حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، - يَعْنِي عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ عَمْرٍو - حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ بِشْرٍ التَّغْلِبِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، - وَكَانَ جَلِيسًا لأَبِي الدَّرْدَاءِ - قَالَ كَانَ بِدِمَشْقَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُقَالُ لَهُ ابْنُ الْحَنْظَلِيَّةِ وَكَانَ رَجُلاً مُتَوَحِّدًا قَلَّمَا يُجَالِسُ النَّاسَ إِنَّمَا هُوَ صَلاَةٌ فَإِذَا فَرَغَ فَإِنَّمَا هُوَ تَسْبِيحٌ وَتَكْبِيرٌ حَتَّى يَأْتِيَ أَهْلَهُ فَمَرَّ بِنَا وَنَحْنُ عِنْدَ أَبِي الدَّرْدَاءِ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَرِيَّةً فَقَدِمَتْ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَجَلَسَ فِي الْمَجْلِسِ الَّذِي يَجْلِسُ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِرَجُلٍ إِلَى جَنْبِهِ لَوْ رَأَيْتَنَا حِينَ الْتَقَيْنَا نَحْنُ وَالْعَدُوُّ فَحَمَلَ فُلاَنٌ فَطَعَنَ فَقَالَ خُذْهَا مِنِّي وَأَنَا الْغُلاَمُ الْغِفَارِيُّ كَيْفَ تَرَى فِي قَوْلِهِ قَالَ مَا أُرَاهُ إِلاَّ قَدْ بَطَلَ أَجْرُهُ فَسَمِعَ بِذَلِكَ آخَرُ فَقَالَ مَا أَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا فَتَنَازَعَا حَتَّى سَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ لاَ بَأْسَ أَنْ يُؤْجَرَ وَيُحْمَدَ " . فَرَأَيْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ سُرَّ بِذَلِكَ وَجَعَلَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ إِلَيْهِ وَيَقُولُ أَنْتَ سَمِعْتَ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ نَعَمْ . فَمَا زَالَ يُعِيدُ عَلَيْهِ حَتَّى إِنِّي لأَقُولُ لَيَبْرُكَنَّ عَلَى رُكْبَتَيْهِ . قَالَ فَمَرَّ بِنَا يَوْمًا آخَرَ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمُنْفِقُ عَلَى الْخَيْلِ كَالْبَاسِطِ يَدَهُ بِالصَّدَقَةِ لاَ يَقْبِضُهَا " . ثُمَّ مَرَّ بِنَا يَوْمًا آخَرَ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ . قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نِعْمَ الرَّجُلُ خُرَيْمٌ الأَسَدِيُّ لَوْلاَ طُولُ جُمَّتِهِ وَإِسْبَالُ إِزَارِهِ " . فَبَلَغَ ذَلِكَ خُرَيْمًا فَعَجِلَ فَأَخَذَ شَفْرَةً فَقَطَعَ بِهَا جُمَّتَهُ إِلَى أُذُنَيْهِ وَرَفَعَ إِزَارَهُ إِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ . ثُمَّ مَرَّ بِنَا يَوْمًا آخَرَ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّكُمْ قَادِمُونَ عَلَى إِخْوَانِكُمْ فَأَصْلِحُوا رِحَالَكُمْ وَأَصْلِحُوا لِبَاسَكُمْ حَتَّى تَكُونُوا كَأَنَّكُمْ شَامَةٌ فِي النَّاسِ فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْفُحْشَ وَلاَ التَّفَحُّشَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ هِشَامٍ قَالَ حَتَّى تَكُونُوا كَالشَّامَةِ فِي النَّاسِ .
கைஸ் இப்னு பிஷ்ர் அத்-தஃலிபி (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
என் தந்தை எனக்கு அறிவித்தார்கள்; அவர் அபூ தர்தா (ரழி) அவர்களின் அவையில் அமர்பவராக இருந்தார். அவர் கூறினார்:
டமாஸ்கஸில் நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் இப்னுல் ஹன்ழலிய்யா (ரழி) என்று அழைக்கப்படும் ஒருவர் இருந்தார். அவர் தனிமையை விரும்பக்கூடியவராகவும், மக்களுடன் அரிதாகவே அமரக்கூடியவராகவும் இருந்தார். அவர் (பெரும்பாலும்) தொழுகையிலேயே இருப்பார். தொழுகையிலிருந்து விடுபட்டால், தம் குடும்பத்தாரிடம் செல்லும் வரை தஸ்பீஹ் (துதித்தல்) மற்றும் தக்பீர் (பெருமைப்படுத்துதல்) செய்வதிலேயே ஈடுபட்டிருப்பார்.
நாங்கள் அபூ தர்தா (ரழி) அவர்களுடன் இருந்தபோது, அவர் (இப்னுல் ஹன்ழலிய்யா) எங்களைக் கடந்து சென்றார்.
அபூ தர்தா (ரழி) அவர்கள் அவரிடம், "எங்களுக்குப் பயனளிக்கும், உமக்குத் தீங்கு விளைவிக்காத ஒரு வார்த்தையை எங்களுக்குச் சொல்லுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
அதற்கு அவர் கூறினார்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு படைப்பிரிவை அனுப்பினார்கள். அது (வெற்றியுடன்) திரும்பி வந்தது. அந்தப் படையைச் சார்ந்த ஒருவர் வந்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அமரும் இடத்தில் அமர்ந்து, தன் அருகில் இருந்த ஒருவரிடம், 'நாங்கள் (எதிரிகளைச்) சந்தித்தபோதும், இன்னார் (எதிரிகள் மீது) பாய்ந்துச் சென்று (ஈட்டியால்) குத்தியதையும், 'இதை என்னிடமிருந்து பெற்றுக்கொள்! நான் கிஃபார் கோத்திரத்து இளைஞன்' என்று அவர் கூறியதையும் நீர் பார்த்திருக்க வேண்டுமே!' என்று (பெருமையாக) கூறினார். இவருடைய (இந்தக்) கூற்றைப் பற்றி நீர் என்ன கருதுகிறீர்?" என்று (பக்கத்திலிருந்தவர்) கேட்டார்.
அதற்கு அவர் (இப்னுல் ஹன்ழலிய்யா), "அவருடைய நற்கூலி அழிந்துவிட்டது என்றே நான் கருதுகிறேன்" என்று பதிலளித்தார். இதைக் கேட்ட மற்றொருவர், "இதில் எந்தத் தீங்கும் இருப்பதாக நான் நினைக்கவில்லை" என்றார். அவர்கள் (இருவரும்) சண்டையிட்டுக் கொண்டதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கேட்டுவிட்டு, "சுப்ஹானல்லாஹ்! அவர் நற்கூலி வழங்கப்படுவதிலும், புகழப்படுவதிலும் எந்தத் தவறும் இல்லை" என்று கூறினார்கள். அபூ தர்தா (ரழி) அவர்கள் இதைக் கேட்டு மகிழ்ச்சியடைந்து, தம் தலையை அவரை நோக்கி உயர்த்தி, "இதை நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து கேட்டீர்களா?" என்று கேட்கத் தொடங்கினார்கள்.
அதற்கு அவர், "ஆம்" என்று பதிலளித்தார். அவர் முழந்தாளிட்டு அமர்ந்து விடுவாரோ என்று நான் நினைக்கும் அளவுக்கு, அபூ தர்தா (ரழி) அவர்கள் அவரிடம் அதையே திரும்பத் திரும்பக் கேட்டுக்கொண்டிருந்தார்கள்.
அவர் (என் தந்தை) கூறினார்: மற்றொரு நாள் அவர் மீண்டும் எங்களைக் கடந்து சென்றார்.
அபூ தர்தா (ரழி) அவர்கள் அவரிடம், "(சொல்லுங்கள்) எங்களுக்குப் பயனளிக்கும், உமக்குத் தீங்கு விளைவிக்காத ஒரு வார்த்தையை" என்று கூறினார்கள்.
அதற்கு அவர் கூறினார்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களிடம், '(ஜிஹாதுக்காக) குதிரைகளைப் பராமரிப்பதற்காகச் செலவழிப்பவர், தர்மம் (ஸதகா) வழங்குவதற்காகத் தன் கையை விரித்து, அதைத் (துளியும்) தடுத்துக் கொள்ளாதவரைப் போன்றவர் ஆவாார்' என்று கூறினார்கள்."
பிறகு மற்றொரு நாள் அவர் எங்களைக் கடந்து சென்றார்.
அபூ தர்தா (ரழி) அவர்கள் அவரிடம், "(சொல்லுங்கள்) எங்களுக்குப் பயனளிக்கும், உமக்குத் தீங்கு விளைவிக்காத ஒரு வார்த்தையை" என்று கூறினார்கள்.
அதற்கு அவர் கூறினார்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'குரைம் அல்-அஸதி (ரழி) ஒரு சிறந்த மனிதர்! தோள் வரை நீளும் அவரது தலைமுடியும், அவர் தனது கீழாடையைத் (தரையில் படுமாறு) தொங்கவிடும் செயலும் இல்லையென்றால்' என்று கூறினார்கள்."
குரைம் (ரழி) அவர்களுக்கு இச்செய்தி எட்டியபோது, அவசரமாக ஒரு கத்தியை எடுத்து, தன் தலைமுடியைக் காதுகள் வரை வெட்டி, தன் கீழாடையைக் கணுக்கால்களின் பாதி வரை உயர்த்திக் கொண்டார்கள்.
பிறகு மற்றொரு நாள் அவர் எங்களைக் கடந்து சென்றார்.
அபூ தர்தா (ரழி) அவர்கள் அவரிடம், "(சொல்லுங்கள்) எங்களுக்குப் பயனளிக்கும், உமக்குத் தீங்கு விளைவிக்காத ஒரு வார்த்தையை" என்று கூறினார்கள்.
அதற்கு அவர் கூறினார்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்: 'நிச்சயமாக நீங்கள் உங்கள் சகோதரர்களிடம் வருகிறீர்கள்; எனவே உங்கள் பயணச் சுமைகளையும் (வாகனங்களையும்), உங்கள் ஆடைகளையும் நேர்த்தியாக வைத்துக் கொள்ளுங்கள். மக்கள் மத்தியில் நீங்கள் ஒரு மச்சத்தைப் போல (தனித்துத்) தெரியும் வரை. நிச்சயமாக அல்லாஹ் அருவருப்பானவற்றையோ, அல்லது அருவருப்பாக நடப்பதையோ விரும்புவதில்லை'."
அபூ தாவூத் (ரஹ்) கூறினார்கள்: இதேபோன்று, அபூ நுஐம் (ரஹ்) அவர்கள் ஹிஷாம் (ரஹ்) வழியாக அறிவித்தார்கள். அதில், "மக்கள் மத்தியில் நீங்கள் ஒரு மச்சத்தைப் போல ஆகும் வரை" என்று இடம்பெற்றுள்ளது.