்ஃபூஃ' ஆன ஹதீஸை விட இதுவே மிகச் சரியானதாகும்.

باب الْحُكْمِ فِي الدِّمَاءِ ‏.‏
இரத்தம் சிந்துதல் சம்பந்தமான வழக்குகளுக்கான தீர்ப்புகள்
1396
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحْكَمُ بَيْنَ الْعِبَادِ فِي الدِّمَاءِ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الأَعْمَشِ مَرْفُوعًا وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக மக்களுக்கு மத்தியில் முதன்முதலில் தீர்ப்பளிக்கப்படும் வழக்குகள் இரத்தப்பழி தொடர்பானவையே."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1397
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فِي الدِّمَاءِ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அடியார்களுக்கிடையில் முதன்முதலில் தீர்ப்பளிக்கப்படும் வழக்குகள் இரத்தக் கொலைகள் தொடர்பானவை ஆகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1398
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، عَنْ يَزِيدَ الرَّقَاشِيِّ، حَدَّثَنَا أَبُو الْحَكَمِ الْبَجَلِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، وَأَبَا، هُرَيْرَةَ يَذْكُرَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ لَوْ أَنَّ أَهْلَ السَّمَاءِ وَأَهْلَ الأَرْضِ اشْتَرَكُوا فِي دَمِ مُؤْمِنٍ لأَكَبَّهُمُ اللَّهُ فِي النَّارِ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ ‏. ‏وَأَبُو الْحَكَمِ الْبَجَلِيُّ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي نُعْمٍ الْكُوفِيُّ.
அபூ ஸயீத் அல்-குத்ரீ (ரழி) மற்றும் அபூ ஹுரைரா (ரழி) ஆகியோர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக அறிவிக்கிறார்கள்:

'வானங்களில் வசிப்பவர்களும் பூமியில் வசிப்பவர்களும் அனைவரும் ஓர் இறைநம்பிக்கையாளரின் இரத்தத்தைச் சிந்துவதில் பங்கெடுத்தால், அல்லாஹ் அவர்களை நரக நெருப்பில் வீசுவான்.'

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي الرَّجُلِ يَقْتُلُ ابْنَهُ يُقَادُ مِنْهُ أَمْ لاَ
ஒரு மனிதன் தன் மகனைக் கொன்றால் அவனுக்கு பழிவாங்கப்பட வேண்டுமா அல்லது இல்லையா என்பது பற்றி அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது
1399
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنْ سُرَاقَةَ بْنِ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ، قَالَ حَضَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُقِيدُ الأَبَ مِنِ ابْنِهِ وَلاَ يُقِيدُ الاِبْنَ مِنْ أَبِيهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ سُرَاقَةَ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِصَحِيحٍ رَوَاهُ إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنِ الْمُثَنَّى بْنِ الصَّبَّاحِ ‏.‏ وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ مُرْسَلاً وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الأَبَ إِذَا قَتَلَ ابْنَهُ لاَ يُقْتَلُ بِهِ وَإِذَا قَذَفَ ابْنَهُ لاَ يُحَدُّ ‏.‏
சுராகா பின் மாலிக் பின் ஜுஃஷும் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தந்தைக்காக (அவரைக் கொன்ற) மகனிடம் பழிவாங்குவதையும்; ஆனால் மகனுக்காக (அவனைக் கொன்ற) தந்தையிடம் பழிவாங்காமல் இருப்பதையும் நான் பார்த்தேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1400
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ، حَدَّثَنَا الأَحْمَرُ، عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ لاَ يُقَادُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ ‏ ‏ ‏.‏
உமர் பின் அல்-கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மகனைக் கொன்றதற்காகத் தந்தை பழிவாங்கப்பட மாட்டார்."

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1401
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ لاَ تُقَامُ الْحُدُودُ فِي الْمَسَاجِدِ وَلاَ يُقْتَلُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ بِهَذَا الإِسْنَادِ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ ‏.‏ وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ الْمَكِّيُّ قَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மஸ்ஜிதுகளில் ஹுதூத் நிறைவேற்றப்படாது; மேலும் பிள்ளைக்காக தந்தை கொல்லப்படமாட்டார்."

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ
மூன்று காரணங்களில் ஒன்றைத் தவிர ஒரு முஸ்லிம் மனிதனின் இரத்தம் சட்டப்பூர்வமாக அனுமதிக்கப்படாது என்பது பற்றி வந்துள்ளதை குறித்து
1402
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ الثَّيِّبُ الزَّانِي وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு மஸ்ஊத் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாரும் வணக்கத்திற்குரியவர் இல்லை என்றும், நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்றும் சாட்சி கூறும் ஒரு முஸ்லிமான மனிதரின் இரத்தம் மூன்று நிலைகளில் ஒன்றைத் தவிர அனுமதிக்கப்பட்டதல்ல: திருமணமான விபச்சாரக்காரர், உயிருக்கு உயிர், மற்றும் தனது மார்க்கத்தைக் கைவிட்டு ஜமாஅத்தை (முஸ்லிம் சமூகத்தை) விட்டுப் பிரிந்து செல்பவர்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِيمَنْ يَقْتُلُ نَفْسًا مُعَاهِدَةً
மு'ஆஹித் ஒருவரைக் கொல்பவர் குறித்து வந்துள்ளவை
1403
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مَعْدِيُّ بْنُ سُلَيْمَانَ، هُوَ الْبَصْرِيُّ عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ أَلاَ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا مُعَاهِدَةً لَهُ ذِمَّةُ اللَّهِ وَذِمَّةُ رَسُولِهِ فَقَدْ أَخْفَرَ بِذِمَّةِ اللَّهِ فَلاَ يَرَحْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ وَإِنَّ رِيحَهَا لَيُوجَدُ مِنْ مَسِيرَةِ سَبْعِينَ خَرِيفًا ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அறிந்துகொள்ளுங்கள்! அல்லாஹ்வின் பொறுப்பிலும் அவனது தூதரின் பொறுப்பிலும் உள்ள உடன்படிக்கை செய்யப்பட்ட ஒருவரை (முஆஹதை) எவர் கொலை செய்கிறாரோ, அவர் அல்லாஹ்வின் பொறுப்பை மீறியவராவார். அவர் சொர்க்கத்தின் வாடையைக்கூட நுகரமாட்டார். நிச்சயமாக அதன் நறுமணம் எழுபது வருடப் பயணத் தொலைவிலிருந்து வீசக்கூடியதாகும்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1404
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ، عَنْ أَبِي سَعْدٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَدَى الْعَامِرِيَّيْنِ بِدِيَةِ الْمُسْلِمِينَ وَكَانَ لَهُمَا عَهْدٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَأَبُو سَعْدٍ الْبَقَّالُ اسْمُهُ سَعِيدُ بْنُ الْمَرْزُبَانِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு ஆமிரிகளுக்கும் முஸ்லிம்களுக்குரியதைப் போன்றே இரத்த ஈட்டுத்தொகையை வழங்கினார்கள். மேலும் அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து உடன்படிக்கையைப் பெற்றிருந்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي حُكْمِ وَلِيِّ الْقَتِيلِ فِي الْقِصَاصِ وَالْعَفْوِ
கொலை செய்யப்பட்டவரின் பாதுகாவலர் கிஸாஸ் (பழிக்குப் பழி) அல்லது மன்னிப்பு ஆகியவற்றில் ஒன்றைத் தேர்ந்தெடுப்பது குறித்து வந்துள்ளவை
1405
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، وَيَحْيَى بْنُ مُوسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مَكَّةَ قَامَ فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يَعْفُوَ وَإِمَّا أَنْ يَقْتُلَ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي شُرَيْحٍ خُوَيْلِدِ بْنِ عَمْرٍو ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ், தம்முடைய தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு மக்கா வெற்றியை வழங்கியபோது, அவர் (ஸல்) மக்களிடையே (உரையாற்ற) நின்றார்கள். அவர் (ஸல்) அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து போற்றினார்கள்; பின்னர் கூறினார்கள்: 'மேலும் எவருக்கேனும் (உறவினர்) ஒருவர் கொல்லப்பட்டால், அவர் இரு சிறந்த தெரிவுகளில் ஒன்றைத் தேர்ந்தெடுக்கலாம்: ஒன்று மன்னிப்பது; அல்லது (கொலை செய்தவனைக்) கொல்வது.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1406
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْكَعْبِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ مَكَّةَ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلاَ يَسْفِكَنَّ فِيهَا دَمًا وَلاَ يَعْضِدَنَّ فِيهَا شَجَرًا فَإِنْ تَرَخَّصَ مُتَرَخِّصٌ فَقَالَ أُحِلَّتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَإِنَّ اللَّهَ أَحَلَّهَا لِي وَلَمْ يُحِلَّهَا لِلنَّاسِ وَإِنَّمَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ هِيَ حَرَامٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ثُمَّ إِنَّكُمْ مَعْشَرَ خُزَاعَةَ قَتَلْتُمْ هَذَا الرَّجُلَ مِنْ هُذَيْلٍ وَإِنِّي عَاقِلُهُ فَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَأَهْلُهُ بَيْنَ خِيرَتَيْنِ إِمَّا أَنْ يَقْتُلُوا أَوْ يَأْخُذُوا الْعَقْلَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ شَيْبَانُ أَيْضًا عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ مِثْلَ هَذَا ‏.‏ - وَرُوِيَ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَلَهُ أَنْ يَقْتُلَ أَوْ يَعْفُوَ أَوْ يَأْخُذَ الدِّيَةَ ‏"‏ ‏.‏ وَذَهَبَ إِلَى هَذَا بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏
அபூ ஷுரைஹ் அல்-கஅபீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக அல்லாஹ் மக்காவை புனிதமாக்கினான்; அது மக்களால் புனிதமாக்கப்படவில்லை. எவர் அல்லாஹ்வையும், இறுதி நாளையும் நம்பிக்கை கொள்கிறாரோ, அவர் அதில் இரத்தம் சிந்த வேண்டாம்; அதன் மரங்களில் எதையும் வெட்ட வேண்டாம். யாரேனும் ஒருவர் 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு இது அனுமதிக்கப்பட்டது' என்று கூறி சலுகை கோரினால், (அவரிடம் கூறுங்கள்:) 'நிச்சயமாக அல்லாஹ் எனக்கு அதை அனுமதித்தான்; ஆனால் அவன் அதை மக்களுக்கு அனுமதிக்கவில்லை. மேலும் அது ஒரு நாளின் ஒரு மணி நேரத்திற்கு மட்டுமே எனக்கு அனுமதிக்கப்பட்டது. பின்னர் அது கியாம நாள் வரை புனிதமானதாக ஆக்கப்பட்டுள்ளது.' பின்னர், 'ஹுதைலைச் சேர்ந்த இந்த மனிதரைக் கொன்ற குஸாஆ குலத்தாரே! நான் அதற்கான நஷ்டஈட்டைப் (திய்யத்) பொறுப்பேற்கிறேன். எனவே, இன்றைய தினத்திற்குப் பிறகு (பாதிக்கப்பட்டவரின் உறவினர்களில்) எவராவது கொல்லப்பட்டால், அவரது குடும்பத்தாருக்கு இரண்டு தேர்வுகள் உள்ளன; ஒன்று அவர்கள் (பழிக்குப் பழி வாங்க) அவனைக் கொன்றுவிடலாம், அல்லது நஷ்டஈட்டைப் (திய்யத்) பெற்றுக் கொள்ளலாம்.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1407
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قُتِلَ رَجُلٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدُفِعَ الْقَاتِلُ إِلَى وَلِيِّهِ فَقَالَ الْقَاتِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ قَتْلَهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ أَمَا إِنَّهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا فَقَتَلْتَهُ دَخَلْتَ النَّارَ ‏ ‏ ‏.‏ فَخَلَّى عَنْهُ الرَّجُلُ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ مَكْتُوفًا بِنِسْعَةٍ ‏.‏ قَالَ فَخَرَجَ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ يُسَمَّى ذَا النِّسْعَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالنِّسْعَةُ حَبْلٌ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களது காலத்தில் ஒரு மனிதர் கொல்லப்பட்டார். எனவே, (பழிவாங்குவதற்காக) அந்தக் கொலையாளி (கொல்லப்பட்டவரின்) வாரிசுதாரரிடம் ஒப்படைக்கப்பட்டார். அந்தக் கொலையாளி, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் அவரைக் கொல்ல நாடவில்லை (வேண்டுமென்றே கொல்லவில்லை)' என்று கூறினார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'அறிந்துகொள்! அவன் (கூறுவதில்) உண்மையாளனாக இருந்து, (இந்நிலையில்) நீ அவனைக் கொன்றால், நீ நரகில் நுழைவாய்' என்று கூறினார்கள். ஆகவே, அவர் (வாரிசுதாரர்) அந்த மனிதரை (கொலையாளியை) விட்டுவிட்டார்."

அவர் (அபூ ஹுரைரா) கூறினார்கள்: "அவர் (கொலையாளி) ஒரு 'நிஸ்ஆ'வினால் (கயிற்றால்) கட்டப்பட்டிருந்தார்."

மேலும் அவர் கூறினார்கள்: "எனவே அவர் தனது 'நிஸ்ஆ'வை இழுத்துக்கொண்டு வெளியேறினார்."

மேலும் அவர் கூறினார்கள்: "எனவே அவர் 'துன்-நிஸ்ஆ' (கயிற்றுக்காரர்) என்று அழைக்கப்பட்டார்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي النَّهْىِ عَنِ الْمُثْلَةِ،
சிதைத்தல் தடை செய்யப்பட்டது பற்றி வந்துள்ளவை
1408
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا بَعَثَ أَمِيرًا عَلَى جَيْشٍ أَوْصَاهُ فِي خَاصَّةِ نَفْسِهِ بِتَقْوَى اللَّهِ وَمَنْ مَعَهُ مِنَ الْمُسْلِمِينَ خَيْرًا فَقَالَ ‏ ‏ اغْزُوا بِسْمِ اللَّهِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ قَاتِلُوا مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ اغْزُوا وَلاَ تَغُلُّوا وَلاَ تَغْدِرُوا وَلاَ تُمَثِّلُوا وَلاَ تَقْتُلُوا وَلِيدًا ‏ ‏ ‏.‏ وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَشَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَأَنَسٍ وَسَمُرَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَأَبِي أَيُّوبَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بُرَيْدَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَكَرِهَ أَهْلُ الْعِلْمِ الْمُثْلَةَ ‏.‏
புரைதா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு படையின் தளபதியை அனுப்பும்போதெல்லாம், அவருக்குத் தனிப்பட்ட முறையில் அல்லாஹ்விடம் தக்வா கொள்ளுமாறும், அவருடன் இருக்கும் முஸ்லிம்களிடம் நல்லவிதமாக நடந்துகொள்ளுமாறும் உபதேசிப்பார்கள். பிறகு கூறுவார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் பெயரால், அல்லாஹ்வின் பாதையில் போரிடுங்கள். அல்லாஹ்வை நிராகரிப்பவர்களுடன் போரிடுங்கள். போரிடுங்கள்; (போர்ச் செல்வங்களில்) மோசடி செய்யாதீர்கள்; துரோகம் செய்யாதீர்கள்; அங்கங்களைச் சிதைக்காதீர்கள்; குழந்தையைக் கொல்லாதீர்கள்.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1409
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ، عَنْ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذِّبْحَةَ وَلْيُحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَهُ وَلْيُرِحْ ذَبِيحَتَهُ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ أَبُو الأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيُّ اسْمُهُ شُرَحْبِيلُ بْنُ آدَةَ ‏.‏
ஷத்தாத் பின் அவ்ஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக அல்லாஹ் ஒவ்வொன்றிலும் இஹ்ஸானை விதியாக்கிவிட்டான். ஆகவே, நீங்கள் கொல்லும்போது, அழகிய முறையில் கொல்லுங்கள், மேலும் நீங்கள் அறுக்கும்போது, அழகிய முறையில் அறுங்கள். உங்களில் ஒருவர் தமது கத்தியைத் தீட்டிக் கொள்ளட்டும், மேலும் அவர் தமது பிராணியை ஆசுவாசப்படுத்தட்டும் (அறுப்பதற்கு முன்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي دِيَةِ الْجَنِينِ
கருவின் இரத்தப் பணம் குறித்து என்ன அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது
1410
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْجَنِينِ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ ‏.‏ فَقَالَ الَّذِي قُضِيَ عَلَيْهِ أَنُعْطِي مَنْ لاَ شَرِبَ وَلاَ أَكَلَ وَلاَ صَاحَ فَاسْتَهَلَّ فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلُّ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِنَّ هَذَا لَيَقُولُ بِقَوْلِ شَاعِرٍ بَلْ فِيهِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ ‏ ‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ حَمَلِ بْنِ مَالِكِ بْنِ النَّابِغَةِ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمُ الْغُرَّةُ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ أَوْ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ أَوْ فَرَسٌ أَوْ بَغْلٌ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஒரு கருவின் விஷயத்தில் ஒரு 'குர்ரா' (ஓர் ஆண் அடிமை அல்லது ஒரு பெண் அடிமை) கொடுக்கப்பட வேண்டும் என்று தீர்ப்பளித்தார்கள். யாருக்கு எதிராக அந்தத் தீர்ப்பு வழங்கப்பட்டதோ அவர், 'குடிக்கவோ, உண்ணவோ, அல்லது (உயிருடன் பிறந்ததுபோல்) கூக்குரலிட்டு அழவோ செய்யாத ஒன்றுக்காகவா நாங்கள் (நஷ்டஈடு) கொடுக்க வேண்டும்? அது போன்ற ஒன்று பயனற்றதாயிற்றே?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'இது ஒரு கவிஞனின் பேச்சு. மாறாக, இதற்கு ஒரு 'குர்ரா' – ஓர் ஆண் அடிமையோ அல்லது ஒரு பெண் அடிமையோ – (நஷ்டஈடாகக்) கொடுக்கப்பட வேண்டும்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1411
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ نَضْلَةَ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَنَّ امْرَأَتَيْنِ، كَانَتَا ضَرَّتَيْنِ فَرَمَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى بِحَجَرٍ أَوْ عَمُودِ فُسْطَاطٍ فَأَلْقَتْ جَنِينَهَا فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْجَنِينِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ وَجَعَلَهُ عَلَى عَصَبَةِ الْمَرْأَةِ ‏.‏ قَالَ الْحَسَنُ وَأَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَهُ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
அல்-முகீரா பின் ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"இரண்டு பெண்கள் சக்களத்திகளாக இருந்தனர். அவர்களில் ஒருவர் மற்றவரை ஒரு கல்லால் அல்லது கூடாரத்தின் தூணால் எறிந்தார். அதனால் அவளுக்குக் கருச்சிதைவு ஏற்பட்டது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அச்சிசுவுக்கு (ஈடாக) ‘குர்ரா’ எனும் ஓர் ஆண் அல்லது பெண் அடிமையைக் கொடுக்க வேண்டும் என்றும், அதை அப்பெண்ணின் ‘அஸபா’விடம் (தந்தை வழி உறவினர்களிடம்) இருந்து பெற வேண்டும் என்றும் தீர்ப்பளித்தார்கள்."

அல்-ஹஸன் கூறினார்: "(மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடர் வழியாக வரும்) இந்த ஹதீஸும் இதே போன்றதாகும்." இது ஹஸன் ஸஹீஹ் ஆகும்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ لاَ يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ
முஸ்லிம் ஒருவர் காஃபிருக்காக கொல்லப்பட மாட்டார் என்பது பற்றி வந்துள்ளவை
1412
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَنْبَأَنَا مُطَرِّفٌ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، حَدَّثَنَا أَبُو جُحَيْفَةَ، قَالَ قُلْتُ لِعَلِيٍّ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ عِنْدَكُمْ سَوْدَاءُ فِي بَيْضَاءَ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ لاَ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ مَا عَلِمْتُهُ إِلاَّ فَهْمًا يُعْطِيهِ اللَّهُ رَجُلاً فِي الْقُرْآنِ وَمَا فِي الصَّحِيفَةِ ‏.‏ قُلْتُ وَمَا فِي الصَّحِيفَةِ قَالَ فِيهَا الْعَقْلُ وَفِكَاكُ الأَسِيرِ وَأَنْ لاَ يُقْتَلَ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ قَالُوا لاَ يُقْتَلُ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يُقْتَلُ الْمُسْلِمُ بِالْمُعَاهِدِ ‏.‏ وَالْقَوْلُ الأَوَّلُ أَصَحُّ ‏.‏
அபூ ஜுஹைஃபா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நான் அலீ (ரலி) அவர்களிடம், 'நம்பிக்கையாளர்களின் தளபதியே! அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் இல்லாத ஏதேனும் எழுதப்பட்ட செய்தி தங்களிடம் இருக்கிறதா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'இல்லை! வித்தைப் பிளந்து, உயிரினங்களைப் படைத்தவன் மீது சத்தியமாக! அல்லாஹ் ஒரு மனிதனுக்கு குர்ஆனைப் பற்றி அளிக்கும் புரிதலையும், இந்த ஏட்டில் உள்ளதையும் தவிர நான் (அப்படி) எதையும் அறியவில்லை' என்று கூறினார்கள். நான், 'அந்த ஏட்டில் என்ன இருக்கிறது?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'அதில் ‘அக்ல்’ (நஷ்டஈடு), கைதிகளை விடுவிப்பது, மற்றும் ஒரு இறைநம்பிக்கையாளர் ஒரு நிராகரிப்பாளருக்காக கொல்லப்படமாட்டார் (எனும் சட்டம் ஆகியவை) இருக்கின்றன' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي دِيَةِ الْكُفَّارِ
ஒரு அவிசுவாசியின் இரத்தப் பணம் குறித்து என்ன அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது
1413
حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ ‏"‏ ‏.‏ وَبِهَذَا الإِسْنَادِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ دِيَةُ عَقْلِ الْكَافِرِ نِصْفُ دِيَةِ عَقْلِ الْمُؤْمِنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي دِيَةِ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ فَذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي دِيَةِ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ إِلَى مَا رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَقَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ دِيَةُ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ نِصْفُ دِيَةِ الْمُسْلِمِ ‏.‏ وَبِهَذَا يَقُولُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ قَالَ دِيَةُ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ أَرْبَعَةُ آلاَفِ دِرْهَمٍ وَدِيَةُ الْمَجُوسِيِّ ثَمَانُمِائَةِ دِرْهَمٍ ‏.‏ وَبِهَذَا يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ دِيَةُ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ مِثْلُ دِيَةِ الْمُسْلِمِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ ‏.‏
அம்ர் பின் ஷுஐப் தம் தந்தையிடமிருந்தும், அவர் தம் பாட்டனார் அவர்களிடமிருந்தும் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒரு காஃபிருக்காக (இறைமறுப்பவனுக்காக) ஒரு முஸ்லிம் கொல்லப்பட மாட்டார்."

மேலும் இதே அறிவிப்பாளர் தொடர் வழியாக நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது: "ஒரு காஃபிரின் திய்யத் (இரத்த ஈட்டுத்தொகை) ஒரு முஃமினின் திய்யத்தில் பாதியாகும்."

அபூ ஈஸா (இமாம் திர்மிதீ) கூறுகிறார்: இந்த அத்தியாயத்தில் அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் அவர்களின் ஹதீஸ் 'ஹஸன்' தரத்தைச் சார்ந்ததாகும். யூதர்கள் மற்றும் கிறிஸ்தவர்களின் இரத்த ஈட்டுத்தொகை விஷயத்தில் அறிஞர்களிடையே கருத்து வேறுபாடு உள்ளது. சில அறிஞர்கள் யூதர்கள் மற்றும் கிறிஸ்தவர்களின் இரத்த ஈட்டுத்தொகை விஷயத்தில் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்டதையே (மேற்கண்ட ஹதீஸையே) ஆதாரமாகக் கொள்கின்றனர். உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் அவர்கள், "யூதர் மற்றும் கிறிஸ்தவரின் இரத்த ஈட்டுத்தொகை முஸ்லிமின் இரத்த ஈட்டுத்தொகையில் பாதியாகும்" என்று கூறினார்கள். அஹ்மத் பின் ஹன்பல் அவர்களும் இதையே கூறுகிறார்கள். உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது: "யூதர் மற்றும் கிறிஸ்தவரின் இரத்த ஈட்டுத்தொகை நான்காயிரம் திர்ஹம்கள் ஆகும்; மஜூசியின் (நெருப்பு வணங்கியின்) இரத்த ஈட்டுத்தொகை எண்ணூறு திர்ஹம்கள் ஆகும்." மாலிக் பின் அனஸ், ஷாஃபிஈ மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரும் இதையே கூறுகிறார்கள். வேறு சில அறிஞர்கள், "யூதர் மற்றும் கிறிஸ்தவரின் இரத்த ஈட்டுத்தொகை முஸ்லிமின் இரத்த ஈட்டுத்தொகைக்கு சமமானதாகும்" என்று கூறுகிறார்கள். இது சுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ மற்றும் கூஃபா வாசிகளின் கருத்தாகும்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي الرَّجُلِ يَقْتُلُ عَبْدَهُ
ஒரு மனிதர் தனது அடிமையைக் கொன்றது பற்றி வந்துள்ள அறிவிப்பு
1414
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ قَتَلَ عَبْدَهُ قَتَلْنَاهُ وَمَنْ جَدَعَ عَبْدَهُ جَدَعْنَاهُ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنَ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ إِلَى هَذَا وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمُ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ لَيْسَ بَيْنَ الْحُرِّ وَالْعَبْدِ قِصَاصٌ فِي النَّفْسِ وَلاَ فِيمَا دُونَ النَّفْسِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا قَتَلَ عَبْدَهُ لاَ يُقْتَلُ بِهِ وَإِذَا قَتَلَ عَبْدَ غَيْرِهِ قُتِلَ بِهِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ ‏.‏
ஸமுரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யார் தனது அடிமையைக் கொல்கிறாரோ, அவரை நாம் கொல்வோம்; மேலும் யார் தனது அடிமையை அங்கஹீனம் செய்கிறாரோ, அவரை நாம் அங்கஹீனம் செய்வோம்."

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறினார்: இது 'ஹஸன் கரீப்' எனும் ஹதீஸாகும். தாபியீன்களில் இப்ராஹீம் அந்-நகஈ போன்ற சில அறிஞர்கள் இக்கருத்தைக் கொண்டுள்ளனர். ஆனால் ஹஸன் அல்பஸ்ரீ, அதா இப்னு அபீ ரபாஹ் போன்ற சில அறிஞர்கள், "சுதந்திரமானவருக்கும் அடிமைக்கும் இடையில் உயிருக்காகவோ அல்லது உறுப்புகளுக்காகவோ 'கிஸாஸ்' (பழிக்குப் பழி வாங்குதல்) கிடையாது" என்று கூறினர். இதுவே அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கூற்றாகும். மேலும் அவர்களில் சிலர், "ஒருவர் தன் அடிமையைக் கொன்றால், அதற்காக அவர் கொல்லப்பட மாட்டார்; ஆனால் பிறருடைய அடிமையைக் கொன்றால், அதற்காக அவர் கொல்லப்படுவார்" என்று கூறினர். இது சுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ மற்றும் கூஃபா நகர அறிஞர்களின் கூற்றாகும்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي الْمَرْأَةِ هَلْ تَرِثُ مِنْ دِيَةِ زَوْجِهَا‏)‏
பெண்: அவளுடைய கணவரின் இரத்தப் பணத்தில் அவளுக்கு உரியதை அவள் வாரிசாகப் பெறுவாளா என்பது பற்றி வந்துள்ளதை
1415
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، وَأَبُو عَمَّارٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ عُمَرَ، كَانَ يَقُولُ الدِّيَةُ عَلَى الْعَاقِلَةِ وَلاَ تَرِثُ الْمَرْأَةُ مِنْ دِيَةِ زَوْجِهَا شَيْئًا ‏.‏ حَتَّى أَخْبَرَهُ الضَّحَّاكُ بْنُ سُفْيَانَ الْكِلاَبِيُّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَتَبَ إِلَيْهِ ‏ ‏ أَنْ وَرِّثِ امْرَأَةَ أَشْيَمَ الضِّبَابِيِّ مِنْ دِيَةِ زَوْجِهَا ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏
ஸயீத் பின் அல்-முஸய்யப் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அஷைம் அத்-திபாபி அவர்களின் மனைவிக்கு, தன் கணவரின் தியாவிலிருந்து (நஷ்டஈட்டிலிருந்து) வாரிசுரிமை அளியுங்கள் என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எனக்கு எழுதினார்கள்" என அத்-தஹ்ஹாக் பின் சுஃப்யான் அல்-கிலாபி (ரலி) அவர்கள் உமர் (ரலி) அவர்களுக்குத் தெரிவிக்கும் வரை, உமர் (ரலி) அவர்கள், "தியா (நஷ்டஈடு) கோத்திரத்தார் மீது சுமத்தப்படும்; மேலும், மனைவி தன் கணவனுடைய தியாவிலிருந்து எதையும் வாரிசாகப் பெறமாட்டாள்" என்றே கூறி வந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي الْقِصَاصِ
கிஸாஸ் பற்றி அறிவிக்கப்பட்டுள்ளவை
1416
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَنْبَأَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ زُرَارَةَ بْنَ أَوْفَى، يُحَدِّثُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، أَنَّ رَجُلاً، عَضَّ يَدَ رَجُلٍ فَنَزَعَ يَدَهُ فَوَقَعَتْ ثَنِيَّتَاهُ فَاخْتَصَمُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ ‏ يَعَضُّ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ كَمَا يَعَضُّ الْفَحْلُ لاَ دِيَةَ لَكَ ‏ ‏ ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏(‏وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ وَسَلَمَةَ بْنِ أُمَيَّةَ وَهُمَا أَخَوَانِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
இம்ரான் பின் ஹுஸைன் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒருவர் மற்றொரு மனிதரின் கையை கடித்தார். கடிக்கப்பட்டவர் தனது கையை வெளியே இழுத்ததால், அவருடைய இரண்டு முன் பற்கள் விழுந்தன. அவர்கள் தங்கள் வழக்கை நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கொண்டு வந்தார்கள். எனவே, நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உங்களில் ஒருவர் தனது சகோதரரை ஆண் ஒட்டகம் கடிப்பது போல் கடிக்கிறாரா? உனக்கு (அதற்காக) நஷ்டஈடு (திய்யத்) கிடையாது.'" எனவே, அல்லாஹ், **'வல்ஜுரூஹ கிஸாஸ்'** (காயங்களுக்குப் பழிக்குப் பழி) என்று (இறைச்செய்தி) அருளினான்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي الْحَبْسِ فِي التُّهْمَةِ
குற்றச்சாட்டுக்காக சிறையில் அடைப்பது பற்றி கூறப்பட்டுள்ளவை
1417
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَبَسَ رَجُلاً فِي تُهْمَةٍ ثُمَّ خَلَّى عَنْهُ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بَهْزٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ هَذَا الْحَدِيثَ أَتَمَّ مِنْ هَذَا وَأَطْوَلَ ‏.‏
பஹ்ஸ் பின் ஹகீம் அவர்கள், தம் தந்தை அவர்களிடமிருந்தும், அவர் தம் பாட்டனார் (ரழி) அவர்களிடமிருந்தும் அறிவிப்பதாவது, நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு குற்றச்சாட்டுக்காக ஒரு மனிதரைச் சிறைப்பிடித்தார்கள், பின்னர் அவரை விடுவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِيمَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ
பொருள்: தனது செல்வத்திற்காக கொல்லப்படுபவர் ஷஹீதாக (இறைவழியில் உயிர்த்தியாகி) கருதப்படுவார்
1418
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، وَحَاتِمُ بْنُ سِيَاهٍ الْمَرْوَزِيُّ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ سَرَقَ مِنَ الأَرْضِ شِبْرًا طُوِّقَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ ‏"‏ ‏.‏ وَزَادَ حَاتِمُ بْنُ سِيَاهٍ الْمَرْوَزِيُّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مَعْمَرٌ بَلَغَنِي عَنِ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ أَسْمَعْ مِنْهُ زَادَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ ‏"‏ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ ‏"‏ ‏.‏ وَهَكَذَا رَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَرَوَى سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
ஸயீத் பின் ஸைத் பின் அம்ர் பின் நுஃபைல் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எவர் தனது சொத்துக்காகக் கொல்லப்படுகிறாரோ அவர் ஒரு ஷஹீத் ஆவார். மேலும், எவர் ஒரு சாண் அளவு நிலத்தைத் திருடுகிறாரோ, மறுமை நாளில் ஏழு பூமிகள் அவர் கழுத்தில் மாலையாகச் சுற்றப்படும்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1419
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُطَّلِبِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَسَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ ‏.‏ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لِلرَّجُلِ أَنْ يُقَاتِلَ عَنْ نَفْسِهِ وَمَالِهِ ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يُقَاتِلُ عَنْ مَالِهِ وَلَوْ دِرْهَمَيْنِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யார் தனது செல்வத்தைப் பாதுகாக்கும்போது கொல்லப்படுகிறாரோ, அவர் ஷஹீத் ஆவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1420
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ الْكُوفِيُّ، شَيْخٌ ثِقَةٌ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ، قَالَ سُفْيَانُ وَأَثْنَى عَلَيْهِ خَيْرًا قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ أُرِيدَ مَالُهُ بِغَيْرِ حَقٍّ فَقَاتَلَ فَقُتِلَ فَهُوَ شَهِيدٌ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) கூறினார்கள்: "யாருடைய செல்வம் உரிமையின்றி அபகரிக்கப்பட நாடப்பட்டு, அவர் போராடி கொல்லப்பட்டால், அவர் ஷஹீத் ஆவார்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1420
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ ‏.‏
(மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடர்) 'அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து, நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து இதேபோன்ற பொருளில்.
1421
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دِينِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دَمِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ أَهْلِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ نَحْوَ هَذَا ‏.‏ وَيَعْقُوبُ هُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ ‏.‏
சயீத் பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள், தாம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பின்வருமாறு) கூறக் கேட்டதாக அறிவித்தார்கள்: "எவர் தமது செல்வத்திற்காகக் கொல்லப்படுகிறாரோ அவர் ஷஹீத் ஆவார்; மேலும் எவர் தமது மார்க்கத்திற்காகக் கொல்லப்படுகிறாரோ அவர் ஷஹீத் ஆவார்; மேலும் எவர் தமது உயிருக்காகக் கொல்லப்படுகிறாரோ அவர் ஷஹீத் ஆவார்; மேலும் எவர் தமது குடும்பத்திற்காகக் கொல்லப்படுகிறாரோ அவர் ஷஹீத் ஆவார்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا جَاءَ فِي الْقَسَامَةِ
அல்-கஸாமா பற்றி என்ன அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது
1422
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، قَالَ يَحْيَى وَحَسِبْتُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّهُمَا قَالاَ خَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ حَتَّى إِذَا كَانَا بِخَيْبَرَ تَفَرَّقَا فِي بَعْضِ مَا هُنَاكَ ثُمَّ إِنَّ مُحَيِّصَةَ وَجَدَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلاً قَدْ قُتِلَ فَدَفَنَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ ذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَتَكَلَّمَ قَبْلَ صَاحِبَيْهِ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ الْكُبْرَ ‏"‏ ‏.‏ فَصَمَتَ وَتَكَلَّمَ صَاحِبَاهُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مَعَهُمَا فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقْتَلَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا فَتَسْتَحِقُّونَ صَاحِبَكُمْ أَوْ قَاتِلَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ قَالَ ‏"‏ فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَى عَقْلَهُ ‏.‏ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ بِمَعْنَاهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْقَسَامَةِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ فُقَهَاءِ الْمَدِينَةِ الْقَوَدَ بِالْقَسَامَةِ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ إِنَّ الْقَسَامَةَ لاَ تُوجِبُ الْقَوَدَ وَإِنَّمَا تُوجِبُ الدِّيَةَ ‏.‏ آخِرُ أَبْوَابِ الدِّيَاتِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ ‏.‏
ஸஹ்ல் பின் அபீ ஹஸ்மா (ரழி) மற்றும் ராஃபிஉ பின் கதீஜ் (ரழி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:

அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் மற்றும் முஹய்யிஸா பின் மஸ்ஊத் ஆகியோர் (கைபருக்குச்) சென்றனர். அவர்கள் கைபரை அடைந்தபோது, அங்குள்ள (வேலை நிமித்தமாக) பிரிந்து சென்றனர். பிறகு முஹய்யிஸா, அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் கொல்லப்பட்டுக் கிடப்பதைக் கண்டு, அவரை அடக்கம் செய்தார்.

பிறகு அவரும் (முஹய்யிஸா), ஹுவையிஸா பின் மஸ்ஊத் மற்றும் அப்துர் ரஹ்மான் பின் ஸஹ்ல் ஆகியோரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தனர். கூட்டத்தாரிலேயே அப்துர் ரஹ்மான் மிகவும் இளையவராக இருந்தார். அவர் தம் (மற்ற இரு) தோழர்களுக்கு முன்பாகப் பேச முற்பட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "**வயதில் பெரியவருக்கு முன்னுரிமை கொடுங்கள்**" என்றார்கள். ஆகவே அவர் அமைதியானார்; அவருடைய இரு தோழர்களும் பேசினார்கள். பிறகு அவரும் அவர்களுடன் பேசினார். அவர்கள் அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் கொல்லப்பட்டதைப் பற்றி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கூறினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவர்களிடம், "**நீங்கள் ஐம்பது முறை சத்தியம் செய்து, (அதன் மூலம்) உங்கள் தோழருக்கான (இரத்த ஈட்டுத் தொகையை) அல்லது உங்கள் கொலையாளியை (பழிவாங்கும் உரிமையை) அடைந்து கொள்கிறீர்களா?**" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "(நாங்கள் நிகழ்விடத்தில்) இல்லாதபோது நாங்கள் எப்படி சத்தியம் செய்ய முடியும்?" என்று கேட்டார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "**அப்படியானால், யூதர்கள் ஐம்பது முறை சத்தியம் செய்து (உங்கள் குற்றச்சாட்டிலிருந்து) தங்களை விடுவித்துக் கொள்வார்கள்**" என்றார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "இறைநிராகரிப்பாளர்களான (குஃப்பார்) ஒரு கூட்டத்தாரின் சத்தியங்களை நாங்கள் எப்படி ஏற்க முடியும்?" என்று கேட்டார்கள்.

இந்த நிலையை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கண்டபோது, தாமே அவருக்கான (கொலை செய்யப்பட்டவருக்கான) நஷ்ட ஈட்டை (தியத்) வழங்கினார்கள்.

(மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடர் வழியாக) ஸஹ்ல் பின் அபீ ஹஸ்மா (ரழி) மற்றும் ராஃபிஉ பின் கதீஜ் (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்து இதே கருத்துள்ள ஹதீஸ் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)