ஜாமிஉத் திர்மிதீ

அபூ ஷுரைஹ் அல்-அதவீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அம்ர் பின் ஸயீத் மக்காவிற்குப் படைகளை அனுப்பிக் கொண்டிருந்தபோது அவரிடம் (அபூ ஷுரைஹ்) கூறினார்கள்: "**அமீரே!** மக்கா வெற்றிக்கு மறுநாள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து நின்று கூறிய ஒரு சொல்லை (செய்தியை) உங்களுக்குச் சொல்ல எனக்கு அனுமதியுங்கள். என் காதுகள் அதைக் கேட்டன; என் உள்ளம் அதை மனனம் செய்தது; நபி (ஸல்) அவர்கள் அதைப் பேசியபோது என் கண்கள் அவர்களைக் கண்டன. அவர்கள் அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து போற்றிய பிறகு கூறினார்கள்:

'நிச்சயமாக மக்காவை அல்லாஹ்வே புனிதமாக்கினான்; மக்கள் புனிதமாக்கவில்லை. அல்லாஹ்வையும் இறுதி நாளையும் நம்பும் எந்த மனிதருக்கும் அதில் இரத்தம் சிந்துவதும், அதன் மரத்தை வெட்டுவதும் ஆகுமானதல்ல. யாரேனும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அங்கு) போரிட்டதை ஆதாரமாகக் கொண்டு (சலுகை கோரி) போரிட்டால், அவரிடம் சொல்லுங்கள்: நிச்சயமாக அல்லாஹ் அவனுடைய தூதருக்கு அனுமதியளித்தான்; உங்களுக்கு அவன் அனுமதியளிக்கவில்லை. (அந்தப் புனிதத் தலத்தில் போரிட) பகலில் ஒரு நாழிகை (சிறிது நேரம்) மட்டுமே எனக்கு அல்லாஹ் அனுமதியளித்தான். நேற்று அதன் புனிதம் இருந்தது போலவே, இன்றும் அதன் புனிதம் திரும்பிவிட்டது. இங்கு வந்திருப்பவர் வராதவருக்கு (இச்செய்தியை) எத்திவைக்கட்டும்'."

பிறகு அபூ ஷுரைஹ் (ரழி) அவர்களிடம், "(அதற்கு) அம்ர் பின் ஸயீத் உங்களுக்கு என்ன பதில் கூறினார்?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "(அம்ர் பின் ஸயீத்,) 'அபூ ஷுரைஹே! இது பற்றி உம்மை விட நான் நன்கறிவேன். ஹரம் (எனும் புனித எல்லை) ஒரு பாவிக்கோ, கொலை செய்துவிட்டுத் தப்பியோடியவனுக்கோ அல்லது குற்றமிழைத்துத் தப்பியோடியவனுக்கோ அடைக்கலம் அளிக்காது' என்று கூறினார்."

அப்துல்லாஹ் (பின் மஸ்ஊத்) (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் தொடர்ந்து செய்யுங்கள்; ஏனெனில், உலைத்துருத்தியானது இரும்பு, தங்கம் மற்றும் வெள்ளியிலுள்ள கசடை நீக்குவதைப் போல, அவ்விரண்டும் வறுமையையும் பாவங்களையும் நீக்கிவிடுகின்றன - மேலும், ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்ட ஹஜ்ஜுக்கு (அல்-ஹஜ் அல்-மப்ரூருக்கு) சுவர்க்கத்தைத் தவிர வேறு நற்கூலி இல்லை.”

அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யார் ஹஜ் செய்து, அதில் தாம்பத்திய உறவு கொள்ளாமலும், பாவச் செயல்களில் ஈடுபடாமலும் இருக்கிறாரோ, அவருக்கு அவருடைய முந்தைய பாவங்கள் மன்னிக்கப்படும்."

அலி (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) கூறினார்கள்: "யாரிடம் அல்லாஹ்வின் இல்லத்திற்குச் செல்வதற்கான பயண உணவும் வாகன வசதியும் இருந்தும், அவர் ஹஜ் செய்யவில்லையோ, அவர் யூதராகவோ அல்லது கிறிஸ்தவராகவோ இறப்பது ஒரு பொருட்டல்ல. அதற்குக் காரணம், அல்லாஹ் தனது வேதத்தில் கூறினான்: 'வலில்லாஹி அலன்-னாஸி ஹிஜ்ஜுல் பைதி மனிஸ்ததாஅ இலைஹி ஸபீலா' (மேலும், அந்த ஆலயத்திற்குச் சென்றுவர சக்தி பெற்ற மக்கள்மீது, அல்லாஹ்வுக்காக ஹஜ் செய்வது கடமையாகும்)."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹஜ்ஜை கடமையாக்குவது எது?’ என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், “பயணத்திற்கான உணவும், வாகனமும் ஆகும்” என்று கூறினார்கள்.

அலி இப்னு அபீ தாலிப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

**"வலில்லாஹி அலன் னாஸி ஹிஜ்ஜுல் பைத்தி மனிஸ்ததாஅ இலைஹி ஸபீலா"** (அந்த ஆலயத்திற்குச் செல்லப் பயண வசதி பெற்ற மனிதர்கள் மீது, அல்லாஹ்வுக்காக ஹஜ் செய்வது கடமையாகும்) என்ற இறைவசனம் அருளப்பட்டபோது, அவர்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஒவ்வோர் ஆண்டிலுமா?" என்று கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் மௌனமாக இருந்தார்கள். அவர்கள் (மீண்டும்): "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஒவ்வோர் ஆண்டிலுமா?" என்று கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள்: "இல்லை; நான் 'ஆம்' என்று கூறியிருந்தால், (அது) கடமையாகியிருக்கும்" என்று கூறினார்கள். ஆகவே அல்லாஹ்: **"யா அய்யுஹல்லதீன ஆமனூ லா தஸ்அலூ அன் அஷ்யாஅ இன் துப்த லகும் தஸுஉகும்"** (நம்பிக்கையாளர்களே! சில விஷயங்களைப் பற்றி நீங்கள் கேட்காதீர்கள்; அவை உங்களுக்கு வெளிப்படுத்தப்பட்டால் உங்களுக்குத் துன்பத்தை ஏற்படுத்தும்) எனும் வசனத்தை அருளினான்.

ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் மூன்று முறை ஹஜ் செய்தார்கள். ஹிஜ்ரத் செய்வதற்கு முன்பு இரண்டு ஹஜ்ஜுகளையும், ஹிஜ்ரத் செய்த பிறகு ஒரு ஹஜ்ஜையும் நிறைவேற்றினார்கள்; அத்துடன் உம்ராவையும் சேர்த்து நிறைவேற்றினார்கள். எனவே, அவர்கள் அறுபத்து மூன்று பலிப்பிராணிகளை (புத்ன்) ஓட்டி வந்தார்கள். மீதமுள்ளவற்றுடன் அலீ (ரழி) அவர்கள் யமனிலிருந்து வந்தார்கள். அவற்றில், மூக்கில் வெள்ளி வளையமிடப்பட்ட அபூ ஜஹ்லின் ஒட்டகம் ஒன்றும் இருந்தது. ஆகவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவற்றை அறுத்தார்கள். மேலும், ஒவ்வொரு பலிப்பிராணியிலிருந்தும் ஒரு துண்டைச் சமைக்குமாறு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள். (அது சமைக்கப்பட்ட பிறகு) அதன் குழம்பிலிருந்து அவர்கள் பருகினார்கள்."

கதாதா அறிவித்தார்கள்:

"நான் அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டேன்: 'நபி (ஸல்) அவர்கள் எத்தனை முறை ஹஜ் செய்தார்கள்?' அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அவர்கள் ஒரு ஹஜ்ஜும் நான்கு உம்ராக்களும் செய்தார்கள்: துல்-கஃதா மாதத்தில் ஒரு உம்ரா; அல்-ஹுதைபிய்யாவின் உம்ரா, மேலும் அவர்களின் ஹஜ்ஜுடன் ஒரு உம்ரா, மேலும் ஹுனைன் போரில் கிடைத்த போர்ச்செல்வங்களைப் பிரித்தபோது அல்-ஜிஃஇர்ரானாவிலிருந்து ஒரு உம்ரா.'"

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் நான்கு உம்ராக்களை நிறைவேற்றினார்கள்: ஹுதைபிய்யா உம்ரா, அடுத்த ஆண்டில் (நிறைவேற்றிய) இரண்டாவது உம்ரா மற்றும் துல்கஅதா மாதத்தில் நிறைவேற்றப்பட்ட 'உம்ரத்துல் களா', அல்-ஜிஃரானாவிலிருந்து (நிறைவேற்றிய) மூன்றாவது உம்ரா மற்றும் அவர்களது ஹஜ்ஜுடன் (இணைந்த) நான்காவது உம்ரா."

ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ் செய்ய விரும்பியபோது, அதுபற்றி மக்களுக்கு அறிவித்தார்கள். எனவே, (அவர்களுடன் செல்வதற்காக) மக்கள் ஒன்று கூடினார்கள். அவர்கள் அல்-பைதாவை அடைந்தபோது இஹ்ராம் அணிந்தார்கள்"

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்-பைதா என்பது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பற்றி அவர்கள் இட்டுக்கட்டும் ஒன்றாகும். அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பள்ளிவாசலுக்கு அருகிலுள்ள மரத்தின் அருகிலிருந்து தவிர தல்பியாவைத் தொடங்கவில்லை."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் ஸலாத்திற்குப் பிறகு தல்பியாவைத் தொடங்கினார்கள்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'இஃப்ராத்' ஹஜ்ஜை நிறைவேற்றினார்கள்."

இத்தலைப்பில் ஜாபிர் மற்றும் இப்னு உமர் (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன. அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: ஆயிஷா (ரழி) அவர்களின் இந்த ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' ஆகும். சில அறிஞர்களின் செயல்முறை இதன் அடிப்படையிலேயே அமைந்துள்ளது.

மேலும் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் 'இஃப்ராத்' ஹஜ்ஜை நிறைவேற்றினார்கள். அபூ பக்ர், உமர் மற்றும் உஸ்மான் (ரழி) ஆகியோரும் 'இஃப்ராத்' செய்தார்கள்."

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: ஸவ்ரீ அவர்கள், "நீ 'இஃப்ராத்' ஹஜ் செய்தால் அதுவும் நன்று; 'கிரான்' செய்தால் அதுவும் நன்று; 'தமத்துஃ' செய்தால் அதுவும் நன்று" என்று கூறியுள்ளார்கள். ஷாஃபிஈ அவர்களும் இவ்வாறே கூறியுள்ளார்கள். மேலும் அவர், "எங்களுக்கு மிக விருப்பமானது 'இஃப்ராத்', பிறகு 'தமத்துஃ', பிறகு 'கிரான்' ஆகும்" என்று கூறியுள்ளார்கள்.

அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“நபி (ஸல்) அவர்கள் (லப்பைக பிஉம்ரதின் வ ஹஜ்ஜஹ்) ‘உம்ராவிற்காகவும் ஹஜ்ஜிற்காகவும் இதோ நான் ஆஜராகிவிட்டேன்’ என்று கூறுவதை நான் கேட்டேன்.”

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமத்துஃ செய்தார்கள், அவ்வாறே அபூபக்கர் (ரழி), உமர் (ரழி), உஸ்மான் (ரழி) ஆகியோரும் செய்தார்கள். மேலும், அதை முதன்முதலில் தடை செய்தவர் முஆவியா (ரழி) ஆவார்."

முஹம்மது பின் அப்துல்லாஹ் பின் அல்-ஹாரித் பின் நவ்ஃபல் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

சஅத் பின் அபீ வக்காஸ் (ரழி) அவர்களும், அத்-தஹ்ஹாக் பின் கைஸ் அவர்களும் உம்ராவுடன் ஹஜ்ஜை நிறைவேற்றும் 'தமத்துஉ' முறை பற்றிக் குறிப்பிடுவதை அவர் கேட்டார். அப்போது அத்-தஹ்ஹாக் பின் கைஸ், "அல்லாஹ்வின் கட்டளையை அறியாதவரைத் தவிர வேறு யாரும் அதைச் செய்வதில்லை" என்று கூறினார்.

அதற்கு சஅத் (ரழி) அவர்கள், "என் சகோதரரின் மகனே! நீர் கூறியது மிகவும் மோசமானது!" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அத்-தஹ்ஹாக் பின் கைஸ், "நிச்சயமாக உமர் பின் அல்-கத்தாப் அவர்கள் அதைத் தடை செய்துள்ளார்கள்" என்று கூறினார்.

அதற்கு சஅத் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைச் செய்தார்கள்; நாங்களும் அவர்களுடன் அதைச் செய்தோம்" என்று கூறினார்கள்.

ஸாலிம் பின் அப்துல்லாஹ் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
ஷாம் தேசத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர் அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்களிடம், ஹஜ்ஜுடன் சேர்த்து உம்ராவையும் நிறைவேற்றுவது (தமத்துஃ செய்வது) குறித்துக் கேட்பதை நான் செவியுற்றேன். அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி), “அது ஆகுமானது (ஹலால்)” என்று கூறினார்கள். அதற்கு அந்த ஷாம் தேசத்தவர், “நிச்சயமாக உங்கள் தந்தை (உமர் (ரழி) அவர்கள்) அதைத் தடுத்துள்ளார்களே?” என்று கேட்டார்.

அதற்கு அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி), “என்ன கருதுகிறீர்? எனது தந்தை அதைத் தடுத்திருந்து, அதேவேளையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைச் செய்திருந்தால், நாம் பின்பற்ற வேண்டியது என் தந்தையின் கட்டளையா அல்லது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கட்டளையா?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அம்மனிதர், “மாறாக, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கட்டளையே (பின்பற்றத்தக்கது)” என்று பதிலளித்தார். (இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள்), “திண்ணமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைச் செய்துள்ளார்கள்” என்று கூறினார்கள்.

(இமாம் திர்மிதி (ரஹ்) கூறுகிறார்கள்): இது ‘ஹஸன் ஸஹீஹ்’ எனும் தரத்திலான ஹதீஸ் ஆகும். இந்த அத்தியாயத்தில் அலீ, உஸ்மான், ஜாபிர், ஸஅத், அஸ்மா பின்த் அபீ பக்ர் மற்றும் இப்னு உமர் (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன.

நபி (ஸல்) அவர்களின்த் தோழர்கள் மற்றும் பிற அறிஞர்களில் ஒரு சாரார் உம்ராவுடன் ஹஜ்ஜைச் சேர்த்துச் செய்யும் ‘தமத்துஃ’ முறையையேத் தேர்வு செய்துள்ளனர். ‘தமத்துஃ’ என்பது, ஒரு மனிதர் ஹஜ்ஜுக்குரிய மாதங்களில் உம்ரா செய்து (இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு), பின்னர் ஹஜ் செய்யும் வரை (மக்காவிலேயே) தங்குவதாகும். இவரே ‘முத்தமத்திஃ’ (தமத்துஃ செய்பவர்) ஆவார். இவர் மீது தனக்கு இயன்ற ஒரு பலிப்பிராணியை (தம்) குர்பானி கொடுப்பது கடமையாகும். அவ்வாறு கொடுக்க வசதியில்லாதவர், ஹஜ்ஜின் போது மூன்று நாட்களும், தன் ஊருக்குத் திரும்பிய பின் ஏழு நாட்களும் ஆக (மொத்தம் பத்து நாட்கள்) நோன்பு நோற்க வேண்டும்.

‘தமத்துஃ’ செய்பவர் ஹஜ்ஜின் போது மூன்று நாட்கள் நோன்பு நோற்கும்போது, (துல்ஹஜ்) முதல் பத்து நாட்களில் நோன்பு நோற்பதும், அதில் கடைசி நோன்பு அரஃபா நாளாக அமைவதும் விரும்பத்தக்கதாகும். அப்பத்து நாட்களில் அவரால் நோன்பு நோற்க முடியாவிட்டால், ‘அய்யாமுத் தஷ்ரீக்’கின் (துல்ஹஜ் 11, 12, 13 ஆகிய) நாட்களில் நோன்பு நோற்கலாம் என்பது நபித்தோழர்களான இப்னு உமர், ஆயிஷா (ரழி) உள்ளிட்ட சில அறிஞர்களின் கருத்தாகும். மாலிக், ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரும் இதையே கூறுகின்றனர். அவர்களில் சிலர், ‘அய்யாமுத் தஷ்ரீக்’ நாட்களில் நோன்பு நோற்கக் கூடாது என்று கூறுகின்றனர். இது கூஃபா நகர அறிஞர்களின் கருத்தாகும்.

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்கள்: ஹதீஸ் அறிஞர்கள் (அஹ்லுல் ஹதீஸ்) ஹஜ்ஜின் போது உம்ரா செய்யும் ‘தமத்துஃ’ முறையையேத் தேர்வு செய்கின்றனர். இதுவே ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கருத்துமாகும்.

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்களின் தல்பியா(வின் வாசகம்), **'லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக லக லப்பைக், இன்னல் ஹம்த வந்நிஃமத லக வல்முல்க், லா ஷரீக லக'** என்பதாகும்.

(பொருள்: 'யா அல்லாஹ்! உன் அழைப்பிற்கு நான் பதிலளிக்கிறேன்! உன் அழைப்பிற்கு நான் பதிலளிக்கிறேன். உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை. உன் அழைப்பிற்கு நான் பதிலளிக்கிறேன். நிச்சயமாக, எல்லாப் புகழும், அருட்கொடைகளும் உனக்கே உரியன. ஆட்சியும் உனக்கே உரியது. உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை')."

(இமாம் திர்மிதி (ரஹ்) கூறுகிறார்): இந்தத் தலைப்பில் இப்னு மஸ்வூத், ஜாபிர், ஆயிஷா, இப்னு அப்பாஸ் மற்றும் அபூ ஹுரைரா (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் வந்துள்ளன. அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறினார்: இப்னு உமரின் இந்த ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' ஆகும். நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்கள் மற்றும் ஏனைய அறிஞர்களில் சிலர் இதன் படியே செயல்படுகின்றனர். இதுவே சுஃப்யான், ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கருத்தாகும்.

இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "தல்பியாவில் அல்லாஹ்வைக் கண்ணியப்படுத்தும் விதமாக எதனையும் அதிகப்படுத்தினால் அதில் குற்றமில்லை - இன்ஷா அல்லாஹ். எனினும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தல்பியாவுடன் சுருக்கிக்கொள்வதே எனக்கு மிக விருப்பமானதாகும்."

மேலும் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வைக் கண்ணியப்படுத்தும் வாசகங்களை அதில் அதிகப்படுத்துவதில் குற்றமில்லை என்று நாம் கூறியதற்குக் காரணம், இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து வந்த செய்தியேயாகும். அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து தல்பியாவை மனனம் செய்திருந்தார்கள். பின்னர் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் தம் தரப்பிலிருந்து, **'லப்பைக்க வர்ரஃபாவு இலைக்க வல்அமல்'** (இதோ உன் அழைப்பையேற்று வந்துவிட்டேன்! ஆர்வமும் செயலும் உன்னிடமே உள்ளன) என்பதைத் தமது தல்பியாவில் அதிகப்படுத்திக் கொள்பவர்களாக இருந்தார்கள்."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் தல்பியா முழங்கியவாறு சென்றார்கள். அப்போது அவர்கள் (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்: "லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக். லப்பைக் லா ஷரீக்க லக்க லப்பைக். இன்னல் ஹம்த வந்நிஃமத லக்க வல்முல்க், லா ஷரீக்க லக்க" (இதோ, உன் அழைப்பிற்குப் பதிலளிக்கிறேன், யா அல்லாஹ்! உன் அழைப்பிற்குப் பதிலளிக்கிறேன். உன் அழைப்பிற்குப் பதிலளிக்கிறேன், உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை, உன் அழைப்பிற்குப் பதிலளிக்கிறேன். நிச்சயமாக, எல்லாப் புகழும், அருட்கொடையும், ஆட்சியும் உனக்கே உரியன. உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை).

மேலும் அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள், "இதுவே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தல்பியா ஆகும்" என்று கூறுவார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தல்பியாவிற்குப் பிறகு, அவர்கள் (இப்னு உமர்) தாங்களாகவே பின்வருவனவற்றைச் சேர்த்துக்கொள்வார்கள்: "லப்பைக் லப்பைக்க வ ஸஃதைக், வல் கைரு ஃபீ யதைக். லப்பைக் வர்ரஃபாஉ இலைக்க வல்அமல்" (உன் அழைப்பிற்குப் பதிலளிக்கிறேன், உன் அழைப்பிற்குப் பதிலளிக்கிறேன்; உனக்கு நான் கீழ்ப்படிகிறேன்; எல்லா நன்மைகளும் உன் கரங்களில் உள்ளன. உன் அழைப்பிற்குப் பதிலளிக்கிறேன்; விருப்பங்களும் செயல்களும் உன்னை நோக்கியே உள்ளன).

அபூபக்ர் அஸ்ஸித்தீக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "ஹஜ்ஜில் சிறந்தது எது?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "குரல்களை உயர்த்துவதும் (அல்-அஜ்) மற்றும் (குர்பானி பிராணியின்) இரத்தத்தை ஓட்டுவதும் (அத்-தஜ்) ஆகும்."

சஹ்ல் பின் சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எந்த முஸ்லிம் தல்பியா கூறினாலும், அவருக்கு வலப்புறத்திலும் இடப்புறத்திலும் பூமியின் இறுதிவரை, இங்கிருந்து அங்குவரை உள்ள பாறைகளோ, மரங்களோ, அல்லது மண் கட்டிகளோ தல்பியா கூறுகின்றன."

கல்லாத் இப்னு அஸ்-ஸாயிப் அவர்கள் தனது தந்தை (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கின்றார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் என்னிடம் வந்து, இஹ்லால் மற்றும் தல்பியாவைக் கொண்டு என் தோழர்கள் தங்கள் குரல்களை உயர்த்துமாறு நான் அவர்களுக்குக் கட்டளையிட வேண்டும் என்று எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்."

ஸைத் இப்னு தாபித் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது இஹ்லாலுக்காக ஆடைகளைக் களைந்துவிட்டு, குஸ்ல் செய்ததை நான் பார்த்தேன்."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
ஒரு மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் எங்கிருந்து இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: "மதீனாவின் மக்கள் துல்-ஹுலைஃபாவிலிருந்தும், ஷாம் மக்கள் அல்-ஜுஹ்ஃபாவிலிருந்தும், நஜ்து மக்கள் கர்னிலிருந்தும் இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்." மேலும் அவர் (இப்னு உமர்) கூறினார்கள்: "மேலும், 'யமன் மக்கள் யலம்லமிலிருந்தும் (இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்)' என்று அவர்கள் கூறுகிறார்கள்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் கிழக்குத் திசைவாசிகளுக்கு அல்-அகீக்கை (மீக்காத்தாக) நிர்ணயித்தார்கள்."

இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"ஒருவர் எழுந்து நின்று, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் இஹ்ராம் நிலையில் என்ன ஆடை அணிய வேண்டும் என்று எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறீர்கள்?' என்று கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'சட்டைகளையோ, காற்சட்டைகளையோ, தொப்பிகளையோ (பர்னுஸ்), தலைப்பாகைகளையோ, காலுறைகளையோ (குஃப்) அணியாதீர்கள். ஆயினும், ஒருவரிடம் செருப்புகள் இல்லையென்றால் அவர் காலுறைகளை (குஃப்) அணியலாம்; ஆனால் அவர் அதை கணுக்கால்களுக்குக் கீழே வெட்டிக்கொள்ளட்டும். மேலும், குங்குமப்பூ அல்லது வர்ஸ் (வாசனைச் செடி சாயம்) பட்ட எந்தத் துணியையும் அணியாதீர்கள். இஹ்ராம் நிலையில் உள்ள பெண் முகத்திரை (நிகாப்) அணியவோ, கையுறைகளை அணியவோ கூடாது.'"

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டதாக அறிவித்தார்கள்: "ஒரு முஹ்ரிமுக்கு இசார் கிடைக்கவில்லையென்றால், அவர் கால்சட்டை அணியட்டும்; மேலும் காலணிகள் கிடைக்கவில்லையென்றால், அவர் குஃப்ஃபை அணியட்டும்."

யஃலா பின் உமய்யா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், இஹ்ராம் அணிந்திருந்த ஒரு கிராமவாசி அங்கி அணிந்திருப்பதைக் கண்டார்கள். எனவே, அதை அகற்றுமாறு அவருக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்."

யஃலா பின் உமய்யா (ரழி) அறிவித்தார்கள்:

வேறு அறிவிப்பாளர் தொடருடன் 835 ஆம் எண்ணுடைய ஹதீஸைப் போன்றது.

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஐந்து ஃபவாஸிக் (தீங்கிழைப்பவைகள்) உள்ளன, அவற்றை ஹரம் (புனித எல்லை) பகுதிக்குள் கொல்லலாம்: எலி, தேள், காகம், பருந்து மற்றும் வெறிநாய்.”

அபூ ஸயீத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “முஹ்ரிம், கொடிய விலங்கு, வெறிநாய், எலி, தேள், பருந்து மற்றும் காகம் ஆகியவற்றைக் கொல்லலாம்.”

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முஹ்ரிமாக இருந்த நிலையில் ஹிஜாமா (இரத்தம் உறிஞ்சி எடுத்தல்) செய்துகொண்டார்கள்."

நுபைஹ் பின் வஹ்ப் அறிவித்தார்கள்:

"இப்னு மஃமர் (ரழி) அவர்கள் தனது மகனுக்குத் திருமணம் செய்து வைக்க விரும்பினார்கள். எனவே, அவர் என்னை (ஹஜ்) காலத்தின் அமீராக இருந்த அபான் பின் உஸ்மான் அவர்களிடம் அனுப்பினார்கள். நான் அவர்களிடம் சென்று, 'உங்கள் சகோதரர் தனது மகனுக்குத் திருமணம் செய்து வைக்க விரும்புகிறார், மேலும் நீங்கள் அதற்குச் சாட்சியாக இருக்க வேண்டும் என்றும் அவர் விரும்புகிறார்' என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், 'அவர் ஒரு முரட்டு கிராமவாசி என்று நான் நினைக்கிறேன்; நிச்சயமாக முஹ்ரிம் திருமணம் செய்யவோ அல்லது திருமணம் செய்து வைக்கவோ கூடாது'" - அல்லது இதே போன்று கூறினார்கள் - பின்னர், அவர்கள் உஸ்மான் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக மர்ஃபூஃ வடிவில் இதே போன்ற ஒரு செய்தியை அறிவித்தார்கள்.

அபூ ராஃபி (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹலாலான நிலையில் இருந்தபோது மைமூனா (ரழி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள்; மேலும் அவர்கள் ஹலாலான நிலையில் இருந்தபோது அவர்களுடன் இல்லறம் நடத்தினார்கள். மேலும் அவர்கள் இருவருக்கும் இடையில் நான் தூதுவராக இருந்தேன்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அறிவித்தார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் முஹ்ரிமாக இருந்த நிலையில் மைமூனா (ரழி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் முஹ்ரிம் ஆக இருந்த நிலையில் மைமூனா (ரழி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் முஹ்ரிமாக (இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில்) இருந்தபோது மைமூனா (ரலி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள்."

அபூ ஈஸா (இமாம் திர்மிதி) கூறுகிறார்: இது ஸஹீஹான ஹதீஸாகும். அபூ அஷ்ஷஃஸா என்பவரின் பெயர் ஜாபிர் பின் ஸைத் ஆகும். நபி (ஸல்) அவர்கள் மைமூனா (ரலி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தது குறித்து (அறிஞர்களிடம்) கருத்து வேறுபாடு உள்ளது. ஏனெனில் நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்கா செல்லும் வழியில் அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள். அவர்களில் சிலர், "அவர்கள் இஹ்ராம் இல்லாத (ஹலால்) நிலையில்தான் திருமணம் செய்தார்கள்; ஆனால், அவர்கள் முஹ்ரிமாக இருந்தபோதுதான் திருமணச் செய்தி வெளியானது" என்று கூறினர். பிறகு மக்கா செல்லும் வழியில் 'ஸரிஃப்' என்னுமிடத்தில் இஹ்ராம் இல்லாத நிலையில் அவர்களுடன் இல்லற வாழ்வைத் துவக்கினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்கு இல்லற வாழ்வைத் துவக்கினார்களோ அந்த 'ஸரிஃப்' இடத்திலேயே மைமூனா (ரலி) அவர்கள் மரணமடைந்தார்கள்; மேலும் 'ஸரிஃப்' இடத்திலேயே அடக்கம் செய்யப்பட்டார்கள்.

யஸீத் பின் அல்-அஸம் அவர்கள் மைமூனா (ரழி) அவர்களைப் பற்றி அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹலாலாக இருக்கும்போதே அவர்களை மணமுடித்தார்கள், மேலும் அவர்கள் ஹலாலாக இருக்கும்போதே அவர்களுடன் தாம்பத்திய உறவும் கொண்டார்கள். அவர்கள் ஸரிஃபில் இறந்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் அவர்களுடன் தங்கியிருந்த கூடாரத்தின் இடத்திலேயே நாங்கள் அவர்களை அடக்கம் செய்தோம்."

ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நீங்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கும்போது, நீங்கள் அதை வேட்டையாடாத வரையில் - அல்லது - அது உங்களுக்காக வேட்டையாடப்படாத வரையில் தரைப்பிராணி உங்களுக்கு ஹலால் ஆகும்."

அபூ கதாதா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தார்கள். மக்கா செல்லும் பாதையில் ஓரிடத்தில் இருந்தபோது, இஹ்ராம் அணிந்திருந்த தம் தோழர்கள் சிலருடன் அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்களை விட்டும்) பின்தங்கிவிட்டார்கள். ஆனால் அவர்கள் (அபூ கதாதா) இஹ்ராம் அணிந்திருக்கவில்லை. அப்போது அவர்கள் ஒரு காட்டுக்கழுதையைப் பார்த்தார்கள். உடனே அவர்கள் தங்கள் குதிரையின் மீது ஏறி, தங்களின் சாட்டையைத் தருமாறு தங்கள் தோழர்களிடம் கேட்டார்கள்; ஆனால் அவர்கள் மறுத்துவிட்டார்கள். பிறகு அவர்கள் தங்கள் ஈட்டியைத் தருமாறு கேட்டார்கள்; அதற்கும் அவர்கள் மறுத்துவிட்டார்கள். ஆகவே, அவர்கள் (தாமாகவே) அதை எடுத்து, அந்தக் கழுதையைத் தாக்கி அதைக் கொன்றார்கள். நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் சிலர் அதை உண்டார்கள்; சிலர் உண்ண மறுத்துவிட்டார்கள். பின்னர் அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களைச் சென்றடைந்தபோது, அதைப் பற்றிக் கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அது அல்லாஹ் உங்களுக்கு உணவளித்த ஒரு உணவுதான்" என்று கூறினார்கள்.

(மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடர்) அபூ கதாதா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

காட்டுக் கழுதையைப் பற்றிய இந்த அறிவிப்பு, அபூ அந்-நள்ரு அவர்களின் முந்தைய அறிவிப்பைப் போன்றது. ஆனால், ஸைத் இப்னு அஸ்லம் அவர்களின் அறிவிப்பில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “அதன் இறைச்சியில் ஏதேனும் உங்களிடம் மீதமிருக்கிறதா?” என்று கேட்டதாகக் கூறப்பட்டுள்ளது.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அஸ்-ஸஅப் பின் ஜஸ்ஸாமா (ரலி) அவர்கள் (தமக்குத்) தெரிவித்ததாக: “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-அப்வா அல்லது வத்தான் என்னுமிடத்தில் என்னைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது நான் அவர்களுக்கு ஒரு காட்டுக் கழுதையை அன்பளிப்பாக வழங்கினேன். ஆனால், அவர்கள் அதை என்னிடமே திருப்பிக் கொடுத்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என் முகத்தில் தென்பட்ட அதிருப்தியைப் பார்த்தபோது, ‘நாம் உம்மை(யும் உமது அன்பளிப்பையும) நிராகரிக்கவில்லை; எனினும் நாம் இஹ்ராம் அணிந்திருக்கிறோம் (என்பதாலேயே இதைத் திருப்பிக் கொடுத்தோம்)’ என்று கூறினார்கள்.”

(இமாம் திர்மிதி அவர்கள் கூறுகிறார்கள்): இந்த ஹதீஸ் ‘ஹஸன் ஸஹீஹ்’ எனும் தரத்திலானது. நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்கள் மற்றும் பிற அறிஞர்களில் ஒரு சாரார் இந்த ஹதீஸைப் பின்பற்றி, ‘இஹ்ராம் அணிந்தவர் வேட்டையாடப்பட்ட பிராணியை உண்பது வெறுக்கத்தக்கது’ என்ற கருத்தைக் கொண்டுள்ளனர். இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “எங்களைப் பொறுத்தவரை இந்த ஹதீஸின் விளக்கமானது, தமக்காகவே அது வேட்டையாடப்பட்டதாக நபி (ஸல்) அவர்கள் எண்ணியதால் அதைத் திருப்பிக் கொடுத்தார்கள்; பேணுதலுக்காகவே அதை விட்டுவிட்டார்கள் என்பதாகும்.” ஸுஹ்ரியின் மாணவர்களில் சிலர் ஸுஹ்ரி வழியாக இந்த ஹதீஸை அறிவிக்கும்போது, “காட்டுக் கழுதையின் இறைச்சியை அன்பளித்தார்” என்று அறிவித்துள்ளனர். ஆனால் அது (ஹதீஸ் விதிகளின்படி) பாதுகாக்கப்பட்ட அறிவிப்பு அல்ல. இந்த அத்தியாயத்தில் அலீ (ரலி) மற்றும் ஸைத் பின் அர்கம் (ரலி) ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன.

அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ் அல்லது உம்ராவிற்காகப் புறப்பட்டோம். அப்போது வெட்டுக்கிளிக் கூட்டம் ஒன்று எங்களுக்கு எதிர்ப்பட்டது. நாங்கள் எங்கள் சாட்டைகளாலும் தடிகளாலும் அவற்றை அடிக்கத் தொடங்கினோம். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், 'அதை உண்ணுங்கள்; ஏனெனில், அது கடல் பிராணிகளைச் சேர்ந்ததாகும்' என்று கூறினார்கள்."

இப்னு அபீ அம்மார் கூறினார்:

"நான் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம், 'கழுதைப்புலி வேட்டைப் பிராணியா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம்' என்று கூறினார்கள்." அவர் கூறினார்: "நான், 'அதை உண்ணலாமா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம்' என்று கூறினார்கள்." அவர் கூறினார்: "நான், 'இதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்களா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம்' என்று கூறினார்கள்."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்குள் நுழைவதற்காக ஃபக் எனும் இடத்தில் குளித்தார்கள்."

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) அவர்கள் கூறினார்கள்: இந்த ஹதீஸ் 'கைரு மஹ்ஃபூல்' (பாதுகாக்கப்படாதது) ஆகும். நாஃபிவு அவர்கள் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து, "அவர் (இப்னு உமர்) மக்காவில் நுழைவதற்காகக் குளிப்பார்" என்று அறிவிப்பதே சரியானது ஆகும். இமாம் ஷாஃபிஈ அவர்களும் இதையே கூறுகிறார்கள்: "மக்காவில் நுழைவதற்காகக் குளிப்பது விரும்பத்தக்கதாகும்". அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு ஸைத் இப்னு அஸ்லம் என்பவர் ஹதீஸ் துறையில் பலவீனமானவர். அஹ்மத் இப்னு ஹன்பல், அலீ இப்னு அல் மதீனீ மற்றும் பலர் இவரைப் பலவீனமானவர் எனக் கூறியுள்ளனர். இவருடைய அறிவிப்பைத் தவிர இந்த ஹதீஸை 'மர்ஃபூ' (நபிமொழி) ஆக நாம் அறியவில்லை.

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்தபோது, அதன் உயரமான பகுதி வழியாக நுழைந்தார்கள், மேலும் அதன் தாழ்வான பகுதி வழியாக வெளியேறினார்கள்."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் பகல் நேரத்தில் மக்காவில் நுழைந்தார்கள்."

அல்-முஹாஜிர் அல்-மக்கீ கூறினார்கள்:
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம், ஒருவர் இறையில்லத்தை (கஃபாவைக்) காணும்போது தம் கைகளை உயர்த்துவது பற்றிக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ் செய்தோம்; (அப்போது) நாங்கள் அவ்வாறு செய்தோமா?" என்று கூறினார்கள்.

ஜாபிர் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்தடைந்தபோது, அவர்கள் மஸ்ஜிதிற்குள் நுழைந்து (ஹஜருல் அஸ்வத்) கல்லைத் தொட்டார்கள். பிறகு தமது வலதுபுறமாகச் சென்று மூன்று (சுற்றுகள்) 'ரமல்' (வேகமாக நடப்பது) செய்தார்கள், மற்றும் நான்கு சுற்றுகள் சாதாரணமாக நடந்தார்கள். பிறகு அவர்கள் மகாமுக்கு வந்து, **"வத்தகிதூ மின் மகாம இப்ராஹீம முஸல்லா"** (இப்ராஹீம் நின்ற இடத்தை நீங்கள் தொழும் இடமாக ஆக்கிக் கொள்ளுங்கள்) என்று கூறினார்கள். பிறகு, மகாம் தமக்கும் (கஅபா) ஆலயத்திற்கும் இடையில் இருக்குமாறு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பிறகு இரண்டு ரக்அத்களுக்குப் பின்னர் (ஹஜருல் அஸ்வத்) கல்லைத் தொடுவதற்காக அதனிடம் வந்தார்கள். பிறகு அஸ்-ஸஃபாவிற்குப் புறப்பட்டார்கள் - நான் நினைக்கிறேன் - அவர்கள் (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்: **"இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத மின் ஷஆஇரில்லாஹ்"** (நிச்சயமாக அஸ்-ஸஃபாவும் அல்-மர்வதும் அல்லாஹ்வின் சின்னங்களில் உள்ளவையாகும்).

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் ஹஜருல் அஸ்வத் கல்லில் இருந்து ஹஜருல் அஸ்வத் கல் வரை மூன்று (சுற்றுகள்) ரமல் செய்தார்கள், மேலும் நான்கு (சுற்றுகள்) நடந்தார்கள்."

அபு துஃபைல் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களுடன் இருந்தேன். முஆவியா (ரழி) அவர்கள் (கஅபாவின்) எந்த மூலையைக் கடந்து சென்றாலும் அதைத் தொடாமல் செல்ல மாட்டார்கள். ஆகவே இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அவரிடம் கூறினார்கள்: 'நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜருல் அஸ்வத் மற்றும் யமனீ மூலை ஆகியவற்றைத் தவிர வேறு எதையும் தொட மாட்டார்கள்.' அதற்கு முஆவியா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: '(கஅபா) ஆலயத்தின் எந்தப் பகுதியும் தொடப்படாமல் விடப்பட வேண்டியதில்லை.'"

யஃலா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு புர்த் அணிந்தவாறு, முழ்தபிஅன் நிலையில் இறையில்லத்தை தவாஃப் செய்தார்கள்.

ஆபிஸ் பின் ரபிஆ கூறினார்கள்:

"நான் உமர் பின் அல்-கத்தாப் (ரலி) அவர்கள் (கறுப்புக்) கல்லை முத்தமிடுவதையும், (அப்போது) இவ்வாறு கூறுவதையும் கண்டேன்: 'நிச்சயமாக நான் உன்னை முத்தமிடுகிறேன்; நீ ஒரு கல் என்பதை நான் அறிவேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உன்னை முத்தமிடுவதை நான் பார்த்திருக்காவிட்டால், நான் உன்னை முத்தமிட்டிருக்க மாட்டேன்.'"

அஸ்-ஸுபைர் பின் அரபி அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒரு மனிதர் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம் (ஹஜ்ருல் அஸ்வத்) கல்லைத் தொடுவது பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தொட்டு முத்தமிடுவதை நான் கண்டேன்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு அந்த மனிதர், "நான் (அதை அடைய முடியாமல்) மிகைக்கப்பட்டால் உங்கள் கருத்து என்ன? நான் நெரிசலில் சிக்கிக்கொண்டால் உங்கள் கருத்து என்ன?" என்று கேட்டார். இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள், "'உங்கள் கருத்து என்ன' என்பதை யமனில் விட்டுவிடுங்கள். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தொட்டு முத்தமிடுவதை நான் கண்டேன்" என்று கூறினார்கள்.

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கு வந்தபோது, (கஅபா) ஆலயத்தைச் சுற்றி ஏழு (சுற்றுகள்) தவாஃப் செய்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் மஃகாமுக்கு வந்து, **'வத்தகிதூ மிம் மகாமி இப்ராஹீம முஸல்லா'** (அல்குர்ஆன் 2:125) என்று ஓதினார்கள். பின்னர் மஃகாமிற்குப் பின்னால் தொழுதார்கள். பின்னர், (ஹஜருல் அஸ்வத் எனும்) கல்லிடம் வந்து அதைத் தொட்டார்கள் (இஸ்திலாம் செய்தார்கள்). பின்னர் அவர்கள், 'அல்லாஹ் எதைக் கொண்டு தொடங்கினானோ, அதைக் கொண்டே நாமும் தொடங்குகிறோம்' என்று கூறினார்கள். எனவே, அவர்கள் அஸ்-ஸஃபாவில் தொடங்கி, **'இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத மின் ஷஹாயிரில்லாஹ்'** (அல்குர்ஆன் 2:158) என்று ஓதினார்கள்."

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறினார்: இந்த ஹதீஸ் ஹஸன் ஸஹீஹ் ஆகும். அறிஞர்களின் செயல்முறை இதன் அடிப்படையிலேயே அமைந்துள்ளது. அதாவது, மர்வாவிற்கு முன் ஸஃபாவிலிருந்தே (ஸயீயைத்) தொடங்க வேண்டும். ஸஃபாவிற்கு முன் மர்வாவில் தொடங்கினால் அது ஏற்கப்படாது; ஸஃபாவிலிருந்தே தொடங்க வேண்டும்.

கஅபாவை தவாஃப் செய்துவிட்டு, ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு மத்தியில் தவாஃப் (ஸயீ) செய்யாமல் ஊர் திரும்பியவர் விஷயத்தில் அறிஞர்களிடையே கருத்து வேறுபாடு உள்ளது. சில அறிஞர்கள் கூறினர்: "மக்காவிலிருந்து வெளியேறும் வரை அவர் ஸயீ செய்யவில்லை எனில், அவர் (மக்காவிற்கு) அருகிலேயே இருக்கும்போது நினைவு வந்தால், அவர் திரும்பி வந்து ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு மத்தியில் ஸயீ செய்ய வேண்டும். அவர் தனது ஊரை அடையும் வரை நினைவு வரவில்லை எனில், அது அவருக்குப் போதுமானது; (எனினும் பரிகாரமாக) அவர் மீது 'தம்' (பலியிடுதல்) கடமையாகும்." இது சுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ அவர்களின் கூற்றாகும்.

அவர்களில் மற்றும் சிலர் கூறினர்: "அவர் தனது ஊருக்குத் திரும்பும் வரை ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு மத்தியில் சுற்றுவதை (ஸயீயை) விட்டுவிட்டால், அது அவருக்குப் போதாது (ஹஜ் நிறைவேறாது)." இது ஷாஃபிஈ அவர்களின் கூற்றாகும். அவர், "ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு மத்தியில் சுற்றுவது வாஜிப் (கடமை) ஆகும்; இது இல்லாமல் ஹஜ் செல்லாது" என்று கூறினார்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பைத்துல்லாஹ்வைச் சுற்றும்போதும், அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கு இடையிலும் விரைந்து நடந்தது, இணைவைப்பாளர்களுக்குத் தமது பலத்தைக் காட்டுவதற்காகவே ஆகும்."

கதீர் பின் ஜும்ஹான் கூறினார்கள்:

"நான் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களை ஸஃயீ செய்யும் இடத்தில் நடந்து செல்வதைக் கண்டேன், எனவே நான் அவர்களிடம் கேட்டேன்: 'நீங்கள் அஸ்-ஸஃபா மற்றும் அல்-மர்வாவுக்கு இடையில் ஸஃயீ செய்யும் இடத்தில் நடக்கிறீர்களா?' அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நான் ஸஃயீ செய்தால், அது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அங்கு ஸஃயீ செய்வதை நான் கண்டதால்தான். நான் நடந்தால், அது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நடப்பதை நான் கண்டதால்தான். மேலும், நான் ஒரு வயோதிகன்.'"

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது வாகனத்தின் மீது தவாஃப் செய்தார்கள். அவர்கள் (ஹஜருல் அஸ்வத்) மூலைக்கு வந்தபோது, அதை நோக்கி சைகை செய்தார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் இந்த இல்லத்தை (கஅபாவை) ஐம்பது முறை தவாஃப் செய்கிறாரோ, அவர், அவரைத் தாய் பெற்றெடுத்த நாளில் இருந்ததைப் போன்று தன் பாவங்களிலிருந்து விடுபடுவார்.'"

அய்யூப் அஸ்-ஸக்த்தியானி அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அவர்கள் அப்துல்லாஹ் பின் ஸயீத் பின் ஜுபைர் அவர்களை, அவருடைய தந்தையை விடச் சிறந்தவராகக் கருதினார்கள். மேலும் அவருக்கு அப்துல்-மலிக் பின் ஸயீத் பின் ஜுபைர் என்ற பெயருடைய ஒரு சகோதரர் இருந்தார்; அவரும் இவரிடமிருந்து அறிவித்துள்ளார்."

ஜுபைர் இப்னு முத்இம் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “பனூ அப்தி மனாஃபே! இந்த ஆலயத்தைச் சுற்றி தவாஃப் செய்வதையும், இரவிலோ பகலிலோ எந்த நேரத்திலும் தொழுகை தொழுவதையும் எவரையும் நீங்கள் தடுக்காதீர்கள்.”

இந்த அத்தியாயத்தில் இப்னு அப்பாஸ் மற்றும் அபூ தர் (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன.

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: ஜுபைர் இப்னு முத்இம் (ரழி) அவர்களின் ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' எனும் தரத்திலானது. இதனை அப்துல்லாஹ் இப்னு அபீ நஜீஹ் அவர்கள் அப்துல்லாஹ் இப்னு பாபாஹ் வழியாகவும் அறிவித்துள்ளார்.

மக்காவில் அஸ்ருக்குப் பிறகும் சுபுஹுக்குப் பிறகும் தொழுவது குறித்து அறிஞர்களிடையே கருத்து வேறுபாடு உள்ளது. அவர்களில் சிலர், "அஸ்ருக்குப் பிறகும் சுபுஹுக்குப் பிறகும் தொழுவதிலோ தவாஃப் செய்வதிலோ எந்தத் தவறும் இல்லை" என்று கூறுகின்றனர். இதுவே ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கூற்றாகும். அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களின் இந்த ஹதீஸை ஆதாரமாகக் கொள்கின்றனர்.

வேறு சிலர், "அஸ்ருக்குப் பிறகு தவாஃப் செய்தால் சூரியன் மறையும் வரை தொழக்கூடாது. அவ்வாறே சுபுஹுத் தொழுகைக்குப் பிறகு தவாஃப் செய்தால் சூரியன் உதயமாகும் வரை தொழக்கூடாது" என்று கூறுகின்றனர். அவர்கள் உமர் (ரழி) அவர்களின் ஹதீஸை ஆதாரமாகக் கொள்கின்றனர். அதாவது, அவர்கள் (உமர்) சுபுஹுத் தொழுகைக்குப் பின் தவாஃப் செய்தார்கள்; ஆனால் தொழவில்லை. மக்காவிலிருந்து வெளியேறி 'தூ துவா' (Dhu Tuwa) எனும் இடத்தில் தங்கிய பின், சூரியன் உதயமான பிறகே தொழுதார்கள். இதுவே சுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ மற்றும் மாலிக் இப்னு அனஸ் ஆகியோரின் கூற்றாகும்.

ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
தவாஃபின் இரண்டு ரக்அத்களில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இக்லாஸின் இரு அத்தியாயங்களான '(குல் யா அய்யுஹல் காஃபிரூன்)' மற்றும் '(குல் ஹுவல்லாஹு அஹத்)' ஆகியவற்றை ஓதினார்கள்.

ஜஃபர் பின் முஹம்மத் (ரஹ்) அவர்கள் தமது தந்தையிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

"தவாஃபின் இரண்டு ரக்அத்களில் 'குல் யா அய்யுஹல் காஃபிரூன்' மற்றும் 'குல் ஹுவல்லாஹு அஹத்' ஆகியவற்றை ஓதுவதை அவர்கள் விரும்பத்தக்கதாகக் கருதினார்கள்."

ஸைத் இப்னு உஸைஃ கூறினார்கள்:
நான் அலீ (ரலி) அவர்களிடம், “தாங்கள் எதைக் கொண்டு அனுப்பப்பட்டீர்கள்?” என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “நான்கு விஷயங்களுடன் (நான் அனுப்பப்பட்டேன்): முஸ்லிமான ஆன்மாவைத் தவிர வேறு யாரும் சொர்க்கத்தில் நுழைய மாட்டார்கள். யாரும் நிர்வாணமாக (இறை) இல்லத்தை வலம் வரக்கூடாது. இந்த ஆண்டிற்குப் பிறகு முஸ்லிம்களும் இணைவைப்பவர்களும் (ஒன்றாகக்) கூட மாட்டார்கள். மேலும், யாருக்கும் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கும் இடையே ஓர் உடன்படிக்கை இருந்தால், அவரது உடன்படிக்கை அதன் காலம் முடியும் வரை (செல்லுபடியாகும்). யாருக்குக் காலக்கெடு இல்லையோ, அவருக்கு நான்கு மாதங்கள் (அவகாசம்) ஆகும்.”

(முந்தைய ஹதீஸைப் போன்றே இதுவும் அமைந்துள்ளது). மேலும் அவர்கள் "ஸைத் பின் யுதை" எனக் கூறினார்கள். இதுவே மிகவும் சரியானது. அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: ஷுஅபா இதில் தவறிழைத்துவிட்டார்; அவர் "ஸைத் பின் உதைல்" என்று கூறினார்.

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் மகிழ்ச்சியான மனநிறைவுடன் என்னிடமிருந்து புறப்பட்டுச் சென்றார்கள்; பின்னர் கவலையுடன் என்னிடம் திரும்பி வந்தார்கள். எனவே நான் அவர்களிடம் (காரணத்தைக்) கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நான் கஅபாவிற்குள் நுழைந்தேன்; நான் அதைச் செய்யாமல் இருந்திருக்க வேண்டும் என்று விரும்புகிறேன். ஏனெனில், எனக்குப் பிறகு என் உம்மத்தினரை நான் சிரமத்திற்கு உள்ளாக்கி விடுவேனோ என்று அஞ்சுகிறேன்.'"

பிலால் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் கஃபாவின் உள்ளே தொழுதார்கள்."
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அவர்கள் தொழவில்லை, மாறாக தக்பீர் கூறினார்கள்."

இந்த அத்தியாயத்தில் உஸாமா பின் ஸைத், அல்-ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ், உஸ்மான் பின் தல்ஹா மற்றும் ஷைபா பின் உஸ்மான் ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன.
அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்கள்: பிலால் (ரழி) அவர்களின் ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' எனும் தரத்திலானது. அறிஞர்களில் அதிகமானோர் இதன்படியே செயல்படுகின்றனர்; கஃபாவிற்குள் தொழுவதில் எவ்விதத் தவறும் இல்லை என்று அவர்கள் கருதுகின்றனர்.

மாலிக் பின் அனஸ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "கஃபாவிற்குள் 'நஃபில்' (உபரியான) தொழுகை தொழுவதில் தவறில்லை. ஆனால் கடமையான தொழுகையை கஃபாவிற்குள் தொழுவதை வெறுத்தார்கள்."

ஷஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "கடமையான தொழுகையையோ அல்லது உபரியான தொழுகையையோ கஃபாவிற்குள் தொழுவதில் தவறில்லை. ஏனெனில், தூய்மை மற்றும் கிப்லா விஷயத்தில் உபரியான தொழுகைக்கும் கடமையான தொழுகைக்கும் ஒரே சட்டம்தான்."

அல்-அஸ்வத் பின் யஸீத் அவர்கள் கூறியதாவது:

இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் அவரிடம், "விசுவாசிகளின் அன்னை - அதாவது ஆயிஷா (ரழி) - அவர்கள் உங்களுக்கு (இரகசியமாகத்) தெரிவித்த செய்தியை எனக்கு அறிவியுங்கள்" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர் கூறினார்: "ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் அறிவித்தார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம்மிடம் கூறியதாக: 'உனது சமுதாயத்தார் அறியாமைக் காலத்திலிருந்து புதிதாக (இஸ்லாத்திற்கு) வந்தவர்களாக இல்லாவிட்டால், நான் கஃபாவை இடித்துவிட்டு, அதற்கு இரண்டு வாசல்களை அமைத்திருப்பேன்.'"

மேலும் அவர் (அல்-அஸ்வத்) கூறினார்: "எனவே, இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் ஆட்சிக்கு வந்தபோது, அவர் அதை இடித்துவிட்டு, அதற்கு இரண்டு வாசல்களை அமைத்தார்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நான் (கஅபா) வீட்டிற்குள் நுழைந்து அதில் தொழுகை நிறைவேற்ற விரும்பினேன், ஆகவே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என் கையைப் பிடித்து என்னை ஹிஜ்ருக்குள் அழைத்துச் சென்று கூறினார்கள்: 'நீ வீட்டிற்குள் நுழைய விரும்பினால், ஹிஜ்ரில் தொழுகை நிறைவேற்று. ஏனெனில், நிச்சயமாக அது வீட்டின் ஒரு பகுதியாகும். ஆனால், உன் சமூகத்தார் கஅபாவைக் கட்டியபோது, (அதற்குரிய செலவைக்) குறைத்துக்கொண்டார்கள், அதனால் அவர்கள் அதை வீட்டிற்கு வெளியே வைத்துவிட்டார்கள்.'"

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஹஜ்ருல் அஸ்வத் கல் சுவர்க்கத்திலிருந்து இறங்கியது. அது பாலை விட வெண்மையாக இருந்தது. பின்னர் ஆதமுடைய மக்களின் பாவங்களால் அது கறுத்துவிட்டது."

அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டார்: "நிச்சயமாக மூலைக்கல்லும் மக்காமும் சொர்க்கத்தின் மாணிக்கக்கற்களிலிருந்து வந்த இரண்டு மாணிக்கக்கற்களாகும். அல்லாஹ் அவற்றின் ஒளியை நீக்கிவிட்டான், அவற்றின் ஒளி நீக்கப்படாமல் இருந்திருந்தால், அவை கிழக்குக்கும் மேற்குக்கும் இடைப்பட்ட அனைத்தையும் பிரகாசமாக்கியிருக்கும்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மினாவில் எங்களுக்கு லுஹர், அஸர், மஃக்ரிப், இஷா மற்றும் ஃபஜ்ர் தொழுகைகளைத் தொழுவித்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் காலையில் அரஃபாத்திற்குப் புறப்பட்டுச் சென்றார்கள்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:நபி (ஸல்) அவர்கள் மினாவில் ளுஹர் தொழுகையையும் (பின்னர் அஸ்ர், மஃக்ரிப், இஷா தொழுகைகளையும்) ஃபஜ்ர் தொழுதார்கள். பின்னர் அவர்கள் (சூரியன் உதித்த பின்) அரஃபாவிற்குப் புறப்பட்டார்கள்.

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நாங்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! மினாவில் தங்களுக்கு நிழல் தருவதற்காக ஒரு வீட்டை நாங்கள் கட்டலாமா?' என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்), 'வேண்டாம். மினா என்பது யார் முந்தி வருகிறாரோ அவருக்கான தங்குமிடம் ஆகும்' என்று கூறினார்கள்."

ஹாரிதா பின் வஹ்ப் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் மினாவில் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதேன். அப்போது மக்கள் முன்னெப்போதும் இருந்ததை விடவும் மிகவும் பாதுகாப்பாகவும், எண்ணிக்கையில் அதிகமாகவும் இருந்தனர்."

யஸீத் பின் ஷைபான் அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நாங்கள் (அரஃபாவில்) நின்றுகொண்டிருந்தபோது, இப்னு மிர்பஃ அல்-அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் எங்களிடம் வந்தார்கள். நாங்கள் (இமாமை விட்டும்) தொலைவான ஓரிடத்தில் நின்றுகொண்டிருந்தோம். அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உங்களிடம் அனுப்பிய தூதர் ஆவேன். (நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:) உங்கள் வழிபாட்டு நிலைகளிலேயே நீங்கள் நிலைத்திருங்கள். ஏனெனில், நிச்சயமாக நீங்கள் இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களின் பாரம்பரியத்தில் இருக்கிறீர்கள்.'"

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"குறைஷிகளும் அவர்களுடைய மார்க்கத்தைப் பின்பற்றியவர்களும் - அவர்களுக்கு 'அல்-ஹும்ஸ்' என்று பெயர் - (ஹஜ்ஜின் போது) முஸ்தலிஃபாவில் தங்குவார்கள். அவர்கள், 'நாங்கள் அல்லாஹ்வின் குடியிருப்பாளர்கள்' என்று கூறுவார்கள். மற்றவர்களோ அரஃபாவில் தங்குவார்கள். எனவே, அல்லாஹ் தஆலா (பின்வருமாறு) அருளினான்:

'(ஸும்ம அஃபீளூ மின் ஹைஸு அஃபாளன் னாஸ்)'

'பிறகு, மக்கள் எங்கிருந்து புறப்படுகிறார்களோ, அங்கிருந்தே நீங்களும் புறப்படுங்கள்.'"

அலி இப்னு அபி தாலிப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவில் நின்றார்கள். அப்போது, "இது அரஃபா; இது (நான் நிற்குமிடம்) மவ்கிஃப் (நிற்குமிடம்) ஆகும். அரஃபா முழுவதும் நிற்குமிடமே" என்று கூறினார்கள்.

சூரியன் மறைந்ததும் அவர்கள் (அரஃபாவிலிருந்து) புறப்பட்டார்கள். உஸாமா இப்னு ஸைத் (ரழி) அவர்களைத் தங்களுக்குப் பின்னால் அமர்த்திக்கொண்டார்கள். அவர்கள் (நபி (ஸல்)) வழக்கம் போல் தங்கள் கையால் சைகை செய்துகொண்டிருந்தார்கள். மக்கள் (வாகனங்களை விரட்ட) வலப்புறமும் இடப்புறமும் அடித்துக்கொண்டிருந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவர்களை நோக்கித் திரும்பி, "மக்களே! அமைதியைக் கடைப்பிடியுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அவர்கள் ஜம்உக்கு (முஸ்தலிஃபா) வந்து, அங்கு இரண்டு தொழுகைகளையும் (மக்ரிப் மற்றும் இஷா) ஒன்றாகச் சேர்த்துத் தொழுதார்கள். காலை விடிந்ததும், அவர்கள் குஸஹ் சென்று அங்கே நின்றார்கள். "இது குஸஹ்; இது நிற்குமிடமாகும். ஜம்உ (முஸ்தலிஃபா) முழுவதும் நிற்குமிடமே" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அவர்கள் முஹஸ்ஸிர் பள்ளத்தாக்கை அடையும் வரை புறப்பட்டுச் சென்றார்கள். அங்கு அவர்கள் தங்கள் பெண் ஒட்டகத்தை அடித்தார்கள்; அது அந்தப் பள்ளத்தாக்கைக் கடக்கும் வரை வேகமாக ஓடியது. பிறகு அவர்கள் நின்று, அல்-ஃபழ்ல் (ரழி) அவர்களைத் தங்களுக்குப் பின்னால் அமர்த்திக்கொண்டு, ஜம்ராவில் கல்லெறிவதற்காகச் சென்றார்கள். பிறகு அவர்கள் அல்-மன்ஹருக்கு (குர்பானி கொடுக்குமிடம்) சென்று, "இது அல்-மன்ஹர்; மினா முழுவதும் குர்பானி கொடுக்கும் இடமாகும்" என்று கூறினார்கள்.

(அப்போது) கத்அம் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த ஒரு இளம் பெண் அவர்களிடம் மார்க்கத் தீர்ப்பு கேட்பதற்காக வந்தார். அவர், "என் தந்தை மிகவும் வயது முதிர்ந்தவர். ஹஜ்ஜின் மீதான அல்லாஹ்வின் விதி அவரை (முதுமையில்) அடைந்துள்ளது. நான் அவருக்காக ஹஜ் செய்வது அவருக்குப் பகரமாகுமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "உன் தந்தைக்காக நீ ஹஜ் செய்" என்று கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர்) கூறினார்: "(அப்போது) நபி (ஸல்) அவர்கள் அல்-ஃபழ்ல் (ரழி) அவர்களின் கழுத்தைத் (வேறொரு திசையில்) திருப்பினார்கள்." எனவே அல்-அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்கள் பெரிய தந்தை மகனின் கழுத்தை ஏன் திருப்பினீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "நான் ஓர் இளைஞனையும் ஓர் இளம் பெண்ணையும் கண்டேன்; அவர்கள் இருவர் விஷயத்திலும் ஷைத்தானிடமிருந்து (குழப்பம் ஏற்படாது என்பதில்) நான் அச்சமற்றிருக்கவில்லை" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு ஒரு மனிதர் அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் தலைமுடி மழிப்பதற்கு முன்பே (தவாஃப் அல்-இஃபாளாவிற்காக) புறப்பட்டுச் சென்றுவிட்டேன்" என்றார். அவர்கள், "மழித்துக்கொள், அதனால் குற்றமில்லை" - அல்லது: "வெட்டிக்கொள், அதனால் குற்றமில்லை" என்று கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர்) கூறினார்: "இன்னொருவர் வந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் கல்லெறிவதற்கு முன்பே குர்பானி கொடுத்துவிட்டேன்' என்றார். அதற்கு அவர்கள், 'கல்லெறி, அதனால் குற்றமில்லை' என்று கூறினார்கள்."

(அறிவிப்பாளர்) கூறினார்: "பிறகு அவர்கள் அந்த ஆலயத்திற்கு (கஃபா) சென்று அதைச் சுற்றி தவாஃப் செய்தார்கள். பிறகு அவர்கள் ஸம்ஸம் கிணற்றுக்குச் சென்று, 'அப்துல் முத்தலிப் சந்ததியினரே! (நீர் இறைப்பது உங்களின் உரிமை). மக்கள் உங்கள் மீது மிகைத்து (முண்டியடித்துக்கொண்டு) வராமல் இருந்திருந்தால், நானே (வாளியை எடுத்து) இறைத்திருப்பேன்' என்று கூறினார்கள்."

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் வாதி முஹஸ்ஸிர் வழியாக விரைந்து சென்றார்கள்." பிஷ்ர் (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவர்) மேலும் கூறினார்கள்: "அவர்கள் ஜம்உவிலிருந்து அமைதியாகப் புறப்பட்டார்கள், மேலும் அவர்கள் (மக்களுக்கு) அமைதியாக இருக்கும்படி கட்டளையிட்டார்கள்." மேலும் அபூ நுஐம் (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவர்) மேலும் கூறினார்கள்: "மேலும் அவர்கள் அல்-கத்ஃப் செய்வதற்கான சிறு கற்களைப் போன்றதைக் கொண்டு கல்லெறியுமாறு கட்டளையிட்டார்கள்." மேலும் அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒருவேளை இந்த ஆண்டிற்குப் பிறகு நான் உங்களைக் காணமாட்டேன்."

அப்துல்லாஹ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் ஜம்ஃ (முஸ்தலிஃபா)வில் தொழுதார்கள். எனவே, அவர்கள் இகாமத்துடன் இரண்டு தொழுகைகளை ஒன்று சேர்த்துத் தொழுதார்கள். மேலும் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை இந்த இடத்தில் இதே போன்று செய்வதைக் கண்டேன்.'

இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து இது போன்றே அறிவித்தார்கள்.

முஹம்மத் பின் பஷ்ஷார் (ரஹ்) கூறினார்கள்: "சுப்யான் (ரஹ்) அவர்களின் அறிவிப்பே சரியானது" என்று யஹ்யா (ரஹ்) கூறினார்கள்.

இமாம் அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்கள்:
இந்தப் பிரிவில் அலீ, அபூ அய்யூப், அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்வூத், ஜாபிர் மற்றும் உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) ஆகியோரிடமிருந்தும் ஹதீஸ்கள் வந்துள்ளன.

இஸ்மாயீல் பின் அபீ காலித் அவர்களின் அறிவிப்பை விட, சுப்யான் அவர்களின் அறிவிப்பில் வந்துள்ள இப்னு உமர் (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ் மிகவும் சரியானதாகும். சுப்யான் அவர்களின் ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' எனும் தரத்திலானது.

இஸ்ராயீல் என்பவர் இந்த ஹதீஸை அபூ இஸ்ஹாக் மூலமாக, அப்துல்லாஹ் மற்றும் காலித் எனும் மாலிக்கின் இரு புதல்வர்கள் வழியாக, இப்னு உமர் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அறிவித்துள்ளார்.

ஸயீத் பின் ஜுபைர் அவர்கள் இப்னு உமர் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கும் ஹதீஸும் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' தரத்திலானது. இதனை ஸலமா பின் குஹைல் அவர்கள் ஸயீத் பின் ஜுபைர் அவர்களிடமிருந்து அறிவித்துள்ளார்.

அபூ இஸ்ஹாக் அவர்களைப் பொருத்தவரை, அவர் இதனை அப்துல்லாஹ் மற்றும் காலித் எனும் மாலிக்கின் இரு புதல்வர்கள் வழியாக இப்னு உமர் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அறிவித்துள்ளார்.

அறிஞர்களிடம் இதன் மீதே செயல்பாடு உள்ளது. ஏனெனில், 'ஜம்வு' (முஸ்தலிஃபா) விற்கு வராமல் மஃக்ரிப் தொழுகை தொழப்பட மாட்டாது. ஒருவர் 'ஜம்வு' எனும் முஸ்தலிஃபாவிற்கு வந்துவிட்டால், இவ்விரு தொழுகைகளையும் (மஃக்ரிப் மற்றும் இஷா) ஒரே இகாமத் கொண்டு சேர்த்துத் தொழ வேண்டும். அவ்விரண்டிற்கும் இடையில் எந்த சுன்னத்தான தொழுகையும் தொழக்கூடாது. இதுவே சில அறிஞர்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட கருத்தாகும். சுப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ அவர்களின் கூற்றும் இதுவே.

சுப்யான் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அவர் விரும்பினால் மஃக்ரிப் தொழுதுவிட்டு, பிறகு இரவு உணவு உண்டு, தனது பொருட்களை இறக்கி வைத்துவிட்டு, பிறகு இகாமத் சொல்லி இஷா தொழலாம்."

மேலும் சில அறிஞர்கள், "முஸ்தலிஃபாவில் மஃக்ரிப் மற்றும் இஷாவை, ஒரு பாங்கு மற்றும் இரண்டு இகாமத்துகள் கொண்டு சேர்த்துத் தொழ வேண்டும். மஃக்ரிப் தொழுகைக்கு பாங்கு சொல்லி, இகாமத் சொல்லி மஃக்ரிப் தொழ வேண்டும். பிறகு (மீண்டும்) இகாமத் சொல்லி இஷா தொழ வேண்டும்" என்று கூறுகின்றனர். இது ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களின் கூற்றாகும்.

அப்துர்-ரஹ்மான் பின் யஃமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நஜ்த் வாசிகளில் சிலர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாத்தில் இருந்தபோது அவர்களிடம் வந்தார்கள். அவர்கள் நபியவர்களிடம் (விஷயத்தைக்) கேட்டார்கள். உடனே நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு அறிவிப்பாளருக்குக் கட்டளையிட, அவர் (பின்வருமாறு) அறிவித்தார்: "ஹஜ் என்பது அரஃபா(வில் தங்குவது) தான். ஜம்வுடைய (முஸ்தலிஃபா) இரவில் ஃபஜ்ரு உதயமாவதற்கு முன் எவர் வந்துவிடுகிறாரோ, அவர் ஹஜ்ஜை அடைந்துவிட்டார். மினாவின் நாட்கள் மூன்று. எனவே எவர் இரண்டு நாட்களில் அவசரப்பட்டு (புறப்பட்டு) விடுகிறாரோ, அவர் மீது எந்தக் குற்றமும் இல்லை; மேலும் எவர் தாமதிக்கிறாரோ, அவர் மீதும் எந்தக் குற்றமும் இல்லை."

முஹம்மது கூறினார்: "யஹ்யா மேலதிகமாக, 'மேலும் நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதரை (தமது வாகனத்தில்) தமக்குப் பின்னால் ஏற்றிக்கொள்ள, அவர் இதை அறிவித்தார்' என்று கூறினார்."

அப்துர் ரஹ்மான் பின் யஃமர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப் போன்றே) அதே கருத்தில் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்.

இப்னு அபீ உமர் (ரஹ்) கூறுகிறார்: "சுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ (ரஹ்) அவர்கள் அறிவித்த ஹதீஸ்களிலேயே இது மிகச் சிறந்ததாகும்" என்று சுஃப்யான் பின் உயைனா (ரஹ்) கூறினார்.

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்கள் மற்றும் பிற அறிஞர்களிடத்தில் அப்துர் ரஹ்மான் பின் யஃமர் (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸின் அடிப்படையிலேயே செயல்முறை உள்ளது. அதாவது, "யார் ஃபஜ்ரு உதயமாவதற்கு முன் அரஃபாத் மைதானத்தில் தங்கவில்லையோ அவருக்கு ஹஜ் தவறிவிட்டது. ஃபஜ்ரு உதயமான பிறகு அவர் வந்தால் அது அவருக்குப் போதுமானதாக ஆகாது. அவர் அதை உம்ராவாக ஆக்கிக்கொள்ள வேண்டும். மேலும், வருங்காலத்தில் (அடுத்த ஆண்டு) ஹஜ் செய்வது அவர் மீது கடமையாகும்." இதுவே (சுஃப்யான்) அஸ்-ஸவ்ரீ, ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கூற்றாகும்.

மேலும் அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: ஷுஅபா (ரஹ்) அவர்களும் புக்கைர் பின் அதாவிடமிருந்து (சுஃப்யான்) அஸ்-ஸவ்ரீ (ரஹ்) அவர்களின் ஹதீஸைப் போன்றே அறிவித்துள்ளார்.

ஜாரூத் (ரஹ்) கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்: வகீஃ (ரஹ்) அவர்கள் இந்த ஹதீஸைக் குறிப்பிட்டு, "இந்த ஹதீஸ் ஹஜ் வழிபாடுகளின் தாய் (அடிப்படை - உம்முல் மனாஸிக்) ஆகும்" என்று கூறியதை நான் செவியுற்றேன்.

உர்வா பின் முழர்ரிஸ் பின் அவ்ஸ் பின் ஹாரிதா பின் லாம் அத்தாயீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகைக்காகப் புறப்பட்டபோது நான் முஸ்தலிஃபாவில் அவர்களிடம் வந்தேன். நான் கூறினேன்: 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் தய் கோத்திரத்தின் இரண்டு மலைகளிலிருந்து, என் வாகனத்தைக் களைப்படையச் செய்தும், என்னையே சோர்வடையச் செய்தும் வந்திருக்கிறேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் எந்த ஒரு ஹப்லிலும் (மணல் குன்று) நிற்காமல் கடந்து வரவில்லை. ஆகவே, எனக்கு ஹஜ் உண்டா?' அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் நம்முடைய இந்தத் தொழுகையில் கலந்துகொண்டு, நாம் இங்கிருந்து புறப்படும் வரை நம்முடன் தங்கியிருக்கிறாரோ, மேலும் இதற்கு முன்னர் இரவிலோ அல்லது பகலிலோ அரஃபாவில் நின்றிருக்கிறாரோ, அவர் தனது ஹஜ்ஜை முழுமைப்படுத்தி விட்டார்; மேலும் அவர் தனது தஃபத்தையும் நிறைவேற்றி விட்டார்.'"

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜம்உவிலிருந்து இரவில் தஃகலுடன் (சுமைப் பாரத்துடன்) என்னை அனுப்பினார்கள்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் தம் குடும்பத்திலுள்ள பலவீனமானவர்களை முற்படுத்தினார்கள். மேலும், "சூரியன் உதயமாகும் வரை ஜம்ராவின் மீது நீங்கள் கல்லெறிய வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.

ஜாபிர் (ரழி) அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் நஹ்ருடைய நாளில் லுஹா நேரத்தில் கல் எறிவார்கள். அதற்கடுத்த நாட்களைப் பொறுத்தவரை, சூரியன் உச்சியிலிருந்து சாய்ந்த பிறகு (கல் எறிவார்கள்)."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் சூரியன் உதிப்பதற்கு முன்பு புறப்பட்டார்கள்."

அம்ர் இப்னு மைமூன் அறிவித்தார்கள்:

"நாங்கள் ஜம்உ என்ற இடத்தில் தங்கியிருந்தபோது உமர் இப்னுல் கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இணைவைப்பாளர்கள் சூரியன் உதயாகும் வரை புறப்பட மாட்டார்கள். மேலும் அவர்கள், "தபீர் மீது சூரியன் பிரகாசிக்கட்டும்" என்று கூறுவார்கள். நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அவர்களுக்கு மாறு செய்தார்கள்.' எனவே உமர் (ரழி) அவர்கள் சூரியன் உதயமாவதற்கு முன்பே புறப்பட்டார்கள்."

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், சுண்டி எறியும் கற்களைப் போன்ற (சிறிய) கற்களால் ஜிமாரில் கல் எறிவதை நான் பார்த்தேன்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சூரியன் உச்சி சாய்ந்தபோது ஜம்ராவில் கல் எறிந்தார்கள்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் நஹ்ர் உடைய நாளில் வாகனத்தில் இருந்தவாறே ஜம்ராவில் கல்லெறிந்தார்கள்."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் ஜமராக்களில் கல்லெறியும் போது, செல்லும் போதும், திரும்பும் போதும் நடந்து செல்வார்கள்."

அப்துர்-ரஹ்மான் பின் யஸீத் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் ஜம்ரத் அல்-அகபாவை அடைந்தபோது, பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதிக்குச் சென்று, கிப்லாவை முன்னோக்கி நின்றார்கள். பின்னர் (பள்ளத்தாக்கின்) வலது புறமாக ஜம்ராவின் மீது கல்லெறியலானார்கள். ஒவ்வொரு கல்லையும் எறியும்போதும் 'அல்லாஹு அக்பர்' என்று கூறியவாறு ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள். பிறகு, 'வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை. அந்த அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! சூரத்துல் பகரா யார் மீது அருளப்பெற்றதோ அவர்கள் (ஸல்) இந்த இடத்தில்தான் கல்லெறிந்தார்கள்' என்று கூறினார்கள்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஜிமார்களில் கல்லெறிவதும், ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் ஸயீ செய்வதும் அல்லாஹ்வின் நினைவை நிலைநாட்டுவதற்காகவே ஏற்படுத்தப்பட்டுள்ளன."

குதாமா பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது பெண் ஒட்டகத்தின் மீது அமர்ந்தவாறு ஜம்ராவில் கல்லெறிந்து கொண்டிருந்ததை நான் பார்த்தேன்; அங்கே (மக்களை) அடிப்பதோ, விரட்டுவதோ, 'விலகு! விலகு!' என்று கூறுவதோ இருக்கவில்லை."

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நாங்கள் அல்-ஹுதைபிய்யா ஆண்டில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பசுவை ஏழு பேருக்காகவும், ஒரு பதனாவை ஏழு பேருக்காகவும் அறுத்துப் பலியிட்டோம்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம். அப்போது அழ்ஹா (பெருநாள்) வந்தது. ஆகவே, நாங்கள் ஒரு மாட்டில் ஏழு பேரும், ஒரு ஒட்டகத்தில் பத்து பேரும் பங்கெடுத்துக் கொண்டோம்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் துல்-ஹுலைஃபாவில் (குர்பானி ஒட்டகத்தின் கழுத்தில்) இரண்டு செருப்புகளை மாலையாக அணிவித்தார்கள். மேலும் ஹதீ (எனும் குர்பானிப்) பிராணியின் வலது பக்கத்தில் (சிறிது கீறி) அடையாளமிட்டு (இஷ்அர் செய்து), அதிலிருந்து (வடிந்த) இரத்தத்தை நீக்கினார்கள்."

இந்தத் தலைப்பில் மிஸ்வர் பின் மக்ரமா (ரழி) அவர்கள் வழியாகவும் ஹதீஸ் வந்துள்ளது. அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்கள்: இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' எனும் தரத்திலானது. அபூ ஹஸ்ஸான் அல்-அஃர்ஜின் பெயர் முஸ்லிம் ஆகும். நபி (ஸல்) அவர்களின்த் தோழர்கள் மற்றும் பிற அறிஞர்களிடையேயான செயல்முறை இதன் அடிப்படையிலேயே அமைந்துள்ளது. அவர்கள் 'இஷ்அர்' செய்வதை (அடையாளமிடுவதை) ஆகுமானதாகக் கருதுகின்றனர். இதுவே சுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ, ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கருத்தாகும்.

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்கள்: யூஸுஃப் பின் ஈஸா அறிவிக்க நான் கேட்டேன்: இந்த ஹதீஸை வக்கீஉ அறிவித்தபோது பின்வருமாறு கூறியதை நான் செவியுற்றேன்: "இது விஷயத்தில் 'அஹ்லுர் ராய்' (சுயக் கருத்துடையோரின்) கூற்றைப் பார்க்காதீர்கள். ஏனெனில், 'இஷ்அர்' செய்வது சுன்னத் ஆகும்; அவர்களின் கூற்று பித்அத் ஆகும்."

மேலும் அபூ ஸாஇப் கூற நான் கேட்டேன்: "நாங்கள் வக்கீஉ அவர்களிடத்தில் இருந்தோம். அப்போது அவர் அங்கிருந்த 'அஹ்லுர் ராய்' சிந்தனையுடைய ஒரு மனிதரிடம், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஷ்அர் செய்தார்கள் (என்று ஹதீஸ் உள்ளது). ஆனால் அபூ ஹனீஃபா அவர்கள், அது (விலங்கை) அங்கஹீனம் செய்வதாகும் (முஸ்லா) என்று கூறுகிறாரே?' என்று கேட்டார். அதற்கு அந்த மனிதர், 'நிச்சயமாக அது இப்ராஹீம் அந்-நகஈ அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. இஷ்அர் செய்வது அங்கஹீனம் செய்வதாகும் என்று அவர் கூறியுள்ளார்' என்று பதிலளித்தார். (இதைக் கேட்ட) வக்கீஉ மிகக் கடுமையான கோபம் கொண்டதை நான் பார்த்தேன். அவர், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள் என்று நான் உனக்குச் சொல்கிறேன்; நீயோ இப்ராஹீம் கூறினார் என்று சொல்கிறாயே! இந்த உன்னுடைய கூற்றை விட்டும் நீ திரும்பும் வரை நீ வெளியே வரமுடியாதவாறு சிறையிலடைக்கப்பட நீ மிகவும் தகுதியானவன்' என்று கூறினார்."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் குதைதில் தமது ஹத்யை வாங்கினார்கள்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் 'ஹத்ஃயு' (பலிப் பிராணி)களுக்காகக் கழுத்து மாலைகளைத் திரித்தேன். பின்னர் அவர்கள் இஹ்ராம் அணியவில்லை; (இஹ்ராம் அணிந்தவர் தவிர்க்க வேண்டிய) ஆடை எதையும் அவர்கள் தவிர்க்கவுமில்லை."

அபூ ஈஸா (இமாம் திர்மிதி) கூறுகிறார்: இது 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' எனும் தரத்திலுள்ள ஹதீஸாகும். அறிஞர்களில் சிலர் இதன் அடிப்படையில் செயல்படுகின்றனர். "ஒரு மனிதர் ஹஜ்ஜை நாடி, (தமது) பலிப் பிராணிக்கு மாலையணிவித்து (அனுப்பி) விட்டால், அவர் (முறையாக) இஹ்ராம் அணியும் வரை ஆடையோ, நறுமணமோ எதுவும் அவருக்குத் தடுக்கப்படுவதில்லை" என்று அவர்கள் கூறுகிறார்கள். வேறு சில அறிஞர்களோ, "ஒரு மனிதர் தனது பலிப் பிராணிக்கு மாலையணிவித்துவிட்டால், இஹ்ராம் அணிந்தவருக்குக் கடமையான அனைத்தும் அவர் மீதும் கடமையாகிவிடும்" என்று கூறுகிறார்கள்.

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடைய ஹதீயாகிய ஆடுகள் அனைத்திற்கும் மாலைகளைத் திரித்தேன், பின்னர் அவர்கள் இஹ்ராம் அணியவில்லை."

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் குர்பானி ஒட்டகங்களுக்குப் பொறுப்பாளராக இருந்த நாஜியா அல்-குஸாஈ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! குர்பானி ஒட்டகங்களில் (பயணத்தைத் தொடர முடியாமல்) முடங்கிப் போனவற்றை நான் என்ன செய்வது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அதை அறுத்துவிடுவீராக! பிறகு அதன் (கழுத்தில் அடையாளமாகக் கட்டப்பட்டுள்ள) செருப்பை அதன் இரத்தத்தில் தோய்த்து, மக்களுக்கும் அதற்கும் இடையில் (தடையின்றி) விட்டுவிடுவீராக! அவர்கள் அதைச் சாப்பிட்டுக் கொள்ளட்டும்" என்று கூறினார்கள்.

இந்தத் தலைப்பில் துைப் அபூ கபீஸா அல்-குஸாஈ (ரழி) அவர்களிடமிருந்தும் அறிவிப்பு உள்ளது.

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: நாஜியா அவர்களின் இந்த ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' எனும் தரத்தைச் சார்ந்ததாகும். அறிஞர்களிடம் இதன் அடிப்படையிலேயே செயல்பாடு உள்ளது. அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "உபரியான (நஃபில்) குர்பானி பிராணி (வழியில்) முடங்கிவிட்டால், அதை (அதன் உரிமையாளரான) அவரோ அல்லது அவருடன் வரும் பயணத் தோழர்களோ சாப்பிடக்கூடாது. மக்களுக்காக அதை (தடையின்றி) விட்டுவிட வேண்டும்; அவர்கள் அதைச் சாப்பிட்டுக் கொள்வார்கள். இதுவே அவருக்குப் போதுமானதாகும்."

இதுவே இமாம் ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கருத்தாகும். மேலும் அவர்கள், "அதிலிருந்து அவர் எதேனும் சாப்பிட்டால், அவர் சாப்பிட்ட அளவிற்கான நஷ்டஈட்டை வழங்க வேண்டும்" என்றும் கூறுகின்றனர். சில அறிஞர்கள், "உபரியான குர்பானி பிராணியிலிருந்து அவர் எதேனும் சாப்பிட்டால், அவர் சாப்பிட்டதற்குப் பொறுப்பேற்க வேண்டும் (ஈடு செய்ய வேண்டும்)" என்று கூறுகின்றனர்.

அனஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதர் தனது 'பதனா'வை (குர்பானி ஒட்டகத்தை) ஓட்டிச் செல்வதைக் கண்டார்கள். அவரிடம், "அதன் மீது ஏறிக்கொள்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது ஒரு 'பதனா' ஆயிற்றே" என்றார்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் மூன்றாவது அல்லது நான்காவது முறையாக, "அதன் மீது ஏறிக்கொள். உனக்கு என்ன கேடு!" என்று கூறினார்கள். (அல்லது "வைலக" என்று கூறினார்கள்).

இமாம் அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: இந்தப் பாடத்தில் அலீ, அபூ ஹுரைரா மற்றும் ஜாபிர் (ரலி) ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் வந்துள்ளன. அனஸ் (ரலி) அவர்களின் இந்த ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' ஆகும். நபித்தோழர்கள் மற்றும் பிற அறிஞர்களில் ஒரு சாரார், தேவை ஏற்படும் பட்சத்தில் 'பதனா'வின் மீது சவாரி செய்ய அனுமதியளித்துள்ளனர். இதுவே இமாம் ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கருத்தாகும். வேறு சிலர், "நிர்பந்தம் ஏற்பட்டால் ஒழிய அதன் மீது சவாரி செய்யக் கூடாது" என்று கூறியுள்ளனர்.

அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜம்ராவில் கல் எறிந்தபோது, தங்களது குர்பானியை அறுத்துப் பலியிட்டார்கள், பிறகு (தங்கள் தலையின்) வலது பக்கத்தை நாவிதரிடம் நீட்டினார்கள், அவர் அதை மழித்தார், பிறகு (அந்த முடியை) அபூ தல்ஹா (ரழி) அவர்களிடம் கொடுத்தார்கள். பிறகு இடது பக்கத்தை அவரிடம் நீட்டினார்கள், அவர் அதையும் மழித்தார். பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்: '(இந்த முடியை) மக்களுக்கு மத்தியில் பங்கிட்டுக் கொடுங்கள்.'

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தம் தலையை) மழித்துக் கொண்டார்கள். மேலும் அவருடைய தோழர்களில் ஒரு சாரார் மழித்துக் கொண்டனர்; சிலர் (முடியை) குறைத்துக் கொண்டனர்.

(அப்போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், **"ரஹிமல்லாஹுல் முஹல்லிகீன்"** (அல்லாஹ் (தலையை) மழித்துக் கொண்டவர்களுக்குக் கருணை காட்டுவானாக!) என்று ஒன்று அல்லது இரண்டு முறை கூறினார்கள். பின்னர், **"வல்முகஸ்ஸிரீன்"** (மேலும் (முடியை) குறைத்துக் கொண்டவர்களுக்கும்!) என்று கூறினார்கள்.

அலி (ரழி) அறிவிக்கிறார்கள்:
"பெண் தன் தலையை மழித்துக்கொள்வதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) தடுத்தார்கள்."

(மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடர் வழியாக) கிலாஸ் (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து (முன்னர் சென்ற ஹதீஸைப்) போன்றே அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. ஆனால், அவர் அதில் "அலி (ரலி) அவர்களிடமிருந்து" என்று குறிப்பிடவில்லை.

அபூ ஈஸா (இமாம் திர்மிதி) கூறுகிறார்: அலி (ரலி) அவர்களின் (இந்த) ஹதீஸில் அறிவிப்பாளர் தொடர் சார்ந்த குழப்பம் (இழ்திராப்) உள்ளது. மேலும் இந்த ஹதீஸ் ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடமிருந்தும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது: "பெண்கள் தங்கள் தலையை மழிப்பதை நபி (ஸல்) அவர்கள் தடுத்தார்கள்."

கல்விமான்களிடத்தில் இதன் மீதே செயல்பாடு உள்ளது. அவர்கள் பெண்களுக்கு மழித்தல் (சட்டம்) இல்லை என்றும், தலைமுடியைக் (குறைத்துக்) கத்தரித்துக்கொள்வதே அவர்கள் மீது கடமை என்றும் கருதுகின்றனர்.

அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், 'நான் (குர்பானி) அறுப்பதற்கு முன்பு மழித்துவிட்டேன்' என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், 'அறுங்கள், குற்றமில்லை' என்று கூறினார்கள். மற்றொருவர் அவரிடம், 'நான் கல்லெறிவதற்கு முன்பு அறுத்துவிட்டேன்' என்று கேட்டார். அவர்கள், 'கல்லெறியுங்கள், குற்றமில்லை' என்று கூறினார்கள்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிவதற்கு முன்பும், நஹ்ர் உடைய நாளில் அவர்கள் (கஃபா) இல்லத்தை தவாஃப் செய்வதற்கு முன்பும், நான் அவர்களுக்கு கஸ்தூரி கலந்த நறுமணத்தைப் பூசினேன்."

அல்-ஃபள்ல் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நான் ஜம்உவிலிருந்து மினா வரை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் அமர்ந்து பயணித்தேன். அவர்கள் ஜம்ரதுல் அகபாவில் கல்லெறியும் வரை தல்பியா சொல்வதை நிறுத்தவில்லை."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
(நபி (ஸல்) அவர்கள்): "உம்ராவின்போது (ஹஜருல் அஸ்வத்) கல்லைத் தொடும்போது தல்பியாவை நிறுத்திவிடுவார்கள்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) மற்றும் ஆயிஷா (ரழி) ஆகியோர் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் ‘தவாஃபுல் ஸியாரா’வை இரவு வரை பிற்படுத்தினார்கள்."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்களும், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களும், உமர் (ரழி) அவர்களும், உஸ்மான் (ரழி) அவர்களும் அல்-அப்தஹ் என்ற இடத்தில் தங்குவார்கள்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அத்-தஹ்ஸீப் என்பது ஒன்றுமில்லை, அது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்கிய ஓர் இடம் மட்டுமேயாகும்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-அப்தஹ்வில் தங்கியதெல்லாம், அங்கிருந்து புறப்படுவதற்கு எளிதாக இருந்ததால்தான்."

ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

"ஒரு பெண் தனது சிறுவனை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் உயர்த்திப் பிடித்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! இவனுக்கு ஹஜ் உண்டா?' என்று கேட்டாள். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம், உனக்கும் நற்கூலி உண்டு' என்று கூறினார்கள்."

அஸ்-ஸாஇப் பின் யஸீத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"ஹஜ்ஜத்துல் விதாவின் போது என் தந்தை அவர்கள் என்னை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ்ஜுக்கு அழைத்துச் சென்றார்கள், அப்போது எனக்கு ஏழு வயது."

ஜாபிர் பின் அப்தில்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுவதாவது:

நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முஹம்மத் பின் தரீஃப் அவர்களின் ஹதீஸ்) போன்றே அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.

அபூ ஈஸா (இமாம் திர்மிதி) கூறுகிறார்: முஹம்மத் பின் அல்முன்கதிர் வழியாக நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து ‘முர்ஸல்’ ஆகவும் இது அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.

மேலும், அறிஞர்களின் ஒருமித்த கருத்து யாதெனில், ஒரு சிறுவன் பருவ வயதை அடைவதற்கு முன் ஹஜ் செய்தால், அவன் பருவ வயதை அடைந்த பிறகு (மீண்டும்) ஹஜ் செய்வது அவன் மீது கடமையாகும். (சிறுவயதில் செய்த) அந்த ஹஜ் இஸ்லாமிய (கடமையான) ஹஜ்ஜிற்கு ஈடாகாது. அவ்வாறே, ஓர் அடிமை தன் அடிமைத் தளையில் இருக்கும்போது ஹஜ் செய்து, பிறகு விடுதலையானால், (மீண்டும் ஹஜ் செய்ய) அவனுக்கு வழிவகை கிடைத்தால் அவன் மீது ஹஜ் கடமையாகும். அடிமை நிலையில் அவன் செய்த ஹஜ் (கடமையான ஹஜ்ஜிற்கு) ஈடாகாது. இதுவே சுஃப்யான் அஸ்ஸவ்ரீ, ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கூற்றாகும்.

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ் செய்தபோது, பெண்களுக்காக நாங்கள் தல்பியா கூறுவோம்; சிறுவர்களுக்காக நாங்கள் கல் எறிவோம்."

அபூ ஈஸா கூறினார்: "இது 'கரீப்' எனும் தரத்திலுள்ள ஹதீஸாகும். இந்த அறிவிப்பாளர் தொடர் வழியாகவே தவிர இதை நாம் அறியமாட்டோம். பெண்ணுக்காக வேறொருவர் தல்பியாச் சொல்லக் கூடாது; மாறாக அவளே தனக்காக தல்பியாச் சொல்ல வேண்டும் என்றும், தல்பியாச் சொல்லும்போது அவள் சப்தத்தை உயர்த்துவது வெறுக்கத்தக்கது என்றும் அறிஞர்கள் ஏகோபித்த முடிவெடுத்துள்ளனர்."

அல்-ஃபள்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

கத்அம் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த ஒரு பெண்மணி கூறினார்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹஜ்ஜின் விஷயத்தில் அல்லாஹ்வுடைய கடமையானது என் தந்தையை (அவர் முதியவராக இருக்கும் நிலையில்) அடைந்துவிட்டது. அவர் வயது முதிர்ந்தவர்; அவரால் ஒட்டகத்தின் முதுகில் (நிலையாக) அமர இயலாது." அதற்கு நபியவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: "அவருக்காக நீர் ஹஜ் செய்வீராக."

இந்தத் தலைப்பில் அலி, புரைதா, ஹுஸைன் பின் அவ்ஃப், அபூ ரஸீன் அல்-உகைலீ, ஸவ்தா பின்த் ஸம்ஆ மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன.

அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: அல்-ஃபள்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' எனும் தரத்திலானது. இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) வழியாக ஹுஸைன் பின் அவ்ஃப் அல்-முஸனீ மூலமாகவும் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. மேலும் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) வழியாக, ஸினான் பின் அப்துல்லாஹ் அல்-ஜுஹனீ தனது அத்தை மூலமாகவும் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அறிவித்துள்ளனர். மேலும் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்தும் அறிவித்துள்ளார்கள்.

இந்த அறிவிப்புகள் குறித்து நான் முஹம்மத் (புகாரி) அவர்களிடம் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "இந்தத் தலைப்பில் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி), அல்-ஃபள்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) வழியாக நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கும் செய்தியே மிகவும் சரியானது" என்று கூறினார்கள். முஹம்மத் (புகாரி) கூறினார்கள்: "இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) இதனை அல்-ஃபள்ல் மற்றும் பிறரிடமிருந்து செவியுற்றிருக்கக் கூடும்; பின்னர் அவர் யாரிடம் செவியுற்றார் என்பதைக் குறிப்பிடாமல் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து இதனை அறிவித்திருக்கலாம்."

அபூ ஈஸா கூறுகிறார்: இந்தத் தலைப்பில் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து ஒன்றுக்கும் மேற்பட்ட ஹதீஸ்கள் ஆதாரப்பூர்வமாக வந்துள்ளன. நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்கள் மற்றும் பிற அறிஞர்களிடையேயும் இதன் படியே செயல்முறை உள்ளது. ஸுஃப்யான் அஸ்-ஸவ்ரீ, இப்னுல் முபாரக், ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோர் இதனையே கூறுகின்றனர்; அதாவது இறந்தவருக்காக ஹஜ் செய்யப்பட வேண்டும் என்று அவர்கள் கருதுகின்றனர். இமாம் மாலிக் கூறுகிறார்: "அவர் தனக்காக ஹஜ் செய்யப்பட வேண்டும் என்று வஸிய்யத் (உயில்) செய்திருந்தால் மட்டுமே அவருக்காக ஹஜ் செய்ய வேண்டும்." அவர்களில் சிலர், உயிருடன் இருப்பவர் முதியவராக இருந்தாலோ அல்லது ஹஜ் செய்ய முடியாத நிலையில் இருந்தாலோ அவருக்காக ஹஜ் செய்ய அனுமதியளித்துள்ளனர். இதுவே இப்னுல் முபாரக் மற்றும் ஷாஃபிஈ ஆகியோரின் கூற்றாகும்.

புரைதா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"ஒரு பெண் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, 'என் தாய் இறந்துவிட்டார்; அவர் ஹஜ் செய்யவில்லை. அவருக்காக நான் ஹஜ் செய்யலாமா?' என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'ஆம், அவருக்காக ஹஜ் செய்யுங்கள்' என்று கூறினார்கள்."

அபூ ரஸீன் அல்-உகைலீ (ரழி) அறிவித்தார்கள்:
அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தந்தை மிகவும் வயதானவர். அவரால் ஹஜ்ஜோ, உம்ராவோ, அல்லது பயணம் மேற்கொள்ளவோ இயலாது" என்று கூறினார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உங்கள் தந்தை சார்பாக நீங்கள் ஹஜ் செய்யுங்கள், மேலும் உம்ரா செய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களிடம் உம்ரா கடமையா என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "இல்லை. ஆனால் நீங்கள் உம்ரா செய்வது சிறந்ததாகும்" என்று கூறினார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மறுமை நாள் வரை உம்ரா ஹஜ்ஜுக்குள் நுழைந்துவிட்டது."

(இமாம் திர்மிதி கூறுகிறார்): இந்தத் தலைப்பில் சுராகா பின் மாலிக் பின் ஜுஃஷும் மற்றும் ஜாபிர் பின் அப்தில்லாஹ் ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் வந்துள்ளன. அபூ ஈஸா (ஆகிய நான்) கூறுகிறேன்: இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் இந்த ஹதீஸ் 'ஹஸன்' எனும் தரத்தில் அமைந்துள்ளது.

இந்த ஹதீஸின் கருத்து யாதெனில், ஹஜ்ஜுக்குரிய மாதங்களில் உம்ரா செய்வதில் தவறில்லை என்பதாகும். இவ்வாறே இமாம் ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோர் கூறியுள்ளனர். மேலும் இந்த ஹதீஸின் (விளக்கப்) பொருளாவது: அறியாமைக்கால (ஜாஹிலிய்யா) மக்கள் ஹஜ் மாதங்களில் உம்ரா செய்வதில்லை. இஸ்லாம் வந்ததும் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அதற்கு அனுமதியளித்து, "மறுமை நாள் வரை உம்ரா ஹஜ்ஜுக்குள் நுழைந்துவிட்டது" என்று கூறினார்கள். அதாவது ஹஜ் மாதங்களில் உம்ரா செய்வதில் தவறில்லை.

ஹஜ்ஜுக்குரிய மாதங்கள் என்பவை: ஷவ்வால், துல்கஅதா மற்றும் துல்ஹஜ்ஜின் (முதல்) பத்து நாட்களாகும். ஹஜ்ஜுக்குரிய மாதங்களைத் தவிர்த்து (வேறு காலங்களில்) ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிவது ஒரு மனிதருக்குத் தகாது. புனித மாதங்கள் என்பவை: ரஜப், துல்கஅதா, துல்ஹஜ் மற்றும் முஹர்ரம் ஆகும். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்கள் மற்றும் ஏனைய அறிஞர்களில் பலர் இவ்வாறு கூறியுள்ளனர்.

அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:

"ஓர் உம்ரா முதல் மறு உம்ரா வரை அவற்றுக்கு இடையே உள்ள பாவங்களுக்குப் பரிகாரமாகும், மேலும் அல்-ஹஜ் அல்-மப்ரூருக்கு சொர்க்கத்தைத் தவிர வேறு நற்கூலி இல்லை."

அப்துர்-ரஹ்மான் இப்னு அபீபக்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"ஆயிஷா (ரழி) அவர்களுக்குத் தன்யீம் என்ற இடத்திலிருந்து உம்ராச் செய்விக்குமாறு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அப்துர்-ரஹ்மான் இப்னு அபீபக்ர் (ரழி) அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்."

முஹர்ரிஷ் அல்-கஅபீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உம்ராவுக்காக இரவில் அல்-ஜிஃரானாவிலிருந்து புறப்பட்டு, பிறகு இரவில் மக்காவிற்குள் நுழைந்து தங்களது உம்ராவை நிறைவேற்றினார்கள். பிறகு அவ்விரவிலேயே அங்கிருந்து புறப்பட்டு, காலையானதும் அல்-ஜிஃரானாவில் இரவைக் கழித்தவரைப் போல இருந்தார்கள். மறுநாள் சூரியன் உச்சியிலிருந்து சாய்ந்தபோது அவர்கள் 'சரிஃப்' பள்ளத்தாக்கிலிருந்து புறப்பட்டு, சரிஃப் பள்ளத்தாக்கில் உள்ள 'ஜம்உ' சாலைக்கு வந்தார்கள். இதனால்தான் அவர்களுடைய உம்ரா மக்களிடமிருந்து மறைக்கப்பட்டது."

உர்வா கூறினார்:
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம், 'எந்த மாதத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உம்ரா செய்தார்கள்?' என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், 'ரஜப் மாதத்தில்' என்று கூறினார்கள். ஆகவே ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் உடன் இல்லாமல் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உம்ராச் செய்ததே இல்லை; மேலும் அவர்கள் ரஜப் மாதத்தில் ஒருபோதும் உம்ராச் செய்ததில்லை.'"

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் நான்கு முறை உம்ரா செய்தார்கள், அவற்றில் ஒன்று ரஜப் மாதத்தில் இருந்தது."

அல்-பரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் துல்-கஃதா மாதத்தில் உம்ரா செய்தார்கள்."

உம்மு மஃகில் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ரமழானில் செய்யப்படும் உம்ரா ஹஜ்ஜுக்குச் சமமானது.”

இக்ரிமா (ரழி) அவர்கள் அல்-ஹஜ்ஜாஜ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “யாருக்கேனும் எலும்பு முறிந்தாலோ அல்லது அவர் முடமாகிவிட்டாலோ, அவர் (இஹ்ராம் நிலையிலிருந்து விடுபட்டுவிட்டார்), மேலும் அவர் மற்றொரு ஹஜ் செய்வது கடமையாகும்.” நான் (இக்ரிமா) இதை அபூ ஹுரைரா (ரழி) மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோரிடம் குறிப்பிட்டபோது, அவர்கள் இருவரும், “அவர் உண்மையே கூறினார்” என்று கூறினார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"துபாஆ பின்த் அஸ்ஸுபைர் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் ஹஜ் செய்ய விரும்புகிறேன், எனவே நான் ஒரு நிபந்தனையை இடலாமா?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம்' என்று கூறினார்கள். அவர், 'அப்படியானால் நான் அதை எப்படிச் சொல்ல வேண்டும்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், 'இப்படி கூறுங்கள்:

"லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக்க மஹில்லி மினல் அர்ளி ஹைஸு தஹ்பிஸுனீ"

(யா அல்லாஹ்! உனது அழைப்பிற்கு நான் பதிலளிக்கிறேன்; உனது அழைப்பிற்கு நான் பதிலளிக்கிறேன். (மீண்டும்) உனது அழைப்பிற்கு நான் பதிலளிக்கிறேன்; நீ என்னைத் தடுக்கும் இடமே, பூமியில் நான் (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபடும் இடமாகும்)' என்று கூறினார்கள்."

ஸாலிம் அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
அவர்களுடைய தந்தை (ரழி) அவர்கள் ஹஜ்ஜில் நிபந்தனையிடுவதை ஆட்சேபித்து வந்தார்கள். மேலும் அவர்கள், "உங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களின் ஸுன்னா உங்களுக்குப் போதுமானதாக இல்லையா?" என்று கூறுவார்கள்.

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மினாவுடைய நாட்களில் ஸஃபிய்யா பின்த் ஹுயை (ரழி) அவர்களுக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டுவிட்டது என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் நான் கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், 'அவர் நம்மைத் தடுத்து விடுவாரா?' என்று கேட்டார்கள். (அதற்குத் தோழர்கள்), 'அவர் (தவாஃப்) அல்-இஃபாளாவை நிறைவேற்றிவிட்டார்' என்று கூறினர். எனவே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'அப்படியாயின் (அவர் புறப்படலாம்)' என்று கூறினார்கள்."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் (அல்லாஹ்வின்) இல்லத்திற்கு ஹஜ் செய்கிறாரோ, அவருடைய இறுதிச் செயல் அந்த இல்லத்திலேயே அமையட்டும்; மாதவிடாய் ஏற்பட்ட பெண்களைத் தவிர. அவர்களுக்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சலுகை அளித்தார்கள்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"எனக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டது. எனவே, இறையில்லத்தை (கஅபாவை) தவாஃப் செய்வதைத் தவிர, மற்ற எல்லா கிரியைகளையும் நிறைவேற்றுமாறு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள் :
(நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்): "பிரசவ இரத்தப்போக்கு மற்றும் மாதவிடாய் காலத்திலுள்ள பெண்கள் குளித்து, இஹ்ராம் அணிந்து, அவர்கள் தூய்மையாகும் வரை இறையில்லத்தை தவாஃப் செய்வதைத் தவிர, மற்ற கிரியைகள் அனைத்தையும் நிறைவேற்ற வேண்டும்."

அல்-ஹாரித் பின் அப்துல்லாஹ் பின் அவ்ஸ் (ரழி) கூறினார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்: 'எவர் இந்த (கஅபா) ஆலயத்திற்கு ஹஜ் அல்லது உம்ரா செய்கிறாரோ, அவரது கடைசிச் செயல் இந்த ஆலயத்திலேயே இருக்கட்டும்.'"

அதற்கு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உமது கைகள் நாசமாகட்டும்! நீங்கள் இதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து கேட்டும், அதை எங்களுக்கு அறிவிக்கவில்லையா?"

ஜாபிர் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ் மற்றும் உம்ராவை ‘கிரான்’ (ஒன்றாக இணைத்து) செய்தார்கள். ஆகவே, அவ்விரண்டிற்கும் சேர்த்து ஒரேயொரு தவாஃப் செய்தார்கள்."

(இமாம் திர்மிதி கூறுகிறார்): இந்தத் தலைப்பில் இப்னு உமர் (ரலி) மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன. அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறுகிறார்: ஜாபிர் (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸ் ‘ஹஸன்’ எனும் தரத்தில் உள்ளது. நபித்தோழர்கள் மற்றும் பிற அறிஞர்களில் சிலர் இதன்படியே செயல்படுகின்றனர். ‘கிரான்’ செய்பவர் ஒரேயொரு தவாஃப் செய்வார் என்று அவர்கள் கூறுகின்றனர். இதுவே ஷாஃபிஈ, அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரின் கருத்தாகும். நபித்தோழர்கள் மற்றும் பிற அறிஞர்களில் வேறு சிலர், (கிரான் செய்பவர்) இரண்டு தவாஃபுகளும் இரண்டு சயீக்களும் செய்ய வேண்டும் என்று கூறியுள்ளனர். இது ஸவ்ரீ மற்றும் கூஃபா வாசிகளின் கருத்தாகும்.

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “யார் ஹஜ் மற்றும் உம்ராவுக்காக இஹ்ராம் அணிகிறாரோ, அவர் அவ்விரண்டிலிருந்தும் ஒன்றாக இஹ்ராமைக் களையும் வரை, அவ்விரண்டிற்குமாக ஒரேயொரு தவாஃபும், ஒரேயொரு ஸஃயியும் செய்வது அவருக்குப் போதுமானதாகும்.”

அல்-அலா பின் அல்-ஹள்ரமீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள் :

(நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்): "முஹாஜிர் தனது கிரியைகளை நிறைவேற்றிய பிறகு மக்காவில் மூன்று (நாட்கள்) தங்கலாம்."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு போர், அல்லது ஹஜ், அல்லது உம்ராவிலிருந்து திரும்பி வரும்போது, ஒரு மேட்டுப்பகுதியின் மீதோ அல்லது உயரமான இடத்தின் மீதோ ஏறினால் மூன்று முறை 'அல்லாஹு அக்பர்' (அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்) என்று கூறுவார்கள். பின்னர் கூறுவார்கள்:

'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ் வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, லஹுல் முல்கு வ லஹுல் ஹம்து வ ஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர். ஆஇபூன, தாஇபூன, ஆபிதூன, ஸாஇஹூன, லி ரப்பினா ஹாமிதூன். ஸதக்கல்லாஹு வஃதஹு வ நஸர அப்தஹு வ ஹஸமல் அஹ்ஸாப வஹ்தஹு.'

(பொருள்: 'அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை; அவன் தனித்தவன்; அவனுக்கு இணை யாருமில்லை. அவனுக்கே ஆட்சியதிகாரம் உரியது; அவனுக்கே புகழனைத்தும் உரியது; மேலும் அவன் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றல் உடையவன். நாங்கள் (ஊர்) திரும்புபவர்களாக, பாவமன்னிப்புக் கோருபவர்களாக, வணங்குபவர்களாக, பயணம் செய்பவர்களாக, எங்கள் இறைவனைப் புகழ்வோராக இருக்கிறோம். அல்லாஹ் தனது வாக்கை உண்மையாக்கினான்; தனது அடியாருக்கு உதவினான்; மேலும் அவன் தனியாகவே கூட்டுப் படைகளைத் தோற்கடித்தான்.')"

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தபோது, முஹ்ரிமாக இருந்த ஒரு மனிதர் தனது ஒட்டகத்திலிருந்து விழுந்து, அவரது கழுத்து முறிந்து இறந்துவிட்டதை அவர்கள் கண்டார்கள். ஆகவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அவரைத் தண்ணீராலும் இலந்தை இலையாலும் நீராட்டுங்கள், மேலும் அவரது ஆடைகளிலேயே அவரைக் கஃபனிடுங்கள், அவரது தலையை மூடாதீர்கள். ஏனெனில், நிச்சயமாக அவர் நியாயத்தீர்ப்பு நாளில் தல்பியா சொல்லியவராக எழுப்பப்படுவார்.'"

நுபைஹ் இப்னு வஹ்ப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

உமர் இப்னு உபைதுல்லாஹ் இப்னு மஃமர் (ரழி) அவர்கள் முஹ்ரிமாக இருந்தபோது தமது கண்களைப் பற்றி புகார் கூறினார்கள். அவர்கள் அதைப்பற்றி அபான் இப்னு உஸ்மான் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டார்கள், அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "அதன் மீது கற்றாழையைக் கொண்டு கட்டுக் கட்டுங்கள், ஏனெனில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'அதன் மீது கற்றாழையைக் கொண்டு கட்டுக் கட்டுங்கள்' என்று கூறியதாக, உஸ்மான் இப்னு அஃப்பான் (ரழி) அவர்கள் குறிப்பிட நான் கேட்டிருக்கிறேன்."

கஅப் பின் உஜ்ரா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மக்காவிற்குள் நுழைவதற்கு முன்பு அல்-ஹுதைபிய்யாவில் அவர் முஹ்ரிமாக இருந்தபோது, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அவரைக் கடந்து சென்றார்கள். அவர் ஒரு சமையல் பாத்திரத்தின் கீழ் நெருப்பை மூட்டிக் கொண்டிருந்தார். அப்போது பேன்கள் அவருடைய முகத்தில் உதிர்ந்து கொண்டிருந்தன. எனவே நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், “உம்முடைய இந்தப் பேன்கள் உமக்குத் தொல்லை தருகின்றனவா?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், “ஆம்” என்று கூறினார்.

அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், “(தலையை) மழித்துக்கொண்டு, ஆறு ஏழைகளுக்கு ஒரு ‘ஃபரக்’ உணவளியுங்கள்” – ஒரு ஃபரக் என்பது மூன்று ‘ஸா’ அளவாகும் – “அல்லது மூன்று நாட்கள் நோன்பு நோருங்கள்; அல்லது ஒரு பரிகாரப் பலியிடுங்கள்” என்று கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) இப்னு அபீ நஜீஹ் அவர்கள், “அல்லது ஓர் ஆட்டைப் பலியிடுங்கள்” என்று கூறினார்கள்.

அபீ அல்-பத்தாஹ் பின் அதீ (ரழி) அவர்கள் தமது தந்தை (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் இடையர்களுக்கு ஒரு நாள் விட்டு ஒரு நாள் கல் எறிவதற்கு அனுமதித்தார்கள்.

ஆஸிம் பின் அதீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஒட்டக மேய்ப்பவர்களுக்கு (மினாவில்) இரவில் தங்குவது குறித்து சலுகை அளித்தார்கள். (அதன்படி) அவர்கள் நஹ்ர் நாளில் கல்லெறியவும், பின்னர் நஹ்ர் நாளுக்குப் பிந்தைய இரண்டு நாட்களின் கல்லெறிதலை ஒன்று சேர்த்து, அவ்விரண்டு நாட்களில் ஒரு நாளில் கல்லெறியவும் (அனுமதித்தார்கள்).

மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(அவ்விரு நாட்களில்) முதலாவது நாளில் (அவர்கள் சேர்த்து கல்லெறிய வேண்டும்;) பிறகு நஃப்ருடைய (புறப்படும்) நாளில் அவர்கள் கல்லெறிய வேண்டும் என்று அவர்கள் கூறியதாக நான் கருதுகிறேன்."

அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"யமனிலிருந்து அலீ (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் (ஸல்) வந்தபோது, அவர்கள் (ஸல்), 'எதனைச் சொல்லி நீங்கள் தல்பியா கூறினீர்கள்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அலீ (ரழி) அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எதனைச் சொல்லி தல்பியா கூறினார்களோ, அதனையே சொல்லி நானும் தல்பியா கூறினேன்' என்று பதிலளித்தார்கள். (அதற்கு) அவர்கள் (ஸல்), 'என்னுடன் ஹதீ இல்லாதிருந்தால், நான் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டிருப்பேன்' என்று கூறினார்கள்."

அலி (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அல்-ஹஜ்ஜ் அல்-அக்பர் நாளைப் பற்றி கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'அது அந்-நஹ்ர் நாள்' என்று கூறினார்கள்."

அலி (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்-ஹஜ் அல்-அக்பர் நாள் என்பது அந்-நஹ்ர் நாள் ஆகும்."

இப்னு உபைத் பின் உமைர் அவர்கள் தனது தந்தையிடமிருந்து அறிவிக்கின்றார்கள்:

"இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் (கஅபாவின்) இரண்டு மூலைகளையும் (தொடுவதற்காக) கூட்டத்தில் முண்டிடித்துக் கொண்டு செல்வதை நான் பார்த்தேன். நபித்தோழர்களில் வேறு எவரும் இவ்வாறு செய்வதை நான் கண்டதில்லை. எனவே நான், 'ஓ அபூ அப்துர்-ரஹ்மான் அவர்களே! நபித்தோழர்களில் வேறு எவரும் முண்டிடித்துச் செல்லாத அளவுக்கு நீங்கள் இந்த இரண்டு மூலைகளின் மீதும் முண்டிடித்துச் செல்கிறீர்களே!' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நான் இவ்வாறு செய்கிறேன் என்றால், (அதற்குக் காரணம்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “அவ்விரண்டையும் தொடுவது பாவங்களுக்குப் பரிகாரமாகும்” என்று கூறுவதை நான் கேட்டுள்ளேன். மேலும் அவர்கள், “யார் இந்த ஆலயத்தை ஏழு முறை தவாஃப் செய்து, அதனை (முறைப்படி) கணக்கிட்டுக் கொள்கிறாரோ, அவர் ஓர் அடிமையை விடுதலை செய்தவர் போலாவார்” என்று கூறுவதையும் நான் கேட்டேன். மேலும் அவர்கள், “(தவாஃபில்) அவர் ஒரு பாதத்தை வைத்து, மற்றொரு பாதத்தை உயர்த்தும் போதெல்லாம், அல்லாஹ் அதைக் கொண்டு அவரிடமிருந்து ஒரு பாவத்தை நீக்கி, அவருக்காக ஒரு நன்மையை பதிவு செய்யாமல் இருப்பதில்லை” என்று கூறுவதையும் நான் கேட்டேன்.'"

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இறை இல்லத்தைச் சுற்றி தவாஃப் செய்வது தொழுகையைப் போன்றதாகும்; ஆனால், நீங்கள் அதில் பேசலாம். எனவே, யார் அதில் பேசுகிறாரோ, அவர் நல்லதையே பேசட்டும்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கருப்புக்) கல்லைப் பற்றி கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! மறுமை நாளில் அல்லாஹ் அதை எழுப்புவான்; அதற்குப் பார்க்கும் இரண்டு கண்களும், பேசும் ஒரு நாவும் இருக்கும். யார் அதை சத்தியத்துடன் தொட்டார்களோ அவர்களுக்கு அது சாட்சி சொல்லும்."

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் முஹ்ரிமாக இருந்த நிலையில், மணம் கமழாத (கைர் முகத்தத்) எண்ணெயைப் பூசுவார்கள்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் ஸம்ஸம் தண்ணீரை எடுத்துச் செல்வார்கள். மேலும், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதை எடுத்துச் செல்வார்கள்" என்றும் கூறுவார்கள்.

அப்துல்-அஜீஸ் பின் ருஃபை அறிவித்தார்:

"நான் அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்களிடம், 'தர்வியா நாளில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் லுஹரை எங்கே தொழுதார்கள் என்பதைப் பற்றி நீங்கள் அறிந்ததை எனக்கு அறிவியுங்கள்' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'மினாவில்' என்று கூறினார்கள்."

"நான், 'அப்படியானால், புறப்படும் நாளில் அவர்கள் அஸரை எங்கே தொழுதார்கள்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'அல்-அப்தஹில்' என்று கூறினார்கள்."

பின்னர் அவர்கள், "உங்கள் தலைவர்கள் செய்வதைப் போலவே நீங்களும் செய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.