سنن النسائي

24. كتاب مناسك الحج

சுனனுந் நஸாயீ

24. ஹஜ்ஜின் நூல்

باب وُجُوبِ الْحَجِّ ‏‏
ஹஜ்ஜின் கடமை
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ الْمُخَرِّمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ، - وَاسْمُهُ الْمُغِيرَةُ بْنُ سَلَمَةَ - قَالَ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّاسَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ فَرَضَ عَلَيْكُمُ الْحَجَّ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ فِي كُلِّ عَامٍ فَسَكَتَ عَنْهُ حَتَّى أَعَادَهُ ثَلاَثًا فَقَالَ ‏"‏ لَوْ قُلْتُ نَعَمْ لَوَجَبَتْ وَلَوْ وَجَبَتْ مَا قُمْتُمْ بِهَا ذَرُونِي مَا تَرَكْتُكُمْ فَإِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ بِكَثْرَةِ سُؤَالِهِمْ وَاخْتِلاَفِهِمْ عَلَى أَنْبِيَائِهِمْ فَإِذَا أَمَرْتُكُمْ بِالشَّىْءِ فَخُذُوا بِهِ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَإِذَا نَهَيْتُكُمْ عَنْ شَىْءٍ فَاجْتَنِبُوهُ ‏"‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்களுக்கு உரை நிகழ்த்தினார்கள். அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்: 'மகத்துவமும் உயர்வும் மிக்க அல்லாஹ், உங்கள் மீது ஹஜ்ஜை கடமையாக்கி இருக்கிறான்.' ஒரு மனிதர், 'ஒவ்வொரு வருடமுமா?' என்று கேட்டார். அவர் மூன்று முறை அதைக் கூறும் வரை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மௌனமாக இருந்தார்கள். பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நான் ஆம் என்று சொல்லிவிட்டால், அது கடமையாகிவிடும்; அது கடமையாக்கப்பட்டுவிட்டால், உங்களால் அதைச் செய்ய இயலாமல் போய்விடும். நான் உங்களை(க் கேட்காமல்) விட்டுவைத்திருக்கும் வரை, நீங்களும் என்னை(க் கேட்காமல்) விட்டுவிடுங்கள். உங்களுக்கு முன் வாழ்ந்தவர்கள், அவர்கள் அதிகமாகக் கேள்வி கேட்டதாலும், அவர்களுடைய நபிமார்களுடன் கருத்து வேறுபாடு கொண்டதாலும் தான் அழிக்கப்பட்டார்கள். நான் உங்களுக்கு ஏதேனும் ஒரு காரியத்தைக் கட்டளையிட்டால், உங்களால் முடிந்தவரை அதைப் பின்பற்றுங்கள். நான் உங்களுக்கு ஏதேனும் ஒரு காரியத்தைத் தடுத்தால், அதைத் தவிர்த்துவிடுங்கள்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ النَّيْسَابُورِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُوسَى بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْجَلِيلِ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى كَتَبَ عَلَيْكُمُ الْحَجَّ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ التَّمِيمِيُّ كُلُّ عَامٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَسَكَتَ فَقَالَ ‏"‏ لَوْ قُلْتُ نَعَمْ لَوَجَبَتْ ثُمَّ إِذًا لاَ تَسْمَعُونَ وَلاَ تُطِيعُونَ وَلَكِنَّهُ حَجَّةٌ وَاحِدَةٌ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து நின்று கூறினார்கள்:

அல்லாஹ், மிக்க உயர்ந்தவன், உங்கள் மீது ஹஜ்ஜை கடமையாக்கி இருக்கிறான். அல்-அக்ரஃ பின் ஹாபிஸ் அத்-தமீமீ (ரழி) அவர்கள், "ஒவ்வொரு வருடமுமா, அல்லாஹ்வின் தூதரே?" என்று கேட்டார்கள். ஆனால், அவர்கள் மௌனமாக இருந்தார்கள், பின்னர் கூறினார்கள்: "நான் ஆம் என்று கூறியிருந்தால், அது கடமையாகிவிடும், பிறகு நீங்கள் செவியுற்று கீழ்ப்படிய மாட்டீர்கள். மாறாக, அது ஒரே ஒரு ஹஜ்தான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب وُجُوبِ الْعُمْرَةِ ‏‏
உம்ராவின் கடமை
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ سَالِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ أَوْسٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي رَزِينٍ، أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ لاَ يَسْتَطِيعُ الْحَجَّ وَلاَ الْعُمْرَةَ وَلاَ الظَّعْنَ ‏.‏ قَالَ ‏ ‏ فَحُجَّ عَنْ أَبِيكَ وَاعْتَمِرْ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ரஸீன் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதரே, என் தந்தை ஒரு வயோதிகர். அவரால் ஹஜ் அல்லது உம்ரா செய்ய இயலாது; மேலும் அவரால் பயணம் செய்யவும் இயலாது." அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: "உங்கள் தந்தையின் சார்பாக ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் நிறைவேற்றுங்கள்."
(ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الصَّفَّارُ الْبَصْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ، - وَهُوَ ابْنُ عَمْرٍو الْكَلْبِيُّ - عَنْ زُهَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ الْحَجَّةُ الْمَبْرُورَةُ لَيْسَ لَهَا جَزَاءٌ إِلاَّ الْجَنَّةُ وَالْعُمْرَةُ إِلَى الْعُمْرَةِ كَفَّارَةٌ لِمَا بَيْنَهُمَا ‏ ‏ ‏.‏
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ' ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்ட ஹஜ்ஜுக்கு (ஹஜ்ஜுல் மப்ரூர்) சுவர்க்கத்தை விட வேறு கூலி இல்லை. மேலும், ஓர் உம்ராவிற்கும் மற்றோர் உம்ராவிற்கும் இடையில் உள்ள பாவங்களுக்கு அது பரிகாரமாகும்.' (ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُهَيْلٌ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْحَجَّةُ الْمَبْرُورَةُ لَيْسَ لَهَا ثَوَابٌ إِلاَّ الْجَنَّةُ ‏"‏ ‏.‏ مِثْلَهُ سَوَاءً إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ تُكَفِّرُ مَا بَيْنَهُمَا ‏"‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:

"ஹஜ் அல்-மப்ரூருக்குச் சொர்க்கத்தைத் தவிர வேறு கூலி இல்லை."

(இது முந்தைய அறிவிப்பைப்) போன்றதே. ஆனால் இதில், "அது இடைப்பட்டவற்றுக்குப் பரிகாரமாகும்" என்று அவர்கள் கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فَضْلِ الْحَجِّ ‏‏
ஹஜ்ஜின் சிறப்பு
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ سَأَلَ رَجُلٌ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ ‏"‏ الإِيمَانُ بِاللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ‏"‏ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ‏"‏ ثُمَّ الْحَجُّ الْمَبْرُورُ ‏"‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஒரு மனிதர் நபியவர்களிடம் (ஸல்) கேட்டார், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, செயல்களில் சிறந்தது எது?' அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை கொள்வது.' அவர் கேட்டார்: 'அதற்குப் பிறகு எது?' அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஜிஹாத் செய்வது.' அவர் கேட்டார்: 'அதற்குப் பிறகு எது?' அவர்கள் கூறினார்கள்: 'பிறகு ஹஜ் அல்-மப்ரூர்.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَثْرُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ مَخْرَمَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ سُهَيْلَ بْنَ أَبِي صَالِحٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ، سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ وَفْدُ اللَّهِ ثَلاَثَةٌ الْغَازِي وَالْحَاجُّ وَالْمُعْتَمِرُ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘அல்லாஹ்வின் விருந்தினர்கள் மூவர் ஆவர்: அறப்போர் புரிபவர், ஹஜ் செய்பவர் மற்றும் உம்ரா செய்பவர்.’"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ، عَنْ شُعَيْبٍ، عَنِ اللَّيْثِ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي هِلاَلٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ جِهَادُ الْكَبِيرِ وَالصَّغِيرِ وَالضَّعِيفِ وَالْمَرْأَةِ الْحَجُّ وَالْعُمْرَةُ ‏ ‏ ‏.‏
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"முதியவர்கள், இளையவர்கள், பலவீனமானவர்கள் மற்றும் பெண்களின் ஜிஹாத், ஹஜ் மற்றும் உம்ரா ஆகும்."(ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْمَرْوَزِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ، - وَهُوَ ابْنُ عِيَاضٍ - عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ حَجَّ هَذَا الْبَيْتَ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَمَا وَلَدَتْهُ أُمُّهُ ‏ ‏ ‏.‏
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் இந்த இல்லத்திற்கு ஹஜ் செய்து, தீய பேச்சுக்கள் பேசாமலும், பாவச் செயல்களில் ஈடுபடாமலும் இருக்கிறாரோ, அவர் அவரது தாயார் அவரைப் பெற்றெடுத்த நாளில் இருந்ததைப் போல் (பாவமற்றவராகத்) திரும்புவார்.'''(ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ، عَنْ حَبِيبٍ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي عَمْرَةَ - عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ، قَالَتْ أَخْبَرَتْنِي أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ، عَائِشَةُ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ نَخْرُجُ فَنُجَاهِدَ مَعَكَ فَإِنِّي لاَ أَرَى عَمَلاً فِي الْقُرْآنِ أَفْضَلَ مِنَ الْجِهَادِ ‏.‏ قَالَ ‏ ‏ لاَ وَلَكُنَّ أَحْسَنُ الْجِهَادِ وَأَجْمَلُهُ حَجُّ الْبَيْتِ حَجٌّ مَبْرُورٌ ‏ ‏ ‏.‏
இறைநம்பிக்கையாளர்களின் அன்னை ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் கேட்டேன்: 'அல்லாஹ்வின் தூதரே (ஸல்), நாங்கள் உங்களுடன் புறப்பட்டு வந்து ஜிஹாதில் ஈடுபட வேண்டாமா? ஏனெனில், குர்ஆனில் ஜிஹாதை விட சிறந்த ஒரு செயல் இருப்பதாக நான் கருதவில்லை.' அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இல்லை; ஆயினும் (பெண்களாகிய) உங்களுக்கு மிகச் சிறந்ததும் மிக அழகியதுமான ஜிஹாத், இறை இல்லத்திற்குச் செய்யும் ஹஜ் ஆகும்; (அது) ஹஜ்ஜுன் மப்ர்யூர் (ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்ட ஹஜ்) ஆகும்.'''

باب فَضْلِ الْعُمْرَةِ ‏‏
உம்ராவின் சிறப்பு
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ الْعُمْرَةُ إِلَى الْعُمْرَةِ كَفَّارَةٌ لِمَا بَيْنَهُمَا وَالْحَجُّ الْمَبْرُورُ لَيْسَ لَهُ جَزَاءٌ إِلاَّ الْجَنَّةُ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஓர் உம்ராவிலிருந்து மற்றோர் உம்ரா வரை அவற்றுக்கு இடைப்பட்ட பாவங்களுக்குப் பரிகாரமாகும். ஹஜ்ஜுல் மப்ரூருக்கு சொர்க்கத்தைத் தவிர வேறு கூலி இல்லை.'''(ஸஹீஹ்)
باب فَضْلِ الْمُتَابَعَةِ بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ ‏‏
ஹஜ் மற்றும் உம்ராவை தொடர்ந்து நிறைவேற்றுவதன் சிறப்பு
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَتَّابٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ تَابِعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَإِنَّهُمَا يَنْفِيَانِ الْفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) கூறினார்கள்: 'ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் தொடர்ச்சியாக நிறைவேற்றுங்கள்; ஏனெனில், உலை துருத்தியானது இரும்பின் அசுத்தத்தை நீக்குவது போல, அவை இரண்டும் வறுமையையும் பாவங்களையும் நீக்கிவிடுகின்றன.'''
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ أَبُو خَالِدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ تَابِعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَإِنَّهُمَا يَنْفِيَانِ الْفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ وَالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَلَيْسَ لِلْحَجِّ الْمَبْرُورِ ثَوَابٌ دُونَ الْجَنَّةِ ‏ ‏ ‏.‏
'அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் தொடர்ச்சியாகச் செய்யுங்கள். ஏனெனில் உலையானது இரும்பு, தங்கம் மற்றும் வெள்ளியின் மாசுகளை நீக்குவதைப் போல, அவை வறுமையையும் பாவங்களையும் நீக்குகின்றன. மேலும் ஹஜ் அல்-மப்ரூருக்குச் சுவர்க்கத்தைத் தவிர வேறு கூலி இல்லை.'''

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحَجِّ عَنِ الْمَيِّتِ الَّذِي، نَذَرَ أَنْ يَحُجَّ، ‏‏
மரணமடைந்த ஒருவர் ஹஜ் செய்ய நேர்ந்துகொண்டதற்காக அவர் சார்பாக ஹஜ் செய்தல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ امْرَأَةً، نَذَرَتْ أَنْ تَحُجَّ، فَمَاتَتْ فَأَتَى أَخُوهَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ ‏"‏ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَى أُخْتِكَ دَيْنٌ أَكُنْتَ قَاضِيَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاقْضُوا اللَّهَ فَهُوَ أَحَقُّ بِالْوَفَاءِ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு பெண் ஹஜ் செய்வதாக நேர்ச்சை செய்திருந்தார்; ஆனால் அவர் இறந்துவிட்டார். அவருடைய சகோதரர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து அதைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உம்முடைய சகோதரிக்கு ஒரு கடன் இருந்தால், அதை நீர் திருப்பிச் செலுத்துவீரா என்று கூறுவீராக?" எனக் கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "ஆம்" என்றார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால், அல்லாஹ்வுக்குச் செலுத்த வேண்டியதை நிறைவேற்றுங்கள். ஏனெனில், நிறைவேற்றப்படுவதற்கு அல்லாஹ்வே அதிகத் தகுதியுடையவன்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحَجِّ عَنِ الْمَيِّتِ الَّذِي، لَمْ يَحُجَّ ‏‏
இறந்துபோன ஒருவருக்காக ஹஜ் செய்தல்
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو التَّيَّاحِ، قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ سَلَمَةَ الْهُذَلِيُّ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، قَالَ أَمَرَتِ امْرَأَةُ سِنَانَ بْنِ سَلَمَةَ الْجُهَنِيِّ أَنْ يَسْأَلَ، رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ أُمَّهَا مَاتَتْ وَلَمْ تَحُجَّ أَفَيُجْزِئُ عَنْ أُمِّهَا أَنْ تَحُجَّ عَنْهَا قَالَ ‏ ‏ نَعَمْ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّهَا دَيْنٌ فَقَضَتْهُ عَنْهَا أَلَمْ يَكُنْ يُجْزِئُ عَنْهَا فَلْتَحُجَّ عَنْ أُمِّهَا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) கூறினார்கள்:
"ஸினான் பின் ஸலமா அல்-ஜுஹனீ அவர்களின் மனைவி, ஹஜ் செய்யாமல் மரணித்துவிட்ட தனது தாயாரைப் பற்றி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்கச் சொன்னார்கள்; அவர் தனது தாயாருக்காக ஹஜ் செய்தால் அது போதுமானதாக இருக்குமா? அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஆம். அவருடைய தாயாருக்கு ஒரு கடன் இருந்து, அதை அவர் திருப்பிச் செலுத்தியிருந்தால், அது போதுமானதாக இருக்காதா? அவர் தனது தாயாரின் சார்பாக ஹஜ் செய்யட்டும்.'''
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَكِيمٍ الأَوْدِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الرُّؤَاسِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ امْرَأَةً، سَأَلَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَبِيهَا مَاتَ وَلَمْ يَحُجَّ قَالَ ‏ ‏ حُجِّي عَنْ أَبِيكِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
ஒரு பெண், ஹஜ் செய்யாமல் மரணித்த தனது தந்தையைப் பற்றி நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "உமது தந்தை சார்பாக நீர் ஹஜ் செய்வீராக" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحَجِّ عَنِ الْحَىِّ الَّذِي، لاَ يَسْتَمْسِكُ عَلَى الرَّحْلِ ‏‏
ஒரு சேணத்தில் உறுதியாக அமர முடியாத உயிருடன் இருக்கும் நபருக்காக ஹஜ் செய்தல்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ امْرَأَةً، مِنْ خَثْعَمَ سَأَلَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَدَاةَ جَمْعٍ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَرِيضَةُ اللَّهِ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لاَ يَسْتَمْسِكُ عَلَى الرَّحْلِ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ ‏ ‏ نَعَمْ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

கத்அம் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த ஒரு பெண்மணி, முஸ்தலிஃபாவின் (ஜம்உடைய) காலை வேளையில் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ் தன் அடியார்கள் மீது விதியாக்கிய ஹஜ் கடமையானது, வாகனத்தில் நிலையாக அமர முடியாத அளவிற்கு முதிர்ந்த வயோதிகராக என் தந்தை இருக்கும் நிலையில் அவரை அடைந்துவிட்டது. எனவே, அவர் சார்பாக நான் ஹஜ் செய்யலாமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆம்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبُو عُبَيْدِ اللَّهِ الْمَخْزُومِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، مِثْلَهُ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து இதே போன்று அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.

باب الْعُمْرَةِ عَنِ الرَّجُلِ الَّذِي، لاَ يَسْتَطِيعُ ‏‏
ஒரு மனிதர் செய்ய முடியாத நிலையில் அவருக்காக உம்ரா செய்தல்
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ سَالِمٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَوْسٍ، عَنْ أَبِي رَزِينٍ الْعُقَيْلِيِّ، أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ لاَ يَسْتَطِيعُ الْحَجَّ وَلاَ الْعُمْرَةَ وَالظَّعْنَ ‏.‏ قَالَ ‏ ‏ حُجَّ عَنْ أَبِيكَ وَاعْتَمِرْ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ரஸீன் அல்-உகைலீ (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தந்தை ஒரு முதியவர், அவரால் ஹஜ் அல்லது உம்ரா செய்யவோ, பயணம் செய்யவோ முடியாது." அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: "உங்கள் தந்தையின் சார்பாக ஹஜ் மற்றும் உம்ரா செய்யுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَشْبِيهِ قَضَاءِ الْحَجِّ بِقَضَاءِ الدَّيْنِ ‏‏
ஹஜ்ஜை நிறைவேற்றுவதை கடனை திருப்பிச் செலுத்துவதோடு ஒப்பிடுதல்
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ خَثْعَمَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ لاَ يَسْتَطِيعُ الرُّكُوبَ وَأَدْرَكَتْهُ فَرِيضَةُ اللَّهِ فِي الْحَجِّ فَهَلْ يُجْزِئُ أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ قَالَ ‏"‏ آنْتَ أَكْبَرُ وَلَدِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَيْهِ دَيْنٌ أَكُنْتَ تَقْضِيهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَحُجَّ عَنْهُ ‏"‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

கத்அம் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "என் தந்தை ஒரு முதியவர், அவரால் வாகனத்தில் பயணிக்க முடியாது. ஹஜ் செய்யுமாறு அல்லாஹ்வின் கட்டளை வந்துள்ளது. நான் அவருக்காக ஹஜ் செய்தால் அது போதுமானதாக இருக்குமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அவருடைய பிள்ளைகளில் மூத்தவர் நீர்தானா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "ஆம்" என்றார். அதற்கு அவர்கள், "அவருக்கு ஒரு கடன் இருந்தால் அதை நீர் அடைப்பீர் அல்லவா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "ஆம்" என்றார். அவர்கள், "அப்படியானால், அவருக்காக நீர் ஹஜ் செய்வீராக" என்று கூறினார்கள். (ளயீஃப்)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ، خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ النَّسَائِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ أَبَانَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي مَاتَ وَلَمْ يَحُجَّ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ ‏"‏ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَى أَبِيكَ دَيْنٌ أَكُنْتَ قَاضِيَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَدَيْنُ اللَّهِ أَحَقُّ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒரு மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தந்தை இறந்துவிட்டார், அவர் ஹஜ் செய்யவில்லை; அவருக்காக நான் ஹஜ் செய்யலாமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்), "உங்கள் தந்தைக்கு ஒரு கடன் இருந்தால், அதை நீங்கள் திருப்பிச் செலுத்துவீர்கள் அல்லவா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அந்த மனிதர், "ஆம்" என்றார். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்), "அல்லாஹ்வுக்குச் செலுத்த வேண்டிய கடன் நிறைவேற்றப்படுவதற்கு அதிக தகுதியானது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ هُشَيْمٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ أَبِي أَدْرَكَهُ الْحَجُّ وَهُوَ شَيْخٌ كَبِيرٌ لاَ يَثْبُتُ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَإِنْ شَدَدْتُهُ خَشِيتُ أَنْ يَمُوتَ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ ‏"‏ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَيْهِ دَيْنٌ فَقَضَيْتَهُ أَكَانَ مُجْزِئًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَحُجَّ عَنْ أَبِيكَ ‏"‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "ஹஜ்ஜுடைய கட்டளை வந்துவிட்டது, ஆனால் என் தந்தை வயது முதிர்ந்தவராக இருக்கிறார். அவரால் வாகனத்தில் நேராக அமர முடியவில்லை. நான் அவரை (வாகனத்தில்) கட்டினால், அவர் இறந்துவிடுவாரோ என்று நான் அஞ்சுகிறேன். அவருக்காக நான் ஹஜ் செய்யலாமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "உங்கள் தந்தைக்கு ஒரு கடன் இருந்து, அதை நீங்கள் திருப்பிச் செலுத்தினால், அது போதுமானதாக இருக்கும் என்று நீங்கள் கருதவில்லையா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "ஆம்" என்றார். அதற்கு அவர்கள், "அப்படியானால், உங்கள் தந்தைக்காக ஹஜ் செய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب حَجِّ الْمَرْأَةِ عَنِ الرَّجُلِ، ‏‏
ஒரு ஆணுக்காக ஒரு பெண் ஹஜ் செய்தல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ رَدِيفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمَ تَسْتَفْتِيهِ وَجَعَلَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا وَتَنْظُرُ إِلَيْهِ وَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْرِفُ وَجْهَ الْفَضْلِ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَثْبُتَ عَلَى الرَّاحِلَةِ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ ‏ ‏ نَعَمْ ‏ ‏ ‏.‏ وَذَلِكَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

கத்அம் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த ஒரு பெண் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து ஒரு கேள்வியைக் கேட்டபோது, ஃபள்லு பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் சவாரி செய்து கொண்டிருந்தார்கள். ஃபள்லு (ரழி) அவர்கள் அப்பெண்ணையும், அப்பெண் அவரையும் பார்க்கத் தொடங்கினார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபள்லு (ரழி) அவர்களின் முகத்தை மறுபக்கம் திருப்பினார்கள். அப்பெண் கூறினார்: 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! தன் அடியார்களுக்கு ஹஜ் கடமையை அல்லாஹ் கட்டளையிட்டுள்ளான். ஆனால், என் தந்தை ஒரு முதியவர். அவரால் வாகனத்தில் உறுதியாக அமர முடியாது. அவருக்காக நான் ஹஜ் செய்யலாமா?' அதற்கு அவர்கள், 'ஆம்' என்று கூறினார்கள். இது விடைபெறும் ஹஜ்ஜின் போது நடந்தது. (சஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ امْرَأَةً مِنْ خَثْعَمَ اسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَالْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ رَدِيفُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لاَ يَسْتَوِي عَلَى الرَّاحِلَةِ فَهَلْ يَقْضِي عَنْهُ أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ نَعَمْ ‏ ‏ ‏.‏ فَأَخَذَ الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ يَلْتَفِتُ إِلَيْهَا وَكَانَتِ امْرَأَةً حَسْنَاءَ وَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْفَضْلَ فَحَوَّلَ وَجْهَهُ مِنَ الشِّقِّ الآخَرِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஹஜ்ஜத்துல் விதாவின் போது, அல்-ஃபள்லு பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) பயணம் செய்துகொண்டிருந்தனர். அப்போது கத்அம் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த ஒரு பெண் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் மார்க்கத் தீர்ப்பு கேட்டு வந்தார். அப்பெண், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தன் அடியார்கள் மீது அல்லாஹ் விதியாக்கியுள்ள ஹஜ் கடமையானது, வாகனத்தின் மீது நிலையாக அமர முடியாத முதிர்ந்த வயதில் என் தந்தையை வந்தடைந்துள்ளது. எனவே, அவர் சார்பாக நான் ஹஜ் செய்தால் அது அவருக்கு நிறைவேறுமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "ஆம்" என்று கூறினார்கள். அப்போது அல்-ஃபள்லு பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அப்பெண்ணைத் திரும்பிப் பார்க்கத் தொடங்கினார்கள்; அப்பெண் அழகானவராக இருந்தார். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-ஃபள்லுவை பிடித்து, அவரின் முகத்தை மறுப்பக்கம் திருப்பினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب حَجِّ الرَّجُلِ عَنِ الْمَرْأَةِ، ‏.‏
ஒரு பெண்ணுக்காக ஒரு ஆண் ஹஜ் செய்தல்
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ هَارُونَ - قَالَ أَنْبَأَنَا هِشَامٌ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ كَانَ رَدِيفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي عَجُوزٌ كَبِيرَةٌ وَإِنْ حَمَلْتُهَا لَمْ تَسْتَمْسِكْ وَإِنْ رَبَطْتُهَا خَشِيتُ أَنْ أَقْتُلَهَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكَ دَيْنٌ أَكُنْتَ قَاضِيَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَحُجَّ عَنْ أُمِّكَ ‏"‏ ‏.‏
அல்-ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் சவாரி செய்து கொண்டிருந்தபோது, ஒரு மனிதர் வந்து கூறினார்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தாய் மிகவும் வயதானவர். நான் அவரை (வாகனத்தில்) ஏற்றினால், அவரால் உறுதியாக இருக்க இயலாது. நான் அவரைக் கட்டினால், நான் அவரைக் கொன்றுவிடுவேனோ என்று அஞ்சுகிறேன்." அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உங்கள் தாய்க்கு ஒரு கடன் இருந்தால், அதை நீங்கள் திருப்பிச் செலுத்துவீர்கள் என்று நீங்கள் கருதவில்லையா?" அவர், "ஆம்" என்றார். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: "அப்படியானால், உங்கள் தாயின் சார்பாக ஹஜ் செய்யுங்கள்."

باب مَا يُسْتَحَبُّ أَنْ يَحُجَّ عَنِ الرَّجُلِ، أَكْبَرُ وَلَدِهِ ‏.‏
ஒரு மனிதனின் மூத்த மகன் அவருக்காக ஹஜ்ஜை நிறைவேற்றுவது பரிந்துரைக்கப்படுகிறது
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ يُوسُفَ، عَنِ ابْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِرَجُلٍ ‏ ‏ أَنْتَ أَكْبَرُ وَلَدِ أَبِيكَ فَحُجَّ عَنْهُ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதரிடம் கூறினார்கள்:

"நீர் உமது தந்தையின் மூத்த மகன், ஆகவே, அவருக்காக நீர் ஹஜ் செய்வீராக."
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحَجِّ بِالصَّغِيرِ ‏.‏
இளம் குழந்தையுடன் ஹஜ் செய்தல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ امْرَأَةً، رَفَعَتْ صَبِيًّا لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِهَذَا حَجٌّ قَالَ ‏ ‏ نَعَمْ وَلَكِ أَجْرٌ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு பெண்மணி தனது குழந்தையொன்றை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தூக்கிக் காட்டி, "அல்லாஹ்வின் தூதரே, இதற்கு ஹஜ் உண்டா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "ஆம், உனக்கும் நற்கூலி உண்டு" என்று கூறினார்கள். (ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ رَفَعَتِ امْرَأَةٌ صَبِيًّا لَهَا مِنْ هَوْدَجٍ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِهَذَا حَجٌّ قَالَ ‏ ‏ نَعَمْ وَلَكِ أَجْرٌ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"ஒரு பெண் சிவிகையிலிருந்து தன் குழந்தையை உயர்த்தி, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! இந்தக் குழந்தைக்கு ஹஜ் உண்டா?' என்று கேட்டார். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், 'ஆம், அதற்கான நன்மையும் உனக்கு உண்டு' என்று கூறினார்கள்."

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ رَفَعَتِ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم صَبِيًّا فَقَالَتْ أَلِهَذَا حَجٌّ قَالَ ‏ ‏ نَعَمْ وَلَكِ أَجْرٌ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு பெண் ஒரு குழந்தையை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தூக்கிக் காட்டி, 'இதற்கு ஹஜ் உண்டா?' என்று கேட்டாள். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம், உனக்கும் நற்கூலி உண்டு' என்று கூறினார்கள்."(ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُقْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ صَدَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا كَانَ بِالرَّوْحَاءِ لَقِيَ قَوْمًا فَقَالَ ‏"‏ مَنْ أَنْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا الْمُسْلِمُونَ ‏.‏ قَالُوا مَنْ أَنْتُمْ قَالُوا رَسُولُ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ فَأَخْرَجَتِ امْرَأَةٌ صَبِيًّا مِنَ الْمِحَفَّةِ فَقَالَتْ أَلِهَذَا حَجٌّ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ وَلَكِ أَجْرٌ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் புறப்பட்டு, அர்-ரவ்ஹா என்ற இடத்தில் இருந்தபோது சிலரைச் சந்தித்து, 'நீங்கள் யார்?' என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், 'முஸ்லிம்கள்' என்று கூறினார்கள். அவர்கள், 'நீங்கள் யார்?' என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதர்' என்று கூறினார்கள். ஒரு பெண் சிவிகையிலிருந்து ஒரு குழந்தையை வெளியே கொண்டு வந்து, 'இதற்கு ஹஜ் உண்டா?' என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்), 'ஆம், உனக்கும் நற்கூலி உண்டு' என்று கூறினார்கள்.''(ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ بْنِ حَمَّادِ بْنِ سَعْدٍ ابْنُ أَخِي، رِشْدِينَ بْنِ سَعْدٍ أَبُو الرَّبِيعِ وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِامْرَأَةٍ وَهِيَ فِي خِدْرِهَا مَعَهَا صَبِيٌّ فَقَالَتْ أَلِهَذَا حَجٌّ قَالَ ‏ ‏ نَعَمْ وَلَكِ أَجْرٌ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஒரு பெண் தனது சிவிகையில் ஒரு குழந்தையுடன் இருந்தபோது அவளைக் கடந்து சென்றார்கள். அவள், "இதற்கு ஹஜ் உண்டா?" என்று கேட்டாள். அதற்கு அவர்கள், "ஆம், உனக்கும் நற்கூலி உண்டு" என்று கூறினார்கள்.(ஸஹீஹ்)
باب الْوَقْتِ الَّذِي خَرَجَ فِيهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ لِلْحَجِّ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிலிருந்து ஹஜ்ஜுக்காக புறப்பட்ட நேரம்
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنِ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ، أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ، تَقُولُ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ لاَ نُرَى إِلاَّ الْحَجَّ حَتَّى إِذَا دَنَوْنَا مِنْ مَكَّةَ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ إِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ أَنْ يَحِلَّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"துல்-கஃதா மாதம் முடிய ஐந்து நாட்கள் மீதமிருந்தபோது, ஹஜ் செய்வதைத் தவிர வேறு எந்த நோக்கமும் இன்றி நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். நாங்கள் மக்காவிற்கு அருகில் இருந்தபோது, தம்முடன் ஹதி (பலியிடப்படும் பிராணி) கொண்டு வராதவர்கள், (கஅபா) ஆலயத்தைச் சுற்றி வந்த பிறகு இஹ்ராமிலிருந்து வெளியேற வேண்டும் என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள்.''
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مِيقَاتِ أَهْلِ الْمَدِينَةِ
அல்-மதீனா மக்களின் மீகாத்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَأَهْلُ الشَّامِ مِنَ الْجُحْفَةِ وَأَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَبَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ وَيُهِلُّ أَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ ‏"‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்-மதீனாவின் மக்கள் துல்-ஹுலைஃபாவிலிருந்தும், அஷ்-ஷாம் மக்கள் அல்-ஜுஹ்ஃபாவிலிருந்தும், நஜ்த் மக்கள் கர்னிலிருந்தும் இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்." அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'யமன் மக்கள் யலம்லமிலிருந்து இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்' என்று கூறியதாக எனக்கு அறிவிக்கப்பட்டது.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مِيقَاتِ أَهْلِ الشَّامِ ‏.‏
அஷ்-ஷாம் மக்களின் மீகாத்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، قَامَ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ أَيْنَ تَأْمُرُنَا أَنْ نُهِلَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَيُهِلُّ أَهْلُ الشَّامِ مِنَ الْجُحْفَةِ وَيُهِلُّ أَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عُمَرَ وَيَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ وَيُهِلُّ أَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقُولُ لَمْ أَفْقَهْ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்டதாவது: மஸ்ஜிதில் ஒருவர் எழுந்து நின்று, “அல்லாஹ்வின் தூதரே, நாங்கள் எங்கிருந்து இஹ்ராம் அணிய வேண்டும் என்று நீங்கள் எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறீர்கள்?” என்று கேட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “மதீனாவாசிகள் துல்-ஹுலைஃபாவிலிருந்தும், ஷாம் நாட்டினர் அல்-ஜுஹ்ஃபாவிலிருந்தும், நஜ்த் நாட்டினர் கர்னிலிருந்தும் இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்.”

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “மேலும், 'யமன் நாட்டினர் யலம்லமிலிருந்து இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக மக்கள் கூறுகின்றனர்.” மேலும் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், “இதை நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து கேட்கவில்லை” என்று கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مِيقَاتِ أَهْلِ مِصْرَ ‏.‏
எகிப்து மக்களின் மீகாத்
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ بَهْرَامَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعَافَى، عَنْ أَفْلَحَ بْنِ حُمَيْدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَّتَ لأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلأَهْلِ الشَّامِ وَمِصْرَ الْجُحْفَةَ وَلأَهْلِ الْعِرَاقِ ذَاتَ عِرْقٍ وَلأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், மதீனா வாசிகளுக்கு துல்-ஹுலைஃபாவையும், அஷ்-ஷாம் மற்றும் எகிப்து வாசிகளுக்கு அல்-ஜுஹ்ஃபாவையும், அல்-இராக் வாசிகளுக்கு தாத் இர்க்கையும், யமன் வாசிகளுக்கு யலம்லமையும் மீக்காத்தாக நிர்ணயித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مِيقَاتِ أَهْلِ الْيَمَنِ ‏.‏
யமன் மக்களின் மீகாத்.
أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، صَاحِبُ الشَّافِعِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، وَحَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَّتَ لأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ وَلأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا وَلأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ وَقَالَ ‏ ‏ هُنَّ لَهُنَّ وَلِكُلِّ آتٍ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِهِنَّ فَمَنْ كَانَ أَهْلُهُ دُونَ الْمِيقَاتِ حَيْثُ يُنْشِئُ حَتَّى يَأْتِيَ ذَلِكَ عَلَى أَهْلِ مَكَّةَ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிப்பதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனா வாசிகளுக்கு 'துல்-ஹுலைஃபா'வையும், ஷாம் (சிரியா) வாசிகளுக்கு 'அல்-ஜுஹ்ஃபா'வையும், நஜ்து வாசிகளுக்கு 'கர்ன்'னையும், யமன் வாசிகளுக்கு 'யலம்லம்'மையும் மீக்காத்தாக நிர்ணயித்தார்கள். மேலும் அவர்கள் கூறினார்கள்: "அவை அவர்களுக்கும் (அப்பகுதி மக்களுக்கும்), வேறு இடங்களிலிருந்து அவ்வழியாக வருபவர்களுக்கும் உரியனவாகும். ஒருவரின் வசிப்பிடம் மீக்காத்தின் எல்லைக்குள் இருந்தால், அவர் தாம் பயணத்தைத் தொடங்கும் இடத்திலிருந்தே (இஹ்ராம் அணிந்து கொள்ள வேண்டும்); மக்காவாசிகளுக்கும் இது பொருந்தும்."

باب مِيقَاتِ أَهْلِ نَجْدٍ ‏.‏
நஜ்த் மக்களின் மீகாத்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَأَهْلُ الشَّامِ مِنَ الْجُحْفَةِ وَأَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ ‏"‏ ‏.‏ وَذُكِرَ لِي وَلَمْ أَسْمَعْ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ وَيُهِلُّ أَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ ‏"‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மதீனாவாசிகள் துல்-ஹுலைஃபாவிலிருந்தும், ஷாம் வாசிகள் அல்-ஜுஹ்ஃபாவிலிருந்தும், நஜ்த் வாசிகள் கர்னிலிருந்தும் இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்."

மேலும் (அவர்கள் கூறினார்கள்): "நான் அதை நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து கேட்கவில்லை என்றாலும், 'யமன் வாசிகள் யலம்லமிலிருந்து இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்' என்று எனக்கு அறிவிக்கப்பட்டது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مِيقَاتِ أَهْلِ الْعِرَاقِ ‏.‏
அல்-இராக் மக்களின் மீகாத்
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمَّارٍ الْمَوْصِلِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هَاشِمٍ، مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ عَنِ الْمُعَافَى، عَنْ أَفْلَحَ بْنِ حُمَيْدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ وَقَّتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلأَهْلِ الشَّامِ وَمِصْرَ الْجُحْفَةَ وَلأَهْلِ الْعِرَاقِ ذَاتَ عِرْقٍ وَلأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا وَلأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனா மக்களுக்கு துல்-ஹுலைஃபாவையும், ஷாம் மற்றும் எகிப்து மக்களுக்கு ஜுஹ்ஃபாவையும், ஈராக் மக்களுக்கு தாத் இர்கையும், நஜ்த் மக்களுக்கு கர்னையும், யமன் மக்களுக்கு யலம்லமையும் மீக்காத்தாக நியமித்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَنْ كَانَ أَهْلُهُ دُونَ الْمِيقَاتِ ‏.‏
ஒரு நபரின் வசிப்பிடம் மீகாத் எல்லைக்குள் இருந்தால்
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ وَقَّتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ وَلأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا وَلأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ قَالَ ‏ ‏ هُنَّ لَهُمْ وَلِمَنْ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِمَّنْ سِوَاهُنَّ لِمَنْ أَرَادَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ وَمَنْ كَانَ دُونَ ذَلِكَ مِنْ حَيْثُ بَدَأَ حَتَّى يَبْلُغَ ذَلِكَ أَهْلَ مَكَّةَ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனா வாசிகளுக்கு துல்ஹுலைஃபாவையும், ஷாம் வாசிகளுக்கு ஜுஹ்ஃபாவையும், நஜ்து வாசிகளுக்கு கர்னையும், யமன் வாசிகளுக்கு யலம்லமையும் மீக்காத்தாக நிர்ணயித்தார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: “அந்த (மீக்காத்) எல்லைகள், ஹஜ் மற்றும் உம்ரா செய்ய நாடி வரும் அந்தந்தப் பகுதி மக்களுக்கும், அப்பகுதிகளைச் சேராதவர்களாக இருப்பினும் அந்த வழியாகப் பயணிப்பவர்களுக்கும் உரியதாகும். ஒருவருடைய வசிப்பிடம் மீக்காத்களுக்குள் இருந்தால், அவர் எங்கிருந்து (தமது பயணத்தைத்) தொடங்குகிறாரோ அங்கிருந்தே (இஹ்ராம் அணிந்து கொள்ள வேண்டும்); மக்கா வாசிகளுக்கும் இது பொருந்தும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَقَّتَ لأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ وَلأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ وَلأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا فَهُنَّ لَهُمْ وَلِمَنْ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِ أَهْلِهِنَّ مِمَّنْ كَانَ يُرِيدُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَمَنْ كَانَ دُونَهُنَّ فَمِنْ أَهْلِهِ حَتَّى أَنَّ أَهْلَ مَكَّةَ يُهِلُّونَ مِنْهَا ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

நபி (ஸல்) அவர்கள் மதீனா வாசிகளுக்கு 'துல்ஹுலைஃபா'வையும், ஷாம் வாசிகளுக்கு 'ஜுஹ்ஃபா'வையும், யமன் வாசிகளுக்கு 'யலம்லம்' ஐயும், நஜ்த் வாசிகளுக்கு 'கர்ன்' ஐயும் (மீக்காத்தாக) நிர்ணயித்தார்கள்.

ஹஜ் அல்லது உம்ரா செய்ய நாடும் அந்தந்தப் பகுதி மக்களுக்கும், அப்பகுதி மக்கள் அல்லாத அவ்வழியே வருபவர்களுக்கும் அவை (மீக்காத்தாக) ஆகும்.

யார் இந்த எல்லைகளுக்கு உட்பட்டு (மீக்காத் எல்லைக்குள்) இருக்கிறாரோ, அவர் தம் இல்லத்திலிருந்தே (இஹ்ராம் அணிந்து கொள்ள வேண்டும்); மக்கா வாசிகள் மக்காவிலிருந்தே இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّعْرِيسِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ ‏.‏
துல்-ஹுலைஃபாவில் இரவின் இறுதியில் தங்குவதற்காக நிறுத்துதல்.
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَثْرُودٍ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ أَبَاهُ، قَالَ بَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِذِي الْحُلَيْفَةِ بِبَيْدَاءَ وَصَلَّى فِي مَسْجِدِهَا ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், துல்ஹுலைஃபாவில் உள்ள பைதாவில் இரவில் தங்கினார்கள்; மேலும் அங்குள்ள மஸ்ஜிதில் தொழுதார்கள்."

أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ سُوَيْدٍ، عَنْ زُهَيْرٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ وَهُوَ فِي الْمُعَرَّسِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ أُتِيَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ بِبَطْحَاءَ مُبَارَكَةٍ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துல்ஹுலைஃபாவில் உள்ள 'அல்முஅர்ரஸ்' (எனும் இளைப்பாறும்) இடத்தில் இருந்தபோது அவர்களிடம் (ஒருவர்) வந்து, "நிச்சயமாக நீங்கள் பாக்கியம் நிறைந்த ஒரு பள்ளத்தாக்கில் இருக்கிறீர்கள்" என்று கூறப்பட்டது.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَاخَ بِالْبَطْحَاءِ الَّتِي بِذِي الْحُلَيْفَةِ وَصَلَّى بِهَا ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துல்-ஹுலைஃபாவில் உள்ள பள்ளத்தாக்கில் தங்கி, அங்கே தொழுதார்கள். (ஸஹீஹ்)
باب الْبَيْدَاءِ ‏.‏
அல்-பைதா
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ، - وَهُوَ ابْنُ شُمَيْلٍ - قَالَ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ - عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ بِالْبَيْدَاءِ ثُمَّ رَكِبَ وَصَعِدَ جَبَلَ الْبَيْدَاءِ فَأَهَلَّ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ حِينَ صَلَّى الظُّهْرَ ‏.‏
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-பைதாவில் லுஹர் தொழுதார்கள். பிறகு (வாகனத்தில்) ஏறி அல்-பைதா மலையின் மீது ஏறினார்கள். லுஹர் தொழுதபோது ஹஜ் மற்றும் உம்ராவிற்காகத் தல்பியாவைத் தொடங்கினார்கள்.

باب الْغُسْلِ لِلإِهْلاَلِ ‏.‏
இஹ்ராம் ஆரம்பிக்க குளிப்பது
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ، أَنَّهَا وَلَدَتْ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ بِالْبَيْدَاءِ فَذَكَرَ أَبُو بَكْرٍ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ ‏ مُرْهَا فَلْتَغْتَسِلْ ثُمَّ لْتُهِلَّ ‏ ‏ ‏.‏
அஸ்மா பின்த் உமைஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அவர்கள் அல்-பைதாவில் முஹம்மத் பின் அபீ பக்ர் அஸ்-சித்தீக் (ரழி) அவர்களைப் பிரசவித்தார்கள். அதுபற்றி அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் (ஸல்) தெரிவித்தார்கள், அதற்கு அவர்கள் (ஸல்), "அவர் குஸ்ல் செய்துவிட்டு, பிறகு தல்பியாவைத் தொடங்குமாறு அவரிடம் கூறுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ فَضَالَةَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ النَّسَائِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيُّ - قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّهُ خَرَجَ حَاجًّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَجَّةَ الْوَدَاعِ وَمَعَهُ امْرَأَتُهُ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ الْخَثْعَمِيَّةُ فَلَمَّا كَانُوا بِذِي الْحُلَيْفَةِ وَلَدَتْ أَسْمَاءُ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَتَى أَبُو بَكْرٍ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَأْمُرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ ثُمَّ تُهِلَّ بِالْحَجِّ وَتَصْنَعَ مَا يَصْنَعُ النَّاسُ إِلاَّ أَنَّهَا لاَ تَطُوفُ بِالْبَيْتِ ‏.‏
அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

விடைபெறும் ஹஜ்ஜின்போது அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ்ஜுக்குப் புறப்பட்டார்கள், மேலும் அவர்களுடன் அவர்களுடைய மனைவி அஸ்மா பின்த் உமைஸ் அல்-கத்அமியா (ரழி) அவர்களும் இருந்தார்கள். அவர்கள் துல்-ஹுலைஃபாவில் இருந்தபோது, அஸ்மா (ரழி) அவர்கள் முஹம்மது பின் அபீபக்கர் (ரழி) அவர்களைப் பெற்றெடுத்தார்கள். அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து அதைத் தெரிவித்தார்கள், அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அவள் குளித்துவிட்டு (குஸ்ல்), பின்னர் ஹஜ்ஜுக்காக தல்பியா கூறத் தொடங்குமாறும், மக்கள் செய்யும் அனைத்தையும் செய்யுமாறும், ஆனால் அவள் இறையில்லத்தை (கஅபாவை) தவாஃப் செய்யக்கூடாது என்றும் அவளிடம் கூறுமாறு அபூபக்கர் (ரழி) அவர்களிடம் கூறினார்கள்.

(சஹீஹ்)
باب غُسْلِ الْمُحْرِمِ ‏.‏
முஹ்ரிமின் குளியல்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، وَالْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّهُمَا اخْتَلَفَا بِالأَبْوَاءِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَغْسِلُ الْمُحْرِمُ رَأْسَهُ ‏.‏ وَقَالَ الْمِسْوَرُ لاَ يَغْسِلُ رَأْسَهُ ‏.‏ فَأَرْسَلَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ إِلَى أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ أَسْأَلُهُ عَنْ ذَلِكَ فَوَجَدْتُهُ يَغْتَسِلُ بَيْنَ قَرْنَىِ الْبِئْرِ وَهُوَ مُسْتَتِرٌ بِثَوْبٍ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَقُلْتُ أَرْسَلَنِي إِلَيْكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ أَسْأَلُكَ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْسِلُ رَأْسَهُ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَوَضَعَ أَبُو أَيُّوبَ يَدَهُ عَلَى الثَّوْبِ فَطَأْطَأَهُ حَتَّى بَدَا رَأْسُهُ ثُمَّ قَالَ لإِنْسَانٍ يَصُبُّ عَلَى رَأْسِهِ ثُمَّ حَرَّكَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ وَقَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) மற்றும் அல்-மிஸ்வர் இப்னு மக்ரமா (ரழி) ஆகியோர் அறிவித்தார்கள்:

அவர்கள் இருவரும் 'அல்-அப்வா' என்னுமிடத்தில் கருத்து வேறுபாடு கொண்டார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரழி), "முஹ்ரிம் (இஹ்ராம் அணிந்தவர்) தனது தலையைக் கழுவலாம்" என்று கூறினார்கள். அல்-மிஸ்வர் (ரழி), "அவர் தனது தலையைக் கழுவக்கூடாது" என்று கூறினார்கள். ஆகவே, இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், அதுபற்றி அபூ அய்யூப் அல்-அன்சாரி (ரழி) அவர்களிடம் கேட்பதற்காக என்னை (அறிவிப்பாளரை) அனுப்பினார்கள்.

நான் அவரைக் கிணற்றின் இரு தூண்களுக்கு இடையே ஒரு துணியால் மறைக்கப்பட்ட நிலையில் குளித்துக் கொண்டிருப்பதைக் கண்டேன். நான் அவருக்கு ஸலாம் கூறிவிட்டு, "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்தபோது எப்படித் தலையைக் கழுவுவார்கள் என்று உங்களிடம் கேட்பதற்காக அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் என்னை உங்களிடம் அனுப்பியுள்ளார்கள்" என்று கூறினேன்.

அபூ அய்யூப் (ரழி) அவர்கள் தமது கையைத் துணியின் மீது வைத்து, தமது தலை தெரியும் வரை அதைக் கீழிறக்கினார்கள்; பிறகு ஒருவரிடம் தமது தலையில் தண்ணீர் ஊற்றுமாறு கூறினார்கள். பின்னர் தமது கைகளால் தலையை முன்னும் பின்னுமாகத் தேய்த்துவிட்டு, "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இப்படிச் செய்வதைத்தான் நான் பார்த்தேன்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النَّهْىِ عَنِ الثِّيَابِ الْمَصْبُوغَةِ، بِالْوَرْسِ وَالزَّعْفَرَانِ فِي الإِحْرَامِ ‏.‏
இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கும்போது வர்ஸ் மற்றும் குங்குமப்பூவால் சாயமிடப்பட்ட ஆடைகளை அணிவதற்கான தடை
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَلْبَسَ الْمُحْرِمُ ثَوْبًا مَصْبُوغًا بِزَعْفَرَانٍ أَوْ بِوَرْسٍ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், குங்குமப்பூ அல்லது வர்ஸ் சாயமிடப்பட்ட ஆடைகளை முஹ்ரிம் அணிவதை தடை செய்தார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنَ الثِّيَابِ قَالَ ‏ ‏ لاَ يَلْبَسُ الْقَمِيصَ وَلاَ الْبُرْنُسَ وَلاَ السَّرَاوِيلَ وَلاَ الْعِمَامَةَ وَلاَ ثَوْبًا مَسَّهُ وَرْسٌ وَلاَ زَعْفَرَانٌ وَلاَ خُفَّيْنِ إِلاَّ لِمَنْ لاَ يَجِدُ نَعْلَيْنِ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَقْطَعْهُمَا حَتَّى يَكُونَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ ‏ ‏ ‏.‏
ஸாலிம் அவர்களின் தந்தை (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், முஹ்ரிம் என்ன ஆடைகளை அணியலாம் என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அவர் சட்டையையோ, புர்னூஸையோ, கால்சட்டைகளையோ, இமாமாவையோ (தலைப்பாகை), வர்ஸ் அல்லது குங்குமப்பூ சாயம் தோய்க்கப்பட்ட எந்த ஆடையையோ அணியக்கூடாது. செருப்புகள் கிடைக்காதவரைத் தவிர குஃப்களையும் அணியக்கூடாது. அவருக்குச் செருப்புகள் கிடைக்கவில்லை என்றால், அவர் அவற்றை கணுக்கால்களுக்குக் கீழே வரும் வரை வெட்டிக்கொள்ளட்டும்.' (சஹீஹ்)
باب الْجُبَّةِ فِي الإِحْرَامِ ‏.‏
இஹ்ராமில் ஜுப்பா அணிதல்
أَخْبَرَنَا نُوحُ بْنُ حَبِيبٍ الْقُومَسِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لَيْتَنِي أَرَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُنْزَلُ عَلَيْهِ فَبَيْنَا نَحْنُ بِالْجِعِرَّانَةِ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي قُبَّةٍ فَأَتَاهُ الْوَحْىُ فَأَشَارَ إِلَىَّ عُمَرُ أَنْ تَعَالَ فَأَدْخَلْتُ رَأْسِي الْقُبَّةَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ قَدْ أَحْرَمَ فِي جُبَّةٍ بِعُمْرَةٍ مُتَضَمِّخٌ بِطِيبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا تَقُولُ فِي رَجُلٍ قَدْ أَحْرَمَ فِي جُبَّةٍ إِذْ أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْوَحْىُ فَجَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَغِطُّ لِذَلِكَ فَسُرِّيَ عَنْهُ فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ الرَّجُلُ الَّذِي سَأَلَنِي آنِفًا ‏"‏ ‏.‏ فَأُتِيَ بِالرَّجُلِ فَقَالَ ‏"‏ أَمَّا الْجُبَّةُ فَاخْلَعْهَا وَأَمَّا الطِّيبُ فَاغْسِلْهُ ثُمَّ أَحْدِثْ إِحْرَامًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ ‏"‏ ثُمَّ أَحْدِثْ إِحْرَامًا ‏"‏ ‏.‏ مَا أَعْلَمُ أَحَدًا قَالَهُ غَيْرَ نُوحِ بْنِ حَبِيبٍ وَلاَ أَحْسِبُهُ مَحْفُوظًا وَاللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَعْلَمُ ‏.‏
யஃலா பின் உமய்யா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு வஹீ (இறைச்செய்தி) அருளப்படும்போது அவர்களைப் பார்க்க நான் ஆசைப்பட்டேன். நாங்கள் 'அல்-ஜிஃரானா'வில் இருந்தபோது நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு கூடாரத்தில் இருந்தார்கள். அப்போது அவர்களுக்கு வஹீ அருளப்பட்டது. உடனே உமர் (ரழி) அவர்கள் என்னை வருமாறு சைகை செய்தார்கள். ஆகவே, நான் கூடாரத்திற்குள் என் தலையை நுழைத்தேன்.

(முன்னதாக) நறுமணத்தைத் தன் உடலில் பூசிக்கொண்டு, உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் செய்த நிலையில் ஜுப்பா (மேலங்கி) அணிந்திருந்த ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்திருந்தார். அவர், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஜுப்பா அணிந்து இஹ்ராம் செய்துள்ள ஒரு மனிதரைப் பற்றித் தாங்கள் என்ன கூறுகிறீர்கள்?' என்று கேட்டார். அப்போது (அதற்கான பதிலாக) நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு வஹீ இறங்கியது. (வஹீயின் பாரத்தால்) நபி (ஸல்) அவர்கள் குறட்டை விடுவது போன்று சப்தம் எழுப்பலானார்கள்.

வஹீ நிலை அவர்களை விட்டு நீங்கியதும், 'சற்று முன்பு என்னிடம் கேள்வி கேட்ட அந்த மனிதர் எங்கே?' என்று கேட்டார்கள். அந்த மனிதர் அவர்களிடம் கொண்டுவரப்பட்டார். நபி (ஸல்) அவர்கள், 'ஜுப்பாவைப் பொறுத்தவரை, அதைக் கழற்றிவிடுவீராக! நறுமணத்தைப் பொறுத்தவரை, அதைக் கழுவி விடுவீராக! பிறகு (புதிதாக) இஹ்ராம் செய்துகொள்வீராக!' என்று கூறினார்கள்."

அபூ அப்துர் ரஹ்மான் (இமாம் நஸயீ) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
"'பிறகு (புதிதாக) இஹ்ராம் செய்துகொள்வீராக' என்ற (கடைசி) வாசகத்தை நூஹ் பின் ஹபீப் அவர்களைத் தவிர வேறு யாரும் கூறியதாக நான் அறியவில்லை. இவ்வாசகம் 'மஹ்ஃபூழ்' (பாதுகாக்கப்பட்டது/சரியானது) என்று நான் கருதவில்லை. அல்லாஹ்வே மிகவும் அறிந்தவன்."

باب النَّهْىِ عَنْ لُبْسِ الْقَمِيصِ، لِلْمُحْرِمِ ‏.‏
இஹ்ராமில் சட்டை அணிவதற்கான தடை
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنَ الثِّيَابِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لاَ تَلْبَسُوا الْقُمُصَ وَلاَ الْعَمَائِمَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْبَرَانِسَ وَلاَ الْخِفَافَ إِلاَّ أَحَدٌ لاَ يَجِدُ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ وَلاَ تَلْبَسُوا شَيْئًا مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ وَلاَ الْوَرْسُ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "முஹ்ரிம் என்ன ஆடைகளை அணியலாம்?" என்று கேட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அவர்கள் சட்டைகளையோ, தலைப்பாகைகளையோ (இமாமாக்களையோ), கால்சட்டைகளையோ, புர்னூஸ்களையோ, அல்லது குஃப்களையோ அணியக்கூடாது - ஒருவர் செருப்புகளைக் கண்டுபிடிக்க முடியாத பட்சத்தில், அவர் குஃப்களை அணியலாம். ஆனால், அவர் அவற்றை கணுக்கால்களுக்குக் கீழே வருமாறு வெட்டிக்கொள்ள வேண்டும். மேலும், குங்குமப்பூ அல்லது வர்ஸ் ஆகியவற்றால் (சாயமிடப்பட்டு) தீண்டப்பட்ட எதையும் அவர்கள் அணியக்கூடாது."
باب النَّهْىِ عَنْ لُبْسِ السَّرَاوِيلِ، فِي الإِحْرَامِ ‏.‏
இஹ்ராமில் கால்சட்டை அணிவதற்கான தடை
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَلْبَسُ مِنَ الثِّيَابِ إِذَا أَحْرَمْنَا قَالَ ‏"‏ لاَ تَلْبَسُوا الْقَمِيصَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ عَمْرٌو مَرَّةً أُخْرَى ‏"‏ الْقُمُصَ وَلاَ الْعَمَائِمَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْخُفَّيْنِ إِلاَّ أَنْ لاَ يَكُونَ لأَحَدِكُمْ نَعْلاَنِ فَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ وَلاَ ثَوْبًا مَسَّهُ وَرْسٌ وَلاَ زَعْفَرَانٌ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒரு மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் இஹ்ராம் அணியும்போது என்ன ஆடைகளை அணிய வேண்டும்?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்), "சட்டையை அணியாதீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.
மேலும் (அறிவிப்பாளர்) அம்ரு மற்றொரு முறை கூறும்போது: "சட்டைகளையோ, இமாமாக்களையோ, கால்சட்டைகளையோ அல்லது குஃப்ஃபுகளையோ (அணியாதீர்கள்). உங்களில் ஒருவருக்கு செருப்புகள் கிடைக்கவில்லை என்றால் தவிர; (அவ்வாறு செருப்பு கிடைக்காவிட்டால்) அவர் அவ்விரண்டையும் கணுக்கால்களுக்குக் கீழே வருமாறு வெட்டிக் கொள்ளட்டும். மேலும் வர்ஸ் அல்லது குங்குமப்பூ (சாயம்) தோய்க்கப்பட்ட எந்த ஆடையையும் (அணியாதீர்கள்)" என்று கூறினார்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرُّخْصَةِ فِي لُبْسِ السَّرَاوِيلِ لِمَنْ لاَ يَجِدُ الإِزَارَ ‏.‏
கீழாடை கிடைக்காதவர் கால்சட்டை அணிய அனுமதி அளிக்கப்படுகிறது.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ ‏ ‏ السَّرَاوِيلُ لِمَنْ لاَ يَجِدُ الإِزَارَ وَالْخُفَّيْنِ لِمَنْ لاَ يَجِدُ النَّعْلَيْنِ ‏ ‏ ‏.‏ لِلْمُحْرِمِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: "நபி (ஸல்) அவர்கள் பேருரையாற்றிக்கொண்டிருக்கையில், '(இஹ்ராமில்) இஸார் கிடைக்காதவருக்குக் கால்சட்டைகளும், செருப்புகள் கிடைக்காதவருக்குக் குஃப்களும் (அனுமதிக்கப்பட்டுள்ளன)' என்று கூறுவதை நான் கேட்டேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْوَزَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ مَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسْ سَرَاوِيلَ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்; "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்:

'இசார் கிடைக்காதவர், கால்சட்டை அணியட்டும், மேலும் செருப்புகள் கிடைக்காதவர், குஃப்ஃபைன் அணியட்டும்.'"
باب النَّهْىِ عَنْ أَنْ تَنْتَقِبَ الْمَرْأَةُ الْحَرَامُ ‏.‏
இஹ்ராமில் பெண்கள் தங்கள் முகங்களை மூடுவது தடை செய்யப்பட்டுள்ளது
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَاذَا تَأْمُرُنَا أَنْ نَلْبَسَ مِنَ الثِّيَابِ فِي الإِحْرَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لاَ تَلْبَسُوا الْقَمِيصَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْعَمَائِمَ وَلاَ الْبَرَانِسَ وَلاَ الْخِفَافَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ أَحَدٌ لَيْسَتْ لَهُ نَعْلاَنِ فَلْيَلْبَسِ الْخُفَّيْنِ مَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ وَلاَ تَلْبَسُوا شَيْئًا مِنَ الثِّيَابِ مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ وَلاَ الْوَرْسُ وَلاَ تَنْتَقِبُ الْمَرْأَةُ الْحَرَامُ وَلاَ تَلْبَسُ الْقُفَّازَيْنِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்; "ஒரு மனிதர் எழுந்து நின்று, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! இஹ்ராமில் நாங்கள் என்ன ஆடைகளை அணியுமாறு நீங்கள் எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறீர்கள்?' என்று கேட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'சட்டைகளையோ, கால்சட்டைகளையோ, இமாமாக்களையோ, புர்னூஸ்களையோ, அல்லது குஃப்ஃபுகளையோ அணியாதீர்கள். ஒருவரிடம் செருப்புகள் இல்லையென்றால் தவிர, அப்படிப்பட்டவர் கணுக்காலுக்குக் கீழே வரும் குஃப்ஃபுகளை அணியட்டும். மேலும் குங்குமப்பூ அல்லது வர்ஸ் பட்ட (சாயமிடப்பட்ட) எந்த ஆடையையும் அணியாதீர்கள். மேலும் பெண்கள் இஹ்ராமில் இருக்கும்போது தங்கள் முகங்களை மூடக்கூடாது, அல்லது கையுறைகளை அணியக்கூடாது.''
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النَّهْىِ عَنْ لُبْسِ الْبَرَانِسِ، فِي الإِحْرَامِ ‏.‏
இஹ்ராமில் பர்னூஸ் அணிவதற்கான தடை
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنَ الثِّيَابِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لاَ تَلْبَسُوا الْقَمِيصَ وَلاَ الْعَمَائِمَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْبَرَانِسَ وَلاَ الْخِفَافَ إِلاَّ أَحَدٌ لاَ يَجِدُ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ وَلاَ تَلْبَسُوا شَيْئًا مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ وَلاَ الْوَرْسُ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், முஹ்ரிம் என்ன ஆடை அணிய வேண்டும்? என்று கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "சட்டைகளையோ, தலைப்பாகைகளையோ, காற்சட்டைகளையோ, தலை மூடப்பட்ட அங்கிகளையோ, அல்லது காலுறைகளையோ அணிய வேண்டாம். ஆனால் ஒருவரிடம் காலணிகள் இல்லையென்றால், அவர் காலுறைகளை அணிந்து கொள்ளட்டும், மேலும் அவற்றை கணுக்கால்களுக்குக் கீழே வருமாறு வெட்டிக் கொள்ளட்டும். மேலும் குங்குமப்பூ அல்லது வர்ஸ் (சாயம்) தோய்ந்த எந்த ஆடையையும் அணிய வேண்டாம்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، وَعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، وَهُوَ ابْنُ هَارُونَ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيُّ - عَنْ عُمَرَ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا نَلْبَسُ مِنَ الثِّيَابِ إِذَا أَحْرَمْنَا قَالَ ‏ ‏ لاَ تَلْبَسُوا الْقَمِيصَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْعَمَائِمَ وَلاَ الْبَرَانِسَ وَلاَ الْخِفَافَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ أَحَدٌ لَيْسَتْ لَهُ نَعْلاَنِ فَلْيَلْبَسِ الْخُفَّيْنِ أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ وَلاَ تَلْبَسُوا مِنَ الثِّيَابِ شَيْئًا مَسَّهُ وَرْسٌ وَلاَ زَعْفَرَانٌ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், நாங்கள் இஹ்ராம் அணியும்போது என்ன ஆடைகளை அணிய வேண்டும் என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "சட்டைகளையோ, கால்சட்டைகளையோ, 'இமாமா'க்களையோ, புர்னூஸ்களையோ, 'குஃப்'களையோ அணியாதீர்கள். ஒருவரிடம் செருப்புகள் இல்லையென்றால் தவிர; அவ்வாறான நிலையில் அவர் கணுக்கால்களுக்குக் கீழே வரும் 'குஃப்'களை அணிந்து கொள்ளலாம். மேலும், வர்ஸ் அல்லது குங்குமப்பூ கொண்டு சாயம் தோய்க்கப்பட்ட எந்த ஆடையையும் அணியாதீர்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النَّهْىِ عَنْ لُبْسِ الْعِمَامَةِ، فِي الإِحْرَامِ ‏.‏
இஹ்ராமில் தலைப்பாகை அணிவதற்கான தடை
أَخْبَرَنَا أَبُو الأَشْعَثِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَادَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَقَالَ مَا نَلْبَسُ إِذَا أَحْرَمْنَا قَالَ ‏ ‏ لاَ تَلْبَسِ الْقَمِيصَ وَلاَ الْعِمَامَةَ وَلاَ السَّرَاوِيلَ وَلاَ الْبُرْنُسَ وَلاَ الْخُفَّيْنِ إِلاَّ أَنْ لاَ تَجِدَ نَعْلَيْنِ فَإِنْ لَمْ تَجِدِ النَّعْلَيْنِ فَمَا دُونَ الْكَعْبَيْنِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களை அழைத்து, "நாங்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருக்கும்போது எவற்றை அணிய வேண்டும்?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "சட்டை, தலைப்பாகை (இமாமா), கால்சட்டை, தொப்பியிட்ட அங்கி (புர்னூஸ்) மற்றும் காலுறைகள் (குஃப்ஸ்) ஆகியவற்றை அணியாதீர்கள். செருப்புகள் கிடைக்காத நிலையைத் தவிர (காலுறைகளை அணியாதீர்கள்). அவ்வாறு செருப்புகள் கிடைக்காவிட்டால், கணுக்கால்களுக்குக் கீழே இருக்கும் விதத்தில் அவற்றை அணிந்து கொள்ளுங்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَبُو الأَشْعَثِ، أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَادَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَقَالَ مَا نَلْبَسُ إِذَا أَحْرَمْنَا قَالَ ‏ ‏ لاَ تَلْبَسِ الْقَمِيصَ وَلاَ الْعَمَائِمَ وَلاَ الْبَرَانِسَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْخِفَافَ إِلاَّ أَنْ لاَ يَكُونَ نِعَالٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ نِعَالٌ فَخُفَّيْنِ دُونَ الْكَعْبَيْنِ وَلاَ ثَوْبًا مَصْبُوغًا بِوَرْسٍ أَوْ زَعْفَرَانٍ أَوْ مَسَّهُ وَرْسٌ أَوْ زَعْفَرَانٌ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களை அழைத்து, 'நாங்கள் இஹ்ராம் அணியும்போது என்ன அணிய வேண்டும்?' என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'சட்டைகளையோ, தலைப்பாகைகளையோ, புர்னூஸ்களையோ, கால்சட்டைகளையோ, குஃப்ஃபுகளையோ அணியாதீர்கள். ஆனால், செருப்புகள் இல்லையென்றால், கணுக்கால்களுக்குக் கீழே வரும் குஃப்ஃபுகளை அணியுங்கள். மேலும், வர்ஸ் அல்லது குங்குமப்பூ கொண்டு சாயம் பூசப்பட்ட அல்லது வர்ஸ் அல்லது குங்குமப்பூ பட்ட எந்த ஆடையையும் அணியாதீர்கள்.'

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النَّهْىِ عَنْ لُبْسِ الْخُفَّيْنِ، فِي الإِحْرَامِ ‏.‏
இஹ்ராமில் குஃப்ஃப்களை அணிவதற்கான தடை
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنِ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ لاَ تَلْبَسُوا فِي الإِحْرَامِ الْقَمِيصَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْعَمَائِمَ وَلاَ الْبَرَانِسَ وَلاَ الْخِفَافَ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், 'இஹ்ராம் நிலையில் சட்டைகளையோ, காற்சட்டைகளையோ, தலைப்பாகைகளையோ, தலை மற்றும் உடலை மறைக்கக்கூடிய மேலங்கிகளையோ, அல்லது தோல் காலுறைகளையோ அணியாதீர்கள்' என்று கூற நான் கேட்டேன்."
(ஸஹீஹ்)
باب الرُّخْصَةِ فِي لُبْسِ الْخُفَّيْنِ فِي الإِحْرَامِ لِمَنْ لاَ يَجِدُ نَعْلَيْنِ ‏.‏
இஹ்ராமில் செருப்புகள் கிடைக்காதவர் குஃப்ஃபுகளை அணிவதற்கான அனுமதி
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ إِذَا لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسِ السَّرَاوِيلَ وَإِذَا لَمْ يَجِدِ النَّعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسِ الْخُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: 'ஒருவருக்கு இசார் கிடைக்காவிட்டால் அவர் காற்சட்டை அணியட்டும்; காலணிகள் கிடைக்காவிட்டால் அவர் குஃப்ஃபுகளை அணியட்டும்; மேலும் கணுக்கால்களுக்குக் கீழே இருக்கும்படி அவற்றை வெட்டிக்கொள்ளட்டும்.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَطْعِهِمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ ‏.‏
அவற்றை கணுக்கால்களுக்குக் கீழே வரும்படி வெட்டுவது.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، رضى الله عنهما عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ إِذَا لَمْ يَجِدِ الْمُحْرِمُ النَّعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسِ الْخُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு முஹ்ரிம் செருப்புகளைக் காணவில்லை என்றால், அவர் குஃப்ஃபை அணியட்டும், மேலும் அவை கணுக்கால்களுக்குக் கீழே வரும்படி அவற்றை வெட்டட்டும் என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النَّهْىِ عَنْ أَنْ تَلْبَسَ الْمُحْرِمَةُ الْقُفَّازَيْنِ ‏.‏
இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கும்போது பெண் கையுறை அணிவது தடை செய்யப்பட்டுள்ளது
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، قَامَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَاذَا تَأْمُرُنَا أَنْ نَلْبَسَ مِنَ الثِّيَابِ فِي الإِحْرَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لاَ تَلْبَسُوا الْقُمُصَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْخِفَافَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ لَهُ نَعْلاَنِ فَلْيَلْبَسِ الْخُفَّيْنِ أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ وَلاَ يَلْبَسْ شَيْئًا مِنَ الثِّيَابِ مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ وَلاَ الْوَرْسُ وَلاَ تَنْتَقِبُ الْمَرْأَةُ الْحَرَامُ وَلاَ تَلْبَسُ الْقُفَّازَيْنِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: ஒருவர் எழுந்து நின்று கேட்டார்:
"அல்லாஹ்வின் தூதரே! இஹ்ராமில் நாங்கள் என்ன ஆடைகளை அணிய வேண்டும் என்று நீங்கள் எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறீர்கள்?" அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்; "சட்டைகளையோ, கால்சட்டைகளையோ, அல்லது குஃப்ஃபுகளையோ அணியாதீர்கள். ஒருவரிடம் காலணிகள் இல்லையென்றால் தவிர, அப்படிப்பட்ட நிலையில் அவர் கணுக்கால்களுக்குக் கீழே வரும் குஃப்ஃபுகளை அணியலாம். மேலும் குங்குமப்பூ அல்லது வர்ஸ் தோய்க்கப்பட்ட எந்த ஆடையையும் அணியாதீர்கள். இஹ்ராம் அணிந்த ஒரு பெண் தன் முகத்தை மூடவோ, கையுறைகள் அணியவோ கூடாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّلْبِيدِ عِنْدَ الإِحْرَامِ ‏.‏
இஹ்ராமிற்காக தலைமுடியை பின்னுதல் (அத்-தல்பீத்)
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أُخْتِهِ، حَفْصَةَ قَالَتْ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا شَأْنُ النَّاسِ حَلُّوا وَلَمْ تَحِلَّ مِنْ عُمْرَتِكَ قَالَ ‏ ‏ إِنِّي لَبَّدْتُ رَأْسِي وَقَلَّدْتُ هَدْيِي فَلاَ أُحِلُّ حَتَّى أُحِلَّ مِنَ الْحَجِّ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் தனது சகோதரி, ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்; "நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்டேன்; 'அல்லாஹ்வின் தூதரே (ஸல்)! மக்களுக்கு என்ன நேர்ந்தது? அவர்கள் (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபட்டுவிட்டனர், ஆனால் நீங்கள் உங்கள் உம்ராவிலிருந்து விடுபடவில்லையே?' அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:
'நான் என் தலைமுடிக்கு பசை தடவி (ஒன்று சேர்த்து) வைத்துள்ளேன், மேலும் என் ஹதி (பலியிடப்படும் பிராணி)க்கு அடையாள மாலையிட்டுள்ளேன், ஆகவே ஹஜ்ஜிலிருந்து விடுபடும் வரை நான் (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபடமாட்டேன்.'''

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، وَاللَّفْظُ، لَهُ عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهِلُّ مُلَبِّدًا ‏.‏
சாலிம் (ரழி) அவர்கள், தம் தந்தை (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தலைமுடி ஒட்டவைக்கப்பட்ட நிலையில் இஹ்ராம் அணிந்ததைக் கண்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب إِبَاحَةِ الطِّيبِ عِنْدَ الإِحْرَامِ ‏.‏
இஹ்ராம் நிலைக்குள் நுழையும்போது வாசனைத் திரவியம் பூசிக்கொள்வது அனுமதிக்கப்பட்டதாகும்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ إِحْرَامِهِ حِينَ أَرَادَ أَنْ يُحْرِمَ وَعِنْدَ إِحْلاَلِهِ قَبْلَ أَنْ يُحِلَّ بِيَدَىَّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிய நாடியபோதும், இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடும்போது (முழுமையாக) விடுபடுவதற்கு முன்பும் எனது இரு கைகளால் நான் அவர்களுக்கு நறுமணம் பூசினேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِحْرَامِهِ قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ وَلِحِلِّهِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் கட்டுவதற்கு முன்பாக அவர்களின் இஹ்ராமிற்காகவும், (கஅபா) ஆலயத்தை தவாஃப் செய்வதற்கு முன்பு அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடுவதற்காகவும் நான் அவர்களுக்கு நறுமணம் பூசினேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورِ بْنِ جَعْفَرٍ النَّيْسَابُورِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِحْرَامِهِ قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ وَلِحِلِّهِ حِينَ أَحَلَّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிவதற்கு முன்பு அவர்களின் இஹ்ராமுக்காகவும், அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டபோது அதற்காகவும் நான் அவர்களுக்கு நறுமணம் பூசினேன்.''
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبُو عُبَيْدِ اللَّهِ الْمَخْزُومِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِحُرْمِهِ حِينَ أَحْرَمَ وَلِحِلِّهِ بَعْدَ مَا رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிகின்றபோது அவர்களின் இஹ்ராமுக்காகவும், ஜம்ரதுல் அகபாவில் கல்லெறிந்த பிறகு இறையில்லத்தை தவாஃப் செய்வதற்கு முன்பு அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடுவதற்காகவும் நான் அவர்களுக்கு நறுமணம் பூசிவிட்டேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو عُمَيْرٍ، عَنْ ضَمْرَةَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِحْلاَلِهِ وَطَيَّبْتُهُ لإِحْرَامِهِ طِيبًا لاَ يُشْبِهُ طِيبَكُمْ هَذَا تَعْنِي لَيْسَ لَهُ بَقَاءٌ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு, அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடுவதற்காக நறுமணம் பூசினேன், மேலும் அவர்களின் இஹ்ராமுக்காகவும் நறுமணம் பூசினேன். (நான் பூசிய) அந்த நறுமணம், உங்களுடைய இந்த நறுமணத்தைப் போன்றதல்ல." அதன் மணம் நீடித்து நிற்காது என்று அவர்கள் குறிப்பிட்டார்கள்.
(ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ بِأَىِّ شَىْءٍ طَيَّبْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ بِأَطْيَبِ الطِّيبِ عِنْدَ حُرْمِهِ وَحِلِّهِ ‏.‏
உர்வா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நான் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு நீங்கள் எதனைக்கொண்டு நறுமணம் பூசினீர்கள்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'இஹ்ராம் கட்டும்போதும், இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடும்போதும் நறுமணங்களில் மிகச் சிறந்ததைக் கொண்டு (பூசினேன்)' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ الْوَزِيرِ بْنِ سُلَيْمَانَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبُ بْنُ اللَّيْثِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ إِحْرَامِهِ بِأَطْيَبِ مَا أَجِدُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணியும்போது, நான் காணக்கூடிய வாசனைப் பொருட்களில் மிகச் சிறந்ததைக் கொண்டு அவர்களுக்கு நறுமணம் பூசுவேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَطْيَبِ مَا أَجِدُ لِحُرْمِهِ وَلِحِلِّهِ وَحِينَ يُرِيدُ أَنْ يَزُورَ الْبَيْتَ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணியும்போதும், இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடும்போதும், மற்றும் (கஅபா) இல்லத்தை தரிசிக்க விரும்பும்போதும், எனக்குக் கிடைத்த மிகச் சிறந்த நறுமணத்தை அவர்களுக்கு நான் பூசி வந்தேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ وَيَوْمَ النَّحْرِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ بِطِيبٍ فِيهِ مِسْكٌ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிவதற்கு முன்பும், தியாகத் திருநாளன்று அவர்கள் இறையில்லத்தை தவாஃப் செய்வதற்கு முன்பும், கஸ்தூரி கலந்த நறுமணத்தால் அவர்களுக்கு நறுமணம் பூசினேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ، - يَعْنِي الْعَدَنِيَّ - عَنْ سُفْيَانَ، ح وَأَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْحَاقُ، - يَعْنِي الأَزْرَقَ - قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ نَصْرٍ فِي حَدِيثِهِ وَبِيصِ طِيبِ الْمِسْكِ فِي مَفْرِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கும்போது, அவர்களின் தலையில் உள்ள நறுமணத்தின் பளபளப்பை நான் பார்ப்பது போல இருக்கிறது."

அஹ்மத் பின் நஸ்ர் (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவர்) தனது அறிவிப்பில் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் (முடியின்) வகிட்டில் உள்ள கஸ்தூரி நறுமணத்தின் பளபளப்பு"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، قَالَ قَالَ لِي إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنِي الأَسْوَدُ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها قَالَتْ لَقَدْ كَانَ يُرَى وَبِيصُ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்தபோது அவர்களின் (முடியின்) வகிட்டில் நறுமணத்தின் பளபளப்பு காணப்பட்டது.''
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَوْضِعِ الطِّيبِ ‏.‏
பெர்ஃப்யூம் எங்கு பயன்படுத்தப்படுகிறது
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருக்கும் நிலையில், அவர்களின் தலையில் உள்ள வாசனைத் திரவியத்தின் பளபளப்பை நான் பார்ப்பது போன்று இருக்கிறது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي أُصُولِ شَعْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கும்போது, அவர்களின் முடியின் வேர்களில் வாசனைத் திரவியத்தின் பளபளப்பை நான் பார்த்திருக்கிறேன். (ஸஹீஹ்)"
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ - قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفْرِقِ رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்தபோது, அவர்களின் தலையின் வகிட்டில் இருந்த நறுமணத்தின் பளபளப்பை நான் காண்பது போல் இருக்கிறது." (சஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ الْعَسْكَرِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدٌ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ غُنْدَرٌ - عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَقَدْ رَأَيْتُ وَبِيصَ الطِّيبِ فِي رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில், அவர்களுடைய தலையில் வாசனைத் திரவியத்தின் பளபளப்பை நான் பார்த்தேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُهِلُّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில், அவர்களின் தலை வகிட்டில் உள்ள நறுமணப் பொருளின் பளபளப்பை நான் பார்ப்பது போன்றுள்ளது. (ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ هَنَّادٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يُحْرِمَ ادَّهَنَ بِأَطْيَبِ مَا يَجِدُهُ حَتَّى أَرَى وَبِيصَهُ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ ‏.‏ تَابَعَهُ إِسْرَائِيلُ عَلَى هَذَا الْكَلاَمِ وَقَالَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் – மேலும் (தனது அறிவிப்பில்) ஹன்னத் அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள்” என்று கூறினார்கள் – இஹ்ராம் அணிய விரும்பியபோது, நான் அவர்களின் தலையிலும் தாடியிலும் அதன் மினுமினுப்பைக் காணும் வரை, தங்களுக்குக் கிடைத்ததிலேயே மிகச் சிறந்த நறுமணத்தைப் பூசிக்கொள்வார்கள்." (ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَطْيَبِ مَا كُنْتُ أَجِدُ مِنَ الطِّيبِ حَتَّى أَرَى وَبِيصَ الطِّيبِ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிவதற்கு முன்பு, அவர்களின் தலையிலும் தாடியிலும் நறுமணத்தின் பளபளப்பை நான் காணும் வரை, என்னால் கண்டறிய முடிந்த சிறந்த நறுமணத்தை நான் அவர்களுக்குப் பூசுவேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَقَدْ رَأَيْتُ وَبِيصَ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ثَلاَثٍ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
மூன்று (நாட்களுக்குப்) பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தலைவகிட்டில் வாசனைத் திரவியத்தின் பளபளப்பை நான் கண்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَرَى وَبِيصَ الطِّيبِ فِي مَفْرِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ثَلاَثٍ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
‘மூன்று (நாட்களுக்குப்) பிறகும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தலைவகிட்டில் நறுமணத்தின் பளபளப்பை நான் பார்த்திருக்கிறேன்.’
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ بِشْرٍ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ - قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنِ الطِّيبِ، عِنْدَ الإِحْرَامِ فَقَالَ لأَنْ أَطَّلِيَ بِالْقَطِرَانِ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ ذَلِكَ ‏.‏ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ فَقَالَتْ يَرْحَمُ اللَّهُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَقَدْ كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَطُوفُ فِي نِسَائِهِ ثُمَّ يُصْبِحُ يَنْضَحُ طِيبًا ‏.‏
முஹம்மத் பின் அல்-முன்தஷிர் அவர்கள் கூறியதாவது:
"நான் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம் இஹ்ராம் அணியும்போது நறுமணம் பூசுவது பற்றி கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'இதைவிட (நறுமணம் பூசுவதை விட) என் மீது தார் பூசப்படுவதையே நான் அதிகம் விரும்புகிறேன்' என்று கூறினார்கள். நான் இதை ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் குறிப்பிட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'அபூ அப்திர்-ரஹ்மான் (ரழி) அவர்களுக்கு அல்லாஹ் கருணை காட்டுவானாக! நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு நறுமணம் பூசி விடுவேன். பிறகு அவர்கள் தம் மனைவியரைச் சந்திப்பார்கள். பின்னர் காலையில் அவர்களிடமிருந்து நறுமணம் கமழும்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ وَكِيعٍ، عَنْ مِسْعَرٍ، وَسُفْيَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ لأَنْ أُصْبِحَ مُطَّلِيًا بِقَطِرَانٍ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أُصْبِحَ مُحْرِمًا أَنْضَحُ طِيبًا ‏.‏ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَأَخْبَرْتُهَا بِقَوْلِهِ فَقَالَتْ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ فِي نِسَائِهِ ثُمَّ أَصْبَحَ مُحْرِمًا ‏.‏
முஹம்மத் பின் அல்முன்தஷிர் கூறியதாவது:

"நறுமணம் வீசும் நிலையில் இஹ்ராம் அணிந்தவனாகக் காலைப் பொழுதை அடைவதை விட, தார் பூசப்பட்டவனாகக் காலைப் பொழுதை அடைவது எனக்கு மிகவும் விருப்பமானதாகும்" என்று இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்.

நான் ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம் சென்று, அவர் கூறியதை அவர்களிடம் தெரிவித்தேன். அதற்கு அவர்கள், "நான் அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு (ஸல்) நறுமணம் பூசினேன்; பிறகு அவர்கள் தம் துணைவியரிடம் சென்றார்கள்; பின்னர் (மறுநாள்) காலையில் இஹ்ராம் அணிந்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الزَّعْفَرَانِ لِلْمُحْرِمِ ‏.‏
இஹ்ராம் நிலையில் இருப்பவருக்கு குங்குமப்பூ
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَتَزَعْفَرَ الرَّجُلُ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள், ஆண்கள் குங்குமப்பூ கொண்டு நறுமணம் பூசுவதைத் தடுத்தார்கள்.
(ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنِي كَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ بَقِيَّةَ، عَنْ شُعْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ التَّزَعْفُرِ ‏.‏
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குங்குமப்பூ பூசுவதைத் தடுத்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ التَّزَعْفُرِ ‏.‏ قَالَ حَمَّادٌ يَعْنِي لِلرِّجَالِ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குங்குமப்பூ கொண்டு நறுமணம் பூசுவதை தடை செய்தார்கள். ஹம்மாத் அவர்கள் கூறினார்கள்: “அதாவது, ஆண்களுக்கு.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فِي الْخَلُوقِ لِلْمُحْرِمِ ‏.‏
ஆண்களுக்கான குலுக்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَعَلَيْهِ مُقَطَّعَاتٌ وَهُوَ مُتَضَمِّخٌ بِخَلُوقٍ فَقَالَ أَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ فَمَا أَصْنَعُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا كُنْتَ صَانِعًا فِي حَجِّكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ كُنْتُ أَتَّقِي هَذَا وَأَغْسِلُهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ مَا كُنْتَ صَانِعًا فِي حَجِّكَ فَاصْنَعْهُ فِي عُمْرَتِكَ ‏"‏ ‏.‏
சஃப்வான் இப்னு யஃலா (ரழி) அவர்கள் தனது தந்தை (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் தைக்கப்பட்ட ஆடைகளை அணிந்து, கலூக் பூசிக்கொண்டு உம்ராவுக்காக இஹ்ராம் கட்டிய நிலையில் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார். அவர், "நான் உம்ராவுக்காக இஹ்ராம் கட்டியுள்ளேன், நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?" என்று கேட்டார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீர் ஹஜ் செய்பவராக இருந்தால் என்ன செய்வீர்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "நான் இவற்றைத் தவிர்த்து, அதைக் கழுவி விடுவேன்" என்றார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஹஜ்ஜில் நீர் என்ன செய்வீரோ, அதையே உம்ராவிலும் செய்யும்" என்று கூறினார்கள். (ஸஹீஹ்)
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ سَعْدٍ، يُحَدِّثُ عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ وَهُوَ بِالْجِعِرَّانَةِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ وَهُوَ مُصَفِّرٌ لِحْيَتَهُ وَرَأْسَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَحْرَمْتُ بِعُمْرَةٍ وَأَنَا كَمَا تَرَى فَقَالَ ‏ ‏ انْزِعْ عَنْكَ الْجُبَّةَ وَاغْسِلْ عَنْكَ الصُّفْرَةَ وَمَا كُنْتَ صَانِعًا فِي حَجَّتِكَ فَاصْنَعْهُ فِي عُمْرَتِكَ ‏ ‏ ‏.‏
ஸஃப்வான் இப்னு யஃலா (ரழி) அவர்களின் தந்தை (யஃலா) (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-ஜிஃரானாவில் இருந்தபோது, ஒரு மனிதர் அவர்களிடம் வந்தார். அவர் ஜுப்பா அணிந்து, தனது தாடியிலும் தலையிலும் மஞ்சள் நிறம் பூசியிருந்தார். அவர், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் பூண்டுள்ளேன், நீங்கள் காணும் இந்த நிலையில் நான் இருக்கிறேன்' என்றார். அதற்கு அவர்கள், 'ஜுப்பாவைக் கழற்றிவிடுங்கள், அந்த மஞ்சள் நிறத்தைக் கழுவிவிடுங்கள். ஹஜ்ஜில் நீங்கள் செய்வதைப் போன்றே உம்ராவிலும் செய்யுங்கள்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْكُحْلِ لِلْمُحْرِمِ ‏.‏
இஹ்ராமில் இருப்பவருக்கு கண்மை
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُحْرِمِ ‏ ‏ إِذَا اشْتَكَى رَأْسَهُ وَعَيْنَيْهِ أَنْ يُضَمِّدَهُمَا بِصَبِرٍ ‏ ‏ ‏.‏
உஸ்மான் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"இஹ்ராம் அணிந்த ஒருவரின் தலை அல்லது கண்களில் வலி ஏற்பட்டால், அவர் அவற்றின் மீது கற்றாழையைப் பூசிக் கொள்ளட்டும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

باب الْكَرَاهِيَةِ فِي الثِّيَابِ الْمُصْبَغَةِ لِلْمُحْرِمِ ‏.‏
முஹ்ரிம் சாயமிடப்பட்ட ஆடைகளை அணிவது வெறுக்கத்தக்கதாகும்.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، أَتَيْنَا جَابِرًا فَسَأَلْنَاهُ عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقِ الْهَدْىَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً ‏"‏ ‏.‏ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رضى الله عنه مِنَ الْيَمَنِ بِهَدْىٍ وَسَاقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ هَدْيًا وَإِذَا فَاطِمَةُ قَدْ لَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْتُ مُحَرِّشًا أَسْتَفْتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَاطِمَةَ لَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ وَقَالَتْ أَمَرَنِي بِهِ أَبِي صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صَدَقَتْ صَدَقَتْ صَدَقَتْ أَنَا أَمَرْتُهَا ‏"‏ ‏.‏
முஹம்மத் பின் அலீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:
"நாங்கள் ஜாபிர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, நபி (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்ஜைப் பற்றிக் கேட்டோம். அதற்கு ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் எங்களுக்குப் பின்வருமாறு அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'எனது விவகாரத்தில் நான் இப்போது அறிந்திருப்பதை முன்பே அறிந்திருந்தால், (குர்பானிப் பிராணியான) ஹதியை நான் ஓட்டி வந்திருக்க மாட்டேன்; இதை (எனது ஹஜ்ஜை) உம்ராவாக ஆக்கியிருப்பேன். ஆகவே, யாரிடம் ஹதி இல்லையோ, அவர் (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபட்டு, இதை உம்ராவாக ஆக்கிக் கொள்ளட்டும்' என்று கூறினார்கள்.

அலி (ரழி) அவர்கள் யமனிலிருந்து ஹதியுடன் வந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிலிருந்து ஹதியைக் கொண்டு வந்தார்கள். (அங்கே) ஃபாத்திமா (ரழி) அவர்கள் சாயம் பூசப்பட்ட ஆடையை அணிந்து, கண்களுக்குச் சுர்மா இட்டிருந்தார்கள்.

அலி (ரழி) கூறினார்கள்: 'நான் ஃபாத்திமா செய்ததைப் பற்றி (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்) முறையிடுவதற்காகவும், மார்க்கத் தீர்ப்புக் கேட்பதற்காகவும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்றேன். நான் கூறினேன்: அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஃபாத்திமா சாயம் பூசப்பட்ட ஆடையை அணிந்து, கண்களுக்குச் சுர்மா இட்டுள்ளார். என் தந்தை (ஸல்) அவர்கள்தான் எனக்கு (இப்படிச் செய்ய) கட்டளையிட்டார்கள் என்று அவர் கூறுகிறார்.'

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'அவர் உண்மையையே சொன்னார்; அவர் உண்மையையே சொன்னார்; அவர் உண்மையையே சொன்னார். நான்தான் அவருக்குக் கட்டளையிட்டேன்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَخْمِيرِ الْمُحْرِمِ وَجْهَهُ وَرَأْسَهُ ‏.‏
இஹ்ராம் அணிந்த ஹாஜி தனது முகத்தையும் தலையையும் மூடிக்கொள்வது
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بِشْرٍ، يُحَدِّثُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَجُلاً، وَقَعَ عَنْ رَاحِلَتِهِ، فَأَقْعَصَتْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَيُكَفَّنُ فِي ثَوْبَيْنِ خَارِجًا رَأْسُهُ وَوَجْهُهُ فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒருவர் தமது வாகனத்திலிருந்து கீழே விழுந்தார். அது அவரைக் கொன்றுவிட்டது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அவரைத் தண்ணீராலும் இலந்தை இலைகளாலும் குளிப்பாட்டுங்கள். அவரது தலையும் முகமும் வெளியே இருக்கும் நிலையில் அவரை இரண்டு ஆடைகளில் கஃபனிடுங்கள். ஏனெனில், அவர் மறுமை நாளில் தல்பியா கூறியவராக எழுப்பப்படுவார்.”

أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الصَّفَّارُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، - يَعْنِي الْحَفَرِيَّ - عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ مَاتَ رَجُلٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَكَفِّنُوهُ فِي ثِيَابِهِ وَلاَ تُخَمِّرُوا وَجْهَهُ وَرَأْسَهُ فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஒருவர் இறந்துவிட்டார், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: அவரைத் தண்ணீராலும் இலந்தை இலைகளாலும் நீராட்டுங்கள், அவருடைய ஆடைகளிலேயே அவரைக் கஃபனிடுங்கள், ஆனால் அவருடைய தலையையும் முகத்தையும் மூடாதீர்கள், ஏனெனில் அவர் மறுமை நாளில் தல்பியா கூறியவராக எழுப்பப்படுவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب إِفْرَادِ الْحَجِّ ‏.‏
இஃப்ராத்
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَفْرَدَ الْحَجَّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜை மட்டும் (இஃப்ராத்) செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحَجِّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜுக்காக (மட்டும்) இஹ்ராம் அணிந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، عَنْ حَمَّادٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُوَافِينَ لِهِلاَلِ ذِي الْحِجَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ شَاءَ أَنْ يُهِلَّ بِحَجٍّ فَلْيُهِلَّ وَمَنْ شَاءَ أَنْ يُهِلَّ بِعُمْرَةٍ فَلْيُهِلَّ بِعُمْرَةٍ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நாங்கள் துல்-ஹஜ் மாதப் பிறையை ஒட்டி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'யார் ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிய விரும்புகிறாரோ, அவர் அவ்வாறே செய்யட்டும், யார் உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிய விரும்புகிறாரோ, அவர் அவ்வாறே செய்யட்டும்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الطَّبَرَانِيُّ أَبُو بَكْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ، وَسُلَيْمَانُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ نَرَى إِلاَّ أَنَّهُ الْحَجُّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஹஜ்ஜைத் தவிர வேறு எதுவும் இல்லை என்ற எண்ணத்தில் நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டோம்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْقِرَانِ ‏.‏
கிரான்
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ الصُّبَىُّ بْنُ مَعْبَدٍ كُنْتُ أَعْرَابِيًّا نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمْتُ فَكُنْتُ حَرِيصًا عَلَى الْجِهَادِ فَوَجَدْتُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ مَكْتُوبَيْنِ عَلَىَّ فَأَتَيْتُ رَجُلاً مِنْ عَشِيرَتِي يُقَالُ لَهُ هُذَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ اجْمَعْهُمَا ثُمَّ اذْبَحْ مَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْىِ فَأَهْلَلْتُ بِهِمَا فَلَمَّا أَتَيْتُ الْعُذَيْبَ لَقِيَنِي سَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ وَزَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَأَنَا أُهِلُّ بِهِمَا فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِلآخَرِ مَا هَذَا بِأَفْقَهَ مِنْ بَعِيرِهِ ‏.‏ فَأَتَيْتُ عُمَرَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنِّي أَسْلَمْتُ وَأَنَا حَرِيصٌ عَلَى الْجِهَادِ وَإِنِّي وَجَدْتُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ مَكْتُوبَيْنِ عَلَىَّ فَأَتَيْتُ هُذَيْمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَقُلْتُ يَا هَنَّاهُ إِنِّي وَجَدْتُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ مَكْتُوبَيْنِ عَلَىَّ ‏.‏ فَقَالَ اجْمَعْهُمَا ثُمَّ اذْبَحْ مَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْىِ فَأَهْلَلْتُ بِهِمَا فَلَمَّا أَتَيْنَا الْعُذَيْبَ لَقِيَنِي سَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ وَزَيْدُ بْنُ صُوحَانَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِلآخَرِ مَا هَذَا بِأَفْقَهَ مِنْ بَعِيرِهِ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
ஸுபைய் பின் மஅபத் அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நான் ஒரு கிறிஸ்தவ கிராமவாசியாக இருந்தேன்; பிறகு நான் முஸ்லிமானேன். நான் ஜிஹாத்திற்குச் செல்ல ஆர்வமாக இருந்தேன்; ஆனால் ஹஜ் மற்றும் உம்ரா என் மீது கடமையாக்கப்பட்டுள்ளது என்பதை அறிந்தேன். நான் என் குலத்தைச் சேர்ந்த **ஹுதைம் பின் அப்துல்லாஹ்** என்று அழைக்கப்படும் ஒருவரிடம் சென்று அவரிடம் கேட்டேன். அவர் கூறினார்கள்: 'அவை இரண்டையும் ஒன்றாகச் செய்யுங்கள்; பிறகு ஹதியிலிருந்து (பலிப்பிராணி) உங்களால் முடிந்ததை அறுத்துப் பலியிடுங்கள்.' எனவே நான் அவ்விரண்டிற்கும் சேர்த்து இஹ்ராம் அணிந்தேன்.

நான் 'அல்-உதைஃப்' வந்தபோது, சல்மான் பின் ரபீஆ அவர்களையும், ஸைத் பின் ஸூஹான் அவர்களையும் சந்தித்தேன். அப்போது நான் அவ்விரண்டிற்கும் சேர்த்து தல்பியா சொல்லிக்கொண்டிருந்தேன். அவர்களில் ஒருவர் மற்றவரிடம், 'இவர் தனது ஒட்டகத்தை விட அதிகமாகப் புரிந்துகொள்ளவில்லை!' என்று கூறினார்கள்.

நான் உமர் (ரலி) அவர்களிடம் வந்து கூறினேன்: 'அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! நான் முஸ்லிமாகிவிட்டேன்; நான் ஜிஹாத்திற்குச் செல்ல ஆர்வமாக இருக்கிறேன். ஆனால் ஹஜ் மற்றும் உம்ரா என் மீது கடமையாக்கப்பட்டுள்ளது என்பதை அறிந்தேன். எனவே நான் **ஹுதைம் பின் அப்துல்லாஹ்** அவர்களிடம் சென்று, 'ஐயா! ஹஜ் மற்றும் உம்ரா என் மீது கடமையாக்கப்பட்டுள்ளது என்பதை நான் அறிந்திருக்கிறேன்' என்று கூறினேன். அதற்கு அவர், 'அவை இரண்டையும் ஒன்றாகச் செய்யுங்கள்; பிறகு ஹதியிலிருந்து உங்களால் முடிந்ததை அறுத்துப் பலியிடுங்கள்' என்று கூறினார்கள். எனவே நான் அவ்விரண்டிற்கும் சேர்த்து இஹ்ராம் அணிந்தேன். நான் 'அல்-உதைஃப்' வந்தபோது, சல்மான் பின் ரபீஆ அவர்களையும், ஸைத் பின் ஸூஹான் அவர்களையும் சந்தித்தேன். அவர்களில் ஒருவர் மற்றவரிடம், 'இவர் தனது ஒட்டகத்தை விட அதிகமாகப் புரிந்துகொள்ளவில்லை' என்று கூறினார்கள்.'

(இதைக் கேட்ட) உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நீர் உமது நபியின் (ஸல்) சுன்னாவின் பக்கம் வழிநடத்தப்பட்டுள்ளீர்.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُصْعَبُ بْنُ الْمِقْدَامِ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا الصُّبَىُّ، فَذَكَرَ مِثْلَهُ قَالَ فَأَتَيْتُ عُمَرَ فَقَصَصْتُ عَلَيْهِ الْقِصَّةَ إِلاَّ قَوْلَهُ يَا هَنَّاهُ ‏.‏
(மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடர்) ஷகீக் கூறினார்கள்; அஸ்-ஸுபை இதே போன்ற ஒன்றை எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள், மேலும் அவர்கள் கூறினார்கள்:

'நான் 'உமர் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, 'ஏய் நீ!' என்ற வார்த்தைகளைத் தவிர, அந்தச் சம்பவத்தை அவர்களிடம் கூறினேன்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، - يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ - قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، ح وَأَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي حَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، وَغَيْرِهِ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ يُقَالُ لَهُ شَقِيقُ بْنُ سَلَمَةَ أَبُو وَائِلٍ أَنَّ رَجُلاً مِنْ بَنِي تَغْلِبَ يُقَالُ لَهُ الصُّبَىُّ بْنُ مَعْبَدٍ وَكَانَ نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمَ فَأَقْبَلَ فِي أَوَّلِ مَا حَجَّ فَلَبَّى بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ جَمِيعًا فَهُوَ كَذَلِكَ يُلَبِّي بِهِمَا جَمِيعًا فَمَرَّ عَلَى سَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ وَزَيْدِ بْنِ صُوحَانَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لأَنْتَ أَضَلُّ مِنْ جَمَلِكَ هَذَا ‏.‏ فَقَالَ الصُّبَىُّ فَلَمْ يَزَلْ فِي نَفْسِي حَتَّى لَقِيتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ شَقِيقٌ وَكُنْتُ أَخْتَلِفُ أَنَا وَمَسْرُوقُ بْنُ الأَجْدَعِ إِلَى الصُّبَىِّ بْنِ مَعْبَدٍ نَسْتَذْكِرُهُ فَلَقَدِ اخْتَلَفْنَا إِلَيْهِ مِرَارًا أَنَا وَمَسْرُوقُ بْنُ الأَجْدَعِ ‏.‏
ஷகீக் பின் சலமா அபூ வாயில் அறிவிக்கிறார்:

பனூ தஃக்லிப் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த அஸ்-ஸுபைஃ பின் மஃபத் என்ற ஒருவர் இருந்தார். அவர் ஒரு கிறிஸ்தவராக இருந்து பின்னர் இஸ்லாத்தை ஏற்றார். அவர் முதன்முதலில் ஹஜ்ஜுக்குச் சென்றபோது, ஹஜ் மற்றும் உம்ரா இரண்டிற்கும் சேர்த்து தல்பியா கூறினார். அவர் அவ்வாறே அவ்விரண்டிற்கும் சேர்த்து தல்பியா கூறிக் கொண்டிருந்தார். அவர் சல்மான் பின் ரபீஆ மற்றும் ஸைத் பின் ஸூஹான் ஆகியோரைக் கடந்து சென்றபோது, அவர்களில் ஒருவர்: "நீர் உமது இந்த ஒட்டகத்தை விடவும் வழிகெட்டவராக இருக்கிறீர்" என்று கூறினார்.

அஸ்-ஸுபைஃ கூறினார்: "நான் உமர் பின் அல்-கத்தாப் (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்து, அதை அவர்களிடம் குறிப்பிடும் வரை இது என் மனதில் (வருத்தத்தை) ஏற்படுத்திக் கொண்டே இருந்தது."

அதற்கு உமர் (ரலி): "நீர் உம்முடைய நபி (ஸல்) அவர்களின் சுன்னாவிற்கு (வழிமுறைக்கு) வழிகாட்டப்பட்டுள்ளீர்" என்று கூறினார்கள்.

ஷகீக் கூறினார்: "நானும் மஸ்ரூக் பின் அல்-அஜ்தஃ அவர்களும் அஸ்-ஸுபைஃ பின் மஃபத் அவர்களிடம் (இச்செய்தியை) நினைவுபடுத்துவதற்காக அடிக்கடி சென்று வருவோம்; நானும் மஸ்ரூக் பின் அல்-அஜ்தஃ அவர்களும் அவரிடம் பலமுறை சென்றுள்ளோம்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى، - وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ - قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ عُثْمَانَ فَسَمِعَ عَلِيًّا، يُلَبِّي بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ فَقَالَ أَلَمْ تَكُنْ تُنْهَى عَنْ هَذَا قَالَ بَلَى وَلَكِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي بِهِمَا جَمِيعًا فَلَمْ أَدَعْ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِقَوْلِكَ ‏.‏
மர்வான் பின் அல்-ஹகம் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் உஸ்மான் (ரழி) அவர்களுடன் அமர்ந்திருந்தேன். அப்போது அலி (ரழி) அவர்கள் உம்ராவிற்கும் ஹஜ்ஜிற்கும் சேர்த்து தல்பியா கூறுவதை அவர் கேட்டார்கள். (உஸ்மான் (ரழி) அவர்கள்,) 'இதைச் செய்ய வேண்டாமென நீங்கள் தடுக்கப்படவில்லையா?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அலி (ரழி) அவர்கள், 'ஆம், ஆனால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்விரண்டிற்கும் சேர்த்து தல்பியா கூறுவதை நான் கேட்டேன். நீங்கள் கூறுவதற்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நான் விட்டுவிட மாட்டேன்' என்று பதிலளித்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو عَامِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ حُسَيْنٍ، يُحَدِّثُ عَنْ مَرْوَانَ، أَنَّ عُثْمَانَ، نَهَى عَنِ الْمُتْعَةِ، وَأَنْ يَجْمَعَ الرَّجُلُ بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَقَالَ عَلِيٌّ لَبَّيْكَ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ مَعًا ‏.‏ فَقَالَ عُثْمَانُ أَتَفْعَلُهَا وَأَنَا أَنْهَى عَنْهَا فَقَالَ عَلِيٌّ لَمْ أَكُنْ لأَدَعَ سُنَّةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَحَدٍ مِنَ النَّاسِ ‏.‏
மர்வான் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"உஸ்மான் (ரழி) அவர்கள் முத்ஆவையும், ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் இணைப்பதையும் தடை செய்தார்கள். அப்போது அலி (ரழி) அவர்கள், **'லப்பைக பி ஹஜ்ஜதின் வ உம்ரதின் மஅன்'** (இதோ நான் வந்துவிட்டேன் (யா அல்லாஹ்), ஹஜ்ஜுக்காகவும் உம்ராவுக்காகவும் ஒன்றாக) என்று கூறினார்கள். உஸ்மான் (ரழி) அவர்கள், 'நான் தடை செய்திருக்கும்போது இதை நீங்கள் செய்கிறீர்களா?' என்று கேட்டார்கள். அலி (ரழி) அவர்கள், 'மக்களில் எவருக்காகவும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் சுன்னாவை நான் கைவிட மாட்டேன்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، عَنْ شُعْبَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏
ஷுஃபா அவர்கள் வழியாக, இதே அறிவிப்பாளர் தொடரில் இது போன்றே அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ كُنْتُ مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ حِينَ أَمَّرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْيَمَنِ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ عَلِيٌّ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَيْفَ صَنَعْتَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ أَهْلَلْتُ بِإِهْلاَلِكَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنِّي سُقْتُ الْهَدْىَ وَقَرَنْتُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ ‏"‏ لَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَفَعَلْتُ كَمَا فَعَلْتُمْ وَلَكِنِّي سُقْتُ الْهَدْىَ وَقَرَنْتُ ‏"‏ ‏.‏
அல்-பரா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அலி இப்னு அபி தாலிப் (ரழி) அவர்களை யமனின் ஆளுநராக நியமித்தபோது நான் அவர்களுடன் இருந்தேன். அவர் அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் (ஸல்) வந்தபோது, அலி (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் (ஸல்) வந்தேன், அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் என்ன செய்தீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.' நான் கூறினேன்; "நீங்கள் எதற்காக இஹ்ராம் அணிந்தீர்களோ, அதற்காகவே நானும் இஹ்ராம் அணிந்தேன்." அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: "நான் ஹதியை கொண்டு வந்துள்ளேன், மேலும் நான் கிரான் செய்கிறேன்." மேலும் அவர்கள் (ஸல்) தம் தோழர்களிடம் கூறினார்கள்: "இப்போது எனக்குத் தெரிந்தவை முன்னரே தெரிந்திருந்தால், நீங்கள் செய்ததைப் போலவே நானும் செய்திருப்பேன், ஆனால் நான் ஹதியைக் கொண்டு வந்துள்ளேன், மேலும் நான் கிரான் செய்கிறேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ هِلاَلٍ، قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفًا، يَقُولُ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ جَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ حَجٍّ وَعُمْرَةٍ ثُمَّ تُوُفِّيَ قَبْلَ أَنْ يَنْهَى عَنْهَا وَقَبْلَ أَنْ يَنْزِلَ الْقُرْآنُ بِتَحْرِيمِهِ ‏.‏
இம்ரான் பின் ஹுஸைன் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் இணைத்தார்கள், பிறகு அதை அவர்கள் தடை செய்வதற்கு முன்பும், அதைத் தடை செய்து குர்ஆன் அருளப்படுவதற்கு முன்பும் மரணித்து விட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ عِمْرَانَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَمَعَ بَيْنَ حَجٍّ وَعُمْرَةٍ ثُمَّ لَمْ يَنْزِلْ فِيهَا كِتَابٌ وَلَمْ يَنْهَ عَنْهُمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ فِيهِمَا رَجُلٌ بِرَأْيِهِ مَا شَاءَ ‏.‏
'இம்ரான் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் இணைத்துச் செய்தார்கள். பின்னர், அது குறித்து குர்ஆன் எதுவும் அருளப்படவில்லை. நபி (ஸல்) அவர்களும் அதைத் தடை செய்யவில்லை. (ஆனால்) ஒரு மனிதர் தம் அபிப்பிராயப்படி விரும்பியதைச் சொன்னார்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ وَاسِعٍ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ تَمَتَّعْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ ثَلاَثَةٌ هَذَا أَحَدُهُمْ لاَ بَأْسَ بِهِ وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ شَيْخٌ يَرْوِي عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ لاَ بَأْسَ بِهِ وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ يَرْوِي عَنِ الزُّهْرِيِّ وَالْحَسَنِ مَتْرُوكُ الْحَدِيثِ ‏.‏
முதர்ரிஃப் பின் அப்துல்லாஹ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

இம்ரான் பின் ஹுஸைன் (ரழி) அவர்கள் என்னிடம், 'நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தமத்துஉ செய்தோம்' என்று கூறினார்கள்.

அபூ அப்துர்-ரஹ்மான் (அந்-நஸாயீ) அவர்கள் கூறினார்கள்: இஸ்மாயீல் பின் முஸ்லிம் என்ற பெயரில் மூன்று பேர் உள்ளனர்; இவர் அவர்களில் ஒருவர், இவரிடம் எந்தப் பாதிப்பும் இல்லை.

மேலும், அபூ துஃபைல் அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கும் ஷைக் இஸ்மாயீல் பின் முஸ்லிம், அவரிடமும் எந்தப் பாதிப்பும் இல்லை.

மேலும் அஸ்-ஸுஹ்ரீ மற்றும் அல்-ஹஸன் ஆகியோரிடமிருந்து அறிவிக்கும் இஸ்மாயீல் பின் முஸ்லிம், அவர் ஹதீஸ் துறையில் கைவிடப்பட்டவர் ஆவார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ هُشَيْمٍ، عَنْ يَحْيَى، وَعَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، وَحُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، ح وَأَنْبَأَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، وَحُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، وَيَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، كُلُّهُمْ عَنْ أَنَسٍ، سَمِعُوهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا ‏ ‏ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'லப்பைக் உம்ரத்தன் வ ஹஜ்ஜன், லப்பைக் உம்ரத்தன் வ ஹஜ்ஜன்' (யா அல்லாஹ்! உம்ராவுக்காகவும் ஹஜ்ஜுக்காகவும் இதோ வந்துவிட்டேன்; யா அல்லாஹ்! உம்ராவுக்காகவும் ஹஜ்ஜுக்காகவும் இதோ வந்துவிட்டேன்) என்று கூறுவதை நான் கேட்டேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي بِهِمَا ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்விரண்டிற்காகவும் தல்பியா கூறுவதை நான் கேட்டேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، قَالَ أَنْبَأَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، يُحَدِّثُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي بِالْعُمْرَةِ وَالْحَجِّ جَمِيعًا فَحَدَّثْتُ بِذَلِكَ ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ لَبَّى بِالْحَجِّ وَحْدَهُ ‏.‏ فَلَقِيتُ أَنَسًا فَحَدَّثْتُهُ بِقَوْلِ ابْنِ عُمَرَ فَقَالَ أَنَسٌ مَا تَعُدُّونَا إِلاَّ صِبْيَانًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا مَعًا ‏ ‏ ‏.‏
பக்ர் பின் அப்துல்லாஹ் அல்-முஸனீ கூறினார்:

அனஸ் (ரழி) அவர்கள், "நபி (ஸல்) அவர்கள் உம்ராவிற்கும் ஹஜ்ஜிற்கும் சேர்த்து தல்பியா கூறுவதை நான் கேட்டேன்" என்று கூறினார்கள். நான் அதை இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம் தெரிவித்தேன், அதற்கு அவர்கள், "அவர்கள் ஹஜ்ஜிற்கு மட்டும் தல்பியா கூறினார்கள்" என்றார்கள். நான் அனஸ் (ரழி) அவர்களைச் சந்தித்து, இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதை அவர்களிடம் தெரிவித்தேன். அதற்கு அனஸ் (ரழி) அவர்கள், "நீங்கள் எங்களைச் சிறுவர்கள் என்று நினைக்கிறீர்களா? அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'லப்பைக் உம்ரத்தன் வ ஹஜ்ஜன் மஅன் (இதோ நான் உம்ராவுக்காகவும் ஹஜ்ஜுக்காகவும் (யா அல்லாஹ்) வந்துவிட்டேன்)' என்று கூறுவதை நான் கேட்டிருக்கிறேன்" என்றார்கள். (ஸஹீஹ்)
باب التَّمَتُّعِ ‏.‏
தமத்து
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ الْمُخَرِّمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، رضى الله عنهما قَالَ تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى وَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْىَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنَ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْىَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ ‏ ‏ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لْيُهِلَّ بِالْحَجِّ ثُمَّ لْيُهْدِ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ ‏ ‏ ‏.‏ فَطَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَىْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ مِنَ السَّبْعِ وَمَشَى أَرْبَعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ رَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ فَصَلَّى عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحِلَّ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْىَ مِنَ النَّاسِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

ஹஜ்ஜத்துல் வதாவின் போது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உம்ராவையும் பின்னர் ஹஜ்ஜையும் சேர்த்து (தமத்துஃ முறையில்) நிறைவேற்றினார்கள். அவர்கள் துல்-ஹுலைஃபாவிலிருந்து தங்களோடு குர்பானிப் பிராணியைக் (ஹதி) கொண்டு வந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முதலில் உம்ராவிற்காகவும், பின்னர் ஹஜ்ஜிற்காகவும் தல்பியா கூறினார்கள் (இஹ்ராம் அணிந்தார்கள்). மக்களும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் உம்ராவையும் பின்னர் ஹஜ்ஜையும் சேர்த்து நிறைவேற்றிப் பயனடைந்தார்கள். மக்களில் சிலர் குர்பானிப் பிராணியைக் கொண்டு வந்திருந்தனர்; சிலர் கொண்டு வரவில்லை.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்தபோது மக்களிடம் கூறினார்கள்:

"உங்களில் யார் குர்பானிப் பிராணியைக் கொண்டு வந்துள்ளாரோ, அவர் தனது ஹஜ்ஜை முடிக்கும் வரை, (இஹ்ராம் அணிந்தபோது) தடைசெய்யப்பட்ட எதுவும் அவருக்கு அனுமதிக்கப்படாது. யார் குர்பானிப் பிராணியைக் கொண்டு வரவில்லையோ, அவர் கஅபாவைச் சுற்றி (தவாஃப்) வந்து, ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கிடையே (ஸயீ) ஓடி, (தம் தலைமுடியைக்) கத்தரித்து, இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடட்டும். பிறகு (ஹஜ்ஜுக்கான நேரம் வந்ததும்) ஹஜ்ஜிற்காக இஹ்ராம் அணியட்டும்; பின்னர் குர்பானி கொடுக்கட்டும். (அவ்வாறு கொடுக்க) குர்பானிப் பிராணி கிடைக்காதவர், ஹஜ்ஜின் போது மூன்று நாட்களும், தன் குடும்பத்தினரிடம் திரும்பிய பிறகு ஏழு நாட்களும் நோன்பு நோற்கட்டும்."

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்ததும் தவாஃப் செய்தார்கள். முதலில் (ஹஜுருல் அஸ்வத்) ருக்னைத் தொட்டார்கள். பிறகு ஏழு சுற்றுகளில் மூன்று சுற்றுகள் (ரம்ல் செய்து) விரைவாக நடந்தார்கள்; நான்கு சுற்றுகள் (சாதாரணமாக) நடந்தார்கள். கஅபாவைச் சுற்றி (தவாஃப்) முடித்த பிறகு ருகூவு செய்து, மகாம் (இப்ராஹீம்) இடத்தில் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பிறகு ஸலாம் கொடுத்துவிட்டு அங்கிருந்து திரும்பி ஸஃபாவுக்குச் சென்று ஸஃபாவுக்கும் மர்வாவுக்கும் இடையில் ஏழு சுற்றுகள் (ஸயீ) செய்தார்கள்.

அவர்கள் தங்களின் ஹஜ்ஜை முடித்து, குர்பானி நாளில் தங்களின் குர்பானிப் பிராணியை அறுக்கும் வரை, (இஹ்ராமின் காரணமாகத்) தடைசெய்யப்பட்ட எந்தச் செயலையும் செய்யவில்லை (இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடவில்லை). (ஹஜ்ஜை முடித்த) பின்னர் அவர்கள் (மக்காவை நோக்கி) விரைந்து சென்று (தவாஃபுல் இஃபாதா செய்வதற்காக) கஅபாவைத் தவாஃப் செய்தார்கள். அதன் பிறகு (இஹ்ராமின் காரணமாகத்) தடைசெய்யப்பட்டிருந்த அனைத்தும் அவர்களுக்கு அனுமதிக்கப்பட்டதாக ஆனது. மக்களில் குர்பானிப் பிராணியைக் கொண்டு வந்திருந்தவர்களும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்தது போலவே செய்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حَرْمَلَةَ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، يَقُولُ حَجَّ عَلِيٌّ وَعُثْمَانُ فَلَمَّا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ نَهَى عُثْمَانُ عَنِ التَّمَتُّعِ فَقَالَ عَلِيٌّ إِذَا رَأَيْتُمُوهُ قَدِ ارْتَحَلَ فَارْتَحِلُوا ‏.‏ فَلَبَّى عَلِيٌّ وَأَصْحَابُهُ بِالْعُمْرَةِ فَلَمْ يَنْهَهُمْ عُثْمَانُ فَقَالَ عَلِيٌّ أَلَمْ أُخْبَرْ أَنَّكَ تَنْهَى عَنِ التَّمَتُّعِ قَالَ بَلَى ‏.‏ قَالَ لَهُ عَلِيٌّ أَلَمْ تَسْمَعْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَمَتَّعَ قَالَ بَلَى ‏.‏
சயீத் பின் அல்-முஸய்யப் அவர்கள் கூறியதாவது:

"அலி (ரழி) அவர்களும் உஸ்மான் (ரழி) அவர்களும் ஹஜ் செய்தார்கள். நாங்கள் வழியின் ஒரு பகுதியில் இருந்தபோது, உஸ்மான் (ரழி) அவர்கள் 'தமத்துஃ' செய்வதைத் தடுத்தார்கள். அப்போது அலி (ரழி) அவர்கள், 'அவர் புறப்படுவதை நீங்கள் கண்டால் நீங்களும் புறப்படுங்கள்' என்று கூறினார்கள். எனவே அலி (ரழி) அவர்களும் அவர்களுடைய தோழர்களும் உம்ராவுக்காக 'தல்பியா' கூறினார்கள்; உஸ்மான் (ரழி) அவர்கள் அவர்களைத் தடுக்கவில்லை.

அலி (ரழி) அவர்கள் (உஸ்மானிடம்), 'தாங்கள் தமத்துஃ செய்வதைத் தடுப்பதாக எனக்குத் தெரிவிக்கப்படவில்லையா?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர் 'ஆம்' என்றார். அலி (ரழி) அவர்கள் அவரிடம், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமத்துஃ செய்ததை தாங்கள் செவியுறவில்லையா?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர் 'ஆம்' என்றார்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ، وَالضَّحَّاكَ بْنَ قَيْسٍ، - عَامَ حَجَّ مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ - وَهُمَا يَذْكُرَانِ التَّمَتُّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَقَالَ الضَّحَّاكُ لاَ يَصْنَعُ ذَلِكَ إِلاَّ مَنْ جَهِلَ أَمْرَ اللَّهِ تَعَالَى ‏.‏ فَقَالَ سَعْدٌ بِئْسَمَا قُلْتَ يَا ابْنَ أَخِي ‏.‏ قَالَ الضَّحَّاكُ فَإِنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ نَهَى عَنْ ذَلِكَ ‏.‏ قَالَ سَعْدٌ قَدْ صَنَعَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَنَعْنَاهَا مَعَهُ ‏.‏
முஹம்மத் பின் அப்துல்லாஹ் பின் அல்-ஹாரித் பின் நவ்ஃபல் பின் அல்-ஹாரித் பின் அப்துல்-முத்தலிப் அவர்கள் அறிவிப்பதாவது:
முஆவியா பின் அபீ சுஃப்யான் (ரழி) அவர்கள் ஹஜ் செய்த ஆண்டில், ஸஃத் பின் அபீ வக்காஸ் (ரழி) அவர்களும், அத்-தஹ்ஹாக் பின் கைஸ் (ரழி) அவர்களும் ஹஜ்ஜுடன் உம்ராவைச் சேர்த்துச் செய்வது (தமத்துஉ) பற்றிப் பேசிக்கொண்டிருந்ததை அவர் செவியுற்றார். அத்-தஹ்ஹாக் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் கட்டளையைப் பற்றி அறியாதவரைத் தவிர வேறு யாரும் அவ்வாறு செய்வதில்லை.” ஸஃத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “என் சகோதரரின் மகனே! நீர் கூறியது எவ்வளவு மோசமான வார்த்தை!” அத்-தஹ்ஹாக் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “உமர் பின் அல்-கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் அதைத் தடை செய்தார்கள்.” ஸஃத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைச் செய்தார்கள், நாங்களும் அவர்களுடன் சேர்ந்து அதைச் செய்தோம்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِي مُوسَى، أَنَّهُ كَانَ يُفْتِي بِالْمُتْعَةِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ رُوَيْدَكَ بِبَعْضِ فُتْيَاكَ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي النُّسُكِ بَعْدُ ‏.‏ حَتَّى لَقِيتُهُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ عُمَرُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ فَعَلَهُ وَلَكِنْ كَرِهْتُ أَنْ يَظَلُّوا مُعَرِّسِينَ بِهِنَّ فِي الأَرَاكِ ثُمَّ يَرُوحُوا بِالْحَجِّ تَقْطُرُ رُءُوسُهُمْ ‏.‏
அபூ மூஸா (ரழி) அவர்கள் 'முத்ஆ' (தமத்துஉ ஹஜ்) குறித்துத் தீர்ப்பளிப்பவர்களாக இருந்தார்கள். அப்போது ஒரு மனிதர் அவரிடம், "உமது தீர்ப்புகள் சிலவற்றை நிதானிப்பீராக! ஏனெனில், முஃமின்களின் தலைவர் (உமர்) அவர்கள் ஹஜ் வழிபாட்டு முறைகளில் புதிதாக ஏற்படுத்தியிருப்பதை நீர் அறியமாட்டீர்" என்று கூறினார். (அபூ மூஸா (ரழி) கூறினார்கள்:) "பிறகு நான் அவரைச் (உமரைச்) சந்தித்தபோது அது குறித்துக் கேட்டேன். அதற்கு உமர் (ரழி), 'நபி (ஸல்) அவர்கள் அவ்வாறு செய்தார்கள் என்பதை நான் அறிவேன். ஆயினும், மக்கள் அராக் மரங்களின் நிழலில் தங்கள் மனைவியருடன் (தாம்பத்திய உறவு கொண்டு) தங்கியிருந்துவிட்டு, பின்னர் தம் தலைகளிலிருந்து (குளித்த) நீர் சொட்டச் சொட்ட ஹஜ்ஜுக்குச் செல்வதை நான் வெறுக்கிறேன்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبِي قَالَ، أَنْبَأَنَا أَبُو حَمْزَةَ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ، يَقُولُ وَاللَّهِ إِنِّي لأَنْهَاكُمْ عَنِ الْمُتْعَةِ، وَإِنَّهَا، لَفِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَقَدْ فَعَلَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْنِي الْعُمْرَةَ فِي الْحَجِّ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“நான் உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: 'அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நான் உங்களுக்கு தமத்துஃ செய்வதை தடை செய்கிறேன்; ஆனால் நிச்சயமாக அது அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் உள்ளது. மேலும், நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைச் செய்தார்கள்.'” அதாவது ஹஜ்ஜில் உம்ரா.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حُجَيْرٍ، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ قَالَ مُعَاوِيَةُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ أَعَلِمْتَ أَنِّي قَصَّرْتُ مِنْ رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ الْمَرْوَةِ قَالَ لاَ ‏.‏ يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ هَذَا مُعَاوِيَةُ يَنْهَى النَّاسَ عَنِ الْمُتْعَةِ وَقَدْ تَمَتَّعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
தாவூஸ் அவர்கள் கூறியதாவது:

"முஆவியா (ரழி) அவர்கள் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம், "நான் அல்-மர்வா எனும் இடத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முடியைக் குறைத்தேன் என்பது உங்களுக்குத் தெரியுமா?" என்று கூறினார்கள். அதற்கு அவர்கள், "இல்லை" என்று கூறினார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த முஆவியா அவர்கள் தமத்துச் செய்வதிலிருந்து மக்களைத் தடுக்கிறார், ஆனால் நபி (ஸல்) அவர்கள் தமத்துச் செய்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ قَيْسٍ، وَهُوَ ابْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ ‏"‏ بِمَا أَهْلَلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ أَهْلَلْتُ بِإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ سُقْتَ مِنْ هَدْىٍ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حِلَّ ‏"‏ ‏.‏ فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ قَوْمِي فَمَشَطَتْنِي وَغَسَلَتْ رَأْسِي فَكُنْتُ أُفْتِي النَّاسَ بِذَلِكَ فِي إِمَارَةِ أَبِي بَكْرٍ وَإِمَارَةِ عُمَرَ وَإِنِّي لَقَائِمٌ بِالْمَوْسِمِ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ ‏.‏ قُلْتُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ بِشَىْءٍ فَلْيَتَّئِدْ فَإِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَائْتَمُّوا بِهِ فَلَمَّا قَدِمَ قُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا هَذَا الَّذِي أَحْدَثْتَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ قَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ ‏{‏ وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ ‏}‏ وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ نَبِيِّنَا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ نَبِيَّنَا صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى نَحَرَ الْهَدْىَ ‏.‏
அபூ மூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்பத்ஹாவில் இருந்தபோது அவர்களிடம் வந்தேன். அவர்கள், 'எதற்காக இஹ்ராம் அணிந்துள்ளீர்?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'நபி (ஸல்) அவர்கள் எதற்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்களோ அதற்காகவே நானும் இஹ்ராம் அணிந்துள்ளேன்' என்று கூறினேன். அவர்கள், 'நீர் ஹதி (பலியிடப்படும் பிராணி) ஓட்டி வந்துள்ளீரா?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'இல்லை' என்று கூறினேன். அவர்கள், 'அப்படியென்றால், இறையில்லத்தை தவாஃப் செய்து, அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கு இடையில் (ஸஃயீ) செய்து, பின்னர் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டுவிடும்' என்று கூறினார்கள்.

அவ்வாறே நான் இறையில்லத்தை தவாஃப் செய்து, அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கு இடையில் (ஸஃயீ) செய்தேன். பின்னர், என் சமூகத்தைச் சேர்ந்த ஒரு பெண்ணிடம் சென்றேன்; அவள் என் தலைமுடியை சீவி, கழுவி விட்டாள். அபூ பக்ர் (ரழி) மற்றும் உமர் (ரழி) ஆகியோரின் ஆட்சிக்காலத்தில், இதன் அடிப்படையில் மக்களுக்கு நான் ஃபத்வாக்கள் வழங்கி வந்தேன். மேலும் நான் ஹஜ் காலத்தில் இருந்தபோது ஒரு மனிதர் என்னிடம் வந்து, 'நம்பிக்கையாளர்களின் தலைவர் வழிபாட்டு முறைகள் குறித்து என்ன புதிய நடைமுறையை உருவாக்கியுள்ளார் என்பது உமக்குத் தெரியாது' என்றார்.

நான், 'மக்களே! எங்களின் ஃபத்வாவைக் கேட்ட எவரும் நிதானிக்கட்டும் (அவசரப்பட வேண்டாம்). ஏனெனில் நம்பிக்கையாளர்களின் தலைவர் உங்களிடம் வரவிருக்கிறார், நீங்கள் அவரையே பின்பற்ற வேண்டும்' என்று கூறினேன்.

அவர்கள் வந்தபோது, நான், 'நம்பிக்கையாளர்களின் தலைவரே! வழிபாட்டு முறைகள் குறித்து நீங்கள் உருவாக்கியுள்ள இந்தப் புதிய நடைமுறை என்ன?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'நாம் அல்லாஹ்வின் வேதத்தைப் பின்பற்றினால், கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ் கூறுகிறான்: **'வஅத்திம்முல் ஹஜ்ஜ வல்உம்ரத்த லில்லாஹ்'** (மேலும், அல்லாஹ்வுக்காக ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் முழுமையாக நிறைவேற்றுங்கள்). மேலும், நாம் நமது நபியின் சுன்னாவைப் பின்பற்றினால், நமது நபி (ஸல்) அவர்கள் ஹதியை (பலியிடப்படும் பிராணியை) அறுக்கும் வரை இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடவில்லை' என்று கூறினார்கள்."

أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ وَاسِعٍ، عَنْ مُطَرِّفٍ، قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ تَمَتَّعَ وَتَمَتَّعْنَا مَعَهُ قَالَ فِيهَا قَائِلٌ بِرَأْيِهِ ‏.‏
முதர்ரிஃப் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

இம்ரான் பின் ஹுஸைன் (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமத்துஃ செய்தார்கள்; நாங்களும் அவர்களுடன் தமத்துஃ செய்தோம். (ஆனால்) இது குறித்து ஒருவர் தமது (சொந்தக்) கருத்தைக் கூறினார்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَرْكِ التَّسْمِيَةِ عِنْدَ الإِهْلاَلِ ‏.‏
இஹ்ராம் நிலைக்குள் நுழையும்போது பிஸ்மில்லாஹ் சொல்லாமல் இருப்பது
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَثَ بِالْمَدِينَةِ تِسْعَ حِجَجٍ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجِّ هَذَا الْعَامِ فَنَزَلَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَيَفْعَلُ مَا يَفْعَلُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ وَخَرَجْنَا مَعَهُ قَالَ جَابِرٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَظْهُرِنَا عَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ وَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَىْءٍ عَمِلْنَا فَخَرَجْنَا لاَ نَنْوِي إِلاَّ الْحَجَّ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒன்பது ஆண்டுகள் (ஹஜ் செய்யாமல்) அல்-மதீனாவில் தங்கியிருந்தார்கள். பிறகு, 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இந்த ஆண்டு ஹஜ் செய்யப் போகிறார்கள்' என்று மக்களுக்கு மத்தியில் அறிவிக்கப்பட்டது. (இதனைக் கேள்வியுற்று) அல்-மதீனாவில் ஏராளமான மக்கள் கூடினார்கள். அவர்கள் அனைவரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பின்பற்றவும், அவர்கள் செய்தது போலவே தாங்களும் செய்யவும் விரும்பினார்கள்.

துல்-கஃதா மாதத்தில் ஐந்து நாட்கள் மீதமிருந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் புறப்பட்டார்கள்; நாங்களும் அவர்களுடன் புறப்பட்டோம்.

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு மத்தியில் இருந்தார்கள்; அவர்களுக்கு குர்ஆன் அருளப்பட்டுக்கொண்டிருந்தது, மேலும் அதன் விளக்கத்தை அவர்கள் அறிந்திருந்தார்கள். (அதன் அடிப்படையில்) அவர்கள் எதைச் செய்தார்களோ, அதையே நாங்களும் செய்தோம்; மேலும் ஹஜ்ஜை தவிர வேறு எந்த நோக்கத்துடனும் நாங்கள் புறப்படவில்லை.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لِمُحَمَّدٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا لاَ نَنْوِي إِلاَّ الْحَجَّ فَلَمَّا كُنَّا بِسَرِفَ حِضْتُ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ ‏"‏ أَحِضْتِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّ هَذَا شَىْءٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَاقْضِي مَا يَقْضِي الْمُحْرِمُ غَيْرَ أَنْ لاَ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ ‏"‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஹஜ்ஜைத் தவிர வேறு எந்த நோக்கமும் இன்றி நாங்கள் புறப்பட்டோம். நாங்கள் சரிஃப் என்ற இடத்தில் இருந்தபோது, எனக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டது. நான் அழுதுகொண்டிருந்தபோது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம் வந்தார்கள், மேலும் அவர்கள் கேட்டார்கள்: 'உனக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டுவிட்டதா?' நான் கூறினேன்; 'ஆம்.' அவர்கள் கூறினார்கள்; 'இது வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ், ஆதம் (அலை) அவர்களின் மகள்களுக்காக விதித்த ஒரு விஷயமாகும். இஹ்ராம் அணிந்த யாத்ரீகர் செய்யும் அனைத்தையும் செய்யுங்கள், ஆனால் (கஅபா எனும்) இறையில்லத்தை தவாஃப் செய்யாதீர்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحَجِّ بِغَيْرِ نِيَّةٍ يَقْصِدُهُ الْمُحْرِمُ ‏.‏
இஹ்ராமில் உள்ள யாத்ரீகரின் தெளிவான நோக்கமின்றி ஹஜ்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ طَارِقَ بْنَ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَى أَقْبَلْتُ مِنَ الْيَمَنِ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُنِيخٌ بِالْبَطْحَاءِ حَيْثُ حَجَّ فَقَالَ ‏"‏ أَحَجَجْتَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَيْفَ قُلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ بِإِهْلاَلٍ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ فَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَأَحِلَّ ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً فَفَلَتْ رَأْسِي فَجَعَلْتُ أُفْتِي النَّاسَ بِذَلِكَ حَتَّى كَانَ فِي خِلاَفَةِ عُمَرَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا مُوسَى رُوَيْدَكَ بَعْضَ فُتْيَاكَ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي النُّسُكِ بَعْدَكَ ‏.‏ قَالَ أَبُو مُوسَى يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ فَلْيَتَّئِدْ فَإِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَائْتَمُّوا بِهِ ‏.‏ وَقَالَ عُمَرُ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُنَا بِالتَّمَامِ وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى بَلَغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ ‏.‏
அபூ மூஸா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் யமனிலிருந்து வந்தேன். நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஹஜ்ஜின்போது) 'அல்-பத்ஹா' எனும் இடத்தில் தங்கியிருந்தார்கள். அவர்கள் என்னிடம், 'நீர் ஹஜ்ஜுக்காக (இஹ்ராம்) அணிந்துள்ளீரா?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'ஆம்' என்றேன். அவர்கள், 'நீர் (நிய்யத்தின்போது) என்ன கூறினீர்?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'லப்பைக், பி இஹ்லாலின் க இஹ்லாலிந் நபிய்யி' (யா அல்லாஹ்! நபி (ஸல்) அவர்கள் எதற்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்களோ, அதற்காகவே நானும் இஹ்ராம் அணிந்து இதோ வந்துவிட்டேன்) என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், '(கஅபா) ஆலயத்தை வலம் வந்து, அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கிடையில் (ஸஃயீ) செய்துவிட்டு, இஹ்ராமிலிருந்து வெளியேறுவீராக!' என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே நான் செய்தேன். பிறகு நான் ஒரு பெண்ணிடம் சென்றேன். அவள் என் தலைமுடியை வாரிவிட்டாள்.

இதனையே நான் மக்களுக்குத் தீர்ப்பாக (ஃபத்வா) வழங்கி வந்தேன். உமர் (ரழி) அவர்களது ஆட்சிக்காலம் வந்தபோது, ஒரு மனிதர் என்னிடம், 'அபூ மூஸா அவர்களே! உமது தீர்ப்பை வழங்குவதில் சற்று நிதானத்தைக் கடைப்பிடிப்பீராக! ஏனெனில், உமக்குப்பின் அமீருல் முஃமினீன் அவர்கள் ஹஜ் வழிபாடுகளில் ஏற்படுத்தியுள்ள புதிய நடைமுறைகளை நீர் அறியமாட்டீர்' என்று கூறினார்.

உடனே அபூ மூஸா (ரழி) அவர்கள், 'மக்களே! நாம் யாருக்குத் தீர்ப்பு வழங்கினோமோ அவர் (அதைச் செயல்படுத்துவதில்) நிதானிக்கட்டும். இதோ அமீருல் முஃமினீன் உங்களிடம் வரவிருக்கிறார்; அவரைப் பின்பற்றுங்கள்' என்று கூறினார்கள்.

(பின்னர்) உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நாம் அல்லாஹ்வின் வேதத்தை எடுத்துக்கொண்டால், அது (ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும்) முழுமைப்படுத்துமாறு நமக்குக் கட்டளையிடுகிறது. நபி (ஸல்) அவர்களின் வழிமுறையை நாம் எடுத்துக்கொண்டால், பலிப்பிராணி அதற்குரிய இடத்தை அடைவதற்கு முன் நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடவில்லை'."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثَنَا أَنَّ عَلِيًّا قَدِمَ مِنَ الْيَمَنِ بِهَدْىٍ وَسَاقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ هَدْيًا قَالَ لِعَلِيٍّ ‏"‏ بِمَا أَهْلَلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعِيَ الْهَدْىُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلاَ تَحِلَّ ‏"‏ ‏.‏
ஜாபிர் இப்னு அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

(மக்கள் சிலர்) எங்களிடம் வந்து நபி (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்ஜைப் பற்றிக் கேட்டார்கள். (அவர்களுக்கு நான் கூறினேன்): "அலி (ரழி) அவர்கள் யமனிலிருந்து 'ஹத்யு' (எனும் குர்பானிப் பிராணியுடன்) வந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிலிருந்து 'ஹத்யு'வைக் கொண்டு வந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அலி (ரழி) அவர்களிடம், 'எதைக் கூறி இஹ்ராம் அணிந்தீர்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அலி (ரழி) அவர்கள், 'நான், "**அல்லாஹும்ம இன்னீ உஹில்லு பிமா அஹல்ல பிஹி ரசூலுல்லாஹி (ஸல்)**" (யா அல்லாஹ்! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எதைக் கொண்டு இஹ்ராம் அணிந்தார்களோ, அதைக் கொண்டே நானும் இஹ்ராம் அணிகிறேன்) என்று கூறினேன்; மேலும் என்னுடன் 'ஹத்யு'வும் இருக்கிறது (என்றார்கள்).' அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'அப்படியெனில், (இஹ்ராமிலிருந்து) வெளியேறாதீர்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ عَطَاءٌ قَالَ جَابِرٌ قَدِمَ عَلِيٌّ مِنْ سِعَايَتِهِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بِمَا أَهْلَلْتَ يَا عَلِيُّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاهْدِ وَامْكُثْ حَرَامًا كَمَا أَنْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَأَهْدَى عَلِيٌّ لَهُ هَدْيًا ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அலி (ரழி) அவர்கள் ஸகாத் வசூலித்துக்கொண்டு வந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், 'ஓ அலியே! எதைக் கொண்டு (எந்த நோக்கத்துடன்) நீங்கள் இஹ்ராம் அணிந்தீர்கள்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், 'நபி (ஸல்) அவர்கள் எதைக் கொண்டு இஹ்ராம் அணிந்தார்களோ அதைக் கொண்டே (நானும் அணிந்தேன்)' என்று பதிலளித்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அப்படியானால், ஹத்யை (பலிப்பிராணியை) வழங்கி, நீங்கள் இருக்கும் நிலையிலேயே இஹ்ராமுடன் இருங்கள்.' மேலும் அலி (ரழி) அவர்கள் அவருக்காக ஒரு ஹத்யை வழங்கினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ كُنْتُ مَعَ عَلِيٍّ حِينَ أَمَّرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْيَمَنِ فَأَصَبْتُ مَعَهُ أَوَاقِيَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلِيٌّ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ عَلِيٌّ وَجَدْتُ فَاطِمَةَ قَدْ نَضَحَتِ الْبَيْتَ بِنَضُوحٍ قَالَ فَتَخَطَّيْتُهُ فَقَالَتْ لِي مَا لَكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَمَرَ أَصْحَابَهُ فَأَحَلُّوا قَالَ قُلْتُ إِنِّي أَهْلَلْتُ بِإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي ‏"‏ كَيْفَ صَنَعْتَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ إِنِّي أَهْلَلْتُ بِمَا أَهْلَلْتَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنِّي قَدْ سُقْتُ الْهَدْىَ وَقَرَنْتُ ‏"‏ ‏.‏
அல்-பராஃ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் அலீ (ரழி) அவர்களை யமனுக்கு (ஆளுநராக) நியமித்தபோது நான் அவர்களுடன் இருந்தேன். அவருடன் (யமன் சென்றபோது) நான் பல 'ஊக்கியா'க்களை (செல்வத்தை)ப் பெற்றேன். அலீ (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தபோது, அலீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஃபாத்திமா (ரழி) அவர்கள் வீட்டிற்கு நறுமணம் பூசியிருந்ததை நான் கண்டேன்.' மேலும் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நான் அதைத் தவிர்த்தேன். அதற்கு அவர்கள் என்னிடம், "உங்களுக்கு என்ன ஆனது? அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தோழர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்; அவர்களும் (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபட்டுவிட்டனர்" என்று கூறினார்கள்.' அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நான் கூறினேன்: "நபி (ஸல்) அவர்கள் எதற்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்களோ அதற்காகவே நானும் இஹ்ராம் அணிந்துள்ளேன்."' அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அதனால் நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் சென்றேன், அவர்கள் என்னிடம், "நீர் எவ்வாறு செய்தீர்?" என்று கேட்டார்கள். நான் கூறினேன்: "நீங்கள் எதற்காக இஹ்ராம் அணிந்தீர்களோ அதற்காகவே நானும் இஹ்ராம் அணிந்துள்ளேன்." அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக நான் பலிப்பிராணியை (ஹத்யு) ஓட்டி வந்துள்ளேன்; மேலும் நான் கிரான் செய்துள்ளேன்."'

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب إِذَا أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ هَلْ يَجْعَلُ مَعَهَا حَجًّا ‏.‏
ஒருவர் உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் கட்டினால், அதில் ஹஜ்ஜையும் சேர்த்துக் கொள்ள முடியுமா?
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، أَرَادَ الْحَجَّ عَامَ نَزَلَ الْحَجَّاجُ بِابْنِ الزُّبَيْرِ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ كَائِنٌ بَيْنَهُمْ قِتَالٌ وَأَنَا أَخَافُ أَنْ يَصُدُّوكَ ‏.‏ قَالَ لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ إِذًا أَصْنَعَ كَمَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنِّي أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً ‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِظَاهِرِ الْبَيْدَاءِ قَالَ مَا شَأْنُ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ إِلاَّ وَاحِدٌ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجًّا مَعَ عُمْرَتِي ‏.‏ وَأَهْدَى هَدْيًا اشْتَرَاهُ بِقُدَيْدٍ ثُمَّ انْطَلَقَ يُهِلُّ بِهِمَا جَمِيعًا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلَمْ يَزِدْ عَلَى ذَلِكَ وَلَمْ يَنْحَرْ وَلَمْ يَحْلِقْ وَلَمْ يُقَصِّرْ وَلَمْ يَحِلَّ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ فَنَحَرَ وَحَلَقَ فَرَأَى أَنْ قَدْ قَضَى طَوَافَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ بِطَوَافِهِ الأَوَّلِ وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ كَذَلِكَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், அல்-ஹஜ்ஜாஜ், இப்னு அஸ்-ஸுபைரை (ரழி) முற்றுகையிட்ட ஆண்டில் ஹஜ் செய்ய விரும்பினார்கள். அப்போது அவர்களிடம், "அவர்களுக்குள் போர் நடப்பது உறுதியாகியுள்ளது; மேலும் நீங்கள் (கஅபாவிற்குச் செல்லவிடாமல்) தடுக்கப்படுவீர்கள் என்று நான் அஞ்சுகிறேன்" என்று கூறப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரிடத்தில் உங்களுக்கு ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது. (எனில்,) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்ததையே நானும் செய்யப் போகிறேன். நான் (என் மீது) உம்ராவைக் கடமையாக்கிக் கொண்டேன் என்பதற்கு உங்களை நான் சாட்சியாக்குகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அவர்கள் புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் 'பைதா'வின் மேட்டுப்பகுதிக்கு வந்தபோது, "ஹஜ் மற்றும் உம்ராவின் நிலை ஒன்றுதான்; எனது உம்ராவுடன் ஹஜ்ஜையும் சேர்த்து கடமையாக்கிக் கொண்டேன் என்பதற்கு உங்களை நான் சாட்சியாக்குகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.

மேலும், அவர்கள் 'குதைத்' என்ற இடத்தில் வாங்கிய ஒரு ஹத்யை (பலியிடப்படும் பிராணி) தங்களுடன் கொண்டு வந்தார்கள். பிறகு அவர்கள் புறப்பட்டு, அவ்விரண்டிற்குமாக (ஹஜ் மற்றும் உம்ரா) தல்பியா முழங்கினார்கள்.

அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்தபோது, (கஅபா) ஆலயத்தை தவாஃப் செய்து, அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கிடையில் (ஸஃயீ) செய்தார்கள்.

அதற்குப் பிறகு அவர்கள் அதைவிட அதிகமாக எதையும் செய்யவில்லை. மேலும் அவர்கள் பலியிடவுமில்லை, தலையை மழிக்கவுமில்லை, முடியைக் குறைக்கவும் இல்லை; இஹ்ராம் மூலமாகத் தடுக்கப்பட்ட எதையும் அவர்கள் (தமக்கு) ஆகுமாக்கிக் கொள்ளவில்லை. பலியிடும் நாள் வந்தபோது அவர்கள் பலியிட்டு, தலையை மழித்துக்கொண்டார்கள்.

மேலும், முதல் தவாஃபிலேயே ஹஜ் மற்றும் உம்ராவின் தவாஃபை அவர்கள் முடித்துவிட்டதாகக் கருதினார்கள். இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், "இப்படித்தான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ إِنَّ سَالِمًا أَخْبَرَنِي أَنَّ أَبَاهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهِلُّ يَقُولُ ‏ ‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ ‏ ‏ ‏.‏ وَإِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ كَانَ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْكَعُ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ النَّاقَةُ قَائِمَةً عِنْدَ مَسْجِدِ ذِي الْحُلَيْفَةِ أَهَلَّ بِهَؤُلاَءِ الْكَلِمَاتِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தல்பியா கூறுவதை நான் கேட்டேன்: 'லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக்க லக்க லப்பைக், இன்னல்-ஹம்த வந்நிஃமத்த லக்க வல்-முல்க், லா ஷரீக்க லக்' (யா அல்லாஹ், இதோ நான் ஆஜராகிவிட்டேன், இதோ நான் ஆஜராகிவிட்டேன். உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை, இதோ நான் ஆஜராகிவிட்டேன். நிச்சயமாக, எல்லாப் புகழும், அருட்கொடைகளும், ஆட்சியும் உனக்கே உரியன. உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை)."

மேலும் அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துல்-ஹுலைஃபாவில் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்; பின்னர் துல்-ஹுலைஃபாவின் பள்ளிவாசலுக்கு அருகில் அவர்களுடைய ஒட்டகம் அவர்களைச் சுமந்தவாறு நேராக நின்றதும், அவர்கள் இந்த வார்த்தைகளைக் கூறி தல்பியா முழங்குவார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ زَيْدًا، وَأَبَا، بَكْرٍ ابْنَىْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا نَافِعًا، يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ‏ ‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுகிறது: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறுவார்கள்:
"லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக்க லக்க லப்பைக். இன்னல் ஹம்த வன்னிஃமத்த லக்க வல்முல்க், லா ஷரீக்க லக் (அல்லாஹ்வே, இதோ நான் ஆஜராகிவிட்டேன், இதோ நான் ஆஜராகிவிட்டேன். இதோ நான் ஆஜராகிவிட்டேன், உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை, இதோ நான் ஆஜராகிவிட்டேன். நிச்சயமாக, எல்லாப் புகழும், அருட்கொடையும், ஆட்சியும் உனக்கே உரியன; உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ تَلْبِيَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தல்பியா: "லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக்க லக்க லப்பைக். இன்னல் ஹம்த வன் நிஃமத்த லக்க வல் முல்க், லா ஷரீக்க லக் (இதோ, உனக்குக் கட்டுப்பட்டு வந்துவிட்டேன், யா அல்லாஹ்! இதோ, வந்துவிட்டேன். இதோ, வந்துவிட்டேன். உனக்கு யாதொரு இணை துணை இல்லை. இதோ, வந்துவிட்டேன். நிச்சயமாக, எல்லாப் புகழும், அருட்கொடையும், ஆட்சியும் உனக்கே உரியன. உனக்கு யாதொரு இணை துணை இல்லை.)"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو بِشْرٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَتْ تَلْبِيَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ ‏ ‏ ‏.‏ وَزَادَ فِيهِ ابْنُ عُمَرَ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ فِي يَدَيْكَ وَالرَّغْبَاءُ إِلَيْكَ وَالْعَمَلُ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடைய தல்பியா (பின்வருமாறு அமைந்திருந்தது): "லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக்க லக்க லப்பைக். இன்னல்-ஹம்த வந்-நிஃமத்த லக்க வல்-முல்க், லா ஷரீக்க லக் (இதோ, உனக்கு நான் கட்டுப்பட்டேன், யா அல்லாஹ்! இதோ, உனக்கு நான் கட்டுப்பட்டேன். இதோ, உனக்கு நான் கட்டுப்பட்டேன், உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை, இதோ, உனக்கு நான் கட்டுப்பட்டேன். நிச்சயமாக, எல்லாப் புகழும், அருட்கொடைகளும் உனக்கே உரியன. ஆட்சியும் உனக்கே! உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை)."

மேலும் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் (அதில்) கூடுதலாகக் கூறினார்கள்: "லப்பைக் லப்பைக் வஸஃதைக்க வல்-கைரு ஃபீ யதைக்க, வர்ரஃக்பா இலைக்க வல்-அமல் (இதோ, உனக்கு நான் கட்டுப்பட்டேன், இதோ, உனக்கு நான் கட்டுப்பட்டேன், உன்னுடைய சேவையில் இருக்கிறேன்; எல்லா நன்மைகளும் உன் கரங்களில் உள்ளன, உன் திருப்தியை நாடியவனாகவும், உனக்காக உழைப்பவனாகவும் இருக்கிறேன்)."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ كَانَ مِنْ تَلْبِيَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தல்பியாவில் (பின்வருமாறு) இருந்தது: 'லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக லக லப்பைக், இன்னல் ஹம்த வந்நிஃமத லக.' (யா அல்லாஹ்! இதோ நான் வந்துவிட்டேன், இதோ நான் வந்துவிட்டேன். இதோ நான் வந்துவிட்டேன், உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை, இதோ நான் வந்துவிட்டேன். நிச்சயமாக, எல்லாப் புகழும் அருட்கொடைகளும் உனக்கே உரியன.)"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ مِنْ تَلْبِيَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لَبَّيْكَ إِلَهَ الْحَقِّ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا أَسْنَدَ هَذَا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ إِلاَّ عَبْدَ الْعَزِيزِ رَوَاهُ إِسْمَاعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ عَنْهُ مُرْسَلاً ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களின் தல்பியாவில் 'லப்பைக் இலாஹல் ஹக்' (உண்மையின் இறைவனே! இதோ நான் வந்துவிட்டேன்) என்பதும் இடம் பெற்றிருந்தது.

அபூ அப்திர்-ரஹ்மான் (நஸயீ) அவர்கள் கூறினார்கள்: அப்துல்லாஹ் பின் அல்-ஃபழ்லிடமிருந்து அப்துல் அஸீஸைத் தவிர வேறு யாரும் இதனை (நபி (ஸல்) அவர்கள் வரை) அறிவிப்பாளர் தொடருடன் அறிவித்ததாக நான் அறியவில்லை. இஸ்மாயீல் பின் உமைய்யா அவர்கள் இதனை அவரிடமிருந்து 'முர்ஸல்' வடிவில் அறிவித்துள்ளார்கள்.

باب رَفْعِ الصَّوْتِ بِالإِهْلاَلِ ‏.‏
இஹ்ராம் நுழையும்போது குரலை உயர்த்துதல்
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ خَلاَّدِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ جَاءَنِي جِبْرِيلُ فَقَالَ لِي يَا مُحَمَّدُ مُرْ أَصْحَابَكَ أَنْ يَرْفَعُوا أَصْوَاتَهُمْ بِالتَّلْبِيَةِ ‏ ‏ ‏.‏
கல்லாத் பின் அஸ்-ஸாயிப் அவர்கள், தம் தந்தை (ரழி) வாயிலாக அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் என்னிடம் வந்து, 'ஓ முஹம்மத் (ஸல்) அவர்களே! தல்பியாவை ஓதும்போது தங்கள் குரல்களை உயர்த்துமாறு உங்கள் தோழர்களிடம் கூறுங்கள்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْعَمَلِ فِي الإِهْلاَلِ ‏.‏
இஹ்ராம் நிலைக்குள் நுழைவதற்குத் தொடர்புடைய செயல்கள்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلاَمِ، عَنْ خُصَيْفٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَهَلَّ فِي دُبُرِ الصَّلاَةِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகைக்குப் பின் தல்பியாவைத் தொடங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ بِالْبَيْدَاءِ ثُمَّ رَكِبَ وَصَعِدَ جَبَلَ الْبَيْدَاءِ وَأَهَلَّ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ حِينَ صَلَّى الظُّهْرَ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-பைதாவில் லுஹர் தொழுதார்கள். பின்னர், அவர்கள் தங்கள் வாகனத்தில் ஏறி அல்-பைதா மலையின் மீது ஏறினார்கள். மேலும், அவர்கள் லுஹர் தொழுத பின்னர் ஹஜ் மற்றும் உம்ராவுக்காக தல்பியா கூறத் தொடங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، فِي حَجَّةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ صَلَّى وَهُوَ صَامِتٌ حَتَّى أَتَى الْبَيْدَاءَ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்ஜைப் பற்றி, அவர்கள் துல்-ஹுலைஃபாவிற்கு வந்தபோது தொழுதார்கள். பின்னர் அவர்கள் அல்-பைதாவிற்கு வரும் வரை அமைதியாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ، يَقُولُ بَيْدَاؤُكُمْ هَذِهِ الَّتِي تَكْذِبُونَ فِيهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ مِنْ مَسْجِدِ ذِي الْحُلَيْفَةِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மீது நீங்கள் பொய்யுரைக்கும் உங்களின் இந்த 'பைதாஃ' உள்ளதே, (அறிந்து கொள்ளுங்கள்!) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துல்ஹுலைஃபாவில் உள்ள பள்ளிவாசலிலிருந்து தவிர (வேறெங்கிருந்தும்) தல்பியாவைத் தொடங்கியதில்லை."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْكَبُ رَاحِلَتَهُ بِذِي الْحُلَيْفَةِ ثُمَّ يُهِلُّ حِينَ تَسْتَوِي بِهِ قَائِمَةً ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை துல்-ஹுலைஃபாவில் அவர்களுடைய வாகனத்தில் சவாரி செய்வதைப் பார்த்தேன். பிறகு, அது அவர்களுடன் எழுந்து நின்றபோது அவர்கள் தல்பியாவைத் தொடங்கினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، ح وَأَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ يَعْنِي ابْنَ يُوسُفَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ كَانَ يُخْبِرُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَهَلَّ حِينَ اسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள், தங்களின் வாகனம் அவர்களைச் சுமந்து கொண்டு எழுந்து நின்றபோது தல்பியாவைத் தொடங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، وَابْنِ، جُرَيْجٍ وَابْنِ إِسْحَاقَ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عُمَرَ رَأَيْتُكَ تُهِلُّ إِذَا اسْتَوَتْ بِكَ نَاقَتُكَ ‏.‏ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُهِلُّ إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ وَانْبَعَثَتْ ‏.‏
உபைத் பின் ஜுரைஜ் அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம், "தங்களுடைய ஒட்டகம் தங்களைத் தூக்கிக்கொண்டு (நேராக) நின்றபோது தாங்கள் தல்பியா சொல்வதை நான் கண்டேன்" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடைய ஒட்டகம் அவர்களைத் தூக்கிக்கொண்டு (நேராக) நின்று, **நடக்கத் தொடங்கியபோது** அவர்கள் தல்பியா சொல்வார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب إِهْلاَلِ النُّفَسَاءِ ‏.‏
நிஃபாஸில் இருக்கும் பெண்களின் இஹ்ராம்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ، عَنْ شُعَيْبٍ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أَذَّنَ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ فَلَمْ يَبْقَ أَحَدٌ يَقْدِرُ أَنْ يَأْتِيَ رَاكِبًا أَوْ رَاجِلاً إِلاَّ قَدِمَ فَتَدَارَكَ النَّاسُ لِيَخْرُجُوا مَعَهُ حَتَّى جَاءَ ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ ‏ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ ثُمَّ أَهِلِّي ‏ ‏ ‏.‏ فَفَعَلَتْ مُخْتَصَرٌ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒன்பது ஆண்டுகள் ஹஜ் செய்யாமல் தங்கியிருந்தார்கள். பின்னர், ஹஜ்ஜுக்குச் செல்வது குறித்து மக்களிடையே அவர்கள் அறிவிப்புச் செய்தார்கள். வாகனத்திலோ அல்லது நடந்தோ வர சக்தியுள்ள எவரும் வராமல் இருக்கவில்லை. மக்கள் அவருடன் புறப்படத் திரண்டனர். அவர் துல்-ஹுலைஃபாவை அடைந்தபோது, அஸ்மா பின்த் உமைஸ் (ரழி) அவர்கள் முஹம்மது பின் அபீ பக்ர் (ரழி) அவர்களைப் பெற்றெடுத்தார்கள். உடனே அவர் (என்ன செய்ய வேண்டும் என்று கேட்டு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு செய்தி அனுப்பினார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'நீ குஸ்ல் செய்து, ஒரு துணியால் (இரத்தப்போக்கைத் தடுக்கக்) கட்டிக்கொள்; பிறகு தல்பியாவைத் தொடங்கு' என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே அவர் செய்தார்."

(இது) சுருக்கமான வடிவம்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، رضى الله عنه قَالَ نَفَسَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَسْأَلُهُ كَيْفَ تَفْعَلُ فَأَمَرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ وَتَسْتَثْفِرَ بِثَوْبِهَا وَتُهِلَّ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அஸ்மா பின்த் உமைஸ் (ரழி) அவர்கள் முஹம்மது பின் அபீபக்ர் (ரழி) அவர்களைப் பெற்றெடுத்து, தாங்கள் என்ன செய்ய வேண்டும் என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்டுச் செய்தி அனுப்பினார்கள். அவர் குஸ்ல் செய்யுமாறும், ஒரு துணியால் தமது மறைவிடத்தைச் சுற்றிக்கொள்ளுமாறும், தல்பியாவைத் தொடங்குமாறும் அவரிடம் கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فِي الْمُهِلَّةِ بِالْعُمْرَةِ تَحِيضُ وَتَخَافُ فَوْتَ الْحَجِّ ‏.‏
ஒரு பெண் உம்ராவிற்காக தல்பியா ஆரம்பித்த பின்னர் மாதவிடாய் ஏற்பட்டு, ஹஜ்ஜை தவறவிடுவோமோ என்று அஞ்சினால்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَقْبَلْنَا مُهِلِّينَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِحَجٍّ مُفْرَدٍ وَأَقْبَلَتْ عَائِشَةُ مُهِلَّةً بِعُمْرَةٍ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِسَرِفَ عَرَكَتْ حَتَّى إِذَا قَدِمْنَا طُفْنَا بِالْكَعْبَةِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَحِلَّ مِنَّا مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ قَالَ فَقُلْنَا حِلُّ مَاذَا قَالَ ‏"‏ الْحِلُّ كُلُّهُ ‏"‏ ‏.‏ فَوَاقَعْنَا النِّسَاءَ وَتَطَيَّبْنَا بِالطِّيبِ وَلَبِسْنَا ثِيَابَنَا وَلَيْسَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ عَرَفَةَ إِلاَّ أَرْبَعُ لَيَالٍ ثُمَّ أَهْلَلْنَا يَوْمَ التَّرْوِيَةِ ثُمَّ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَائِشَةَ فَوَجَدَهَا تَبْكِي فَقَالَ ‏"‏ مَا شَأْنُكِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ شَأْنِي أَنِّي قَدْ حِضْتُ وَقَدْ حَلَّ النَّاسُ وَلَمْ أُحْلِلْ وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَالنَّاسُ يَذْهَبُونَ إِلَى الْحَجِّ الآنَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ هَذَا أَمْرٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ أَهِلِّي بِالْحَجِّ ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلَتْ ‏.‏ وَوَقَفَتِ الْمَوِاقِفَ حَتَّى إِذَا طَهُرَتْ طَافَتْ بِالْكَعْبَةِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ قَدْ حَلَلْتِ مِنْ حَجَّتِكِ وَعُمْرَتِكِ جَمِيعًا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَجِدُ فِي نَفْسِي أَنِّي لَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ حَتَّى حَجَجْتُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاذْهَبْ بِهَا يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ فَأَعْمِرْهَا مِنَ التَّنْعِيمِ ‏"‏ ‏.‏ وَذَلِكَ لَيْلَةَ الْحَصْبَةِ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ்ஜுக்காக மட்டும் (முஃப்ரத்) இஹ்ராம் அணிந்து வந்தோம்; ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் உம்ராவுக்காக இஹ்ராம் அணிந்து வந்தார்கள். பிறகு, நாங்கள் சரிஃப் என்ற இடத்தில் இருந்தபோது, அவர்களுக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டது. நாங்கள் (மக்கா) வந்ததும், கஃபாவை தவாஃப் செய்து, அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கிடையில் (ஸஃயீ) செய்தோம். பிறகு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், எங்களிடையே ஹதி (பலிப்பிராணி) இல்லாதவர்களை இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடுமாறு கட்டளையிட்டார்கள். நாங்கள் கேட்டோம்: 'எந்த அளவிற்கு இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடுவது?' அவர்கள் கூறினார்கள்: 'முழுமையாக.' எனவே, அரஃபாவிற்கு நான்கு இரவுகளே இருந்த நிலையில், நாங்கள் எங்கள் மனைவியருடன் தாம்பத்திய உறவு கொண்டு, நறுமணம் பூசி, (சாதாரண) ஆடைகளை அணிந்து கொண்டோம். பிறகு, நாங்கள் தர்வியா நாளன்று (ஹஜ்ஜுக்காக) இஹ்ராம் அணிந்தோம்.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் சென்றபோது அவர்கள் அழுது கொண்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். அவர்கள் கேட்டார்கள்: 'உனக்கு என்ன நேர்ந்தது?' அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'எனக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டுவிட்டது. மக்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு விட்டார்கள், ஆனால் நான் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடவுமில்லை, இறையில்லத்தை (கஃபாவை) தவாஃப் செய்யவுமில்லை. மக்களோ இப்போது ஹஜ்ஜுக்குச் செல்கிறார்கள்.' அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இது ஆதம் (அலை) அவர்களின் பெண் பிள்ளைகளுக்காக அல்லாஹ் விதித்த ஒரு விஷயமாகும். குஸ்ல் செய்துவிட்டு, பிறகு ஹஜ்ஜுக்காக தல்பியா கூறத் தொடங்குங்கள்.'

அவ்வாறே அவர்கள் செய்து, (ஹஜ்ஜின்) நிலைகளில் தங்கினார்கள். பிறகு, அவர்கள் தூய்மையானதும், இறையில்லத்தை (கஃபாவை) தவாஃப் செய்து, அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கிடையில் (ஸஃயீ) செய்தார்கள். பிறகு, (நபி (ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நீங்கள் உங்கள் ஹஜ் மற்றும் உம்ரா ஆகிய இரண்டிலிருந்தும் ஒரே நேரத்தில் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு விட்டீர்கள்.' அதற்கு அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, நான் (ஹஜ்ஜுக்கு முன்) இறையில்லத்தை தவாஃப் செய்யாததால் என் மனதில் ஒரு குறை இருக்கிறது' என்று கூறினார்கள். அவர்கள், 'அப்துர் ரஹ்மானே! இவரை அழைத்துச் சென்று, அத்-தன்யீமிலிருந்து உம்ரா செய்ய வையுங்கள்' என்று கூறினார்கள். அது அல்-ஹஸ்பா இரவில் நடந்தது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَأَهْلَلْنَا بِعُمْرَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُهْلِلْ بِالْحَجِّ مَعَ الْعُمْرَةِ ثُمَّ لاَ يَحِلُّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا ‏"‏ ‏.‏ فَقَدِمْتُ مَكَّةَ وَأَنَا حَائِضٌ فَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَلاَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ وَدَعِي الْعُمْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلْتُ فَلَمَّا قَضَيْتُ الْحَجَّ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرْتُ قَالَ ‏"‏ هَذِهِ مَكَانُ عُمْرَتِكِ ‏"‏ ‏.‏ فَطَافَ الَّذِينَ أَهَلُّوا بِالْعُمْرَةِ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حَلُّوا ثُمَّ طَافُوا طَوَافًا آخَرَ بَعْدَ أَنْ رَجَعُوا مِنْ مِنًى لِحَجِّهِمْ وَأَمَّا الَّذِينَ جَمَعُوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَإِنَّمَا طَافُوا طَوَافًا وَاحِدًا ‏.‏
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நாங்கள் பிரியாவிடை ஹஜ்ஜுக்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். நாங்கள் உம்ராவிற்காக (இஹ்ராம் அணிந்து) தல்பியா கூறினோம். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'தம்முடன் பலிப்பிராணியை (ஹத்யு) வைத்திருப்பவர் ஹஜ் மற்றும் உம்ரா ஆகிய இரண்டிற்கும் இஹ்ராம் அணியட்டும். பின்னர் அவ்விரண்டிலிருந்தும் விடுபடும் வரை அவர் இஹ்ராமிலிருந்து வெளியேற வேண்டாம்' என்று கூறினார்கள்.

நான் மக்காவிற்கு வந்தபோது எனக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டது. எனவே, நான் கஅபாவை தவாஃப் செய்யவில்லை; அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கிடையே (ஸயீ) செய்யவும் இல்லை. நான் இதுபற்றி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் முறையிட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'உன் தலைமுடியை அவிழ்த்து, அதை வாரிவிட்டு, ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்து, உம்ராவை விட்டுவிடு' என்று கூறினார்கள்.

நான் (அவ்வாறே) செய்தேன். நான் ஹஜ்ஜை முடித்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை அப்துர் ரஹ்மான் பின் அபீ பக்ர் (ரலி) அவர்களுடன் அத்-தன்யீமிற்கு அனுப்பினார்கள்; நான் உம்ரா செய்தேன். அவர்கள், 'இது உனது (விடுபட்ட) உம்ராவிற்குப் பகரமாகும்' என்று கூறினார்கள்.

பிறகு, உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிந்தவர்கள் கஅபாவைத் தவாஃப் செய்து, அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கிடையே (ஸயீ) செய்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து வெளியேறினார்கள். பிறகு அவர்கள் மினாவிலிருந்து தங்கள் ஹஜ்ஜுக்காகத் திரும்பிய பிறகு, மீண்டும் (வேறொரு) தவாஃப் செய்தார்கள். ஆனால் ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் இணைத்துச் செய்தவர்களைப் பொறுத்தவரை, அவர்கள் ஒரேயொரு தவாஃப் மட்டுமே செய்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الاِشْتِرَاطِ فِي الْحَجِّ ‏.‏
ஹஜ்ஜில் நிபந்தனைகளை விதித்தல்
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَبِيبٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ هَرِمٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، وَعِكْرِمَةُ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ ضُبَاعَةَ، أَرَادَتِ الْحَجَّ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ تَشْتَرِطَ فَفَعَلَتْ عَنْ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
துபாஆ (ரழி) அவர்கள் ஹஜ் செய்ய விரும்பினார்கள். ஆகவே, நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம் ஒரு நிபந்தனையிடுமாறு கூறினார்கள். அவரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கட்டளைப்படி செயல்பட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب كَيْفَ يَقُولُ إِذَا اشْتَرَطَ ‏.‏
ஒரு நிபந்தனையை விதிக்கும்போது என்ன சொல்ல வேண்டும்?
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ الأَحْوَلُ، قَالَ حَدَّثَنَا هِلاَلُ بْنُ خَبَّابٍ، قَالَ سَأَلْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنِ الرَّجُلِ، يَحُجُّ يَشْتَرِطُ قَالَ الشَّرْطُ بَيْنَ النَّاسِ فَحَدَّثْتُهُ حَدِيثَهُ - يَعْنِي عِكْرِمَةَ - فَحَدَّثَنِي عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ ضُبَاعَةَ بِنْتَ الزُّبَيْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ فَكَيْفَ أَقُولُ قَالَ ‏ ‏ قُولِي لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ وَمَحِلِّي مِنَ الأَرْضِ حَيْثُ تَحْبِسُنِي فَإِنَّ لَكِ عَلَى رَبِّكِ مَا اسْتَثْنَيْتِ ‏ ‏ ‏.‏
ஹிலால் பின் கப்பாப் கூறினார்கள்:
"நான் ஸயீத் பின் ஜுபைர் அவர்களிடம், ஹஜ் செய்பவர் (இஹ்ராமில்) நிபந்தனை விதிப்பது பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'நிபந்தனைகள் என்பது மக்கள் தங்களுக்குள் செய்துகொள்வது' என்று கூறினார்கள். எனவே நான் இக்ரிமாவின் ஹதீஸை அவர்களுக்கு அறிவித்தேன்.

பிறகு அவர்கள் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து எனக்கு அறிவித்தார்கள்:
துபாஆ பின்த் அஸ்-ஸுபைர் பின் அப்துல் முத்தலிப் (ரலி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் ஹஜ் செய்ய விரும்புகிறேன், எனவே நான் என்ன கூற வேண்டும்?' என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
'கூறுங்கள்: **லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், வ மஹில்லீ மினல் அர்ளி ஹைஸு தஹ்பிஸுனீ**
(யா அல்லாஹ்! இதோ நான் ஆஜராகிவிட்டேன்! இதோ நான் ஆஜராகிவிட்டேன்! மேலும் (ஹஜ்ஜை) தொடர முடியாதபடி எங்கே நீ என்னைத் தடுக்கிறாயோ, அதுவே நான் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடும் இடமாகும்).
ஏனெனில், நீர் விதித்த நிபந்தனை(க்குரிய சலுகை) உம் இறைவனிடம் உமக்கு உண்டு.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا، وَعِكْرِمَةَ، يُخْبِرَانِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَتْ ضُبَاعَةُ بِنْتُ الزُّبَيْرِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ ثَقِيلَةٌ وَإِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ فَكَيْفَ تَأْمُرُنِي أَنْ أُهِلَّ قَالَ ‏ ‏ أَهِلِّي وَاشْتَرِطِي إِنَّ مَحِلِّي حَيْثُ حَبَسْتَنِي ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

துபாஆ பின்த் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் உடல் பாரமான ஒரு பெண்; நான் ஹஜ் செய்ய விரும்புகிறேன். எனவே நான் எவ்வாறு இஹ்ராம் அணிவது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "நீங்கள் இஹ்ராம் அணிந்து, **'இன்ன மஹில்லீ ஹைஸு ஹபஸ்தனீ'** (இறைவா! எங்கே நீ என்னை தடுத்து விடுகிறாயோ, அதுவே நான் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடும் இடமாகும்) என்று நிபந்தனை விதித்துக் கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، وَعَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى ضُبَاعَةَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي شَاكِيَةٌ وَإِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ ‏.‏ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ حُجِّي وَاشْتَرِطِي إِنَّ مَحِلِّي حَيْثُ تَحْبِسُنِي ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ إِسْحَاقُ قُلْتُ لِعَبْدِ الرَّزَّاقِ كِلاَهُمَا عَنْ عَائِشَةَ هِشَامٌ وَالزُّهْرِيُّ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا أَسْنَدَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ غَيْرَ مَعْمَرٍ وَاللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَعْلَمُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துபாஆ (ரழி) அவர்களிடம் சென்றார்கள். அப்போது துபாஆ, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் உடல் நலம் குன்றியிருக்கிறேன்; மேலும் நான் ஹஜ் செய்ய நாடுகிறேன்" என்று கூறினார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "நீர் ஹஜ் செய்வீராக! மேலும், '**இன்ன மஹில்லீ ஹைஸு தஹ்பிஸுனீ**' (இறைவா! எங்கே நீர் என்னைத் தடுத்துக் கொள்கிறீரோ அந்த இடமே நான் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடும் இடமாகும்) என்று நிபந்தனையிட்டுக் கொள்வீராக!" என்று கூறினார்கள்.

இஸ்ஹாக் கூறினார்: நான் அப்துர்-ரஸ்ஸாக்கிடம், "ஹிஷாம் மற்றும் அஸ்-ஸுஹ்ரி ஆகிய இருவரும் ஆயிஷா (ரழி) வழியாகவா (இதனை அறிவிக்கிறார்கள்)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "ஆம்" என்று கூறினார். அபூ அப்துர்-ரஹ்மான் (அந்-நஸாயீ) கூறினார்கள்: இந்த ஹதீஸை அஸ்-ஸுஹ்ரியிடமிருந்து மஃமர் தவிர வேறு யாரும் (தொடர்ச்சியான அறிவிப்பாளர் தொடருடன்) அறிவித்ததாக நான் அறியவில்லை. அல்லாஹ்வே மிக அறிந்தவன்.

باب مَا يَفْعَلُ مَنْ حُبِسَ عَنِ الْحَجِّ، وَلَمْ يَكُنِ اشْتَرَطَ ‏.‏
ஹஜ்ஜின் போது நிபந்தனை எதுவும் விதிக்காமல் தடுக்கப்பட்டவர் என்ன செய்ய வேண்டும்
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ يُنْكِرُ الاِشْتِرَاطَ فِي الْحَجِّ وَيَقُولُ أَلَيْسَ حَسْبُكُمْ سُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنْ حُبِسَ أَحَدُكُمْ عَنِ الْحَجِّ طَافَ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ حَتَّى يَحُجَّ عَامًا قَابِلاً وَيُهْدِي وَيَصُومُ إِنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا ‏.‏
சாலிம் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் ஹஜ்ஜில் நிபந்தனைகள் விதிப்பதைக் கண்டிப்பவர்களாக இருந்தார்கள், மேலும் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் சுன்னா உங்களுக்குப் போதுமானதாக இல்லையா? உங்களில் ஒருவர் ஹஜ்ஜை நிறைவேற்றுவதிலிருந்து தடுக்கப்பட்டால், அவர் (கஅபா) ஆலயத்தை தவாஃப் செய்து, அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கிடையில் ஸயீ செய்த பின்னர், அடுத்த ஆண்டு ஹஜ் செய்யும் வரை முழுமையாக இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடட்டும். மேலும் அவர் ஒரு ஹதீயை வழங்கட்டும், அல்லது ஹதீயை வழங்க இயலாவிட்டால் நோன்பு நோற்கட்டும்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ كَانَ يُنْكِرُ الاِشْتِرَاطَ فِي الْحَجِّ وَيَقُولُ مَا حَسْبُكُمْ سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ صلى الله عليه وسلم إِنَّهُ لَمْ يَشْتَرِطْ فَإِنْ حَبَسَ أَحَدَكُمْ حَابِسٌ فَلْيَأْتِ الْبَيْتَ فَلْيَطُفْ بِهِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ لْيَحْلِقْ أَوْ يُقَصِّرْ ثُمَّ لْيُحْلِلْ وَعَلَيْهِ الْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ ‏.‏
ஸாலிம் அவர்கள், தம் தந்தை (ரழி) அவர்கள் வாயிலாக அறிவிப்பதாவது:

அவர்கள் ஹஜ்ஜில் நிபந்தனைகள் விதிப்பதை ஆட்சேபித்து வந்தார்கள். மேலும் கூறினார்கள்: "உங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களின் ஸுன்னா உங்களுக்குப் போதுமானதாக இல்லையா? நிச்சயமாக அவர் நிபந்தனை ஏதும் விதிக்கவில்லை. உங்களில் ஒருவர் (தடை செய்யும்) ஏதேனும் ஒன்றால் தடுக்கப்பட்டால், அவர் (கஅபா) ஆலயத்திற்கு வந்து அதைத் தவாஃப் செய்யட்டும்; மேலும் அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கிடையில் (ஸஃயீ) செய்யட்டும்; பிறகு அவர் தம் தலையை மழித்துக் கொள்ளட்டும் அல்லது முடியைக் குறைத்துக் கொள்ளட்டும்; பிறகு இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடட்டும். மேலும் அவர் அடுத்த ஆண்டு ஹஜ்ஜை நிறைவேற்ற வேண்டும்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب إِشْعَارِ الْهَدْىِ ‏.‏
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் உங்களுக்கு முன்னால் ஹௌளில் (நீர்த்தடாகத்தில்) காத்திருப்பேன். யார் என்னிடம் வருகிறாரோ அவர் அதிலிருந்து குடிப்பார். யார் அதிலிருந்து குடிக்கிறாரோ அவர் ஒருபோதும் தாகம் கொள்ள மாட்டார். என்னிடம் சிலர் வருவார்கள். நான் அவர்களை அறிவேன். அவர்களும் என்னை அறிவார்கள். பிறகு எனக்கும் அவர்களுக்கும் இடையே தடை ஏற்படும்." அப்போது நான் (அபூ ஸாலிஹ் - ரழி), "இதை நீங்கள் அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றீர்களா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "ஆம்" என்று பதிலளித்தார். மேலும் அவர் கூறினார்: "அவர்கள் எனக்குப் பின் (மார்க்கத்தில்) புதுமைகளைப் புகுத்தினர் என்று நான் கூறுவேன். அப்போது (வானவர் ஒருவர்), 'உங்களுக்குப் பின்னர் அவர்கள் என்ன செய்தார்கள் என்பது உங்களுக்குத் தெரியாது' என்று கூறுவார். அப்போது நான், '(என் சமுதாயத்திலிருந்து) மாறுபட்டவர்கள் தூர ஒதுங்கட்டும்! தூர ஒதுங்கட்டும்!' என்று கூறுவேன்" என்று கூறினார்கள்.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ثَوْرٍ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ح وَأَنْبَأَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَمَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ قَالاَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فِي بِضْعَ عَشْرَةَ مِائَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِذِي الْحُلَيْفَةِ قَلَّدَ الْهَدْىَ وَأَشْعَرَ وَأَحْرَمَ بِالْعُمْرَةِ ‏.‏ مُخْتَصَرٌ ‏.‏
அல்-மிஸ்வர் பின் மக்ரமா (ரழி) மற்றும் மர்வான் பின் அல்-ஹகம் (ரழி) ஆகியோர் கூறியதாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-ஹுதைபிய்யா காலத்தில், ஆயிரத்து முந்நூறுக்கும் ஆயிரத்து ஐந்நூறுக்கும் இடைப்பட்ட தங்களின் தோழர்களுடன் புறப்பட்டார்கள். பிறகு, அவர்கள் துல்-ஹுலைஃபாவில் இருந்தபோது, ஹதிக்கு (குர்பானிப் பிராணிக்கு) மாலை அணிவித்து, அதற்கு அடையாளமிட்டு, உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் பூண்டார்கள்." (சுருக்கம்).

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنِي أَفْلَحُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَشْعَرَ بُدْنَهُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தியாக ஒட்டகத்தை அடையாளமிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب أَىُّ الشِّقَّيْنِ يُشْعِرُ ‏.‏
எந்தப் பக்கத்தில் அது குறிக்கப்பட வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ هُشَيْمٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي حَسَّانَ الأَعْرَجِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَشْعَرَ بُدْنَهُ مِنَ الْجَانِبِ الأَيْمَنِ وَسَلَتَ الدَّمَ عَنْهَا وَأَشْعَرَهَا ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தமது குர்பானி ஒட்டகத்தின் (புத்ன்) வலது பக்கத்தில் அடையாளமிட்டார்கள். மேலும் அதிலிருந்து (வழிந்த) இரத்தத்தைத் துடைத்துவிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب سَلْتِ الدَّمِ عَنِ الْبُدْنِ، ‏.‏
புத்னிலிருந்து இரத்தத்தை துடைத்தல்
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي حَسَّانَ الأَعْرَجِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا كَانَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ أَمَرَ بِبَدَنَتِهِ فَأُشْعِرَ فِي سَنَامِهَا مِنَ الشِّقِّ الأَيْمَنِ ثُمَّ سَلَتَ عَنْهَا وَقَلَّدَهَا نَعْلَيْنِ فَلَمَّا اسْتَوَتْ بِهِ عَلَى الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் துல்ஹுலைஃபாவில் இருந்தபோது, தமது குர்பானி ஒட்டகத்தின் திமிலின் வலது பக்கத்தில் கீறி அடையாளமிடுமாறு கட்டளையிட்டு, அதன் மீது இருந்த இரத்தத்தைத் துடைத்து, அதற்கு இரண்டு காலணிகளை மாலையாக அணிவித்தார்கள். பின்னர் அவரது வாகனம் அவரைச் சுமந்துகொண்டு அல்பைதாவில் நேராக நின்றபோது அவர்கள் தல்பியாவைத் தொடங்கினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فَتْلِ الْقَلاَئِدِ ‏.‏
தாம்பத்திய மாலைகளைத் திருகுதல்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، وَعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهْدِي مِنَ الْمَدِينَةِ فَأَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْيِهِ ثُمَّ لاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا مِمَّا يَجْتَنِبُهُ الْمُحْرِمُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிலிருந்து ஹதீயை அனுப்புவார்கள், நான் அவர்களின் ஹதீக்காக மாலைகளைத் திரிப்பேன், பின்னர் இஹ்ராம் அணிந்தவர் தவிர்க்கும் எதையும் அவர்கள் (ஸல்) தவிர்க்க மாட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنَا يَزِيدُ، قَالَ أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَبْعَثُ بِهَا ثُمَّ يَأْتِي مَا يَأْتِي الْحَلاَلُ قَبْلَ أَنْ يَبْلُغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஹதிக்காக மாலைகளைத் திரிப்பது வழக்கம். பிறகு அவர்கள் அவற்றை அனுப்புவார்கள். பிறகு, ஹதி அதன் (பலியிடப்படும்) இடத்தை அடைவதற்கு முன்பு, முஹ்ரிம் அல்லாதவர் செய்வதையெல்லாம் அவர்கள் செய்வார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَامِرٌ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنْ كُنْتُ لأَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يُقِيمُ وَلاَ يُحْرِمُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஹதீயின் மாலைகளைத் திரிப்பவளாக இருந்தேன். பின்னர் அவர்கள் இஹ்ராம் அணியாமல் தங்கியிருப்பார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الضَّعِيفُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَفْتِلُ الْقَلاَئِدَ لِهَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيُقَلِّدُ هَدْيَهُ ثُمَّ يَبْعَثُ بِهَا ثُمَّ يُقِيمُ لاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا مِمَّا يَجْتَنِبُهُ الْمُحْرِمُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடைய ஹதியின் மாலைகளைத் திரிப்பேன். பிறகு அவர்கள் தமது ஹதிக்கு மாலையிட்டு, அதை அனுப்பி வைப்பார்கள். அவர்கள் (தமது குடும்பத்தினருடன்) தங்கியிருப்பார்கள்; மேலும் முஹ்ரிம் தவிர்க்கும் எதையும் அவர்கள் தவிர்க்க மாட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، عَنْ عَبِيدَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَقَدْ رَأَيْتُنِي أَفْتِلُ قَلاَئِدَ الْغَنَمِ لِهَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَمْكُثُ حَلاَلاً ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஹதியான ஆடுகளுக்கு நான் மாலைகளைத் திரித்ததை நினைவுகூர்கிறேன், பிறகு அவர்கள் முஹ்ரிம் அல்லாதவராக இருந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا يُفْتَلُ مِنْهُ الْقَلاَئِدُ ‏.‏
கண்ணி எதனால் செய்யப்பட்டது
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، - يَعْنِي ابْنَ حَسَنٍ - عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ أَنَا فَتَلْتُ، تِلْكَ الْقَلاَئِدَ مِنْ عِهْنٍ كَانَ عِنْدَنَا ثُمَّ أَصْبَحَ فِينَا فَيَأْتِي مَا يَأْتِي الْحَلاَلُ مِنْ أَهْلِهِ وَمَا يَأْتِي الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِهِ ‏.‏
விசுவாசிகளின் அன்னை (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"எங்களிடமிருந்த கம்பளியால் அந்த மாலைகளை நான் திரித்தேன். பின்னர் காலையில் நபி (ஸல்) அவர்கள் எங்களுடனேயே இருந்தார்கள். முஹ்ரிம் அல்லாத ஒருவர் தம் மனைவியுடன் என்ன செய்வாரோ, எந்த ஒரு ஆணும் தம் மனைவியுடன் என்ன செய்வானோ, அதை அவர்கள் (ஸல்) செய்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَقْلِيدِ الْهَدْىِ ‏.‏
ஹதியை மாலையிடுதல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ حَفْصَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا شَأْنُ النَّاسِ قَدْ حَلُّوا بِعُمْرَةٍ وَلَمْ تَحْلِلْ أَنْتَ مِنْ عُمْرَتِكَ قَالَ ‏ ‏ إِنِّي لَبَّدْتُ رَأْسِي وَقَلَّدْتُ هَدْيِي فَلاَ أَحِلُّ حَتَّى أَنْحَرَ ‏ ‏ ‏.‏
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் மனைவியான ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதரே! மக்களுக்கென்ன (நேர்ந்தது)? அவர்கள் உம்ரா செய்து இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டுவிட்டார்கள். ஆனால், நீங்கள் உங்கள் உம்ராவிலிருந்து விடுபடவில்லையே?"
அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் என் தலைமுடிக்கு பசையிட்டு, என் ஹத்யுக்கு (பலிப்பிராணிக்கு) மாலையிட்டுவிட்டேன். எனவே, நான் பலியிடும் வரை இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட மாட்டேன்."

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي حَسَّانَ الأَعْرَجِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ أَشْعَرَ الْهَدْىَ فِي جَانِبِ السَّنَامِ الأَيْمَنِ ثُمَّ أَمَاطَ عَنْهُ الدَّمَ وَقَلَّدَهُ نَعْلَيْنِ ثُمَّ رَكِبَ نَاقَتَهُ فَلَمَّا اسْتَوَتْ بِهِ الْبَيْدَاءَ لَبَّى وَأَحْرَمَ عِنْدَ الظُّهْرِ وَأَهَلَّ بِالْحَجِّ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துல்-ஹுலைஃபாவிற்கு வந்தபோது, ஹதியின் (குர்பானிப் பிராணியின்) திமிலின் வலது பக்கத்தில் அடையாளமிட்டார்கள். பின்னர் அதிலிருந்து இரத்தத்தை அகற்றி, இரண்டு செருப்புகளை (அதன் கழுத்தில்) தொங்கவிட்டார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்கள் பெண் ஒட்டகத்தின் மீது ஏறினார்கள். அது அவர்களைச் சுமந்துகொண்டு அல்-பைதாவில் (நேராக) நின்றபோது, அவர்கள் தல்பியா ஓதினார்கள். மேலும் நண்பகலில் இஹ்ராம் அணிந்தார்கள்; ஹஜ்ஜுக்காகக் குரலுயர்த்தினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَقْلِيدِ الإِبِلِ ‏.‏
ஒட்டகங்களுக்கு மாலையிடுதல்
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا قَاسِمٌ، - وَهُوَ ابْنُ يَزِيدَ - قَالَ حَدَّثَنَا أَفْلَحُ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ فَتَلْتُ قَلاَئِدَ بُدْنِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدَىَّ ثُمَّ قَلَّدَهَا وَأَشْعَرَهَا وَوَجَّهَهَا إِلَى الْبَيْتِ وَبَعَثَ بِهَا وَأَقَامَ فَمَا حَرُمَ عَلَيْهِ شَىْءٌ كَانَ لَهُ حَلاَلاً ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் 'புத்ன்'களுக்கான (தியாக ஒட்டகங்களுக்கான) மாலைகளை என் கைகளாலேயே திரித்தேன். பின்னர் அவர்கள் அவற்றுக்கு மாலை அணிவித்து, அடையாளமிட்டு, அவற்றை இறை இல்லத்தை நோக்கி அனுப்பி வைத்தார்கள். மேலும் அவர்கள் (மதீனாவிலேயே) தங்கியிருந்தார்கள். எனவே அவர்களுக்கு அனுமதிக்கப்பட்டிருந்த எதுவும் தடைசெய்யப்படவில்லை."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ فَتَلْتُ قَلاَئِدَ بُدْنِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ لَمْ يُحْرِمْ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا مِنَ الثِّيَابِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் 'புத்ன்' (குர்பானி ஒட்டகங்களு)க்காக மாலைகளைத் திரித்தேன். பிறகு அவர்கள் இஹ்ராம் நிலையில் நுழையவில்லை; மேலும் வழக்கமான ஆடைகளில் எதையும் கைவிடவில்லை."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَقْلِيدِ الْغَنَمِ ‏.‏
ஆடுகளுக்கு மாலையிடுதல்
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَنَمًا ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் பலியிடப்படும் ஆடுகளுக்கான மாலைகளை நான் திரிப்பது வழக்கம்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُهْدِي الْغَنَمَ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஆடுகளை ஹதியாக அனுப்புவார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَهْدَى مَرَّةً غَنَمًا وَقَلَّدَهَا ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒரு முறை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஆடுகளை ஹதீயாக அனுப்பினார்கள்; மேலும் அவற்றுக்கு மாலையிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَنَمًا ثُمَّ لاَ يُحْرِمُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடைய பலியிடப்படும் ஆடுகளின் மாலைகளைத் திரிப்பேன். பிறகு அவர்கள் இஹ்ராம் அணியமாட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَنَمًا ثُمَّ لاَ يُحْرِمُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடைய ஹத்யு பிராணிகளின் (பலியிடப்படும் ஆடுகளின்) மாலைகளைத் திரிப்பேன். பின்னர் அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்தவராக இருக்க மாட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عِيسَى، - ثِقَةٌ - قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ، ح وَأَنْبَأَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنَّا نُقَلِّدُ الشَّاةَ فَيُرْسِلُ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَلاَلاً لَمْ يُحْرِمْ مِنْ شَىْءٍ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நாங்கள் ஆடுகளுக்கு மாலை அணிவிப்போம். பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதை அனுப்பி வைப்பார்கள். (அப்போது) அவர்கள் இஹ்ராம் அணியாத (ஹலால்) நிலையிலேயே இருப்பார்கள். (இஹ்ராம் அணிந்தவருக்குத்) தடுக்கப்பட்ட எதுவும் அவர்களுக்குத் தடுக்கப்பட்டிருக்கவில்லை."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَقْلِيدِ الْهَدْىِ نَعْلَيْنِ ‏.‏
ஹதியை இரண்டு செருப்புகளால் மாலையிடுதல்
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي حَسَّانَ الأَعْرَجِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ أَشْعَرَ الْهَدْىَ مِنْ جَانِبِ السَّنَامِ الأَيْمَنِ ثُمَّ أَمَاطَ عَنْهُ الدَّمَ ثُمَّ قَلَّدَهُ نَعْلَيْنِ ثُمَّ رَكِبَ نَاقَتَهُ فَلَمَّا اسْتَوَتْ بِهِ الْبَيْدَاءَ أَحْرَمَ بِالْحَجِّ وَأَحْرَمَ عِنْدَ الظُّهْرِ وَأَهَلَّ بِالْحَجِّ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துல்-ஹுலைஃபாவிற்கு வந்தபோது, ஹத்யுவின் (குர்பானிப் பிராணியின்) திமிலின் வலது பக்கத்தில் கீறி அடையாளமிட்டார்கள்; பிறகு அதிலிருந்து (வழிந்த) இரத்தத்தை நீக்கினார்கள்; பிறகு அதற்கு இரண்டு செருப்புகளை மாலையிட்டார்கள்; பிறகு தமது பெண் ஒட்டகத்தின் மீது ஏறினார்கள். அது அவர்களைச் சுமந்துகொண்டு அல்பைதாவில் நிலைகொண்டபோது ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் பூண்டார்கள். மேலும் அவர்கள் ளுஹ்ர் நேரத்தில் இஹ்ராம் பூண்டார்கள்; இன்னும் ஹஜ்ஜுக்காக தல்பியா கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب هَلْ يُحْرِمُ إِذَا قَلَّدَ ‏.‏
அவர் தனது ஹத்யை மாலையிட்டிருக்கும்போது இஹ்ராம் நுழைய வேண்டுமா?
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا كَانُوا حَاضِرِينَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ بَعَثَ بِالْهَدْىِ فَمَنْ شَاءَ أَحْرَمَ وَمَنْ شَاءَ تَرَكَ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் அல்-மதீனாவில் இருந்தபோது, நபியவர்கள் ஹதியை அனுப்பினார்கள். அப்போது இஹ்ராம் அணிய விரும்பியவர் இஹ்ராம் அணிந்தார்; விரும்பாதவர் (அணியாமல்) விட்டுவிட்டார்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب هَلْ يُوجِبُ تَقْلِيدُ الْهَدْىِ إِحْرَامًا ‏.‏
ஹத்யை மாலையிடுவது ஒருவர் இஹ்ராம் நிலையில் இருப்பதைக் குறிக்குமா?
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدَىَّ ثُمَّ يُقَلِّدُهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ ثُمَّ يَبْعَثُ بِهَا مَعَ أَبِي فَلاَ يَدَعُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا أَحَلَّهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ حَتَّى يَنْحَرَ الْهَدْىَ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஹதிக்கான (பலியிடப்படும் பிராணி) மாலைகளை என் கைகளால் திரிப்பேன்; பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கையால் அவற்றுக்கு மாலை அணிவிப்பார்கள். பிறகு அவர்கள் அவற்றை என் தந்தையுடன் அனுப்பி வைப்பார்கள். மேலும் ஹதி அறுக்கப்படும் வரை, வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் தமக்கு அனுமதித்திருந்த எதையும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தவிர்க்கமாட்டார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَقُتَيْبَةُ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ لاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا مِمَّا يَجْتَنِبُهُ الْمُحْرِمُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடைய ஹதிக்காக மாலைகளைத் திரிப்பேன். பின்னர், முஹ்ரிம் தவிர்ந்துகொள்ளும் எதையும் அவர்கள் தவிர்ந்துகொள்ள மாட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ كُنْتُ أَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا وَلاَ نَعْلَمُ الْحَجَّ يُحِلُّهُ إِلاَّ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடைய ஹதிக்காக மாலைகளைத் திரிப்பது வழக்கம். பிறகு அவர்கள் எதனையும் தவிர்த்துக் கொள்ள மாட்டார்கள். மேலும், ‘கஅபாவை தவாஃப் செய்வதைத் தவிர (வேறெதுவும்) ஹஜ்ஜை (ஹஜ் செய்பவரை) ஹலாலாக்கும் என நாங்கள் அறியமாட்டோம்’.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنْ كُنْتُ لأَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَيُخْرَجُ بِالْهَدْىِ مُقَلَّدًا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُقِيمٌ مَا يَمْتَنِعُ مِنْ نِسَائِهِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஹதிக்காக மாலைகளைத் திரிப்பது வழக்கம். அந்த ஹதி, மாலை சூட்டப்பட்டு வெளியே கொண்டு செல்லப்படும். மேலும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஊரிலேயே) தங்கியிருப்பார்கள்; தம் மனைவியரிடமிருந்து விலகியிருக்கமாட்டார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَقَدْ رَأَيْتُنِي أَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْغَنَمِ فَيَبْعَثُ بِهَا ثُمَّ يُقِيمُ فِينَا حَلاَلاً ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடைய பலியிடப்படும் ஆடுகளுக்காக நான் மாலைகளைத் திரித்ததை நினைவுகூர்கிறேன். பின்னர், அவர்கள் அவற்றை அனுப்பிவிட்டு, முஹ்ரிம் அல்லாதவராக (இஹ்ராம் நிலையில் இல்லாதவராக) எங்களுடன் தங்கினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب سَوْقِ الْهَدْىِ ‏.‏
ஹதீஸை ஓட்டுதல்
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، سَمِعَهُ يُحَدِّثُ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يُحَدِّثُ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَاقَ هَدْيًا فِي حَجِّهِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது ஹஜ்ஜின் போது ஒரு ஹத்யை ஓட்டிச் சென்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب رُكُوبِ الْبَدَنَةِ ‏.‏
பதனாவை சவாரி செய்தல்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً يَسُوقُ بَدَنَةً قَالَ ‏"‏ ارْكَبْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ‏"‏ ارْكَبْهَا وَيْلَكَ ‏"‏ ‏.‏ فِي الثَّانِيَةِ أَوْ فِي الثَّالِثَةِ ‏.‏
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், பதனாவை (பலியிடப்படும் ஒட்டகம்) ஓட்டிச் செல்லும் ஒரு மனிதரைக் கண்டு, "அதில் ஏறிக்கொள்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே, இது ஒரு பதனா" என்று கூறினார். அதற்கு அவர்கள் இரண்டாவது அல்லது மூன்றாவது முறையாக, "உனக்குக் கேடுண்டாகட்டும்! அதில் ஏறிக்கொள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً يَسُوقُ بَدَنَةً ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ارْكَبْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ارْكَبْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ فِي الرَّابِعَةِ ‏"‏ ارْكَبْهَا وَيْلَكَ ‏"‏ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதர் ஒரு பதனாவை ஓட்டிச் செல்வதைக் கண்டு, “அதன் மீது ஏறிக்கொள்” என்று கூறினார்கள். அதற்கு அவர், “இது பதனா” என்றார். அவர்கள், “அதன் மீது ஏறிக்கொள்” என்று கூறினார்கள். அவர், “இது ஒரு பதனா” என்றார். நான்காவது முறையாக அவர்கள், “அதன் மீது ஏறிக்கொள், உனக்குக் கேடு உண்டாகட்டும்!” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب رُكُوبِ الْبَدَنَةِ لِمَنْ جَهَدَهُ الْمَشْىُ ‏.‏
நடப்பதால் சோர்வடைந்தவருக்கு பத்னாவில் பயணம் செய்தல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً يَسُوقُ بَدَنَةً وَقَدْ جَهَدَهُ الْمَشْىُ قَالَ ‏"‏ ارْكَبْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ارْكَبْهَا وَإِنْ كَانَتْ بَدَنَةً ‏"‏ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், ஒரு பதனாவை ஓட்டிச் சென்றுகொண்டிருந்த ஒரு மனிதரைக் கண்டார்கள்; அவர் நடைப்பயணத்தால் மிகவும் களைப்படைந்திருந்தார். அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அதன் மீது ஏறிக்கொள்." அதற்கு அவர், "இது பதனா" என்றார். அதற்கு அவர்கள், "அது பதனாவாக இருந்தாலும் அதன் மீது ஏறிக்கொள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب رُكُوبِ الْبَدَنَةِ بِالْمَعْرُوفِ ‏.‏
நியாயமான முறையில் பதனாவை சவாரி செய்தல்
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يُسْأَلُ عَنْ رُكُوبِ الْبَدَنَةِ، فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ ارْكَبْهَا بِالْمَعْرُوفِ إِذَا أُلْجِئْتَ إِلَيْهَا حَتَّى تَجِدَ ظَهْرًا ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் ‘பதனா’வில் (குர்பானி ஒட்டகத்தில்) சவாரி செய்வது பற்றி கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: ‘(சவாரி செய்ய) நீ நிர்பந்திக்கப்பட்டால், உனக்கு வேறு வாகனம் கிடைக்கும் வரை நியாயமான முறையில் அதில் சவாரி செய்’.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب إِبَاحَةِ فَسْخِ الْحَجِّ بِعُمْرَةٍ لِمَنْ لَمْ يَسُقِ الْهَدْىَ ‏.‏
ஹஜ்ஜை ரத்து செய்து அதற்கு பதிலாக உம்ராவை நிறைவேற்றுவது அனுமதிக்கப்பட்டதாகும், ஒருவர் ஹத்யை (பலிப் பிராணியை) கொண்டு வராத நிலையில்
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، عَنْ جَرِيرٍ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ نُرَى إِلاَّ الْحَجَّ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ طُفْنَا بِالْبَيْتِ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْىَ أَنْ يَحِلَّ فَحَلَّ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْىَ وَنِسَاؤُهُ لَمْ يَسُقْنَ فَأَحْلَلْنَ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَحِضْتُ فَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَرْجِعُ النَّاسُ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ وَأَرْجِعُ أَنَا بِحَجَّةٍ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَوَمَا كُنْتِ طُفْتِ لَيَالِيَ قَدِمْنَا مَكَّةَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاذْهَبِي مَعَ أَخِيكِ إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهِلِّي بِعُمْرَةٍ ثُمَّ مَوْعِدُكِ مَكَانُ كَذَا وَكَذَا ‏"‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நாங்கள் ஹஜ்ஜை தவிர வேறு எதையும் எண்ணாமல் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். நாங்கள் மக்காவிற்கு வந்தபோது, (கஅபா) வீட்டைச் சுற்றி வலம் வந்தோம். பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஹதீயை கொண்டு வராதவர்கள் இஹ்ராமில் இருந்து வெளியேறும்படி கட்டளையிட்டார்கள். எனவே, ஹதீயை கொண்டு வராதவர்கள் இஹ்ராமில் இருந்து வெளியேறினார்கள். அவர்களுடைய மனைவியர்களும் ஹதீயை கொண்டு வராததால், அவர்களும் இஹ்ராமில் இருந்து வெளியேறினார்கள்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் (தொடர்ந்து) கூறினார்கள்: "எனக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டதால் நான் (கஅபா) வீட்டைச் சுற்றி வலம் வரவில்லை. 'அல்-ஹஸ்பா' இரவில் நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! மக்கள் உம்ராவையும் ஹஜ்ஜையும் செய்துவிட்டுத் திரும்புகிறார்கள்; ஆனால் நான் ஹஜ்ஜை மட்டும் செய்துவிட்டுத் திரும்புகிறேன்' என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், 'நாம் மக்காவிற்கு வந்த (ஆரம்ப) இரவுகளில் நீ தவாஃப் செய்யவில்லையா?' என்று கேட்டார்கள். நான் 'இல்லை' என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், 'அப்படியானால், உனது சகோதரருடன் அத்-தன்யீமுக்குச் சென்று உம்ராவுக்காக இஹ்ராம் அணிந்து கொள்; பின்னர் உனது சந்திப்பு இடம் இன்னின்ன இடமாகும்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ نُرَى إِلاَّ أَنَّهُ الْحَجُّ فَلَمَّا دَنَوْنَا مِنْ مَكَّةَ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ أَنْ يُقِيمَ عَلَى إِحْرَامِهِ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ أَنْ يَحِلَّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நாங்கள் ஹஜ்ஜை மட்டுமே நோக்கமாகக் கொண்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். நாங்கள் மக்காவை நெருங்கியபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள்: 'தம்முடன் ஹதி வைத்திருப்பவர் இஹ்ராமிலேயே நீடிக்கட்டும், தம்முடன் ஹதி இல்லாதவர் இஹ்ராமைக் களைந்து விடட்டும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أَهْلَلْنَا أَصْحَابَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْحَجِّ خَالِصًا لَيْسَ مَعَهُ غَيْرُهُ خَالِصًا وَحْدَهُ فَقَدِمْنَا مَكَّةَ صَبِيحَةَ رَابِعَةٍ مَضَتْ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ فَأَمَرَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَحِلُّوا وَاجْعَلُوهَا عُمْرَةً ‏"‏ ‏.‏ فَبَلَغَهُ عَنَّا أَنَّا نَقُولُ لَمَّا لَمْ يَكُنْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ عَرَفَةَ إِلاَّ خَمْسٌ أَمَرَنَا أَنْ نَحِلَّ فَنَرُوحَ إِلَى مِنًى وَمَذَاكِيرُنَا تَقْطُرُ مِنَ الْمَنِيِّ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَخَطَبَنَا فَقَالَ ‏"‏ قَدْ بَلَغَنِي الَّذِي قُلْتُمْ وَإِنِّي لأَبَرُّكُمْ وَأَتْقَاكُمْ وَلَوْلاَ الْهَدْىُ لَحَلَلْتُ وَلَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا أَهْدَيْتُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ فَقَالَ ‏"‏ بِمَا أَهْلَلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَهْدِ وَامْكُثْ حَرَامًا كَمَا أَنْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ عُمْرَتَنَا هَذِهِ لِعَامِنَا هَذَا أَوْ لِلأَبَدِ قَالَ ‏"‏ هِيَ لِلأَبَدِ ‏"‏ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

(நபியின் தோழர்களான) நாங்கள், ஹஜ்ஜிற்காக மட்டுமே இஹ்ராம் அணிந்தோம்; (ஹஜ்ஜுடன்) வேறு எதையும் சேர்க்கவில்லை; ஹஜ்ஜுக்காக மட்டுமே (இஹ்ராம் அணிந்தோம்). நாங்கள் துல்ஹஜ் மாதத்தின் நான்காம் நாள் காலையில் மக்காவிற்கு வந்தோம். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்: "இஹ்ராமை களைந்துவிட்டு, அதை உம்ராவாக ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள்."

"நமக்கும் அரஃபாத்திற்கும் இடையில் ஐந்து நாட்களே உள்ள நிலையில், அவர் எங்களை இஹ்ராமை களையக் கட்டளையிடுகிறார்; (எங்கள் மனைவியருடன் சமீபத்தில் இருந்த தாம்பத்திய உறவின் காரணமாக) எங்கள் ஆண்உறுப்புகளிலிருந்து விந்து சொட்டிக்கொண்டிருக்க நாங்கள் மினாவிற்குச் செல்வோமா?" என்று நாங்கள் பேசிக்கொண்டிருந்தது நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு எட்டியது.

நபி (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து நின்று எங்களிடம் உரையாற்றினார்கள்: "நீங்கள் சொன்னது எனக்கு எட்டியது. நிச்சயமாக உங்களை விட நான் நன்மை செய்வதில் சிறந்தவனும், உங்களை விட இறை அச்சம் மிக்கவனும் ஆவேன். பலிப்பிராணி (ஹத்யு) மட்டும் (என்னிடம்) இல்லாதிருந்தால், நானும் இஹ்ராமை களைந்திருப்பேன். என்னுடைய காரியத்தில் நான் பின்னால் அறிந்ததை முன்பே அறிந்திருந்தால், நான் பலிப்பிராணியைக் கொண்டு வந்திருக்க மாட்டேன்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அலி (ரழி) அவர்கள் யமனிலிருந்து வந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் (அவரிடம்), "எதற்காக இஹ்ராம் அணிந்தீர்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "நபி (ஸல்) அவர்கள் எதற்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்களோ, அதற்காகவே" என்று கூறினார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "எனவே, நீர் பலிப்பிராணியைக் கொடுத்துவிட்டு, நீர் இருப்பதைப்போலவே இஹ்ராம் நிலையிலேயே தங்கியிருப்பீராக" என்று கூறினார்கள்.

சுராகா பின் மாலிக் பின் ஜுஷும் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எங்களுடைய இந்த உம்ரா இந்த ஆண்டிற்கு மட்டும்தானா அல்லது எக்காலத்திற்குமானதா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அது எக்காலத்திற்குமானது" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنْ سُرَاقَةَ بْنِ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ، أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ عُمْرَتَنَا هَذِهِ لِعَامِنَا أَمْ لأَبَدٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ هِيَ لأَبَدٍ ‏ ‏ ‏.‏
சுரகாஹ் பின் மாலிக் பின் ஜுஷும் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"அல்லாஹ்வின் தூதரே! எங்களுடைய இந்த உம்ரா இந்த ஆண்டிற்கு மட்டுமானதா, அல்லது என்றென்றைக்குமானதா?" அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அது என்றென்றைக்குமானது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنِ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ قَالَ سُرَاقَةُ تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَمَتَّعْنَا مَعَهُ فَقُلْنَا أَلَنَا خَاصَّةً أَمْ لأَبَدٍ قَالَ ‏ ‏ بَلْ لأَبَدٍ ‏ ‏ ‏.‏
சுராகா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமத்துஃ செய்தார்கள்; நாங்களும் அவர்களுடன் தமத்துஃ செய்தோம். நாங்கள், 'இது எங்களுக்கு மட்டும்தானா அல்லது எக்காலத்திற்கும் உரியதா?' என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், 'இல்லை; எக்காலத்திற்கும் உரியது' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - وَهُوَ الدَّرَاوَرْدِيُّ - عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ بِلاَلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَسْخُ الْحَجِّ لَنَا خَاصَّةً أَمْ لِلنَّاسِ عَامَّةً قَالَ ‏ ‏ بَلْ لَنَا خَاصَّةً ‏ ‏ ‏.‏
பிலால் பின் அல்-ஹாரித் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹஜ்ஜை ரத்துச் செய்வது எங்களுக்கு மட்டும் உரியதா? அல்லது மக்கள் அனைவருக்கும் பொதுவானதா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'மாறாக, எங்களுக்கு மட்டும் உரியதாகும்' என்று கூறினார்கள்."

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، وَعَيَّاشٍ الْعَامِرِيِّ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، فِي مُتْعَةِ الْحَجِّ قَالَ كَانَتْ لَنَا رُخْصَةً ‏.‏
அபூ தர் (ரழி) அவர்கள் ஹஜ்ஜில் 'தமத்துஃ' குறித்துக் கூறினார்கள்: "அது எங்களுக்குரிய சலுகையாக இருந்தது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْوَارِثِ بْنَ أَبِي حَنِيفَةَ، قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيَّ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ فِي مُتْعَةِ الْحَجِّ لَيْسَتْ لَكُمْ وَلَسْتُمْ مِنْهَا فِي شَىْءٍ إِنَّمَا كَانَتْ رُخْصَةً لَنَا أَصْحَابَ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
ஹஜ்ஜில் தமத்து செய்வது குறித்து அபூ தர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அது உங்களுக்குரியதல்ல; அதற்கும் உங்களுக்கும் எந்தச் சம்பந்தமும் இல்லை. அது முஹம்மது (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களான எங்களுக்கு மட்டுமேயான ஒரு சலுகையாக இருந்தது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ كَانَتِ الْمُتْعَةُ رُخْصَةً لَنَا ‏.‏
அபூ தர் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"தமத்துஃ எங்களுக்கு ஒரு சலுகையாக இருந்தது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُفَضَّلُ بْنُ مُهَلْهَلٍ، عَنْ بَيَانٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، قَالَ كُنْتُ مَعَ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ وَإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ فَقُلْتُ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَجْمَعَ الْعَامَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ ‏.‏ فَقَالَ إِبْرَاهِيمُ لَوْ كَانَ أَبُوكَ لَمْ يَهُمَّ بِذَلِكَ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ إِنَّمَا كَانَتِ الْمُتْعَةُ لَنَا خَاصَّةً ‏.‏
அப்துர் ரஹ்மான் பின் அபீ அஷ்-ஷஃதா கூறியதாவது:

"நான் இப்ராஹீம் அந்-நகஈ மற்றும் இப்ராஹீம் அத்-தைமீ ஆகியோருடன் இருந்தேன். அப்போது நான், 'இந்த ஆண்டு ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் சேர்த்துச் செய்ய நாடினேன்' என்று கூறினேன். அதற்கு இப்ராஹீம் (அந்-நகஈ), 'உன் தந்தை (உயிருடன்) இருந்திருந்தால், அவர் அதை நாடியிருக்கமாட்டார்' என்று கூறினார்கள். மேலும் இப்ராஹீம் அத்-தைமீ அவர்கள் தம் தந்தையிடமிருந்து அறிவித்தார்கள்; அபூ தர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'தமத்துஃ எங்களுக்கு மட்டுமே உரியதாக இருந்தது'."

أَخْبَرَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ وَاصِلِ بْنِ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ وُهَيْبِ بْنِ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانُوا يُرَوْنَ أَنَّ الْعُمْرَةَ، فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ مِنْ أَفْجَرِ الْفُجُورِ فِي الأَرْضِ وَيَجْعَلُونَ الْمُحَرَّمَ صَفَرَ وَيَقُولُونَ إِذَا بَرَأَ الدَّبَرْ وَعَفَا الْوَبَرْ وَانْسَلَخَ صَفَرْ - أَوْ قَالَ دَخَلَ صَفَرْ - فَقَدْ حَلَّتِ الْعُمْرَةُ لِمَنِ اعْتَمَرْ فَقَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ صَبِيحَةَ رَابِعَةٍ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ فَأَمَرَهُمْ أَنْ يَجْعَلُوهَا عُمْرَةً فَتَعَاظَمَ ذَلِكَ عِنْدَهُمْ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الْحِلِّ قَالَ ‏ ‏ الْحِلُّ كُلُّهُ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

ஹஜ் மாதங்களில் உம்ரா செய்வது பூமியிலேயே மிக மோசமான தீய செயல்களில் ஒன்று என்று அவர்கள் கருதி வந்ததோடு, முஹர்ரம் மாதத்தை 'ஸஃபர்' என்று அழைத்து, 'ஒட்டகங்களின் முதுகில் உள்ள புண்கள் ஆறி, அவற்றின் உரோமங்கள் மீண்டும் வளர்ந்து, ஸஃபர் மாதம் முடிந்ததும்' - அல்லது அவர் கூறினார்: 'ஸஃபர் தொடங்கியதும் - உம்ரா செய்ய விரும்புபவர்களுக்கு அது அனுமதிக்கப்படும்' என்று கூறிவந்தனர்.

பின்னர், நபி (ஸல்) அவர்களும் அவர்களின் தோழர்களும் (ரழி) துல்-ஹிஜ்ஜா மாதத்தின் நான்காம் நாள் காலையில், ஹஜ்ஜுக்காக தல்பியா கூறியவர்களாக வந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அதை உம்ராவாக மாற்றிக்கொள்ளுமாறு அவர்களிடம் கூறினார்கள், ஆனால் அதைச் செய்வது அவர்களுக்கு மிகவும் கடினமாக இருந்தது.

அவர்கள் (ரழி) கேட்டார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, நாங்கள் எந்த அளவிற்கு இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட வேண்டும்?'

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'முழுமையாக' என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُسْلِمٍ، - وَهُوَ الْقُرِّيُّ - قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْعُمْرَةِ وَأَهَلَّ أَصْحَابُهُ بِالْحَجِّ وَأَمَرَ مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ الْهَدْىُ أَنْ يَحِلَّ وَكَانَ فِيمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ الْهَدْىُ طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَرَجُلٌ آخَرُ فَأَحَلاَّ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்கள், அவர்களுடைய தோழர்கள் (ரழி) அவர்கள் ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்கள். தம்முடன் ஹதி இல்லாதவர்களை இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடுமாறு அவர்கள் கூறினார்கள். தம்முடன் ஹதி இல்லாதவர்களில் தல்ஹா பின் உபைதுல்லாஹ் (ரழி) அவர்களும் இன்னொரு மனிதரும் இருந்தார்கள், ஆகவே, அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ هَذِهِ عُمْرَةٌ اسْتَمْتَعْنَاهَا فَمَنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ هَدْىٌ فَلْيَحِلَّ الْحِلَّ كُلَّهُ فَقَدْ دَخَلَتِ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ ‏ ‏ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"இது நாம் (தமத்துஃ செய்து) பயனடைந்த உம்ராவாகும். எனவே யாரிடம் பலிப்பிராணி (ஹத்யு) இல்லையோ, அவர் இஹ்ராமிலிருந்து முழுமையாக விடுபடட்டும். ஏனெனில், நிச்சயமாக உம்ரா ஹஜ்ஜுக்குள் நுழைந்துவிட்டது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا يَجُوزُ لِلْمُحْرِمِ أَكْلُهُ مِنَ الصَّيْدِ ‏.‏
முஹ்ரிம் உண்ண அனுமதிக்கப்பட்ட வேட்டையாடப்பட்ட விலங்கு
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ نَافِعٍ، مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، أَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَ بِبَعْضِ طَرِيقِ مَكَّةَ تَخَلَّفَ مَعَ أَصْحَابٍ لَهُ مُحْرِمِينَ وَهُوَ غَيْرُ مُحْرِمٍ وَرَأَى حِمَارًا وَحْشِيًّا فَاسْتَوَى عَلَى فَرَسِهِ ثُمَّ سَأَلَ أَصْحَابَهُ أَنْ يُنَاوِلُوهُ سَوْطَهُ فَأَبَوْا فَسَأَلَهُمْ رُمْحَهُ فَأَبَوْا فَأَخَذَهُ ثُمَّ شَدَّ عَلَى الْحِمَارِ فَقَتَلَهُ فَأَكَلَ مِنْهُ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبَى بَعْضُهُمْ فَأَدْرَكُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلُوهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ ‏ ‏ إِنَّمَا هِيَ طُعْمَةٌ أَطْعَمَكُمُوهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ கதாதா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தார்கள். அவர்கள் மக்காவிற்குச் செல்லும் வழியில் இருந்தபோது, இஹ்ராம் அணிந்திருந்த தம் தோழர்களில் சிலருடன் அவர்கள் பின்தங்கினார்கள், ஆனால் அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருக்கவில்லை. அவர்கள் ஒரு காட்டுக் கழுதையைப் பார்த்தார்கள், உடனே தம் குதிரையின் மீது ஏறி, தம் தோழர்களிடம் தம் சாட்டையைக் கொடுக்குமாறு கேட்டார்கள், ஆனால் அவர்கள் மறுத்துவிட்டார்கள். தம் ஈட்டியைக் கொடுக்குமாறு கேட்டார்கள், அதற்கும் அவர்கள் மறுத்துவிட்டார்கள். அவர்களே அதை எடுத்து, காட்டுக் கழுதையைத் துரத்திச் சென்று அதைக் கொன்றார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதரின் தோழர்களில் (ரழி) சிலர் அதிலிருந்து உண்டார்கள், ஆனால் மற்றவர்கள் மறுத்துவிட்டார்கள். அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதரை (ஸல்) அடைந்து, அதைப் பற்றி அவர்களிடம் கேட்டார்கள், அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "அது சர்வவல்லமையும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ் உங்களுக்குக் கொடுத்த உணவாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَنَحْنُ مُحْرِمُونَ فَأُهْدِيَ لَهُ طَيْرٌ وَهُوَ رَاقِدٌ فَأَكَلَ بَعْضُنَا وَتَوَرَّعَ بَعْضُنَا فَاسْتَيْقَظَ طَلْحَةُ فَوَفَّقَ مَنْ أَكَلَهُ وَقَالَ أَكَلْنَاهُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
முஆத் இப்னு அப்துர்-ரஹ்மான் அத்-தைமீ அவர்களின் தந்தை கூறியதாவது:

"நாங்கள் தல்ஹா இப்னு உபைதுல்லாஹ் (ரழி) அவர்களுடன் இஹ்ராம் அணிந்தவர்களாக இருந்தோம். அவர்கள் உறங்கிக்கொண்டிருந்த போது, அவர்களுக்கு ஒரு பறவை அன்பளிப்பாக வழங்கப்பட்டது. எங்களில் சிலர் அதை உண்டோம், மற்றவர்கள் (உண்ணாமல்) தவிர்த்துக்கொண்டனர். தல்ஹா (ரழி) அவர்கள் விழித்தெழுந்து, அதை உண்டவர்களை ஆமோதித்து, 'நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இதை உண்டோம்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عُمَيْرِ بْنِ سَلَمَةَ الضَّمْرِيِّ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنِ الْبَهْزِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يُرِيدُ مَكَّةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالرَّوْحَاءِ إِذَا حِمَارُ وَحْشٍ عَقِيرٌ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ ‏ دَعُوهُ فَإِنَّهُ يُوشِكُ أَنْ يَأْتِيَ صَاحِبُهُ ‏ ‏ ‏.‏ فَجَاءَ الْبَهْزِيُّ وَهُوَ صَاحِبُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَأْنَكُمْ بِهَذَا الْحِمَارِ ‏.‏ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا بَكْرٍ فَقَسَّمَهُ بَيْنَ الرِّفَاقِ ثُمَّ مَضَى حَتَّى إِذَا كَانَ بِالأُثَايَةِ بَيْنَ الرُّوَيْثَةِ وَالْعَرْجِ إِذَا ظَبْىٌ حَاقِفٌ فِي ظِلٍّ وَفِيهِ سَهْمٌ فَزَعَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ رَجُلاً يَقِفُ عِنْدَهُ لاَ يُرِيبُهُ أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ حَتَّى يُجَاوِزَهُ ‏.‏
அல்-பஹ்ஸி (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில் மக்காவிற்குப் புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் அர்-ரவ்ஹா என்ற இடத்தில் இருந்தபோது, காயம்பட்ட ஒரு காட்டுக் கழுதையைக் கண்டார்கள். அதுபற்றி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தெரிவிக்கப்பட்டபோது, அவர்கள், “அதை விட்டுவிடுங்கள், ஏனெனில் அதன் உரிமையாளர் விரைவில் வந்துவிடுவார்” என்று கூறினார்கள். பிறகு, அதன் உரிமையாளரான அல்-பஹ்ஸி (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, “அல்லாஹ்வின் தூதரே! இந்தக் காட்டுக் கழுதையை நீங்கள் விரும்பியபடி செய்துகொள்ளுங்கள்” என்று கூறினார்கள். அதனைத் தோழர்களிடையே பங்கிடுமாறு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களுக்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள். பின்னர் அவர்கள் பயணத்தைத் தொடர்ந்தபோது, அர்-ருவைதாவிற்கும் அல்-அர்ஜுக்கும் இடையே உள்ள அல்-உதாயா என்ற இடத்தில், நிழலில் அம்பு பாய்ந்த நிலையில் ஒரு மான் சுருண்டு படுத்திருப்பதைக் கண்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதரிடம், அனைவரும் கடந்து செல்லும் வரை அதன் அருகில் நிற்குமாறும், மக்களில் யாரும் அதைத் தொந்தரவு செய்யவிட வேண்டாம் என்றும் கட்டளையிட்டதாக அறிவிக்கப்படுகிறது.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا لاَ يَجُوزُ لِلْمُحْرِمِ أَكْلُهُ مِنَ الصَّيْدِ ‏.‏
முஹ்ரிம் உண்ண அனுமதிக்கப்படாத விலங்கு
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الصَّعْبِ بْنِ جَثَّامَةَ، أَنَّهُ أَهْدَى لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِمَارَ وَحْشٍ وَهُوَ بِالأَبْوَاءِ أَوْ بِوَدَّانَ فَرَدَّهُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا فِي وَجْهِي قَالَ ‏ ‏ أَمَّا إِنَّهُ لَمْ نَرُدَّهُ عَلَيْكَ إِلاَّ أَنَّا حُرُمٌ ‏ ‏ ‏.‏
அஸ்-ஸஃபுப்னு ஜத்தாமஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-அப்வாவிலோ அல்லது வத்தானிலோ இருந்தபோது அவர்களுக்கு ஒரு காட்டுக் கழுதையை அன்பளிப்பாகக் கொடுத்தார். ஆனால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதை அவரிடம் திருப்பிக் கொடுத்துவிட்டார்கள். என் முகத்தில் ஏற்பட்ட மாற்றத்தை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கண்டபோது, “நாம் இஹ்ராம் நிலையில் இருப்பதால்தான் இதை உமக்குத் திருப்பிக் கொடுத்தோம்” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الصَّعْبِ بْنِ جَثَّامَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَقْبَلَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِوَدَّانَ رَأَى حِمَارَ وَحْشٍ فَرَدَّهُ عَلَيْهِ وَقَالَ ‏ ‏ إِنَّا حُرُمٌ لاَ نَأْكُلُ الصَّيْدَ ‏ ‏ ‏.‏
அஸ்-ஸஅப் பின் ஜத்தாமா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் வந்தார்கள். அவர்கள் வத்தான் என்ற இடத்தில் இருந்தபோது ஒரு காட்டுக் கழுதையைக் கண்டார்கள். உடனே அதை அவரிடமே திருப்பிக் கொடுத்துவிட்டு, 'நிச்சயமாக நாம் இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கிறோம்; நாம் வேட்டைப் பிராணியை உண்ண மாட்டோம்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا قَيْسُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عَطَاءٍ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، قَالَ لِزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أُهْدِيَ لَهُ عُضْوُ صَيْدٍ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَلَمْ يَقْبَلْهُ قَالَ نَعَمْ ‏.‏
அதா அவர்கள் அறிவித்தார்கள், இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் ஸைத் பின் அர்கம் (ரழி) அவர்களிடம் கூறினார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருந்தபோது, அவர்களுக்கு வேட்டையாடப்பட்ட இறைச்சித் துண்டு அன்பளிப்பாக வழங்கப்பட்டது, ஆனால் அவர்கள் அதை ஏற்றுக்கொள்ளவில்லை என்பது உங்களுக்குத் தெரியாதா?" அதற்கு அவர் கூறினார்கள்: "ஆம்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى، وَسَمِعْتُ أَبَا عَاصِمٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَدِمَ زَيْدُ بْنُ أَرْقَمَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَسْتَذْكِرُهُ كَيْفَ أَخْبَرْتَنِي عَنْ لَحْمِ، صَيْدٍ أُهْدِيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ حَرَامٌ قَالَ نَعَمْ أَهْدَى لَهُ رَجُلٌ عُضْوًا مِنْ لَحْمِ صَيْدٍ فَرَدَّهُ وَقَالَ ‏ ‏ إِنَّا لاَ نَأْكُلُ إِنَّا حُرُمٌ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஸைத் பின் அர்கம் (ரழி) அவர்கள் வந்தார்கள், இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அவருக்கு நினைவூட்டும் விதமாக அவரிடம் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருந்தபோது அவர்களுக்கு வழங்கப்பட்ட வேட்டை இறைச்சி பற்றி நீங்கள் எனக்கு என்ன கூறினீர்கள்?" அதற்கு அவர் கூறினார்கள்: "ஆம், ஒரு மனிதர் அவருக்கு வேட்டையாடப்பட்ட இறைச்சித் துண்டைக் கொடுத்தார், ஆனால் அவர்கள் அதைத் திருப்பி அனுப்பி, 'நாங்கள் இதை உண்ண முடியாது, நாங்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கிறோம்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَهْدَى الصَّعْبُ بْنُ جَثَّامَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رِجْلَ حِمَارِ وَحْشٍ تَقْطُرُ دَمًا وَهُوَ مُحْرِمٌ وَهُوَ بِقُدَيْدٍ فَرَدَّهَا عَلَيْهِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஸஅப் பின் ஜஸ்ஸாமா (ரழி) அவர்கள், 'குதைத்' என்னுமிடத்தில் இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில் இருந்த அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு, இரத்தம் சொட்டிக்கொண்டிருந்த ஒரு காட்டுக்கழுதையின் காலை அன்பளிப்பாகக் கொடுத்தார்கள். அதை அவர்கள் அவரிடமே திருப்பிக் கொடுத்துவிட்டார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ الْمَعْنِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حَبِيبٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الْحَكَمِ، وَحَبِيبٍ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي ثَابِتٍ - عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ الصَّعْبَ بْنَ جَثَّامَةَ، أَهْدَى لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِمَارًا وَهُوَ مُحْرِمٌ فَرَدَّهُ عَلَيْهِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அஸ்-ஸஅப் பின் ஜஸ்ஸாமா (ரழி) அவர்கள், இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு ஒரு காட்டுக் கழுதையை அன்பளிப்பாக வழங்கினார்கள். அதனை அவர்கள் அவரிடமே திருப்பிக் கொடுத்துவிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب إِذَا ضَحِكَ الْمُحْرِمُ فَفَطِنَ الْحَلاَلُ لِلصَّيْدِ فَقَتَلَهُ أَيَأْكُلُهُ أَمْ لاَ
இஹ்ராம் அணிந்தவர் புன்னகைக்கிறார், இஹ்ராம் அணியாத ஒருவர் அங்கு வேட்டையாடக்கூடிய விலங்கு இருப்பதை உணர்ந்து அதைக் கொல்கிறார் - இஹ்ராம் அணிந்தவர் அதிலிருந்து சாப்பிடலாமா அல்லது கூடாதா?
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، قَالَ انْطَلَقَ أَبِي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ فَأَحْرَمَ أَصْحَابُهُ وَلَمْ يُحْرِمْ فَبَيْنَمَا أَنَا مَعَ أَصْحَابِي ضَحِكَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَنَظَرْتُ فَإِذَا حِمَارُ وَحْشٍ فَطَعَنْتُهُ فَاسْتَعَنْتُهُمْ فَأَبَوْا أَنْ يُعِينُونِي فَأَكَلْنَا مِنْ لَحْمِهِ وَخَشِينَا أَنْ نُقْتَطَعَ فَطَلَبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُرَفِّعُ فَرَسِي شَأْوًا وَأَسِيرُ شَأْوًا فَلَقِيتُ رَجُلاً مِنْ غِفَارٍ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ فَقُلْتُ أَيْنَ تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ تَرَكْتُهُ وَهُوَ قَائِلٌ بِالسُّقْيَا ‏.‏ فَلَحِقْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَصْحَابَكَ يَقْرَءُونَ عَلَيْكَ السَّلاَمَ وَرَحْمَةَ اللَّهِ وَإِنَّهُمْ قَدْ خَشُوا أَنْ يُقْتَطَعُوا دُونَكَ فَانْتَظِرْهُمْ فَانْتَظَرَهُمْ ‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حِمَارَ وَحْشٍ وَعِنْدِي مِنْهُ فَقَالَ لِلْقَوْمِ ‏ ‏ كُلُوا ‏ ‏ ‏.‏ وَهُمْ مُحْرِمُونَ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அபீ கதாதா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"என் தந்தை (அபூ கதாதா ரலி), ஹுதைபிய்யா ஆண்டில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டார்கள். அவருடைய தோழர்கள் இஹ்ராம் அணிந்தார்கள்; ஆனால் அவர் (என் தந்தை) இஹ்ராம் அணியவில்லை.

(என் தந்தை கூறினார்:) 'நான் என் தோழர்களுடன் இருந்தபோது, அவர்களில் சிலர் மற்றவர்களைப் பார்த்துச் சிரித்தார்கள். நான் பார்த்தபோது, அங்கே ஒரு காட்டுக்கழுதையைப் கண்டேன். நான் அதை ஈட்டியால் குத்தினேன். (அதைத் தூக்க) நான் என் தோழர்களிடம் உதவி கோரினேன்; ஆனால் அவர்கள் எனக்கு உதவ மறுத்துவிட்டார்கள். ஆகவே, நாங்கள் அதன் இறைச்சியிலிருந்து சாப்பிட்டோம். (பிறகு, நாங்கள் கூட்டத்திலிருந்தும் நபியவர்களிடமிருந்தும்) துண்டிக்கப்பட்டு விடுவோமோ என்று அஞ்சினோம். எனவே, நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைத் தேடிச் சென்றேன். (வழியில்) என் குதிரையைச் சிறிது தூரம் விரைவாக ஓடவிட்டும், சிறிது தூரம் சாதாரண நடையில் செலுத்தியும் சென்றேன். நள்ளிரவில் ஃகிஃபார் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவரைச் சந்தித்தேன். அவரிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை எங்கே விட்டு வந்தீர்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "அஸ்-ஸுக்யா எனும் இடத்தில் அவர்கள் தங்கியிருந்த நிலையில் அவர்களை விட்டு வந்தேன்" என்று கூறினார்.

பிறகு நான் நபியவர்களைச் சென்றடைந்தேன். நான் அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்கள் தோழர்கள் உங்களுக்கு ஸலாம் கூறுகிறார்கள்; அல்லாஹ்வின் ரஹ்மத் (அருள்) உங்கள் மீது உண்டாகட்டும் என்கிறார்கள். அவர்கள் உங்களை விட்டுத் துண்டிக்கப்பட்டு விடுவோமோ என்று அஞ்சுகிறார்கள். ஆகவே அவர்களுக்காகத் தாங்கள் காத்திருங்கள்" என்று கூறினேன். அவ்வாறே நபியவர்கள் அவர்களுக்காகக் காத்திருந்தார்கள்.

பிறகு நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் ஒரு காட்டுக்கழுதையை வேட்டையாடினேன். அதிலிருந்து (ஒரு பகுதி) என்னிடம் உள்ளது" என்று கூறினேன். நபி (ஸல்) அவர்கள் (தம்முடன் இருந்த) மக்களிடம், "சாப்பிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அவர்களோ இஹ்ராம் அணிந்திருந்தார்கள்.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ فَضَالَةَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ النَّسَائِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْمُبَارَكِ الصُّورِيُّ - قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، - وَهُوَ ابْنُ سَلاَّمٍ - عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ، أَنَّ أَبَاهُ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزْوَةَ الْحُدَيْبِيَةِ - قَالَ - فَأَهَلُّوا بِعُمْرَةٍ غَيْرِي فَاصْطَدْتُ حِمَارَ وَحْشٍ فَأَطْعَمْتُ أَصْحَابِي مِنْهُ وَهُمْ مُحْرِمُونَ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَنْبَأْتُهُ أَنَّ عِنْدَنَا مِنْ لَحْمِهِ فَاضِلَةً فَقَالَ ‏ ‏ كُلُوهُ ‏ ‏ ‏.‏ وَهُمْ مُحْرِمُونَ ‏.‏
அபூ கத்தாதா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் அல்-ஹுதைபிய்யா போருக்குச் சென்றார்கள். அவர் கூறினார்கள்: "என்னைத் தவிர அவர்கள் உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்கள். அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில், நான் ஒரு காட்டுக் கழுதையை வேட்டையாடி என் தோழர்களுக்கு உண்ணக் கொடுத்தேன். பிறகு, நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று, எங்களிடம் அதன் இறைச்சியில் சிறிதளவு மீதம் இருப்பதாகத் தெரிவித்தேன். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) 'சாப்பிடுங்கள்' என்று கூறினார்கள். (அப்போது) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب إِذَا أَشَارَ الْمُحْرِمُ إِلَى الصَّيْدِ فَقَتَلَهُ الْحَلاَلُ ‏.‏
ஒரு முஹ்ரிம் விலங்கை சுட்டிக்காட்டி, முஹ்ரிம் அல்லாதவர் அதைக் கொன்றால்
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُمْ كَانُوا فِي مَسِيرٍ لَهُمْ بَعْضُهُمْ مُحْرِمٌ وَبَعْضُهُمْ لَيْسَ بِمُحْرِمٍ - قَالَ - فَرَأَيْتُ حِمَارَ وَحْشٍ فَرَكِبْتُ فَرَسِي وَأَخَذْتُ الرُّمْحَ فَاسْتَعَنْتُهُمْ فَأَبَوْا أَنْ يُعِينُونِي فَاخْتَلَسْتُ سَوْطًا مِنْ بَعْضِهِمْ فَشَدَدْتُ عَلَى الْحِمَارِ فَأَصَبْتُهُ فَأَكَلُوا مِنْهُ فَأَشْفَقُوا - قَالَ - فَسُئِلَ عَنْ ذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ هَلْ أَشَرْتُمْ أَوْ أَعَنْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَكُلُوا ‏"‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு அபீ கதாதா (ரழி) அவர்கள் தங்களின் தந்தை வாயிலாக அறிவிக்கிறார்கள்:
அவர்கள் ஒரு பயணத்தில் இருந்தார்கள், அவர்களில் சிலர் இஹ்ராம் அணிந்திருந்தார்கள், சிலர் இஹ்ராம் அணியவில்லை. (அபூ கதாதா (ரழி) அவர்கள்) கூறினார்கள்: "நான் ஒரு காட்டுக்கழுதையைப் பார்த்தேன். உடனே என் குதிரையில் ஏறி, என் ஈட்டியை எடுத்தேன். நான் அவர்களிடம் உதவி கேட்டேன், ஆனால் அவர்கள் எனக்கு உதவ மறுத்துவிட்டார்கள். நான் அவர்களில் ஒருவரிடமிருந்து ஒரு சாட்டையைப் பிடுங்கி, அந்த காட்டுக்கழுதையைத் துரத்திப் பிடித்தேன். அவர்கள் அதை உண்டார்கள், ஆனால் (அது கூடுமா என) பயந்தார்கள். இதுபற்றி நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது, அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நீங்கள் (அதனை) சுட்டிக்காட்டினீர்களா அல்லது அவருக்கு உதவினீர்களா?' அவர்கள், 'இல்லை' என்றார்கள். அவர்கள், 'அப்படியானால் உண்ணுங்கள்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - عَنْ عَمْرٍو، عَنِ الْمُطَّلِبِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ صَيْدُ الْبَرِّ لَكُمْ حَلاَلٌ مَا لَمْ تَصِيدُوهُ أَوْ يُصَادَ لَكُمْ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو لَيْسَ بِالْقَوِيِّ فِي الْحَدِيثِ وَإِنْ كَانَ قَدْ رَوَى عَنْهُ مَالِكٌ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'நீங்கள் அதை வேட்டையாடாத வரையிலும், அது உங்களுக்காக வேட்டையாடப்படாத வரையிலும் தரைப்பிராணி உங்களுக்கு ஹலால் (அனுமதிக்கப்பட்டது) ஆகும்' என்று கூற நான் கேட்டேன்." (தஇஃப்)

அபூ அப்திர் ரஹ்மான் (அன்-நஸாயீ) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அம்ர் பின் அபீ அம்ர் ஹதீஸ்களில் பலமானவர் அல்லர், மாலிக் அவர்கள் இவரிடமிருந்து அறிவித்திருந்த போதிலும்.'
باب مَا يَقْتُلُ الْمُحْرِمُ مِنَ الدَّوَابِّ قَتْلُ الْكَلْبِ الْعَقُورِ ‏.‏
முஹ்ரிம் கொல்லக்கூடிய விலங்குகள்: கொடிய நாய்களைக் கொல்லுதல்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ خَمْسٌ لَيْسَ عَلَى الْمُحْرِمِ فِي قَتْلِهِنَّ جُنَاحٌ الْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْعَقْرَبُ وَالْفَأْرَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:
"ஐந்து (பிராணிகள்) இருக்கின்றன; அவற்றை முஹ்ரிம் கொன்றால் அவர் மீது எந்தப் பாவமும் இல்லை: காகங்கள், பருந்துகள், தேள்கள், எலிகள் மற்றும் வெறிநாய்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَتْلِ الْحَيَّةِ ‏.‏
பாம்புகளைக் கொல்வது
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ خَمْسٌ يَقْتُلُهُنَّ الْمُحْرِمُ الْحَيَّةُ وَالْفَأْرَةُ وَالْحِدَأَةُ وَالْغُرَابُ الأَبْقَعُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது, நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஐந்து பிராணிகளை முஹ்ரிம் கொல்லலாம்: பாம்புகள், எலிகள், பருந்துகள், புள்ளிகளுடைய காகங்கள் மற்றும் வெறிநாய்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَتْلِ الْفَأْرَةِ ‏.‏
எலிகளைக் கொல்வது
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَذِنَ فِي قَتْلِ خَمْسٍ مِنَ الدَّوَابِّ لِلْمُحْرِمِ الْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْفَأْرَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْعَقْرَبُ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், முஹ்ரிம் ஐந்து வகையான உயிரினங்களைக் கொல்வதற்கு அனுமதி அளித்தார்கள். (அவை): காகம், பருந்து, எலி, கடிக்கும் நாய் மற்றும் தேள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَتْلِ الْوَزَغِ ‏.‏
கெக்கோக்களைக் கொல்வது
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَرْعَرَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ امْرَأَةً، دَخَلَتْ عَلَى عَائِشَةَ وَبِيَدِهَا عُكَّازٌ فَقَالَتْ مَا هَذَا فَقَالَتْ لِهَذِهِ الْوَزَغِ لأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَنَا ‏ ‏ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ شَىْءٌ إِلاَّ يُطْفِئُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِلاَّ هَذِهِ الدَّابَّةُ ‏ ‏ ‏.‏ فَأَمَرَنَا بِقَتْلِهَا وَنَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ إِلاَّ ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يُطْمِسَانِ الْبَصَرَ وَيُسْقِطَانِ مَا فِي بُطُونِ النِّسَاءِ ‏.‏
ஸயீத் பின் அல்-முஸய்யப் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு பெண்மணி ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் வந்தார். அப்போது ஆயிஷா (ரழி) அவர்களின் கையில் கைத்தடி ஒன்று இருந்தது. அப்பெண், "இது என்ன?" என்று கேட்டார். அதற்கு (ஆயிஷா (ரழி)) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இது இந்தப் பல்லிகளுக்காக. ஏனெனில், இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் மீதான நெருப்பை அணைக்க, இந்த உயிரினத்தைத் தவிர மற்றவை அனைத்தும் (முயற்சித்தன) என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களிடம் கூறினார்கள். எனவே, அதைக் கொல்லுமாறு எங்களுக்கு அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள். மேலும், முதுகில் இரண்டு கோடுகளைக் கொண்ட பாம்பையும், குட்டையான வாலைக் கொண்ட பாம்பையும் தவிர, வீடுகளில் வசிக்கும் பாம்புகளைக் கொல்ல வேண்டாம் என்று அவர்கள் தடுத்தார்கள். ஏனெனில், அவை இரண்டும் கண் பார்வையைப் பறித்துவிடும்; மேலும் பெண்களின் வயிற்றிலிருப்பதை (கருவை) விழச் செய்துவிடும்."

باب قَتْلِ الْعَقْرَبِ ‏.‏
தேள்களைக் கொல்வது
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ أَبُو قُدَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ خَمْسٌ مِنَ الدَّوَابِّ لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ قَتَلَهُنَّ - أَوْ فِي قَتْلِهِنَّ - وَهُوَ حَرَامٌ الْحِدَأَةُ وَالْفَأْرَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْعَقْرَبُ وَالْغُرَابُ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கும் ஒருவர் ஐந்து வகையான பிராணிகளைக் கொல்வதில் எந்தப் பாவமும் இல்லை. அவை: பருந்து, எலி, வெறிநாய், தேள் மற்றும் காகம்."

باب قَتْلِ الْحِدَأَةِ ‏.‏
காக்கைகளைக் கொல்வது
أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَقْتُلُ مِنَ الدَّوَابِّ إِذَا أَحْرَمْنَا قَالَ ‏ ‏ خَمْسٌ لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ قَتَلَهُنَّ الْحِدَأَةُ وَالْغُرَابُ وَالْفَأْرَةُ وَالْعَقْرَبُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"ஒரு மனிதர், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, நாங்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கும்போது எந்த விலங்குகளைக் கொல்லலாம்?' என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: 'ஐந்து விலங்குகள் உள்ளன, அவற்றைக் கொல்வதில் எந்தப் பாவமும் இல்லை: பருந்துகள், காகங்கள், எலிகள், தேள்கள் மற்றும் வெறிநாய்கள்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَتْلِ الْغُرَابِ ‏.‏
காகங்களைக் கொல்வது
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ مَا يَقْتُلُ الْمُحْرِمُ قَالَ ‏ ‏ يَقْتُلُ الْعَقْرَبَ وَالْفُوَيْسِقَةَ وَالْحِدَأَةَ وَالْغُرَابَ وَالْكَلْبَ الْعَقُورَ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களிடம், முஹ்ரிம் எவற்றைக் கொல்லலாம் என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “அவர் தேள்களையும், எலிகளையும், பருந்துகளையும், காகங்களையும், கடிக்கும் நாய்களையும் கொல்லலாம்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ خَمْسٌ مِنَ الدَّوَابِّ لاَ جُنَاحَ فِي قَتْلِهِنَّ عَلَى مَنْ قَتَلَهُنَّ فِي الْحَرَمِ وَالإِحْرَامِ الْفَأْرَةُ وَالْحِدَأَةُ وَالْغُرَابُ وَالْعَقْرَبُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ ‏ ‏ ‏.‏
சாலிம் அவர்கள் தம் தந்தை (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவிக்கிறார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஐந்து வகையான பிராணிகளை ஹரம் எல்லைக்குள்ளும், இஹ்ராம் நிலையிலும் கொல்வதில், அதைக் கொல்பவர் மீது எந்தப் பாவமும் இல்லை. (அவை:) எலி, பருந்து, காகம், தேள் மற்றும் கடிக்கும் நாய்.'"

باب مَا لاَ يَقْتُلُهُ الْمُحْرِمُ ‏.‏
முஹ்ரிம் கொல்லக்கூடாதவை
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي عَمَّارٍ، قَالَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الضَّبُعِ، فَأَمَرَنِي بِأَكْلِهَا ‏.‏ قُلْتُ أَصَيْدٌ هِيَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قُلْتُ أَسَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ ‏.‏
இப்னு அபீ அம்மார் அவர்கள் கூறியதாவது:

"நான் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் கழுதைப் புலி பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், அதை உண்ணுமாறு எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். நான், 'அது வேட்டைப் பிராணியா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம்' என்றார்கள். நான், 'இதை நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றீர்களா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம்' என்றார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرُّخْصَةِ فِي النِّكَاحِ لِلْمُحْرِمِ ‏.‏
முஹ்ரிம் ஒருவர் திருமணம் செய்து கொள்ள அனுமதிக்கும் சலுகை
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَطَّارُ - عَنْ عَمْرٍو، - وَهُوَ ابْنُ دِينَارٍ - قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الشَّعْثَاءِ، يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ تَزَوَّجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருந்தபோது மைமூனா (ரழி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَنَّ أَبَا الشَّعْثَاءِ، حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَكَحَ حَرَامًا ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் திருமணம் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُونُسَ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُمَا مُحْرِمَانِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், மைமூனா (ரழி) அவர்களை, இருவரும் இஹ்ராம் நிலையில் இருந்தபோது திருமணம் செய்துகொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ الصَّاغَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் மைமூனா (ரழி) அவர்களை மணமுடித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي شُعَيْبُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ إِسْحَاقَ، وَصَفْوَانُ بْنُ عَمْرٍو الْحِمْصِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருந்தபோது மைமூனா (ரழி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النَّهْىِ عَنْ ذَلِكَ، ‏.‏
அதன் தடை
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ، أَنَّ أَبَانَ بْنَ عُثْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لاَ يَنْكِحُ الْمُحْرِمُ وَلاَ يَخْطُبُ وَلاَ يُنْكِحُ ‏ ‏ ‏.‏
உத்மான் பின் அஃப்பான் (ரழி) கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) கூறினார்கள்: 'முஹ்ரிம் திருமணம் செய்யக்கூடாது; பெண் கேட்கக்கூடாது; பிறருக்குத் திருமணம் செய்து வைக்கவும் கூடாது.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْرِمُ أَوْ يُنْكِحَ أَوْ يَخْطُبَ ‏.‏
அபான் பின் உத்மான் (ரழி) அவர்கள் தம் தந்தையிடமிருந்து அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள், முஹ்ரிம் திருமணம் செய்வதையும், பிறருக்குத் திருமணம் செய்து வைப்பதையும், அல்லது பெண் பேசுவதையும் தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَرْسَلَ عُمَرُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْمَرٍ إِلَى أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ يَسْأَلُهُ أَيَنْكِحُ الْمُحْرِمُ فَقَالَ أَبَانُ إِنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ حَدَّثَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ لاَ يَنْكِحُ الْمُحْرِمُ وَلاَ يَخْطُبُ ‏ ‏ ‏.‏
உத்மான் பின் அஃப்பான் (ரழி) அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:

"முஹ்ரிம் திருமணம் செய்யவோ அல்லது பெண் கேட்கவோ கூடாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحِجَامَةِ لِلْمُحْرِمِ ‏.‏
முஹ்ரிமுக்கு கொப்புளமிடுதல்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் இரத்தம் குத்தி சிகிச்சை செய்துகொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، وَعَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் இரத்தம் குத்தி சிகிச்சை செய்துகொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ احْتَجَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ بَعْدُ أَخْبَرَنِي طَاوُسٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ يَقُولُ احْتَجَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் ஹிஜாமா செய்துகொண்டார்கள்."

باب حِجَامَةِ الْمُحْرِمِ مِنْ عِلَّةٍ تَكُونُ بِهِ ‏.‏
முஹ்ரிம் அவர் பாதிக்கப்பட்டுள்ள நோய்க்கு சிகிச்சையளிக்க குடுவை வைத்தல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ مِنْ وَثْءٍ كَانَ بِهِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில், அவர்களுக்கு ஏற்பட்ட சுளுக்கின் காரணமாக இரத்தம் குத்தி சிகிச்சை செய்துகொண்டார்கள்.

باب حِجَامَةِ الْمُحْرِمِ عَلَى ظَهْرِ الْقَدَمِ ‏.‏
மஹ்ரம் நிலையில் இருப்பவரின் பாதத்தின் மேற்பகுதியில் குடுவை வைத்தல்
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ عَلَى ظَهْرِ الْقَدَمِ مِنْ وَثْءٍ كَانَ بِهِ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்தபோது, அவர்களின் பாதத்தின் மேற்பகுதியில் ஏற்பட்டிருந்த ஒரு கன்றிப்போன காயத்திற்காக இரத்தம் குத்தி சிகிச்சை செய்துகொண்டார்கள். (ளஈஃப்)
باب حِجَامَةِ الْمُحْرِمِ وَسَطَ رَأْسِهِ ‏.‏
மஹ்ரம் நிலையில் இருப்பவரின் தலையின் நடுப்பகுதியில் குடுவை வைத்தல்
أَخْبَرَنِي هِلاَلُ بْنُ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ، - وَهُوَ ابْنُ عَثْمَةَ - قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، قَالَ قَالَ عَلْقَمَةُ بْنُ أَبِي عَلْقَمَةَ أَنَّهُ سَمِعَ الأَعْرَجَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ ابْنَ بُحَيْنَةَ، يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم احْتَجَمَ وَسَطَ رَأْسِهِ وَهُوَ مُحْرِمٌ بِلَحْىِ جَمَلٍ مِنْ طَرِيقِ مَكَّةَ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் புஹைனா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்குச் செல்லும் வழியில் உள்ள லஹ்யி ஜமல் என்ற இடத்தில், இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் தங்களின் தலையின் நடுவில் இரத்தம் குத்தி எடுக்கும் சிகிச்சை செய்துகொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فِي الْمُحْرِمِ يُؤْذِيهِ الْقَمْلُ فِي رَأْسِهِ ‏.‏
தலையில் பேன் தொற்று உள்ள இஹ்ராம் நிலையிலுள்ள ஒருவர் குறித்து
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ مَالِكٍ الْجَزَرِيِّ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، أَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُحْرِمًا فَآذَاهُ الْقَمْلُ فِي رَأْسِهِ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَحْلِقَ رَأْسَهُ وَقَالَ ‏ ‏ صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ مُدَّيْنِ مُدَّيْنِ أَوِ انْسُكْ شَاةً أَىَّ ذَلِكَ فَعَلْتَ أَجْزَأَ عَنْكَ ‏ ‏ ‏.‏
கஅப் பின் உஜ்ரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில் அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தபோது, அவர்களின் தலையில் பேன்கள் அவர்களுக்குத் தொல்லை கொடுத்தன. எனவே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அவரது தலையை மழிக்குமாறு அவருக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். மேலும், 'மூன்று நாட்கள் நோன்பு நோற்பீராக! அல்லது ஆறு ஏழைகளுக்கு ஆளுக்கு இரண்டு 'முத்' வீதம் உணவளிப்பீராக! அல்லது ஓர் ஆட்டை அறுத்துப் பலியிடுவீராக! இவற்றில் எதைச் செய்தாலும் அது உமக்குப் போதுமானதாகும்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الرِّبَاطِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، - وَهُوَ الدَّشْتَكِيُّ - قَالَ أَنْبَأَنَا عَمْرٌو، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي قَيْسٍ - عَنِ الزُّبَيْرِ، - وَهُوَ ابْنُ عَدِيٍّ - عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ أَحْرَمْتُ فَكَثُرَ قَمْلُ رَأْسِي فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَانِي وَأَنَا أَطْبُخُ قِدْرًا لأَصْحَابِي فَمَسَّ رَأْسِي بِأُصْبُعِهِ فَقَالَ ‏ ‏ انْطَلِقْ فَاحْلِقْهُ وَتَصَدَّقْ عَلَى سِتَّةِ مَسَاكِينَ ‏ ‏ ‏.‏
கஃபு பின் உஜ்ரா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நான் இஹ்ராம் அணிந்தேன், பின்னர் என் தலையில் பேன்கள் கடுமையாகப் பெருகிவிட்டன. அந்தச் செய்தி நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு எட்டியது, நான் என் தோழர்களுக்காக ஒரு பாத்திரத்தில் எதையோ சமைத்துக் கொண்டிருந்தபோது அவர்கள் என்னிடம் வந்தார்கள். அவர்கள் தங்கள் விரலால் என் தலையைத் தொட்டு, 'சென்று, அதை மழித்துவிடுங்கள், மேலும் ஆறு ஏழைகளுக்குத் தர்மம் செய்யுங்கள்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب غَسْلِ الْمُحْرِمِ بِالسِّدْرِ إِذَا مَاتَ ‏.‏
முஹ்ரிம் இறந்துவிட்டால் அவரை இலந்தை இலைகளால் கழுவுதல்
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَجُلاً، كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَوَقَصَتْهُ نَاقَتُهُ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَمَاتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْهِ وَلاَ تُمِسُّوهُ بِطِيبٍ وَلاَ تُخَمِّرُوا رَأْسَهُ فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தார். அவர் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில், அவருடைய பெண் ஒட்டகம் அவருடைய கழுத்தை முறித்துவிட்டது, அதனால் அவர் இறந்துவிட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், "அவரைத் தண்ணீராலும் இலந்தை இலையாலும் குளிப்பாட்டுங்கள், அவருடைய இரண்டு ஆடைகளிலேயே அவரைக் கஃபனிடுங்கள், மேலும் அவருக்கு எந்த நறுமணமும் பூசாதீர்கள் அல்லது அவருடைய தலையை மூடாதீர்கள். ஏனெனில், அவர் மறுமை நாளில் தல்பியா கூறியவராக எழுப்பப்படுவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فِي كَمْ يُكَفَّنُ الْمُحْرِمُ إِذَا مَاتَ ‏.‏
முஹ்ரிம் இறந்தால் எத்தனை துணிகளில் அவரை கஃபனிட வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَجُلاً، مُحْرِمًا صُرِعَ عَنْ نَاقَتِهِ، فَأُوقِصَ ذُكِرَ أَنَّهُ قَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ عَلَى إِثْرِهِ ‏"‏ خَارِجًا رَأْسُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَلاَ تُمِسُّوهُ طِيبًا فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ فَسَأَلْتُهُ بَعْدَ عَشْرِ سِنِينَ فَجَاءَ بِالْحَدِيثِ كَمَا كَانَ يَجِيءُ بِهِ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ وَلاَ تُخَمِّرُوا وَجْهَهُ وَرَأْسَهُ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
இஹ்ராம் அணிந்திருந்த ஒருவரை அவருடைய பெண் ஒட்டகம் கீழே தள்ளிவிட, (அதனால்) அவரது கழுத்து முறிந்துவிட்டது. அவர் இறந்துவிட்டதாகக் கூறப்பட்டது. எனவே நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "தண்ணீரினாலும் இலந்தை இலைகளினாலும் அவரைக் குளிப்பாட்டுங்கள்; மேலும் இரண்டு ஆடைகளில் அவரைக் கஃபனிடுங்கள்." பிறகு அதைத் தொடர்ந்து, "அவரது தலை வெளியே (திறந்து) இருக்கும் நிலையில்" என்று கூறினார்கள். (மேலும்), "அவருக்கு எந்த நறுமணமும் பூசாதீர்கள்; ஏனெனில் அவர் மறுமை நாளில் தல்பியா கூறியவராக எழுப்பப்படுவார்" என்று கூறினார்கள்.
ஷுஅபா அவர்கள் கூறினார்கள்: "பத்து வருடங்களுக்குப் பிறகு, நான் அவரிடம் (அறிவிப்பாளர் அபூ பிஷ்ர் அவர்களிடம்) அதைப் பற்றிக் கேட்டேன். அவர் முதன்முறை அறிவித்ததைப் போலவே ஹதீஸை அறிவித்தார்கள். ஆனால், 'மேலும் அவரது முகத்தையும் தலையையும் மூடாதீர்கள்' என்று (கூடுதலாக) கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النَّهْىِ عَنْ أَنْ يُحَنَّطَ الْمُحْرِمُ إِذَا مَاتَ ‏.‏
முஹ்ரிம் இறந்தால் அவருக்கு வாசனைப் பொருட்களைப் பயன்படுத்துவது தடை செய்யப்பட்டுள்ளது
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بَيْنَا رَجُلٌ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ وَقَعَ مِنْ رَاحِلَتِهِ فَأَقْعَصَهُ - أَوْ قَالَ فَأَقْعَصَتْهُ - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْنِ وَلاَ تُحَنِّطُوهُ وَلاَ تُخَمِّرُوا رَأْسَهُ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَبْعَثُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் அரஃபாத்தில் நின்று கொண்டிருந்தபோது, அவர் தமது வாகனத்திலிருந்து கீழே விழுந்து இறந்துவிட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அவரைத் தண்ணீராலும் இலந்தை இலைகளாலும் நீராட்டுங்கள், மேலும் அவரை இரண்டு ஆடைகளில் கஃபனிடுங்கள். அவருக்கு நறுமணம் பூசாதீர்கள் அல்லது அவரது தலையை மூடாதீர்கள், ஏனெனில், வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ், மறுமை நாளில் அவரை தல்பியா கூறியவராக எழுப்புவான்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ وَقَصَتْ رَجُلاً مُحْرِمًا نَاقَتُهُ فَقَتَلَتْهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ ‏ اغْسِلُوهُ وَكَفِّنُوهُ وَلاَ تُغَطُّوا رَأْسَهُ وَلاَ تُقَرِّبُوهُ طِيبًا فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يُهِلُّ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"இஹ்ராம் அணிந்திருந்த ஒரு மனிதரை அவருடைய பெண் ஒட்டகம் (கீழே தள்ளி) அவரது கழுத்தை முறித்துக் கொன்றது. அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கொண்டு வரப்பட்டார். அப்போது அவர்கள், 'அவரைக் குளிப்பாட்டி கஃபனிடுங்கள்; அவருடைய தலையை மூடாதீர்கள்; அவருக்கு நறுமணம் பூசாதீர்கள். ஏனெனில், அவர் தல்பியா கூறியவராக எழுப்பப்படுவார்' என்று கூறினார்கள்."

باب النَّهْىِ عَنْ أَنْ يُخَمَّرَ وَجْهُ الْمُحْرِمِ وَرَأْسُهُ إِذَا مَاتَ
முஹ்ரிம் இறந்தால் அவரது முகத்தை அல்லது தலையை மூடுவது தடை செய்யப்பட்டுள்ளது
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا خَلَفٌ، - يَعْنِي ابْنَ خَلِيفَةَ - عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَجُلاً، كَانَ حَاجًّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَّهُ لَفَظَهُ بَعِيرُهُ فَمَاتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ يُغَسَّلُ وَيُكَفَّنُ فِي ثَوْبَيْنِ وَلاَ يُغَطَّى رَأْسُهُ وَوَجْهُهُ فَإِنَّهُ يَقُومُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ் செய்துகொண்டிருந்தபோது, அவருடைய ஒட்டகம் அவரைக் கீழே வீழ்த்தியதில் அவர் இறந்துவிட்டார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அவரைக் குளிப்பாட்டுங்கள்; இரண்டு ஆடைகளில் கஃபனிடுங்கள்; அவருடைய தலையையும் முகத்தையும் மூடாதீர்கள். ஏனெனில், அவர் மறுமை நாளில் தல்பியா கூறியவராக எழுப்பப்படுவார்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النَّهْىِ عَنْ تَخْمِيرِ، رَأْسِ الْمُحْرِمِ إِذَا مَاتَ
முஹ்ரிமின் தலையை மூடுவதற்கான தடை அவர் இறந்தால்
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَنَّ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَقْبَلَ رَجُلٌ حَرَامًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَّ مِنْ فَوْقِ بَعِيرِهِ فَوُقِصَ وَقْصًا فَمَاتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَأَلْبِسُوهُ ثَوْبَيْهِ وَلاَ تُخَمِّرُوا رَأْسَهُ فَإِنَّهُ يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُلَبِّي ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"இஹ்ராம் அணிந்திருந்த ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் வந்தபோது, தனது ஒட்டகத்திலிருந்து கீழே விழுந்து, அவரது கழுத்து முறிந்து இறந்துவிட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அவரைத் தண்ணீராலும் இலந்தை இலைகளாலும் நீராட்டுங்கள், மேலும் அவரது இரு ஆடைகளிலேயே அவரைக் கஃபனிடுங்கள். ஆனால், அவரது தலையை மூடாதீர்கள், ஏனெனில், அவர் மறுமை நாளில் தல்பியாவைக் கூறியவராக எழுப்பப்படுவார்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فِيمَنْ أُحْصِرَ بِعَدُوٍّ
எதிரியால் ஹஜ்ஜை நிறைவேற்ற முடியாமல் தடுக்கப்பட்டவர்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، وَسَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا، كَلَّمَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ لَمَّا نَزَلَ الْجَيْشُ بِابْنِ الزُّبَيْرِ قَبْلَ أَنْ يُقْتَلَ فَقَالاَ لاَ يَضُرُّكَ أَنْ لاَ تَحُجَّ الْعَامَ إِنَّا نَخَافُ أَنْ يُحَالَ بَيْنَكَ وَبَيْنَ الْبَيْتِ ‏.‏ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَالَ كُفَّارُ قُرَيْشٍ دُونَ الْبَيْتِ فَنَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَدْيَهُ وَحَلَقَ رَأْسَهُ وَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْطَلِقُ فَإِنْ خُلِّيَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْبَيْتِ طُفْتُ وَإِنْ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَعَلْتُ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا مَعَهُ ‏.‏ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ فَإِنَّمَا شَأْنُهُمَا وَاحِدٌ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجَّةً مَعَ عُمْرَتِي ‏.‏ فَلَمْ يَحْلِلْ مِنْهُمَا حَتَّى أَحَلَّ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَهْدَى ‏.‏
நாஃபிஃ (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிப்பதாவது:
இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் கொல்லப்படுவதற்கு முன்பு ராணுவம் அவர்களை முற்றுகையிட்டபோது, அப்துல்லாஹ் பின் அப்துல்லாஹ் மற்றும் ஸாலிம் பின் அப்துல்லாஹ் ஆகியோர் அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்களிடம் பேசினார்கள். "(நீங்கள்) இந்த வருடம் ஹஜ் செய்யாவிட்டால் பாதகமில்லை; (கஅபா) இல்லத்தை அடைய விடாமல் நீங்கள் தடுக்கப்படுவீர்கள் என நாங்கள் அஞ்சுகிறோம்" என்று அவர்கள் இருவரும் கூறினார்கள்.

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டுச் சென்றோம். அப்போது குறைஷி இறைமறுப்பாளர்கள் எங்களை (கஅபா) இல்லத்தை அடைய விடாமல் தடுத்தார்கள். எனவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்களின் ஹத்யுவைப் (பலிப்பிராணியை) அறுத்து, தங்களின் தலையை மழித்துக் கொண்டார்கள். நான் உம்ரா செய்வதைக் கடமையாக்கிக் கொண்டேன் என்பதற்கு உங்களைச் சாட்சியாக ஆக்குகிறேன். அல்லாஹ் நாடினால் நான் புறப்படுவேன். (கஅபா) இல்லத்தை அடைவதற்கு எனக்கு வழிவிடப்பட்டால் நான் தவாஃப் செய்வேன். (கஅபா) இல்லத்தை விட்டும் நான் தடுக்கப்பட்டால், நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தபோது அவர்கள் செய்ததைப்போலவே நானும் செய்வேன்."

பிறகு, அவர்கள் சிறிது தூரம் பயணம் செய்தார்கள். பின்னர், "அவ்விரண்டின் நிலையும் ஒன்றுதான். நான் எனது உம்ராவுடன் ஹஜ்ஜையும் (சேர்த்து) கடமையாக்கிக் கொண்டேன் என்பதற்கு உங்களைச் சாட்சியாக ஆக்குகிறேன்" என்று கூறினார்கள். மேலும், அவர்கள் பலியிடும் நாளில் (யவ்முந் நஹ்ர்) இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு, ஹத்யுவை அறுக்கும் வரை, அவ்விரண்டில் எதிலிருந்தும் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடவில்லை.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ الْبَصْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، - وَهُوَ ابْنُ حَبِيبٍ - عَنِ الْحَجَّاجِ الصَّوَّافِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ عَمْرٍو الأَنْصَارِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ مَنْ عَرِجَ أَوْ كُسِرَ فَقَدْ حَلَّ وَعَلَيْهِ حَجَّةٌ أُخْرَى ‏ ‏ ‏.‏ فَسَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا هُرَيْرَةَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالاَ صَدَقَ ‏.‏
அல்-ஹஜ்ஜாஜ் பின் அம்ர் அல்-அன்சாரி (ரலி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பின்வருமாறு கூறக் கேட்டதாக அறிவிக்கிறார்கள்:

"யாரேனும் நொண்டியானாலோ அல்லது (எலும்பு) முறிவு ஏற்பட்டாலோ, அவர் (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபட்டுவிட்டார். மேலும் அவர் மீது மற்றொரு ஹஜ் கடமையாகும்."

(அறிவிப்பாளர் இக்ரிமா கூறுகிறார்:) நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) மற்றும் அபூ ஹுரைரா (ரலி) ஆகியோரிடம் அதைப் பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அவர் உண்மையே கூறினார்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ يُوسُفَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ حَجَّاجِ بْنِ الصَّوَّافِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ عَمْرٍو، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ مَنْ كُسِرَ أَوْ عَرِجَ فَقَدْ حَلَّ وَعَلَيْهِ حَجَّةٌ أُخْرَى ‏ ‏ ‏.‏ وَسَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا هُرَيْرَةَ فَقَالاَ صَدَقَ ‏.‏ وَقَالَ شُعَيْبٌ فِي حَدِيثِهِ وَعَلَيْهِ الْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ ‏.‏
இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்கள், அல்-ஹஜ்ஜாஜ் பின் அம்ர் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"யாருக்கு (எலும்பு) முறிவு ஏற்படுகிறதோ அல்லது கால் ஊனமடைகிறதோ, அவர் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டுவிட்டார். ஆயினும், அவர் மீது மற்றொரு ஹஜ் கடமையாகும்."

(இக்ரிமா கூறுகிறார்:) "நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) மற்றும் அபூ ஹுரைரா (ரலி) ஆகியோரிடம் (இது பற்றிக்) கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'அவர் உண்மையையே சொன்னார்' என்று கூறினார்கள்."

மேலும் ஷுஐப் அவர்கள் தமது அறிவிப்பில், "அவர் அடுத்த ஆண்டு ஹஜ் செய்ய வேண்டும்" என்று கூறியுள்ளார்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُوَيْدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَنْزِلُ بِذِي طُوًى يَبِيتُ بِهِ حَتَّى يُصَلِّيَ صَلاَةَ الصُّبْحِ حِينَ يَقْدَمُ إِلَى مَكَّةَ وَمُصَلَّى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَلِكَ عَلَى أَكَمَةٍ غَلِيظَةٍ لَيْسَ فِي الْمَسْجِدِ الَّذِي بُنِيَ ثَمَّ وَلَكِنْ أَسْفَلَ مِنْ ذَلِكَ عَلَى أَكَمَةٍ خَشِنَةٍ غَلِيظَةٍ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வரும்போது, 'தூ துவா'வில் இறங்கி, அங்கு சுப்ஹ் தொழும் வரை இரவில் தங்குவார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுத அந்த இடம் ஒரு பெரிய குன்றின் மீது இருந்தது; அங்கு (பின்னர்) கட்டப்பட்ட மஸ்ஜிதில் அது இருக்கவில்லை. மாறாக, அம்மஸ்ஜிதை விடத் தாழ்வான பகுதியில், கரடுமுரடான ஒரு பெரிய குன்றின் மீது இருந்தது.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب دُخُولِ مَكَّةَ لَيْلاً
இரவில் மக்காவிற்குள் நுழைதல்
أَخْبَرَنِي عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ شُعَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُزَاحِمُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ مُحَرِّشٍ الْكَعْبِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ لَيْلاً مِنَ الْجِعِرَّانَةِ حِينَ مَشَى مُعْتَمِرًا فَأَصْبَحَ بِالْجِعِرَّانَةِ كَبَائِتٍ حَتَّى إِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ خَرَجَ عَنِ الْجِعِرَّانَةِ فِي بَطْنِ سَرِفَ حَتَّى جَامَعَ الطَّرِيقَ طَرِيقَ الْمَدِينَةِ مِنْ سَرِفَ ‏.‏
முஹாரிஷ் அல்-கஅபீ (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் உம்ரா செய்வதற்காக அல்-ஜிஃரானாவிலிருந்து ஓர் இரவில் புறப்பட்டார்கள். (பிறகு) அங்கேயே இரவு தங்கியவரைப் போன்று காலையில் அல்-ஜிஃரானாவிலேயே இருந்தார்கள். பிறகு சூரியன் உச்சி சாய்ந்ததும், அல்-ஜிஃரானாவிலிருந்து புறப்பட்டு, சரிஃபிலிருந்து மதீனா செல்லும் பாதையைச் சந்திக்கும் வரை 'சரிஃப்' பள்ளத்தாக்கு வழியாகச் சென்றார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ مُزَاحِمٍ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَالِدِ بْنِ أَسِيدٍ، عَنْ مُحَرِّشٍ الْكَعْبِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ مِنَ الْجِعِرَّانَةِ لَيْلاً كَأَنَّهُ سَبِيكَةُ فِضَّةٍ فَاعْتَمَرَ ثُمَّ أَصْبَحَ بِهَا كَبَائِتٍ ‏.‏
முஹர்ரிஷ் அல்-கஅபீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு வெள்ளிப் பாளத்தைப் போன்று, அல்-ஜிஃரானாவிலிருந்து இரவில் புறப்பட்டு உம்ரா செய்தார்கள். பின்னர், (இரவில்) அங்கே தங்கியிருந்தவரைப் போன்று காலையில் (அவ்விடத்தில்) இருந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ مَكَّةَ مِنَ الثَّنِيَّةِ الْعُلْيَا الَّتِي بِالْبَطْحَاءِ وَخَرَجَ مِنَ الثَّنِيَّةِ السُّفْلَى ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-பத்ஹாவில் உள்ள மேல் கணவாய் வழியாக மக்காவிற்குள் நுழைந்தார்கள்; மேலும் அவர்கள் கீழ் கணவாய் வழியாக வெளியேறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب دُخُولِ مَكَّةَ بِاللِّوَاءِ
மக்காவிற்குள் ஒரு கொடியுடன் நுழைதல்
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَمَّارٍ الدُّهْنِيِّ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ مَكَّةَ وَلِوَاؤُهُ أَبْيَضُ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்குள் நுழைந்தபோது அவர்களுடைய கொடி வெள்ளையாக இருந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب دُخُولِ مَكَّةَ بِغَيْرِ إِحْرَامٍ
இஹ்ராம் இல்லாமல் மக்காவிற்குள் நுழைதல்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ مَكَّةَ وَعَلَيْهِ الْمِغْفَرُ فَقِيلَ ابْنُ خَطَلٍ مُتَعَلِّقٌ بِأَسْتَارِ الْكَعْبَةِ ‏.‏ فَقَالَ ‏ ‏ اقْتُلُوهُ ‏ ‏ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் தலைக்கவசம் அணிந்தவாறு மக்காவிற்குள் நுழைந்தார்கள். (அப்போது), "இப்னு கத்தல் கஃபாவின் திரைகளைப் பிடித்துத் தொங்கிக் கொண்டிருக்கிறான்" என்று (அவர்களிடம்) கூறப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அவனைக் கொல்லுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ فَضَالَةَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ مَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ وَعَلَى رَأْسِهِ الْمِغْفَرُ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்கா வெற்றியின்போது, தமது தலையில் தலைக்கவசம் அணிந்தவர்களாக மக்காவிற்குள் நுழைந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ الْمَكِّيُّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ وَعَلَيْهِ عِمَامَةٌ سَوْدَاءُ بِغَيْرِ إِحْرَامٍ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் மக்கா வெற்றி கொள்ளப்பட்ட நாளில் ஒரு கருப்பு இமாமாவை அணிந்து, இஹ்ராம் நிலையில் இல்லாமல் நுழைந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْوَقْتِ الَّذِي وَافَى فِيهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ
நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்காவில் வந்தடைந்த நேரம்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَبَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ الْبَرَّاءِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ لِصُبْحِ رَابِعَةٍ وَهُمْ يُلَبُّونَ بِالْحَجِّ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَحِلُّوا ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களுடைய தோழர்களும் (ரழி) (துல்ஹஜ் மாதத்தின்) நான்காவது நாள் காலையில் ஹஜ்ஜுக்காக தல்பியா கூறியவர்களாக வந்தார்கள், மேலும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடுமாறு அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்".
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ كَثِيرٍ أَبُو غَسَّانَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ الْبَرَّاءِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَرْبَعٍ مَضَيْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ وَقَدْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَصَلَّى الصُّبْحَ بِالْبَطْحَاءِ وَقَالَ ‏ ‏ مَنْ شَاءَ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً فَلْيَفْعَلْ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்தவர்களாக துல்-ஹஜ் மாதத்தின் நான்காம் நாள் அன்று வந்தார்கள். அவர்கள் அல்-பத்ஹாவில் சுப்ஹு தொழுதுவிட்டு, 'யார் இதை உம்ராவாக ஆக்கிக்கொள்ள விரும்புகிறாரோ, அவர் அவ்வாறே செய்துகொள்ளட்டும்' என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ عَطَاءٌ قَالَ جَابِرٌ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ صَبِيحَةَ رَابِعَةٍ مَضَتْ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் துல்-ஹிஜ்ஜா மாதம் நான்காம் நாள் காலையில் மக்காவிற்கு வந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب إِنْشَادِ الشِّعْرِ فِي الْحَرَمِ وَالْمَشْىِ بَيْنَ يَدَىِ الإِمَامِ
ஹரமில் கவிதை இயற்றுவதும் இமாமுக்கு முன்னால் நடப்பதும்
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ، خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ مَكَّةَ فِي عُمْرَةِ الْقَضَاءِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ يَمْشِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُوَ يَقُولُ خَلُّوا بَنِي الْكُفَّارِ عَنْ سَبِيلِهِ الْيَوْمَ نَضْرِبْكُمْ عَلَى تَنْزِيلِهِ ضَرْبًا يُزِيلُ الْهَامَ عَنْ مَقِيلِهِ وَيُذْهِلُ الْخَلِيلَ عَنْ خَلِيلِهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ يَا ابْنَ رَوَاحَةَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَفِي حَرَمِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ تَقُولُ الشِّعْرَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ خَلِّ عَنْهُ فَلَهُوَ أَسْرَعُ فِيهِمْ مِنْ نَضْحِ النَّبْلِ ‏ ‏ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ‘உம்ரதுல் களா’வின்போது மக்காவிற்குள் நுழைந்தார்கள். அப்போது அப்துல்லாஹ் பின் ரவாஹா (ரழி) அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் நடந்து சென்றவாறு பின்வருமாறு (கவிதை) கூறிக்கொண்டிருந்தார்கள்:

"இறைமறுப்பாளர்களின் மக்களே! அவருக்கான வழியை விட்டு விலகுங்கள்!
இன்று அதன் (வேத) அருளலுக்காக உங்களை நாங்கள் தாக்குவோம்!
தலையை அதன் இருப்பிடத்திலிருந்து நீக்கிவிடும் தாக்குதலாக (அது அமையும்)!
மேலும் நண்பனைத் தன் நண்பனிடமிருந்து மறக்கச் செய்துவிடும்!"

அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள் அவரிடம், "இப்னு ரவாஹாவே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னிலையிலும், கண்ணியமிக்க அல்லாஹ்வின் புனித எல்லைக்குள்ளும் (ஹரம்) கவிதை பாடுகிறீரா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவரை விட்டுவிடுங்கள்! ஏனெனில், அவர்கள்மீது அம்பு மழை பொழிவதை விட இது மிக வேகமாகத் தாக்கக்கூடியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب حُرْمَةِ مَكَّةَ
மக்காவின் புனிதத்தன்மை
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، عَنْ جَرِيرٍ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفَتْحِ ‏"‏ هَذَا الْبَلَدُ حَرَّمَهُ اللَّهُ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ فَهُوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لاَ يُعْضَدُ شَوْكُهُ وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهُ وَلاَ يَلْتَقِطُ لُقَطَتَهُ إِلاَّ مَنْ عَرَّفَهَا وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏.‏ فَذَكَرَ كَلِمَةً مَعْنَاهَا ‏"‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"(மக்கா) வெற்றியின் நாளில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ் வானங்களையும் பூமியையும் படைத்த நாளிலேயே இந்த நகரத்தை (மக்காவை) புனிதமானதாக ஆக்கினான். எனவே இது மறுமை நாள் வரை அல்லாஹ்வின் புனிதத்தால் புனிதமானதாக இருக்கிறது. இதன் முட்செடிகள் வெட்டப்படக்கூடாது; இதன் வேட்டைப் பிராணிகள் விரட்டப்படக்கூடாது; அங்கு கண்டெடுக்கப்படும் பொருளை, அதை அறிவிப்பவரைத் தவிர வேறுயாராலும் எடுக்கப்படக்கூடாது; அதன் பசுமையான புற்கள் அறுக்கப்படக்கூடாது.'"

அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இத்ஹிரைத் தவிரவா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "இத்ஹிரைத் தவிர" என்ற பொருள்படும் வார்த்தையைக் கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَحْرِيمِ الْقِتَالِ فِيهِ
மக்காவில் போரிடுவதற்கான தடை
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ ‏ ‏ إِنَّ هَذَا الْبَلَدَ حَرَامٌ حَرَّمَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَمْ يَحِلَّ فِيهِ الْقِتَالُ لأَحَدٍ قَبْلِي وَأُحِلَّ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ فَهُوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
மக்கா வெற்றியின் நாளில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக இந்நகரத்தை சர்வவல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் புனிதமாக்கியுள்ளான். எனக்கு முன்னர் இங்கு போர் புரிவது எவருக்கும் ஆகுமாக்கப்படவில்லை. ஒரு பகல் பொழுதில் ஒரு நாழிகை நேரம் எனக்கு அது ஆகுமாக்கப்பட்டது. ஆகவே, சர்வவல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வின் புனிதத்துவத்தைக் கொண்டு இது புனிதமானதாகும்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ، أَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلاً قَامَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَاىَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَاىَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ وَلاَ يَحِلُّ لاِمْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ بِهَا دَمًا وَلاَ يَعْضِدَ بِهَا شَجَرًا فَإِنْ تَرَخَّصَ أَحَدٌ لِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيهَا فَقُولُوا لَهُ إِنَّ اللَّهَ أَذِنَ لِرَسُولِهِ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكُمْ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهَا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ وَقَدْ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالأَمْسِ وَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ ‏ ‏ ‏.‏
அம்ர் பின் சயீத் அவர்கள் மக்காவிற்குப் படைகளை அனுப்பி வைத்தபோது, அவரிடம் அபூ ஷுரைஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவிக்கப்படுகிறது:

"தளபதியாரே! மக்கா வெற்றியின் மறுநாள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறிய ஒரு கூற்றை உங்களுக்கு அறிவிக்க எனக்கு அனுமதியுங்கள். அதை அவர்கள் கூறியபோது என் காதுகள் கேட்டன, என் இதயம் புரிந்துகொண்டது, என் கண்கள் கண்டன. அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்துவிட்டு, பின்னர் கூறினார்கள்: 'மக்காவை அல்லாஹ்வே புனிதமாக்கினான்; மக்களால் அது புனிதமாக்கப்படவில்லை. அல்லாஹ்வையும் இறுதி நாளையும் நம்பும் எந்த மனிதனுக்கும் அதில் இரத்தம் சிந்துவதோ அல்லது அதன் மரங்களை வெட்டுவதோ அனுமதிக்கப்படவில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதில் போரிட்டார்கள் என்பதற்காக எவரேனும் அதில் போரிட அனுமதி கேட்டால், அவரிடம் கூறுங்கள்: அல்லாஹ் தன் தூதருக்கு (அதில் போரிட) அனுமதித்தான், ஆனால் உங்களுக்கு அவன் அனுமதிக்கவில்லை. மாறாக, ஒரு நாளின் ஒரு சிறு பொழுது மட்டுமே எனக்கு (அதில் போரிட) அனுமதி வழங்கப்பட்டது, இப்போது அதன் புனிதம் முன்பிருந்தது போலவே மீண்டும் நிலைநாட்டப்பட்டுள்ளது. இங்கு வந்திருப்பவர்கள் வராதவர்களுக்கு (இந்தச் செய்தியை) எடுத்துரைக்கட்டும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب حُرْمَةِ الْحَرَمِ
புனித ஸ்தலத்தின் புனிதத்துவம்
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سُحَيْمٌ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ يَغْزُو هَذَا الْبَيْتَ جَيْشٌ فَيُخْسَفُ بِهِمْ بِالْبَيْدَاءِ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: இந்த இல்லம் ஒரு படையினரால் தாக்கப்படும், மேலும் அவர்கள் அல்-பைதா எனும் இடத்தில் பூமியால் விழுங்கப்படுவார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ أَبُو حَاتِمٍ الرَّازِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ مِسْعَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي طَلْحَةُ بْنُ مُصَرِّفٍ، عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ الأَغَرِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ لاَ تَنْتَهِي الْبُعُوثُ عَنْ غَزْوِ هَذَا الْبَيْتِ حَتَّى يُخْسَفَ بِجَيْشٍ مِنْهُمْ ‏ ‏ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள் என அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அவர்களில் ஒரு படையை பூமி விழுங்கும் வரை, படைகள் இந்த இல்லத்தைத் தாக்குவதை நிறுத்த மாட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ الْمِصِّيصِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَابِقٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلاَمِ، عَنِ الدَّالاَنِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ أَخِيهِ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي رَبِيعَةَ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يُبْعَثُ جُنْدٌ إِلَى هَذَا الْحَرَمِ فَإِذَا كَانُوا بِبَيْدَاءَ مِنَ الأَرْضِ خُسِفَ بِأَوَّلِهِمْ وَآخِرِهِمْ وَلَمْ يَنْجُ أَوْسَطُهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ فِيهِمْ مُؤْمِنُونَ قَالَ ‏"‏ تَكُونُ لَهُمْ قُبُورًا ‏"‏ ‏.‏
ஹஃப்ஸா பின்த் உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஒரு படை இந்த புனித இல்லத்தை நோக்கி அனுப்பப்படும். அவர்கள் ஒரு வெட்டவெளியான பூமியில் (பைதாவில்) இருக்கும்போது, அவர்களில் முந்தியவர்களும் பிந்தியவர்களும் பூமிக்குள் விழுங்கப்படுவார்கள்; அவர்களில் நடுவில் உள்ளவர்களும் தப்பமாட்டார்கள்.'

நான் கேட்டேன்: 'அவர்களில் இறைநம்பிக்கையாளர்கள் இருந்தால் (அவர்களின் நிலை என்ன)?'

அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: 'அதுவே அவர்களுக்குக் கப்ருகளாக இருக்கும்.'"

أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عِيسَى، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أُمَيَّةَ بْنِ صَفْوَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ، سَمِعَ جَدَّهُ، يَقُولُ حَدَّثَتْنِي حَفْصَةُ، أَنَّهُ قَالَ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لَيَؤُمَّنَّ هَذَا الْبَيْتَ جَيْشٌ يَغْزُونَهُ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِبَيْدَاءَ مِنَ الأَرْضِ خُسِفَ بِأَوْسَطِهِمْ فَيُنَادِي أَوَّلُهُمْ وَآخِرُهُمْ فَيُخْسَفُ بِهِمْ جَمِيعًا وَلاَ يَنْجُو إِلاَّ الشَّرِيدُ الَّذِي يُخْبِرُ عَنْهُمْ ‏ ‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ أَشْهَدُ عَلَيْكَ أَنَّكَ مَا كَذَبْتَ عَلَى جَدِّكَ وَأَشْهَدُ عَلَى جَدِّكَ أَنَّهُ مَا كَذَبَ عَلَى حَفْصَةَ وَأَشْهَدُ عَلَى حَفْصَةَ أَنَّهَا لَمْ تَكْذِبْ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:
ஒரு படையெடுக்கும் இராணுவம் இந்த (கஅபா) வீட்டை நோக்கி வரும். அவர்கள் 'அல்-பைதா' என்ற இடத்தில் இருக்கும்போது, அவர்களில் நடுப்பகுதியினர் பூமியால் விழுங்கப்படுவார்கள். அவர்களில் முதலாவதாக இருப்பவர்கள் கடைசியாக இருப்பவர்களை அழைப்பார்கள், அவர்களும் விழுங்கப்படுவார்கள். அவர்களுக்கு என்ன நடந்தது என்பதைப் பற்றிச் சொல்லும் தப்பி ஓடிய ஒருவரைத் தவிர அவர்களில் வேறு யாரும் மிஞ்சமாட்டார்கள்." (இந்த அறிவிப்பைக் கேட்ட) ஒரு மனிதர் கூறினார்: "நீங்கள் உங்கள் தாத்தா மீது பொய் கூறவில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன். உங்கள் தாத்தா ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்கள் மீது பொய் கூறவில்லை என்றும் நான் சாட்சி கூறுகிறேன். மேலும், ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்கள் மீது பொய் கூறவில்லை என்றும் நான் சாட்சி கூறுகிறேன்."
باب مَا يُقْتَلُ فِي الْحَرَمِ مِنَ الدَّوَابِّ
ஹரமில் எந்த விலங்குகளைக் கொல்லலாம்
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ خَمْسُ فَوَاسِقَ يُقْتَلْنَ فِي الْحِلِّ وَالْحَرَمِ الْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْعَقْرَبُ وَالْفَأْرَةُ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஹரமிற்கு உள்ளேயும் வெளியேயும் கொல்லப்படக்கூடிய ஐந்து வகையான தீங்கிழைக்கும் உயிரினங்கள் உள்ளன: காகங்கள், பருந்துகள், வெறிநாய்கள், தேள்கள் மற்றும் எலிகள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَتْلِ الْحَيَّةِ فِي الْحَرَمِ
ஹரமில் பாம்புகளைக் கொல்வது
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ خَمْسُ فَوَاسِقَ يُقْتَلْنَ فِي الْحِلِّ وَالْحَرَمِ الْحَيَّةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْغُرَابُ الأَبْقَعُ وَالْحِدَأَةُ وَالْفَأْرَةُ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஹரம் எல்லைக்கு உள்ளேயும் வெளியேயும் கொல்லப்படக்கூடிய ஐந்து வகையான தீங்கிழைக்கும் பிராணிகள் உள்ளன: பாம்புகள், கொடிய நாய்கள், புள்ளிகளுடைய காகங்கள், பருந்துகள் மற்றும் எலிகள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْخَيْفِ مِنْ مِنًى حَتَّى نَزَلَتْ ‏{‏ وَالْمُرْسَلاَتِ عُرْفًا ‏}‏ فَخَرَجَتْ حَيَّةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ اقْتُلُوهَا ‏ ‏ ‏.‏ فَابْتَدَرْنَاهَا فَدَخَلَتْ فِي جُحْرِهَا ‏.‏
அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நாங்கள் மினாவிலுள்ள அல்-கைஃப் என்ற இடத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தபோது, **'வல் முர்ஸலாதி உர்ஃபா'** என்பது அருளப்பட்டது. அப்போது ஒரு பாம்பு வெளியே வந்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'அதைக் கொல்லுங்கள்' என்று கூறினார்கள். எனவே நாங்கள் அதைக் கொல்ல விரைந்தோம்; ஆனால் அது அதன் பொந்துக்குள் நுழைந்துவிட்டது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ عَرَفَةَ الَّتِي قَبْلَ يَوْمِ عَرَفَةَ فَإِذَا حِسُّ الْحَيَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اقْتُلُوهَا ‏"‏ ‏.‏ فَدَخَلَتْ شَقَّ جُحْرٍ فَأَدْخَلْنَا عُودًا فَقَلَعْنَا بَعْضَ الْجُحْرِ فَأَخَذْنَا سَعَفَةً فَأَضْرَمْنَا فِيهَا نَارًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَقَاهَا اللَّهُ شَرَّكُمْ وَوَقَاكُمْ شَرَّهَا ‏"‏ ‏.‏
அபூ உபைதா (ரஹ்) அவர்கள், தங்களின் தந்தை கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:

"நாங்கள் அரஃபா நாளுக்கு முந்தைய (அரஃபா) இரவில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தோம். அப்போது ஒரு பாம்பின் அரவம் கேட்டது. உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'அதைக் கொல்லுங்கள்' என்று கூறினார்கள். அது ஒரு பொந்தின் இடுக்கிற்குள் நுழைந்தது. நாங்கள் ஒரு குச்சியை உள்ளே விட்டு, அந்தப் பொந்தின் ஒரு பகுதியை பெயர்த்தோம். பின்னர், நாங்கள் ஒரு பேரீச்சை மட்டையை எடுத்து, அதில் (அந்தப் பொந்தில்) நெருப்பு மூட்டினோம். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'அல்லாஹ் அதை உங்கள் தீங்கிலிருந்து பாதுகாத்தான்; மேலும் உங்களை அதன் தீங்கிலிருந்து பாதுகாத்தான்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَتْلِ الْوَزَغِ
கெக்கோக்களைக் கொல்வது
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ شَيْبَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أُمِّ شَرِيكٍ، قَالَتْ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقَتْلِ الأَوْزَاغِ ‏.‏
உம்மு ஷரீக் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பல்லிகளைக் கொல்லுமாறு எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ، وَيُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ الْوَزَغُ الْفُوَيْسِقُ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "பல்லிகள் தீங்கிழைப்பன" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَتْلِ الْعَقْرَبِ
தேள்களைக் கொல்வது
أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ الرَّقِّيُّ الْقَطَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبَانُ بْنُ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُرْوَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ خَمْسٌ مِنَ الدَّوَابِّ كُلُّهُنَّ فَاسِقٌ يُقْتَلْنَ فِي الْحِلِّ وَالْحَرَمِ الْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْعَقْرَبُ وَالْفَأْرَةُ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஐந்து விலங்குகள் யாவும் தீங்கிழைப்பவை ஆகும். அவற்றை ஹரம் எல்லைக்கு வெளியிலும் உள்ளேயும் கொல்லலாம்: கொடிய நாய்கள், காகங்கள், பருந்துகள், தேள்கள் மற்றும் எலிகள்.’”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَتْلِ الْفَأْرَةِ فِي الْحَرَمِ
புனித இல்லத்தில் எலிகளைக் கொல்வது
أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ خَمْسٌ مِنَ الدَّوَابِّ كُلُّهَا فَاسِقٌ يُقْتَلْنَ فِي الْحَرَمِ الْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْفَأْرَةُ وَالْعَقْرَبُ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஐந்து விலங்குகள் உள்ளன; அவை அனைத்தும் தீங்கு விளைவிப்பவை. அவற்றை புனித எல்லைக்குள் கொல்லலாம். (அவை): காகம், பருந்து, கொடிய நாய், எலி மற்றும் தேள்.”"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ قَالَتْ حَفْصَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ خَمْسٌ مِنَ الدَّوَابِّ لاَ حَرَجَ عَلَى مَنْ قَتَلَهُنَّ الْعَقْرَبُ وَالْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْفَأْرَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்களின் மனைவியான ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ஐந்து பிராணிகள் உள்ளன, அவற்றைக் கொல்பவர் மீது எந்தப் பாவமும் இல்லை: தேள்கள், காகங்கள், பருந்துகள், எலிகள் மற்றும் கொடிய நாய்கள்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَتْلِ الْحِدَأَةِ فِي الْحَرَمِ
ஹரமில் பருந்துகளைக் கொல்வது
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ خَمْسُ فَوَاسِقَ يُقْتَلْنَ فِي الْحِلِّ وَالْحَرَمِ الْحِدَأَةُ وَالْغُرَابُ وَالْفَأْرَةُ وَالْعَقْرَبُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَذَكَرَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا أَنَّ مَعْمَرًا كَانَ يَذْكُرُهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ وَعَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஹரமின் உள்ளேயும் வெளியேயும் கொல்லப்படக்கூடிய ஐந்து தீங்கிழைக்கும் பிராணிகள் உள்ளன: பருந்துகள், காகங்கள், எலிகள், தேள்கள் மற்றும் வெறிநாய்கள்."

(அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான அப்துர்-ரஸ்ஸாக் அவர்கள் கூறினார்கள்: "எங்கள் தோழர்களில் சிலர், மஅமர் அவர்கள் இதனை அஸ்-ஸுஹ்ரி அவர்களிடமிருந்தும், அவர் ஸாலிம் அவர்களிடமிருந்தும், அவர் தமது தந்தை (ரழி) அவர்களிடமிருந்தும், மற்றும் உர்வா அவர்களிடமிருந்தும், அவர் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடமிருந்தும், அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்தும் அறிவித்ததாகக் குறிப்பிடுவார்கள் என்று குறிப்பிட்டார்கள்.")
باب قَتْلِ الْغُرَابِ فِي الْحَرَمِ
ஹரமில் காகங்களைக் கொல்வது
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، - وَهُوَ ابْنُ عُرْوَةَ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ خَمْسُ فَوَاسِقَ يُقْتَلْنَ فِي الْحَرَمِ الْعَقْرَبُ وَالْفَأْرَةُ وَالْغُرَابُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْحِدَأَةُ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஹரமில் கொல்லப்பட வேண்டிய ஐந்து தீய பிராணிகள்: தேள், எலி, காகம், வெறிநாய் மற்றும் பருந்து.'"

باب النَّهْىِ أَنْ يُنَفَّرَ صَيْدُ الْحَرَمِ
ஹரமின் விலங்குகளை தொந்தரவு செய்வதற்கான தடை
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ هَذِهِ مَكَّةُ حَرَّمَهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ لَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي وَلاَ لأَحَدٍ بَعْدِي وَإِنَّمَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ وَهِيَ سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ بِحَرَامِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لاَ يُخْتَلَى خَلاَهَا وَلاَ يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا وَلاَ تَحِلُّ لُقَطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ الْعَبَّاسُ وَكَانَ رَجُلاً مُجَرِّبًا فَقَالَ إِلاَّ الإِذْخِرَ فَإِنَّهُ لِبُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"இந்த மக்காவை அல்லாஹ், வானங்களையும் பூமியையும் படைத்த நாளிலேயே புனிதமாக்கினான். எனக்கு முன்போ அல்லது எனக்குப் பிறகோ எவருக்கும் இது (போரிடுவதற்கு) அனுமதிக்கப்படவில்லை; மாறாக, பகலின் ஒரு சிறு நேரம் மட்டுமே எனக்கு இது அனுமதிக்கப்பட்டது. என்னுடைய இந்த நேரத்திலும், இது மறுமை நாள் வரை அல்லாஹ்வின் புனிதத்தைக் கொண்டு புனிதமாக்கப்பட்டதாகும். இதன் புற்களைக் கிள்ளக் கூடாது; இதன் மரங்களை வெட்டக் கூடாது; இதன் வேட்டைப் பிராணிகளை விரட்டக் கூடாது; தவறவிடப்பட்ட பொருட்களை, அதை அறிவிப்பவரைத் தவிர வேறு எவரும் எடுக்கக் கூடாது."

அப்போது அல்-அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் - இவர் அனுபவமிக்க மனிதராக இருந்தார் - எழுந்து, "'இத்கிரைத்' தவிர; ஏனெனில் அது எங்கள் வீடுகளுக்கும் எங்கள் கல்லறைகளுக்கும் (தேவைப்படுகிறது)" என்று கூறினார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "'இத்கிரைத்' தவிர" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب اسْتِقْبَالِ الْحَجِّ
யாத்ரீகர்களை வரவேற்றல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ زَنْجُويَهْ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ فِي عُمْرَةِ الْقَضَاءِ وَابْنُ رَوَاحَةَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَقُولُ خَلُّوا بَنِي الْكُفَّارِ عَنْ سَبِيلِهِ الْيَوْمَ نَضْرِبْكُمْ عَلَى تَأْوِيلِهِ ضَرْبًا يُزِيلُ الْهَامَ عَنْ مَقِيلِهِ وَيُذْهِلُ الْخَلِيلَ عَنْ خَلِيلِهِ قَالَ عُمَرُ يَا ابْنَ رَوَاحَةَ فِي حَرَمِ اللَّهِ وَبَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَقُولُ هَذَا الشِّعْرَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ خَلِّ عَنْهُ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَكَلاَمُهُ أَشَدُّ عَلَيْهِمْ مِنْ وَقْعِ النَّبْلِ ‏ ‏ ‏.‏
அனஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் உம்ரத்துல் களாவுக்காக மக்காவிற்குள் நுழைந்தார்கள். அப்போது இப்னு ரவாஹா (ரலி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் சென்றவாறு (பின்வருமாறு கவிதை) கூறினார்கள்:

"இறைமறுப்பாளர்களின் மக்களே! அன்னாரின் வழியை விட்டு விலகுங்கள்!
இன்று அதன் (வேத) விளக்கத்திற்காக உங்களை நாங்கள் வெட்டுவோம்;
தலையை அதன் இருப்பிடத்திலிருந்து அகற்றிவிடும் வெட்டாகவும்,
நண்பனைத் தன் நண்பனிடமிருந்து மறக்கச் செய்துவிடும் (வெட்டாகவும் அது இருக்கும்)."

அப்போது உமர் (ரலி) அவர்கள், "இப்னு ரவாஹா அவர்களே! அல்லாஹ்வின் புனிதத்தலத்திலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னாலும் கவிதை பாடுகிறீரா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவரை விட்டுவிடுங்கள். என் உயிர் எவன் கைவசம் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக, அவருடைய வார்த்தைகள், அம்புகள் பாய்வதை விட அவர்கள் மீது மிகக் கடுமையானதாகும்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا قَدِمَ مَكَّةَ اسْتَقْبَلَهُ أُغَيْلِمَةُ بَنِي هَاشِمٍ - قَالَ - فَحَمَلَ وَاحِدًا بَيْنَ يَدَيْهِ وَآخَرَ خَلْفَهُ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்தபோது, பனூ ஹாஷிம் கோத்திரத்து சிறுவர்கள் அவர்களை வரவேற்றார்கள். மேலும், அவர்கள் (தமது வாகனத்தில்) அவர்களில் ஒருவரைத் தமக்கு முன்னாலும், இன்னொருவரைத் தமக்கு பின்னாலும் சுமந்து சென்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَرْكِ رَفْعِ الْيَدَيْنِ عِنْدَ رُؤْيَةِ الْبَيْتِ
வீட்டைப் பார்க்கும்போது கைகளை உயர்த்தாமல் இருத்தல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا قَزَعَةَ الْبَاهِلِيَّ، يُحَدِّثُ عَنِ الْمُهَاجِرِ الْمَكِّيِّ، قَالَ سُئِلَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الرَّجُلِ، يَرَى الْبَيْتَ أَيَرْفَعُ يَدَيْهِ قَالَ مَا كُنْتُ أَظُنُّ أَحَدًا يَفْعَلُ هَذَا إِلاَّ الْيَهُودَ حَجَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ نَكُنْ نَفْعَلُهُ ‏.‏
ஜாபிர் இப்னு அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம், கஃபாவைக் காணும்போது ஒருவர் தன் கைகளை உயர்த்த வேண்டுமா என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "யூதர்களைத் தவிர வேறு யாரும் அவ்வாறு செய்வதாக நான் நினைக்கவில்லை. நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ் செய்தோம், நாங்கள் அவ்வாறு செய்யவில்லை."

باب الدُّعَاءِ عِنْدَ رُؤْيَةِ الْبَيْتِ
வீட்டைப் பார்க்கும்போது பிரார்த்திப்பது
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي يَزِيدَ، أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ طَارِقِ بْنِ عَلْقَمَةَ، أَخْبَرَهُ عَنْ أُمِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا جَاءَ مَكَانًا فِي دَارِ يَعْلَى اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَدَعَا ‏.‏
அப்துர்-ரஹ்மான் பின் தாரிக் பின் அல்கமா தனது தாயாரிடமிருந்து அறிவிப்பதாவது:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் ‘தார் யஃலா’வில் உள்ள ஒரு இடத்திற்கு வந்தால், கிப்லாவை முன்னோக்கித் திரும்பிப் பிரார்த்திப்பார்கள்."

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ نَافِعًا، يَقُولُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ صَلاَةٌ فِي مَسْجِدِي أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ صَلاَةٍ فِيمَا سِوَاهُ مِنَ الْمَسَاجِدِ إِلاَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ غَيْرَ مُوسَى الْجُهَنِيِّ ‏.‏ وَخَالَفَهُ ابْنُ جُرَيْجٍ وَغَيْرُهُ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்: 'மஸ்ஜிதுல் ஹராமைத் தவிர, மற்ற பள்ளிவாசல்களில் தொழப்படும் ஆயிரம் தொழுகைகளை விட எனது இந்த மஸ்ஜிதில் தொழும் ஒரு தொழுகை சிறந்ததாகும்.'"

அபூ அப்துர்-ரஹ்மான் கூறினார்கள்: "மூஸா அல்-ஜுஹனீயைத் தவிர, நாஃபி அவர்களிடமிருந்து, அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து இந்த ஹதீஸை அறிவித்த வேறு எவரையும் நான் அறியவில்லை; இப்னு ஜுரைஜ் மற்றும் பிறர் இவருக்கு முரண்பட்டுள்ளனர்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ إِسْحَاقُ أَنْبَأَنَا وَقَالَ، مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ نَافِعًا، يَقُولُ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدِ بْنِ عَبَّاسٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ مَيْمُونَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ صَلاَةٌ فِي مَسْجِدِي هَذَا أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ صَلاَةٍ فِيمَا سِوَاهُ مِنَ الْمَسَاجِدِ إِلاَّ الْمَسْجِدَ الْكَعْبَةَ ‏ ‏ ‏.‏
நபிகளாரின் துணைவியாரான மைமூனா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: 'என்னுடைய இந்த மஸ்ஜிதில் ஒரு தொழுகை, அல்-மஸ்ஜித் அல்-ஹராமைத் தவிர மற்ற எந்த மஸ்ஜிதிலும் ஆயிரம் தொழுகைகளை விடச் சிறந்ததாகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، قَالَ سَأَلْتُ الأَغَرَّ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ، فَحَدَّثَ الأَغَرُّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يُحَدِّثُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ صَلاَةٌ فِي مَسْجِدِي هَذَا أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ صَلاَةٍ فِيمَا سِوَاهُ مِنَ الْمَسَاجِدِ إِلاَّ الْكَعْبَةَ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"என்னுடைய இந்த மஸ்ஜிதில் தொழும் ஒரு தொழுகை, கஅபாவைத் தவிர மற்ற எந்த மஸ்ஜிதிலும் தொழும் ஆயிரம் தொழுகைகளை விடச் சிறந்ததாகும்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب بِنَاءِ الْكَعْبَةِ
கஃபாவின் கட்டுமானம்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ، أَخْبَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ قَوْمَكِ حِينَ بَنَوُا الْكَعْبَةَ اقْتَصَرُوا عَنْ قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ تَرُدُّهَا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ ‏"‏ لَوْلاَ حِدْثَانُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَئِنْ كَانَتْ عَائِشَةُ سَمِعَتْ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أُرَى تَرْكَ اسْتِلاَمِ الرُّكْنَيْنِ اللَّذَيْنِ يَلِيَانِ الْحِجْرَ إِلاَّ أَنَّ الْبَيْتَ لَمْ يُتَمَّمْ عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உன் சமூகத்தார் கஃபாவை (மீண்டும்) கட்டியபோது, இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் இட்ட அடித்தளங்கள் அனைத்தின் மீதும் அவர்கள் அதைக் கட்டவில்லை என்பதை நீ பார்க்கவில்லையா?" நான் கேட்டேன்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே, நீங்கள் ஏன் அதை இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களின் அடித்தளத்தின் மீது மீண்டும் கட்டக்கூடாது?" அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "உன் சமூகத்தார் இறைமறுப்பிலிருந்து புதிதாக இஸ்லாத்திற்குள் நுழைந்திருக்காவிட்டால் (நான் அவ்வாறு செய்திருப்பேன்)." அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் இதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றிருக்க வேண்டும். ஏனெனில், அந்த வீடு இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களின் அடித்தளத்தின் மீது கட்டப்படாத காரணத்தால், அல்-ஹிஜ்ர் பக்கமுள்ள இரு மூலைகளையும் அவர்கள் தொடாமல் இருந்ததை நான் காண்கிறேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدَةُ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لَوْلاَ حَدَاثَةُ عَهْدِ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَنَقَضْتُ الْبَيْتَ فَبَنَيْتُهُ عَلَى أَسَاسِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَجَعَلْتُ لَهُ خَلْفًا فَإِنَّ قُرَيْشًا لَمَّا بَنَتِ الْبَيْتَ اسْتَقْصَرَتْ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உன்னுடைய மக்கள் சமீபத்தில் இறைமறுப்பை விட்டிருக்காவிட்டால், நான் இந்த (கஅபா) வீட்டை இடித்து, இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களின் அஸ்திவாரத்தின் மீது அதை மீண்டும் கட்டியிருப்பேன். மேலும், நான் அதற்கு ஒரு பின் வாசலையும் அமைத்திருப்பேன். ஏனெனில், குறைஷிகள் இந்த வீட்டை கட்டியபோது, அவர்கள் அதை மிகவும் சிறியதாக ஆக்கிவிட்டனர்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ، أَنَّ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ لَوْلاَ أَنَّ قَوْمِي - وَفِي حَدِيثِ مُحَمَّدٍ قَوْمَكِ - حَدِيثُ عَهْدِ بِجَاهِلِيَّةٍ لَهَدَمْتُ الْكَعْبَةَ وَجَعَلْتُ لَهَا بَابَيْنِ ‏ ‏ ‏.‏ فَلَمَّا مَلَكَ ابْنُ الزُّبَيْرِ جَعَلَ لَهَا بَابَيْنِ ‏.‏
முஃமின்களின் அன்னை (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'எனது சமூகத்தார்' - (அறிவிப்பாளர்) முஹம்மதுவின் அறிவிப்பில் 'உனது சமூகத்தார்' என்றுள்ளது - 'சமீபத்தில் ஜாஹிலிய்யாவை விட்டு வந்திருக்காவிட்டால், நான் கஃபாவை இடித்து அதற்கு இரண்டு வாசல்களை ஏற்படுத்தியிருப்பேன்.'"
இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் ஆட்சிக்கு வந்தபோது, அதற்கு இரண்டு வாசல்களை ஏற்படுத்தினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ رُومَانَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا ‏ ‏ يَا عَائِشَةُ لَوْلاَ أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ لأَمَرْتُ بِالْبَيْتِ فَهُدِمَ فَأَدْخَلْتُ فِيهِ مَا أُخْرِجَ مِنْهُ وَأَلْزَقْتُهُ بِالأَرْضِ وَجَعَلْتُ لَهُ بَابَيْنِ بَابًا شَرْقِيًّا وَبَابًا غَرْبِيًّا فَإِنَّهُمْ قَدْ عَجَزُوا عَنْ بِنَائِهِ فَبَلَغْتُ بِهِ أَسَاسَ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ فَذَلِكَ الَّذِي حَمَلَ ابْنَ الزُّبَيْرِ عَلَى هَدْمِهِ ‏.‏ قَالَ يَزِيدُ وَقَدْ شَهِدْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ حِينَ هَدَمَهُ وَبَنَاهُ وَأَدْخَلَ فِيهِ مِنَ الْحِجْرِ وَقَدْ رَأَيْتُ أَسَاسَ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ حِجَارَةً كَأَسْنِمَةِ الإِبِلِ مُتَلاَحِكَةً ‏.‏
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்: "ஆயிஷாவே! உன் சமூகத்தார் அறியாமைக் காலத்திற்கு (ஜாஹிலிய்யாவிற்கு) மிக நெருக்கமானவர்களாக இல்லாவிட்டால், நான் (கஅபா) ஆலயத்தை இடித்து விடுமாறு கட்டளையிட்டிருப்பேன்; அதிலிருந்து வெளியே விடப்பட்ட (ஹிஜ்ர்) பகுதியை அதனுள் சேர்த்திருப்பேன்; அதன் (நுழைவாயிலைத்) தரைமட்டத்திற்கு அமைத்திருப்பேன்; மேலும் அதற்கு கிழக்கு வாசல், மேற்கு வாசல் என இரண்டு வாசல்களை அமைத்திருப்பேன். ஏனெனில், அவர்கள் அதை (முழுமையாகக்) கட்டுவதற்குத் திறனற்றவர்களாகி விட்டனர். (இவ்வாறு செய்வதன் மூலம்) இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களின் அடித்தளத்தின் அளவிற்கு அதை நான் கொண்டு சென்றிருப்பேன்."

(அறிவிப்பாளர்) கூறினார்: "இதுவே இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்களை அதை இடிப்பதற்குத் தூண்டியது."

யஸீத் கூறினார்: "நான் இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்களைப் பார்த்தேன். அவர்கள் அதை இடித்துக் கட்டியபோது, அதில் 'ஹிஜ்ர்' பகுதியையும் சேர்த்தார்கள். மேலும் நான் இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களின் அடித்தளத்தைப் பார்த்தேன்; (அக்கற்கள்) ஒன்றோடொன்று பின்னிப் பிணைந்த ஒட்டகங்களின் திமில்களைப் போன்று இருந்தன."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ يُخَرِّبُ الْكَعْبَةَ ذُو السُّوَيْقَتَيْنِ مِنَ الْحَبَشَةِ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அபிசீனியாவைச் சேர்ந்த துல்-சுவைகத்தன் (சிறு கால்களை உடையவன்) கஅபாவை அழிப்பான்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب دُخُولِ الْبَيْتِ
வீட்டிற்குள் நுழைதல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى الْكَعْبَةِ وَقَدْ دَخَلَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَبِلاَلٌ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَأَجَافَ عَلَيْهِمْ عُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْبَابَ فَمَكَثُوا فِيهَا مَلِيًّا ثُمَّ فَتَحَ الْبَابَ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَكِبْتُ الدَّرَجَةَ وَدَخَلْتُ الْبَيْتَ فَقُلْتُ أَيْنَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالُوا هَا هُنَا ‏.‏ وَنَسِيتُ أَنْ أَسْأَلَهُمْ كَمْ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي الْبَيْتِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களும், பிலால் (ரழி) அவர்களும், உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களும் கஅபாவிற்குள் நுழைந்தனர்; உஸ்மான் பின் தல்ஹா (ரழி) அவர்கள் கதவை மூடியிருந்தார்கள். (அப்போது) நான் கஅபாவிற்குச் சென்றேன். அவர்கள் உள்ளே நீண்ட நேரம் தங்கியிருந்தார்கள். பிறகு அவர் கதவைத் திறந்தார்; நபி (ஸல்) அவர்கள் வெளியே வந்தார்கள். நான் படிகளில் ஏறி அந்த இல்லத்தினுள் நுழைந்து, "நபி (ஸல்) அவர்கள் எங்கே தொழுதார்கள்?" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "இங்கே" என்று கூறினார்கள். மேலும், அந்த இல்லத்தின் உள்ளே நபி (ஸல்) அவர்கள் எத்தனை (ரக்அத்கள்) தொழுதார்கள் என்று அவர்களிடம் கேட்க நான் மறந்துவிட்டேன்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْبَيْتَ وَمَعَهُ الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ وَبِلاَلٌ فَأَجَافُوا عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَمَكَثَ فِيهِ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ خَرَجَ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِيتُ بِلاَلاً قُلْتُ أَيْنَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا بَيْنَ الأُسْطُوَانَتَيْنِ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அல்-ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி), உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி), உஸ்மான் பின் தல்ஹா (ரழி) மற்றும் பிலால் (ரழி) ஆகியோருடன் அந்த இல்லத்தினுள் நுழைந்தார்கள். அவர்கள் தங்கள் மீது கதவைச் சாத்திக் கொண்டார்கள். அல்லாஹ் நாடிய காலம் நபி (ஸல்) அவர்கள் அதில் தங்கியிருந்து, பின்னர் வெளியே வந்தார்கள்."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் முதலில் சந்தித்தவர் பிலால் (ரழி) அவர்களே. நான் அவரிடம், 'நபி (ஸல்) அவர்கள் எங்கே தொழுதார்கள்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'இரண்டு தூண்களுக்கு இடையில்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَوْضِعِ الصَّلاَةِ فِي الْبَيْتِ
நபி (ஸல்) அவர்கள் வீட்டிற்குள் தொழுத இடம்
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا السَّائِبُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْكَعْبَةَ وَدَنَا خُرُوجُهُ وَوَجَدْتُ شَيْئًا فَذَهَبْتُ وَجِئْتُ سَرِيعًا فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَارِجًا فَسَأَلْتُ بِلاَلاً أَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْكَعْبَةِ قَالَ نَعَمْ رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவிற்குள் நுழைந்தார்கள்; அவர்கள் வெளியேறும் நேரம் நெருங்கியது. அப்போது நான் ஒரு பொருளைக் கண்டேன். உடனே (அங்கிருந்து) சென்றுவிட்டு, விரைவாகத் திரும்பி வந்தேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வெளியேறிக்கொண்டிருப்பதைக் கண்டேன். நான் பிலால் (ரழி) அவர்களிடம், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவிற்குள் தொழுதார்களா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம், இரண்டு தூண்களுக்கு இடையில் இரண்டு ரக்அத்கள்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَيْفُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يَقُولُ أُتِيَ ابْنُ عُمَرَ فِي مَنْزِلِهِ فَقِيلَ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ دَخَلَ الْكَعْبَةَ فَأَقْبَلْتُ فَأَجِدُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ خَرَجَ وَأَجِدُ بِلاَلاً عَلَى الْبَابِ قَائِمًا فَقُلْتُ يَا بِلاَلُ أَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْكَعْبَةِ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قُلْتُ أَيْنَ قَالَ مَا بَيْنَ هَاتَيْنِ الأُسْطُوَانَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فِي وَجْهِ الْكَعْبَةِ ‏.‏
ஒருவர் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களுடைய இல்லத்திற்கு வந்து கூறினார்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஃபாவிற்குள் நுழைந்துவிட்டார்கள்." அதற்கு இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள், நான் (இப்னு உமர்) வந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வெளியேறிவிட்டதைக் கண்டேன், மேலும் பிலால் (ரழி) அவர்கள் வாசலில் நின்று கொண்டிருப்பதையும் கண்டேன். நான் கேட்டேன்: "ஓ பிலால் (ரழி) அவர்களே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஃபாவிற்குள் தொழுதார்களா?" அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஆம்." நான் கேட்டேன்: "எங்கே?" அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த இரண்டு தூண்களுக்கு இடையில், இரண்டு ரக்அத்கள்." பிறகு அவர்கள் வெளியே வந்து கஃபாவின் முன்பாக இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا حَاجِبُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمَنْبِجِيُّ، عَنِ ابْنِ أَبِي رَوَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْكَعْبَةَ فَسَبَّحَ فِي نَوَاحِيهَا وَكَبَّرَ وَلَمْ يُصَلِّ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ هَذِهِ الْقِبْلَةُ ‏ ‏ ‏.‏
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவிற்குள் நுழைந்து அதன் மூலைகளில் தஸ்பீஹையும் தக்பீரையும் ஓதினார்கள், ஆனால் அவர்கள் தொழவில்லை. பின்னர் அவர்கள் வெளியே வந்து மகாமுக்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள், பிறகு, 'இதுவே கிப்லா' என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحِجْرِ
ஹிஜ்ர்
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنِ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تَقُولُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ لَوْلاَ أَنَّ النَّاسَ حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ بِكُفْرٍ وَلَيْسَ عِنْدِي مِنَ النَّفَقَةِ مَا يُقَوِّي عَلَى بِنَائِهِ لَكُنْتُ أَدْخَلْتُ فِيهِ مِنَ الْحِجْرِ خَمْسَةَ أَذْرُعٍ وَجَعَلْتُ لَهُ بَابًا يَدْخُلُ النَّاسُ مِنْهُ وَبَابًا يَخْرُجُونَ مِنْهُ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'மக்கள் சமீபத்தில்தான் இறைமறுப்பை விட்டுள்ளனர் என்பதும், அதைக் கட்டுவதற்கு என்னிடம் போதுமான நிதி இல்லை என்பதும் மட்டும் இல்லாதிருந்தால், நான் ஹிஜ்ரிலிருந்து ஐந்து முழங்களை அதில் இணைத்திருப்பேன், மேலும் மக்கள் நுழைவதற்கு ஒரு வாசலையும், அவர்கள் வெளியேறுவதற்கு மற்றொரு வாசலையும் அமைத்திருப்பேன்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الرِّبَاطِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ عَمَّتِهِ، صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ قَالَتْ حَدَّثَتْنَا عَائِشَةُ، قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ أَدْخُلُ الْبَيْتَ قَالَ ‏ ‏ ادْخُلِي الْحِجْرَ فَإِنَّهُ مِنَ الْبَيْتِ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் (கஅபா) ஆலயத்தினுள் நுழையக் கூடாதா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்), 'ஹிஜ்ருக்குள் நுழைந்துகொள். ஏனெனில், அதுவும் ஆலயத்தின் ஒரு பகுதிதான்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلْقَمَةُ بْنُ أَبِي عَلْقَمَةَ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ أَدْخُلَ، الْبَيْتَ فَأُصَلِّيَ فِيهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِي فَأَدْخَلَنِي الْحِجْرَ فَقَالَ ‏ ‏ إِذَا أَرَدْتِ دُخُولَ الْبَيْتِ فَصَلِّي هَا هُنَا فَإِنَّمَا هُوَ قِطْعَةٌ مِنَ الْبَيْتِ وَلَكِنَّ قَوْمَكِ اقْتَصَرُوا حَيْثُ بَنَوْهُ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நான் அந்த இல்லத்தினுள் நுழைந்து அங்கு தொழ விரும்பினேன், எனவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என் கையைப் பிடித்து என்னை ஹிஜ்ருக்குள் அழைத்துச் சென்று கூறினார்கள்: 'நீ அந்த இல்லத்தினுள் நுழைய விரும்பினால், இங்கு தொழுது கொள். ஏனெனில் இதுவும் அந்த இல்லத்தின் ஒரு பகுதிதான். ஆனால், உன் சமூகத்தார் அதைக் கட்டியபோது சுருக்கிவிட்டனர்.'" (ஸஹீஹ்) அத்தியாயம் 130. கஅபாவின் மூலைகளில் தக்பீர் கூறுதல்
باب التَّكْبِيرِ فِي نَوَاحِي الْكَعْبَةِ
கஃபாவின் மூலைகளில் தக்பீர் கூறுதல்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَمْرٍو، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمْ يُصَلِّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي الْكَعْبَةِ وَلَكِنَّهُ كَبَّرَ فِي نَوَاحِيهِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கஃபாவின் உள்ளே தொழவில்லை, ஆனால் அதன் மூலைகளில் தக்பீர் கூறினார்கள். (ஸஹீஹ்) பாடம் 131. இல்லத்தின் உள்ளே திக்ர் மற்றும் பிரார்த்தனை
باب الذِّكْرِ وَالدُّعَاءِ فِي الْبَيْتِ
வீட்டிற்குள் திக்ர் மற்றும் பிரார்த்தனை
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَطَاءٌ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّهُ دَخَلَ هُوَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْبَيْتَ فَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَجَافَ الْبَابَ - وَالْبَيْتُ إِذْ ذَاكَ عَلَى سِتَّةِ أَعْمِدَةٍ - فَمَضَى حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ الأُسْطُوَانَتَيْنِ اللَّتَيْنِ تَلِيَانِ بَابَ الْكَعْبَةِ جَلَسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَسَأَلَهُ وَاسْتَغْفَرَهُ ثُمَّ قَامَ حَتَّى أَتَى مَا اسْتَقْبَلَ مِنْ دُبُرِ الْكَعْبَةِ فَوَضَعَ وَجْهَهُ وَخَدَّهُ عَلَيْهِ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَسَأَلَهُ وَاسْتَغْفَرَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى كُلِّ رُكْنٍ مِنْ أَرْكَانِ الْكَعْبَةِ فَاسْتَقْبَلَهُ بِالتَّكْبِيرِ وَالتَّهْلِيلِ وَالتَّسْبِيحِ وَالثَّنَاءِ عَلَى اللَّهِ وَالْمَسْأَلَةِ وَالاِسْتَغْفَارِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ مُسْتَقْبِلَ وَجْهِ الْكَعْبَةِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ ‏ ‏ هَذِهِ الْقِبْلَةُ هَذِهِ الْقِبْلَةُ ‏ ‏ ‏.‏
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

அவரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் (கஃபா) இல்லத்தினுள் நுழைந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் பிலால் (ரழி) அவர்களுக்கு (கதவை மூடுமாறு) கட்டளையிட, அவர் கதவைச் சாத்தினார். அந்த நேரத்தில் அந்த இல்லம் (கஃபா) ஆறு தூண்களின் மீது இருந்தது. கஃபாவின் வாசலை ஒட்டியுள்ள இரண்டு தூண்களுக்கு இடையில் வருவது வரை அவர்கள் நடந்து சென்று, (அங்கு) அமர்ந்து, அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து, அவனைப் போற்றி, அவனிடம் பிரார்த்தித்து, பாவமன்னிப்புத் தேடினார்கள். பிறகு அவர்கள் எழுந்து, கஃபாவின் பின்புறம் தமக்கு எதிரே இருந்த (சுவர்) பகுதிக்குச் சென்று, தமது முகத்தையும் கன்னத்தையும் அதன் மீது வைத்து, அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து, அவனைப் போற்றி, அவனிடம் பிரார்த்தித்து, பாவமன்னிப்புத் தேடினார்கள். பிறகு அவர்கள் கஃபாவின் ஒவ்வொரு மூலைக்கும் சென்று அதை முன்னோக்கி, தக்பீர், தஹ்லீல் மற்றும் தஸ்பீஹ் கூறி, அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து, அவனிடம் பிரார்த்தித்து, பாவமன்னிப்புத் தேடினார்கள். பிறகு அவர்கள் வெளியே வந்து, கஃபாவின் முன்பக்கத்தை முன்னோக்கி இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; பின்னர் அவர்கள் திரும்பி, "'இதுதான் கிப்லா, இதுதான் கிப்லா,'" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب وَضْعِ الصَّدْرِ وَالْوَجْهِ عَلَى مَا اسْتَقْبَلَ مِنْ دُبُرِ الْكَعْبَةِ
கஃபாவின் பின்புறச் சுவரில் ஒருவரின் முகத்தையும் மார்பையும் வைத்தல்
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ دَخَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْبَيْتَ فَجَلَسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَكَبَّرَ وَهَلَّلَ ثُمَّ مَالَ إِلَى مَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْبَيْتِ فَوَضَعَ صَدْرَهُ عَلَيْهِ وَخَدَّهُ وَيَدَيْهِ ثُمَّ كَبَّرَ وَهَلَّلَ وَدَعَا فَعَلَ ذَلِكَ بِالأَرْكَانِ كُلِّهَا ثُمَّ خَرَجَ فَأَقْبَلَ عَلَى الْقِبْلَةِ وَهُوَ عَلَى الْبَابِ فَقَالَ ‏ ‏ هَذِهِ الْقِبْلَةُ هَذِهِ الْقِبْلَةُ ‏ ‏ ‏.‏
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) கூறினார்கள்:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் அந்த இல்லத்திற்குள் நுழைந்தேன். அவர்கள் அமர்ந்து, அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து, அவனைப் போற்றி, தக்பீரையும் தஹ்லீலையும் கூறினார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்களுக்கு முன்னால் இருந்த அந்த இல்லத்தின் பகுதியை நோக்கிச் சாய்ந்து, அதன் மீது தங்கள் மார்பையும், கன்னத்தையும், கைகளையும் வைத்து, பிறகு தக்பீரையும், தஹ்லீலையும் கூறி, துஆ செய்தார்கள். மேலும், எல்லா மூலைகளிலும் அவ்வாறே செய்தார்கள். பிறகு அவர்கள் வெளியே வந்து, வாசலில் நின்றவாறு கிப்லாவை முன்னோக்கி, 'இதுதான் கிப்லா, இதுதான் கிப்லா' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أُسَامَةَ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْبَيْتِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ فِي قُبُلِ الْكَعْبَةِ ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ هَذِهِ الْقِبْلَةُ ‏ ‏ ‏.‏
உஸாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஃபாவிலிருந்து வெளியே வந்து, கஃபாவின் முன்பாக இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர், அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இதுதான் கிப்லா.'

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ، خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ النَّسَائِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ الْبَيْتَ فَدَعَا فِي نَوَاحِيهِ كُلِّهَا وَلَمْ يُصَلِّ فِيهِ حَتَّى خَرَجَ مِنْهُ فَلَمَّا خَرَجَ رَكَعَ رَكْعَتَيْنِ فِي قُبُلِ الْكَعْبَةِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் அந்த வீட்டிற்குள் (கஅபாவிற்குள்) நுழைந்து, அதன் எல்லா மூலைகளிலும் பிரார்த்தனை செய்தார்கள். ஆனால், அவர்கள் வெளியே வரும் வரை உள்ளே தொழவில்லை. அவர்கள் வெளியே வந்ததும், கஅபாவின் முன்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள் என்று உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا السَّائِبُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ كَانَ يَقُودُ ابْنَ عَبَّاسٍ وَيُقِيمُهُ عِنْدَ الشُّقَّةِ الثَّالِثَةِ مِمَّا يَلِي الرُّكْنَ الَّذِي يَلِي الْحَجَرَ مِمَّا يَلِي الْبَابَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَا أُنْبِئْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي هَا هُنَا فَيَقُولُ نَعَمْ فَيَتَقَدَّمُ فَيُصَلِّي ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸாயிப் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுவதாவது:

அவர் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களை (கைப்பிடித்து) அழைத்துச் செல்பவராக இருந்தார். அவர் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களை (கஃபாவின்) வாசலை அடுத்துள்ள (ஹஜருல் அஸ்வத்) கல்லிற்குப் பக்கத்திலுள்ள மூலையை (ருக்னை) அடுத்த மூன்றாவது பகுதியில் நிற்க வைப்பார்.

அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இங்கே தொழுவார்கள் என்று உமக்கு அறிவிக்கப்படவில்லையா?" என்று கேட்பார்கள். அதற்கு அவர், "ஆம்" என்று பதிலளிப்பார். உடனே அவர் (இப்னு அப்பாஸ்) முன்னே சென்று தொழுவார்.

باب ذِكْرِ الْفَضْلِ فِي الطَّوَافِ بِالْبَيْتِ
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَحْمَدُ بْنُ شُعَيْبٍ مِنْ لَفْظِهِ قَالَ أَنْبَأَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، أَنَّ رَجُلاً، قَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا أَرَاكَ تَسْتَلِمُ إِلاَّ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ قَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ مَسْحَهُمَا يَحُطَّانِ الْخَطِيئَةَ ‏"‏ ‏.‏ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ طَافَ سَبْعًا فَهُوَ كَعِدْلِ رَقَبَةٍ ‏"‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்களிடம் ஒருவர், "ஓ அபூ அப்துர்-ரஹ்மான்! இந்த இரண்டு மூலைகளைத் தவிர (வேறெதையும்) நீங்கள் தொடுவதை நான் காணவில்லையே?" என்று கூறினார். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'நிச்சயமாக அவ்விரண்டையும் தொடுவது பாவங்களை நீக்கிவிடும்' என்று கூற நான் கேட்டேன். மேலும், அவர்கள் (ஸல்) 'யார் ஏழு முறை வலம் வருகிறாரோ, அது ஓர் அடிமையை (விடுதலை செய்ய) ஈடாகும்' என்று கூறவும் நான் கேட்டேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ الأَحْوَلُ، أَنَّ طَاوُسًا، أَخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ وَهُوَ يَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ بِإِنْسَانٍ يَقُودُهُ إِنْسَانٌ بِخِزَامَةٍ فِي أَنْفِهِ فَقَطَعَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ ثُمَّ أَمَرَهُ أَنْ يَقُودَهُ بِيَدِهِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிப்பதாவது:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவைச் சுற்றிக் கொண்டிருந்தபோது, ஒரு மனிதர் மற்றொரு மனிதரை மூக்கில் வளையமிட்டு அழைத்துச் செல்வதைக் கடந்து சென்றார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தம் கையால் துண்டித்துவிட்டு, பின்னர் அவரைத் தம் கையால் பிடித்து அழைத்துச் செல்லுமாறு கட்டளையிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ الأَحْوَلُ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرَجُلٍ يَقُودُهُ رَجُلٌ بِشَىْءٍ ذَكَرَهُ فِي نَذْرٍ فَتَنَاوَلَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَطَعَهُ قَالَ إِنَّهُ نَذْرٌ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதரைக் கடந்து சென்றார்கள். அவரை மற்றொருவர், நேர்ச்சையில் குறிப்பிடப்பட்ட ஒரு பொருளைக் கொண்டு இழுத்துச் சென்றுகொண்டிருந்தார். நபி (ஸல்) அவர்கள் அதை எடுத்துத் துண்டித்துவிட்டு, ''இது ஒரு நேர்ச்சை'' என்று கூறினார்கள்.

باب إِبَاحَةِ الْكَلاَمِ فِي الطَّوَافِ
தவாஃப் செய்யும் போது பேசுவது அனுமதிக்கப்பட்டதா?
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، ح وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنْ رَجُلٍ، أَدْرَكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ صَلاَةٌ فَأَقِلُّوا مِنَ الْكَلاَمِ ‏ ‏ ‏.‏ اللَّفْظُ لِيُوسُفَ ‏.‏ خَالَفَهُ حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்களைச் சந்தித்த ஒரு மனிதரிடமிருந்து தாவூஸ் அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்; அவர் கூறினார்:

"கஃபதுல்லாஹ்வை தவாஃப் செய்தல் தொழுகையாகும். எனவே (அதில்) குறைவாகப் பேசுங்கள்."

இது யூசுஃப் அவர்களின் வார்த்தைப் பிரயோகமாகும். ஹன்ழலா பின் அபீ சுஃப்யான் அவர்கள் இதற்கு மாற்றமாக அறிவித்துள்ளார்கள்.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ أَنْبَأَنَا السِّينَانِيُّ، عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَقِلُّوا الْكَلاَمَ فِي الطَّوَافِ فَإِنَّمَا أَنْتُمْ فِي الصَّلاَةِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நீங்கள் தவாஃப் செய்யும்போது குறைவாகப் பேசுங்கள், ஏனென்றால் நீங்கள் தொழுகையின் நிலையில் இருக்கிறீர்கள்". (ஸஹீஹ் மவ்கூஃப்)
باب إِبَاحَةِ الطَّوَافِ فِي كُلِّ الأَوْقَاتِ
எல்லா நேரங்களிலும் தவாஃப் செய்வது அனுமதிக்கப்பட்டுள்ளது
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَاهْ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ لاَ تَمْنَعُنَّ أَحَدًا طَافَ بِهَذَا الْبَيْتِ وَصَلَّى أَىَّ سَاعَةٍ شَاءَ مِنْ لَيْلٍ أَوْ نَهَارٍ ‏ ‏ ‏.‏
ஜுபைர் இப்னு முத்இம் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்; நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அப்து மனாஃபின் மக்களே! இந்த ஆலயத்தை வலம் வருவதையோ, அவர் விரும்பும் இரவு அல்லது பகலின் எந்த நேரத்திலும் தொழுவதையோ எவரையும் தடுக்காதீர்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب كَيْفَ طَوَافِ الْمَرِيضِ‏}‏
நோயாளி எவ்வாறு தவாஃப் செய்யலாம்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنِّي أَشْتَكِي فَقَالَ ‏ ‏ طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ ‏ ‏ ‏.‏ فَطُفْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ يَقْرَأُ بِـ ‏{‏ الطُّورِ * وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ ‏}‏ ‏.‏
உம்மு ஸலமா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நான் நோய்வாய்ப்பட்டிருப்பதாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் முறையிட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'நீங்கள் வாகனத்தில் இருந்தபடியே மக்களுக்குப் பின்னால் தவாஃப் செய்யுங்கள்' என்று கூறினார்கள். எனவே நான் தவாஃப் செய்தேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா) ஆலயத்தின் ஒரு புறத்தில் தொழுதுகொண்டு, **'{அத்-தூர், வ கிதாபின் மஸ்தூர்}'** (தூர் மலையின் மீதும், எழுதப்பட்ட ஏட்டின் மீதும் சத்தியமாக!) என்று ஓதிக்கொண்டிருந்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب طَوَافِ الرِّجَالِ مَعَ النِّسَاءِ
ஆண்கள் பெண்களுடன் தவாஃப் செய்தல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ يا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا طُفْتُ طَوَافَ الْخُرُوجِ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِذَا أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَطُوفِي عَلَى بَعِيرِكِ مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ ‏ ‏ ‏.‏ عُرْوَةُ لَمْ يَسْمَعْهُ مِنْ أُمِّ سَلَمَةَ ‏.‏
உம்மு ஸலமா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் விடைபெறும் தவாஃபை செய்யவில்லை." நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "தொழுகைக்காக இகாமத் சொல்லப்பட்டால், மக்களுக்குப் பின்னால் உமது ஒட்டகத்தின் மீது தவாஃப் செய்யுங்கள்."

உர்வா அவர்கள் உம்மு ஸலமா (ரழி) அவர்களிடமிருந்து கேட்கவில்லை.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا قَدِمَتْ مَكَّةَ وَهِيَ مَرِيضَةٌ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ ‏ طُوفِي مِنْ وَرَاءِ الْمُصَلِّينَ وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَتْ فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عِنْدَ الْكَعْبَةِ يَقْرَأُ ‏{‏ وَالطُّورِ ‏}‏ ‏.‏
உம்மு ஸலமா (ரழி) அவர்கள் அறிவிப்பதாவது:
நான் நோயுற்றிருந்த நிலையில் மக்காவிற்கு வந்தேன். அதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "தொழுது கொண்டிருப்பவர்களுக்குப் பின்னால் வாகனத்தில் இருந்தவாறே தவாஃப் செய்வீராக" என்று கூறினார்கள். மேலும், கஅபாவிற்கு அருகில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் {வத்-தூர்} என்று ஓதுவதை நான் செவியுற்றேன்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الطَّوَافِ بِالْبَيْتِ عَلَى الرَّاحِلَةِ
வீட்டைச் சுற்றி வாகனத்தில் தவாஃப் செய்தல்
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، - وَهُوَ ابْنُ إِسْحَاقَ - عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ حَوْلَ الْكَعْبَةِ عَلَى بَعِيرٍ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنِهِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஹஜ்ஜத்துல் விதாவின்போது ஒட்டகத்தின் மீது (அமர்ந்து), தமது வளைந்த தடியால் மூலையைத் தொட்டவாறு கஅபாவை தவாஃப் செய்தார்கள்." (ஸஹீஹ்)

பாடம் 141. ஹஜ் அல்-இஃப்ராத் செய்பவரின் தவாஃப்
باب طَوَافِ مَنْ أَفْرَدَ الْحَجَّ
ஹஜ் அல்-இஃப்ராத் செய்பவருக்கான தவாஃப்
أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ، - وَهُوَ ابْنُ عَمْرٍو الْكَلْبِيُّ - عَنْ زُهَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَيَانٌ، أَنَّ وَبَرَةَ، حَدَّثَهُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، وَسَأَلَهُ، رَجُلٌ أَطُوفُ بِالْبَيْتِ وَقَدْ أَحْرَمْتُ بِالْحَجِّ قَالَ وَمَا يَمْنَعُكَ قَالَ رَأَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ يَنْهَى عَنْ ذَلِكَ وَأَنْتَ أَعْجَبُ إِلَيْنَا مِنْهُ ‏.‏ قَالَ رَأَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحْرَمَ بِالْحَجِّ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏.‏
வபரா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

ஒரு மனிதர் அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்களிடம், "நான் ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்துள்ள நிலையில் (கஅபா) ஆலயத்தை தவாஃப் செய்யலாமா?" என்று கேட்டதற்கு, அவர்கள் "உங்களைத் தடுப்பது எது?" என்று கேட்டதை நான் செவியுற்றேன்.

அதற்கு அம்மனிதர், "அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அதைத் தடுப்பதை நான் கண்டேன்; (இருப்பினும்) அவரை விட நீங்களே எங்களுக்கு மிகவும் விருப்பமானவர்" என்று கூறினார்.

அதற்கு அவர்கள் (இப்னு உமர்) கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில், (கஅபா) ஆலயத்தை தவாஃப் செய்து, ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கிடையே ஸயீ செய்ததை நாங்கள் பார்த்தோம்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب طَوَافِ مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ
உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிந்தவரின் தவாஃப்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، وَسَأَلْنَاهُ، عَنْ رَجُلٍ، قَدِمَ مُعْتَمِرًا فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَيَأْتِي أَهْلَهُ قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ سَبْعًا وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ ‏.‏
அம்ர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நான் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறுவதைக் கேட்டேன். உம்ராவுக்காக வந்து, (கஅபா) ஆலயத்தைச் சுற்றி தவாஃப் செய்து, ஆனால் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் ஸஃயீ செய்யாத ஒருவர், தன் மனைவியுடன் தாம்பத்திய உறவு கொள்ளலாமா என்று நாங்கள் அவர்களிடம் கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்தபோது, அவர்கள் ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள்; மேலும் மகாமுக்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; மேலும் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் ஸஃயீ செய்தார்கள். **வ கத் கான லக்கும் ஃபீ ரசூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனா** (மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதரிடத்தில் உங்களுக்கு சிறந்த முன்மாதிரி உள்ளது).’”

باب كَيْفَ يَفْعَلُ مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ وَلَمْ يَسُقِ الْهَدْىَ
ஒரு நபர் ஹஜ் மற்றும் உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் நிலையில் நுழைந்திருந்தும், அவர் ஹதி (பலிப்பிராணி) கொண்டு வராவிட்டால் அவர் என்ன செய்ய வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ الأَزْهَرِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَلَمَّا بَلَغَ ذَا الْحُلَيْفَةِ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ رَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَلَمَّا اسْتَوَتْ بِهِ عَلَى الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ جَمِيعًا فَأَهْلَلْنَا مَعَهُ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ وَطُفْنَا أَمَرَ النَّاسَ أَنْ يَحِلُّوا فَهَابَ الْقَوْمُ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لَوْلاَ أَنَّ مَعِي الْهَدْىَ لأَحْلَلْتُ ‏ ‏ ‏.‏ فَحَلَّ الْقَوْمُ حَتَّى حَلُّوا إِلَى النِّسَاءِ وَلَمْ يَحِلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يُقَصِّرْ إِلَى يَوْمِ النَّحْرِ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் புறப்பட்டார்கள்; நாங்களும் அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். அவர்கள் துல்ஹுலைஃபாவை அடைந்தபோது ளுஹ்ர் தொழுதார்கள். பிறகு தமது வாகனத்தில் ஏறினார்கள். அவ்வாகனம் அவர்களைச் சுமந்துகொண்டு 'அல்பைதா'வில் (நிமிர்ந்து) நின்றபோது, ஹஜ் மற்றும் உம்ரா ஆகிய இரண்டிற்கும் சேர்த்து (தல்பியா கூறி) இஹ்ராம் கட்டினார்கள். நாங்களும் அவர்களுடன் இஹ்ராம் கட்டினோம். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்து, நாங்கள் தவாஃப் செய்த பிறகு, மக்களை இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடுமாறு கட்டளையிட்டார்கள். ஆனால் மக்கள் (அவ்வாறு செய்யத்) தயங்கினார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவர்களிடம், "என்னிடம் பலிப்பிராணி (ஹத்யு) இல்லாதிருந்தால், நானும் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டிருப்பேன்" என்று கூறினார்கள். எனவே மக்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டார்கள். பெண்கள் விஷயத்தில் (கூடும்) ஆகுமான நிலையை அடையும் அளவிற்கு அவர்கள் (முழுமையாக) விடுபட்டார்கள். ஆனால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடவில்லை; பலியிடும் நாள் (யவ்முந் நஹ்ர்) வரும் வரை அவர்கள் (தலைமுடியை) கத்தரிக்கவுமில்லை.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَرَنَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَطَافَ طَوَافًا وَاحِدًا وَقَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُهُ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் (கிரான்) இணைத்துச் செய்து, ஒரே தவாஃப் செய்தார்கள். மேலும், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு செய்வதை நான் கண்டேன்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، وَأَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ خَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَلَمَّا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ أَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ فَسَارَ قَلِيلاً فَخَشِيَ أَنْ يُصَدَّ عَنِ الْبَيْتِ فَقَالَ إِنْ صُدِدْتُ صَنَعْتُ كَمَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَاللَّهِ مَا سَبِيلُ الْحَجِّ إِلاَّ سَبِيلُ الْعُمْرَةِ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ مَعَ عُمْرَتِي حَجًّا ‏.‏ فَسَارَ حَتَّى أَتَى قُدَيْدًا فَاشْتَرَى مِنْهَا هَدْيًا ثُمَّ قَدِمَ مَكَّةَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَقَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَلَ ‏.‏
நாஃபிஃ அவர்கள் கூறியதாவது:
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் புறப்பட்டு, துல்-ஹுலைஃபாவிற்கு வந்து உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிந்தார்கள். பிறகு, அவர்கள் சிறிது தூரம் பயணம் செய்தார்கள். அப்போது, (இறை) இல்லத்தை அடைவதிலிருந்து தாம் தடுக்கப்படலாம் என்று அவர்கள் அஞ்சினார்கள். உடனே அவர்கள், 'நான் தடுக்கப்பட்டால், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்ததைப் போன்றே நானும் செய்வேன்' என்று கூறினார்கள். மேலும் அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! ஹஜ்ஜின் வழிமுறையும் உம்ராவின் வழிமுறையும் ஒன்றேதான்; எனது உம்ராவுடன் ஹஜ்ஜையும் நான் (என் மீது) கடமையாக்கிக் கொண்டேன் என்பதற்கு நீங்கள் சாட்சியாக இருக்குமாறு கேட்டுக்கொள்கிறேன்' என்று கூறினார்கள். பிறகு குதைது எனும் இடத்தை அடையும் வரை அவர்கள் பயணம் செய்தார்கள்; அங்கு அவர்கள் ஒரு பலிப் பிராணியை (ஹத்யு) வாங்கினார்கள். பிறகு அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்து, (இறை) இல்லத்தை ஏழு முறை வலம் (தவாஃப்) வந்து, அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கு இடையில் ஸஃயி செய்தார்கள். மேலும், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு செய்வதை நான் கண்டேன்' என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ، أَخْبَرَنِي هَانِئُ بْنُ أَيُّوبَ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم طَافَ طَوَافًا وَاحِدًا ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு தவாஃப் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب ذِكْرِ الْحَجَرِ الأَسْوَدِ
கருங்கல்
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ الْحَجَرُ الأَسْوَدُ مِنَ الْجَنَّةِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்டதாவது, நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஹஜருல் அஸ்வத் சுவர்க்கத்திலிருந்து வந்ததாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب اسْتِلاَمِ الْحَجَرِ الأَسْوَدِ
கருங்கல்லைத் தொடுதல்
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ، أَنَّ عُمَرَ، قَبَّلَ الْحَجَرَ وَالْتَزَمَهُ وَقَالَ رَأَيْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم بِكَ حَفِيًّا ‏.‏
ஸுவைத் பின் ஃகஃபலா அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
உமர் (ரழி) அவர்கள் அந்தக் கல்லை முத்தமிட்டு, அதைத் தழுவிக்கொண்டு கூறினார்கள்: "அபுல் காஸிம் (ஸல்) அவர்கள் உம்மை மிகவும் கண்ணியப்படுத்துவதை நான் கண்டேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، وَجَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ، قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ جَاءَ إِلَى الْحَجَرِ فَقَالَ إِنِّي لأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ ‏.‏ ثُمَّ دَنَا مِنْهُ فَقَبَّلَهُ ‏.‏
ஆபிஸ் பின் ரபீஆ அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நான் உமர் (ரழி) அவர்கள் அந்தக் கல்லிடம் வந்து கூறுவதைக் கண்டேன்: 'நிச்சயமாக நீ ஒரு கல்தான் என்பதை நான் அறிவேன்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உன்னை முத்தமிடுவதை நான் பார்க்கவில்லை என்றால், நான் உன்னை முத்தமிட்டிருக்க மாட்டேன்.' பிறகு, அவர்கள் அதன் அருகே வந்து அதை முத்தமிட்டார்கள்."

باب كَيْفَ يُقَبِّلُ‏
அதை எப்படி முத்தமிடுவது
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنْ حَنْظَلَةَ، قَالَ رَأَيْتُ طَاوُسًا يَمُرُّ بِالرُّكْنِ فَإِنْ وَجَدَ عَلَيْهِ زِحَامًا مَرَّ وَلَمْ يُزَاحِمْ وَإِنْ رَآهُ خَالِيًا قَبَّلَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ إِنَّكَ حَجَرٌ لاَ تَنْفَعُ وَلاَ تَضُرُّ وَلَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبَّلَكَ مَا قَبَّلْتُكَ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ ‏.‏
ஹன்ழலா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"தாவூஸ் அந்த மூலையைக் கடந்து செல்வதை நான் பார்த்தேன். அங்கே கூட்டமாக இருப்பதை அவர் கண்டால், அவர் கடந்து சென்றுவிடுவார், மேலும் அவர் இடித்துக்கொண்டு உள்ளே செல்லமாட்டார். மேலும், அங்கே கூட்டமில்லாமல் இருந்தால், அவர் அதை மூன்று முறை முத்தமிடுவார், பிறகு கூறினார்கள்: 'இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அவ்வாறு செய்வதை நான் கண்டேன்.' இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'உமர் இப்னுல் கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் அவ்வாறு செய்வதை நான் கண்டேன், பிறகு அவர் கூறினார்கள்: நீ வெறும் ஒரு கல்தான், உன்னால் தீங்கும் செய்ய முடியாது, நன்மையும் செய்ய முடியாது; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உன்னை முத்தமிடுவதை நான் பார்க்காமல் இருந்திருந்தால் நான் உன்னை முத்தமிட்டிருக்க மாட்டேன்.' பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்வாறு செய்வதை நான் கண்டேன்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب كَيْفَ يَطُوفُ أَوَّلَ مَا يَقْدَمُ وَعَلَى أَىِّ شِقَّيْهِ يَأْخُذُ إِذَا اسْتَلَمَ الْحَجَرَ
தவாஃப் செய்வது எப்படி மற்றும் ஹஜருல் அஸ்வதை தொட்டபின் எந்த பக்கம் செல்ல வேண்டும்
أَخْبَرَنِي عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ وَاصِلِ بْنِ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَاسْتَلَمَ الْحَجَرَ ثُمَّ مَضَى عَلَى يَمِينِهِ فَرَمَلَ ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ أَتَى الْمَقَامَ فَقَالَ ‏ ‏ ‏{‏ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ‏}‏ ‏ ‏ ‏.‏ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَالْمَقَامُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ ثُمَّ أَتَى الْبَيْتَ بَعْدَ الرَّكْعَتَيْنِ فَاسْتَلَمَ الْحَجَرَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا ‏.‏
ஜாபிர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்தபோது, மஸ்ஜிதுக்குள் நுழைந்து கல்லைத் தொட்டார்கள். பிறகு தமது வலப்பக்கமாகச் சென்று மூன்று (சுற்றுகள்) வேகமாக நடந்தார்கள்; நான்கு (சுற்றுகள்) (சாதாரணமாக) நடந்தார்கள். பிறகு மஃகாமிற்கு வந்து, **'வத்தகிதூ மின் மகாமி இப்ராஹீம முஸல்லா'** (இப்ராஹீம் நின்ற இடத்தை நீங்கள் தொழும் இடமாக ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள்) என்று ஓதினார்கள். பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். (அப்போது) மஃகாம், அவர்களுக்கும் கஅபாவிற்கும் இடையில் இருந்தது. இரண்டு ரக்அத்களுக்குப் பிறகு அவர்கள் கஅபாவிற்கு வந்து கல்லைத் தொட்டார்கள்; பிறகு ஸஃபாவிற்குப் புறப்பட்டார்கள்."

باب كَمْ يَسْعَى‏
எத்தனை சுற்றுகள் விரைவாக இருக்க வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، كَانَ يَرْمُلُ الثَّلاَثَ وَيَمْشِي الأَرْبَعَ وَيَزْعُمُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், மூன்று (சுற்றுகள்) வேகமாக நடப்பார்கள்; நான்கு (சுற்றுகள்) (சாதாரணமாக) நடப்பார்கள். மேலும், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்வாறு செய்வார்கள்" என்று அவர்கள் கூறுவார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب كَمْ يَمْشِي‏
எத்தனை சுற்றுகள் அவர் (சாதாரண வேகத்தில்) நடக்க வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا طَافَ فِي الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ أَوَّلَ مَا يَقْدَمُ فَإِنَّهُ يَسْعَى ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ وَيَمْشِي أَرْبَعًا ثُمَّ يُصَلِّي سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ يَطُوفُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ் மற்றும் உம்ராவில் தவாஃப் செய்யும்போது - அவர்கள் முதன்முதலில் மக்காவில் வந்தவுடன் - முதல் மூன்று சுற்றுகளில் விரைந்தும், (மீதமுள்ள) நான்கு சுற்றுகளில் (சாதாரண நடையில்) நடந்தும் செல்வார்கள். பிறகு, அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதுவிட்டு, அஸ்-ஸஃபாவுக்கும் அல்-மர்வாவுக்கும் இடையில் ஸஃயி செய்வார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْخَبَبِ فِي الثَّلاَثَةِ مِنَ السَّبْعِ
ஏழு சுற்றுகளில் மூன்று சுற்றுகளை விரைவாக நடத்தல்
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرٍو، وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ يَقْدَمُ مَكَّةَ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ الأَسْوَدَ أَوَّلَ مَا يَطُوفُ يَخُبُّ ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ مِنَ السَّبْعِ ‏.‏
ஸாலிம் (ரஹ்) அவர்கள், தம் தந்தை (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவிக்கிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்தால், ஹஜருல் அஸ்வதைத் தொடுவார்கள். தவாஃபின் ஆரம்பத்தில், ஏழு சுற்றுகளில் மூன்று சுற்றுகள் வேகமாக நடப்பார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدٌ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ، ابْنَا عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ قَالاَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ اللَّيْثِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ فَرْقَدٍ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، كَانَ يَخُبُّ فِي طَوَافِهِ حِينَ يَقْدَمُ فِي حَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ ثَلاَثًا وَيَمْشِي أَرْبَعًا قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُ ذَلِكَ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், ஹஜ் அல்லது உம்ராவிற்காக வரும்போது தமது தவாஃபின் மூன்று சுற்றுகளில் வேகமாக நடப்பார்கள்; நான்கு சுற்றுகளில் (சாதாரணமாக) நடப்பார்கள். மேலும் அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்வாறே செய்வார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرَّمَلِ مِنَ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ
கல்லிலிருந்து கல்லுக்கு விரைவாக நடத்தல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَمَلَ مِنَ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهِ ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மூன்று சுற்றுக்களை முடிக்கும் வரை, கல்லிலிருந்து கல் வரை வேகமாக நடந்து சென்றதை நான் பார்த்தேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْعِلَّةِ الَّتِي مِنْ أَجْلِهَا سَعَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْبَيْتِ
வீட்டைச் சுற்றி தவாஃப் செய்யும்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் விரைந்து சென்றதற்கான காரணம்
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ مَكَّةَ قَالَ الْمُشْرِكُونَ وَهَنَتْهُمْ حُمَّى يَثْرِبَ وَلَقَوْا مِنْهَا شَرًّا فَأَطْلَعَ اللَّهُ نَبِيَّهُ عَلَيْهِ الصَّلاَةُ وَالسَّلاَمُ عَلَى ذَلِكَ فَأَمَرَ أَصْحَابَهُ أَنْ يَرْمُلُوا وَأَنْ يَمْشُوا مَا بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ وَكَانَ الْمُشْرِكُونَ مِنَ نَاحِيَةِ الْحِجْرِ فَقَالُوا لَهَؤُلاَءِ أَجْلَدُ مِنْ كَذَا ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களும், அவர்களுடைய தோழர்களும் மக்காவிற்கு வந்தபோது, இணைவைப்பாளர்கள், "யத்ரிபின் காய்ச்சல் அவர்களைப் பலவீனப்படுத்திவிட்டது; அதனால் அவர்கள் மிகவும் அவதிப்பட்டுள்ளனர்" என்று கூறினார்கள்.

அல்லாஹ் இது குறித்து தனது நபிக்கு (ஸல்) அறிவித்தான். எனவே, நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது தோழர்களிடம் வேகமாக (ரம்ல்) நடக்குமாறும், இரு மூலைகளுக்கும் இடையில் (சாதாரண நடையில்) நடக்குமாறும் கட்டளையிட்டார்கள். இணைவைப்பாளர்கள் **ஹிஜ்ர் (இஸ்மாயீல்)** பகுதியில் இருந்தனர்.

அவர்கள், “இவர்கள் (நாம் நினைத்த) இன்னாரை விட வலிமையானவர்கள்” என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَرَبِيٍّ، قَالَ سَأَلَ رَجُلٌ ابْنَ عُمَرَ عَنِ اسْتِلاَمِ الْحَجَرِ، فَقَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ ‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ أَرَأَيْتَ إِنْ زُحِمْتُ عَلَيْهِ أَوْ غُلِبْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ رضى الله عنهما اجْعَلْ أَرَأَيْتَ بِالْيَمَنِ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ ‏.‏
அஸ்-ஸுபைர் பின் அரபி அவர்கள் கூறியதாவது:

"ஒரு மனிதர் இப்னு உமர் (ரலி) அவர்களிடம் ஹஜருல் அஸ்வதைத் தொடுவது பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தொட்டு முத்தமிடுவதை நான் கண்டேன்' என்று கூறினார்கள். அம்மனிதர்: 'ஒருவேளை நான் (கூட்ட) நெரிசலில் சிக்கிக்கொண்டாலோ அல்லது தடுக்கப்பட்டாலோ (என்ன செய்வது)?' என்று கேட்டார். அதற்கு இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள்: 'உமது “என்ன செய்வது” (எனும் கேள்வியை) யமனில் விட்டு வாரும்! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தொட்டு முத்தமிடுவதை நான் கண்டேன்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب اسْتِلاَمِ الرُّكْنَيْنِ فِي كُلِّ طَوَافٍ
ஒவ்வொரு தவாஃபிலும் இரண்டு மூலைகளைத் தொடுதல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ أَبِي رَوَّادٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ الْيَمَانِيَ وَالْحَجَرَ فِي كُلِّ طَوَافٍ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒவ்வொரு தவாஃபிலும் யமனீ மூலையையும் ஹஜருல் அஸ்வதையும் தொட்டு வருவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَسْتَلِمُ إِلاَّ الْحَجَرَ وَالرُّكْنَ الْيَمَانِيَ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஹஜருல் அஸ்வத் மற்றும் யமானி மூலை ஆகியவற்றைத் தவிர (வேறு எதையும்) தொடமாட்டார்கள்.

باب مَسْحِ الرُّكْنَيْنِ الْيَمَانِيَيْنِ
இரண்டு யெமனி மூலைகளைத் தொடுவது
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُ مِنَ الْبَيْتِ إِلاَّ الرُّكْنَيْنِ الْيَمَانِيَيْنِ ‏.‏
சலீம் அவர்கள், தம் தந்தை (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு யமனிய மூலைகளைத் தவிர, அவ்வீட்டின் வேறு எந்தப் பகுதியையும் தொட்டதை நான் கண்டதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَرْكِ اسْتِلاَمِ الرُّكْنَيْنِ الآخَرَيْنِ
மற்ற இரண்டையும் தொடாமல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، وَابْنِ، جُرَيْجٍ وَمَالِكٍ عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عُمَرَ رَأَيْتُكَ لاَ تَسْتَلِمُ مِنَ الأَرْكَانِ إِلاَّ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ الْيَمَانِيَيْنِ ‏.‏ قَالَ لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُ إِلاَّ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ مُخْتَصَرٌ ‏.‏
உபைது பின் ஜுரைஜ் கூறினார்:
நான் இப்னு உமர் (ரலி) அவர்களிடம், "(கஅபாவின்) மூலைகளில் இந்த இரண்டு 'யமானீ' மூலைகளைத் தவிர (வேறெதையும்) தாங்கள் தொடுவதை நான் பார்க்கவில்லையே?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இந்த இரண்டு மூலைகளைத் தவிர (வேறெதையும்) தொடுவதை நான் கண்டதில்லை" என்று கூறினார்கள். (இது சுருக்கப்பட்ட வடிவமாகும்).

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرٍو، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُ مِنْ أَرْكَانِ الْبَيْتِ إِلاَّ الرُّكْنَ الأَسْوَدَ وَالَّذِي يَلِيهِ مِنْ نَحْوِ دُورِ الْجُمَحِيِّينَ ‏.‏
ஸாலிம் அவர்கள் தனது தந்தை (அப்துல்லாஹ் பின் உமர்) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், கருப்புக்கல் மூலையையும், ஜுமஹிய்யீன் என்பவர்களின் வீடுகளின் திசையில் அதற்கு அடுத்துள்ள மூலையையும் தவிர, அந்த இல்லத்தின் வேறு எந்த மூலையையும் தொடவில்லை.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا تَرَكْتُ اسْتِلاَمَ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ مُنْذُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُمَا الْيَمَانِيَ وَالْحَجَرَ فِي شِدَّةٍ وَلاَ رَخَاءٍ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், யமன் மூலை மற்றும் ஹஜருல் அஸ்வத் ஆகிய இந்த இரண்டு மூலைகளையும் தொடுவதை நான் கண்டதிலிருந்து, சிரமமாக இருந்தாலும் சரி, எளிதாக இருந்தாலும் சரி, இவற்றைத் தொடுவதை நான் விட்டதில்லை.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ مَا تَرَكْتُ اسْتِلاَمَ الْحَجَرِ فِي رَخَاءٍ وَلاَ شِدَّةٍ مُنْذُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தொடுவதை நான் கண்டதிலிருந்து, அது எளிதாக இருந்தாலும் சரி அல்லது கடினமாக இருந்தாலும் சரி, நான் அந்தக் கல்லைத் தொடுவதில் தவறியதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى بَعِيرٍ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஹஜ்ஜத்துல் வதாவின் போது ஒட்டகத்தின் மீது (கஅபாவை) தவாஃப் செய்து, வளைந்த நுனியுடைய கைத்தடியால் மூலையைத் தொட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الإِشَارَةِ إِلَى الرُّكْنِ
மூலையை சுட்டிக்காட்டுதல்
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ هِلاَلٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَإِذَا انْتَهَى إِلَى الرُّكْنِ أَشَارَ إِلَيْهِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது வாகனத்தில் இருந்தபடியே (கஅபா) ஆலயத்தைச் சுற்றி வருவார்கள்; (ஹஜருல் அஸ்வத்) மூலையை அடைந்ததும், அதைச் சுட்டிக் காட்டுவார்கள்."

باب قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ ‏}‏
அல்லாஹ் கூறினான்: "ஒவ்வொரு மஸ்ஜிதிற்கும் உங்கள் அலங்காரத்தை எடுத்துச் செல்லுங்கள்"
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ مُسْلِمًا الْبَطِينَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَتِ الْمَرْأَةُ تَطُوفُ بِالْبَيْتِ وَهِيَ عُرْيَانَةٌ تَقُولُ الْيَوْمَ يَبْدُو بَعْضُهُ أَوْ كُلُّهُ وَمَا بَدَا مِنْهُ فَلاَ أُحِلُّهُ قَالَ فَنَزَلَتْ ‏{‏ يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ ‏}‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"பெண்கள் கஃபாவை நிர்வாணமாக வலம் வருவது வழக்கமாக இருந்தது. அப்போது, 'இன்று இதன் சில பகுதியோ அல்லது முழுவதுமோ வெளிப்படும். மேலும், இதிலிருந்து வெளிப்படுவதை நான் அனுமதிக்க மாட்டேன்' என்று கூறுவார்கள். பின்னர், **'யா பனீ ஆதம! குதூ ஸீனதக்கும் இந்த குல்லி மஸ்ஜித்'** (ஆதமுடைய மக்களே! ஒவ்வொரு மஸ்ஜிதுக்கும் உங்கள் அலங்காரத்தை அணிந்து கொள்ளுங்கள்) என்ற வசனம் அருளப்பட்டது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ بَعَثَهُ فِي الْحَجَّةِ الَّتِي أَمَّرَهُ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ فِي رَهْطٍ يُؤَذِّنُ فِي النَّاسِ ‏ ‏ أَلاَ لاَ يَحُجَّنَّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلاَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
இறுதி ஹஜ்ஜிற்கு முன்பு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அபூபக்கர் (ரழி) அவர்களைத் தலைவராக நியமித்த ஹஜ்ஜின் போது, அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள், ஒரு குழுவினருடன் இவரை (அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்களை) மக்களுக்கு அறிவிப்பதற்காக அனுப்பினார்கள்: "இந்த ஆண்டிற்குப் பிறகு எந்த இணைவைப்பாளரும் ஹஜ் செய்யக்கூடாது, மேலும் எவரும் இறையில்லத்தை நிர்வாணமாக வலம் வரக்கூடாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، وَعُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْمُحَرَّرِ بْنِ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جِئْتُ مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ حِينَ بَعَثَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ بِبَرَاءَةَ قَالَ ‏"‏ مَا كُنْتُمْ تُنَادُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ كُنَّا نُنَادِي ‏"‏ إِنَّهُ لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلاَّ نَفْسٌ مُؤْمِنَةٌ وَلاَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَمَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَهْدٌ فَأَجَلُهُ أَوْ أَمَدُهُ إِلَى أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِذَا مَضَتِ الأَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ وَلاَ يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ ‏"‏ ‏.‏ فَكُنْتُ أُنَادِي حَتَّى صَحِلَ صَوْتِي ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ‘பராஅத்’ (ஒப்பந்தத் துறவு) அறிவிப்புடன் மக்காவாசிகளிடம் அலீ இப்னு அபீ தாலிப் (ரழி) அவர்களை அனுப்பியபோது, நான் அவருடன் சென்றேன்."

(அறிவிப்பாளர்) "நீங்கள் என்னவென்று அறிவித்தீர்கள்?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "நாங்கள் (பின்வருமாறு) அறிவித்தோம்:
‘நம்பிக்கை கொண்ட ஆன்மாவைத் தவிர வேறு யாரும் சொர்க்கத்தில் நுழைய மாட்டார்; நிர்வாணமான நிலையில் யாரும் இறையில்லத்தை (கஅபாவை) வலம் வரக்கூடாது; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கும் எவருக்காவதுமிடையே உடன்படிக்கை இருந்தால், அதற்கான காலக்கெடு அல்லது அதன் அவகாசம் நான்கு மாதங்களாகும்; நான்கு மாதங்கள் கடந்துவிட்டால், நிச்சயமாக அல்லாஹ்வும் அவனது தூதரும் இணைவைப்பாளர்களை விட்டும் விலகியவர்கள் (பொறுப்பற்றவர்கள்); மேலும், இவ்வாண்டிற்குப் பிறகு எந்த இணைவைப்பாளரும் ஹஜ் செய்யக்கூடாது.’

எனது குரல் கரகரப்பாகும் வரை நான் (இவற்றை) அறிவித்துக் கொண்டிருந்தேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب أَيْنَ يُصَلِّي رَكْعَتَىِ الطَّوَافِ‏}‏
தவாஃபின் இரண்டு ரக்அத்துகளை எங்கே தொழ வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حِينَ فَرَغَ مِنْ سُبُعِهِ جَاءَ حَاشِيَةَ الْمَطَافِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَلَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الطَّوَّافِينَ أَحَدٌ ‏.‏
அல்-முத்தலிப் பின் அபீ வதாஆ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்களின் ஏழு (தவாஃப் சுற்றுகளை) முடித்தபோது நான் அவர்களைப் பார்த்தேன்; அவர்கள் மதாஃபின் விளிம்பிற்கு வந்து, அவர்களுக்கும் தவாஃப் செய்பவர்களுக்கும் இடையில் எதுவும் இல்லாத நிலையில் இரண்டு ரக்அத்துகள் தொழுதார்கள்."

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ يَعْنِي ابْنَ عُمَرَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَقَالَ ‏{‏ لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ ‏}‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்து, (கஅபா) ஆலயத்தை ஏழு முறை வலம் வந்தார்கள்; பிறகு மகாமுக்கு பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; மேலும் அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கும் இடையில் ஸஃயி செய்தார்கள். மேலும்:

"{லகுத் கான லகும் ஃபீ ரசூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனா}"

'நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதரிடத்தில் உங்களுக்குப் பின்பற்றத்தக்க ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது' என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْقَوْلِ بَعْدَ رَكْعَتَىِ الطَّوَافِ
தவாஃபின் இரண்டு ரக்அத்களுக்குப் பிறகு என்ன சொல்ல வேண்டும்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ، عَنْ شُعَيْبٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْبَيْتِ سَبْعًا رَمَلَ مِنْهَا ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ عِنْدَ الْمَقَامِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَرَأَ ‏{‏ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ‏}‏ وَرَفَعَ صَوْتَهُ يُسْمِعُ النَّاسَ ثُمَّ انْصَرَفَ فَاسْتَلَمَ ثُمَّ ذَهَبَ فَقَالَ ‏"‏ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهَا حَتَّى بَدَا لَهُ الْبَيْتُ فَقَالَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ‏"‏ ‏.‏ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَحَمِدَهُ ثُمَّ دَعَا بِمَا قُدِّرَ لَهُ ثُمَّ نَزَلَ مَاشِيًا حَتَّى تَصَوَّبَتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْمَسِيلِ فَسَعَى حَتَّى صَعِدَتْ قَدَمَاهُ ثُمَّ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَعِدَ فِيهَا ثُمَّ بَدَا لَهُ الْبَيْتُ فَقَالَ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ ذَكَرَ اللَّهَ وَسَبَّحَهُ وَحَمِدَهُ ثُمَّ دَعَا عَلَيْهَا بِمَا شَاءَ اللَّهُ فَعَلَ هَذَا حَتَّى فَرَغَ مِنَ الطَّوَافِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவை ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள். அவற்றில் மூன்று சுற்றுகளில் விரைந்து நடந்தார்கள் (ரம்ல்), நான்கு சுற்றுகளில் (சாதாரணமாக) நடந்தார்கள். பிறகு மகாம் (இப்ராஹீம்) அருகே நின்று இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பிறகு, "வத்தகிதூ மின் மகாம இப்ராஹீம முஸல்லா" (இப்ராஹீம் நின்ற இடத்தை தொழும் இடமாக ஆக்கிக் கொள்ளுங்கள்) என்று ஓதினார்கள். மக்கள் கேட்கும் அளவிற்குத் தம் குரலை உயர்த்தினார்கள்.

பிறகு (கஅபாவை நோக்கித்) திரும்பி, (ஹஜருல் அஸ்வத் கல்லைத்) தொட்டார்கள். பிறகு (ஸஃயீ செய்ய) சென்று, "நப்தஉ பிமா பத்அல்லாஹு" (அல்லாஹ் எதைக் கொண்டு ஆரம்பித்தானோ அதைக் கொண்டே நாமும் ஆரம்பிப்போம்) என்று கூறினார்கள். எனவே, அவர்கள் அஸ்-ஸஃபாவிலிருந்து ஆரம்பித்தார்கள். கஅபா தனக்குத் தெரியும் வரை அதன் மீது ஏறினார்கள். மூன்று முறை கூறினார்கள்: "லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, லஹுல் முல்கு வ லஹுல் ஹம்து, யுஹ்யீ வ யுமீத்து, வ ஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர்" (அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவர் யாருமில்லை. அவன் தனித்தவன். அவனுக்கு இணை யாருமில்லை. ஆட்சியும் அவனுக்கே. புகழும் அவனுக்கே. அவனே உயிர்ப்பிக்கிறான், மரணிக்கச் செய்கிறான். அவன் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றல் உடையவன்).

பிறகு அல்லாஹ்வைப் பெருமைப்படுத்திப் புகழ்ந்தார்கள். பிறகு தமக்கு விதிக்கப்பட்டதை (அல்லாஹ் நாடியதை) துஆ செய்தார்கள். பிறகு நடந்து இறங்கினார்கள். ஓடையின் மையப்பகுதியைத் தம் கால்கள் அடைந்ததும், தம் கால்கள் (மறுபுறம்) மேலேறும் வரை விரைந்து ஓடினார்கள் (ஸயீ செய்தார்கள்). பிறகு மர்வா வரும் வரை நடந்தார்கள். அதன் மீது ஏறினார்கள். பிறகு அவர்களுக்கு கஅபா தென்பட்டது. எனவே, "லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, லஹுல் முல்கு வ லஹுல் ஹம்து, வ ஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர்" (அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவர் யாருமில்லை. அவன் தனித்தவன். அவனுக்கு இணை யாருமில்லை. ஆட்சியும் அவனுக்கே. புகழும் அவனுக்கே. அவன் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றல் உடையவன்) என்று கூறினார்கள். இதை மூன்று முறை கூறினார்கள். பிறகு அல்லாஹ்வை நினைவு கூர்ந்து, அவனைத் துதித்து, புகழ்ந்தார்கள். பிறகு அல்லாஹ் நாடியதை அங்கே துஆ செய்தார்கள். தவாஃபிலிருந்து (ஸஃயீயிலிருந்து) விடுபடும் வரை இவ்வாறே செய்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ سَبْعًا رَمَلَ ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَرَأَ ‏{‏ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ‏}‏ فَصَلَّى سَجْدَتَيْنِ وَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْكَعْبَةِ ثُمَّ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ ‏ ‏ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَابْدَءُوا بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஏழு சுற்றுகள் தவாஃப் செய்தார்கள். (அதில்) மூன்று சுற்றுகள் ரமல் செய்தும் (வேகமாக நடந்தும்), நான்கு சுற்றுகள் (சாதாரணமாக) நடந்தார்கள். பிறகு **"வத்தகிதூ மிம் மகாமி இப்ராஹீம முஸல்லா"** (இப்ராஹீம் நின்ற இடத்தை தொழும் இடமாக ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள்) என்று ஓதி, மகாமைத் தமக்கும் கஅபாவிற்கும் இடையில் வைத்து இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர் அவர்கள் ருக்னை (ஹஜருல் அஸ்வத் மூலையை)த் தொட்டுவிட்டு, வெளியேறி, **"இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத்த மின் ஷஆஇரில்லாஹ்"** (நிச்சயமாக ஸஃபாவும் மர்வாவும் அல்லாஹ்வின் சின்னங்களில் உள்ளவையாகும்) என்று கூறி, "அல்லாஹ் எதைக் கொண்டு ஆரம்பித்தானோ அதைக் கொண்டே (நீங்களும்) ஆரம்பியுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْقِرَاءَةِ فِي رَكْعَتَىِ الطَّوَافِ
தவாஃபின் இரண்டு ரக்அத்களில் ஓத வேண்டியவை
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ الْحِمْصِيُّ، عَنِ الْوَلِيدِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا انْتَهَى إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ قَرَأَ ‏{‏ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ‏}‏ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقَرَأَ فَاتِحَةَ الْكِتَابِ وَ ‏{‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏}‏ وَ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏}‏ ثُمَّ عَادَ إِلَى الرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மஃகாம் இப்ராஹீம் வந்தடைந்தபோது, **“வத்தகிதூ மின் மஃகாமி இப்ராஹீம முஸல்லா”** (இப்ராஹீம் (அலை) நின்ற இடத்தை தொழும் இடமாக நீங்கள் ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள்) என்று ஓதினார்கள். பிறகு அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; அதில் அல்-ஃபாத்திஹாவையும், **“குல் யா அய்யுஹல் காஃபிரூன்”** மற்றும் **“குல் ஹுவல்லாஹு அஹத்”** ஆகியவற்றையும் ஓதினார்கள். பிறகு அவர்கள் (ஹஜருல் அஸ்வத்) மூலைக்குத் திரும்பிச் சென்று அதைத் தொட்டார்கள் (இஸ்தலாம் செய்தார்கள்). பின்னர் அஸ்-ஸஃபாவுக்குப் புறப்பட்டுச் சென்றார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الشُّرْبِ مِنْ زَمْزَمَ
ஸம்ஸம் நீரைக் குடித்தல்
أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَاصِمٌ، وَمُغِيرَةُ، ح وَأَنْبَأَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَاصِمٌ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَرِبَ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ وَهُوَ قَائِمٌ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நின்ற நிலையில் ஸம்ஸம் தண்ணீரைக் குடித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الشُّرْبِ مِنْ زَمْزَمَ قَائِمًا
நின்று கொண்டு ஜம்ஜம் தண்ணீரைக் குடித்தல்
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سَقَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ زَمْزَمَ فَشَرِبَهُ وَهُوَ قَائِمٌ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதருக்கு (ஸல்) ஸம்ஸம் நீரைக் கொடுத்தேன், அவர்கள் அதை நின்றுகொண்டே குடித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب ذِكْرِ خُرُوجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى الصَّفَا مِنَ الْبَابِ الَّذِي يَخْرُجُ مِنْهُ
நபி (ஸல்) அவர்கள் வழக்கமாக வெளியேறும் வாயிலின் வழியாக அஸ்-ஸஃபா மலைக்குச் சென்றார்கள்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا ثُمَّ صَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا مِنَ الْبَابِ الَّذِي يُخْرَجُ مِنْهُ فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ وَأَخْبَرَنِي أَيُّوبُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ سُنَّةٌ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) மக்காவிற்கு வந்தபோது, அவர்கள் கஃபாவை ஏழு முறை வலம் வந்தார்கள், பின்னர் மகாமுக்குப் பின்னால் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர், வழக்கமாக வெளியேறப் பயன்படுத்தப்படும் வாசல் வழியாக அஸ்-ஸஃபாவுக்குச் சென்று, அஸ்-ஸஃபாவுக்கும் அல்-மர்வாவுக்கும் இடையில் ஸஃயி செய்தார்கள்." (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான ஷுஃபா கூறினார்கள்: அம்ர் பின் தீனார் வாயிலாக இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், "இது ஒரு சுன்னத்" என்று கூறியதாக அய்யூப் எனக்கு அறிவித்தார்கள்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب ذِكْرِ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ
அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வா
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَائِشَةَ ‏{‏ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا ‏}‏ قُلْتُ مَا أُبَالِي أَنْ لاَ أَطُوفَ بَيْنَهُمَا ‏.‏ فَقَالَتْ بِئْسَمَا قُلْتَ إِنَّمَا كَانَ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ لاَ يَطُوفُونَ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا كَانَ الإِسْلاَمُ وَنَزَلَ الْقُرْآنُ ‏{‏ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ ‏}‏ الآيَةَ فَطَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَطُفْنَا مَعَهُ فَكَانَتْ سُنَّةً ‏.‏
உர்வா அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் *“ஃபலா ஜுனாஹ அலைஹி அன் யத்தவ்வஃப பிஹிமா”* ('ஆகவே, அவ்விரண்டையும் சுற்றி வருவது அவர் மீது குற்றமாகாது') என்று ஓதிக் காட்டினேன்.

(பிறகு), “அவ்விரண்டுக்கும் இடையே நான் தவாஃப் (சுற்று) செய்யாமல் இருப்பதைப் பற்றி எனக்கு எந்தக் கவலையும் இல்லை” என்று கூறினேன்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “நீர் கூறியது மிகவும் தவறானது! அறியாமைக்கால (ஜாஹிலிய்யா) மக்கள் அவ்விரண்டுக்கும் இடையே தவாஃப் செய்யாதவர்களாக இருந்தனர். ஆனால் இஸ்லாம் வந்து, *“இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத்த மின் ஷஆயிரில்லாஹ்”* ('நிச்சயமாக ஸஃபாவும் மர்வாவும் அல்லாஹ்வின் சின்னங்களில் உள்ளவையாகும்') என்ற குர்ஆன் வசனம் அருளப்பட்டபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தவாஃப் செய்தார்கள். நாங்களும் அவர்களுடன் தவாஃப் செய்தோம். எனவே அது ஒரு வழிமுறையாக (சுன்னத்) ஆகிவிட்டது.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ شُعَيْبٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ، عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا ‏}‏ فَوَاللَّهِ مَا عَلَى أَحَدٍ جُنَاحٌ أَنْ لاَ يَطُوفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ بِئْسَمَا قُلْتَ يَا ابْنَ أُخْتِي إِنَّ هَذِهِ الآيَةَ لَوْ كَانَتَ كَمَا أَوَّلْتَهَا كَانَتْ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا وَلَكِنَّهَا نَزَلَتْ فِي الأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمُوا كَانُوا يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ الطَّاغِيَةِ الَّتِي كَانُوا يَعْبُدُونَ عِنْدَ الْمُشَلَّلِ وَكَانَ مَنْ أَهَلَّ لَهَا يَتَحَرَّجُ أَنْ يَطُوفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَلَمَّا سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا ‏}‏ ثُمَّ قَدْ سَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الطَّوَافَ بَيْنَهُمَا فَلَيْسَ لأَحَدٍ أَنْ يَتْرُكَ الطَّوَافَ بِهِمَا ‏.‏
உர்வா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம் கண்ணியமிக்க அல்லாஹ்வின் வார்த்தைகளான, **"ஃபலா ஜுனாஹ அலைஹி அன் யத்தவ் வஃப பிஹிமா"** ('எனவே, கஅபா ஆகிய அந்த இல்லத்திற்கு ஹஜ் அல்லது உம்ரா செய்பவர், ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையே சுற்றுவதில் அவர் மீது எந்தக் குற்றமும் இல்லை') என்பது பற்றிக் கேட்டேன். மேலும் (நான்), "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! ஒருவர் ஸஃபாவுக்கும் மர்வாவுக்கும் இடையில் சுற்றவில்லை என்றால், அவர் மீது எந்தக் குற்றமும் இல்லை" என்று கூறினேன்.

அதற்கு ஆயிஷா (ரலி) கூறினார்கள்: "என் சகோதரியின் மகனே! நீர் கூறியது மிகவும் தவறாகும்! இந்த இறைவசனம் நீர் விளக்கியது போல் இருந்திருந்தால், 'ஒருவர் அவற்றுக்கு இடையே சுற்றாவிட்டால் அவர் மீது எந்தக் குற்றமும் இல்லை' என்று (வசனம்) இருந்திருக்கும். ஆனால் இது அன்சாரிகள் சம்பந்தமாக அருளப்பட்டது. அவர்கள் (இஸ்லாத்தை ஏற்பதற்கு முன்பு), 'அல்-முஷல்லல்' என்னுமிடத்தில் அவர்கள் வழிபட்டு வந்த 'மனாத்' என்ற சிலைக்காக (தாகூத்) இஹ்ராம் கட்டுபவர்களாக இருந்தார்கள். அவ்வாறு இஹ்ராம் கட்டுபவர்கள், ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையே சுற்றுவதைப் பாவமாகக் கருதித் தவிர்த்து வந்தனர்.

அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அதுபற்றிக் கேட்டபோது, கண்ணியமிக்க அல்லாஹ் (பின்வரும்) இறைவசனத்தை அருளினான்:

**"இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத்த மின் ஷஆஇரில்லாஹ் ஃபமன் ஹஜ்ஜல் பைத்த அவிஃதமர ஃபலா ஜுனாஹ அலைஹி அன் யத்தவ் வஃப பிஹிமா"**

('நிச்சயமாக ஸஃபாவும், மர்வாவும் அல்லாஹ்வின் சின்னங்களில் உள்ளவையாகும். எனவே, அந்த இல்லத்திற்கு ஹஜ் அல்லது உம்ரா செய்பவர், அவற்றுக்கு இடையே சுற்றுவதை மேற்கொள்வதில் அவர் மீது எந்தக் குற்றமும் இல்லை').

பிறகு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்விரண்டிற்கும் இடையே சுற்றுவதை வழிமுறையாக (சுன்னத்) ஆக்கினார்கள். எனவே அவ்விரண்டிற்கும் இடையே சுற்றுவதைக் கைவிட எவருக்கும் உரிமையில்லை."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ خَرَجَ مِنَ الْمَسْجِدِ وَهُوَ يُرِيدُ الصَّفَا وَهُوَ يَقُولُ ‏ ‏ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அவர் (ஸல்) பள்ளிவாசலிலிருந்து வெளியேறி அஸ்-ஸஃபாவை நோக்கிச் சென்றபோது, 'அல்லாஹ் எதைக் கொண்டு ஆரம்பித்தானோ, அதைக் கொண்டு நாமும் ஆரம்பிப்போம்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا جَابِرٌ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الصَّفَا وَقَالَ ‏"‏ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَرَأَ ‏"‏ ‏{‏ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்-ஸஃபாவிற்குச் சென்று, 'அல்லாஹ் எதைக் கொண்டு ஆரம்பித்தானோ அதைக் கொண்டே நாமும் ஆரம்பிப்போம்' என்று கூறினார்கள். பின்னர் அவர்கள், 'இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத மின் ஷஐரில்லாஹ்' (நிச்சயமாக அஸ்-ஸஃபாவும் அல்-மர்வாகும் அல்லாஹ்வின் சின்னங்களில் உள்ளவையாகும்) என்று ஓதினார்கள்."

باب مَوْضِعِ الْقِيَامِ عَلَى الصَّفَا
அஸ்-ஸஃபாவில் எங்கே நிற்க வேண்டும்
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا جَابِرٌ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَقِيَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا نَظَرَ إِلَى الْبَيْتِ كَبَّرَ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா) ஆலயத்தைப் பார்க்குமளவு அஸ்-ஸஃபா மீது ஏறி, பிறகு தக்பீர் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّكْبِيرِ عَلَى الصَّفَا
அஸ்-ஸஃபா மீது தக்பீர்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا وَقَفَ عَلَى الصَّفَا يُكَبِّرُ ثَلاَثًا وَيَقُولُ ‏ ‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ‏ ‏ ‏.‏ يَصْنَعُ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ وَيَدْعُو وَيَصْنَعُ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ ذَلِكَ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்-ஸஃபா மீது நின்றபோது, மூன்று முறை தக்பீர் கூறிவிட்டு, "லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, லஹுல் முல்க்கு வ லஹுல் ஹம்து, வ ஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர்" (அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவர் யாருமில்லை, அவன் தனித்தவன், அவனுக்கு யாதொரு இணையுமில்லை. அவனுக்கே ஆட்சியுரிமையானது, அவனுக்கே எல்லாப் புகழும் உரியது. அவன் எல்லாவற்றின் மீதும் ஆற்றலுள்ளவன்) என்று கூறினார்கள். இதை அவர்கள் மூன்று முறை செய்தார்கள்; (இவற்றுக்கிடையே) பிரார்த்தனை செய்தார்கள். அல்-மர்வாவிலும் அவ்வாறே செய்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّهْلِيلِ عَلَى الصَّفَا
அஸ்-ஸஃபா மலையின் மீது தஹ்லீல்
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ، يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا، عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَقَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الصَّفَا يُهَلِّلُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَدْعُو بَيْنَ ذَلِكَ ‏.‏
ஜாபிர் (ரலி) அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ் பற்றி அறிவிப்பதாவது:

“நபி (ஸல்) அவர்கள் அஸ்-ஸஃபா மீது நின்று, அல்லாஹ்வின் தஹ்லீலை (லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்) கூறி, அதற்கிடையே துஆவும் செய்தார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الذِّكْرِ وَالدُّعَاءِ عَلَى الصَّفَا
அஸ்-ஸஃபா மீது நினைவுகூறலும் பிரார்த்தனையும்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ، ‏{‏ عَبْدِ ‏}‏ الْحَكَمِ عَنْ شُعَيْبٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْبَيْتِ سَبْعًا رَمَلَ مِنْهَا ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ عِنْدَ الْمَقَامِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَقَرَأَ ‏{‏ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ‏}‏ وَرَفَعَ صَوْتَهُ يُسْمِعُ النَّاسَ ثُمَّ انْصَرَفَ فَاسْتَلَمَ ثُمَّ ذَهَبَ فَقَالَ ‏"‏ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهَا حَتَّى بَدَا لَهُ الْبَيْتُ وَقَالَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ‏"‏ ‏.‏ وَكَبَّرَ اللَّهَ وَحَمِدَهُ ثُمَّ دَعَا بِمَا قُدِّرَ لَهُ ثُمَّ نَزَلَ مَاشِيًا حَتَّى تَصَوَّبَتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْمَسِيلِ فَسَعَى حَتَّى صَعِدَتْ قَدَمَاهُ ثُمَّ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَعِدَ فِيهَا ثُمَّ بَدَا لَهُ الْبَيْتُ فَقَالَ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ ذَكَرَ اللَّهَ وَسَبَّحَهُ وَحَمِدَهُ ثُمَّ دَعَا عَلَيْهَا بِمَا شَاءَ اللَّهُ فَعَلَ هَذَا حَتَّى فَرَغَ مِنَ الطَّوَافِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா) இல்லத்தை ஏழு முறை வலம் வந்தார்கள். அவற்றில் மூன்று சுற்றுகளில் (ரம்ல் செய்து) விரைந்து நடந்தார்கள்; நான்கு சுற்றுகளில் (சாதாரணமாக) நடந்தார்கள். பிறகு, அவர்கள் மஃகாம் (இப்ராஹீம்) அருகே நின்று இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். அப்போது **'வத்தகிதூ மின் மகாமி இப்ராஹீம முஸல்லா'** (இப்ராஹீம் நின்ற இடத்தை நீங்கள் தொழும் இடமாக ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள் - 2:125) என்று ஓதினார்கள். மக்கள் செவியுறும் விதமாகத் தங்கள் குரலை உயர்த்தினார்கள்.

பிறகு, அவர்கள் திரும்பிச் சென்று (ஹஜருல் அஸ்வதைத்) தொட்டுவிட்டு, பிறகு (சஃபாவை நோக்கிச்) சென்றார்கள். **'நப்தஉ பிமா பதஅல்லாஹு பிஹி'** (அல்லாஹ் எதைக் கொண்டு ஆரம்பித்தானோ அதைக் கொண்டே நாமும் ஆரம்பிப்போம்) என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே, அவர்கள் அஸ்-ஸஃபாவிலிருந்து ஆரம்பித்தார்கள். (கஅபா) இல்லம் தமக்குத் தெரியும் வரை அதன் மீது ஏறினார்கள். மூன்று முறை கூறினார்கள்:

**'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, லஹுல் முல்கு வ லஹுல் ஹம்து, யுஹ்யீ வ யுமீது, வ ஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர்'**
(அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை; அவன் தனித்தவன்; அவனுக்கு இணை துணை இல்லை; ஆட்சியும் அவனுக்கே; புகழும் அவனுக்கே; அவனே உயிர்ப்பிக்கிறான்; மரணிக்கச் செய்கிறான்; அவன் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றலுள்ளவன்).

மேலும் அல்லாஹ்வின் பெருமையை முழங்கி (தக்பீர் கூறி), அவனைப் புகழ்ந்தார்கள்; பிறகு தங்களுக்குக் கிடைத்த வாய்ப்பில் (அவற்றுக்கிடையே) பிரார்த்தனை செய்தார்கள். பிறகு நடந்து கீழே இறங்கி, (பள்ளத்தாக்கின்) ஓடைப் பகுதியில் தங்கள் கால்கள் பதியும் (சமதளத்தை அடையும்) வரை சென்றார்கள்; பிறகு (மறுபுறம்) தங்கள் கால்கள் மேலேறும் வரை விரைந்து சென்றார்கள் (சயீ செய்தார்கள்). பின்னர் அவர்கள் அல்-மர்வாவுக்கு வரும் வரை நடந்து, அதன் மீது ஏறினார்கள். (கஅபா) இல்லம் தென்பட்டபோது கூறினார்கள்:

**'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, லஹுல் முல்கு வ லஹுல் ஹம்து, வ ஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர்'**
(அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை; அவன் தனித்தவன்; அவனுக்கு இணை துணை இல்லை; ஆட்சியும் அவனுக்கே; புகழும் அவனுக்கே; அவன் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றலுள்ளவன்).

இதை மூன்று முறை கூறினார்கள். பின்னர் அல்லாஹ்வை நினைவு கூர்ந்து, அவனைத் துதித்து, புகழ்ந்து, பிறகு அதன் மீது அல்லாஹ் நாடியதை பிரார்த்தனை செய்தார்கள். (சயீ எனும்) தவாஃபை முடிக்கும் வரை இவ்வாறு செய்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الطَّوَافِ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ عَلَى الرَّاحِلَةِ
சஃபா மற்றும் மர்வா மலைகளுக்கு இடையே வாகனத்தில் சஅயீ செய்தல்
أَخْبَرَنِي عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى رَاحِلَتِهِ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِيَرَاهُ النَّاسُ وَلِيُشْرِفَ وَلِيَسْأَلُوهُ إِنَّ النَّاسَ غَشُوهُ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் விடைபெறும் ஹஜ்ஜின்போது, மக்கள் தம்மைப் பார்ப்பதற்கும், தாம் அவர்களைப் பார்ப்பதற்கும், அவர்கள் தம்மிடம் கேள்விகள் கேட்பதற்கும் ஏதுவாக, தமது வாகனத்தில் இருந்தவாறே கஅபாவைத் தவாஃப் செய்தார்கள்; அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கிடையேயும் சென்றார்கள். ஏனெனில், மக்கள் அவர்களைச் சூழ்ந்திருந்தனர்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْمَشْىِ بَيْنَهُمَا
அவர்களுக்கிடையே நடந்து செல்லுதல்
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ جُمْهَانَ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يَمْشِي بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقَالَ إِنْ أَمْشِي فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي وَإِنْ أَسْعَى فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْعَى ‏.‏
கஸீர் பின் ஜும்ஹான் அறிவித்ததாவது:

நான் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கு இடையில் நடந்து செல்வதைப் பார்த்தேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நடந்து செல்வதை நான் பார்த்ததால் நான் நடந்து செல்கிறேன், மேலும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் விரைந்து செல்வதை நான் பார்த்ததால் நான் விரைந்து செல்கிறேன்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا الثَّوْرِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ وَذَكَرَ نَحْوَهُ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ وَأَنَا شَيْخٌ، كَبِيرٌ ‏.‏
ஸயீத் பின் ஜுபைர் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நான் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களைப் பார்த்தேன், மேலும் அவர்கள் இதைப் போன்றே ஒன்றைக் குறிப்பிட்டார்கள்; ஆனால், 'மேலும் நான் ஒரு முதியவன்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرَّمَلِ بَيْنَهُمَا
அவற்றுக்கிடையே வேகமாக நடத்தல் (ரமல்)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ يَسَارٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ سَأَلُوا ابْنَ عُمَرَ هَلْ رَأَيْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَمَلَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقَالَ كَانَ فِي جَمَاعَةٍ مِنَ النَّاسِ فَرَمَلُوا فَلاَ أُرَاهُمْ رَمَلُوا إِلاَّ بِرَمَلِهِ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம், “ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ‘ரமல்’ (வேகமாக நடத்தல்) செய்ததை நீங்கள் பார்த்தீர்களா?” என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், “நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மக்கள் கூட்டத்தில் இருந்தார்கள்; அவர்களும் (மக்களும்) வேகமாக நடந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் வேகமாக நடந்த காரணத்தினால் அன்றி, அவர்கள் அவ்வாறு வேகமாக நடந்தார்கள் என்று நான் கருதவில்லை” என்று கூறினார்கள்.

باب السَّعْىِ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ
அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கு இடையே ஸஃயீ செய்தல்
أَخْبَرَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ إِنَّمَا سَعَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِيُرِيَ الْمُشْرِكِينَ قُوَّتَهُ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள், தாம் வலிமையானவர் என்பதை இணைவைப்பாளர்களுக்குக் காண்பிப்பதற்காக ஸஃபாவிற்கும் மர்வாவிற்கும் இடையில் வேகமாக நடந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب السَّعْىِ فِي بَطْنِ الْمَسِيلِ
பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதியில் ஸயீ
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ بُدَيْلٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ، عَنِ امْرَأَةٍ، قَالَتْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْعَى فِي بَطْنِ الْمَسِيلِ وَيَقُولُ ‏ ‏ لاَ يُقْطَعُ الْوَادِي إِلاَّ شَدًّا ‏ ‏ ‏.‏
ஷைபாவின் மகள் ஸஃபிய்யா (ரழி) அவர்கள், ஒரு பெண்மணி கூறியதாக அறிவிக்கிறார்கள்:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஓடைப் படுகையில் விரைந்து செல்வதைப் பார்த்தேன். அப்போது அவர்கள், 'வேகமாக ஓடித்தான் இந்த ஓடையைக் கடக்க வேண்டும்' என்று கூறிக்கொண்டிருந்தார்கள்."

باب مَوْضِعِ الْمَشْىِ
நடக்க வேண்டிய இடம்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، رضى الله عنهما أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا نَزَلَ مِنَ الصَّفَا مَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْوَادِي سَعَى حَتَّى يَخْرُجَ مِنْهُ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'அஸ்-ஸஃபா'விலிருந்து இறங்கி வரும்போது, பள்ளத்தாக்கின் அடிவாரத்தை அடையும் வரை நடந்து செல்வார்கள், பிறகு அதிலிருந்து வெளியே வரும் வரை வேகமாகச் செல்வார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَوْضِعِ الرَّمَلِ
ஒருவர் விரைந்து செல்ல வேண்டிய இடம்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ لَمَّا تَصَوَّبَتْ قَدَمَا رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَطْنِ الْوَادِي رَمَلَ حَتَّى خَرَجَ مِنْهُ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கால்கள் பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதியை அடைந்ததும், அதிலிருந்து வெளியேறும் வரை அவர்கள் விரைந்து சென்றார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا جَابِرٌ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ - يَعْنِي - عَنِ الصَّفَا حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي الْوَادِي رَمَلَ حَتَّى إِذَا صَعِدَ مَشَى ‏.‏
ஜாபிர் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்-ஸஃபாவிலிருந்து இறங்கினார்கள். அவர்களது கால்கள் பள்ளத்தாக்கில் பதிந்ததும் மேலே ஏறும்வரை வேகமாக ஓடினார்கள் (ரமல் செய்தார்கள்). மேலே ஏறியதும் நடந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَوْضِعِ الْقِيَامِ عَلَى الْمَرْوَةِ
அல்-மர்வாவில் ஒருவர் நிற்க வேண்டிய இடம்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ، عَنْ شُعَيْبٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَرْوَةَ فَصَعِدَ فِيهَا ثُمَّ بَدَا لَهُ الْبَيْتُ فَقَالَ ‏ ‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ ذَكَرَ اللَّهَ وَسَبَّحَهُ وَحَمِدَهُ ثُمَّ دَعَا بِمَا شَاءَ اللَّهُ فَعَلَ هَذَا حَتَّى فَرَغَ مِنَ الطَّوَافِ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-மர்வாவுக்கு வந்து, அதன் மீது ஏறினார்கள். அப்போது அவர்களுக்கு (கஅபா) ஆலயம் தென்பட்டது. உடனே அவர்கள்: "லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, லஹுல் முல்கு வ லஹுல் ஹம்து, வ ஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர் (அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவர் வேறு யாருமில்லை, அவன் தனித்தவன், அவனுக்கு யாதொரு இணையுமில்லை. ஆட்சி அவனுக்கே உரியது, புகழ் அனைத்தும் அவனுக்கே. மேலும் அவன் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றலுடையவன்)" என்று கூறினார்கள். இவ்வாறு மூன்று முறை கூறினார்கள். பிறகு அல்லாஹ்வை நினைவு கூர்ந்து, அவனைத் துதித்து, புகழ்ந்துரைத்தார்கள். பிறகு அல்லாஹ் நாடியதை (கேட்டு) பிரார்த்தித்தார்கள். தவாஃபை (ஸஃயீயை) முடிக்கும் வரை இவ்வாறு செய்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّكْبِيرِ عَلَيْهَا
அதன் மேலே தக்பீர் (அல்-மர்வா)
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَهَبَ إِلَى الصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهَا حَتَّى بَدَا لَهُ الْبَيْتُ ثُمَّ وَحَّدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ ‏ ‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ‏ ‏ ‏.‏ ثُمَّ مَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ سَعَى حَتَّى إِذَا صَعِدَتْ قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَيْهَا كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى قَضَى طَوَافَهُ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்-ஸஃபாவுக்குச் சென்று, கஅபா தமக்குத் தென்படும் வரை அதன் மீது ஏறினார்கள். பிறகு கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ்வை ஒருமைப்படுத்தினார்கள்; அவனது பெருமையை எடுத்துரைத்தார்கள். மேலும் இவ்வாறு கூறினார்கள்:

“லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, லஹுல் முல்கு வ லஹுல் ஹம்து, யுஹ்யீ வ யுமீது, வ ஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர்”

(அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவர் வேறு யாருமில்லை, அவன் தனித்தவன். அவனுக்கு யாதொரு இணையுமில்லை. ஆட்சியெல்லாம் அவனுக்கே உரியது, புகழனைத்தும் அவனுக்கே உரியது. அவனே உயிர் கொடுக்கிறான், அவனே மரணிக்கச் செய்கிறான். மேலும் அவன் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றலுள்ளவன்).

பிறகு நடந்தார்கள். (பள்ளத்தாக்கில்) தமது கால்கள் இறங்கியபோது (வேகமாக) ஓடினார்கள்; (மறுபுறம்) தமது கால்கள் மேலேறியதும் நடந்தார்கள். இறுதியில் அல்-மர்வாவிற்கு வந்து, அங்கும் அஸ்-ஸஃபாவில் செய்தது போலவே செய்தார்கள். இவ்வாறு தமது தவாஃபை (ஸஃயை) முடித்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب كَمْ طَوَافُ الْقَارِنِ وَالْمُتَمَتِّعِ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏}‏
ஹஜ் அல்-கிரான் மற்றும் ஹஜ் தமத்து செய்பவர்கள் அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வா இடையே எத்தனை முறை செல்ல வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا، يَقُولُ لَمْ يَطُفِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ إِلاَّ طَوَافًا وَاحِدًا ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) கூறினார்கள்:
"நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களும், அவர்களின் தோழர்களும் (ரழி) அஸ்-ஸஃபாவுக்கும் அல்-மர்வாவுக்கும் இடையில் ஒரே ஒரு முறை மட்டுமே ஸயீ செய்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب أَيْنَ يُقَصِّرُ الْمُعْتَمِرُ‏}‏
உம்ரா செய்யும் யாத்ரீகர் எங்கே தனது முடியை வெட்ட வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، أَنَّ طَاوُسًا، أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ عَنْ مُعَاوِيَةَ، أَنَّهُ قَصَّرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِشْقَصٍ فِي عُمْرَةٍ عَلَى الْمَرْوَةِ ‏.‏
முஆவியா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அவர்கள் உம்ராவின் போது மர்வாவில் வைத்து, ஓர் அம்பின் முனையால் நபி (ஸல்) அவர்களின் முடியைக் கத்தரித்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، قَالَ قَصَّرْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمَرْوَةِ بِمِشْقَصِ أَعْرَابِيٍّ ‏.‏
முஆவியா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் அல்-மர்வா எனும் இடத்தில் ஒரு கிராமவாசியின் அம்பின் முனையால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முடியைக் கத்தரித்தேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب كَيْفَ يُقَصِّرُ‏
எவ்வாறு அது வெட்டப்பட வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، قَالَ أَخَذْتُ مِنْ أَطْرَافِ شَعْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمِشْقَصٍ كَانَ مَعِي بَعْدَ مَا طَافَ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فِي أَيَّامِ الْعَشْرِ ‏.‏ قَالَ قَيْسٌ وَالنَّاسُ يُنْكِرُونَ هَذَا عَلَى مُعَاوِيَةَ ‏.‏
முஆவியா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (துல் ஹஜ்) பத்து நாட்களில், கஅபாவை தவாஃப் செய்து, அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கிடையில் சயீ செய்த பிறகு, என்னிடம் இருந்த ஒரு அம்பின் முனையால் அவர்களின் முடியின் நுனிகளிலிருந்து நான் சிறிதளவு வெட்டினேன்."

கைஸ் கூறினார்: "மக்கள் அதற்காக முஆவியா (ரழி) அவர்களைக் கண்டித்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا يَفْعَلُ مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَأَهْدَى
ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்து, தன்னுடன் ஹத்யை கொண்டு வந்துள்ள ஒருவர் என்ன செய்ய வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، عَنْ يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ آدَمَ - عَنْ سُفْيَانَ، - وَهُوَ ابْنُ عُيَيْنَةَ - قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ نُرَى إِلاَّ الْحَجَّ - قَالَتْ - فَلَمَّا أَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ قَالَ ‏ ‏ مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُقِمْ عَلَى إِحْرَامِهِ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيَحْلِلْ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"ஹஜ்ஜைத் தவிர வேறு எந்த நோக்கமும் இன்றி நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். அவர்கள் (கஃபா) இல்லத்தை வலம் வந்து, அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கிடையில் சுற்றியபோது, 'தம்முடன் பலிப்பிராணியை (ஹத்யு) வைத்திருப்பவர், இஹ்ராமிலேயே நிலைத்திருக்கட்டும்; தம்முடன் பலிப்பிராணியை (ஹத்யு) கொண்டிராதவர், இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடட்டும்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا يَفْعَلُ مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَأَهْدَى
ஒரு நபர் தன்னுடன் ஹத்யை கொண்டு வந்திருக்கும் நிலையில் உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் கட்டியிருந்தால் அவர் என்ன செய்ய வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُوَيْدٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَأَهْدَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَلَمْ يُهْدِ فَلْيَحْلِلْ وَمَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ فَأَهْدَى فَلاَ يَحِلَّ وَمَنْ أَهَلَّ بِحَجَّةٍ فَلْيُتِمَّ حَجَّهُ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَكُنْتُ مِمَّنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ்ஜத்துல் விதாவுக்காகப் புறப்பட்டோம். எங்களில் சிலர் ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்திருந்தனர்; மேலும் சிலர் உம்ராவுக்காக இஹ்ராம் அணிந்து, ஹதியையும் கொண்டு வந்திருந்தனர். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'உம்ராவுக்காக இஹ்ராம் அணிந்து ஹதியைக் கொண்டு வராதவர், தம் இஹ்ராமைக் களைந்துவிடட்டும். உம்ராவுக்காக இஹ்ராம் அணிந்து ஹதியையும் கொண்டு வந்தவர், தம் இஹ்ராமைக் களைய வேண்டாம். ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிந்தவர் தம் ஹஜ்ஜை நிறைவு செய்யட்டும்.' நானும் உம்ராவுக்காக இஹ்ராம் அணிந்திருந்தவர்களில் ஒருவராக இருந்தேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، قَالَتْ قَدِمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ فَلَمَّا دَنَوْنَا مِنْ مَكَّةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيَحْلِلْ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُقِمْ عَلَى إِحْرَامِهِ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَتْ وَكَانَ مَعَ الزُّبَيْرِ هَدْىٌ فَأَقَامَ عَلَى إِحْرَامِهِ وَلَمْ يَكُنْ مَعِي هَدْىٌ فَأَحْلَلْتُ فَلَبِسْتُ ثِيَابِي وَتَطَيَّبْتُ مِنْ طِيبِي ثُمَّ جَلَسْتُ إِلَى الزُّبَيْرِ فَقَالَ اسْتَأْخِرِي عَنِّي ‏.‏ فَقُلْتُ أَتَخْشَى أَنْ أَثِبَ عَلَيْكَ
அஸ்மா பின்த் அபீ பக்ர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நாங்கள் ஹஜ்ஜுக்காக தல்பியா கூறிக்கொண்டிருந்த நிலையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் வந்தோம். நாங்கள் மக்காவை நெருங்கியபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யாரிடம் ஹதீ இல்லையோ, அவர் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டுக்கொள்ளட்டும். யாரிடம் ஹதீ உள்ளதோ, அவர் இஹ்ராமிலேயே நீடிக்கட்டும்.' அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் தம்முடன் ஹதீயை வைத்திருந்ததால் அவர்கள் இஹ்ராமிலேயே நீடித்தார்கள், ஆனால் என்னிடம் ஹதீ இருக்கவில்லை. அதனால் நான் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு, **என் ஆடைகளை அணிந்துகொண்டு**, என்னுடைய வாசனைத் திரவியங்களில் சிலவற்றைப் பூசிக்கொண்டேன். பிறகு நான் அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்களுடன் அமர்ந்தேன். அப்போது அவர்கள், "என்னை விட்டு விலகிப் போ" என்று கூறினார்கள். நான், 'நான் உங்கள் மீது பாய்ந்துவிடுவேன் என்று அஞ்சுகிறீர்களா?' என்று கேட்டேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْخُطْبَةِ قَبْلَ يَوْمِ التَّرْوِيَةِ
தர்வியா நாளுக்கு முந்தைய குத்பா
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى أَبِي قُرَّةَ مُوسَى بْنِ طَارِقٍ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حِينَ رَجَعَ مِنْ عُمْرَةِ الْجِعِرَّانَةِ بَعَثَ أَبَا بَكْرٍ عَلَى الْحَجِّ فَأَقْبَلْنَا مَعَهُ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْعَرْجِ ثَوَّبَ بِالصُّبْحِ ثُمَّ اسْتَوَى لِيُكَبِّرَ فَسَمِعَ الرُّغْوَةَ خَلْفَ ظَهْرِهِ فَوَقَفَ عَلَى التَّكْبِيرِ فَقَالَ هَذِهِ رُغْوَةُ نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْجَدْعَاءِ لَقَدْ بَدَا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْحَجِّ فَلَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنُصَلِّيَ مَعَهُ فَإِذَا عَلِيٌّ عَلَيْهَا فَقَالَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ أَمِيرٌ أَمْ رَسُولٌ قَالَ لاَ بَلْ رَسُولٌ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِبَرَاءَةَ أَقْرَؤُهَا عَلَى النَّاسِ فِي مَوَاقِفِ الْحَجِّ ‏.‏ فَقَدِمْنَا مَكَّةَ فَلَمَّا كَانَ قَبْلَ التَّرْوِيَةِ بِيَوْمٍ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ مَنَاسِكِهِمْ حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ رضى الله عنه فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةَ حَتَّى خَتَمَهَا ثُمَّ خَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ مَنَاسِكِهِمْ حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةَ حَتَّى خَتَمَهَا ثُمَّ كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ فَأَفَضْنَا فَلَمَّا رَجَعَ أَبُو بَكْرٍ خَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ إِفَاضَتِهِمْ وَعَنْ نَحْرِهِمْ وَعَنْ مَنَاسِكِهِمْ فَلَمَّا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةَ حَتَّى خَتَمَهَا فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّفْرِ الأَوَّلُ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ كَيْفَ يَنْفِرُونَ وَكَيْفَ يَرْمُونَ فَعَلَّمَهُمْ مَنَاسِكَهُمْ فَلَمَّا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ بَرَاءَةَ عَلَى النَّاسِ حَتَّى خَتَمَهَا ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنُ خُثَيْمٍ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ فِي الْحَدِيثِ وَإِنَّمَا أَخْرَجْتُ هَذَا لِئَلاَّ يُجْعَلَ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ وَمَا كَتَبْنَاهُ إِلاَّ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ لَمْ يَتْرُكْ حَدِيثَ ابْنِ خُثَيْمٍ وَلاَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِلاَّ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ الْمَدِينِيِّ قَالَ ابْنُ خُثَيْمٍ مُنْكَرُ الْحَدِيثِ وَكَأَنَّ عَلِيَّ بْنَ الْمَدِينِيِّ خُلِقَ لِلْحَدِيثِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நபி (ஸல்) அவர்கள் அல்-ஜிஃரானா உம்ராவிலிருந்து திரும்பியபோது, ஹஜ்ஜுக்கு (தலைவராக) அபூபக்ர் (ரலி) அவர்களை அனுப்பினார்கள். நாங்கள் அவர்களுடன் சென்றோம். அவர்கள் 'அல்-அர்ஜ்' என்ற இடத்தில் இருந்தபோது, சுப்ஹு தொழுகைக்காக இகாமத் சொல்லப்பட்டது. அவர்கள் தக்பீர் கூற எழுந்தபோது, தங்களுக்குப் பின்னால் ஓர் ஒட்டகம் உறுமும் சத்தத்தைக் கேட்டார்கள். உடனே (தக்பீர் கூறாமல்) நின்றார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: "இது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் 'அல்-ஜத்ஆ' (காது துணிக்கப்பட்ட) ஒட்டகம் உறுமும் சத்தமாகும். ஹஜ் செய்வதைப் பற்றி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் புதிய முடிவு தோன்றியிருக்கலாம். ஒருவேளை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களே வந்திருக்கலாம். நாம் அவருடன் சேர்ந்து தொழுவோம்."

ஆனால், அந்த ஒட்டகத்தில் இருந்தது அலி (ரலி) அவர்கள். அபூபக்ர் (ரலி) அவர்கள் அவரிடம், "அமீராக (தலைவராக) வந்துள்ளீர்களா? அல்லது தூதுவராகவா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "இல்லை, தூதுவராகத்தான். ஹஜ்ஜின் தங்குமிடங்களில் மக்களுக்கு ஓதிக் காட்டுவதற்காக 'பராஅத்' (துறப்பு அறிவிப்பு) உடன் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை அனுப்பியுள்ளார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

நாங்கள் மக்காவிற்கு வந்தோம். 'தர்வியா' நாளுக்கு ஒரு நாள் முன்பு, அபூபக்ர் (ரலி) அவர்கள் எழுந்து நின்று மக்களிடம் அவர்களின் ஹஜ் கிரியைகளைப் பற்றி உரையாற்றினார்கள். அவர்கள் முடித்ததும், அலி (ரலி) அவர்கள் எழுந்து நின்று, 'பராஅத்'தை மக்களுக்கு முழுவதுமாக ஓதிக் காட்டினார்கள். பிறகு நாங்கள் அவர்களுடன் புறப்பட்டு அரஃபா நாளுக்குச் சென்றோம். அபூபக்ர் (ரலி) அவர்கள் எழுந்து நின்று மக்களிடம் கிரியைகளைப் பற்றி உரையாற்றினார்கள். அவர்கள் முடித்ததும், அலி (ரலி) அவர்கள் எழுந்து நின்று, 'பராஅத்'தை மக்களுக்கு முழுவதுமாக ஓதிக் காட்டினார்கள்.

பின்னர் அறுப்புப் பெருநாளில் (நஹ்ர்), நாங்கள் (இஃபாளா) புறப்பட்டோம். அபூபக்ர் (ரலி) அவர்கள் திரும்பி வந்தபோது, மக்களிடம் அவர்களின் புறப்பாடு (இஃபாளா), பலியிடுதல் மற்றும் கிரியைகள் பற்றி உரையாற்றினார்கள். அவர்கள் முடித்ததும், அலி (ரலி) அவர்கள் எழுந்து நின்று, 'பராஅத்'தை மக்களுக்கு முழுவதுமாக ஓதிக் காட்டினார்கள். 'நஃபர்' (மினாவிலிருந்து புறப்படும்) முதல் நாளில், அபூபக்ர் (ரலி) அவர்கள் எழுந்து நின்று, மக்களிடம் எவ்வாறு (மினாவிலிருந்து) புறப்படுவது, எவ்வாறு கல்லெறிவது என்று கூறி, அவர்களின் கிரியைகளைக் கற்றுக் கொடுத்தார்கள். அவர்கள் முடித்ததும், அலி (ரலி) அவர்கள் எழுந்து நின்று, 'பராஅத்'தை மக்களுக்கு முழுவதுமாக ஓதிக் காட்டினார்கள்.

(குறிப்பு: இமாம் நஸயீ கூறுகிறார்) அபூ அப்துர் ரஹ்மான் ஆகிய நான் கூறுகிறேன்: இப்னு குதைம் ஹதீஸ் அறிவிப்பில் பலமானவர் அல்லர். இப்னு ஜுரைஜ் அவர்கள் அபூ அஸ்-ஸுபைர் அவர்களிடமிருந்து (நேரடியாக) அறிவித்ததாக இது கருதப்படாமல் இருப்பதற்காகவே (இடையில் உள்ள அறிவிப்பாளர்களைக் காட்ட) இதை நான் வெளியிட்டேன். மேலும், நாங்கள் இதை இஸ்ஹாக் பின் இப்ராஹீம் அவர்களிடமிருந்து தவிர வேறு யாரிடமிருந்தும் பதிவு செய்யவில்லை. யஹ்யா பின் சஈத் அல்-கத்தான் அவர்களோ, அப்துர் ரஹ்மான் அவர்களோ இப்னு குதைம் அவர்களின் அறிவிப்புகளைக் கைவிடவில்லை. இருப்பினும், அலி பின் அல்-மதீனீ அவர்கள், "இப்னு குதைம் ஹதீஸில் முன்கர் (நிராகரிக்கப்பட்டவர்)" என்று கூறினார்கள். அலி பின் அல்-மதீனீ அவர்கள் ஹதீஸ் துறைக்காகவே படைக்கப்பட்டவர் போன்று திகழ்ந்தார்கள்.

باب الْمُتَمَتِّعِ مَتَى يُهِلُّ بِالْحَجِّ‏}‏
ஹஜ் அத்-தமத்து செய்யும் யாத்ரீகர் எப்போது ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் நுழைய வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَدِمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَرْبَعٍ مَضَيْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَحِلُّوا وَاجْعَلُوهَا عُمْرَةً ‏"‏ ‏.‏ فَضَاقَتْ بِذَلِكَ صُدُورُنَا وَكَبُرَ عَلَيْنَا فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَحِلُّوا فَلَوْلاَ الْهَدْىُ الَّذِي مَعِي لَفَعَلْتُ مِثْلَ الَّذِي تَفْعَلُونَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَحْلَلْنَا حَتَّى وَطِئْنَا النِّسَاءَ وَفَعَلْنَا مَا يَفْعَلُ الْحَلاَلُ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَجَعَلْنَا مَكَّةَ بِظَهْرٍ لَبَّيْنَا بِالْحَجِّ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் துல்-ஹஜ் மாதத்தின் நான்கு நாட்கள் கழிந்த நிலையில் வந்தோம். நபி (ஸல்) அவர்கள், "இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடுங்கள்; இதை உம்ராவாக ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள். இதனால் எங்கள் நெஞ்சங்கள் சுருங்கிவிட்டன; இது எங்களுக்குப் பெரும் பாரமாக இருந்தது. இச்செய்தி நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு எட்டியதும் அவர்கள் கூறினார்கள்: "மக்களே! இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடுங்கள். என்னுடன் பலிப்பிராணி (ஹத்யு) இல்லாவிட்டால், நீங்கள் செய்வதைப் போன்றே நானும் செய்திருப்பேன்." எனவே நாங்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டோம்; எந்த அளவிற்கென்றால் நாங்கள் பெண்களுடன் உறவு கொண்டோம்; இஹ்ராம் இல்லாதவர் செய்யும் அனைத்தையும் செய்தோம். தர்வியா நாள் வந்தபோது, மக்காவை எங்களுக்குப் பின்புறமாக ஆக்கிக்கொண்டு, ஹஜ்ஜுக்காக தல்பியா கூறினோம்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا ذُكِرَ فِي مِنًى
மினா பற்றி குறிப்பிடப்பட்டவை
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ الدُّؤَلِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِمْرَانَ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ عَدَلَ إِلَىَّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَأَنَا نَازِلٌ، تَحْتَ سَرْحَةٍ بِطَرِيقِ مَكَّةَ فَقَالَ مَا أَنْزَلَكَ تَحْتَ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْتُ أَنْزَلَنِي ظِلُّهَا ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِذَا كُنْتَ بَيْنَ الأَخْشَبَيْنِ مِنْ مِنًى وَنَفَخَ - بِيَدِهِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ - فَإِنَّ هُنَاكَ وَادِيًا يُقَالُ لَهُ السُّرَّبَةُ - وَفِي حَدِيثِ الْحَارِثِ يُقَالُ لَهُ السُّرَرُ - بِهِ سَرْحَةٌ سُرَّ تَحْتَهَا سَبْعُونَ نَبِيًّا ‏ ‏ ‏.‏
முஹம்மத் இப்னு இம்ரான் அல்-அன்சாரி அவர்கள் தனது தந்தை கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:

"நான் மக்கா செல்லும் வழியில் ஒரு பெரிய மரத்தின் அடியில் தங்கியிருந்தபோது, அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் வந்தார்கள். அவர்கள், 'நீங்கள் ஏன் இந்த மரத்தின் அடியில் தங்கியுள்ளீர்கள்?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'அதன் நிழலுக்காக' என்று கூறினேன். அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: நீங்கள் மினாவின் இரு மலைகளுக்கு இடையில் இருந்தால் - மேலும் அவர்கள் தமது கையால் கிழக்கு திசையைச் சுட்டிக்காட்டினார்கள் - அங்கு அஸ்-ஸுரபா என்று அழைக்கப்படும் ஒரு பள்ளத்தாக்கு உள்ளது - அல்-ஹாரிஸ் அவர்களின் அறிவிப்பின்படி: அஸ்-ஸுரர் என்று அழைக்கப்படுகிறது - அதில் ஒரு பெரிய மரம் உள்ளது, அதன் அடியில் எழுபது நபிமார்கள் (அலை) பிறந்தார்கள்." (ளயீஃப்)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ نُعَيْمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُوَيْدٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ الْوَارِثِ، - ثِقَةٌ - قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الأَعْرَجُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُعَاذٍ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمِنًى فَفَتَحَ اللَّهُ أَسْمَاعَنَا حَتَّى إِنْ كُنَّا لَنَسْمَعُ مَا يَقُولُ وَنَحْنُ فِي مَنَازِلِنَا فَطَفِقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعَلِّمُهُمْ مَنَاسِكَهُمْ حَتَّى بَلَغَ الْجِمَارَ فَقَالَ بِحَصَى الْخَذْفِ وَأَمَرَ الْمُهَاجِرِينَ أَنْ يَنْزِلُوا فِي مُقَدَّمِ الْمَسْجِدِ وَأَمَرَ الأَنْصَارَ أَنْ يَنْزِلُوا فِي مُؤَخَّرِ الْمَسْجِدِ ‏.‏
அப்துர் ரஹ்மான் பின் முஆத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மினாவில் எங்களுக்கு உரை நிகழ்த்தினார்கள். நாங்கள் எங்கள் தங்குமிடங்களில் இருந்தபோதும், அவர்கள் கூறுவதைக் கேட்கும் அளவிற்கு அல்லாஹ் எங்கள் செவிப்புலன்களைத் திறந்துவிட்டான். நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்களுக்கு அவர்களின் (ஹஜ்) வழிபாட்டு முறைகளைக் கற்றுக் கொடுக்கத் தொடங்கினார்கள். அவர்கள் ஜும்ரா (கல்லெறியும் இடம்) பற்றி வந்தபோது, 'சுண்டி எறியும் (சிறிய) கற்களைக் கொண்டு (எறியுங்கள்)' என்று கூறினார்கள். மேலும் முஹாஜிர்களை மஸ்ஜித்தின் முன்பகுதியிலும், அன்ஸாரிகளை மஸ்ஜித்தின் பின்பகுதியிலும் தங்குமாறு அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب أَيْنَ يُصَلِّي الإِمَامُ الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ
அத்-தர்வியா நாளில் இமாம் லுஹர் தொழுகையை எங்கு தொழ வேண்டும்?
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلاَّمٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ، عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي بِشَىْءٍ، عَقَلْتَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَيْنَ صَلَّى الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ قَالَ بِمِنًى ‏.‏ فَقُلْتُ أَيْنَ صَلَّى الْعَصْرَ يَوْمَ النَّفْرِ قَالَ بِالأَبْطَحِ ‏.‏
அப்துல் அஸீஸ் பின் ருஃபைஃ அறிவித்தார்கள்:
"நான் அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்களிடம், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து நீங்கள் (நன்கு) அறிந்து வைத்துள்ள ஒன்றைப் பற்றி எனக்குச் சொல்லுங்கள்; யவ்முத் தர்வியா அன்று அவர்கள் லுஹர் தொழுகையை எங்கே தொழுதார்கள்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'மினாவில்' என்று கூறினார்கள். நான், 'யவ்முந் நஃபர் அன்று அவர்கள் அஸர் தொழுகையை எங்கே தொழுதார்கள்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'அல்-அப்தஹ்வில்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْغُدُوِّ مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَةَ
அரஃபாவிற்காக மினாவிலிருந்து (காலையில்) புறப்படுதல்
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ غَدَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَةَ فَمِنَّا الْمُلَبِّي وَمِنَّا الْمُكَبِّرُ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் மினாவிலிருந்து அரஃபாத்திற்குப் புறப்பட்டோம். எங்களில் தல்பியா கூறுபவரும், தக்பீர் கூறுபவரும் இருந்தனர்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ غَدَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَرَفَاتٍ فَمِنَّا الْمُلَبِّي وَمِنَّا الْمُكَبِّرُ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் அரஃபாவிற்குப் புறப்பட்டோம், எங்களில் சிலர் தல்பியா கூறிக் கொண்டிருந்தனர், சிலர் தக்பீர் கூறிக் கொண்டிருந்தனர்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّكْبِيرِ فِي الْمَسِيرِ إِلَى عَرَفَةَ
அரஃபாவுக்குச் செல்லும் வழியில் தக்பீர் கூறுதல்
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْمُلاَئِيُّ، - يَعْنِي أَبَا نُعَيْمٍ الْفَضْلَ بْنَ دُكَيْنٍ - قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الثَّقَفِيُّ، قَالَ قُلْتُ لأَنَسٍ وَنَحْنُ غَادِيَانِ مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَاتٍ مَا كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ فِي التَّلْبِيَةِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْيَوْمِ قَالَ كَانَ الْمُلَبِّي يُلَبِّي فَلاَ يُنْكَرُ عَلَيْهِ وَيُكَبِّرُ الْمُكَبِّرُ فَلاَ يُنْكَرُ عَلَيْهِ ‏.‏
முஹம்மத் பின் அபீபக்ர் அஸ்ஸகஃபீ அறிவித்தார்கள்:

"நாங்கள் மினாவிலிருந்து அரஃபாவிற்குப் புறப்பட்டபோது, நான் அனஸ் (ரழி) அவர்களிடம், 'இந்த நாளில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தல்பியா சொல்வதில் நீங்கள் என்ன செய்வீர்கள்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'தல்பியா கூறுபவர் தல்பியா கூறுவார்; அவரை யாரும் குறை கூற மாட்டார்கள். தக்பீர் கூறுபவர் தக்பீர் கூறுவார்; அவரையும் யாரும் குறை கூற மாட்டார்கள்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّلْبِيَةِ فِيهِ
வழியில் தல்பியா கூறுதல்
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، - وَهُوَ الثَّقَفِيُّ - قَالَ قُلْتُ لأَنَسٍ غَدَاةَ عَرَفَةَ مَا تَقُولُ فِي التَّلْبِيَةِ فِي هَذَا الْيَوْمِ قَالَ سِرْتُ هَذَا الْمَسِيرَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابِهِ وَكَانَ مِنْهُمُ الْمُهِلُّ وَمِنْهُمُ الْمُكَبِّرُ فَلاَ يُنْكِرُ أَحَدٌ مِنْهُمْ عَلَى صَاحِبِهِ ‏.‏
முஹம்மத் பின் அபீ பக்ர் அத்-தகஃபீ அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் அரஃபா நாளன்று காலையில் அனஸ் (ரழி) அவர்களிடம், 'இந்த நாளில் தல்பியா கூறுவதைப் பற்றி நீங்கள் என்ன கூறுகிறீர்கள்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடனும், அவர்களுடைய தோழர்கள் (ரழி) உடனும் இந்த வழியில் பயணித்தேன். அவர்களில் சிலர் தல்பியா கூறினார்கள், சிலர் தக்பீர் கூறினார்கள், அவர்களில் எவரும் மற்றவரைக் குறை கூறவில்லை.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا ذُكِرَ فِي يَوْمِ عَرَفَةَ
அரஃபா நாளைப் பற்றி அறிவிக்கப்பட்டது
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ يَهُودِيٌّ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ لاَتَّخَذْنَاهُ عِيدًا ‏{‏ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ ‏}‏ قَالَ عُمَرُ قَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَاللَّيْلَةَ الَّتِي أُنْزِلَتْ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعَرَفَاتٍ ‏.‏
தாரிக் பின் ஷிஹாப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு யூதர் உமர் (ரழி) அவர்களிடம், "**'அல்யவ்ம அக்மல்து லக்கும் தீனக்கும்'** (இன்று, நான் உங்களுக்காக உங்கள் மார்க்கத்தை முழுமையாக்கிவிட்டேன்) எனும் இந்த வசனம் எங்களுக்கு அருளப்பட்டிருந்தால், நாங்கள் அதை ஒரு பண்டிகையாக (ஈத்) ஆக்கியிருப்போம்" என்று கூறினார்.

உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அது அருளப்பட்ட நாளையும், அது அருளப்பட்ட இரவையும் நான் அறிவேன். நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் அரஃபாவில் இருந்தபோது, ஒரு வெள்ளிக்கிழமை இரவில் அது அருளப்பட்டது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ مَا مِنْ يَوْمٍ أَكْثَرَ مِنْ أَنْ يَعْتِقَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ عَبْدًا أَوْ أَمَةً مِنَ النَّارِ مِنْ يَوْمِ عَرَفَةَ إِنَّهُ لَيَدْنُو ثُمَّ يُبَاهِي بِهِمُ الْمَلاَئِكَةَ وَيَقُولُ مَا أَرَادَ هَؤُلاَءِ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُشْبِهُ أَنْ يَكُونَ يُونُسَ بْنَ يُوسُفَ الَّذِي رَوَى عَنْهُ مَالِكٌ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ், அரஃபா தினத்தில் நரக நெருப்பிலிருந்து ஓர் அடியாரையோ அல்லது ஓர் அடிமைப் பெண்ணையோ விடுதலை செய்வதை விட அதிகமானோரை வேறு எந்த நாளிலும் விடுதலை செய்வதில்லை. நிச்சயமாக அவன் நெருங்கி வருகிறான்; பிறகு வானவர்களிடம் அவர்களைப் பற்றிப் பெருமையாகப் பேசி, 'இவர்கள் என்ன விரும்புகிறார்கள்?' என்று கேட்கிறான்."

அபூ அப்துர் ரஹ்மான் (அந்-நஸாயீ) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இவர், மாலிக் அவர்கள் யாரிடமிருந்து அறிவித்தார்களோ அந்த யூனுஸ் பின் யூசுஃப் போன்று தெரிகிறது. அல்லாஹ்வே மிகவும் அறிந்தவன்."

باب النَّهْىِ عَنْ صَوْمِ، يَوْمِ عَرَفَةَ
அரஃபா நாளில் நோன்பு நோற்பதற்கான தடை
أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ فَضَالَةَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، - وَهُوَ ابْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ - قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُلَىٍّ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ إِنَّ يَوْمَ عَرَفَةَ وَيَوْمَ النَّحْرِ وَأَيَّامَ التَّشْرِيقِ عِيدُنَا أَهْلَ الإِسْلاَمِ وَهِيَ أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ ‏ ‏ ‏.‏
உக்பா பின் ஆமிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அரஃபா நாளும், அறுத்துப் பலியிடும் நாளும், அத்தஷ்ரீக் நாட்களும் இஸ்லாமியர்களான நமது ஈத் (பெருநாள்) ஆகும். அவை உண்பதற்கும் பருகுவதற்கும் உரிய நாட்களாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرَّوَاحِ يَوْمَ عَرَفَةَ
அரஃபா நாளில் (மாலையில்) புறப்படுதல்
أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْهَبُ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، حَدَّثَهُ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَتَبَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَرْوَانَ إِلَى الْحَجَّاجِ بْنِ يُوسُفَ يَأْمُرُهُ أَنْ لاَ، يُخَالِفَ ابْنَ عُمَرَ فِي أَمْرِ الْحَجِّ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ جَاءَهُ ابْنُ عُمَرَ حِينَ زَالَتِ الشَّمْسُ وَأَنَا مَعَهُ فَصَاحَ عِنْدَ سُرَادِقِهِ أَيْنَ هَذَا فَخَرَجَ إِلَيْهِ الْحَجَّاجُ وَعَلَيْهِ مِلْحَفَةٌ مُعَصْفَرَةٌ فَقَالَ لَهُ مَا لَكَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ الرَّوَاحَ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ السُّنَّةَ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ هَذِهِ السَّاعَةَ فَقَالَ لَهُ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ أُفِيضُ عَلَىَّ مَاءً ثُمَّ أَخْرُجُ إِلَيْكَ ‏.‏ فَانْتَظَرَهُ حَتَّى خَرَجَ فَسَارَ بَيْنِي وَبَيْنَ أَبِي فَقُلْتُ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ أَنْ تُصِيبَ السُّنَّةَ فَاقْصُرِ الْخُطْبَةَ وَعَجِّلِ الْوُقُوفَ ‏.‏ فَجَعَلَ يَنْظُرُ إِلَى ابْنِ عُمَرَ كَيْمَا يَسْمَعَ ذَلِكَ مِنْهُ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ ابْنُ عُمَرَ قَالَ صَدَقَ ‏.‏
ஸாலிம் பின் அப்துல்லாஹ் அவர்கள் கூறியதாவது:

அப்துல் மலிக் பின் மர்வான், ஹஜ் விஷயத்தில் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களுக்கு மாறுசெய்ய வேண்டாம் என்று அல்-ஹஜ்ஜாஜ் பின் யூசுஃப் அவர்களுக்கு எழுதினார். அரஃபா நாளில், சூரியன் உச்சியைத் தாண்டிய நேரத்தில் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அவரிடம் (ஹஜ்ஜாஜிடம்) வந்தார்கள்; நானும் அவர்களுடன் இருந்தேன். அவரது கூடாரத்திற்கு அருகே, 'இவர் எங்கே?' என்று சத்தமிட்டார்கள். குங்குமப்பூ சாயமிடப்பட்ட ஆடையை அணிந்தவராக அல்-ஹஜ்ஜாஜ் அவரிடம் வெளியே வந்தார். அவர், 'என்ன விஷயம், அபூ அப்துர் ரஹ்மான் அவர்களே?' என்று கேட்டார். அதற்கு இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், 'நீங்கள் சுன்னாவைப் பின்பற்ற விரும்பினால், (அரஃபாவிற்குப்) புறப்பட வேண்டும்' என்றார்கள். அவர் (ஹஜ்ஜாஜ்), 'இந்த நேரத்திலா?' என்று கேட்டார். அவர் (இப்னு உமர்), 'ஆம்' என்றார்கள். அவர் (ஹஜ்ஜாஜ்), 'நான் என் மீது தண்ணீர் ஊற்றிக்கொள்கிறேன் (குளித்து விடுகிறேன்), பிறகு உங்களிடம் வருகிறேன்' என்றார். எனவே, அவர் (ஹஜ்ஜாஜ்) வரும் வரை இப்னு உமர் (ரழி) காத்திருந்தார்கள். பிறகு அவர் (ஹஜ்ஜாஜ்) எனக்கும் என் தந்தைக்கும் இடையில் நடந்தார். நான் கூறினேன்: 'நீங்கள் சுன்னாவைச் சரியாகப் பின்பற்ற விரும்பினால், குத்பாவைச் சுருக்கிக் கொள்ளுங்கள்; (அரஃபாவில்) நிற்க விரைந்து செல்லுங்கள்.' உடனே ஹஜ்ஜாஜ், இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அதைக் கேட்க வேண்டும் என்பதற்காக அவர்களைப் பார்க்கத் தொடங்கினார். இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அதைக் கவனித்ததும், 'இவர் உண்மையைத்தான் கூறுகிறார்' என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّلْبِيَةِ بِعَرَفَةَ
அரஃபாவில் தல்பியா
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ الأَوْدِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ مَيْسَرَةَ بْنِ حَبِيبٍ، عَنِ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ بِعَرَفَاتٍ فَقَالَ مَا لِي لاَ أَسْمَعُ النَّاسَ يُلَبُّونَ قُلْتُ يَخَافُونَ مِنْ مُعَاوِيَةَ ‏.‏ فَخَرَجَ ابْنُ عَبَّاسٍ مِنْ فُسْطَاطِهِ فَقَالَ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ فَإِنَّهُمْ قَدْ تَرَكُوا السُّنَّةَ مِنْ بُغْضِ عَلِيٍّ ‏.‏
ஸயீத் பின் ஜுபைர் அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அரஃபாவில் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களுடன் இருந்தேன். அவர்கள், 'மக்கள் தல்பியா கூறுவதை நான் ஏன் கேட்கவில்லை?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'அவர்கள் முஆவியா (ரழி) அவர்களுக்குப் பயப்படுகிறார்கள்' என்று கூறினேன். எனவே, இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் தங்கள் கூடாரத்திலிருந்து வெளியே சென்று, "லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக்! இவர்கள் அலி (ரழி) அவர்களின் மீதான வெறுப்பின் காரணமாகவே சுன்னாவைக் கைவிடுகிறார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْخُطْبَةِ بِعَرَفَةَ قَبْلَ الصَّلاَةِ
அரஃபாவில் தொழுகைக்கு முன் கொடுக்கப்படும் குத்பா
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ نُبَيْطٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ عَلَى جَمَلٍ أَحْمَرَ بِعَرَفَةَ قَبْلَ الصَّلاَةِ ‏.‏
நுபைத் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"அரஃபாவில் தொழுகைக்கு முன், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு சிவப்பு ஒட்டகத்தின் மீது உரை நிகழ்த்துவதை நான் கண்டேன்."

باب الْخُطْبَةِ يَوْمَ عَرَفَةَ عَلَى النَّاقَةِ
அரஃபா நாளில் ஒட்டகத்தின் மீது நின்று கொண்டு நிகழ்த்திய குத்பா
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ نُبَيْطٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ يَوْمَ عَرَفَةَ عَلَى جَمَلٍ أَحْمَرَ ‏.‏
ஸலமா பின் நுபைத் அவர்கள் தம் தந்தை (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாத் நாளில் ஒரு சிவப்பு ஒட்டகத்தின் மீது குத்பா நிகழ்த்துவதை நான் கண்டேன்."

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، جَاءَ إِلَى الْحَجَّاجِ بْنِ يُوسُفَ يَوْمَ عَرَفَةَ حِينَ زَالَتِ الشَّمْسُ وَأَنَا مَعَهُ، فَقَالَ الرَّوَاحَ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ السُّنَّةَ ‏.‏ فَقَالَ هَذِهِ السَّاعَةَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ سَالِمٌ فَقُلْتُ لِلْحَجَّاجِ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ أَنْ تُصِيبَ الْيَوْمَ السُّنَّةَ فَاقْصُرِ الْخُطْبَةَ وَعَجِّلِ الصَّلاَةَ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ صَدَقَ ‏.‏
சாலிம் பின் அப்துல்லாஹ் அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

அரஃபா நாளில், சூரியன் உச்சியிலிருந்து சாய்ந்த நேரத்தில் அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் அல்-ஹஜ்ஜாஜ் பின் யூசுஃபிடம் வந்தார்கள், நானும் அவர்களுடன் இருந்தேன். அவர்கள், "நீங்கள் சுன்னாவைப் பின்பற்ற விரும்பினால், நாம் புறப்பட வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அவர், "இந்த நேரத்திலா?" என்று கேட்டார். அவர்கள், "ஆம்" என்றார்கள். சாலிம் அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் அல்-ஹஜ்ஜாஜிடம், 'நீங்கள் சுன்னாவைப் பின்பற்ற விரும்பினால், குத்பாவைச் சுருக்கமாக நிகழ்த்தி, தொழுகையை விரைந்து நிறைவேற்றுங்கள்' என்று கூறினேன்." அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள், 'அவர் உண்மையையே கூறுகிறார்' என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الصَّلاَةَ لِوَقْتِهَا إِلاَّ بِجَمْعٍ وَعَرَفَاتٍ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜம்உ (அல்-முஸ்தலிஃபா) மற்றும் அரஃபாத் தவிர, தொழுகைகளை அவற்றின் உரிய நேரத்தில் தொழுது வந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب رَفْعِ الْيَدَيْنِ فِي الدُّعَاءِ بِعَرَفَةَ
அரஃபாவில் கைகளை உயர்த்தி பிரார்த்தனை செய்தல்
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هُشَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ قَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ كُنْتُ رَدِيفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِعَرَفَاتٍ فَرَفَعَ يَدَيْهِ يَدْعُو فَمَالَتْ بِهِ نَاقَتُهُ فَسَقَطَ خِطَامُهَا فَتَنَاوَلَ الْخِطَامَ بِإِحْدَى يَدَيْهِ وَهُوَ رَافِعٌ يَدَهُ الأُخْرَى ‏.‏
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நான் அரஃபாவில் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (ஒட்டகத்தில்) அமர்ந்திருந்தேன். அவர்கள் துஆவிற்காகத் தம் கைகளை உயர்த்தினார்கள். அப்போது அவர்களுடைய பெண் ஒட்டகம் சாய்ந்தது; அதனால் அதன் கடிவாளம் கீழே விழுந்தது. உடனே அவர்கள் தம்முடைய மற்றொரு கையை உயர்த்தியவாறே, ஒரு கையால் அக்கடிவாளத்தை எடுத்துக்கொண்டார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَتْ قُرَيْشٌ تَقِفُ بِالْمُزْدَلِفَةِ وَيُسَمَّوْنَ الْحُمْسَ وَسَائِرُ الْعَرَبِ تَقِفُ بِعَرَفَةَ فَأَمَرَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقِفَ بِعَرَفَةَ ثُمَّ يَدْفَعُ مِنْهَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ ‏}‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"குறைஷிகள் (ஹஜ்ஜின் போது) அல்-முஸ்தலிஃபாவில் தங்குபவர்களாக இருந்தனர்; அவர்கள் 'அல்-ஹும்ஸ்' என்று அழைக்கப்பட்டனர். ஆனால் ஏனைய அரபியர்கள் அரஃபாவில் தங்குபவர்களாக இருந்தனர். எனவே, உயர்ந்தவனும் அருள் நிறைந்தவனுமாகிய அல்லாஹ், தனது நபிக்கு (ஸல்) அரஃபாவில் தங்குமாறும், பின்னர் அங்கிருந்து புறப்பட்டுச் செல்லுமாறும் கட்டளையிட்டான். சர்வவல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ், **'ஸும்ம அபீழூ மின் ஹைஸு அபாழன் னாஸ்'** (பிறகு, மக்கள் எங்கிருந்து புறப்பட்டுச் செல்கிறார்களோ, அங்கிருந்தே நீங்களும் புறப்பட்டுச் செல்லுங்கள்) என்று அருளினான்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَضْلَلْتُ بَعِيرًا لِي فَذَهَبْتُ أَطْلُبُهُ بِعَرَفَةَ يَوْمَ عَرَفَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَاقِفًا فَقُلْتُ مَا شَأْنُ هَذَا إِنَّمَا هَذَا مِنَ الْحُمْسِ ‏.‏
முஹம்மத் பின் ஜுபைர் பின் முத்இம் (ரழி) அவர்கள் தங்களின் தந்தை (ஜுபைர் பின் முத்இம்) (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

"என்னுடைய ஒட்டகம் ஒன்றைத் தொலைத்துவிட்டேன், எனவே, அரஃபா நாளில் அதைத் தேடி நான் அரஃபாவிற்குச் சென்றேன். அங்கே நபி (ஸல்) அவர்கள் நின்றுகொண்டிருப்பதை நான் கண்டேன். மேலும், 'இவர் இங்கு என்ன செய்கிறார்? இவர் 'ஹும்ஸ்' கூட்டத்தைச் சேர்ந்தவராயிற்றே' என்று கூறினேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ، أَنَّ يَزِيدَ بْنَ شَيْبَانَ، قَالَ كُنَّا وُقُوفًا بِعَرَفَةَ مَكَانًا بَعِيدًا مِنَ الْمَوْقِفِ فَأَتَانَا ابْنُ مِرْبَعٍ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ إِنِّي رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْكُمْ يَقُولُ ‏ ‏ كُونُوا عَلَى مَشَاعِرِكُمْ فَإِنَّكُمْ عَلَى إِرْثٍ مِنْ إِرْثِ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏ ‏ ‏.‏
யஸீத் இப்னு ஷைபான் அவர்கள் கூறினார்கள்:

“நாங்கள் (மக்கள்) நிற்கும் இடத்திலிருந்து வெகு தொலைவில் உள்ள அரஃபாவின் ஓர் இடத்தில் நின்றுகொண்டிருந்தோம். அப்போது இப்னு மிர்பஉ அல்-அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் எங்களிடம் வந்து கூறினார்கள்: ‘நான் உங்களிடம் அனுப்பப்பட்ட அல்லாஹ்வின் தூதரின் தூதராவேன். அவர்கள் (ஸல்) கூறுகிறார்கள்: “உங்கள் வழிபாட்டு இடங்களிலேயே நீங்கள் இருங்கள். ஏனெனில், நீங்கள் உங்கள் தந்தை இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களின் பாரம்பரியத்தில் இருக்கிறீர்கள்.”’”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثَنَا أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ عَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் இப்னு அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்ஜைப் பற்றிக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் "அரஃபா முழுவதும் தங்குமிடமாகும்" என்று கூறினார்கள் எனத் தெரிவித்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فَرْضِ الْوُقُوفِ بِعَرَفَةَ
'அரஃபாவில் நிற்பது கடமையாகும்
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْمَرَ، قَالَ شَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَاهُ نَاسٌ فَسَأَلُوهُ عَنِ الْحَجِّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ الْحَجُّ عَرَفَةُ فَمَنْ أَدْرَكَ لَيْلَةَ عَرَفَةَ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ مِنْ لَيْلَةِ جَمْعٍ فَقَدْ تَمَّ حَجُّهُ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துர்-ரஹ்மான் பின் யமுர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பார்த்தேன், அப்போது மக்கள் அவர்களிடம் வந்து ஹஜ்ஜைப் பற்றிக் கேட்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஹஜ்ஜே அரஃபா தான். யார் ஜம்வு (முஸ்தலிஃபா) இரவில் விடியலுக்கு முன்பு அரஃபா இரவை அடைந்து கொள்கிறாரோ, அவருடைய ஹஜ் முழுமையடைந்து விட்டது.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حِبَّانُ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَاتٍ وَرِدْفُهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَجَالَتْ بِهِ النَّاقَةُ وَهُوَ رَافِعٌ يَدَيْهِ لاَ تُجَاوِزَانِ رَأْسَهُ فَمَا زَالَ يَسِيرُ عَلَى هِينَتِهِ حَتَّى انْتَهَى إِلَى جَمْعٍ ‏.‏
அல்-ஃபள்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாத்திலிருந்து புறப்பட்டார்கள்; உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (ஒட்டகத்தில்) அமர்ந்திருந்தார்கள். ஒட்டகம் அவர்களைச் சுமந்து அசைந்து சென்றது. நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது கைகளை உயர்த்தியிருந்தார்கள்; (எனினும்) அக்கைகள் அவர்களின் தலைக்கு மேல் உயரவில்லை. அவர்கள் ‘ஜம்உ’ (முஸ்தலிஃபா)வை வந்தடையும் வரை நிதானமாகவே பயணித்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُونُسَ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، قَالَ أَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَةَ وَأَنَا رَدِيفُهُ فَجَعَلَ يَكْبَحُ رَاحِلَتَهُ حَتَّى أَنَّ ذِفْرَاهَا لَيَكَادُ يُصِيبُ قَادِمَةَ الرَّحْلِ وَهُوَ يَقُولُ ‏ ‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ وَالْوَقَارِ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ فِي إِيضَاعِ الإِبِلِ ‏ ‏ ‏.‏
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து புறப்பட்டார்கள், நான் அவர்களுக்குப் பின்னால் சவாரி செய்துகொண்டிருந்தேன். அவர்கள் தமது ஒட்டகத்தை, அதன் காதுகள் சேணத்தின் முன்பகுதியைத் தொடும் அளவிற்கு கட்டுப்படுத்தத் தொடங்கினார்கள், மேலும் கூறிக் கொண்டிருந்தார்கள்: 'மக்களே, நீங்கள் அமைதியாகவும் கண்ணியமாகவும் இருக்க வேண்டும், ஏனெனில் ஒட்டகங்களை அவசரப்படுத்துவதால் புண்ணியம் கிடைத்துவிடாது.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الأَمْرِ بِالسَّكِينَةِ فِي الإِفَاضَةِ مِنْ عَرَفَةَ
அரஃபாவிலிருந்து புறப்படும்போது அமைதியாக இருக்க வேண்டும் என்ற கட்டளை
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحْرِزُ بْنُ الْوَضَّاحِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، - يَعْنِي ابْنَ أُمَيَّةَ - عَنْ أَبِي غَطَفَانَ بْنِ طَرِيفٍ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ لَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَنَقَ نَاقَتَهُ حَتَّى أَنَّ رَأْسَهَا لَيَمَسُّ وَاسِطَةَ رَحْلِهِ وَهُوَ يَقُولُ لِلنَّاسِ ‏ ‏ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ ‏ ‏ ‏.‏ عَشِيَّةَ عَرَفَةَ ‏.‏
அபூ ஃகதஃபான் பின் தரீஃப் அவர்கள், இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறக் கேட்டதாக அறிவித்தார்கள்:

"அரஃபா மாலையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் புறப்பட்டபோது, தங்கள் பெண் ஒட்டகத்தின் தலை அதன் சேணத்தின் நடுப்பகுதியைத் தொடும் வரை அதன் கடிவாளத்தை இழுத்துப் பிடித்தார்கள். மேலும், மக்களிடம், 'அமைதியாக இருங்கள்! அமைதியாக இருங்கள்!' என்று கூறிக்கொண்டிருந்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، وَكَانَ، رَدِيفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فِي عَشِيَّةِ عَرَفَةَ وَغَدَاةِ جَمْعٍ لِلنَّاسِ حِينَ دَفَعُوا ‏"‏ عَلَيْكُمُ السَّكِينَةَ ‏"‏ ‏.‏ وَهُوَ كَافٌّ نَاقَتَهُ حَتَّى إِذَا دَخَلَ مُحَسِّرًا وَهُوَ مِنْ مِنًى قَالَ ‏"‏ عَلَيْكُمْ بِحَصَى الْخَذْفِ الَّذِي يُرْمَى بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ ‏.‏
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்திருந்த அல்-ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அரஃபாத் மாலையிலும், 'ஜம்' (முஸ்தலிஃபா) காலையிலும் மக்கள் (அங்கிருந்து) திரும்பியபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நிதானத்தைக் கடைப்பிடியுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அப்போது அவர்கள் தமது பெண் ஒட்டகத்தை (வேகமாகச் செல்லாதவாறு) இழுத்துப் பிடித்திருந்தார்கள்.

பிறகு மினாவின் ஒரு பகுதியான முஹஸ்ஸர் எனும் இடத்தில் நுழைந்தபோது, "(ஜம்ராவின் மீது) எறிவதற்குப் பயன்படும் சுண்டி எறியும் (அளவிலான) சிறுகற்களை நீங்கள் எடுத்துக்கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

மேலும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜம்ராவில் கல் எறியும் வரை தல்பியாவைத் தொடர்ந்து கூறிக்கொண்டிருந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ السَّكِينَةُ وَأَمَرَهُمْ بِالسَّكِينَةِ وَأَوْضَعَ فِي وَادِي مُحَسِّرٍ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَرْمُوا الْجَمْرَةَ بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அமைதியாகப் புறப்பட்டார்கள்; மேலும் அவர்களை அமைதியாக இருக்குமாறு கட்டளையிட்டார்கள். அவர்கள் முஹஸ்ஸர் பள்ளத்தாக்கில் விரைந்து சென்றார்கள். மேலும், சுண்டி எறியும் (சிறிய) கற்களைப் போன்று, கற்களைக் கொண்டு ஜம்ராவில் எறியுமாறு அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்."

أَخْبَرَنِي أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَفَاضَ مِنْ عَرَفَةَ وَجَعَلَ يَقُولُ ‏ ‏ السَّكِينَةَ عِبَادَ اللَّهِ ‏ ‏ ‏.‏ يَقُولُ بِيَدِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ أَيُّوبُ بِبَاطِنِ كَفِّهِ إِلَى السَّمَاءِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாத்திலிருந்து புறப்பட்டு கூறத் தொடங்கினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் அடியார்களே! அமைதியாக இருங்கள்!" என்று தங்களின் கையால் இவ்வாறு சைகை செய்தார்கள் - மேலும் அய்யூப் அவர்கள் தமது உள்ளங்கையை மேல்நோக்கி வைத்து சைகை செய்து காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب كَيْفَ السَّيْرُ مِنْ عَرَفَةَ‏}‏
அரஃபாவிலிருந்து எவ்வாறு நகர்வது
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ مَسِيرِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ قَالَ كَانَ يَسِيرُ الْعَنَقَ فَإِذَا وَجَدَ فَجْوَةً نَصَّ وَالنَّصُّ فَوْقَ الْعَنَقِ ‏.‏
ஹஜ்ஜத்துல் விதாவின் போது நபி (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு பயணம் செய்தார்கள் என்று உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அவர்கள் ‘அனக்’ (மிதமான வேகம்) எனும் நடையில் சவாரி செய்வார்கள்; மேலும், இடைவெளியைக் கண்டால் ‘நஸ்’ (விரைவான வேகம்) எனும் நடையில் சவாரி செய்வார்கள். ‘நஸ்’ என்பது ‘அனக்’கை விட வேகமானதாகும்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النُّزُولِ بَعْدَ الدَّفْعِ مِنْ عَرَفَةَ
அரஃபாவிலிருந்து புறப்பட்ட பிறகு நிற்றல்
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَيْثُ أَفَاضَ مِنْ عَرَفَةَ مَالَ إِلَى الشِّعْبِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُصَلِّي الْمَغْرِبَ قَالَ ‏ ‏ الْمُصَلَّى أَمَامَكَ ‏ ‏ ‏.‏
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாத்திலிருந்து புறப்பட்டபோது, அவர்கள் ஒரு கணவாயை நோக்கித் திரும்பினார்கள். நான் அவர்களிடம் கூறினேன்:

"நீங்கள் மஃரிப் தொழப் போகிறீர்களா?" அவர்கள் கூறினார்கள்: "தொழும் இடம் உங்களுக்கு முன்னால் உள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ الشِّعْبَ الَّذِي يَنْزِلُهُ الأُمَرَاءُ فَبَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وُضُوءًا خَفِيفًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الصَّلاَةَ ‏.‏ قَالَ ‏ ‏ الصَّلاَةُ أَمَامَكَ ‏ ‏ ‏.‏ فَلَمَّا أَتَيْنَا الْمُزْدَلِفَةَ لَمْ يَحُلَّ آخِرُ النَّاسِ حَتَّى صَلَّى ‏.‏
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஆட்சியாளர்கள் தங்கும் கணவாயில் இறங்கிச் சிறுநீர் கழித்தார்கள். பிறகு இலகுவான முறையில் உளூச் செய்தார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தொழுகையா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "தொழுகை (இடம்) உனக்கு முன்னால் உள்ளது" என்று கூறினார்கள். நாங்கள் அல்-முஸ்தலிஃபாவிற்கு வந்தபோது, மக்களில் கடைசியாக வந்தவர் (தம் பயணச் சுமைகளை) அவிழ்த்து முடிப்பதற்கு முன்பே நபி (ஸல்) அவர்கள் தொழுதுவிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، عَنْ حَمَّادٍ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِجَمْعٍ ‏.‏
அபூ அய்யூப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜம்உவில் (அல்-முஸ்தலிஃபாவில்) மஃரிபையும் இஷாவையும் சேர்த்துத் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا، قَالَ حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ الْمِقْدَامِ، عَنْ دَاوُدَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِجَمْعٍ ‏.‏
இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் ஜம்உவில் (முஸ்தலிஃபாவில்) மஃரிபையும் இஷாவையும் ஒன்று சேர்த்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِجَمْعٍ بِإِقَامَةٍ وَاحِدَةٍ لَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا وَلاَ عَلَى إِثْرِ كُلِّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا ‏.‏
சலீம் (ரழி) அவர்கள், தமது தந்தை (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிப்பதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மஃரிபையும் இஷாவையும் ஜம்உவில் (முஸ்தலிஃபாவில்) ஒரே இகாமத்துடன் சேர்த்துத் தொழுதார்கள்; மேலும், அவற்றுக்கு இடையிலோ அல்லது அவற்றுக்குப் பின்னரோ எந்த உபரியான (நஃபிலான) தொழுகைகளையும் அவர்கள் தொழவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ قَالَ جَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ لَيْسَ بَيْنَهُمَا سَجْدَةٌ صَلَّى الْمَغْرِبَ ثَلاَثَ رَكَعَاتٍ وَالْعِشَاءَ رَكْعَتَيْنِ ‏.‏ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَجْمَعُ كَذَلِكَ حَتَّى لَحِقَ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், மஃக்ரிபையும் இஷாவையும் அவற்றுக்கு இடையில் எந்த (நபிலான) தொழுகையும் இன்றி இணைத்தார்கள். அவர்கள் மஃக்ரிபை மூன்று ரக்அத்களாகவும், இஷாவை இரண்டு ரக்அத்களாகவும் தொழுதார்கள்.

மேலும், அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் சர்வவல்லமையும், மேலானவனுமாகிய அல்லாஹ்வை சந்திக்கும் வரை இதே போன்று அவ்விரண்டையும் இணைத்துத் தொழுபவர்களாக இருந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِجَمْعٍ بِإِقَامَةٍ وَاحِدَةٍ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மஃரிபையும் இஷாவையும் ஜம்உவில் (முஸ்தலிஃபா) ஒரே இகாமத்துடன் தொழுதார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا حِبَّانُ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، أَنَّ كُرَيْبًا، قَالَ سَأَلْتُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ - وَكَانَ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشِيَّةَ عَرَفَةَ - فَقُلْتُ كَيْفَ فَعَلْتُمْ قَالَ أَقْبَلْنَا نَسِيرُ حَتَّى بَلَغْنَا الْمُزْدَلِفَةَ فَأَنَاخَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ بَعَثَ إِلَى الْقَوْمِ فَأَنَاخُوا فِي مَنَازِلِهِمْ فَلَمْ يَحِلُّوا حَتَّى صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ الآخِرَةَ ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ فَنَزَلُوا فَلَمَّا أَصْبَحْنَا انْطَلَقْتُ عَلَى رِجْلِي فِي سُبَّاقِ قُرَيْشٍ وَرَدِفَهُ الْفَضْلُ ‏.‏
குரைப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அரஃபா மாலையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (ஒட்டகத்தில்) அமர்ந்திருந்த உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம் நான், ‘நீங்கள் என்ன செய்தீர்கள்?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘நாங்கள் முஸ்தலிஃபாவை அடையும் வரை பயணித்தோம். அங்கு (நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒட்டகத்தை) மண்டியிடச் செய்து மஃரிப் தொழுதார்கள். பின்னர் அவர்கள் மக்களிடம் (தங்கும்படி) செய்தி அனுப்பினார்கள்; மக்களும் தங்கள் இருப்பிடங்களில் (ஒட்டகங்களை) மண்டியிடச் செய்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பிந்திய இஷாவைத் தொழும் வரை அவர்கள் (சுமைகளை) அவிழ்க்கவில்லை. பின்னர் மக்கள் (சுமைகளை) அவிழ்த்துத் தங்கினார்கள். காலை விடிந்ததும், (அங்கு) முதலில் சென்ற குறைஷிகளுடன் நானும் நடந்தே சென்றேன்; அல்-ஃபழ்ல் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் அமர்ந்து சென்றார்கள்.’”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَقْدِيمِ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ إِلَى مَنَازِلِهِمْ بِمُزْدَلِفَةَ
முஸ்தலிஃபாவில் உள்ள முகாமிடங்களுக்கு பெண்கள் மற்றும் குழந்தைகளை முன்கூட்டியே அனுப்புதல்
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ أَنَا مِمَّنْ، قَدَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْمُزْدَلِفَةِ فِي ضَعَفَةِ أَهْلِهِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது: "முஸ்தலிஃபா இரவில் நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது குடும்பத்தின் பலவீனமானவர்களுடன் முன்கூட்டியே அனுப்பி வைத்தவர்களில் நானும் ஒருவனாக இருந்தேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنْتُ فِيمَنْ قَدَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْمُزْدَلِفَةِ فِي ضَعَفَةِ أَهْلِهِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"முஸ்தலிஃபாவின் இரவில், நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது குடும்பத்திலுள்ள பலவீனமானவர்களுடன் முன்கூட்டியே அனுப்பி வைத்தவர்களில் நானும் ஒருவனாக இருந்தேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، وَعَفَّانُ، وَسُلَيْمَانُ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ مُشَاشٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الْفَضْلِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ ضَعَفَةَ بَنِي هَاشِمٍ أَنْ يَنْفِرُوا مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ ‏.‏
அல்-ஃபழ்ல் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

பனூ ஹாஷிம் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த பலவீனமானவர்களை, இரவிலேயே ஜம்உவிலிருந்து (அல்-முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து) புறப்பட்டுச் செல்லுமாறு நபி (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَطَاءٌ، عَنْ سَالِمِ بْنِ شَوَّالٍ، أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهَا أَنْ تُغَلِّسَ مِنْ جَمْعٍ إِلَى مِنًى ‏.‏
சாலிம் பின் ஷவ்வால் அவர்கள் கூறியதாவது: உம்மு ஹபீபா (ரழி) அவர்கள் தன்னிடம், இரவின் இறுதியில் ஜம்உ (முஸ்தலிஃபா)-விலிருந்து மினாவிற்குப் புறப்பட்டுச் செல்லுமாறு நபி (ஸல்) அவர்கள் தனக்குக் கூறினார்கள் என்று தெரிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاَءِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ سَالِمِ بْنِ شَوَّالٍ، عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ، قَالَتْ كُنَّا نُغَلِّسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمُزْدَلِفَةِ إِلَى مِنًى ‏.‏
உம்மு ஹபீபா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில், முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து மினாவிற்கு (வைகறை) இருளிலேயே புறப்படுவோம்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرُّخْصَةِ لِلنِّسَاءِ فِي الإِفَاضَةِ مِنْ جَمْعٍ قَبْلَ الصُّبْحِ
பெண்கள் அதிகாலைக்கு முன்பாக ஜம் (அல்-முஸ்தலிஃபா) விலிருந்து வெளியேறுவதற்கான சலுகை
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنَّمَا أَذِنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِسَوْدَةَ فِي الإِفَاضَةِ قَبْلَ الصُّبْحِ مِنْ جَمْعٍ لأَنَّهَا كَانَتِ امْرَأَةً ثَبِطَةً ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"சவ்தா (ரழி) அவர்கள் உடல் பருத்த பெண்ணாக இருந்ததால், விடியலுக்கு முன்பே ஜம்உ (அல்-முஸ்தலிஃபா)விலிருந்து புறப்பட நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு அனுமதி அளித்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْوَقْتِ الَّذِي يُصَلَّى فِيهِ الصُّبْحُ بِالْمُزْدَلِفَةِ
அல்-முஸ்தலிஃபாவில் சுப்ஹ் தொழுகை நிறைவேற்றப்பட வேண்டிய நேரம்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى صَلاَةً قَطُّ إِلاَّ لِمِيقَاتِهَا إِلاَّ صَلاَةَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ صَلاَّهُمَا بِجَمْعٍ وَصَلاَةَ الْفَجْرِ يَوْمَئِذٍ قَبْلَ مِيقَاتِهَا ‏.‏
அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜம்வு (அல்-முஸ்தலிஃபாவில்) மஃரிபையும் இஷாவையும், மேலும் அந்த நாளில் ஃபஜ்ரை அதன் வழக்கமான நேரத்திற்கு முன்பும் தொழுதது ஆகியவற்றைத் தவிர, வேறு எந்த தொழுகையையும் அதற்குரிய நேரத்தில் அல்லாமல் தொழுததை நான் பார்த்ததில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فِيمَنْ لَمْ يُدْرِكْ صَلاَةَ الصُّبْحِ مَعَ الإِمَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ
முஸ்தலிஃபாவில் இமாமுடன் சேர்ந்து சுப்ஹ் தொழுகையை நிறைவேற்றாதவர் குறித்து
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، وَدَاوُدَ، وَزَكَرِيَّا، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُضَرِّسٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاقِفًا بِالْمُزْدَلِفَةِ فَقَالَ ‏ ‏ مَنْ صَلَّى مَعَنَا صَلاَتَنَا هَذِهِ هَا هُنَا ثُمَّ أَقَامَ مَعَنَا وَقَدْ وَقَفَ قَبْلَ ذَلِكَ بِعَرَفَةَ لَيْلاً أَوْ نَهَارًا فَقَدْ تَمَّ حَجُّهُ ‏ ‏ ‏.‏
உர்வா பின் முழர்ரிஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை முஸ்தலிஃபாவில் நின்றுகொண்டிருந்ததைக் கண்டேன், அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் எம்முடன் இங்கே இந்தத் தொழுகையைத் தொழுது, பிறகு எம்முடன் தங்கி இருந்து, இதற்கு முன்னர் இரவிலோ அல்லது பகலிலோ அரஃபாவில் தங்கியிருந்தாரோ, அவரது ஹஜ் பூரணமாகிவிட்டது.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي جَرِيرٌ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُضَرِّسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ أَدْرَكَ جَمْعًا مَعَ الإِمَامِ وَالنَّاسِ حَتَّى يُفِيضَ مِنْهَا فَقَدْ أَدْرَكَ الْحَجَّ وَمَنْ لَمْ يُدْرِكْ مَعَ النَّاسِ وَالإِمَامِ فَلَمْ يُدْرِكْ ‏ ‏ ‏.‏
உர்வா பின் முழர்ரிஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யார் இமாமுடனும் மக்களுடனும் 'ஜம்உ'வை (முஸ்தலிஃபாவை) அடைந்து, அதிலிருந்து புறப்படும் வரை இருக்கிறாரோ, அவர் ஹஜ்ஜை அடைந்து கொண்டார். யார் மக்களுடனும் இமாமுடனும் (அதை) அடையவில்லையோ, அவர் (ஹஜ்ஜை) அடையவில்லை."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ، قَالَ حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سَيَّارٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُضَرِّسٍ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِجَمْعٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَقْبَلْتُ مِنْ جَبَلَىْ طَيِّئٍ لَمْ أَدَعْ حَبْلاً إِلاَّ وَقَفْتُ عَلَيْهِ فَهَلْ لِي مِنْ حَجٍّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ صَلَّى هَذِهِ الصَّلاَةَ مَعَنَا وَقَدْ وَقَفَ قَبْلَ ذَلِكَ بِعَرَفَةَ لَيْلاً أَوْ نَهَارًا فَقَدْ تَمَّ حَجُّهُ وَقَضَى تَفَثَهُ ‏ ‏ ‏.‏
உர்வா பின் முழர்ரிஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நான் ஜம்ஃ (முஸ்தலிஃபாவில்) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் தய்யி மலைத்தொடரின் இரு மலைகளிலிருந்து வந்திருக்கிறேன்; நான் நிற்காமல் எந்த மலையையும் கடந்து வரவில்லை. எனக்கு ஹஜ் உண்டா?' என்று கேட்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் எம்முடன் இந்தத் தொழுகையைத் தொழுது, அதற்கு முன்னர் இரவிலோ அல்லது பகலிலோ அரஃபாவில் தங்கியிருக்கிறாரோ, அவருடைய ஹஜ் பூர்ணமாகிவிட்டது, மேலும் அவர் தனது கிரியைகளை நிறைவேற்றிவிட்டார்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ، قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، يَقُولُ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ مُضَرِّسِ بْنِ أَوْسِ بْنِ حَارِثَةَ بْنِ لأْمٍ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِجَمْعٍ فَقُلْتُ هَلْ لِي مِنْ حَجٍّ فَقَالَ ‏ ‏ مَنْ صَلَّى هَذِهِ الصَّلاَةَ مَعَنَا وَوَقَفَ هَذَا الْمَوْقِفَ حَتَّى يُفِيضَ وَأَفَاضَ قَبْلَ ذَلِكَ مِنْ عَرَفَاتٍ لَيْلاً أَوْ نَهَارًا فَقَدْ تَمَّ حَجُّهُ وَقَضَى تَفَثَهُ ‏ ‏ ‏.‏
உர்வா பின் முழர்ரிஸ் பின் அவ்ஸ் பின் ஹாரிஸா பின் லாம் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் ஜம்ஃ (முஸ்தலிஃபாவில்) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, 'எனக்கு ஹஜ் உண்டா?' என்று கேட்டேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் எம்முடன் இந்தத் தொழுகையைத் தொழுது, நாங்கள் புறப்படும் வரை எங்களுடன் தங்கி இருந்து, இதற்கு முன்னர் இரவிலோ அல்லது பகலிலோ அரஃபாத்தில் தங்கியிருந்துவிட்டு வந்திருக்கிறாரோ, அவருடைய ஹஜ் பூர்த்தியாகிவிட்டது. மேலும், அவர் தனது கிரியைகளை நிறைவேற்றிவிட்டார்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ مُضَرِّسٍ الطَّائِيُّ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ أَتَيْتُكَ مِنْ جَبَلَىْ طَيِّئٍ أَكْلَلْتُ مَطِيَّتِي وَأَتْعَبْتُ نَفْسِي مَا بَقِيَ مِنْ حَبْلٍ إِلاَّ وَقَفْتُ عَلَيْهِ فَهَلْ لِي مِنْ حَجٍّ فَقَالَ ‏ ‏ مَنْ صَلَّى صَلاَةَ الْغَدَاةِ هَا هُنَا مَعَنَا وَقَدْ أَتَى عَرَفَةَ قَبْلَ ذَلِكَ فَقَدْ قَضَى تَفَثَهُ وَتَمَّ حَجُّهُ ‏ ‏ ‏.‏
உர்வா பின் முழர்ரிஸ் அத்-தாயீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, 'நான் தாயீயின் இரு மலைகளிலிருந்து உங்களிடம் வந்துள்ளேன். என் ஒட்டகத்தை நான் சோர்வடையச் செய்துவிட்டேன்; மேலும் என்னையும் நான் சோர்வடையச் செய்துவிட்டேன். நான் (ஏறி) நிற்காத குன்று ஏதுமில்லை. எனக்கு ஹஜ் உண்டா?' என்று கேட்டேன்."

அவர்கள் கூறினார்கள்: "யார் எங்களுடன் இந்த காலைத் தொழுகையை இங்கே நிறைவேற்றி, அதற்கு முன்பு அரஃபாவிற்கு வந்தாரோ, அவர் தனது கடமைகளை நிறைவேற்றிவிட்டார்; மேலும் அவரது ஹஜ் முழுமையடைந்துவிட்டது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ عَطَاءٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَعْمَرَ الدِّيلِيَّ، قَالَ شَهِدْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِعَرَفَةَ وَأَتَاهُ نَاسٌ مِنْ نَجْدٍ فَأَمَرُوا رَجُلاً فَسَأَلَهُ عَنِ الْحَجِّ فَقَالَ ‏ ‏ الْحَجُّ عَرَفَةُ مَنْ جَاءَ لَيْلَةَ جَمْعٍ قَبْلَ صَلاَةِ الصُّبْحِ فَقَدْ أَدْرَكَ حَجَّهُ أَيَّامُ مِنًى ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ ‏{‏ مَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلاَ إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلاَ إِثْمَ عَلَيْهِ ‏}‏ ‏ ‏ ‏.‏ ثُمَّ أَرْدَفَ رَجُلاً فَجَعَلَ يُنَادِي بِهَا فِي النَّاسِ ‏.‏
அப்துர் ரஹ்மான் பின் யஅமர் அத்-தீலி (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் நபி (ஸல்) அவர்களை அரஃபாவில் கண்டேன். அப்போது நஜ்த் பகுதியிலிருந்து சிலர் அவரிடம் வந்தனர். அவர்கள் ஒரு மனிதரிடம் ஹஜ்ஜைப் பற்றி (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்) கேட்கும்படி கூறினார்கள். அதற்கு அவர் (நபி (ஸல்) அவர்கள்): “ஹஜ் என்பதே அரஃபா(வில் தங்குவது)தான். யார் ஜம்வு (முஸ்தலிஃபா) இரவில் சுப்ஹு தொழுகைக்கு முன்னர் வந்துவிடுகிறாரோ, அவர் தமது ஹஜ்ஜை அடைந்துகொண்டார். மினாவின் நாட்கள் மூன்று நாட்களாகும். ‘யார் இரண்டு நாட்களில் விரைந்து (புறப்பட்டு) விடுகிறாரோ, அவர் மீது எந்தக் குற்றமும் இல்லை; யார் தாமதிக்கிறாரோ, அவர் மீதும் எந்தக் குற்றமும் இல்லை’” என்று கூறினார்கள். பிறகு அவர்கள் ஒரு மனிதரைத் தமக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) ஏற்றிக்கொண்டார்கள்; அவர் மக்களிடம் அதனை அறிவிக்கலானார்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ الْمُزْدَلِفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"முஸ்தலிஃபா முழுவதும் (ஹாஜிகள்) தங்குமிடமாகும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّلْبِيَةِ بِالْمُزْدَلِفَةِ
அல்-முஸ்தலிஃபாவில் தல்பியா
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ كَثِيرٍ، - وَهُوَ ابْنُ مُدْرِكٍ - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ قَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ وَنَحْنُ بِجَمْعٍ سَمِعْتُ الَّذِي، أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ يَقُولُ فِي هَذَا الْمَكَانِ ‏ ‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துர் ரஹ்மான் பின் யஸீத் அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நாங்கள் ஜம்உவில் (முஸ்தலிஃபாவில்) இருந்தபோது, இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'சூரா அல்-பகரா யாருக்கு அருளப்பெற்றதோ அவர்கள் (ஸல்), இந்த இடத்தில் "லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக்" என்று கூறுவதை நான் கேட்டேன்'."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب وَقْتِ الإِفَاضَةِ مِنْ جَمْعٍ
அல்-முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து புறப்படும் நேரம்
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ شَهِدْتُ عُمَرَ بِجَمْعٍ فَقَالَ إِنَّ أَهْلَ الْجَاهِلِيَّةِ كَانُوا لاَ يُفِيضُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَيَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَالَفَهُمْ ثُمَّ أَفَاضَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ ‏.‏
அம்ர் இப்னு மைமூன் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:
நான் உமர் (ரழி) அவர்களை 'ஜம்ஃ' (முஸ்தலிஃபா)வில் கண்டேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக ஜாஹிலிய்யா காலத்து மக்கள் சூரியன் உதயமாகும் வரை (இங்கிருந்து) புறப்பட மாட்டார்கள். மேலும் அவர்கள், 'தபீரே! பிரகாசிப்பாயாக!' என்று கூறுவார்கள். ஆனால் நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவர்களுக்கு மாறு செய்தார்கள்; பிறகு சூரியன் உதிப்பதற்கு முன்பே புறப்பட்டு விட்டார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرُّخْصَةِ لِلضَّعَفَةِ أَنْ يُصَلُّوا يَوْمَ النَّحْرِ الصُّبْحَ بِمِنًى
மினாவில் குர்பானி நாளில் பலவீனமானவர்கள் சுப்ஹ் தொழுகையை நிறைவேற்ற அனுமதிக்கும் சலுகை
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ، عَنْ أَشْهَبَ، أَنَّ دَاوُدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَهُمْ أَنَّ عَمْرَو بْنَ دِينَارٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ حَدَّثَهُمْ أَنَّهُ، سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي ضَعَفَةِ أَهْلِهِ فَصَلَّيْنَا الصُّبْحَ بِمِنًى وَرَمَيْنَا الْجَمْرَةَ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தமது குடும்பத்தின் பலவீனமானவர்களுடன் என்னை அனுப்பினார்கள். எனவே, நாங்கள் மினாவில் ஸுப்ஹு தொழுதோம்; ஜம்ராவில் கல்லெறிந்தோம்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، عَائِشَةَ قَالَتْ وَدِدْتُ أَنِّي اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمَا اسْتَأْذَنَتْهُ سَوْدَةُ فَصَلَّيْتُ الْفَجْرَ بِمِنًى قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَ النَّاسُ وَكَانَتْ سَوْدَةُ امْرَأَةً ثَقِيلَةً ثَبِطَةً فَاسْتَأْذَنَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنَ لَهَا فَصَلَّتِ الْفَجْرَ بِمِنًى وَرَمَتْ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَ النَّاسُ ‏.‏
நம்பிக்கையாளர்களின் அன்னை ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஸவ்தா (ரழி) அவர்கள் அனுமதி கேட்டது போல் நானும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அனுமதி கேட்டிருக்க வேண்டும் என்று விரும்பினேன். (அவ்வாறு செய்திருந்தால்) மக்கள் வருவதற்கு முன்பு மினாவில் ஃபஜ்ர் தொழுதிருப்பேன். ஸவ்தா (ரழி) அவர்கள் உடல் பருமனால் (நடப்பதற்குச்) சிரமப்படுபவராக இருந்தார்கள். எனவே அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அனுமதி கேட்டார்கள். அவருக்கு நபியவர்கள் அனுமதியளித்தார்கள். ஆகவே, மக்கள் வருவதற்கு முன்பே அவர் மினாவில் ஃபஜ்ர் தொழுதார்; (ஜம்ராவில்) கல்லும் எறிந்தார்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، أَنَّ مَوْلًى، لأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَخْبَرَهُ قَالَ جِئْتُ مَعَ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ مِنًى بِغَلَسٍ فَقُلْتُ لَهَا لَقَدْ جِئْنَا مِنًى بِغَلَسٍ ‏.‏ فَقَالَتْ قَدْ كُنَّا نَصْنَعُ هَذَا مَعَ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ ‏.‏
அதா பின் அபீ ரபாஹ் அவர்கள், அஸ்மா பின்த் அபீ பக்ர் (ரழி) அவர்களின் விடுதலை செய்யப்பட்ட அடிமை ஒருவர் தன்னிடம் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:

"நான் இரவின் இறுதியில் அஸ்மா பின்த் அபீ பக்ர் (ரழி) அவர்களுடன் மினாவிற்கு வந்தேன். மேலும் நான் அவர்களிடம், 'நாம் இரவின் இறுதியில் மினாவிற்கு வந்துவிட்டோம்' என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், 'உங்களை விடச் சிறந்தவருடன் (நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன்) நாங்கள் இவ்வாறுதான் செய்வோம்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةُ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سُئِلَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَأَنَا جَالِسٌ، مَعَهُ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسِيرُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ حِينَ دَفَعَ قَالَ كَانَ يُسَيِّرُ نَاقَتَهُ فَإِذَا وَجَدَ فَجْوَةً نَصَّ ‏.‏
உர்வா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:
நான் உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களுடன் அமர்ந்திருந்தபோது, அவர்களிடம், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜத்துல் விதாவின்போது புறப்பட்டுச் சென்றபோது எவ்வாறு பயணம் செய்தார்கள்?' என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், 'அவர்கள் (நபியவர்கள்) தமது ஒட்டகத்தை மிதமான வேகத்தில் செலுத்திச் செல்வார்கள்; ஒரு இடைவெளியைக் கண்டால், (அதை) வேகமாகச் செலுத்துவார்கள்' என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلنَّاسِ حِينَ دَفَعُوا عَشِيَّةَ عَرَفَةَ وَغَدَاةَ جَمْعٍ ‏"‏ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ ‏"‏ ‏.‏ وَهُوَ كَافٌّ نَاقَتَهُ حَتَّى إِذَا دَخَلَ مِنًى فَهَبَطَ حِينَ هَبَطَ مُحَسِّرًا قَالَ ‏"‏ عَلَيْكُمْ بِحَصَى الْخَذْفِ الَّذِي يُرْمَى بِهِ الْجَمْرَةُ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُشِيرُ بِيَدِهِ كَمَا يَخْذِفُ الإِنْسَانُ ‏.‏
அல்-ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அரஃபாத் மாலையிலும், ஜம்உ (முஸ்தலிஃபா) காலையிலும் மக்கள் (திரும்பிச்) சென்றபோது அவர்களிடம், 'நீங்கள் அமைதியைக் கடைப்பிடிக்க வேண்டும்' என்று கூறினார்கள். (அப்போது) அவர்கள் தமது ஒட்டகத்தை அடக்கிக் கொண்டிருந்தார்கள். அவர்கள் மினாவிற்குள் நுழைந்து, முஹஸ்ஸிர் (பள்ளத்தாக்கில்) இறங்கியபோது, 'ஜம்ராவில் எறிவதற்குப் பயன்படுத்தப்படும் (சுண்டி எறியும்) 'கத்ஃப்' கற்களையே நீங்கள் பயன்படுத்த வேண்டும்' என்று கூறினார்கள்." மேலும் அவர் கூறினார்: "நபி (ஸல்) அவர்கள், ஒரு மனிதர் (கற்களைச்) சுண்டி எறிவதைப் போன்று தமது கையால் சைகை செய்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الإِيضَاعِ فِي وَادِي مُحَسِّرٍ
முஹஸ்ஸிர் பள்ளத்தாக்கில் விரைந்து செல்லுதல்
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَوْضَعَ فِي وَادِي مُحَسِّرٍ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் முஹஸ்ஸர் பள்ளத்தாக்கில் விரைந்து சென்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَفَعَ مِنَ الْمُزْدَلِفَةِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ الْعَبَّاسِ حَتَّى أَتَى مُحَسِّرًا حَرَّكَ قَلِيلاً ثُمَّ سَلَكَ الطَّرِيقَ الْوُسْطَى الَّتِي تُخْرِجُكَ عَلَى الْجَمْرَةِ الْكُبْرَى حَتَّى أَتَى الْجَمْرَةَ الَّتِي عِنْدَ الشَّجَرَةِ فَرَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ مِنْهَا حَصَى الْخَذْفِ رَمَى مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ‏.‏
முஹம்மது பின் அலீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நாங்கள் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் சென்றோம். நான், 'நபியவர்கள் (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்ஜைப் பற்றி எனக்குக் கூறுங்கள்' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:

'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சூரியன் உதிப்பதற்கு முன்பு அல்-முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து புறப்பட்டார்கள்; அல்-ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களைத் தமக்குப்பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்த்திக் கொண்டார்கள். அவர்கள் முஹஸ்ஸிர் என்ற இடத்தை அடைந்தபோது, சற்று வேகமாகச் சென்றார்கள்; பிறகு பெரிய ஜம்ராவிற்கு இட்டுச் செல்லும் நடுப் பாதையில் சென்றார்கள். மரத்தின் அருகிலுள்ள ஜம்ராவிற்கு அவர்கள் வந்தபோது, பேரீச்சம் பழக் கொட்டையின் அளவிலான ஏழு கூழாங்கற்களை எறிந்தார்கள்; ஒவ்வொரு கல்லை எறியும்போதும் தக்பீர் கூறினார்கள். மேலும் அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதியிலிருந்து எறிந்தார்கள்.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّلْبِيَةِ فِي السَّيْرِ
பயணத்தின் போது தல்பியா
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ سُفْيَانَ، - وَهُوَ ابْنُ حَبِيبٍ - عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ جُرَيْجٍ، وَعَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ كَانَ رَدِيفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ ‏.‏
அல்-ஃபழ்ல் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அவர் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் சவாரி செய்து கொண்டிருந்தார். நபி (ஸல்) அவர்கள் ஜம்ராவில் கல் எறியும் வரை தல்பியாவை ஓதிக்கொண்டே இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حَبِيبٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَبَّى حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜம்ரத் மீது கல்லெறியும் வரை தல்பியா கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْتِقَاطِ الْحَصَى
கற்களை எடுத்தல்
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ، قَالَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ حُصَيْنٍ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَدَاةَ الْعَقَبَةِ وَهُوَ عَلَى رَاحِلَتِهِ ‏"‏ هَاتِ الْقُطْ لِي ‏"‏ ‏.‏ فَلَقَطْتُ لَهُ حَصَيَاتٍ هُنَّ حَصَى الْخَذْفِ فَلَمَّا وَضَعْتُهُنَّ فِي يَدِهِ قَالَ بِأَمْثَالِ هَؤُلاَءِ ‏"‏ وَإِيَّاكُمْ وَالْغُلُوَّ فِي الدِّينِ فَإِنَّمَا أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمُ الْغُلُوُّ فِي الدِّينِ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) கூறினார்கள்:

“அல்-அகபா அன்று காலையில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது வாகனத்தில் இருந்தபோது, என்னிடம், ‘எனக்காக (சில கற்களைப்) பொறுக்கி எடுங்கள்’ என்று கூறினார்கள். எனவே நான் அவர்களுக்காகச் சுண்டி எறியும் (அளவிலான) கற்களைப் பொறுக்கி எடுத்தேன். நான் அவற்றை அவர்களின் கையில் வைத்தபோது, அவர்கள், ‘இது போன்றவையே. மார்க்க விஷயங்களில் வரம்பு மீறுவதைக் குறித்து எச்சரிக்கையாக இருங்கள். ஏனெனில், உங்களுக்கு முன் இருந்தவர்கள் மார்க்க விஷயங்களில் வரம்பு மீறிய காரணத்தால்தான் அழிக்கப்பட்டனர்’ என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مِنْ أَيْنَ يُلْتَقَطُ الْحَصَى
கற்களை எங்கிருந்து எடுக்க வேண்டும்
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلنَّاسِ حِينَ دَفَعُوا عَشِيَّةَ عَرَفَةَ وَغَدَاةَ جَمْعٍ ‏"‏ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ ‏"‏ ‏.‏ وَهُوَ كَافٌّ نَاقَتَهُ حَتَّى إِذَا دَخَلَ مِنًى فَهَبَطَ حِينَ هَبَطَ مُحَسِّرًا قَالَ ‏"‏ عَلَيْكُمْ بِحَصَى الْخَذْفِ الَّذِي تُرْمَى بِهِ الْجَمْرَةُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُشِيرُ بِيَدِهِ كَمَا يَخْذِفُ الإِنْسَانُ ‏.‏
அல்-ஃபழ்ல் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அரஃபா நாளின் மாலையிலும், ஜம்ஃ (முஸ்தலிஃபா) உடைய காலையிலும் மக்கள் புறப்பட்டபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்களிடம், ‘நீங்கள் நிதானத்தைக் கடைப்பிடிக்க வேண்டும்’ என்று கூறினார்கள். (அப்போது) அவர்கள் தங்கள் ஒட்டகத்தின் கடிவாளத்தை இழுத்துப் பிடித்துக்கொண்டிருந்தார்கள். அவர்கள் மினாவிற்குள் நுழைந்து, முஹஸ்ஸிர் (பள்ளத்தாக்கில்) இறங்கியபோது, ‘ஜம்ராவில் எறிவதற்குச் சுண்டி எறியும் (அளவிலான) சிறுகற்களையே நீங்கள் கொள்ள வேண்டும்’ என்று கூறினார்கள்." மேலும் அவர் கூறினார்: "நபி (ஸல்) அவர்கள், ஒருவர் (கற்களைச்) சுண்டி எறிவதைப் போன்று தங்கள் கையால் சைகை செய்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَدْرِ حَصَى الرَّمْىِ
கல்லெறிய வேண்டிய கற்களின் அளவு
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ، قَالَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ حُصَيْنٍ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَدَاةَ الْعَقَبَةِ وَهُوَ وَاقِفٌ عَلَى رَاحِلَتِهِ ‏ ‏ هَاتِ الْقُطْ لِي ‏ ‏ ‏.‏ فَلَقَطْتُ لَهُ حَصَيَاتٍ هُنَّ حَصَى الْخَذْفِ فَوَضَعْتُهُنَّ فِي يَدِهِ وَجَعَلَ يَقُولُ بِهِنَّ فِي يَدِهِ وَوَصَفَ يَحْيَى تَحْرِيكَهُنَّ فِي يَدِهِ بِأَمْثَالِ هَؤُلاَءِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்-அகபா அன்று காலையில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது வாகனத்தில் இருந்தவாறு, "எனக்காகக் கற்களைப் பொறுக்குவீராக" என்று கூறினார்கள். ஆகவே நான், சுண்டி எறியும் கற்கள் (அளவிலானவற்றை) அவர்களுக்காகப் பொறுக்கி, அவர்களின் கையில் வைத்தேன். அவர்கள் அவற்றை தம் கையில் வைத்துக்கொண்டு பேசலானார்கள். (அறிவிப்பாளர்) யஹ்யா, அவர்கள் தம் கையில் அவற்றை அசைத்ததை விவரித்து, "இதைப் போன்றவைகளையே (கொண்டு எறியுங்கள்)" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرُّكُوبِ إِلَى الْجِمَارِ وَاسْتِظْلاَلِ الْمُحْرِمِ
ஜமராக்களை எறிதல் மற்றும் இஹ்ராம் அணிந்தவர் நிழலை நாடுதல்
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحِيمِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنْ جَدَّتِهِ أُمِّ حُصَيْنٍ، قَالَتْ حَجَجْتُ فِي حَجَّةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَرَأَيْتُ بِلاَلاً يَقُودُ بِخِطَامِ رَاحِلَتِهِ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ رَافِعٌ عَلَيْهِ ثَوْبَهُ يُظِلُّهُ مِنَ الْحَرِّ وَهُوَ مُحْرِمٌ حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَرَ قَوْلاً كَثِيرًا ‏.‏
உம்மு ஹுஸைன் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நான் நபி (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்ஜின் போது ஹஜ் செய்தேன். நபி (ஸல்) அவர்கள் 'ஜம்ரத்துல் அகபா'வில் கல் எறியும் வரை இஹ்ராம் நிலையில் இருந்தபோது, பிலால் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களின் வாகனத்தின் கடிவாளத்தைப் பிடித்து இழுத்துச் செல்வதையும், உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் வெப்பத்திலிருந்து அவர்களுக்கு நிழல் கொடுப்பதற்காகத் தங்களின் ஆடையை அவர்களுக்கு மேல் உயர்த்திப் பிடித்திருப்பதையும் நான் கண்டேன். பிறகு அவர்கள் மக்களுக்கு உரை நிகழ்த்தினார்கள். அதில் அல்லாஹ்வைப் போற்றிப் புகழ்ந்து, பல விஷயங்களைக் குறிப்பிட்டார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيْمَنُ بْنُ نَابِلٍ، عَنْ قُدَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْمِي جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ يَوْمَ النَّحْرِ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ صَهْبَاءَ لاَ ضَرْبَ وَلاَ طَرْدَ وَلاَ إِلَيْكَ إِلَيْكَ ‏.‏
குதாமா பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"தியாகத் திருநாளன்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தங்களின் செந்நிற ஒட்டகத்தின் மீது அமர்ந்தவாறு, அடித்தலோ, விரட்டுதலோ, 'விலகுங்கள்! விலகுங்கள்!' என்று கூறுவதோ இன்றி ஜம்ரதுல் அகபாவில் கல்லெறிவதை நான் பார்த்தேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْمِي الْجَمْرَةَ وَهُوَ عَلَى بَعِيرِهِ وَهُوَ يَقُولُ ‏ ‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ خُذُوا مَنَاسِكَكُمْ فَإِنِّي لاَ أَدْرِي لَعَلِّي لاَ أَحُجُّ بَعْدَ عَامِي هَذَا ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது ஒட்டகத்தின் மீது இருந்தவாறே, 'மக்களே! உங்கள் ஹஜ் வழிமுறைகளை (என்னிடமிருந்து) எடுத்துக்கொள்ளுங்கள். ஏனெனில், இந்த ஆண்டிற்குப் பிறகு நான் மீண்டும் ஹஜ் செய்வேனா என்று எனக்குத் தெரியாது' என்று கூறிக்கொண்டே ஜம்ராவில் கல்லெறிவதை நான் கண்டேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب وَقْتِ رَمْىِ جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ يَوْمَ النَّحْرِ
பலியிடும் நாளில் ஜம்ரத்துல் அகபாவில் கல்லெறியும் நேரம்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ الثَّقَفِيُّ الْمَرْوَزِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ رَمَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْجَمْرَةَ يَوْمَ النَّحْرِ ضُحًى وَرَمَى بَعْدَ يَوْمِ النَّحْرِ إِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் யவ்முந் நஹ்ர் அன்று முற்பகலில் ஜம்ராவில் கல்லெறிந்தார்கள்; யவ்முந் நஹ்ருக்குப் பிந்தைய நாட்களில் சூரியன் உச்சி சாய்ந்த பிறகு (ஜம்ராக்களில்) கல்லெறிந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النَّهْىِ عَنْ رَمْىِ، جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ
ஜம்ரத்துல் அகபாவை சூரியோதயத்திற்கு முன் கல்லெறிவது தடை செய்யப்பட்டுள்ளது
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنِ الْحَسَنِ الْعُرَنِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُغَيْلِمَةَ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَلَى حُمُرَاتٍ يَلْطَحُ أَفْخَاذَنَا وَيَقُولُ ‏ ‏ أُبَيْنِيَّ لاَ تَرْمُوا جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், பனூ அப்துல் முத்தலிபைச் சேர்ந்த சிறுவர்களான எங்களைக் கழுதைகளின் மீது அனுப்பி, எங்கள் தொடைகளைத் தட்டியவாறு, "என் அருமைச் சிறுவர்களே, சூரியன் உதயமாகும் வரை ஜம்ரத்துல் அகபாவில் கல் எறியாதீர்கள்" என்று கூறினார்கள். (பலவீனமானது)
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حَبِيبٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدَّمَ أَهْلَهُ وَأَمَرَهُمْ أَنْ لاَ يَرْمُوا الْجَمْرَةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது குடும்பத்தினரை முன்னதாக அனுப்பி வைத்து, சூரியன் உதிக்கும் வரை ஜம்ராவில் கல்லெறிய வேண்டாம் என்று அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்.

باب الرُّخْصَةِ فِي ذَلِكَ لِلنِّسَاءِ
பெண்களுக்கான சலுகை அது தொடர்பாக
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطَّائِفِيُّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، قَالَ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ بِنْتُ طَلْحَةَ، عَنْ خَالَتِهَا، عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ إِحْدَى نِسَائِهِ أَنْ تَنْفِرَ مِنْ جَمْعٍ لَيْلَةَ جَمْعٍ فَتَأْتِيَ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَتَرْمِيَهَا وَتُصْبِحَ فِي مَنْزِلِهَا ‏.‏ وَكَانَ عَطَاءٌ يَفْعَلُهُ حَتَّى مَاتَ ‏.‏
நம்பிக்கையாளர்களின் அன்னை ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஜம்ஃ (முஸ்தலிஃபா) இரவில் தமது மனைவியரில் ஒருவரை, ஜம்ஃவிலிருந்து புறப்பட்டு, ஜம்ரத்துல் அகபாவிற்குச் சென்று கல்லெறிந்துவிட்டு, விடியும் நேரத்தில் தன் இருப்பிடத்தில் இருக்குமாறு கட்டளையிட்டார்கள்.

அதா (ரஹ்) அவர்கள் மரணிக்கும் வரை இவ்வாறே செய்து வந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرَّمْىِ بَعْدَ الْمَسَاءِ
மாலை வந்த பிறகு ஜம்ராத்களை கல்லெறிதல்
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُسْأَلُ أَيَّامَ مِنًى فَيَقُولُ ‏"‏ لاَ حَرَجَ ‏"‏ ‏.‏ فَسَأَلَهُ رَجُلٌ فَقَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ حَرَجَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ رَمَيْتُ بَعْدَ مَا أَمْسَيْتُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ حَرَجَ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"மினா நாட்களில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கேள்விகள் கேட்கப்பட்டன. அதற்கு அவர்கள், 'குற்றமில்லை' என்று கூறினார்கள். (அப்போது) ஒருவர், 'நான் அறுப்பதற்கு முன்பு மழித்துவிட்டேன்' என்றார். அதற்கு அவர்கள், 'குற்றமில்லை' என்றார்கள். மற்றொருவர், 'மாலை நேரம் வந்த பிறகு நான் கல்லெறிந்தேன்' என்றார். அதற்கு அவர்கள், 'குற்றமில்லை' என்றார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب رَمْىِ الرُّعَاةِ
ஒட்டக மேய்ப்பர்களுக்கான ஜம்ராத்களை கல்லெறிதல்
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي الْبَدَّاحِ بْنِ عَدِيٍّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ لِلرُّعَاةِ أَنْ يَرْمُوا يَوْمًا وَيَدَعُوا يَوْمًا ‏.‏
அபுல் பத்தாஹ் பின் அதீ (ரழி) அவர்கள், தம் தந்தை (ரழி) அவர்கள் வழியாக அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் மேய்ப்பவர்களுக்கு, ஒரு நாள் கல்லெறிந்துவிட்டு ஒரு நாள் விட்டுவிடுவதற்குச் சலுகை வழங்கினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي الْبَدَّاحِ بْنِ عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ لِلرُّعَاةِ فِي الْبَيْتُوتَةِ يَرْمُونَ يَوْمَ النَّحْرِ وَالْيَوْمَيْنِ اللَّذَيْنِ بَعْدَهُ يَجْمَعُونَهُمَا فِي أَحَدِهِمَا ‏.‏
அபுல் பத்தாஹ் பின் ஆஸிம் பின் அதீ அவர்கள் தனது தந்தை (ஆஸிம் பின் அதீ (ரழி) அவர்கள்) வாயிலாக அறிவித்ததாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மேய்ப்பர்களுக்கு, (மினாவில்) இரவில் தங்குவது குறித்து சலுகை வழங்கினார்கள். அவர்கள் அறுத்துப் பலியிடும் நாளில் கல்லெறிவார்கள்; பின்னர் அதற்குப் பிந்தைய இரண்டு நாட்களின் (கல்லெறிதலை) ஒன்றிணைத்து, அவ்விரண்டு நாட்களில் ஏதேனும் ஒன்றில் நிறைவேற்றுவார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْمَكَانِ الَّذِي تُرْمَى مِنْهُ جَمْرَةُ الْعَقَبَةِ
ஜம்ரத்துல் அகபாவை கல்லெறிய வேண்டிய இடம்
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي مُحَيَّاةَ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ - قَالَ قِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ إِنَّ نَاسًا يَرْمُونَ الْجَمْرَةَ مِنْ فَوْقِ الْعَقَبَةِ ‏.‏ قَالَ فَرَمَى عَبْدُ اللَّهِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ قَالَ مِنْ هَا هُنَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ‏.‏
அப்துர்-ரஹ்மான் - அதாவது பின் யஸீத் - அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களிடம், சிலர் அல்-அகபாவின் மேலிருந்து ஜமராவில் கல்லெறிகிறார்கள் என்று கூறப்பட்டது." அதற்கு அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அந்தப் பள்ளத்தாக்கின் அடிவாரத்திலிருந்து அதன் மீது கல்லெறிந்தார்கள். பிறகு கூறினார்கள்: 'எந்த அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு இறைவன் இல்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக, யாருக்கு சூரத்துல் பகரா வஹீ (இறைச்செய்தி)யாக அருளப்பட்டதோ அவர்கள் (ஸல்) இங்கிருந்துதான் கல்லெறிந்தார்கள்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، وَمَالِكُ بْنُ الْخَلِيلِ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الْحَكَمِ، وَمَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ رَمَى عَبْدُ اللَّهِ الْجَمْرَةَ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ جَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ وَعَرَفَةَ عَنْ يَمِينِهِ وَقَالَ هَا هُنَا مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا أَعْلَمُ أَحَدًا قَالَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْصُورٌ غَيْرَ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ ‏.‏
அப்துர் ரஹ்மான் பின் யஸீத் அவர்கள் கூறியதாவது:
அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் (கஃபா) ஆலயத்தை தங்களின் இடதுபுறத்திலும், அரஃபாவை தங்களின் வலதுபுறத்திலும் ஆக்கிக்கொண்டு, ஜம்ராவில் ஏழு கற்களைக் கொண்டு கல்லெறிந்தார்கள். மேலும் அவர்கள், "யாருக்கு சூரத்துல் பகரா அருளப்பட்டதோ, அவர்கள் (ஸல்) நின்ற இடம் இதுதான்" என்று கூறினார்கள்.

அபூ அப்திர்-ரஹ்மான் (அன்-நஸாயீ) அவர்கள் கூறினார்கள்: இப்னு அபீ அதீயைத் தவிர வேறு எவரும் இந்த அறிவிப்பில் 'மன்சூர்' என்று கூறியதாக எனக்குத் தெரியாது. மேலும் அல்லாஹ்வே மிக அறிந்தவன்.

أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ هُشَيْمٍ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ قَالَ هَا هُنَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ‏.‏
அப்துர்-ரஹ்மான் பின் யஸீத் கூறினார்கள்:

"நான் இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் அடிவாரத்தில் இருந்து ஜம்ரதுல் அகபாவின் மீது கல் எறிவதைப் பார்த்தேன். அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்: ;எவனைத் தவிர வேறு இறைவன் இல்லையோ அவன் மீது சத்தியமாக! யாருக்கு சூரா அல்-பகரா வஹீயாக (இறைச்செய்தியாக) அருளப்பட்டதோ, அவர்கள் (முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள்) நின்ற இடம் இதுதான்."'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ، يَقُولُ لاَ تَقُولُوا سُورَةُ الْبَقَرَةِ قُولُوا السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا الْبَقَرَةُ ‏.‏ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ أَنَّهُ كَانَ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ حِينَ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ وَاسْتَعْرَضَهَا يَعْنِي الْجَمْرَةَ فَرَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ وَكَبَّرَ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ فَقُلْتُ إِنَّ أُنَاسًا يَصْعَدُونَ الْجَبَلَ ‏.‏ فَقَالَ هَا هُنَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ رَأَيْتُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ رَمَى ‏.‏
அல்-அஃமஷ் கூறினார்கள்:

"நான் அல்-ஹஜ்ஜாஜ் கூறுவதைக் கேட்டேன்: 'ஸூரத்துல் பகரா என்று கூறாதீர்கள், 'மாடு (அல்-பகரா) குறிப்பிடப்பட்டுள்ள சூரா' என்று கூறுங்கள்.' நான் அதை இப்ராஹீமிடம் குறிப்பிட்டேன். அதற்கு அவர் கூறினார்கள்: 'அப்துர்-ரஹ்மான் பின் யஸீத் என்னிடம் கூறினார்கள்; அவர்கள் ஜம்ரத்துல் அகபாவில் கல்லெறிந்தபோது அப்துல்லாஹ் (பின் மஸ்ஊத் ரழி) அவர்களுடன் இருந்தார்கள். அவர் பள்ளத்தாக்கின் நடுவில் இறங்கி, ஜம்ராவிற்கு நேராக நின்று, அதன் மீது ஏழு கூழாங்கற்களை எறிந்தார்கள்; ஒவ்வொரு கல்லுடனும் தக்பீர் கூறினார்கள். நான் (அவர்களிடம்), "சிலர் மலையில் ஏறுகிறார்களே!" என்று சொன்னேன். அதற்கு அவர், "இங்குதான் - வணக்கத்திற்குரியவன் இவனைத் தவிர வேறு யாருமில்லை என்று சத்தியமிட்டுச் சொல்கிறேன் - எவர் மீது ஸூரத்துல் பகரா அருளப்பெற்றதோ அவர் (நபிகள் நாயகம் ﷺ) கல்லெறிவதை நான் பார்த்தேன்" என்று கூறினார்கள்.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحِيمِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، وَذَكَرَ، آخَرَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَمَى الْجَمْرَةَ بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், சுண்டி எறியும் கற்களைப் போன்ற (சிறு) கற்களைக் கொண்டு ஜமராத்தில் கல் எறிந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْمِي الْجِمَارَ بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், சுண்டு கற்களைப் போன்ற (சிறிய) கற்களைக் கொண்டு ஜமராத்தில் கல்லெறிவதை நான் பார்த்தேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب عَدَدِ الْحَصَى الَّتِي يُرْمَى بِهَا الْجِمَارُ
ஜமராக்களில் எறியப்பட வேண்டிய கற்களின் எண்ணிக்கை.
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَمَى الْجَمْرَةَ الَّتِي عِنْدَ الشَّجَرَةِ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ مِنْهَا حَصَى الْخَذْفِ رَمَى مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى الْمَنْحَرِ فَنَحَرَ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நாங்கள் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்றோம். நான், 'நபி (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்ஜைப் பற்றி எனக்குக் கூறுங்கள்' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், மரத்திற்கு அருகிலுள்ள ஜமராவின் மீது ஏழு சிறு கற்களை எறிந்தார்கள். ஒவ்வொரு கல்லை எறியும்போதும் தக்பீர் கூறினார்கள். அக்கற்கள் சுண்டி எறியும் கற்களாக (சிறியதாக) இருந்தன. அவர்கள் பள்ளத்தாக்கின் அடிவாரத்தில் இருந்து அவற்றை எறிந்தார்கள். பின்னர், அறுத்துப் பலியிடும் இடத்திற்குச் (மன்ஹர்) சென்று குர்பானி கொடுத்தார்கள்.'"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ مُوسَى الْبَلْخِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، قَالَ قَالَ مُجَاهِدٌ قَالَ سَعْدٌ رَجَعْنَا فِي الْحَجَّةِ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَبَعْضُنَا يَقُولُ رَمَيْتُ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ وَبَعْضُنَا يَقُولُ رَمَيْتُ بِسِتٍّ فَلَمْ يَعِبْ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ ‏.‏
ஸஅத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நாங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ்ஜின்போது திரும்பினோம், எங்களில் சிலர் தாங்கள் (ஜமராத்தில்) ஏழு கற்களால் எறிந்ததாகக் கூறினார்கள், மற்றவர்கள் தாங்கள் ஆறு கற்களால் எறிந்ததாகக் கூறினார்கள். மேலும், ஒருவர் மற்றவரைக் குறைகூறவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مِجْلَزٍ، يَقُولُ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ شَىْءٍ، مِنْ أَمْرِ الْجِمَارِ فَقَالَ مَا أَدْرِي رَمَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِسِتٍّ أَوْ بِسَبْعٍ ‏.‏
அபூ மிஜ்லஸ் அவர்கள் கூறியதாவது: "நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம் ஜிமார் (கல்லெறிதல்) குறித்து ஒரு விஷயத்தைக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஆறு (கற்களால்) அதில் கல்லெறிந்தார்களா அல்லது ஏழு (கற்களால்) கல்லெறிந்தார்களா என்பது எனக்குத் தெரியவில்லை' எனக் கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّكْبِيرِ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ
ஒவ்வொரு எறிதலுடனும் தக்பீர் கூறுதல்
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَخِيهِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَرَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அவர்களுடைய சகோதரர் அல்-ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நான் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்திருந்தேன், அவர்கள் ஜம்ரத்துல் அகபாவில் கல்லெறியும் வரை தல்பியா சொல்லிக்கொண்டே இருந்தார்கள். அவர்கள் அதை ஏழு சிறு கற்களால் கல்லெறிந்தார்கள், ஒவ்வொரு கல்லை எறியும் போதும் தக்பீர் கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب قَطْعِ الْمُحْرِمِ التَّلْبِيَةَ إِذَا رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ
ஜம்ரத்துல் அகபாவை கல்லெறியும் போது முஹ்ரிம் தல்பியாவை நிறுத்துதல்
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ خُصَيْفٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَمَا زِلْتُ أَسْمَعُهُ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَلَمَّا رَمَى قَطَعَ التَّلْبِيَةَ ‏.‏
அல்-ஃபள்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) கூறினார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்திருந்தேன். அவர்கள் ஜம்ரத்துல் அகபாவில் கல் எறியும் வரை தல்பியா சொல்வதை நான் தொடர்ந்து கேட்டுக்கொண்டிருந்தேன். பிறகு, அவர்கள் (ஜம்ராவில்) கல் எறிந்தபோது, தல்பியா சொல்வதை நிறுத்திக்கொண்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا هِلاَلُ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ هِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا خُصَيْفٌ، عَنْ مُجَاهِدٍ، وَعَطَاءٍ، وَسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ الْفَضْلَ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، كَانَ رَدِيفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَّهُ لَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்-ஃபள்ல் (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்து சென்று, ஜம்ராவில் கல்லெறியும் வரை தல்பியாவைத் தொடர்ந்து கூறிக்கொண்டிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ، خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مَعْبَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ الْعَبَّاسِ، أَنَّهُ كَانَ رَدِيفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ ‏.‏
அல்-ஃபழ்ல் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் சவாரி செய்துகொண்டு, ஜம்ரத்துல் அகபாவில் கல்லெறியும் வரை தல்பியாவைத் தொடர்ந்து கூறிக்கொண்டிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الدُّعَاءِ بَعْدَ رَمْىِ الْجِمَارِ
ஜமராக்களை எறிந்த பின் ஓத வேண்டிய பிரார்த்தனை
أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ أَنْبَأَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ بَلَغَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا رَمَى الْجَمْرَةَ الَّتِي تَلِي الْمَنْحَرَ مَنْحَرَ مِنًى رَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَمَى بِحَصَاةٍ ثُمَّ تَقَدَّمَ أَمَامَهَا فَوَقَفَ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ رَافِعًا يَدَيْهِ يَدْعُو يُطِيلُ الْوُقُوفَ ثُمَّ يَأْتِي الْجَمْرَةَ الثَّانِيَةَ فَيَرْمِيهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَمَى بِحَصَاةٍ ثُمَّ يَنْحَدِرُ ذَاتَ الشِّمَالِ فَيَقِفُ مُسْتَقْبِلَ الْبَيْتِ رَافِعًا يَدَيْهِ يَدْعُو ثُمَّ يَأْتِي الْجَمْرَةَ الَّتِي عِنْدَ الْعَقَبَةِ فَيَرْمِيهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ وَلاَ يَقِفُ عِنْدَهَا ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ سَمِعْتُ سَالِمًا يُحَدِّثُ بِهَذَا عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَفْعَلُهُ ‏.‏
அஸ்-ஸுஹ்ரீ அவர்கள் கூறியதாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மினாவின்) பலியிடும் இடத்திற்கு அடுத்துள்ள ஜம்ராவின் மீது கல்லெறியும்போது, ஒவ்வொரு முறை கல்லெறியும்போதும் தக்பீர் கூறியவாறு ஏழு சிறு கற்களால் எறிவார்கள். பிறகு அதற்கு முன்னே சென்று, கிப்லாவை முன்னோக்கி நின்று, தம் இரு கைகளையும் உயர்த்திப் பிரார்த்தனை செய்வார்கள்; (அங்கு) நீண்ட நேரம் நிற்பார்கள். பிறகு இரண்டாவது ஜம்ராவிற்கு வந்து, ஒவ்வொரு முறை கல்லெறியும்போதும் தக்பீர் கூறியவாறு ஏழு சிறு கற்களால் அதன் மீது எறிவார்கள். பிறகு இடதுபுறம் நகர்ந்து, கிப்லாவை முன்னோக்கி நின்று, தம் இரு கைகளையும் உயர்த்திப் பிரார்த்தனை செய்வார்கள். பிறகு 'அகபா'விற்கு அருகிலுள்ள ஜம்ராவிற்கு வந்து, ஏழு சிறு கற்களால் அதன் மீது எறிவார்கள்; ஆனால் அங்கே நிற்கமாட்டார்கள் என்று எங்களுக்குச் செய்தி எட்டியது."

அஸ்-ஸுஹ்ரீ அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஸாலிம் அவர்கள், தம் தந்தை (இப்னு உமர்) அவர்களிடமிருந்தும், (அவர்) நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்தும் இதை அறிவிக்க நான் கேட்டேன். மேலும் இப்னு உமர் (ரலி) அவர்களும் அவ்வாறே செய்து வந்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا يَحِلُّ لِلْمُحْرِمِ بَعْدَ رَمْىِ الْجِمَارِ
முஹ்ரிம் ஜமராக்களை கல்லெறிந்து முடித்த பிறகு அவருக்கு அனுமதிக்கப்பட்டவை என்னென்ன.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنِ الْحَسَنِ الْعُرَنِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ إِذَا رَمَى الْجَمْرَةَ فَقَدْ حَلَّ لَهُ كُلُّ شَىْءٍ إِلاَّ النِّسَاءَ ‏.‏ قِيلَ وَالطِّيبُ قَالَ أَمَّا أَنَا فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَضَمَّخُ بِالْمِسْكِ أَفَطِيبٌ هُوَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(ஒருவர்) ஜம்ரத் மீது கல் எறிந்துவிட்டால், பெண்களைத் தவிர மற்ற அனைத்தும் அவருக்கு அனுமதிக்கப்பட்டதாகிவிடும்."
"நறுமணமுமா?" என்று கேட்கப்பட்டது.
அதற்கு அவர்கள், "நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஸ்தூரியைப் பூசிக் கொண்டிருப்பதைப் பார்த்தேன். அது ஒரு நறுமணம் அல்லவா?" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)